sentence_id,roman_sanskrit,devanagari
śayanāsana_1,Śayanā śayanā uddānam śākyā paṃcanakādhaś ca sāṅghikaṃ paudgalikaṃ ca vastubhaṅgena / kārayet pratisaṃstaraṇaṃ bhūmir araṇyaṃ ca tricīvaram / ucchedyam araṇyaṃ bhikṣusthaviro lābhaṣaṭkair bhavati paścimam // buddho bhagavān śrāvastyāṃ viharati jetavane anāthapiṇḍadasyārāme,शयना शयना उद्दानम् शाक्या पंचनकाधश् च साङ्घिकं पौद्गलिकं च वस्तुभङ्गेन / कारयेत् प्रतिसंस्तरणं भूमिर् अरण्यं च त्रिचीवरम् / उच्छेद्यम् अरण्यं भिक्षुस्थविरो लाभषट्कैर् भवति पश्चिमम् // बुद्धो भगवान् श्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे
śayanāsana_2,tena khalu samayena saṃbahulānāṃ upasthānaśālāyāṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānām ayam evaṃrūpo 'bhūd antarākathāsamudāhāraḥ,तेन खलु समयेन संबहुलानां उपस्थानशालायां संनिषण्णानां संनिपतितानाम् अयम् एवंरूपो ऽभूद् अन्तराकथासमुदाहारः
śayanāsana_3,ko 'smābhir āyuṣmantaḥ satkartavyo gurukartavyo mānayaitavyaḥ pūjayitavyaḥ,को ऽस्माभिर् आयुष्मन्तः सत्कर्तव्यो गुरुकर्तव्यो मानयैतव्यः पूजयितव्यः
śayanāsana_4,kasya cāsmābhir abhivādanavandanapratyutthānāṃjalisāmīcīkarma kartavyam,कस्य चास्माभिर् अभिवादनवन्दनप्रत्युत्थानांजलिसामीचीकर्म कर्तव्यम्
śayanāsana_5,ko 'smākam arhati agrāsanam agrodakam agrapiṇḍapātaṃ paribhoktum iti,को ऽस्माकम् अर्हति अग्रासनम् अग्रोदकम् अग्रपिण्डपातं परिभोक्तुम् इति
śayanāsana_6,tatraike evam āhuḥ śākyaḥ pravrajita iti,तत्रैके एवम् आहुः शाक्यः प्रव्रजित इति
śayanāsana_7,anye tv evam āhuḥ yo brāhmaṇaḥ pravrajita iti,अन्ये त्व् एवम् आहुः यो ब्राह्मणः प्रव्रजित इति
śayanāsana_8,apare yaḥ kṣatriyaḥ pravrajitaḥ,अपरे यः क्षत्रियः प्रव्रजितः
śayanāsana_11,apare uccāt kulāt pravrajito 'nyūnāt,अपरे उच्चात् कुलात् प्रव्रजितो ऽन्यूनात्
śayanāsana_12,āḍhyāt kulāt pravrajito 'dīnāt,आढ्यात् कुलात् प्रव्रजितो ऽदीनात्
śayanāsana_13,apare yo 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ kalyāṇavākyo vākkaraṇenopeto jñāto mahāpuṇyaḥ sūtradharo vinayadharo mātṛkādharo bahuśruto dhārmakathikaḥ sthaviro rājanyaḥ āraṇyakaḥ traicīvariko nāmatikaḥ pāṃsukulikaḥ piṇḍapātikaḥ ekāsanikaḥ khalupaścādbhaktiko vṛkṣamūlikaḥ śmāśāniko 'bhyavakāśikaḥ naiṣadiko yathāsaṃstariko yo lābhī anityasaṃjñāyāḥ pūrvavad yāvad yo 'rhann aṣṭavimokṣadhyāyīti,अपरे यो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः कल्याणवाक्यो वाक्करणेनोपेतो ज्ञातो महापुण्यः सूत्रधरो विनयधरो मातृकाधरो बहुश्रुतो धार्मकथिकः स्थविरो राजन्यः आरण्यकः त्रैचीवरिको नामतिकः पांसुकुलिकः पिण्डपातिकः एकासनिकः खलुपश्चाद्भक्तिको वृक्षमूलिकः श्माशानिको ऽभ्यवकाशिकः नैषदिको यथासंस्तरिको यो लाभी अनित्यसंज्ञायाः पूर्ववद् यावद् यो ऽर्हन्न् अष्टविमोक्षध्यायीति
śayanāsana_14,apare evam āhuḥ sarveṣām asmākam āyuṣmanto na sameti yaduta nānāprajñaptyā,अपरे एवम् आहुः सर्वेषाम् अस्माकम् आयुष्मन्तो न समेति यदुत नानाप्रज्ञप्त्या
śayanāsana_15,ete vayaṃ yena bhagavāṃs tenopasaṃkramāmaḥ,एते वयं येन भगवांस् तेनोपसंक्रमामः
śayanāsana_16,upasaṃkramya bhagavantam etam arthaṃ paripṛcchāmaḥ,उपसंक्रम्य भगवन्तम् एतम् अर्थं परिपृच्छामः
śayanāsana_17,yathāsmākaṃ sa bhagavān vyākariṣyati tathainaṃ dhārayiṣyāma iti atha saṃbahulā bhikṣavo yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntāḥ,यथास्माकं स भगवान् व्याकरिष्यति तथैनं धारयिष्याम इति अथ संबहुला भिक्षवो येन भगवांस् तेनोपसंक्रान्ताः
śayanāsana_18,upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ,उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णाः
śayanāsana_19,ekāntaniṣaṇṇāḥ saṃbahulā bhikṣavo bhagavantam idam avocan,एकान्तनिषण्णाः संबहुला भिक्षवो भगवन्तम् इदम् अवोचन्
śayanāsana_20,ihāsmakaṃ bhadanta saṃbahulānāṃ bhikṣūṇām upasthānaśālāyaṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānām ayam evaṃrūpo 'bhūd antarākathāsamudāhāraḥ,इहास्मकं भदन्त संबहुलानां भिक्षूणाम् उपस्थानशालायं संनिषण्णानां संनिपतितानाम् अयम् एवंरूपो ऽभूद् अन्तराकथासमुदाहारः
śayanāsana_21,pūrvavad yāvad yathāsmākaṃ bhagavān vyākariṣyati tathainaṃ dhārayiṣyāma iti,पूर्ववद् यावद् यथास्माकं भगवान् व्याकरिष्यति तथैनं धारयिष्याम इति
śayanāsana_22,te vayaṃ bhadanta bhagavantam etam evārthaṃ patipṛcchāmaḥ,ते वयं भदन्त भगवन्तम् एतम् एवार्थं पतिपृच्छामः
śayanāsana_23,ko 'smābhiḥ satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayitavyaḥ,को ऽस्माभिः सत्कर्तव्यो गुरुकर्तव्यो मानयितव्यः पूजयितव्यः
śayanāsana_24,pūrvavad yāvad agrapiṇḍapātam paribhoktum iti,पूर्ववद् यावद् अग्रपिण्डपातम् परिभोक्तुम् इति
śayanāsana_25,bhagavān āha: vṛddhatarako yuṣmābhir bhikṣavaḥ satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayitavyaḥ,भगवान् आह: वृद्धतरको युष्माभिर् भिक्षवः सत्कर्तव्यो गुरुकर्तव्यो मानयितव्यः पूजयितव्यः
śayanāsana_26,abhivādanavandanapratyutthānāṃjalisāmīcīkarma kartavyam,अभिवादनवन्दनप्रत्युत्थानांजलिसामीचीकर्म कर्तव्यम्
śayanāsana_27,sa ca yuṣmākam arhaty agrāsanam agrodakam agrapiṇḍapātam paribhkotum iti uktaṃ bhagavatā: vṛddhatarako bhikṣur yuṣmābhiḥ satkartavyah,स च युष्माकम् अर्हत्य् अग्रासनम् अग्रोदकम् अग्रपिण्डपातम् परिभ्कोतुम् इति उक्तं भगवता: वृद्धतरको भिक्षुर् युष्माभिः सत्कर्तव्यह्
śayanāsana_28,"pūrvavad yāvad agrāsanaṃ old house-holders, etc","पूर्ववद् यावद् अग्रासनं ओल्द् होउसे-होल्देर्स्, एत्च्"
śayanāsana_29,", bhikṣavaḥ āgārikān vṛddhān satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti",", भिक्षवः आगारिकान् वृद्धान् सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति"
śayanāsana_30,śrutvā brāhmaṇagṛhapatayo 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti,श्रुत्वा ब्राह्मणगृहपतयो ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति
śayanāsana_31,āryā vayaṃ kāmabhoginaḥ kāmapaṃkanimagnāḥ,आर्या वयं कामभोगिनः कामपंकनिमग्नाः
śayanāsana_32,kathaṃ yūyam asmākaṃ satkurvatha,कथं यूयम् अस्माकं सत्कुर्वथ
śayanāsana_33,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_34,bhagvān āha: pravrajitān bhikṣavo mayā sandhāyoktaṃ no tv āgarikān iti bhikṣavaḥ anyatīrthikān vṛddhān dṛṣṭvā satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti,भग्वान् आह: प्रव्रजितान् भिक्षवो मया सन्धायोक्तं नो त्व् आगरिकान् इति भिक्षवः अन्यतीर्थिकान् वृद्धान् दृष्ट्वा सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति
śayanāsana_36,iha dhārmikān mayā sandhāyoktaṃ no tu bāhyakān iti te śrāmaṇerakān vṛddhapravrajitān dṛṣṭvā satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti,इह धार्मिकान् मया सन्धायोक्तं नो तु बाह्यकान् इति ते श्रामणेरकान् वृद्धप्रव्रजितान् दृष्ट्वा सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति
śayanāsana_37,bhagavān āha: upasaṃpannān bhikṣavo mayā sandhāyoktaṃ no tu śrāmaṇerakān iti te navopasaṃpannān vṛddhān satkurvani gurukurvanti mānayanti pūjayanti,भगवान् आह: उपसंपन्नान् भिक्षवो मया सन्धायोक्तं नो तु श्रामणेरकान् इति ते नवोपसंपन्नान् वृद्धान् सत्कुर्वनि गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति
śayanāsana_38,bhagavān āha: anyonyaṃ varṣāgraṃ pṛṣṭvā vanditavyaṃ,भगवान् आह: अन्योन्यं वर्षाग्रं पृष्ट्वा वन्दितव्यं
śayanāsana_39,te pṛṣṭāḥ santo janmavarṣāṇi kathayanti,ते पृष्टाः सन्तो जन्मवर्षाणि कथयन्ति
śayanāsana_41,upasaṃpadvarṣāgraṃ praṣṭavyam iti,उपसंपद्वर्षाग्रं प्रष्टव्यम् इति
śayanāsana_42,bhikṣavo na jānate ḥkati varṣāgrāṇītiḥ,भिक्षवो न जानते ःकति वर्षाग्राणीतिः
śayanāsana_45,bhikṣavo na jānate kati sāmayikānīti,भिक्षवो न जानते कति सामयिकानीति
śayanāsana_46,"bhagabān āha: paṃceme bhikṣavaḥ samayāḥ, haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikaṃ mṛtavārṣikaṃ dīrghavārṣikam iti","भगबान् आह: पंचेमे भिक्षवः समयाः, हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकं मृतवार्षिकं दीर्घवार्षिकम् इति"
śayanāsana_47,tatra haimantikaṃ catvāro māsāḥ,तत्र हैमन्तिकं चत्वारो मासाः
śayanāsana_50,mṛtavārṣikam ekaṃ rātrindivasam,मृतवार्षिकम् एकं रात्रिन्दिवसम्
śayanāsana_51,dīrghavārṣikaṃ rātryūnās trayo māsāḥ,दीर्घवार्षिकं रात्र्यूनास् त्रयो मासाः
śayanāsana_52,ity evaṃ sāmayikam ārocayitvā yaḥ pūrvopasaṃpannaḥ sa vanditavyaḥ apare bhikṣavaś catvāro vandyāḥ,इत्य् एवं सामयिकम् आरोचयित्वा यः पूर्वोपसंपन्नः स वन्दितव्यः अपरे भिक्षवश् चत्वारो वन्द्याः
śayanāsana_54,sadevakasya tāval lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyā prajāyāḥ sadevamānuṣāyās tathāgatārhatsamyaksaṃbuddho vandyaḥ,सदेवकस्य तावल् लोकस्य समारकस्य सब्रह्मकस्य सश्रमणब्राह्मणिकाया प्रजायाः सदेवमानुषायास् तथागतार्हत्सम्यक्संबुद्धो वन्द्यः
śayanāsana_55,sarveṣāṃ gṛhiṇaḥ pravrajitā vandyāḥ,सर्वेषां गृहिणः प्रव्रजिता वन्द्याः
śayanāsana_56,sarveṣām upasaṃpannānāṃ pūrvopasaṃpannā vandyāḥ sthāpayitvā bhikṣuṇīm,सर्वेषाम् उपसंपन्नानां पूर्वोपसंपन्ना वन्द्याः स्थापयित्वा भिक्षुणीम्
śayanāsana_57,tasyā varṣaśatopasaṃpannāyā api tadahaḥ upasaṃpanno bhikṣur vandyaḥ,तस्या वर्षशतोपसंपन्नाया अपि तदहः उपसंपन्नो भिक्षुर् वन्द्यः
śayanāsana_58,sarvasyānupasaṃpannakasyopasaṃpannako vandyaḥ daśāvandyāḥ,सर्वस्यानुपसंपन्नकस्योपसंपन्नको वन्द्यः दशावन्द्याः
śayanāsana_60,ḥ pārivāsiko mūlapārivāsikaḥ paryuṣitaparivāsaḥ mānāpyacārikaś caritamānāpyo 'darśanāyotkṣiptakaḥ apratikarmāyotkṣiptakaḥ apratinisṛṣṭe pāpake dṛṣṭigate utkṣiptakaḥ sarvo gṛhī ḥsarvāśḥ cānupasaṃpannaḥ yadā bhagavatā yathāvṛddhikayā prajñaptās tadā bhikṣavo 'nyonyaṃ satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti,ः पारिवासिको मूलपारिवासिकः पर्युषितपरिवासः मानाप्यचारिकश् चरितमानाप्यो ऽदर्शनायोत्क्षिप्तकः अप्रतिकर्मायोत्क्षिप्तकः अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षिप्तकः सर्वो गृही ःसर्वाश्ः चानुपसंपन्नः यदा भगवता यथावृद्धिकया प्रज्ञप्तास् तदा भिक्षवो ऽन्योन्यं सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति
śayanāsana_61,te 'nyonyaṃ satkurvvanto ḥgurukurvantoḥ mānayantaḥ pūjayanto vardhante kuśalair dharmair utpalaṃ vā yathodake bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhadanta yadā bhagavatā yathāvṛddhikayā prajñaptās tadā bhikṣavo 'nyonyaṃ satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti,ते ऽन्योन्यं सत्कुर्व्वन्तो ःगुरुकुर्वन्तोः मानयन्तः पूजयन्तो वर्धन्ते कुशलैर् धर्मैर् उत्पलं वा यथोदके भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः: पश्य भदन्त यदा भगवता यथावृद्धिकया प्रज्ञप्तास् तदा भिक्षवो ऽन्योन्यं सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति मानयन्ति पूजयन्ति
śayanāsana_62,te 'nyonyaṃ satkurvanto gurukurvanto mānayantaḥ pūjayanto vardhante kuśalair dharmair utpalaṃ vā yathodake iti,ते ऽन्योन्यं सत्कुर्वन्तो गुरुकुर्वन्तो मानयन्तः पूजयन्तो वर्धन्ते कुशलैर् धर्मैर् उत्पलं वा यथोदके इति
śayanāsana_63,bhagavān āha: kim atra bhikṣavaḥ āścaryaṃ yad idānīm mayā vigatarāgeṇa vigatadveṣeṇa vigatamohena parimuktena jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsaiḥ sarvajñena sarvākārajñena sarvajñānajñeyavaśiprāptena yathāvṛddhikāyāṃ prajñaptāyāṃ yathāvṛddhikām āgamya bhikṣavo 'nyonyaṃ satkurvanti gurukurvanti pūrvavad yāvad utpalaṃ vā yathodake iti,भगवान् आह: किम् अत्र भिक्षवः आश्चर्यं यद् इदानीम् मया विगतरागेण विगतद्वेषेण विगतमोहेन परिमुक्तेन जातिजराव्याधिमरणशोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्योपायासैः सर्वज्ञेन सर्वाकारज्ञेन सर्वज्ञानज्ञेयवशिप्राप्तेन यथावृद्धिकायां प्रज्ञप्तायां यथावृद्धिकाम् आगम्य भिक्षवो ऽन्योन्यं सत्कुर्वन्ति गुरुकुर्वन्ति पूर्ववद् यावद् उत्पलं वा यथोदके इति
śayanāsana_64,"yat tu mayā sarāgeṇa sadveṣeṇa samohenāparimuktena jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsair vinipatitaśarīreṇa yathāvṛddhikāyāṃ prajñaptāyāṃ yathāvṛddhikām āgamya sakalo jambūdvīpanivāsī janakāyo yadbhūyasā praṇīte trayastriṃśe devanikāye upapannas tac chrūyatām the story of the francoline, the hare, bhūtapūrvaṃ bhikṣavaḥ kāśīṣu janapade anyatamasmin vanagahane catvāraḥ prāṇinaḥ prativasanti kapiñjalaḥ śaśo markaṭo gajaś ca","यत् तु मया सरागेण सद्वेषेण समोहेनापरिमुक्तेन जातिजराव्याधिमरणशोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्योपायासैर् विनिपतितशरीरेण यथावृद्धिकायां प्रज्ञप्तायां यथावृद्धिकाम् आगम्य सकलो जम्बूद्वीपनिवासी जनकायो यद्भूयसा प्रणीते त्रयस्त्रिंशे देवनिकाये उपपन्नस् तच् छ्रूयताम् थे स्तोर्य् ओफ़् थे फ़्रन्चोलिने, थे हरे, भूतपूर्वं भिक्षवः काशीषु जनपदे अन्यतमस्मिन् वनगहने चत्वारः प्राणिनः प्रतिवसन्ति कपिञ्जलः शशो मर्कटो गजश् च"
śayanāsana_65,te ca parasparaṃ sakhyenāvasthitāḥ sahitāḥ samagrāḥ saṃmodamānā avivadamānā aśaṃkino yatheṣṭavihāratayā kālam atināmayanti,ते च परस्परं सख्येनावस्थिताः सहिताः समग्राः संमोदमाना अविवदमाना अशंकिनो यथेष्टविहारतया कालम् अतिनामयन्ति
śayanāsana_66,yāvad apareṇa samayena teṣāṃ buddhir utpannā,यावद् अपरेण समयेन तेषां बुद्धिर् उत्पन्ना
śayanāsana_67,asti vayaṃ bhavantaḥ parasparaṃ sakhyenāvasthitāḥ sahitāḥ samagrāḥ saṃmodamānā avivadamānāḥ,अस्ति वयं भवन्तः परस्परं सख्येनावस्थिताः सहिताः समग्राः संमोदमाना अविवदमानाः
śayanāsana_68,kin tu na jānīmaḥ ko 'smābhiḥ satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayitavyaḥ iti,किन् तु न जानीमः को ऽस्माभिः सत्कर्तव्यो गुरुकर्तव्यो मानयितव्यः पूजयितव्यः इति
śayanāsana_69,yan nu vayaṃ yathāvṛddhikāṃ prajñapayema iti,यन् नु वयं यथावृद्धिकां प्रज्ञपयेम इति
śayanāsana_70,te parasparaṃ saṃjalpaṃ kartum ārabdhā iti,ते परस्परं संजल्पं कर्तुम् आरब्धा इति
śayanāsana_72,tataḥ kapiṃjalena vaṭavṛkṣo darśitaḥ,ततः कपिंजलेन वटवृक्षो दर्शितः
śayanāsana_73,bhavantaḥ eṣa vaṭavṛkṣaḥ kena kiyatpramāṇo dṛṣṭa iti,भवन्तः एष वटवृक्षः केन कियत्प्रमाणो दृष्ट इति
śayanāsana_75,mayā yūthena sahānena pathā gacchatā ayaṃ dṛṣṭo matpramāṇa eva uccatveneti,मया यूथेन सहानेन पथा गच्छता अयं दृष्टो मत्प्रमाण एव उच्चत्वेनेति
śayanāsana_77,mayā yūthena sahānena pathā gacchatā ayaṃ dṛṣṭo mama tulya evoccatveneti,मया यूथेन सहानेन पथा गच्छता अयं दृष्टो मम तुल्य एवोच्चत्वेनेति
śayanāsana_81,mayāpy asya dvipatrakasya patreṣv evāvaśyayanbindavo jihvayā nirlīḍhā iti,मयाप्य् अस्य द्विपत्रकस्य पत्रेष्व् एवावश्ययन्बिन्दवो जिह्वया निर्लीढा इति
śayanāsana_82,te kathayanti: tvam apy anayor vṛddha iti,ते कथयन्ति: त्वम् अप्य् अनयोर् वृद्ध इति
śayanāsana_84,paśyata yūyam enaṃ vaṭavṛkṣaṃ mahatpramāṇākāram,पश्यत यूयम् एनं वटवृक्षं महत्प्रमाणाकारम्
śayanāsana_86,etasmān mayā phalāni bhakṣayitvāsmin pradeśe uccāraḥ kṛtas tasmād ayaṃ jāta iti,एतस्मान् मया फलानि भक्षयित्वास्मिन् प्रदेशे उच्चारः कृतस् तस्माद् अयं जात इति
śayanāsana_87,te kathayanti: yady evaṃ tvam asmākaṃ sarveṣāṃ vṛddha iti,ते कथयन्ति: यद्य् एवं त्वम् अस्माकं सर्वेषां वृद्ध इति
śayanāsana_88,tato hastī sarveṣāṃ satkartuṃ ārabdhaḥ,ततो हस्ती सर्वेषां सत्कर्तुं आरब्धः
śayanāsana_91,te evaṃ yathāvṛddhikayā satkurvantas tasmin vanagahane itaś cāmutaś ca paribhramanti,ते एवं यथावृद्धिकया सत्कुर्वन्तस् तस्मिन् वनगहने इतश् चामुतश् च परिभ्रमन्ति
śayanāsana_92,yadā viṣamanimnāḥ pradeśā gantavyā bhavanti tadā hastinaṃ markaṭo 'bhirohati markaṭam śaśaḥ śaśam api kapiṃjalaḥ teṣām evaṃ pravṛddhasnehānāṃ sagauravāṇāṃ ca buddhir utpannā,यदा विषमनिम्नाः प्रदेशा गन्तव्या भवन्ति तदा हस्तिनं मर्कटो ऽभिरोहति मर्कटम् शशः शशम् अपि कपिंजलः तेषाम् एवं प्रवृद्धस्नेहानां सगौरवाणां च बुद्धिर् उत्पन्ना
śayanāsana_93,asti vayaṃ bhavantaḥ pravṛddhasnehāḥ sagauravāś ca,अस्ति वयं भवन्तः प्रवृद्धस्नेहाः सगौरवाश् च
śayanāsana_94,anyad api tāvat kiṃcit kuśalaṃ samādāya vartema iti,अन्यद् अपि तावत् किंचित् कुशलं समादाय वर्तेम इति
śayanāsana_99,kapiṃjalaḥ kathayati: santi tṛṇapuṣpaphalāni sapṛāṇakāni santi niṣprāṇakāni,कपिंजलः कथयति: सन्ति तृणपुष्पफलानि सपृआणकानि सन्ति निष्प्राणकानि
śayanāsana_100,tad asmābhir adyāgreṇa saprāṇakāni parityajya niṣprāṇakāni,तद् अस्माभिर् अद्याग्रेण सप्राणकानि परित्यज्य निष्प्राणकानि
śayanāsana_102,te saprāṇakāni parityajya niṣprāṇakāni paribhoktum ārabdhāḥ teṣām etad abhavat,ते सप्राणकानि परित्यज्य निष्प्राणकानि परिभोक्तुम् आरब्धाः तेषाम् एतद् अभवत्
śayanāsana_103,asti vayaṃ prāṇātipātāt prativiratā no tv adattādānāt prativiramāmaḥ,अस्ति वयं प्राणातिपातात् प्रतिविरता नो त्व् अदत्तादानात् प्रतिविरमामः
śayanāsana_105,kapiṃjalaḥ kathayati: santi saparigrahāṇi tṛṇapatrapuṣpaphalāni santi niṣparigrahāṇi,कपिंजलः कथयति: सन्ति सपरिग्रहाणि तृणपत्रपुष्पफलानि सन्ति निष्परिग्रहाणि
śayanāsana_106,tad asmābhir adyāgreṇa saparigrahāṇi parityajya niṣparigrahāṇi paribhoktavyāni,तद् अस्माभिर् अद्याग्रेण सपरिग्रहाणि परित्यज्य निष्परिग्रहाणि परिभोक्तव्यानि
śayanāsana_107,te saparigrahāṇi parityajya niṣparigrahāṇi paribhoktum ārabdhāḥ teṣām etad abhavat,ते सपरिग्रहाणि परित्यज्य निष्परिग्रहाणि परिभोक्तुम् आरब्धाः तेषाम् एतद् अभवत्
śayanāsana_108,asti vayam adattādānāt prativiratāḥ no tu kāmamithyācārāt,अस्ति वयम् अदत्तादानात् प्रतिविरताः नो तु काममिथ्याचारात्
śayanāsana_109,yan nu vayaṃ kāmamithyācārāt prativiramāmaḥ,यन् नु वयं काममिथ्याचारात् प्रतिविरमामः
śayanāsana_110,kīdṛśo 'smākaṃ kāmamithyācāraḥ,कीदृशो ऽस्माकं काममिथ्याचारः
śayanāsana_111,kapiṃjalaḥ katyayati: vayam gamyā api gacchāmaḥ,कपिंजलः कत्ययति: वयम् गम्या अपि गच्छामः
śayanāsana_113,tad asmābhir adyāgreṇa gamyaiva gantavyā nāgamyā te gamyāṃ gacchanti nāgamyām,तद् अस्माभिर् अद्याग्रेण गम्यैव गन्तव्या नागम्या ते गम्यां गच्छन्ति नागम्याम्
śayanāsana_114,teṣām etad abhavat: asti vayaṃ kāmamithyācārāt prativiratāḥ,तेषाम् एतद् अभवत्: अस्ति वयं काममिथ्याचारात् प्रतिविरताः
śayanāsana_116,yan nu vayaṃ mṛṣāvādāt prativiramāmaḥ,यन् नु वयं मृषावादात् प्रतिविरमामः
śayanāsana_118,kapiṃjalaḥ kathayati: vayaṃ yadvā tadvā vipralapāmaḥ,कपिंजलः कथयति: वयं यद्वा तद्वा विप्रलपामः
śayanāsana_119,tad asmābhir adyāgreṇa na yadvā tadvā vipralapitavyam,तद् अस्माभिर् अद्याग्रेण न यद्वा तद्वा विप्रलपितव्यम्
śayanāsana_120,vicārya vicārya kāle vāg udīrayitavyā,विचार्य विचार्य काले वाग् उदीरयितव्या
śayanāsana_121,te na yadvā tadvā vipralapanti kiṃ tu vicārya vicārya kālena vācam udīrayanti teṣām etad abhavat,ते न यद्वा तद्वा विप्रलपन्ति किं तु विचार्य विचार्य कालेन वाचम् उदीरयन्ति तेषाम् एतद् अभवत्
śayanāsana_122,asti vayaṃ mṛṣāvādāt prativiratāḥ,अस्ति वयं मृषावादात् प्रतिविरताः
śayanāsana_123,no tu surāmaireyamadyapramādasthānāt prativiratāḥ,नो तु सुरामैरेयमद्यप्रमादस्थानात् प्रतिविरताः
śayanāsana_124,yan nu vayaṃ surāmaireyamadyapramādasthānāt prativiramāmaḥ,यन् नु वयं सुरामैरेयमद्यप्रमादस्थानात् प्रतिविरमामः
śayanāsana_125,kidṛśam asmākaṃ surāmaireyamadyapramādasthānam,किदृशम् अस्माकं सुरामैरेयमद्यप्रमादस्थानम्
śayanāsana_126,kapiṃjalaḥ kathayati: santi mādanīyāni phalāni santy amādanīyāni,कपिंजलः कथयति: सन्ति मादनीयानि फलानि सन्त्य् अमादनीयानि
śayanāsana_127,tad asmābhir adyāgreṇa mādanīyāni phalāni parityajyamādanīyāni phalāni paribhoktavyāni,तद् अस्माभिर् अद्याग्रेण मादनीयानि फलानि परित्यज्यमादनीयानि फलानि परिभोक्तव्यानि
śayanāsana_128,te mādanīyāni phalāni parityajyamādanīyāni phalāni paribhoktum ārabdhāḥ yadā te pañcasu vratapadeṣu pratiṣṭhāpitās tadā kapiṃjalaḥ kathayati: asti vayaṃ bhavantaḥ paṃcasu vratapadeṣu pratiṣṭhitāḥ,ते मादनीयानि फलानि परित्यज्यमादनीयानि फलानि परिभोक्तुम् आरब्धाः यदा ते पञ्चसु व्रतपदेषु प्रतिष्ठापितास् तदा कपिंजलः कथयति: अस्ति वयं भवन्तः पंचसु व्रतपदेषु प्रतिष्ठिताः
śayanāsana_129,yan nu vayam anyān api paṃcasu vratapadeṣu pratiṣṭhāpayāmaḥ,यन् नु वयम् अन्यान् अपि पंचसु व्रतपदेषु प्रतिष्ठापयामः
śayanāsana_132,markaṭaḥ kathayati: ahaṃ sarvān śākhāmṛgān pratiṣṭhāpayāmi,मर्कटः कथयति: अहं सर्वान् शाखामृगान् प्रतिष्ठापयामि
śayanāsana_133,tataḥ śaśaḥ kathayati: ahaṃ sarvān śaśān lomaśān mṛgāṃś ca pratiṣṭhāpayāmi,ततः शशः कथयति: अहं सर्वान् शशान् लोमशान् मृगांश् च प्रतिष्ठापयामि
śayanāsana_134,hastī kathayati: ahaṃ sarvān hastinaḥ siṃhān vyāghradvīpinaś ca pratiṣṭhāpayāmi,हस्ती कथयति: अहं सर्वान् हस्तिनः सिंहान् व्याघ्रद्वीपिनश् च प्रतिष्ठापयामि
śayanāsana_135,kapiṃjalaḥ kathayati: yady evam etat saṃkṣepād yuṣmākam avinayā apadā dvipadāś catuṣpadāḥ pakṣiṇaś ca tān ahaṃ sarvān paṃcasu vratapadeṣu pratiṣṭhāpayāmīti tatas te kāśīviṣaye yāvattiryagyonigatāḥ prāṇinas te sarve paṃcasu vratapadeṣu pratiṣṭhāpitāḥ,कपिंजलः कथयति: यद्य् एवम् एतत् संक्षेपाद् युष्माकम् अविनया अपदा द्विपदाश् चतुष्पदाः पक्षिणश् च तान् अहं सर्वान् पंचसु व्रतपदेषु प्रतिष्ठापयामीति ततस् ते काशीविषये यावत्तिर्यग्योनिगताः प्राणिनस् ते सर्वे पंचसु व्रतपदेषु प्रतिष्ठापिताः
śayanāsana_136,te anyonyam avyābādhamānās tasmin vanaṣaṇḍe saṃprajānadvihāriṇo yatheṣṭaṃ viharanti,ते अन्योन्यम् अव्याबाधमानास् तस्मिन् वनषण्डे संप्रजानद्विहारिणो यथेष्टं विहरन्ति
śayanāsana_137,teṣām anubhāvād devaḥ kālavarṣī saṃvṛttaḥ,तेषाम् अनुभावाद् देवः कालवर्षी संवृत्तः
śayanāsana_138,"sadā puṣpaphalā vṛkṣāḥ, śasyavatī vasumatī","सदा पुष्पफला वृक्षाः, शस्यवती वसुमती"
śayanāsana_139,"te manuṣyair dṛṣṭā anyonyam avyābādhamānā viharantaḥ, sadā puṣpaphalā vṛkṣāḥ, śasyavatī vasumatī","ते मनुष्यैर् दृष्टा अन्योन्यम् अव्याबाधमाना विहरन्तः, सदा पुष्पफला वृक्षाः, शस्यवती वसुमती"
śayanāsana_140,rājā kathayati: ahaṃ dharmeṇa rājyaṃ kārayāmi mamaiṣo 'nubhāva iti,राजा कथयति: अहं धर्मेण राज्यं कारयामि ममैषो ऽनुभाव इति
śayanāsana_141,antaḥpuraṃ kumārāmātyā bhaṭabalāgraṃ naigamajānapadāś ca ḥkathayanti,अन्तःपुरं कुमारामात्या भटबलाग्रं नैगमजानपदाश् च ःकथयन्ति
śayanāsana_144,sarva ete kathayanti mamānubhāvo mamānubhāva iti,सर्व एते कथयन्ति ममानुभावो ममानुभाव इति
śayanāsana_145,tan na jñāyate kasyānubhāva iti,तन् न ज्ञायते कस्यानुभाव इति
śayanāsana_146,sa kutūhalajāto naimittikān āhūya pṛṣṭavān,स कुतूहलजातो नैमित्तिकान् आहूय पृष्टवान्
śayanāsana_148,yāvad vārāṇasyāṃ nātidūre udyānam,यावद् वाराणस्यां नातिदूरे उद्यानम्
śayanāsana_149,tatra pañcābhijña riṣiḥ prativasati sakalasya vārāṇasīnivāsino janakāyasya pūjyo mānyo 'bhivādyaś ca,तत्र पञ्चाभिज्ञ रिषिः प्रतिवसति सकलस्य वाराणसीनिवासिनो जनकायस्य पूज्यो मान्यो ऽभिवाद्यश् च
śayanāsana_150,tato rājā tasya ṛṣeḥ sakāśam upasaṃkrāntaḥ pādayor nipatya kathayati: maharṣe mama vijite yāvattityagyonigatāḥ prāṇinas te sarve anyonyam avyābādhamānāḥ saṃprajānadvihāriṇo yatheṣṭaṃ viharanti,ततो राजा तस्य ऋषेः सकाशम् उपसंक्रान्तः पादयोर् निपत्य कथयति: महर्षे मम विजिते यावत्तित्यग्योनिगताः प्राणिनस् ते सर्वे अन्योन्यम् अव्याबाधमानाः संप्रजानद्विहारिणो यथेष्टं विहरन्ति
śayanāsana_151,devaḥ kālavarṣī sadā puṣpaphalā vṛkṣāḥ śasyavatī ca vasumatī,देवः कालवर्षी सदा पुष्पफला वृक्षाः शस्यवती च वसुमती
śayanāsana_152,tasmān mamaitad abhavat: ahaṃ dharmeṇa rājyaṃ kārayāmi,तस्मान् ममैतद् अभवत्: अहं धर्मेण राज्यं कारयामि
śayanāsana_154,antaḥpuraṃ kumārāmātyā bhaṭabalāgraṃ naigamajānapadāś ca saṃlakṣayanti: asmākam eṣo 'nuhāva iti,अन्तःपुरं कुमारामात्या भटबलाग्रं नैगमजानपदाश् च संलक्षयन्ति: अस्माकम् एषो ऽनुहाव इति
śayanāsana_155,tan na jñāyate kasyāyam anubhāva iti,तन् न ज्ञायते कस्यायम् अनुभाव इति
śayanāsana_159,sa kathayati: mahārāja ma tavaiṣo 'nubhāvo nāntaḥpurasya na kumārāṇāṃ nāmātyānāṃ na bhaṭabalāgrasya na naigamajānapadānaṃ,स कथयति: महाराज म तवैषो ऽनुभावो नान्तःपुरस्य न कुमाराणां नामात्यानां न भटबलाग्रस्य न नैगमजानपदानं
śayanāsana_160,api tu tava vijite catvāraḥ prāniṇaḥ prativasanti,अपि तु तव विजिते चत्वारः प्रानिणः प्रतिवसन्ति
śayanāsana_162,rājā kathayati: gacchāmi tān paśyamīti,राजा कथयति: गच्छामि तान् पश्यमीति
śayanāsana_163,ṛṣiḥ kathayati: mahārāja kiṃ tava tair dṛṣṭair api tu yat te samādāya vartante tat samādāya vartasveti,ऋषिः कथयति: महाराज किं तव तैर् दृष्टैर् अपि तु यत् ते समादाय वर्तन्ते तत् समादाय वर्तस्वेति
śayanāsana_166,maharṣe kidṛśāni pañca vratapadāni,महर्षे किदृशानि पञ्च व्रतपदानि
śayanāsana_167,mahārāja te prāṇinaṃ jīvitān na vyavaropayanti,महाराज ते प्राणिनं जीवितान् न व्यवरोपयन्ति
śayanāsana_172,rājā kathayati: maharṣe yady evaṃ aham apy etāni pañca vratapadāni samādāya vartema,राजा कथयति: महर्षे यद्य् एवं अहम् अप्य् एतानि पञ्च व्रतपदानि समादाय वर्तेम
śayanāsana_173,atha sa rājā pañca vratapadāni samādāya vartitum ārabdhaḥ,अथ स राजा पञ्च व्रतपदानि समादाय वर्तितुम् आरब्धः
śayanāsana_174,rājā pañca vratapadāni samādāya vartata iti devyo 'pi pañaca vratapadāni samādāya vartitum ārabdhāḥ,राजा पञ्च व्रतपदानि समादाय वर्तत इति देव्यो ऽपि पञच व्रतपदानि समादाय वर्तितुम् आरब्धाः
śayanāsana_175,kumārā amātyā bhaṭabalāgraṃ naigamajānapadā api pañca vratapadāni samādaya vartitum ārabdhāni,कुमारा अमात्या भटबलाग्रं नैगमजानपदा अपि पञ्च व्रतपदानि समादय वर्तितुम् आरब्धानि
śayanāsana_176,pṛtisīmaiḥ koṭṭarājabhiḥ śrutam,पृतिसीमैः कोट्टराजभिः श्रुतम्
śayanāsana_177,rājā brahmadattaḥ pañca vratapadāni samādāya vartate sārdham antaḥpureṇa kumārair amātyair bhaṭabalāgrair naigamajānapadair iti,राजा ब्रह्मदत्तः पञ्च व्रतपदानि समादाय वर्तते सार्धम् अन्तःपुरेण कुमारैर् अमात्यैर् भटबलाग्रैर् नैगमजानपदैर् इति
śayanāsana_178,śrutvā ca punas te 'pi pañcavratapadāni samādaya vartitum ārabdhāḥ sārdham antaḥpureṇa kumārair amātyair bhaṭabalāgrair naigamajānapadair iti,श्रुत्वा च पुनस् ते ऽपि पञ्चव्रतपदानि समादय वर्तितुम् आरब्धाः सार्धम् अन्तःपुरेण कुमारैर् अमात्यैर् भटबलाग्रैर् नैगमजानपदैर् इति
śayanāsana_179,bhūyasā sarva eva janakāyaḥ pañca vratapadāni samādāya vartitum ārabdhaḥ tena khalu samayena jambūdvīpe yaḥ kālaṃ karoti sa kāyasya bhedāt praṇīteṣu deveṣū trayastriṃśeṣūpapadyate,भूयसा सर्व एव जनकायः पञ्च व्रतपदानि समादाय वर्तितुम् आरब्धः तेन खलु समयेन जम्बूद्वीपे यः कालं करोति स कायस्य भेदात् प्रणीतेषु देवेषू त्रयस्त्रिंशेषूपपद्यते
śayanāsana_180,tataḥ śakro devendraḥ āpūryamāṇaṃ devaparṣadaṃ dṛṣṭvā ca punar gāthāṃ bhāṣate,ततः शक्रो देवेन्द्रः आपूर्यमाणं देवपर्षदं दृष्ट्वा च पुनर् गाथां भाषते
śayanāsana_181,sagauravāḥ sapratīśā viharanti tapovane / kapiṃjalabrahmacaryaṃ pṛthaglokaprakāśitam // iti / bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau kapiṃjalaḥ aham eva saḥ tena kālena tena samayena,सगौरवाः सप्रतीशा विहरन्ति तपोवने / कपिंजलब्रह्मचर्यं पृथग्लोकप्रकाशितम् // इति / भगवान् आह: किं मन्यध्वे भिक्षवो यो ऽसौ कपिंजलः अहम् एव सः तेन कालेन तेन समयेन
śayanāsana_182,śaśaḥ śāriputro bhikṣur markaṭo maudgalyāyano bhikṣur gaja ānandaḥ,शशः शारिपुत्रो भिक्षुर् मर्कटो मौद्गल्यायनो भिक्षुर् गज आनन्दः
śayanāsana_183,tadāpi mayā yathāvṛddhikāyāṃ prajñaptāyāṃ yathāvṛddhikām āgamya sakalo jambūdvīpanivāsī janakāyo bhūyasā trayastriṃśe devanikāye upapannaḥ,तदापि मया यथावृद्धिकायां प्रज्ञप्तायां यथावृद्धिकाम् आगम्य सकलो जम्बूद्वीपनिवासी जनकायो भूयसा त्रयस्त्रिंशे देवनिकाये उपपन्नः
śayanāsana_184,etarhy api mayā yathāvṛddhikāyāṃ prajñaptāyāṃ yathāvṛddhikām āgamya bhikṣavo 'nyonyaṃ satkurvanto gurukurvanto mānayantaḥ pūyayanto vardhante kuśalair dharmair utpalaṃ vā tasmāt tarhi bhikṣavaḥ sagauravā viharata sapratīṣāḥ sabhayavaśavartinaḥ sabrahmacāriṣu sthavireṣu madhyeṣu navakeṣu,एतर्ह्य् अपि मया यथावृद्धिकायां प्रज्ञप्तायां यथावृद्धिकाम् आगम्य भिक्षवो ऽन्योन्यं सत्कुर्वन्तो गुरुकुर्वन्तो मानयन्तः पूययन्तो वर्धन्ते कुशलैर् धर्मैर् उत्पलं वा तस्मात् तर्हि भिक्षवः सगौरवा विहरत सप्रतीषाः सभयवशवर्तिनः सब्रह्मचारिषु स्थविरेषु मध्येषु नवकेषु
śayanāsana_186,sa tāvad bhikṣavo bhikṣur agauravo viharann apratīśaḥ abhayavaśavartī sthavireṣu madhyeṣu navakeṣu āsamudācārikān dharmān paripūrayiṣyati nedaṃ sthānaṃ vidyate,स तावद् भिक्षवो भिक्षुर् अगौरवो विहरन्न् अप्रतीशः अभयवशवर्ती स्थविरेषु मध्येषु नवकेषु आसमुदाचारिकान् धर्मान् परिपूरयिष्यति नेदं स्थानं विद्यते
śayanāsana_187,āsamudācārikān dharmān aparipūrya śaikṣān dharmān paripūrayiṣyati nedaṃ sthānaṃ vidyate,आसमुदाचारिकान् धर्मान् अपरिपूर्य शैक्षान् धर्मान् परिपूरयिष्यति नेदं स्थानं विद्यते
śayanāsana_188,śaikṣān dharmān aparipūrya śīlaskandhaṃ samādhiskandhaṃ prajñāskandhaṃ vimuktiskandhaṃ vimuktijñānadarśanaskandhaṃ paripūrayiṣyati nedaṃ sthānaṃ vidyate,शैक्षान् धर्मान् अपरिपूर्य शीलस्कन्धं समाधिस्कन्धं प्रज्ञास्कन्धं विमुक्तिस्कन्धं विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कन्धं परिपूरयिष्यति नेदं स्थानं विद्यते
śayanāsana_189,vimuktijñānadarśanaskandham aparipūryānupādāya parinirvāsyati nedaṃ sthānaṃ vidyate,विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कन्धम् अपरिपूर्यानुपादाय परिनिर्वास्यति नेदं स्थानं विद्यते
śayanāsana_190,sa tāvad bhikṣavo bhikṣuḥ sagauravo viharan sapratīśaḥ sabhayavaśavartī brahmacāriṣu sthavireṣu madhyeṣu navakeṣu āsamudācārikān dharmān pūrayiṣyati sthānam etad vidyate,स तावद् भिक्षवो भिक्षुः सगौरवो विहरन् सप्रतीशः सभयवशवर्ती ब्रह्मचारिषु स्थविरेषु मध्येषु नवकेषु आसमुदाचारिकान् धर्मान् पूरयिष्यति स्थानम् एतद् विद्यते
śayanāsana_191,āsamudācārikān dharmān paripūrya śaikṣān dharmān paripūrayiṣyati sthānam etad vidyate,आसमुदाचारिकान् धर्मान् परिपूर्य शैक्षान् धर्मान् परिपूरयिष्यति स्थानम् एतद् विद्यते
śayanāsana_192,śaikṣān dharmān paripūrya śīlaskandhaṃ samādhiskandhaṃ prajñāskandhaṃ vimuktiskandhaṃ vimuktijñānadarśanaskandhaṃ paripūrayiṣyati sthānam etad vidyate,शैक्षान् धर्मान् परिपूर्य शीलस्कन्धं समाधिस्कन्धं प्रज्ञास्कन्धं विमुक्तिस्कन्धं विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कन्धं परिपूरयिष्यति स्थानम् एतद् विद्यते
śayanāsana_193,vimuktijñānadarśanaskandhaṃ paripūryānupādāya parinirvāsyati sthānam etad vidyate,विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कन्धं परिपूर्यानुपादाय परिनिर्वास्यति स्थानम् एतद् विद्यते
śayanāsana_194,tasmāt tahi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam,तस्मात् तहि भिक्षव एवं शिक्षितव्यम्
śayanāsana_195,yat sagauravā vihariṣyāmaḥ sapratīśāḥ sabhayavaśavartinaḥ ḥsabrahmacāriṣūḥ sthavireṣu madhyeṣu navakeṣu: ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣ the institution of vihāras yadā bhagavatā pañcakā vinītās te araṇye prativasanti,यत् सगौरवा विहरिष्यामः सप्रतीशाः सभयवशवर्तिनः ःसब्रह्मचारिषूः स्थविरेषु मध्येषु नवकेषु: इत्य् एवं वो भिक्षवः शिक्ष् थे इन्स्तितुतिओन् ओफ़् विहारस् यदा भगवता पञ्चका विनीतास् ते अरण्ये प्रतिवसन्ति
śayanāsana_196,te araṇye prativasanto āgamyā bhavanti siṃhānāṃ vyāghrāṇāṃ dvīpināṃ tarakṣūṇām bhagavān saṃlakṣayati: kutra pūrvakāṇāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ śrāvakā āvāsaṃ kalpitavantaḥ,ते अरण्ये प्रतिवसन्तो आगम्या भवन्ति सिंहानां व्याघ्राणां द्वीपिनां तरक्षूणाम् भगवान् संलक्षयति: कुत्र पूर्वकाणां सम्यक्संबुद्धानां श्रावका आवासं कल्पितवन्तः
śayanāsana_198,devatābhir apy evaṃ bhagavata ārocitam tena khalu samayena vārāṇasyāṃ kalayāṇabhadro nāma gṛhapatiḥ prativasati,देवताभिर् अप्य् एवं भगवत आरोचितम् तेन खलु समयेन वाराणस्यां कलयाणभद्रो नाम गृहपतिः प्रतिवसति
śayanāsana_199,tasya kuśalamūlapratibodhitasantater etad abhavat,तस्य कुशलमूलप्रतिबोधितसन्ततेर् एतद् अभवत्
śayanāsana_200,aho batāhaṃ bhagavataḥ śrāvakāṇaṃ vihāraṃ kārayeyam iti,अहो बताहं भगवतः श्रावकाणं विहारं कारयेयम् इति
śayanāsana_201,sa kālyam evotthāya yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ,स काल्यम् एवोत्थाय येन भगवांस् तेनोपसंक्रान्तः
śayanāsana_202,upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇaḥ,उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः
śayanāsana_203,ekāntaniṣaṇṇaṃ kalyāṇabhadrikaṃ gṛhapatiṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati,एकान्तनिषण्णं कल्याणभद्रिकं गृहपतिं भगवान् धर्म्यया कथया संदर्शयति समादापयति समुत्तेजयति संप्रहर्षयति
śayanāsana_204,anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarṣya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm,अनेकपर्यायेण धर्म्यया कथया संदर्ष्य समादाप्य समुत्तेज्य संप्रहर्ष्य तूष्णीम्
śayanāsana_205,atha kalyāṇabhadriko gṛhapatir utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṃgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇamya bhagavantam ieam avocat: yadi bhagavān anujānīyād ahaṃ bhagavataḥ śrāvakāṇāṃ vihāraṃ karayeyam iti,अथ कल्याणभद्रिको गृहपतिर् उत्थायासनाद् एकांसम् उत्तरासंगं कृत्वा येन भगवांस् तेनांजलिं प्रणम्य भगवन्तम् इएअम् अवोचत्: यदि भगवान् अनुजानीयाद् अहं भगवतः श्रावकाणां विहारं करयेयम् इति
śayanāsana_207,tasmād gṛhapate anujānāmi kāraya iti,तस्माद् गृहपते अनुजानामि कारय इति
śayanāsana_208,sa na jānīte kīdṛśaḥ kārayitavya iti,स न जानीते कीदृशः कारयितव्य इति
śayanāsana_209,bhagavān āha: yadi trilayanaṃ kārayasi madhye gandhakuṭiḥ kārayitavyā dvayoḥ pārśvayor dve layane,भगवान् आह: यदि त्रिलयनं कारयसि मध्ये गन्धकुटिः कारयितव्या द्वयोः पार्श्वयोर् द्वे लयने
śayanāsana_211,catuḥśāle madhye dvārakoṣṭhakābhimukhaṃ gandhakuṭiḥ,चतुःशाले मध्ये द्वारकोष्ठकाभिमुखं गन्धकुटिः
śayanāsana_212,dvārakoṣṭhakapārśvayor dve layane,द्वारकोष्ठकपार्श्वयोर् द्वे लयने
śayanāsana_213,sa na jānīte kati purāḥ kartavyā iti,स न जानीते कति पुराः कर्तव्या इति
śayanāsana_214,bhagavān āha: bhikṣūṇāṃ pañcapurā vihārāḥ kartavyāḥ saptapurā gandhakuṭiḥ,भगवान् आह: भिक्षूणां पञ्चपुरा विहाराः कर्तव्याः सप्तपुरा गन्धकुटिः
śayanāsana_216,bhikṣūṇīnāṃ tu tripurā vihārāḥ kartavyāḥ,भिक्षूणीनां तु त्रिपुरा विहाराः कर्तव्याः
śayanāsana_218,paṃcapurā bālāgrapotikā iti the story of anāthapiṇḍada: tena khalu samayena śrāvastyāṃ datto nāma gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhoga vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī,पंचपुरा बालाग्रपोतिका इति थे स्तोर्य् ओफ़् अनाथपिण्डद: तेन खलु समयेन श्रावस्त्यां दत्तो नाम गृहपतिः प्रतिवसति आढ्यो महाधनो महाभोग विस्तीर्णविशालपरिग्रहो वैश्रवणधनसमुदितो वैश्रवणधनप्रतिस्पर्धी
śayanāsana_219,tena sadṛśāt kulāt kalatram ānītam,तेन सदृशात् कुलात् कलत्रम् आनीतम्
śayanāsana_220,sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati,स तया सार्धं क्रीडति रमते परिचारयति
śayanāsana_221,tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ kālāntareṇa patnī āpannasatvā saṃvṛttā,तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः कालान्तरेण पत्नी आपन्नसत्वा संवृत्ता
śayanāsana_222,sā cāṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānām atyayāt prasūtā,सा चाष्टानां वा नवानां वा मासानाम् अत्ययात् प्रसूता
śayanāsana_224,tasya trīṇi saptakāny ekaviṃśatidivasān vistareṇa jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate,तस्य त्रीणि सप्तकान्य् एकविंशतिदिवसान् विस्तरेण जातस्य जातिमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थाप्यते
śayanāsana_226,jñātaya ūcuḥ: ayaṃ dārako dattasya gṛhapateḥ putras tasmād bhavatu dārakasya sudatta iti nāmeti,ज्ञातय ऊचुः: अयं दारको दत्तस्य गृहपतेः पुत्रस् तस्माद् भवतु दारकस्य सुदत्त इति नामेति
śayanāsana_227,tasya sudatta iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam,तस्य सुदत्त इति नामधेयं व्यवस्थापितम्
śayanāsana_228,sudatto dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo dattaḥ,सुदत्तो दारको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो दत्तः
śayanāsana_233,so 'ṣṭābhir dhātrībhir unnīyate vardhate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpirmaṇḍenānyaiś cottaptottaptair upakaraṇaviśeṣair āśu vardhate hradastham iva paṃkajam,सो ऽष्टाभिर् धात्रीभिर् उन्नीयते वर्धते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्पिषा सर्पिर्मण्डेनान्यैश् चोत्तप्तोत्तप्तैर् उपकरणविशेषैर् आशु वर्धते ह्रदस्थम् इव पंकजम्
śayanāsana_234,so 'pareṇa samayena sarvālaṃkāravibhūṣito dhātryaṃsagato niṣaṇṇo bahirnirgataḥ,सो ऽपरेण समयेन सर्वालंकारविभूषितो धात्र्यंसगतो निषण्णो बहिर्निर्गतः
śayanāsana_235,yācanakenālaṃkāraṃ prārthitaḥ: kumārāham alaṃkāreṇārthī,याचनकेनालंकारं प्रार्थितः: कुमाराहम् अलंकारेणार्थी
śayanāsana_237,tena pramuditamanasā asāv alaṃkāro dattaḥ,तेन प्रमुदितमनसा असाव् अलंकारो दत्तः
śayanāsana_241,sā kathayati: dattaḥ kumāreṇa yācanakāyeti,सा कथयति: दत्तः कुमारेण याचनकायेति
śayanāsana_246,sa gṛhapatiḥ patnīm āmantrayate: bhadre sobhano 'smākaṃ putro jātaḥ,स गृहपतिः पत्नीम् आमन्त्रयते: भद्रे सोभनो ऽस्माकं पुत्रो जातः
śayanāsana_248,sā kathayati: āryaputra yady evaṃ nainaṃ bhūyo 'py alaṃkariṣyāmi,सा कथयति: आर्यपुत्र यद्य् एवं नैनं भूयो ऽप्य् अलंकरिष्यामि
śayanāsana_249,sa kathayati: bhadre asty asmākaṃ suvarṇam aprameyaṃ ratnāni ca,स कथयति: भद्रे अस्त्य् अस्माकं सुवर्णम् अप्रमेयं रत्नानि च
śayanāsana_250,kin tu alaṃkāraghaṭakā na santi,किन् तु अलंकारघटका न सन्ति
śayanāsana_251,sarvathā nāyaṃ bahir niṣkāsayitavya iti,सर्वथा नायं बहिर् निष्कासयितव्य इति
śayanāsana_253,yāvad apareṇa samayena datto gṛhapatir bhṛtyajanaparivṛto nadīm ajīravatīṃ snātuṃ saṃprasthitaḥ,यावद् अपरेण समयेन दत्तो गृहपतिर् भृत्यजनपरिवृतो नदीम् अजीरवतीं स्नातुं संप्रस्थितः
śayanāsana_254,sudatto dārakaḥ kathayati: tāta aham api gacchāmīti,सुदत्तो दारकः कथयति: तात अहम् अपि गच्छामीति
śayanāsana_255,sa taṃ vipralambhayitum ārabdhaḥ,स तं विप्रलम्भयितुम् आरब्धः
śayanāsana_260,mātāsya kathayati: āryaputra kimartham ayaṃ dārako rautīti,मातास्य कथयति: आर्यपुत्र किमर्थम् अयं दारको रौतीति
śayanāsana_262,sā kathayati: āryaputra tvayā sārdhaṃ gacchatu,सा कथयति: आर्यपुत्र त्वया सार्धं गच्छतु
śayanāsana_266,snāpayitvā kule sthāpitaḥ kathayati: tāta kimarthaṃ mama rakṣā kriyate,स्नापयित्वा कुले स्थापितः कथयति: तात किमर्थं मम रक्षा क्रियते
śayanāsana_269,dattam alaṃkāraṃ yācanakebhyo 'nuprayacchasi,दत्तम् अलंकारं याचनकेभ्यो ऽनुप्रयच्छसि
śayanāsana_274,tatas tenobhau pāṇī nadyām āplāvya suvarṇapūrṇās catvāro lohasaṃghāṭā uddhṛtāḥ,ततस् तेनोभौ पाणी नद्याम् आप्लाव्य सुवर्णपूर्णास् चत्वारो लोहसंघाटा उद्धृताः
śayanāsana_275,kathayati: tāta atas tnaṃ yāvadāptaḥṃḥ dhanena dhanakāryaṃ kṛtvāvaśiṣṭam atraiva plāvaya,कथयति: तात अतस् त्नं यावदाप्तःंः धनेन धनकार्यं कृत्वावशिष्टम् अत्रैव प्लावय
śayanāsana_276,putra kiṃ tvaṃ jalagatān nidhīn paśyasi,पुत्र किं त्वं जलगतान् निधीन् पश्यसि
śayanāsana_277,tāta na kevalaṃ jalagatān sthalagatān api sasvāmikān asvāmikān api ye 'pi dūre ye 'py antike,तात न केवलं जलगतान् स्थलगतान् अपि सस्वामिकान् अस्वामिकान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके
śayanāsana_278,datto gṛhapatir vismayotphullalocanaḥ saṃlakṣayati: śakyam evaṃvidhena dānaptinā dānaṃ dātum iti viditvā kathayati: putra yady evaṃ dehi dānaṃ yatheṣṭam iti,दत्तो गृहपतिर् विस्मयोत्फुल्ललोचनः संलक्षयति: शक्यम् एवंविधेन दानप्तिना दानं दातुम् इति विदित्वा कथयति: पुत्र यद्य् एवं देहि दानं यथेष्टम् इति
śayanāsana_279,dharmatā hy eṣā: na tāvat putro yaśasvī bhavati yāvad asya pitā jīvatīti yāvad apareṇa samayena datto gṛhapatiḥ kālagataḥ,धर्मता ह्य् एषा: न तावत् पुत्रो यशस्वी भवति यावद् अस्य पिता जीवतीति यावद् अपरेण समयेन दत्तो गृहपतिः कालगतः
śayanāsana_281,satatam anāthebhyaḥ piṇḍakam anuprayacchatīti samantāc chadbo visṛtaḥ: dattasya gṛhapateḥ putraḥ sudatto gṛhasvāmī saṃvrṭtaḥ,सततम् अनाथेभ्यः पिण्डकम् अनुप्रयच्छतीति समन्ताच् छद्बो विसृतः: दत्तस्य गृहपतेः पुत्रः सुदत्तो गृहस्वामी संव्र्ट्तः
śayanāsana_282,so 'nāthebhyaḥ piṇḍakam anuprayacchatīti,सो ऽनाथेभ्यः पिण्डकम् अनुप्रयच्छतीति
śayanāsana_283,tasyānāthapiṇḍado gṛhapatir iti saṃjñā saṃvṛttā,तस्यानाथपिण्डदो गृहपतिर् इति संज्ञा संवृत्ता
śayanāsana_284,tatas tena sadṛśāt kulāt kalatram ānitaṃ,ततस् तेन सदृशात् कुलात् कलत्रम् आनितं
śayanāsana_285,sa tayā sārdham krīḍati ramate paricārayati,स तया सार्धम् क्रीडति रमते परिचारयति
śayanāsana_286,tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jātaḥ,तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः
śayanāsana_290,tasya sadṛśaṃ kulaṃ samanveṣate,तस्य सदृशं कुलं समन्वेषते
śayanāsana_292,sa kare kapolaṃ datvā cintāpro vyavasthitaḥ,स करे कपोलं दत्वा चिन्ताप्रो व्यवस्थितः
śayanāsana_293,tasya madhuskandho nāma mānavo vayasyaḥ,तस्य मधुस्कन्धो नाम मानवो वयस्यः
śayanāsana_294,tenāsau dṛṣṭas tathā cintāparaḥ,तेनासौ दृष्टस् तथा चिन्तापरः
śayanāsana_295,sa kathayati: kasmāt tvaṃ gṛhapate kare kapolaṃ datvā cintāparas tiṣṭhasīti,स कथयति: कस्मात् त्वं गृहपते करे कपोलं दत्वा चिन्तापरस् तिष्ठसीति
śayanāsana_296,sa kathayati: mayā ṣaṇṇāṃ putrāṇāṃ niveśaḥ kṛtaḥ,स कथयति: मया षण्णां पुत्राणां निवेशः कृतः
śayanāsana_297,saptamasya sujātasya sadṛśakulaṃ cintayāmi katarat tat kulaṃ yato 'sya niveṣaṃ kariṣyāmīti,सप्तमस्य सुजातस्य सदृशकुलं चिन्तयामि कतरत् तत् कुलं यतो ऽस्य निवेषं करिष्यामीति
śayanāsana_298,sa kathayati: alpotsukas tiṣṭha aham asya sadṛśaṃ kulaṃ gaveṣayāmi,स कथयति: अल्पोत्सुकस् तिष्ठ अहम् अस्य सदृशं कुलं गवेषयामि
śayanāsana_304,rājagṛhe anyatamo gṛhapatir āḍhyo mahādhano mahābhogo 'nāthapiṇḍadasya pratirūpaḥ,राजगृहे अन्यतमो गृहपतिर् आढ्यो महाधनो महाभोगो ऽनाथपिण्डदस्य प्रतिरूपः
śayanāsana_305,sa tasya gṛhaṃ praviṣṭo dvāraśālāyāṃ sthitvā kathayati: svasti svastīti,स तस्य गृहं प्रविष्टो द्वारशालायां स्थित्वा कथयति: स्वस्ति स्वस्तीति
śayanāsana_306,tasya gṛhajanāḥ kathayanti: brāhmaṇa kiṃ prārthayasi,तस्य गृहजनाः कथयन्ति: ब्राह्मण किं प्रार्थयसि
śayanāsana_309,śrāvastyām anāthapiṇḍado gṛhapatis tasya putraḥ sujāto nāmnā,श्रावस्त्याम् अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तस्य पुत्रः सुजातो नाम्ना
śayanāsana_310,te kathayanti sādṛṣo 'smākaṃ kulena,ते कथयन्ति सादृषो ऽस्माकं कुलेन
śayanāsana_311,api tu prabhūtam asmākaṃ kulaśulkam,अपि तु प्रभूतम् अस्माकं कुलशुल्कम्
śayanāsana_313,śatam aśvānāṃ śataṃ niṣkāṇāṃ śatam aśvatarīrathānāṃ śataṃ kāmbojikānāṃ kanyānām iti,शतम् अश्वानां शतं निष्काणां शतम् अश्वतरीरथानां शतं काम्बोजिकानां कन्यानाम् इति
śayanāsana_314,madhuskandhena mānavenānāthapiṇḍadasya gṛhapater anenārthena lekho dattaḥ: tenāpi vācayitvā pratīccha sarvaṃ mayā deyam iti,मधुस्कन्धेन मानवेनानाथपिण्डदस्य गृहपतेर् अनेनार्थेन लेखो दत्तः: तेनापि वाचयित्वा प्रतीच्छ सर्वं मया देयम् इति
śayanāsana_315,tena divasamuhūrtayogena pratīṣṭam tatas taiḥ śucinā praṇītena prabhūtenāhāreṇa saṃtarpito mānavakaḥ śālāṃ gatvā vāsam upagato viṣūcitaḥ,तेन दिवसमुहूर्तयोगेन प्रतीष्टम् ततस् तैः शुचिना प्रणीतेन प्रभूतेनाहारेण संतर्पितो मानवकः शालां गत्वा वासम् उपगतो विषूचितः
śayanāsana_317,sa tair aśucibhayād bahir niṣkāsayitvā cchoritaḥ,स तैर् अशुचिभयाद् बहिर् निष्कासयित्वा च्छोरितः
śayanāsana_318,daivād āyuṣmantau śāriputramaudgalyāyanau taṃ pradeśam āgatau,दैवाद् आयुष्मन्तौ शारिपुत्रमौद्गल्यायनौ तं प्रदेशम् आगतौ
śayanāsana_320,tatas tābhyāṃ vaṃśavidalikayā nirlikhya pāṇḍumṛttikayā udvartya snāpitaḥ,ततस् ताभ्यां वंशविदलिकया निर्लिख्य पाण्डुमृत्तिकया उद्वर्त्य स्नापितः
śayanāsana_321,tasyaiva dharmaṃ deśayitvā prakrāntau,तस्यैव धर्मं देशयित्वा प्रक्रान्तौ
śayanāsana_323,sa tayor antike cittam abhiprasādya kālagataḥ,स तयोर् अन्तिके चित्तम् अभिप्रसाद्य कालगतः
śayanāsana_324,cāturmahārājikeṣu deveṣūpapannaḥ,चातुर्महाराजिकेषु देवेषूपपन्नः
śayanāsana_325,sa vaiśravaṇasya mahārājasya sakāśaṃ gatvā bhavanaṃ prārthayate,स वैश्रवणस्य महाराजस्य सकाशं गत्वा भवनं प्रार्थयते
śayanāsana_326,sa kathayati: gaccha tad eva te śivikādvāraṃ bhavanam iti,स कथयति: गच्छ तद् एव ते शिविकाद्वारं भवनम् इति
śayanāsana_327,sa tatra gatvā naivāsikaḥ saṃvṛttaḥ videharājena rājño biṃbisārasya haimavatānāṃ nāgānāṃ sātam anupreṣitam,स तत्र गत्वा नैवासिकः संवृत्तः विदेहराजेन राज्ञो बिंबिसारस्य हैमवतानां नागानां सातम् अनुप्रेषितम्
śayanāsana_328,tena rājñā prasenajitaḥ kosalasya sandiṣṭam: mama videharājena haimavatānāṃ nāgānāṃ śatam anupreṣitam,तेन राज्ञा प्रसेनजितः कोसलस्य सन्दिष्टम्: मम विदेहराजेन हैमवतानां नागानां शतम् अनुप्रेषितम्
śayanāsana_329,yady arthī bhavasi preṣya iti anāthapiṇḍado gṛhapatir yena rājā prasenajit kosalas tenopasaṃkrāntaḥ,यद्य् अर्थी भवसि प्रेष्य इति अनाथपिण्डदो गृहपतिर् येन राजा प्रसेनजित् कोसलस् तेनोपसंक्रान्तः
śayanāsana_330,upasaṃkramya rājānaṃ prasenajitaṃ kosalam idam avocat: deva mama rājagṛhe kiṃcit prayojanam,उपसंक्रम्य राजानं प्रसेनजितं कोसलम् इदम् अवोचत्: देव मम राजगृहे किंचित् प्रयोजनम्
śayanāsana_332,rājā kathayati: śobhanaṃ gaccha mamāpi tasmāt hastiśatam āneyaṃ tad aneṣyasīti,राजा कथयति: शोभनं गच्छ ममापि तस्मात् हस्तिशतम् आनेयं तद् अनेष्यसीति
śayanāsana_333,sa kathayati: deva yadi mama tatra prayojanaṃ ḥnaḥ bhavati grahīṣyāmīti,स कथयति: देव यदि मम तत्र प्रयोजनं ःनः भवति ग्रहीष्यामीति
śayanāsana_334,ihāgamya devasya cttagrāhaṃ kariṣyāmīti,इहागम्य देवस्य च्त्तग्राहं करिष्यामीति
śayanāsana_335,rājā kathayati: śobhanam evaṃ anāthapiṇḍ tato 'nāthapiṇḍado gṛhapatiḥ prabhūtaṃ kulaśulkam ādāya rājagṛhaṃ gataḥ,राजा कथयति: शोभनम् एवं अनाथपिण्ड् ततो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिः प्रभूतं कुलशुल्कम् आदाय राजगृहं गतः
śayanāsana_336,sa yasya gṛhapater gṛhe vāsam upagataḥ sa gṛhapatiḥ sarātram evotthāyāntarjanam āmaṃtrayate: uttiṣṭhāryā uttiṣṭha,स यस्य गृहपतेर् गृहे वासम् उपगतः स गृहपतिः सरात्रम् एवोत्थायान्तर्जनम् आमंत्रयते: उत्तिष्ठार्या उत्तिष्ठ
śayanāsana_337,bhadramukhāḥ kāṣṭhāni pāṭayata samitiṃ prajvālayata,भद्रमुखाः काष्ठानि पाटयत समितिं प्रज्वालयत
śayanāsana_342,athānāthapiṇḍasya gṛhapater etad abhavat: kiṃ punar asya gṛhapater āvāho vā vivāho vā bhaviṣyati,अथानाथपिण्डस्य गृहपतेर् एतद् अभवत्: किं पुनर् अस्य गृहपतेर् आवाहो वा विवाहो वा भविष्यति
śayanāsana_343,rāṣṭraṃ vānena bhaktenopanimantritam,राष्ट्रं वानेन भक्तेनोपनिमन्त्रितम्
śayanāsana_345,rājā vānena māgadhaḥ śreṇyo bimbisāraḥ bhaktenopanimantritaḥ,राजा वानेन मागधः श्रेण्यो बिम्बिसारः भक्तेनोपनिमन्त्रितः
śayanāsana_346,"iti viditvā taṃ gṛhapatim idam avocat: kiṃ punas te gṛhapate āvāho vā bhaviṣyati, vivāho vā rāṣṭraṃ vā tvayā bhaktenopanimantritaṃ śreṇī vā pūgo vā parṣado vā rājā vā te māgadhaḥ śreṇyo bimbisāro bhaktenopanimantrita iti","इति विदित्वा तं गृहपतिम् इदम् अवोचत्: किं पुनस् ते गृहपते आवाहो वा भविष्यति, विवाहो वा राष्ट्रं वा त्वया भक्तेनोपनिमन्त्रितं श्रेणी वा पूगो वा पर्षदो वा राजा वा ते मागधः श्रेण्यो बिम्बिसारो भक्तेनोपनिमन्त्रित इति"
śayanāsana_347,"sa kathayati: gṛhapate na me āvāho bhaviṣyati na vivāho vā nāpi mayā rāṣṭraṃ bhaktenopanimantritaṃ, na śreṇī na pūgo na parṣado nāpi rājā māgadhaḥ śreṇyo bimbisāro bhaktenopanimantritaḥ api tu buddhapramukho bhikṣusaṃgho bhaktenopanimantrita","स कथयति: गृहपते न मे आवाहो भविष्यति न विवाहो वा नापि मया राष्ट्रं भक्तेनोपनिमन्त्रितं, न श्रेणी न पूगो न पर्षदो नापि राजा मागधः श्रेण्यो बिम्बिसारो भक्तेनोपनिमन्त्रितः अपि तु बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघो भक्तेनोपनिमन्त्रित"
śayanāsana_348,iti anāthapaiṇḍadasya gṛhapater buddha ity aśrutapūrvaṃ ghoṣaṃ śrutvā sarvaromakūpāny āhṛṣṭāni,इति अनाथपैण्डदस्य गृहपतेर् बुद्ध इत्य् अश्रुतपूर्वं घोषं श्रुत्वा सर्वरोमकूपान्य् आहृष्टानि
śayanāsana_349,sa āhṛṣṭaromakūpas taṃ gṛhapatim idam avocat: ka eṣa gṛhapate buddho nāma,स आहृष्टरोमकूपस् तं गृहपतिम् इदम् अवोचत्: क एष गृहपते बुद्धो नाम
śayanāsana_350,asti gṛhapate śramaṇo gautamaḥ śākyaputraḥ śākyakulāt keśaśmaśrū avatārya kāṣāyāṇi vastrāṇy ācchādya samyag eva śraddhayā agārād anagārikāṃ pravrajitaḥ,अस्ति गृहपते श्रमणो गौतमः शाक्यपुत्रः शाक्यकुलात् केशश्मश्रू अवतार्य काषायाणि वस्त्राण्य् आच्छाद्य सम्यग् एव श्रद्धया अगाराद् अनगारिकां प्रव्रजितः
śayanāsana_351,so 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaḥ,सो ऽनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धः
śayanāsana_354,santi gṛhapate kṣatriyakulād api kulaputrāḥ keśaśmaśrū avatārya kāṣāyāṇy vastrāṇy ācchādya samyag eva śraddhayā agārād anāgārikāṃ tam eva bhagavantaṃ pravrajitam anupravrajitāḥ,सन्ति गृहपते क्षत्रियकुलाद् अपि कुलपुत्राः केशश्मश्रू अवतार्य काषायाण्य् वस्त्राण्य् आच्छाद्य सम्यग् एव श्रद्धया अगाराद् अनागारिकां तम् एव भगवन्तं प्रव्रजितम् अनुप्रव्रजिताः
śayanāsana_355,brāhmaṇakulād api vaiśyakulād api śūdrakulād api kulaputrāḥ keāśaśmaśrū avatārya kāṣāyāṇi vastrāṇi ācchādya samyag eva śraddhayā anāgārād anāgārikāṃ tam eva bhagavantaṃ pravrajitam anupravrajitāḥ,ब्राह्मणकुलाद् अपि वैश्यकुलाद् अपि शूद्रकुलाद् अपि कुलपुत्राः केआशश्मश्रू अवतार्य काषायाणि वस्त्राणि आच्छाद्य सम्यग् एव श्रद्धया अनागाराद् अनागारिकां तम् एव भगवन्तं प्रव्रजितम् अनुप्रव्रजिताः
śayanāsana_357,ḥśvaḥḥ sa mayā buddhapramukho bhikṣusaṅgho 'ntargṛhe bhaktenopanimantritaḥ,ःश्वःः स मया बुद्धप्रमुखो भिक्षुसङ्घो ऽन्तर्गृहे भक्तेनोपनिमन्त्रितः
śayanāsana_358,kutra gṛhapate sa bhagavān etarhi viharati,कुत्र गृहपते स भगवान् एतर्हि विहरति
śayanāsana_359,asminn eva rājagṛhe śītavane śmaśāne,अस्मिन्न् एव राजगृहे शीतवने श्मशाने
śayanāsana_360,labhyaṃ gṛhapate so 'smābhir bhagavān draṣṭum,लभ्यं गृहपते सो ऽस्माभिर् भगवान् द्रष्टुम्
śayanāsana_361,tena hi gṛhapate āgamaya tāvat tvam,तेन हि गृहपते आगमय तावत् त्वम्
śayanāsana_362,sthānam etad vidyate yad ihāgataṃ śvo drakṣyasi,स्थानम् एतद् विद्यते यद् इहागतं श्वो द्रक्ष्यसि
śayanāsana_363,anāthapiṇḍado gṛhapatis tāṃ rātriṃ buddhālambanayā smṛtyā middham avakrāntaḥ,अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तां रात्रिं बुद्धालम्बनया स्मृत्या मिद्धम् अवक्रान्तः
śayanāsana_364,so 'prabhāte prabhātasaṃjñī yena śivakadvāraṃ tenopsaṅkrāntaḥ,सो ऽप्रभाते प्रभातसंज्ञी येन शिवकद्वारं तेनोप्सङ्क्रान्तः
śayanāsana_365,tena khalu samayena śivakadvāraṃ rātryā dvau yāmau vivṛtaṃ tiṣṭhati,तेन खलु समयेन शिवकद्वारं रात्र्या द्वौ यामौ विवृतं तिष्ठति
śayanāsana_366,"pūrvakaṃ paścimakaṃ ca, māhaiva āgantukānāṃ gamikānāṃ ca dūtānāṃ vighno bhaviṣyatīti","पूर्वकं पश्चिमकं च, माहैव आगन्तुकानां गमिकानां च दूतानां विघ्नो भविष्यतीति"
śayanāsana_367,yāvat paśyati śivakadvāraṃ vivṛtam ālokena ca sphuṭam,यावत् पश्यति शिवकद्वारं विवृतम् आलोकेन च स्फुटम्
śayanāsana_368,tasyaitad adhavat: nūnaṃ prabhātā rajanī: tathā hi śivakadvāraṃ vivṛtaṃ tiṣṭhati,तस्यैतद् अधवत्: नूनं प्रभाता रजनी: तथा हि शिवकद्वारं विवृतं तिष्ठति
śayanāsana_369,iti viditvā tenaiva ālokena nagarān niṣkrāntaḥ,इति विदित्वा तेनैव आलोकेन नगरान् निष्क्रान्तः
śayanāsana_370,samanantaraniṣkrāntasya cāsya ya ālokaḥ so 'ntarhitaḥ,समनन्तरनिष्क्रान्तस्य चास्य य आलोकः सो ऽन्तर्हितः
śayanāsana_375,māhaiva kaścid viheṭayen manuṣyo vāmanuṣyo vā dhūrtako vā asaṃprāptam vā syāt prabhūtaṃ kulaśulkam iti,माहैव कश्चिद् विहेटयेन् मनुष्यो वामनुष्यो वा धूर्तको वा असंप्राप्तम् वा स्यात् प्रभूतं कुलशुल्कम् इति
śayanāsana_376,"viditvā pratinivartitukāmo madhuskandhasya devaputrasya sthaṇḍilaṃ pradakṣiṇīkaroti, namaskaroti ca","विदित्वा प्रतिनिवर्तितुकामो मधुस्कन्धस्य देवपुत्रस्य स्थण्डिलं प्रदक्षिणीकरोति, नमस्करोति च"
śayanāsana_377,atha madhuskandhasya devaputrasya etad abhavat: adyaivānāthapiṇḍadena gṛhapatinā satyadarśanaṃ kartavyam,अथ मधुस्कन्धस्य देवपुत्रस्य एतद् अभवत्: अद्यैवानाथपिण्डदेन गृहपतिना सत्यदर्शनं कर्तव्यम्
śayanāsana_378,adyaivāyaṃ buddhaṃ bhagavantam apāsya anyadevatānamaskāraṃ kariṣyati,अद्यैवायं बुद्धं भगवन्तम् अपास्य अन्यदेवतानमस्कारं करिष्यति
śayanāsana_379,"iti viditvā yāvacca śivakadvāraṃ yavac ca śītavanaṃ śmaśānam atrāntarād udāreṇāvabhāsenāvabhāsya anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim idam avocat: abhikrama gṛhapate, mā pratikrama","इति विदित्वा यावच्च शिवकद्वारं यवच् च शीतवनं श्मशानम् अत्रान्तराद् उदारेणावभासेनावभास्य अनाथपिण्डदं गृहपतिम् इदम् अवोचत्: अभिक्रम गृहपते, मा प्रतिक्रम"
śayanāsana_380,abhikramatas te śreyo bhaviṣyati,अभिक्रमतस् ते श्रेयो भविष्यति
śayanāsana_383,"śatam aśvā śataṃ niṣkāḥ śatam aśvatarīrathāḥ / nānāvittasya saṃpūrṇāḥ śataṃ ca vaḍavārathāḥ / padāvihārasyaikasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm // abhikrāma gṛhapate, mā pratikrāma","शतम् अश्वा शतं निष्काः शतम् अश्वतरीरथाः / नानावित्तस्य संपूर्णाः शतं च वडवारथाः / पदाविहारस्यैकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् // अभिक्राम गृहपते, मा प्रतिक्राम"
śayanāsana_384,"abhikramatas te śreyo bhavati, na pratikramataḥ","अभिक्रमतस् ते श्रेयो भवति, न प्रतिक्रमतः"
śayanāsana_386,"śataṃ haimavatā nāgāḥ suvarṇamaṇikalpitāḥ / īṣādantā mahākāyā vyūḍhavanto mataṅgajāḥ / padāvihārasyaikasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm // abhikrāma gṛhapate, mā pratikrama","शतं हैमवता नागाः सुवर्णमणिकल्पिताः / ईषादन्ता महाकाया व्यूढवन्तो मतङ्गजाः / पदाविहारस्यैकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् // अभिक्राम गृहपते, मा प्रतिक्रम"
śayanāsana_390,"śataṃ kāmbojikā kanyāḥ āmuktamaṇikuṇḍalāḥ / suvarṇakeyūradharāḥ niṣkagrīvāḥ svalaṅkṛtāḥ / padāvihārasyaikasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm // abhikrāma gṛhapate, mā pratikrāma","शतं काम्बोजिका कन्याः आमुक्तमणिकुण्डलाः / सुवर्णकेयूरधराः निष्कग्रीवाः स्वलङ्कृताः / पदाविहारस्यैकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् // अभिक्राम गृहपते, मा प्रतिक्राम"
śayanāsana_393,athānāthapiṇḍado gṛhapatis taṃ devaputram idam avocat: kas tvam bhadrmukha,अथानाथपिण्डदो गृहपतिस् तं देवपुत्रम् इदम् अवोचत्: कस् त्वम् भद्र्मुख
śayanāsana_394,aham asmi gṛhapate madhuskandho nāma māṇavaḥ,अहम् अस्मि गृहपते मधुस्कन्धो नाम माणवः
śayanāsana_396,"so 'haṃ śāriputramaudgalyāyanayor bhikṣvor antike cittam abhiprasādya kālagataś cāturmahārājikeṣu deveṣūpapannaḥ, asminn eva śivikādvāre naivāsikaḥ","सो ऽहं शारिपुत्रमौद्गल्यायनयोर् भिक्ष्वोर् अन्तिके चित्तम् अभिप्रसाद्य कालगतश् चातुर्महाराजिकेषु देवेषूपपन्नः, अस्मिन्न् एव शिविकाद्वारे नैवासिकः"
śayanāsana_397,tasmād aham evaṃ vadāmi: abhikrāma gṛhapate mā pratikrāma,तस्माद् अहम् एवं वदामि: अभिक्राम गृहपते मा प्रतिक्राम
śayanāsana_398,"abhikrāmatas te śreyo bhavati, na pratikrāmata iti","अभिक्रामतस् ते श्रेयो भवति, न प्रतिक्रामत इति"
śayanāsana_399,"athānāthapiṇḍādasya gṛhapater etad abhavat: nāvaro buddho bhaviṣyati, nāvaraṃ dharmākhyānaṃ, yatredānīṃ devatā api autsukyam āpadyante tasya bhagavato darśanāya","अथानाथपिण्डादस्य गृहपतेर् एतद् अभवत्: नावरो बुद्धो भविष्यति, नावरं धर्माख्यानं, यत्रेदानीं देवता अपि औत्सुक्यम् आपद्यन्ते तस्य भगवतो दर्शनाय"
śayanāsana_400,iti viditvā yena śītavanaṃ śmaśānaṃ tenopasaṅkrāntaḥ,इति विदित्वा येन शीतवनं श्मशानं तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_401,"tena khalu samayena bahir vihārasyābhyavakāśe bhagavān caṅkrameṇa caṅkramyate, yadbhūyasā anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim āgamayamānaḥ","तेन खलु समयेन बहिर् विहारस्याभ्यवकाशे भगवान् चङ्क्रमेण चङ्क्रम्यते, यद्भूयसा अनाथपिण्डदं गृहपतिम् आगमयमानः"
śayanāsana_402,adrākṣīd anāthapiṇḍado gṛhapatir bhagavantam durād eva,अद्राक्षीद् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् भगवन्तम् दुराद् एव
śayanāsana_403,dṛṣṭvā ca punar yena bhagavāṃs tenopasaṅkrāntaḥ,दृष्ट्वा च पुनर् येन भगवांस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_404,upasaṅkramya bhagavantam gṛhapatiḥ pratisaṃmodanayā pratisammodate: kaccid bhagavān sukhaṃ śāyita iti,उपसङ्क्रम्य भगवन्तम् गृहपतिः प्रतिसंमोदनया प्रतिसम्मोदते: कच्चिद् भगवान् सुखं शायित इति
śayanāsana_405,atha bhagavāṃs tasyāṃ velāyāṃ gāthā bhāṣate,अथ भगवांस् तस्यां वेलायां गाथा भाषते
śayanāsana_406,sarvathā vai sukhaṃ śete brāhmaṇaḥ parinirvṛtaḥ / lipyate yo na kāmair hi vipramukto nirupadhiḥ // chitveha sarvam āśaktin vinīya hṛdayajvaram / upaśāntaḥ sukhaṃ śete śāntiprāptena cetasā // atha bhagavān anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim ādāya vihāraṃ praviśya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ,सर्वथा वै सुखं शेते ब्राह्मणः परिनिर्वृतः / लिप्यते यो न कामैर् हि विप्रमुक्तो निरुपधिः // छित्वेह सर्वम् आशक्तिन् विनीय हृदयज्वरम् / उपशान्तः सुखं शेते शान्तिप्राप्तेन चेतसा // अथ भगवान् अनाथपिण्डदं गृहपतिम् आदाय विहारं प्रविश्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः
śayanāsana_407,anāthapiṇḍado gṛhpatir bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ,अनाथपिण्डदो गृह्पतिर् भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः
śayanāsana_408,"ekānte niṣaṇṇam anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatiṃ bhagavān dharmyayā kathayā sandarśayati samādāpayati samuttejayati, saṃpraharṣayati","एकान्ते निषण्णम् अनाथपिण्डदं गृहपतिं भगवान् धर्म्यया कथया सन्दर्शयति समादापयति समुत्तेजयति, संप्रहर्षयति"
śayanāsana_409,"yāsau buddhānāṃ bhagavatāṃ pūrvakālakaraṇīyā dharmyā kathā, tadyathā dānakathā śīlakathā svargakathā kāmānām āsvādādīnavasaṃkleśavyavadānanaiṣkramyapraviveka anuśaṃsavyavadānapakṣyān dharmān vistareṇa saṃprakāśayati","यासौ बुद्धानां भगवतां पूर्वकालकरणीया धर्म्या कथा, तद्यथा दानकथा शीलकथा स्वर्गकथा कामानाम् आस्वादादीनवसंक्लेशव्यवदाननैष्क्रम्यप्रविवेक अनुशंसव्यवदानपक्ष्यान् धर्मान् विस्तरेण संप्रकाशयति"
śayanāsana_410,"yadā cainaṃ bhagavān adrākṣīt hṛṣṭacittaṃ kalyacittaṃ muditacittaṃ vinivaraṇacittaṃ bhavyaṃ pratibalaṃ sāmutkarṣikīṃ dharmadeśanām ājñātum, tadā yāsau buddhānāṃ bhagavatāṃ sāmutkarṣikī dharmadeśanā tadyathā duḥkhaṃ samudayo nirodho mārgaś catvāry āryasatyāni vistareṇa saṃprakāśayati","यदा चैनं भगवान् अद्राक्षीत् हृष्टचित्तं कल्यचित्तं मुदितचित्तं विनिवरणचित्तं भव्यं प्रतिबलं सामुत्कर्षिकीं धर्मदेशनाम् आज्ञातुम्, तदा यासौ बुद्धानां भगवतां सामुत्कर्षिकी धर्मदेशना तद्यथा दुःखं समुदयो निरोधो मार्गश् चत्वार्य् आर्यसत्यानि विस्तरेण संप्रकाशयति"
śayanāsana_411,athānāthapiṇḍado gḥapatis tasminn evāsane niṣaṇṇaś catvaṛy āryasatyāny abhisameti,अथानाथपिण्डदो ग्ःअपतिस् तस्मिन्न् एवासने निषण्णश् चत्वऋय् आर्यसत्यान्य् अभिसमेति
śayanāsana_412,tadyathā duḥkhaṃ samudayo nirodho mārgaḥ,तद्यथा दुःखं समुदयो निरोधो मार्गः
śayanāsana_413,"tasyathā śuddhaṃ vastram apagatakālakaṃ rañjanopagaṃ raṅge prakṣiptaṃ samyag eva raṅgaṃ pratigṛhṇāti, evam evānāthapiṇḍado gṛhapatis tasminn eva āsane niṣaṇṇaś catvāry āryasatyāny abhisameti","तस्यथा शुद्धं वस्त्रम् अपगतकालकं रञ्जनोपगं रङ्गे प्रक्षिप्तं सम्यग् एव रङ्गं प्रतिगृह्णाति, एवम् एवानाथपिण्डदो गृहपतिस् तस्मिन्न् एव आसने निषण्णश् चत्वार्य् आर्यसत्यान्य् अभिसमेति"
śayanāsana_414,tadyathā duḥkhaṃ samudayo nirodho mārga iti,तद्यथा दुःखं समुदयो निरोधो मार्ग इति
śayanāsana_415,"athānāthapiṇḍado gṛhapatir dṛṣṭadharmā prāptadharmā viditadharmā paryavagāḍhadharmā tīrṇakāṅkṣo tīrṇavicikitsaḥ aparapratyayo 'nanyaneyaḥ śāstuś śāsane dharmeṣu vaiśāradyaprāptaḥ utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā, yena bhagavāṃs tenāñjalim praṇamya bhagavantam idam avocat","अथानाथपिण्डदो गृहपतिर् दृष्टधर्मा प्राप्तधर्मा विदितधर्मा पर्यवगाढधर्मा तीर्णकाङ्क्षो तीर्णविचिकित्सः अपरप्रत्ययो ऽनन्यनेयः शास्तुश् शासने धर्मेषु वैशारद्यप्राप्तः उत्थायासनाद् एकांसम् उत्तरासङ्गं कृत्वा, येन भगवांस् तेनाञ्जलिम् प्रणम्य भगवन्तम् इदम् अवोचत्"
śayanāsana_416,abhikrānto 'haṃ bhadantābhikrāntaḥ,अभिक्रान्तो ऽहं भदन्ताभिक्रान्तः
śayanāsana_417,eso 'haṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchāmi,एसो ऽहं भगवन्तं शरणं गच्छामि
śayanāsana_419,upāsakam māṃ ca dhāraya adyāgreṇa yāvajjīvaṃ prāṇopetaṃ śaraṇāgatam abhiprasannam,उपासकम् मां च धारय अद्याग्रेण यावज्जीवं प्राणोपेतं शरणागतम् अभिप्रसन्नम्
śayanāsana_420,atha bhagavān anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim idam āvocat: kinnāmā tvaṃ gṛhapate,अथ भगवान् अनाथपिण्डदं गृहपतिम् इदम् आवोचत्: किन्नामा त्वं गृहपते
śayanāsana_421,aham asmi bhadanta sudatto nāmnā,अहम् अस्मि भदन्त सुदत्तो नाम्ना
śayanāsana_422,api tv anāthebhyaḥ piṇḍakam anuprayacchāmi,अपि त्व् अनाथेभ्यः पिण्डकम् अनुप्रयच्छामि
śayanāsana_423,tato mām anāthapiṇṣado gṛhapatir anāthapiṇḍado gṛhapatir iti janaḥ sañjānīte,ततो माम् अनाथपिण्षदो गृहपतिर् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् इति जनः सञ्जानीते
śayanāsana_425,asti bhadanta prācīneṣu janapadeṣu śrāvastī nāma kosalānāṃ nigamaḥ,अस्ति भदन्त प्राचीनेषु जनपदेषु श्रावस्ती नाम कोसलानां निगमः
śayanāsana_426,tatrāhaṃ prativasāmi anāthapiṇḍada invites the buddha to śrāvastī āgacchatu bhagavān śrāvastīm,तत्राहं प्रतिवसामि अनाथपिण्डद इन्वितेस् थे बुद्ध तो श्रावस्ती आगच्छतु भगवान् श्रावस्तीम्
śayanāsana_427,ahaṃ bhagavantam upasthāsyāmi yāvajjīvaṃ cīvarapiṇḍapātaglānapratyayabhaiṣaiyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena,अहं भगवन्तम् उपस्थास्यामि यावज्जीवं चीवरपिण्डपातग्लानप्रत्ययभैषैयपरिष्कारैः सार्धं भिक्षुसङ्घेन
śayanāsana_428,santi gṛhapate vihārāḥ śrāvastyām,सन्ति गृहपते विहाराः श्रावस्त्याम्
śayanāsana_429,no bhadanta: yatra gṛhapate vihārāḥ santi tatra bhikṣava āgantavyaṃ gantavyaṃ vastavyaṃ manyante,नो भदन्त: यत्र गृहपते विहाराः सन्ति तत्र भिक्षव आगन्तव्यं गन्तव्यं वस्तव्यं मन्यन्ते
śayanāsana_431,ahaṃ tathā kariṣyāmi yathā śrāvastyāṃ vihārā bhaviṣyanti,अहं तथा करिष्यामि यथा श्रावस्त्यां विहारा भविष्यन्ति
śayanāsana_432,bhikṣavaś ca āgantavyaṃ gantavyaṃ vastavyaṃ maṃsyanta iti,भिक्षवश् च आगन्तव्यं गन्तव्यं वस्तव्यं मंस्यन्त इति
śayanāsana_433,adhivāsayati bhagavān anāthapiṇḍadasya gṛhapates tūṣṇīṃbhāvena,अधिवासयति भगवान् अनाथपिण्डदस्य गृहपतेस् तूष्णींभावेन
śayanāsana_434,anāthapiṇḍado gṛhapatir bhagavatas tūṣṇīṃbhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ,अनाथपिण्डदो गृहपतिर् भगवतस् तूष्णींभावेनाधिवासनां विदित्वा भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतो ऽन्तिकात् प्रक्रान्तः
śayanāsana_435,tato 'sya yad rājagṛhe kṛtyaṃ vā karaṇīyaṃ vā tat sarvaṃ kṛtvā pariprāpya punar yena bhagavāṃs tenopasaṅkrāntaḥ,ततो ऽस्य यद् राजगृहे कृत्यं वा करणीयं वा तत् सर्वं कृत्वा परिप्राप्य पुनर् येन भगवांस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_436,upasaṅkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ,उपसङ्क्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः
śayanāsana_437,ekāntaninṣaṇṇo 'nāthapiṇḍado gṛhapatir bhagavantam idam avocat: anuprayaccha me bhagavan bhikṣuṃ sahāyakan yena sahāyakena śrāvastyāṃ bhagavato 'rthāya vihāraṃ kārayāmīti,एकान्तनिन्षण्णो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् भगवन्तम् इदम् अवोचत्: अनुप्रयच्छ मे भगवन् भिक्षुं सहायकन् येन सहायकेन श्रावस्त्यां भगवतो ऽर्थाय विहारं कारयामीति
śayanāsana_439,katarasya bhikṣor anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ saparivāro śrāvastīnivāsī ca janakāyo vidheyaḥ,कतरस्य भिक्षोर् अनाथपिण्डदो गृहपतिः सपरिवारो श्रावस्तीनिवासी च जनकायो विधेयः
śayanāsana_441,tatra bhagavān āyuṣmantam śāriputram āmantrayate: samanvāhara śāriputra anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatiṃ saparivāraṃ śrāvastīnivāsinaṃ ca janakāyam iti,तत्र भगवान् आयुष्मन्तम् शारिपुत्रम् आमन्त्रयते: समन्वाहर शारिपुत्र अनाथपिण्डदं गृहपतिं सपरिवारं श्रावस्तीनिवासिनं च जनकायम् इति
śayanāsana_442,adhivāsayaty āyuṣmāṃś chāriputro bhagavatas tūṣṇīṃbhāvena,अधिवासयत्य् आयुष्मांश् छारिपुत्रो भगवतस् तूष्णींभावेन
śayanāsana_443,"athāyuṣmāṃś chāriputro bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt ptakrāntaḥ śāriputra leaves for śrāvastī athāyuṣmāṃś chāriputras tasyā eva rātrer atyayāt pūrvāhṇe nivāsya, pātracīvaram ādāya rājagṛhaṃ piṇḍāya prāvikṣat","अथायुष्मांश् छारिपुत्रो भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतो ऽन्तिकात् प्तक्रान्तः शारिपुत्र लेअवेस् फ़ोर् श्रावस्ती अथायुष्मांश् छारिपुत्रस् तस्या एव रात्रेर् अत्ययात् पूर्वाह्णे निवास्य, पात्रचीवरम् आदाय राजगृहं पिण्डाय प्राविक्षत्"
śayanāsana_444,"rājagṛhaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātapratikrānto yathāparibhuktaṃ śayanāsanaṃ pratiśamayya, samādāya pātracīvaraṃ, yena śrāvastī tena cārikāṃ prakrāntaḥ","राजगृहं पिण्डाय चरित्वा कृतभक्तकृत्यः पश्चाद्भक्तपिण्डपातप्रतिक्रान्तो यथापरिभुक्तं शयनासनं प्रतिशमय्य, समादाय पात्रचीवरं, येन श्रावस्ती तेन चारिकां प्रक्रान्तः"
śayanāsana_445,athānāthapiṇḍado gṛhapatiḥ prabhūtaṃ śambalam ādāya ekaikarātrinivāsena śrāvastīm anuprāptaḥ,अथानाथपिण्डदो गृहपतिः प्रभूतं शम्बलम् आदाय एकैकरात्रिनिवासेन श्रावस्तीम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_446,"sa praviśann eva śrāvastīm ārāmeṇārāmam udyānenodyānam upavanenopavanaṃ caṅkramam anucaṅkramyamāṇo suvicarann evam āha: kataraḥ sa pṛthivīpradeśo bhaviṣyati śrāvastyā nātidūre nātyāsanne divā alpākīrṇo 'lpavilāpo rātrāv alpaśabdo 'lpanirghoṣaḥ alpadaṃśamaśakavātātapasarīsṛpasaṃsparśaḥ, yatrāhaṃ bhagavato 'rthāya vihāraṃ māpayiṣyāmīti","स प्रविशन्न् एव श्रावस्तीम् आरामेणारामम् उद्यानेनोद्यानम् उपवनेनोपवनं चङ्क्रमम् अनुचङ्क्रम्यमाणो सुविचरन्न् एवम् आह: कतरः स पृथिवीप्रदेशो भविष्यति श्रावस्त्या नातिदूरे नात्यासन्ने दिवा अल्पाकीर्णो ऽल्पविलापो रात्राव् अल्पशब्दो ऽल्पनिर्घोषः अल्पदंशमशकवातातपसरीसृपसंस्पर्शः, यत्राहं भगवतो ऽर्थाय विहारं मापयिष्यामीति"
śayanāsana_447,"adrākṣīd anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ, jetasya kumarasyārāmam śrāvastyā nātidūre nātyāsanne divā alpākīṇam alpavilāpaṃ rātrāv alpaśabdṃ alpanirghoṣaṃ alpadaṃśamaśakavātātapasarīsṛpasparśam","अद्राक्षीद् अनाथपिण्डदो गृहपतिः, जेतस्य कुमरस्यारामम् श्रावस्त्या नातिदूरे नात्यासन्ने दिवा अल्पाकीणम् अल्पविलापं रात्राव् अल्पशब्द्ं अल्पनिर्घोषं अल्पदंशमशकवातातपसरीसृपस्पर्शम्"
śayanāsana_448,dṛṣṭvā ca punar asyaitad abhavat: atrāhaṃ bhagavato 'rthāya vihāraṃ māpayiṣyāmīti,दृष्ट्वा च पुनर् अस्यैतद् अभवत्: अत्राहं भगवतो ऽर्थाय विहारं मापयिष्यामीति
śayanāsana_449,sa praviśann eva svaṃ niveśanaṃ yena jetaḥ kumāras tenopasaṅkrāntaḥ,स प्रविशन्न् एव स्वं निवेशनं येन जेतः कुमारस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_450,upasaṅkramya jetaṃ kumāram idam avocat,उपसङ्क्रम्य जेतं कुमारम् इदम् अवोचत्
śayanāsana_452,ahaṃ tatra bhagavato 'rthāya vihāraṃ kārayāmi iti,अहं तत्र भगवतो ऽर्थाय विहारं कारयामि इति
śayanāsana_456,dvir api trir apy anāthapiṇḍado gṛhapatir jetaṃ kumāram idam avocat: anuprayaccha me kumāra ārāmam,द्विर् अपि त्रिर् अप्य् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् जेतं कुमारम् इदम् अवोचत्: अनुप्रयच्छ मे कुमार आरामम्
śayanāsana_457,ahaṃ tatra bhagavato 'rthāya vihāraṃ māpayāmīti,अहं तत्र भगवतो ऽर्थाय विहारं मापयामीति
śayanāsana_458,aparityakto ḥgṛhapateḥ me ārāmāḥ koṭisaṃstareṇāpi,अपरित्यक्तो ःगृहपतेः मे आरामाः कोटिसंस्तरेणापि
śayanāsana_459,punar apy anāthapiṇḍado gṛhaptir jetaṃ kumaram idam avocat: kṛtārgho 'si kumāra ārāmasya,पुनर् अप्य् अनाथपिण्डदो गृहप्तिर् जेतं कुमरम् इदम् अवोचत्: कृतार्घो ऽसि कुमार आरामस्य
śayanāsana_464,"tau kṛtārgho na kṛtargha iti vivādam āpannau, yena vyāvahārikapuruṣās tena saṃprasthitāḥ","तौ कृतार्घो न कृतर्घ इति विवादम् आपन्नौ, येन व्यावहारिकपुरुषास् तेन संप्रस्थिताः"
śayanāsana_465,atrāntare caturṇāṃ lokapālānām etad abhavat,अत्रान्तरे चतुर्णां लोकपालानाम् एतद् अभवत्
śayanāsana_466,ayam anāthapiṇḍado gṛhapatir udyukto bhagavato 'rthāya vihāraṃ vihāraṃ māpayitum,अयम् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् उद्युक्तो भगवतो ऽर्थाय विहारं विहारं मापयितुम्
śayanāsana_468,tato vyāvahārikapuruṣam ātmānam abhinirmāya arthādhikaraṇe niṣaṇṇāḥ,ततो व्यावहारिकपुरुषम् आत्मानम् अभिनिर्माय अर्थाधिकरणे निषण्णाः
śayanāsana_469,anāthapiṇḍado gṛhapatir jetaś ca kumāro vyāvahārikasakāśam upasaṅkrāntau,अनाथपिण्डदो गृहपतिर् जेतश् च कुमारो व्यावहारिकसकाशम् उपसङ्क्रान्तौ
śayanāsana_470,athānāthapiṇḍako gṛhapatir vyāvahārikapuruṣāṇām etam arthaṃ vistareṇa nivedayati,अथानाथपिण्डको गृहपतिर् व्यावहारिकपुरुषाणाम् एतम् अर्थं विस्तरेण निवेदयति
śayanāsana_473,pratīccha suvarṇam: gṛhapatre ārāma iti,प्रतीच्छ सुवर्णम्: गृहपत्रे आराम इति
śayanāsana_475,"anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ śakaṭair bhāraiḥ mūṭaiḥ piṭakair uṣṭrair gobhir gardabhaiḥ prabhūtaṃ suvarṇam abhinirhṛtya, sarvaṃ jetavanaṃ saṃstartum ārabdhaḥ","अनाथपिण्डदो गृहपतिः शकटैर् भारैः मूटैः पिटकैर् उष्ट्रैर् गोभिर् गर्दभैः प्रभूतं सुवर्णम् अभिनिर्हृत्य, सर्वं जेतवनं संस्तर्तुम् आरब्धः"
śayanāsana_477,tiṣṭhate evānāstīrṇaḥ kaścit pṛthivīpradeśaḥ,तिष्ठते एवानास्तीर्णः कश्चित् पृथिवीप्रदेशः
śayanāsana_478,tataḥ anāthapiṇḍado gṛhapatir etam arthaṃ cintayan muhūrtaṃ tūṣṇīm asthāt,ततः अनाथपिण्डदो गृहपतिर् एतम् अर्थं चिन्तयन् मुहूर्तं तूष्णीम् अस्थात्
śayanāsana_479,katarat tan nidhānaṃ bhaviṣyati,कतरत् तन् निधानं भविष्यति
śayanāsana_480,"nātistokaṃ, nātiprabhūtaṃ yena ayam anāstīrṇaḥ pṛthivīpradeśaḥ āstariṣyati","नातिस्तोकं, नातिप्रभूतं येन अयम् अनास्तीर्णः पृथिवीप्रदेशः आस्तरिष्यति"
śayanāsana_481,na ca punar gopayitavyo bhaviṣyatīti,न च पुनर् गोपयितव्यो भविष्यतीति
śayanāsana_483,nūnam anāthapiṇḍadasya gṛhapater vipratisāraḥ,नूनम् अनाथपिण्डदस्य गृहपतेर् विप्रतिसारः
śayanāsana_484,kasmād ārāmakāraṇād iyantaṃ mahāntaṃ dhanaskandhaṃ parityajāmi,कस्माद् आरामकारणाद् इयन्तं महान्तं धनस्कन्धं परित्यजामि
śayanāsana_485,iti viditvā anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim idam avocat,इति विदित्वा अनाथपिण्डदं गृहपतिम् इदम् अवोचत्
śayanāsana_486,sacet te ha gṛhapate vipratisāraḥ pratīccha suvarṇam,सचेत् ते ह गृहपते विप्रतिसारः प्रतीच्छ सुवर्णम्
śayanāsana_489,api tv aham etam evārtham anucintayan muhūrtaṃ tūṣṇīm avasthitaḥ,अपि त्व् अहम् एतम् एवार्थम् अनुचिन्तयन् मुहूर्तं तूष्णीम् अवस्थितः
śayanāsana_490,katarat tan nidhānaṃ bhaviṣyati,कतरत् तन् निधानं भविष्यति
śayanāsana_491,"nātistokaṃ nātiprabhūtaṃ, yenāyam anāstīrṇaḥ pṛthivīpradeśaḥ āstariṣyati","नातिस्तोकं नातिप्रभूतं, येनायम् अनास्तीर्णः पृथिवीप्रदेशः आस्तरिष्यति"
śayanāsana_492,na ca punar gopayitavyo bhaviṣyatīti,न च पुनर् गोपयितव्यो भविष्यतीति
śayanāsana_493,atha jetasya kumārasya etad abhavat: na batāvaro buddho bhaviṣyati,अथ जेतस्य कुमारस्य एतद् अभवत्: न बतावरो बुद्धो भविष्यति
śayanāsana_495,yatredānīm ayaṃ gṛhapatir ārāmakāraṇād iyantaṃ mahāntaṃ dhanaskandhaṃ parityajati,यत्रेदानीम् अयं गृहपतिर् आरामकारणाद् इयन्तं महान्तं धनस्कन्धं परित्यजति
śayanāsana_496,iti viditvā anāthapiṇḍadaṃ gṛhapatim idam avocat: anuprayaccha me gṛhapate anāstīrṇaṃ pṛthivīpradeśam,इति विदित्वा अनाथपिण्डदं गृहपतिम् इदम् अवोचत्: अनुप्रयच्छ मे गृहपते अनास्तीर्णं पृथिवीप्रदेशम्
śayanāsana_497,atrāhaṃ bhagavato 'rthāya dvārakoṣṭhakaṃ māpayāmi,अत्राहं भगवतो ऽर्थाय द्वारकोष्ठकं मापयामि
śayanāsana_498,anāthapiṇḍado gṛhapatir jetasya kumārasya anāstīrṇaṃ pṛthivīpradeśam anuprayacchati,अनाथपिण्डदो गृहपतिर् जेतस्य कुमारस्य अनास्तीर्णं पृथिवीप्रदेशम् अनुप्रयच्छति
śayanāsana_499,yatra jetaḥ kumāro bhagavato 'rthāya dvārakoṣṭhakaṃ mā obstruction by tī athānāthapiṇḍado gṛhapatir bhagavato 'rthāya vihāraṃ māpayitum ārabdha iti tīvradveṣaparyākulīkṛtamanasas tīrthyās te saṃbhūya yenānāthapiṇḍado gṛhapatis tenopasaṃkrāntāḥ,यत्र जेतः कुमारो भगवतो ऽर्थाय द्वारकोष्ठकं मा ओब्स्त्रुच्तिओन् ब्य् ती अथानाथपिण्डदो गृहपतिर् भगवतो ऽर्थाय विहारं मापयितुम् आरब्ध इति तीव्रद्वेषपर्याकुलीकृतमनसस् तीर्थ्यास् ते संभूय येनानाथपिण्डदो गृहपतिस् तेनोपसंक्रान्ताः
śayanāsana_500,upasaṃkramya kathayanti: mā tvaṃ gṛhapate śramaṇasya gautamasya arthāyātra vihāraṃ kāraya,उपसंक्रम्य कथयन्ति: मा त्वं गृहपते श्रमणस्य गौतमस्य अर्थायात्र विहारं कारय
śayanāsana_503,śramaṇasya gautamasya rājagṛham,श्रमणस्य गौतमस्य राजगृहम्
śayanāsana_505,"sa kathayati: bhājitāni yuṣmābhir nagarāṇi, na tu madīyam svāpateyam","स कथयति: भाजितानि युष्माभिर् नगराणि, न तु मदीयम् स्वापतेयम्"
śayanāsana_506,yasyābhipretaṃ tasya dharmaskandhaṃ kārayāmīti,यस्याभिप्रेतं तस्य धर्मस्कन्धं कारयामीति
śayanāsana_508,tatrāpy anāthapiṇḍadena parājitāḥ,तत्राप्य् अनाथपिण्डदेन पराजिताः
śayanāsana_509,dhvāṅkṣās tīrthyā avikṛtavadanāḥ kathayanti,ध्वाङ्क्षास् तीर्थ्या अविकृतवदनाः कथयन्ति
śayanāsana_510,gṛhapate na te kāmakāram anuprayacchāmaḥ,गृहपते न ते कामकारम् अनुप्रयच्छामः
śayanāsana_511,śramaṇasya gautamasyāgraśrāvakaḥ āgataḥ,श्रमणस्य गौतमस्याग्रश्रावकः आगतः
śayanāsana_512,"sa yady asmān vādena parājayate, kāraya vihāram iti","स यद्य् अस्मान् वादेन पराजयते, कारय विहारम् इति"
śayanāsana_514,āryaśāriputraṃ tāvad avalokayāmīti,आर्यशारिपुत्रं तावद् अवलोकयामीति
śayanāsana_515,athānāthapiṇḍado gṛhapatir yenāyuṣmān śāriputraḥ tenopasaṅkrāntaḥ,अथानाथपिण्डदो गृहपतिर् येनायुष्मान् शारिपुत्रः तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_516,upasaṅkramyāyuṣmataḥ śāriputrasya pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ,उपसङ्क्रम्यायुष्मतः शारिपुत्रस्य पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः
śayanāsana_517,ekantaniṣaṇṇo 'nāthapiṇḍado gṛhapatir āyuṣmantaṃ śāriputram idam avocat,एकन्तनिषण्णो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् आयुष्मन्तं शारिपुत्रम् इदम् अवोचत्
śayanāsana_518,tīrthyā bhadanta śāriputra evam āhuḥ,तीर्थ्या भदन्त शारिपुत्र एवम् आहुः
śayanāsana_519,gṛhapate na te kāmakāram anuprayacchāmaḥ,गृहपते न ते कामकारम् अनुप्रयच्छामः
śayanāsana_520,śramaṇasya gautamasya agraśrāvaka āgataḥ,श्रमणस्य गौतमस्य अग्रश्रावक आगतः
śayanāsana_521,"sa yady asmān vādena parājayate, kāraya vihāram iti","स यद्य् अस्मान् वादेन पराजयते, कारय विहारम् इति"
śayanāsana_522,katham atra pratipattavyam iti,कथम् अत्र प्रतिपत्तव्यम् इति
śayanāsana_523,āyuṣmān śāriputraḥ saṃlakṣayati,आयुष्मान् शारिपुत्रः संलक्षयति
śayanāsana_524,kim eṣāṃ santi kānicit kuśalamūlāni uta na santīti,किम् एषां सन्ति कानिचित् कुशलमूलानि उत न सन्तीति
śayanāsana_529,kim etāvanta eva mama pratibaddhā vineyā āhosvid anye 'pi vādena vineyāḥ santīti,किम् एतावन्त एव मम प्रतिबद्धा विनेया आहोस्विद् अन्ये ऽपि वादेन विनेयाः सन्तीति
śayanāsana_533,samanvāhṛtya kathayati: gṛhapate enaṃ bhavatu,समन्वाहृत्य कथयति: गृहपते एनं भवतु
śayanāsana_535,tato 'nāthapiṇḍado gṛhapatiḥ prītiprāmodyajāto yena tīrthyās tena upasaṅkrāntaḥ,ततो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिः प्रीतिप्रामोद्यजातो येन तीर्थ्यास् तेन उपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_536,upasaṅkramya tīrthyān idam avocat,उपसङ्क्रम्य तीर्थ्यान् इदम् अवोचत्
śayanāsana_537,"bhadanta āryaśāriputraḥ kathatyati: śobhanam, evaṃ bhavatu","भदन्त आर्यशारिपुत्रः कथत्यति: शोभनम्, एवं भवतु"
śayanāsana_540,dvābhyām atra kāraṇābhyām bhavitavyam,द्वाभ्याम् अत्र कारणाभ्याम् भवितव्यम्
śayanāsana_544,vayam api pakṣaṃ samanveṣāmaha iti,वयम् अपि पक्षं समन्वेषामह इति
śayanāsana_545,te pakṣaṃ samanveṣṭum ārabdhāḥ,ते पक्षं समन्वेष्टुम् आरब्धाः
śayanāsana_546,taiḥ pakṣam samanveṣamānai raktākṣo nāma parivrājako dṛṣṭaḥ,तैः पक्षम् समन्वेषमानै रक्ताक्षो नाम परिव्राजको दृष्टः
śayanāsana_549,śramaṇasya gautamasyāgraśrāvako 'smābhir vādenāhūtaḥ,श्रमणस्य गौतमस्याग्रश्रावको ऽस्माभिर् वादेनाहूतः
śayanāsana_555,yadā yuṣmākaṃ sannipato bhavati tadā mamārocayitavyam,यदा युष्माकं सन्निपतो भवति तदा ममारोचयितव्यम्
śayanāsana_556,tīrthyāḥ śaṅkitodvignamanaso divasānudivasaṃ pakṣaṃ samanveṣayante,तीर्थ्याः शङ्कितोद्विग्नमनसो दिवसानुदिवसं पक्षं समन्वेषयन्ते
śayanāsana_557,divasāṃś ca gaṇ tīrthyas and śā yāvat saptame divase anāthapiṇḍadena gṛhapatinā vistīrṇāvakāśe pṛthivīpradeśe āsanaprajñaptiḥ kāritā,दिवसांश् च गण् तीर्थ्यस् अन्द् शा यावत् सप्तमे दिवसे अनाथपिण्डदेन गृहपतिना विस्तीर्णावकाशे पृथिवीप्रदेशे आसनप्रज्ञप्तिः कारिता
śayanāsana_558,āyuṣmataś ca śāriputrasyārthāya siṃhāsanaṃ prajñaptam,आयुष्मतश् च शारिपुत्रस्यार्थाय सिंहासनं प्रज्ञप्तम्
śayanāsana_559,nānādeśanvāsinas tīrthyāḥ sannipatitāḥ,नानादेशन्वासिनस् तीर्थ्याः सन्निपतिताः
śayanāsana_560,"śrāvastīnivāsī janakāyaḥ anekāni ca tatsāmatanivāsīni prāṇiśatasahasrāṇi, kānicit kutūhalajātāni, kānicit pūrvakaiḥ kūśalamūlaiḥ saṃcodyamānāni","श्रावस्तीनिवासी जनकायः अनेकानि च तत्सामतनिवासीनि प्राणिशतसहस्राणि, कानिचित् कुतूहलजातानि, कानिचित् पूर्वकैः कूशलमूलैः संचोद्यमानानि"
śayanāsana_561,tata āyuṣmān śāriputro 'nāthapiṇḍadena gṛhapatinā saparivāreṇa saṃpuraskṛto vādimaṇḍalaṃ praviśya vineyajanam abhisaṃīkṣya smitapūrvaṃ samaśānteneryāpathena siṃhāsanam abhiruhya niṣaṇṇaḥ,तत आयुष्मान् शारिपुत्रो ऽनाथपिण्डदेन गृहपतिना सपरिवारेण संपुरस्कृतो वादिमण्डलं प्रविश्य विनेयजनम् अभिसंईक्ष्य स्मितपूर्वं समशान्तेनेर्यापथेन सिंहासनम् अभिरुह्य निषण्णः
śayanāsana_562,sarvaiva sā parṣad avahitacetaskā āyuṣmantam śāriputraṃ abhisamīkṣamāṇā niṣaṇṇnā defeat of the tī tata āyuṣmān śāriputras tīrthyān āmantrayāmāsa: bhavantaḥ kiṃ tāvat kariṣyatha,सर्वैव सा पर्षद् अवहितचेतस्का आयुष्मन्तम् शारिपुत्रं अभिसमीक्षमाणा निषण्ण्ना देफ़ेअत् ओफ़् थे ती तत आयुष्मान् शारिपुत्रस् तीर्थ्यान् आमन्त्रयामास: भवन्तः किं तावत् करिष्यथ
śayanāsana_564,te kathayanti: vayaṃ kurmaḥ: tvāṃ vikuru,ते कथयन्ति: वयं कुर्मः: त्वां विकुरु
śayanāsana_565,āyuṣmān śāriputraḥ saṃlakṣayati: yady ahaṃ kariṣyāmi,आयुष्मान् शारिपुत्रः संलक्षयति: यद्य् अहं करिष्यामि
śayanāsana_566,sadevako 'pi loko na śakṣyati vikartum,सदेवको ऽपि लोको न शक्ष्यति विकर्तुम्
śayanāsana_567,prāg eva raktākṣaḥ parivrājakaḥ,प्राग् एव रक्ताक्षः परिव्राजकः
śayanāsana_568,"iti viditvā raktākṣaṃ parivrājakam idam avocat: tvaṃ kuru, ahaṃ vikariṣyāmīti","इति विदित्वा रक्ताक्षं परिव्राजकम् इदम् अवोचत्: त्वं कुरु, अहं विकरिष्यामीति"
śayanāsana_570,tena supuṣpitaḥ sahakārapādapo nirmitaḥ,तेन सुपुष्पितः सहकारपादपो निर्मितः
śayanāsana_571,āyuṣmatā śāriputreṇa tumulo vātavarṣa utsṛṣṭaḥ,आयुष्मता शारिपुत्रेण तुमुलो वातवर्ष उत्सृष्टः
śayanāsana_572,yenāsau samūla utpāṭya itaś cāmutaś ca vikīrṇo yogijanānām apy aviṣayībhūtaḥ,येनासौ समूल उत्पाट्य इतश् चामुतश् च विकीर्णो योगिजनानाम् अप्य् अविषयीभूतः
śayanāsana_574,āyuṣmatā śāriputreṇa kalabhahastī nirmitaḥ,आयुष्मता शारिपुत्रेण कलभहस्ती निर्मितः
śayanāsana_577,āyuṣmatā śāriputreṇa garuḍo nirmitaḥ,आयुष्मता शारिपुत्रेण गरुडो निर्मितः
śayanāsana_580,āyuṣmatā śāriputreṇa mantraiḥ kīlitaḥ,आयुष्मता शारिपुत्रेण मन्त्रैः कीलितः
śayanāsana_581,kuprayukto vetāḍa ātmavadhāya cetayate,कुप्रयुक्तो वेताड आत्मवधाय चेतयते
śayanāsana_583,tato 'sau bhītas trastaḥ saṃvigna āhṛṣṭaromakūpaḥ āyuṣmataḥ śāriputrasya pādayor nipatitaḥ,ततो ऽसौ भीतस् त्रस्तः संविग्न आहृष्टरोमकूपः आयुष्मतः शारिपुत्रस्य पादयोर् निपतितः
śayanāsana_584,ārya śāriputra trāyasva śaraṇāgato 'smīti,आर्य शारिपुत्र त्रायस्व शरणागतो ऽस्मीति
śayanāsana_585,tata āyuṣmatā śāriputreṇa mantrā utkīlitāḥ,तत आयुष्मता शारिपुत्रेण मन्त्रा उत्कीलिताः
śayanāsana_587,tasyāyuṣmatā śāriputreṇa dharmo deśitaḥ,तस्यायुष्मता शारिपुत्रेण धर्मो देशितः
śayanāsana_588,sa prasādajātaḥ kathayati: labheyāham āryaśāriputra svākhyāte dharmavinaye pravrajyām upasaṃpadaṃ bhikṣubhāvam,स प्रसादजातः कथयति: लभेयाहम् आर्यशारिपुत्र स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्याम् उपसंपदं भिक्षुभावम्
śayanāsana_589,careyam aham āryaśāriputrasyāntike brahmacaryam iti,चरेयम् अहम् आर्यशारिपुत्रस्यान्तिके ब्रह्मचर्यम् इति
śayanāsana_590,"āyuṣmatā śāriputreṇa sa pravrājitaḥ upasaṃpāditaḥ avavādo dattaḥ, tenodyacchamānena ghaṭamānena vyāyacchamānena sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam","आयुष्मता शारिपुत्रेण स प्रव्राजितः उपसंपादितः अववादो दत्तः, तेनोद्यच्छमानेन घटमानेन व्यायच्छमानेन सर्वक्लेशप्रहाणाद् अर्हत्वं साक्षात्कृतम्"
śayanāsana_592,traidhātukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñapratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhaparāṅmukhaḥ,त्रैधातुकवीतरागः समलोष्टकाञ्चन आकाशपाणितलसमचित्तो वासीचन्दनकल्पो विद्याविदारिताण्डकोशो विद्याभिज्ञप्रतिसंवित्प्राप्तो भवलाभलोभपराङ्मुखः
śayanāsana_593,sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyo mānyo 'bhivādyaś ca saṃvṛttaḥ,सेन्द्रोपेन्द्राणां देवानां पूज्यो मान्यो ऽभिवाद्यश् च संवृत्तः
śayanāsana_594,tataḥ sā parṣat vismayotphullalocanā saṃvṛttā,ततः सा पर्षत् विस्मयोत्फुल्ललोचना संवृत्ता
śayanāsana_595,āyuṣmati śāriputre 'bhiprasannā kathayati: mahān āryaśāriputreṇa vādivṛṣabho nigṛhītaḥ,आयुष्मति शारिपुत्रे ऽभिप्रसन्ना कथयति: महान् आर्यशारिपुत्रेण वादिवृषभो निगृहीतः
śayanāsana_596,iti viditvā āyuṣmataḥ śāriputrasya mukhe 'valokikāḥ saṃvṛttāḥ,इति विदित्वा आयुष्मतः शारिपुत्रस्य मुखे ऽवलोकिकाः संवृत्ताः
śayanāsana_597,tata āyuṣmatā śāriputreṇa tasyāḥ parṣadaḥ āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhikī dharmadeśanā kṛtā yāṃ śrutvā anekaiḥ satvasahasraiḥ mahān viśeṣa āgataḥ,तत आयुष्मता शारिपुत्रेण तस्याः पर्षदः आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च ज्ञात्वा तादृशी चतुरार्यसत्यसंप्रतिवेधिकी धर्मदेशना कृता यां श्रुत्वा अनेकैः सत्वसहस्रैः महान् विशेष आगतः
śayanāsana_598,kaiścic chrāvakabodhau cittāny utpāditāni,कैश्चिच् छ्रावकबोधौ चित्तान्य् उत्पादितानि
śayanāsana_600,kaiścid anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau,कैश्चिद् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ
śayanāsana_601,kaiścic charaṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni,कैश्चिच् छरणगमनशिक्षापदानि गृहीतानि
śayanāsana_602,kaiścit srotaāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam,कैश्चित् स्रोतआपत्तिफलं साक्षात्कृतम्
śayanāsana_605,kaiścit pravrajya sarvakleśasaṃprahāṇāḍ arhatvaṃ sākṣātkṛtam,कैश्चित् प्रव्रज्य सर्वक्लेशसंप्रहाणाड् अर्हत्वं साक्षात्कृतम्
śayanāsana_606,"yadbhūyasā sā parṣat buddhanimnā, dharmapravaṇā, saṅghaprāgbhārā, vyavasthāpitā","यद्भूयसा सा पर्षत् बुद्धनिम्ना, धर्मप्रवणा, सङ्घप्राग्भारा, व्यवस्थापिता"
śayanāsana_608,na śakyam asmābhir ayaṃ vāde nigrahītum,न शक्यम् अस्माभिर् अयं वादे निग्रहीतुम्
śayanāsana_610,atraiva bhṛtikayā karma kurmaḥ,अत्रैव भृतिकया कर्म कुर्मः
śayanāsana_611,tataś chidraṃ labdhvā baiṣkeṇainaṃ praghātayāma iti,ततश् छिद्रं लब्ध्वा बैष्केणैनं प्रघातयाम इति
śayanāsana_612,te sarve saṃbhūya anāthapiṇḍadasya gṛhapateḥ sakāśaṃ gatvā kathayanti,ते सर्वे संभूय अनाथपिण्डदस्य गृहपतेः सकाशं गत्वा कथयन्ति
śayanāsana_613,gṛhapate tvayāsmākaṃ sarvāṇi vṛttipadāni samucchinnāni,गृहपते त्वयास्माकं सर्वाणि वृत्तिपदानि समुच्छिन्नानि
śayanāsana_615,tvadīyavihāre bhṛtikayā karma kurmaḥ,त्वदीयविहारे भृतिकया कर्म कुर्मः
śayanāsana_618,anāthapiṇḍadaḥ kathayati: āryaśāriputraṃ tāvad avalokayāmi,अनाथपिण्डदः कथयति: आर्यशारिपुत्रं तावद् अवलोकयामि
śayanāsana_619,sa yenāyuṣmān śāriputras tenopasaṅkrāntaḥ,स येनायुष्मान् शारिपुत्रस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_620,"upasaṅkramyāyuṣmantaṃ śāriputram idam avocat: ḥāryaḥ, tīrthyāḥ kathayanti, kathayanti, asmākaṃ tvayā sarvāṇi vṛttipadāni samucchinnāni","उपसङ्क्रम्यायुष्मन्तं शारिपुत्रम् इदम् अवोचत्: ःआर्यः, तीर्थ्याः कथयन्ति, कथयन्ति, अस्माकं त्वया सर्वाणि वृत्तिपदानि समुच्छिन्नानि"
śayanāsana_622,tvadīye vihāre bhṛtikayā karma kurmaḥ,त्वदीये विहारे भृतिकया कर्म कुर्मः
śayanāsana_625,āyuṣmāṃś chāriputraḥ samanvāhartuṃ pravṛttaḥ,आयुष्मांश् छारिपुत्रः समन्वाहर्तुं प्रवृत्तः
śayanāsana_626,"kiṃ teṣāṃ santi kānicit kuśalamūlāni āhosvin na santi iti paśyati, santi","किं तेषां सन्ति कानिचित् कुशलमूलानि आहोस्विन् न सन्ति इति पश्यति, सन्ति"
śayanāsana_629,"samanvāhṛtya kathayati: gṛhapate evaṃ bhavatu, ko 'tra virodha iti","समन्वाहृत्य कथयति: गृहपते एवं भवतु, को ऽत्र विरोध इति"
śayanāsana_630,te tasmin vihāre bhṛtikayā karma kartum ārabdhāḥ,ते तस्मिन् विहारे भृतिकया कर्म कर्तुम् आरब्धाः
śayanāsana_631,āyuṣmatā śāriputreṇa latāvārikaḥ puruṣo raudro nirmitaḥ,आयुष्मता शारिपुत्रेण लतावारिकः पुरुषो रौद्रो निर्मितः
śayanāsana_632,sa tat karma kārayitum ārabdhaḥ,स तत् कर्म कारयितुम् आरब्धः
śayanāsana_633,āyuṣmān śāripuptraḥ teṣāṃ vinayakālaṃ jñātvā tatsamīpe vṛkṣamūlasyādhastāc caṅkramyamāṇas tiṣṭhati,आयुष्मान् शारिपुप्त्रः तेषां विनयकालं ज्ञात्वा तत्समीपे वृक्षमूलस्याधस्ताच् चङ्क्रम्यमाणस् तिष्ठति
śayanāsana_635,"te saṃlakṣayanti, ayam asya kālaḥ praghātayituṃ pravivikte tiṣṭhatīti","ते संलक्षयन्ति, अयम् अस्य कालः प्रघातयितुं प्रविविक्ते तिष्ठतीति"
śayanāsana_636,te tasya sakāśam upasaṅkramya parivārya avasthitāḥ,ते तस्य सकाशम् उपसङ्क्रम्य परिवार्य अवस्थिताः
śayanāsana_637,āyuṣmān śāriputraḥ saṃlakṣayati: kīdṛśena cittena ete matsakāśam upasaṅkrāntā iti,आयुष्मान् शारिपुत्रः संलक्षयति: कीदृशेन चित्तेन एते मत्सकाशम् उपसङ्क्रान्ता इति
śayanāsana_639,tenāsau latāvāriko nirmita utsṛṣṭaḥ,तेनासौ लतावारिको निर्मित उत्सृष्टः
śayanāsana_640,tena te 'bhidrutā gacchata karma kuruteti,तेन ते ऽभिद्रुता गच्छत कर्म कुरुतेति
śayanāsana_641,te kathayanti: ārya śāriputra paritrāyasva,ते कथयन्ति: आर्य शारिपुत्र परित्रायस्व
śayanāsana_647,eṣo 'smākaṃ maitracittaḥ iti viditvā abhiprasannāḥ,एषो ऽस्माकं मैत्रचित्तः इति विदित्वा अभिप्रसन्नाः
śayanāsana_648,tata āyuṣmatā śāriputreṇa teṣām āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhikī dharmadeśanā kṛtā yāṃ śrutvā viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotaāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam conversion of the tī te dṛṣṭasatyāḥ: labhemahi vayaṃ śāriputra svākhyāte dharmavinaye pravrajyām upasaṃpadaṃ bhikṣubhāvam,तत आयुष्मता शारिपुत्रेण तेषाम् आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च ज्ञात्वा तादृशी चतुरार्यसत्यसंप्रतिवेधिकी धर्मदेशना कृता यां श्रुत्वा विंशतिशिखरसमुद्गतं सत्कायदृष्टिशैलं ज्ञानवज्रेण भित्वा स्रोतआपत्तिफलं साक्षात्कृतम् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् थे ती ते दृष्टसत्याः: लभेमहि वयं शारिपुत्र स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्याम् उपसंपदं भिक्षुभावम्
śayanāsana_649,carema vayaṃ bhadantaśāriputrasyāntike brahmacaryam iti,चरेम वयं भदन्तशारिपुत्रस्यान्तिके ब्रह्मचर्यम् इति
śayanāsana_650,te āyuṣmatā śāriputreṇa pravrājitā upasaṃpāditāḥ,ते आयुष्मता शारिपुत्रेण प्रव्राजिता उपसंपादिताः
śayanāsana_652,"tair yujyamānair, ghaṭamānair, vyāyacchamānair idam eva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śatanapatanavikiraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam ity arhantaḥ saṃvṛttāḥ","तैर् युज्यमानैर्, घटमानैर्, व्यायच्छमानैर् इदम् एव पञ्चगण्डकं संसारचक्रं चलाचलं विदित्वा सर्वसंस्कारगतीः शतनपतनविकिरणविध्वंसनधर्मतया पराहत्य सर्वक्लेशप्रहाणाद् अर्हत्वं साक्षात्कृतम् इत्य् अर्हन्तः संवृत्ताः"
śayanāsana_653,traidhātukavītarāgāḥ samaloṣṭakāñcanā ākāśapāṇitalasamacittā vāsīcandanakalpā vidyāvidāritāṇḍakośā vidyābhijñāpratisaṃvitprāptā bhavalābhalobhasatkāraparāṅmukhāḥ sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyā mānyā abhivādyāś ca saṃvṛttāḥ construction of vihāras tatra āyuṣmatā śariputreṇa vihārasūtram ekānte gṛhītam,त्रैधातुकवीतरागाः समलोष्टकाञ्चना आकाशपाणितलसमचित्ता वासीचन्दनकल्पा विद्याविदारिताण्डकोशा विद्याभिज्ञाप्रतिसंवित्प्राप्ता भवलाभलोभसत्कारपराङ्मुखाः सेन्द्रोपेन्द्राणां देवानां पूज्या मान्या अभिवाद्याश् च संवृत्ताः चोन्स्त्रुच्तिओन् ओफ़् विहारस् तत्र आयुष्मता शरिपुत्रेण विहारसूत्रम् एकान्ते गृहीतम्
śayanāsana_654,anāthapiṇḍadenāpi gṛhapatinā ekānte gṛhītam,अनाथपिण्डदेनापि गृहपतिना एकान्ते गृहीतम्
śayanāsana_655,āyuṣmān śāriputraḥ smitaṃ prāviṣkartum ārabdhaḥ,आयुष्मान् शारिपुत्रः स्मितं प्राविष्कर्तुम् आरब्धः
śayanāsana_656,anātapiṇḍado gṛhapatiḥ kathayati: nāhetvapratyayam āryśāriputra tathāgatā vā tathāgataśrāvakā vā smitaṃ prāviṣkurvanti,अनातपिण्डदो गृहपतिः कथयति: नाहेत्वप्रत्ययम् आर्य्शारिपुत्र तथागता वा तथागतश्रावका वा स्मितं प्राविष्कुर्वन्ति
śayanāsana_658,kaḥ pratyayaḥ smitasya prāviṣkaraṇāya,कः प्रत्ययः स्मितस्य प्राविष्करणाय
śayanāsana_660,nāhetvapraytyayaṃ tathāgatā vā tathāgataśrāvakā vā smitaṃ prāviṣkurvanti,नाहेत्वप्रय्त्ययं तथागता वा तथागतश्रावका वा स्मितं प्राविष्कुर्वन्ति
śayanāsana_662,tuṣite devanikāye sauvarṇam bhavanam abhinirvṛttam,तुषिते देवनिकाये सौवर्णम् भवनम् अभिनिर्वृत्तम्
śayanāsana_663,"tato 'nāthapiṇḍado gṛhapatir vismayotphullalocanaḥ kathayati: āryaśāriputra yady evaṃ, tena hi punaḥ sūtraṃ prasāraya bhūyasyā mātrayā","ततो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् विस्मयोत्फुल्ललोचनः कथयति: आर्यशारिपुत्र यद्य् एवं, तेन हि पुनः सूत्रं प्रसारय भूयस्या मात्रया"
śayanāsana_665,āyuṣmatā śāriputreṇa tat sūtram gṛhītam,आयुष्मता शारिपुत्रेण तत् सूत्रम् गृहीतम्
śayanāsana_666,anāthapiṇḍadena gṛhapatinā bhuyasyā mātrayā tīvreṇa prasādavegena cittam abhiprasāditam,अनाथपिण्डदेन गृहपतिना भुयस्या मात्रया तीव्रेण प्रसादवेगेन चित्तम् अभिप्रसादितम्
śayanāsana_667,yena prasādajātena samanantaram eva tat sauvarṇaṃ bhavanaṃ catūratnamayaṃ saṃvṛttam,येन प्रसादजातेन समनन्तरम् एव तत् सौवर्णं भवनं चतूरत्नमयं संवृत्तम्
śayanāsana_668,āyuṣmatā cāsya śāriputreṇa niveditam,आयुष्मता चास्य शारिपुत्रेण निवेदितम्
śayanāsana_669,tato 'nāthapiṇḍadena gṛhapatinā uttarottarapravṛddhapuṇyasantatinā ṣoḍaśamahallikā vihārā māpitāḥ,ततो ऽनाथपिण्डदेन गृहपतिना उत्तरोत्तरप्रवृद्धपुण्यसन्ततिना षोडशमहल्लिका विहारा मापिताः
śayanāsana_671,ṣoḍaśamahallikān vihārān māpayitvā ṣaṣṭiṃ ca kuṭikāvastūni sarvopakaraṇaiḥ pūrayitvā yenāyuṣmān śāriputras tenopasaṅkrāntaḥ,षोडशमहल्लिकान् विहारान् मापयित्वा षष्टिं च कुटिकावस्तूनि सर्वोपकरणैः पूरयित्वा येनायुष्मान् शारिपुत्रस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_672,upasaṅkramyāyuṣmantaṃ śāriputram idam avocat: kiyatpramāṇair āryaśāriputra prayāṇakair bhagavān adhvānaṃ gacchati,उपसङ्क्रम्यायुष्मन्तं शारिपुत्रम् इदम् अवोचत्: कियत्प्रमाणैर् आर्यशारिपुत्र प्रयाणकैर् भगवान् अध्वानं गच्छति
śayanāsana_673,tadyathā gṛhapate rājā cakravartī,तद्यथा गृहपते राजा चक्रवर्ती
śayanāsana_675,daśakrośakair gṛhapate rājā cakravartī prayāṇakair adhvānaṃ gacchati,दशक्रोशकैर् गृहपते राजा चक्रवर्ती प्रयाणकैर् अध्वानं गच्छति
śayanāsana_676,tato 'nāthapiṇḍadena gṛhapatinā yāvac ca śrāvastī yāvac ca rājagṛham atrāntarād vāsakān parisaṅkhyāya parikramaṇakā māpitāḥ,ततो ऽनाथपिण्डदेन गृहपतिना यावच् च श्रावस्ती यावच् च राजगृहम् अत्रान्तराद् वासकान् परिसङ्ख्याय परिक्रमणका मापिताः
śayanāsana_679,chatradhvajapatākāśobhitāś candanavāripariṣiktāḥ surabhidhūpaghaṭikopanibaddhās toraṇāḥ kāritāḥ,छत्रध्वजपताकाशोभिताश् चन्दनवारिपरिषिक्ताः सुरभिधूपघटिकोपनिबद्धास् तोरणाः कारिताः
śayanāsana_680,kālikāni yāmikāni ca bhaiṣajyāny upasthāpitāni tataḥ saṃbhṛtasaṃbhāro 'nyatamaṃ puruṣam āmantrayate: ehi tvaṃ bhoḥ puruṣa,कालिकानि यामिकानि च भैषज्यान्य् उपस्थापितानि ततः संभृतसंभारो ऽन्यतमं पुरुषम् आमन्त्रयते: एहि त्वं भोः पुरुष
śayanāsana_682,upasaṅkramyāsmākaṃ vacanena bhagavataḥ pādau vanditvā alpābādhatāṃ ca pṛccha alpātaṅkatāṃ ca laghūtthānatāṃ ca yātrāṃ ca balaṃ ca sukhaṃ ca anavadyatāṃ ca spārśavihāratāṃ ca,उपसङ्क्रम्यास्माकं वचनेन भगवतः पादौ वन्दित्वा अल्पाबाधतां च पृच्छ अल्पातङ्कतां च लघूत्थानतां च यात्रां च बलं च सुखं च अनवद्यतां च स्पार्शविहारतां च
śayanāsana_685,ahaṃ bhagavantam upasthāsyāmi yāvajjīvaṃ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena ḥitiḥ,अहं भगवन्तम् उपस्थास्यामि यावज्जीवं चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्कारैः सार्धं भिक्षुसङ्घेन ःइतिः
śayanāsana_686,evam ārya iti sa puruṣo 'nāthapiṇḍadasya gṛhapateḥ pratiśrutya yena rājagṛhaṃ tena saṃprasthitaḥ,एवम् आर्य इति स पुरुषो ऽनाथपिण्डदस्य गृहपतेः प्रतिश्रुत्य येन राजगृहं तेन संप्रस्थितः
śayanāsana_687,anupūrveṇa rājagṛham anuprāptaḥ,अनुपूर्वेण राजगृहम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_688,tato mārgaśramaṃ prativinodya yena bhagavāṃs tenopasaṅkrāntaḥ,ततो मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य येन भगवांस् तेनोपसङ्क्रान्तः
śayanāsana_689,upasaṅkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte 'sthāt,उपसङ्क्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते ऽस्थात्
śayanāsana_690,ekāntasthitaḥ sa puruṣo bhagavantam idam avocat: anāthapiṇḍado bhadanta gṛhapatir bhagavataḥ pādau śirasā vandate,एकान्तस्थितः स पुरुषो भगवन्तम् इदम् अवोचत्: अनाथपिण्डदो भदन्त गृहपतिर् भगवतः पादौ शिरसा वन्दते
śayanāsana_691,pūrvavad yāvat sparśavihāratāṃ ca,पूर्ववद् यावत् स्पर्शविहारतां च
śayanāsana_692,sukhī bhavatu bhoḥ puruṣa anāthapiṇḍado gṛhapatis tvaṃ ca,सुखी भवतु भोः पुरुष अनाथपिण्डदो गृहपतिस् त्वं च
śayanāsana_693,anāthapiṇḍado bhadanta gṛhapatir evam āha: āgacchatu bhagavān śravastīm,अनाथपिण्डदो भदन्त गृहपतिर् एवम् आह: आगच्छतु भगवान् श्रवस्तीम्
śayanāsana_694,ahaṃ bhagavantam upasthāsyāmi yāvajjīvaṃ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅgheneti,अहं भगवन्तम् उपस्थास्यामि यावज्जीवं चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्कारैः सार्धं भिक्षुसङ्घेनेति
śayanāsana_695,adhivāsayati bhagavāṃs tasya puruṣasya tūṣṇīṃbhāvena,अधिवासयति भगवांस् तस्य पुरुषस्य तूष्णींभावेन
śayanāsana_696,"atha sa puruṣo bhagavatas tūṣṇīṃbhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ buddha arrives at śrāvastī tato bhagavān dānto dāntaparivāraḥ, śānto śāntaparivāraḥ, mukto muktaparivāraḥ, āśvasta āśvastaparivāraḥ, vinīto vinītaparivāraḥ, arhann arhatparivāraḥ, vītarāgo vītarāgaparivāraḥ, prāsādikaḥ prāsādikaparivāraḥ","अथ स पुरुषो भगवतस् तूष्णींभावेनाधिवासनां विदित्वा भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतो ऽन्तिकात् प्रक्रान्तः बुद्ध अर्रिवेस् अत् श्रावस्ती ततो भगवान् दान्तो दान्तपरिवारः, शान्तो शान्तपरिवारः, मुक्तो मुक्तपरिवारः, आश्वस्त आश्वस्तपरिवारः, विनीतो विनीतपरिवारः, अर्हन्न् अर्हत्परिवारः, वीतरागो वीतरागपरिवारः, प्रासादिकः प्रासादिकपरिवारः"
śayanāsana_697,"ṛṣabha iva gogaṇaparivṛtaḥ, gaja iva kalabhaparivṛtaḥ, siṃha iva daṃṣṭrigaṇaparivṛtaḥ, haṃsa iva haṃsagaṇaparivtaḥ, suparṇīva pakṣigaṇaparivṛto, vipra iva śiṣyagaṇaparivṛtaḥ suvaidya ivāturagaṇaparivṛtaḥ śūra iva yodhagaṇaparivṛtaḥ deśika ivādhvagagaṇaparivṛtaḥ sārthavāha iva vaṇiggaṇaparivṛtaḥ śreṣṭhīva parijanaparivṛtaḥ koṭṭarāja iva mantrigaṇaparivṛtaḥ cakravartīva putrasahasraparivṛtaḥ candra iva nakṣatragaṇaparivṛtaḥ sūrya iva rāśmisahasraparivṛtaḥ dhṛtarāṣṭra iva gandharvagaṇaparivṛtaḥ virūḍhaka iva kumbhāṇḍagaṇaparivṛtaḥ virūpākṣa iva nāgagaṇaparivṛto dhanada iva yakṣagaṇaparivṛto vemacitrīvāsuragaṇaparivṛtaḥ, śakra iva tṛdaśagaṇaparivṛto brahmeva brahmakāyaparivṛtaḥ stimita iva jalanidhiḥ sajala iva jaladharo vimada iva gajapatiḥ sudāntair indriyair asaṃkṣobhiteryāpathapracāro dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaih, samalaṃkṛto 'śītyanuvyañjanair virājitagātro vyāmaprabhālaṃkṛtamūrtiḥ sūryasahasarātirekaprabho jaṅgama iva ratnaparvata samantatobhadrako daśabhir balaiś caturbhir vaiśāradyais tribhir āveṇikaiḥ smṛtyupasthānair mahākaruṇayā ca samanvāgato bhikṣusaṃghena anāthapiṇḍadena ca gṛhapatinā ca saparivāreṇa śrāvastīnivāsinā ca janakāyena anekaiś ca devatāśatasahasrair anugamyamānaḥ śrāvastīṃ nagarīṃ anuprāptaḥ","ऋषभ इव गोगणपरिवृतः, गज इव कलभपरिवृतः, सिंह इव दंष्ट्रिगणपरिवृतः, हंस इव हंसगणपरिव्तः, सुपर्णीव पक्षिगणपरिवृतो, विप्र इव शिष्यगणपरिवृतः सुवैद्य इवातुरगणपरिवृतः शूर इव योधगणपरिवृतः देशिक इवाध्वगगणपरिवृतः सार्थवाह इव वणिग्गणपरिवृतः श्रेष्ठीव परिजनपरिवृतः कोट्टराज इव मन्त्रिगणपरिवृतः चक्रवर्तीव पुत्रसहस्रपरिवृतः चन्द्र इव नक्षत्रगणपरिवृतः सूर्य इव राश्मिसहस्रपरिवृतः धृतराष्ट्र इव गन्धर्वगणपरिवृतः विरूढक इव कुम्भाण्डगणपरिवृतः विरूपाक्ष इव नागगणपरिवृतो धनद इव यक्षगणपरिवृतो वेमचित्रीवासुरगणपरिवृतः, शक्र इव तृदशगणपरिवृतो ब्रह्मेव ब्रह्मकायपरिवृतः स्तिमित इव जलनिधिः सजल इव जलधरो विमद इव गजपतिः सुदान्तैर् इन्द्रियैर् असंक्षोभितेर्यापथप्रचारो द्वात्रिंशता महापुरुषलक्षणैह्, समलंकृतो ऽशीत्यनुव्यञ्जनैर् विराजितगात्रो व्यामप्रभालंकृतमूर्तिः सूर्यसहसरातिरेकप्रभो जङ्गम इव रत्नपर्वत समन्ततोभद्रको दशभिर् बलैश् चतुर्भिर् वैशारद्यैस् त्रिभिर् आवेणिकैः स्मृत्युपस्थानैर् महाकरुणया च समन्वागतो भिक्षुसंघेन अनाथपिण्डदेन च गृहपतिना च सपरिवारेण श्रावस्तीनिवासिना च जनकायेन अनेकैश् च देवताशतसहस्रैर् अनुगम्यमानः श्रावस्तीं नगरीं अनुप्राप्तः"
śayanāsana_698,yadā ḥcaḥ bhagavatā śrāvastīṃ nagarīṃ praviṣatā sābhisaṃskāraṃ nagarendrakīle dakṣiṇapādo nyastaḥ tadā ṣaḍvikāraṃ pṛthivīkampo jātaḥ,यदा ःचः भगवता श्रावस्तीं नगरीं प्रविषता साभिसंस्कारं नगरेन्द्रकीले दक्षिणपादो न्यस्तः तदा षड्विकारं पृथिवीकम्पो जातः
śayanāsana_699,iyaṃ mahāpṛthivī calati saṃcalati saṃpracalati,इयं महापृथिवी चलति संचलति संप्रचलति
śayanāsana_700,vyathate pravyathate saṃpravyathate,व्यथते प्रव्यथते संप्रव्यथते
śayanāsana_701,pūrvo digbhāga unnamati pāścimo 'vanamati,पूर्वो दिग्भाग उन्नमति पाश्चिमो ऽवनमति
śayanāsana_702,paścima unnamati pūrvo 'vanamati,पश्चिम उन्नमति पूर्वो ऽवनमति
śayanāsana_703,dakṣiṇa unnamati uttaro 'vanamati,दक्षिण उन्नमति उत्तरो ऽवनमति
śayanāsana_704,uttara unnamati dakṣiṇo 'vanamati,उत्तर उन्नमति दक्षिणो ऽवनमति
śayanāsana_707,madhya unnamati anto 'vanamati,मध्य उन्नमति अन्तो ऽवनमति
śayanāsana_708,sarvaś cāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭaḥ saṃvṛttaḥ sārdhaṃ lokāntarikābhir antarīkṣe ca devadundubhayas tāḍitā gaganatalasthā devatā bhagavata upariṣṭād divyāny utpalāni kṣeptum ārabdhāḥ padmāni kumudāni puṇḍarikāny agarucūrṇāni kuṅkumacūrṇāni tamālapatrāṇi divyāni māndarakāṇi puṣpāṇi kṣipanti cailavikṣepāṃś cākārṣuḥ effects felt following buddha' bhagavataḥ purapraveśe imāny evaṃvidhāny āścaryāṇy abhuvan aparāṇi ca,सर्वश् चायं लोक उदारेणावभासेन स्फुटः संवृत्तः सार्धं लोकान्तरिकाभिर् अन्तरीक्षे च देवदुन्दुभयस् ताडिता गगनतलस्था देवता भगवत उपरिष्टाद् दिव्यान्य् उत्पलानि क्षेप्तुम् आरब्धाः पद्मानि कुमुदानि पुण्डरिकान्य् अगरुचूर्णानि कुङ्कुमचूर्णानि तमालपत्राणि दिव्यानि मान्दरकाणि पुष्पाणि क्षिपन्ति चैलविक्षेपांश् चाकार्षुः एफ़्फ़ेच्त्स् फ़ेल्त् फ़ोल्लोwइन्ग् बुद्धऽ भगवतः पुरप्रवेशे इमान्य् एवंविधान्य् आश्चर्याण्य् अभुवन् अपराणि च
śayanāsana_709,saṃkṣiptāni viśālībhavanti nīcāny uccāni bhavanti uccāni ca samāni bhavanti hastinaḥ krośanti aśvā hreṣante ṛṣabhā nardante gṛhagatāni vividhāni vāditrabāṇḍāni svayaṃ nadanti,संक्षिप्तानि विशालीभवन्ति नीचान्य् उच्चानि भवन्ति उच्चानि च समानि भवन्ति हस्तिनः क्रोशन्ति अश्वा ह्रेषन्ते ऋषभा नर्दन्ते गृहगतानि विविधानि वादित्रबाण्डानि स्वयं नदन्ति
śayanāsana_710,andhāś cakṣūṃṣi pratilabhante badhirāḥ śrotraṃ mūkāḥ pravyāharaṇasamarthā bhavanti,अन्धाश् चक्षूंषि प्रतिलभन्ते बधिराः श्रोत्रं मूकाः प्रव्याहरणसमर्था भवन्ति
śayanāsana_711,pariśiṣṭendriyavikalā indriyāṇi pratilabhante,परिशिष्टेन्द्रियविकला इन्द्रियाणि प्रतिलभन्ते
śayanāsana_712,madyamadākṣiptā vimadībhavanti,मद्यमदाक्षिप्ता विमदीभवन्ति
śayanāsana_714,anyonyavairiṇo maitrīṃ pratilabhante,अन्योन्यवैरिणो मैत्रीं प्रतिलभन्ते
śayanāsana_717,adhanā dhanāni pratilabhante: imāni cānyani ḥcaḥ bhagavataḥ purapraveśe adbhutaśatasahasrāṇi prā tato bhagavān evaṃvidhena mahatā satkāreṇa śrāvastīṃ praviṣṭaḥ,अधना धनानि प्रतिलभन्ते: इमानि चान्यनि ःचः भगवतः पुरप्रवेशे अद्भुतशतसहस्राणि प्रा ततो भगवान् एवंविधेन महता सत्कारेण श्रावस्तीं प्रविष्टः
śayanāsana_718,praviśya purastād bhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣannaḥ,प्रविश्य पुरस्ताद् भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषन्नः
śayanāsana_719,athānāthapiṇḍado gṛhapatiḥ suhṛtsambandhibāndhavajanaparivṛtaḥ sauvarṇaṃ bhṛṃgāram ādāya vāridhārāṃ pātayitum ārabdhaḥ,अथानाथपिण्डदो गृहपतिः सुहृत्सम्बन्धिबान्धवजनपरिवृतः सौवर्णं भृंगारम् आदाय वारिधारां पातयितुम् आरब्धः
śayanāsana_721,athānāthapiṇḍado gāhapatir durmanāḥ saṃlakṣayati,अथानाथपिण्डदो गाहपतिर् दुर्मनाः संलक्षयति
śayanāsana_722,mā mayā kānicit sāpakṣālāni karmāṇi kṛtāni syuḥ iti,मा मया कानिचित् सापक्षालानि कर्माणि कृतानि स्युः इति
śayanāsana_723,bhagavān āha: na tvayā gṛhapate kānicit sāpakṣālāni karmāṇi kṛtāny api tv etasmin pradeśe sthitena tvayā pūrvakānāṃ samyaksaṃbuddhānām ayaṃ pradeśo niryātitaḥ,भगवान् आह: न त्वया गृहपते कानिचित् सापक्षालानि कर्माणि कृतान्य् अपि त्व् एतस्मिन् प्रदेशे स्थितेन त्वया पूर्वकानां सम्यक्संबुद्धानाम् अयं प्रदेशो निर्यातितः
śayanāsana_724,anyasmin pradeśe sthitvā pātaya,अन्यस्मिन् प्रदेशे स्थित्वा पातय
śayanāsana_725,tena ḥanyasmin pradeśe sthitvāḥ pātitā,तेन ःअन्यस्मिन् प्रदेशे स्थित्वाः पातिता
śayanāsana_726,bhagavān pañcāṅgopetena svareṇa svayam eva jetavanam udghoṣayati,भगवान् पञ्चाङ्गोपेतेन स्वरेण स्वयम् एव जेतवनम् उद्घोषयति
śayanāsana_727,udghoṣyamāṇe jetavane jetaḥ kumāraḥ saṃlakṣayati,उद्घोष्यमाणे जेतवने जेतः कुमारः संलक्षयति
śayanāsana_728,aho bata bhagavān mamāpi tatprathamataraṃ nāmodgrahaṇaṃ kuryād iti,अहो बत भगवान् ममापि तत्प्रथमतरं नामोद्ग्रहणं कुर्याद् इति
śayanāsana_729,bhagavatā jetasya kumārasya cetasā cittam ājñāya tatprathamata udgrahaṇaṃ kṛtam,भगवता जेतस्य कुमारस्य चेतसा चित्तम् आज्ञाय तत्प्रथमत उद्ग्रहणं कृतम्
śayanāsana_730,idaṃ bhikṣavo jetavanam anāthapiṇḍadasyārāmaḥ iti,इदं भिक्षवो जेतवनम् अनाथपिण्डदस्यारामः इति
śayanāsana_731,śrutvā jetaḥ kumāro 'tivābhiprasannaḥ mama bhagavatā tatprathamato nāmodgrahaṇaṃ kṛtam iti,श्रुत्वा जेतः कुमारो ऽतिवाभिप्रसन्नः मम भगवता तत्प्रथमतो नामोद्ग्रहणं कृतम् इति
śayanāsana_732,tena prītiprāmodyajātena sarveṇaiva tena dravyajātena bhagavato 'rthāya catūratnamayaṃ dvārakoṣṭhakaṃ kāritam,तेन प्रीतिप्रामोद्यजातेन सर्वेणैव तेन द्रव्यजातेन भगवतो ऽर्थाय चतूरत्नमयं द्वारकोष्ठकं कारितम्
śayanāsana_733,tathā saṃgītakārair api sthaviraiḥ sūtra upanibaddham bhagavān śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārā previous births of anāthapiṇḍ bhikṣavaḥ saṃśayajātaḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kutra bhadantānāthapiṇḍadena gṛhapatināyaṃ pṛthivīpradeśaḥ pūrvakāṇāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ niryātitapūrvaḥ,तथा संगीतकारैर् अपि स्थविरैः सूत्र उपनिबद्धम् भगवान् श्रावस्त्यां विहरति जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारा प्रेविओउस् बिर्थ्स् ओफ़् अनाथपिण्ड् भिक्षवः संशयजातः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः: कुत्र भदन्तानाथपिण्डदेन गृहपतिनायं पृथिवीप्रदेशः पूर्वकाणां सम्यक्संबुद्धानां निर्यातितपूर्वः
śayanāsana_736,bhūtapūrvaṃ bhikṣava ekanavate kalpe vipāśyī nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān,भूतपूर्वं भिक्षव एकनवते कल्पे विपाश्यी नाम सम्यक्संबुद्धो लोक उदपादि विद्याचरणसंपन्नः सुगतो लोकविद् अनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवमनुष्याणां बुद्धो भगवान्
śayanāsana_737,ḥsaḥ dvāṣaṣṭibhikṣuasahasraparivṛtaḥ imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,ःसः द्वाषष्टिभिक्षुअसहस्रपरिवृतः इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_738,tena khalu samayenāsyāṃ śrāvastyāṃ tiṣyo nāma gṛhapatir abhūt,तेन खलु समयेनास्यां श्रावस्त्यां तिष्यो नाम गृहपतिर् अभूत्
śayanāsana_739,tenāyaṃ pradeśaḥ ṣaṭkrośahiraṇyasuvarṇenāstīrya rājakumārasyāntikāt krītvā vipaśyinaḥ samyaksaṃbuddhasya niryātitaḥ,तेनायं प्रदेशः षट्क्रोशहिरण्यसुवर्णेनास्तीर्य राजकुमारस्यान्तिकात् क्रीत्वा विपश्यिनः सम्यक्संबुद्धस्य निर्यातितः
śayanāsana_740,tasyaivāntike pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sāksātkṛtam,तस्यैवान्तिके प्रव्रज्य सर्वक्लेशप्रहाणाद् अर्हत्वं साक्सात्कृतम्
śayanāsana_741,tiṣyasya gṛhapater bhāgineyaḥ tatsaṃparkād vipaśyini tathāgate 'tyartham abhiprasannaḥ,तिष्यस्य गृहपतेर् भागिनेयः तत्संपर्काद् विपश्यिनि तथागते ऽत्यर्थम् अभिप्रसन्नः
śayanāsana_742,tena vipaśyinaḥ samyaksaṃbuddhasya keśanakhastūpaḥ kāritah,तेन विपश्यिनः सम्यक्संबुद्धस्य केशनखस्तूपः कारितह्
śayanāsana_743,sa saṃlakṣayati: ko 'sāv upāyaḥ syād yenāham etaṃ rātrau divā cānāvṛtaṃ pāśyeyam iti tasyāntevasinā samudratīrasthenāvabhāsātmakaṃ maṇiratnaṃ prāvṛtam anupreṣitam,स संलक्षयति: को ऽसाव् उपायः स्याद् येनाहम् एतं रात्रौ दिवा चानावृतं पाश्येयम् इति तस्यान्तेवसिना समुद्रतीरस्थेनावभासात्मकं मणिरत्नं प्रावृतम् अनुप्रेषितम्
śayanāsana_744,tenāsau tasmin caitye samāropitaṃ,तेनासौ तस्मिन् चैत्ये समारोपितं
śayanāsana_745,tadanubhāvād asau taṃ keśanakhastūpaṃ divā rātrau cānāvṛtaṃ paśyati,तदनुभावाद् असौ तं केशनखस्तूपं दिवा रात्रौ चानावृतं पश्यति
śayanāsana_746,tataḥ prasādajātena praṇidhānaṃ kṛtaṃ: yathāyaṃ pṛthivīpradeśo mama mātulena kumārasyāntikāt krītvā hiraṇyasuvarṇenāstīrya vipaśyinaḥ samyaksaṃbuddhasya niryātitaḥ,ततः प्रसादजातेन प्रणिधानं कृतं: यथायं पृथिवीप्रदेशो मम मातुलेन कुमारस्यान्तिकात् क्रीत्वा हिरण्यसुवर्णेनास्तीर्य विपश्यिनः सम्यक्संबुद्धस्य निर्यातितः
śayanāsana_747,evam aham imam pṛthivīpradeśaṃ hiraṇyasuvarṇenāstīrya saptānāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ niryātayeyam,एवम् अहम् इमम् पृथिवीप्रदेशं हिरण्यसुवर्णेनास्तीर्य सप्तानां सम्यक्संबुद्धानां निर्यातयेयम्
śayanāsana_748,yaś ca teṣām apaścimaka tasyāham antike pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkuryām iti kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ,यश् च तेषाम् अपश्चिमक तस्याहम् अन्तिके प्रव्रज्य सर्वक्लेशप्रहाणाद् अर्हत्वं साक्षात्कुर्याम् इति किं मन्यध्वे भिक्षवः
śayanāsana_749,yo 'sau tasya gṛhapater bhāgineya eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhaptis tena kālena tena samayena tato 'rvāg ekatriṃśatime kalpe śikhī nāma sāstā loka utpannaḥ pūrvavad yāvad huddho bhagavān,यो ऽसौ तस्य गृहपतेर् भागिनेय एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहप्तिस् तेन कालेन तेन समयेन ततो ऽर्वाग् एकत्रिंशतिमे कल्पे शिखी नाम सास्ता लोक उत्पन्नः पूर्ववद् यावद् हुद्धो भगवान्
śayanāsana_750,ḥsaḥ ṣaṣṭibhikṣusahasraparivāra imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,ःसः षष्टिभिक्षुसहस्रपरिवार इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_751,tena kyalu punaḥ samayena puṣyo nāma gṛhaptir abhūt,तेन क्यलु पुनः समयेन पुष्यो नाम गृहप्तिर् अभूत्
śayanāsana_752,tenāyaṃ pṛthivīpradeśo ardhatṛtīyān kośān maṇibhir āstīrya kumārasyāntikān niṣkrīya śikhinaḥ samyaksaṃbuddhasya saśrāvakasaṃghasya niryātitaḥ,तेनायं पृथिवीप्रदेशो अर्धतृतीयान् कोशान् मणिभिर् आस्तीर्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय शिखिनः सम्यक्संबुद्धस्य सश्रावकसंघस्य निर्यातितः
śayanāsana_753,syāt khalu yuṣmākaṃ bhikṣavo 'nyatamaḥ sa tena kālena tena samayena puṣyo nāma grhapatir abhūd iti,स्यात् खलु युष्माकं भिक्षवो ऽन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन पुष्यो नाम ग्र्हपतिर् अभूद् इति
śayanāsana_754,"na khalv evaṃ draṣṭavyam, api tv eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhaptis tena kālena tena samayena tato 'rvak tasminn evaikatriṃśatime kalpe viśvabhuṅ nāma śāstā loka utpannaḥ pūrvavad yāvad buddho bhagavān","न खल्व् एवं द्रष्टव्यम्, अपि त्व् एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहप्तिस् तेन कालेन तेन समयेन ततो ऽर्वक् तस्मिन्न् एवैकत्रिंशतिमे कल्पे विश्वभुङ् नाम शास्ता लोक उत्पन्नः पूर्ववद् यावद् बुद्धो भगवान्"
śayanāsana_755,sa ṣāṣṭibhikṣusahasraparivāraḥ imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,स षाष्टिभिक्षुसहस्रपरिवारः इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_756,tena khalu samayena māghur nāma gṛhapatir abhūt,तेन खलु समयेन माघुर् नाम गृहपतिर् अभूत्
śayanāsana_757,tenāyaṃ pradeśo dvau krośau muktikābhir āstīrya kumārasyāntikān niṣkrīya viśvabhujaḥ samyaksaṃbuddhasya saśrāvakasaṃghasya niryātitaḥ,तेनायं प्रदेशो द्वौ क्रोशौ मुक्तिकाभिर् आस्तीर्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय विश्वभुजः सम्यक्संबुद्धस्य सश्रावकसंघस्य निर्यातितः
śayanāsana_758,syāt khalu yuṣmākan bhikṣavo 'nyatamaḥ sa tena kālena tena samayena māghur māghur nāma gṛhapatir abhūd iti,स्यात् खलु युष्माकन् भिक्षवो ऽन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन माघुर् माघुर् नाम गृहपतिर् अभूद् इति
śayanāsana_759,na khalv evaṃ draṣṭavyam api tv eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatis tena kālena tena samayena tato 'rvāg asmin bhadrake kalpe krakutsundo nāma śāstā loka utpannaḥ pūrvavad yāvad buddho bhagavān,न खल्व् एवं द्रष्टव्यम् अपि त्व् एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तेन कालेन तेन समयेन ततो ऽर्वाग् अस्मिन् भद्रके कल्पे क्रकुत्सुन्दो नाम शास्ता लोक उत्पन्नः पूर्ववद् यावद् बुद्धो भगवान्
śayanāsana_760,sa catvāriṃśadbhikṣusahasraparivāra imam pradeśam anuprāptaḥ,स चत्वारिंशद्भिक्षुसहस्रपरिवार इमम् प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_761,tena khalu samayena bhavadatto nāma gṛhapatir abhūt,तेन खलु समयेन भवदत्तो नाम गृहपतिर् अभूत्
śayanāsana_762,tenāpy ayaṃ prādeśo gobhiḥ pūrayitvā kumārasyāntikān niṣkrīya krakutsundasya samyaksaṃbuddhasya saśravakasaṃghasya niryātitaḥ,तेनाप्य् अयं प्रादेशो गोभिः पूरयित्वा कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय क्रकुत्सुन्दस्य सम्यक्संबुद्धस्य सश्रवकसंघस्य निर्यातितः
śayanāsana_763,syāt khalu yuṣmākaṃ bhikṣavo 'nyatamaḥ sa tena kālena tena samayena bhavadatto nāma gṛthapatir abhūd iti,स्यात् खलु युष्माकं भिक्षवो ऽन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन भवदत्तो नाम गृथपतिर् अभूद् इति
śayanāsana_764,"na khalv evaṃ draṣṭavyam, api tv eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatis tena kālena tena samayena tato 'rvāg asminn eva bhadrake kalpe triṃṣadvarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kanakamunir nāma śāstā loka udapādi pūrvavad yāvad buddho bhagavān","न खल्व् एवं द्रष्टव्यम्, अपि त्व् एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तेन कालेन तेन समयेन ततो ऽर्वाग् अस्मिन्न् एव भद्रके कल्पे त्रिंषद्वर्षसहस्रायुषि प्रजायां कनकमुनिर् नाम शास्ता लोक उदपादि पूर्ववद् यावद् बुद्धो भगवान्"
śayanāsana_765,sa triṃśadbhikṣusahasraparivāraḥ imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,स त्रिंशद्भिक्षुसहस्रपरिवारः इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_766,tena khalu samayena bṛhaspatir nāma gṛhapatir abhūt,तेन खलु समयेन बृहस्पतिर् नाम गृहपतिर् अभूत्
śayanāsana_767,tenāpy ayaṃ pradeśaḥ paṭṭair āstīrya kumārasyāntikān niṣkrīya niṣkrīya kanakamuneḥ samyaksaṃbuddhasya saśrāvakasaṃghasya niryātitāḥ,तेनाप्य् अयं प्रदेशः पट्टैर् आस्तीर्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय निष्क्रीय कनकमुनेः सम्यक्संबुद्धस्य सश्रावकसंघस्य निर्यातिताः
śayanāsana_768,syāt khalu ḥyuṣmākaṃḥ bhikṣavo 'nyatamaḥ sa tena kālena tena samayena bṛhaspatir nāma gṛhapatir abhūd iti,स्यात् खलु ःयुष्माकंः भिक्षवो ऽन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन बृहस्पतिर् नाम गृहपतिर् अभूद् इति
śayanāsana_770,api tv esa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatis tena kālena tena samayena tato 'rvāg asminn eva bhadrake kalpe viṃśativarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kāśyapo nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi pūrvavad yāvad buddho bhagavān: sa viṃśatisahasraparivāraḥ imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,अपि त्व् एस एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तेन कालेन तेन समयेन ततो ऽर्वाग् अस्मिन्न् एव भद्रके कल्पे विंशतिवर्षसहस्रायुषि प्रजायां काश्यपो नाम सम्यक्संबुद्धो लोक उदपादि पूर्ववद् यावद् बुद्धो भगवान्: स विंशतिसहस्रपरिवारः इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_771,tena khalu samayena āṣāḍho nāma gṛhapatir abhūt,तेन खलु समयेन आषाढो नाम गृहपतिर् अभूत्
śayanāsana_772,tenāpy ayaṃ pṛthivīpradeśo ardhakroṣaṃ sauvarṇair yāvair āstīrya kumārasyāntikān niṣkrīya kāśyapasya samyaksaṃbuddhasya saśrāvakasaṃghasya niryātitaḥ,तेनाप्य् अयं पृथिवीप्रदेशो अर्धक्रोषं सौवर्णैर् यावैर् आस्तीर्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय काश्यपस्य सम्यक्संबुद्धस्य सश्रावकसंघस्य निर्यातितः
śayanāsana_773,"syāt khalu yuṣmākaṃ bhikṣavo anyatamaḥ sa tena kālena tena samayena āṣāḍho nāma gṛhapatir ahbūd iti: na khalv evaṃ draṣṭavyam, api tv eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatis tena kālena tena samayena etarhy apy ahaṃ bhikṣavaḥ śāstā loka utpannas tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyaśarathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān","स्यात् खलु युष्माकं भिक्षवो अन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन आषाढो नाम गृहपतिर् अह्बूद् इति: न खल्व् एवं द्रष्टव्यम्, अपि त्व् एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिस् तेन कालेन तेन समयेन एतर्ह्य् अप्य् अहं भिक्षवः शास्ता लोक उत्पन्नस् तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धः विद्याचरणसंपन्नः सुगतो लोकविद् अनुत्तरः पुरुषदम्यशरथिः शास्ता देवमनुष्याणां बुद्धो भगवान्"
śayanāsana_774,aham apy ardhatrayodaśaśataprivāra imaṃ pradeśam anuprāptaḥ,अहम् अप्य् अर्धत्रयोदशशतप्रिवार इमं प्रदेशम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_775,etarhy apy anāthapiṇḍadena gṛhapatinā ṣoḍaśalāṅgalāvaktākoṭai saṃstareṇa saṃstīrya jetasya kumārasyāntikān niṣkrīya mama saśrāvakasaṃghasya niryātitaḥ bhaviṣyati bhikṣavo 'nāgate 'py aśītivarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ maitreyo nāma śāstā ṣaṇṇavatyarhatkoṭīsahasraparivāra imaṃ pradeśam āgamiṣyati,एतर्ह्य् अप्य् अनाथपिण्डदेन गृहपतिना षोडशलाङ्गलावक्ताकोटै संस्तरेण संस्तीर्य जेतस्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय मम सश्रावकसंघस्य निर्यातितः भविष्यति भिक्षवो ऽनागते ऽप्य् अशीतिवर्षसहस्रायुषि प्रजायां मैत्रेयो नाम शास्ता षण्णवत्यर्हत्कोटीसहस्रपरिवार इमं प्रदेशम् आगमिष्यति
śayanāsana_776,tena khalu samayena sudhano nāma gṛhapatir udbhaviṣyati,तेन खलु समयेन सुधनो नाम गृहपतिर् उद्भविष्यति
śayanāsana_777,so 'pīmaṃ pradeśaṃ trīṇi yojanāni hiraṇyasuvarṇenāstīrya kumārasyāntikān niṣkrīya maitreyasya saśrāvakasaṃghasya niryātayiṣyati,सो ऽपीमं प्रदेशं त्रीणि योजनानि हिरण्यसुवर्णेनास्तीर्य कुमारस्यान्तिकान् निष्क्रीय मैत्रेयस्य सश्रावकसंघस्य निर्यातयिष्यति
śayanāsana_778,tasyaiva śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkariṣyati,तस्यैव शासने प्रव्रज्य सर्वक्लेशप्रहाणाद् अर्हत्वं साक्षात्करिष्यति
śayanāsana_779,syāt khalu yuṣmākaṃ bhikṣavo 'nyatamaḥ sa tena kālena tena samayena sudhano nāma gṛhaptir abhūd iti,स्यात् खलु युष्माकं भिक्षवो ऽन्यतमः स तेन कालेन तेन समयेन सुधनो नाम गृहप्तिर् अभूद् इति
śayanāsana_780,"na khalv evaṃ draṣṭavyam, api tv eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ sudhano nāma grhapatir udbhaviṣyati anāthapiṇḍada has the power to see absconded treasures, athānāthapiṇḍado gṛhapatir nidhīn paśyati svāmikān apy asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike","न खल्व् एवं द्रष्टव्यम्, अपि त्व् एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिः सुधनो नाम ग्र्हपतिर् उद्भविष्यति अनाथपिण्डद हस् थे पोwएर् तो सेए अब्स्चोन्देद् त्रेअसुरेस्, अथानाथपिण्डदो गृहपतिर् निधीन् पश्यति स्वामिकान् अप्य् अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके"
śayanāsana_781,sāmantakena śabdo nisṛta anāthapiṇḍado gṛhaptir nidhīn paśyati sasvāmikān ḥapiḥ asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike iti,सामन्तकेन शब्दो निसृत अनाथपिण्डदो गृहप्तिर् निधीन् पश्यति सस्वामिकान् ःअपिः अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके इति
śayanāsana_782,tena khalu samayena saṃbahulānāṃ nānātīrthikaśramaṇabrāhmaṇacarakaparivrājakānāṃ kutūhalaśālāyāṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānām ayam evaṃrūpo 'bhūd antarākathāsamudāhāraḥ,तेन खलु समयेन संबहुलानां नानातीर्थिकश्रमणब्राह्मणचरकपरिव्राजकानां कुतूहलशालायां संनिषण्णानां संनिपतितानाम् अयम् एवंरूपो ऽभूद् अन्तराकथासमुदाहारः
śayanāsana_783,katamena bhavanto lakṣaṇena samanvāgato 'nāthapiṇḍado gṛhapatir nidhīn paśyati sasvāmikān apy asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike,कतमेन भवन्तो लक्षणेन समन्वागतो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् निधीन् पश्यति सस्वामिकान् अप्य् अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके
śayanāsana_784,tena khalu samayena upagur nāma māṇava tasyām eva parṣadi saṃnisaṇṇo 'bhūt saṃnipatitaḥ,तेन खलु समयेन उपगुर् नाम माणव तस्याम् एव पर्षदि संनिसण्णो ऽभूत् संनिपतितः
śayanāsana_785,sa kathayati: alpotsukā yūyaṃ bhavanto bhavantu,स कथयति: अल्पोत्सुका यूयं भवन्तो भवन्तु
śayanāsana_786,ahaṃ vicārya bhavatām kathayiṣyāmi yena lakṣaṇena samanvāgato 'nāthapiṇḍado gṛhapatir nidhīn paśyati sasvāmikān apy asvamikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike iti,अहं विचार्य भवताम् कथयिष्यामि येन लक्षणेन समन्वागतो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् निधीन् पश्यति सस्वामिकान् अप्य् अस्वमिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके इति
śayanāsana_787,so 'nāthapiṇḍadasya gṛhapateś cāravihārānveṣatatparaḥ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddho yāvad apareṇa samayenānāthapiṇḍado gṛhapatir nadyām ajiravatyāṃ snātvā uttīrṇaḥ,सो ऽनाथपिण्डदस्य गृहपतेश् चारविहारान्वेषतत्परः पृष्ठतः पृष्ठतः समनुबद्धो यावद् अपरेण समयेनानाथपिण्डदो गृहपतिर् नद्याम् अजिरवत्यां स्नात्वा उत्तीर्णः
śayanāsana_788,tasya tena pṛṣṭhena talaprahāro dattaḥ,तस्य तेन पृष्ठेन तलप्रहारो दत्तः
śayanāsana_789,anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ paśyann eva tūṣṇīm avasthitaḥ,अनाथपिण्डदो गृहपतिः पश्यन्न् एव तूष्णीम् अवस्थितः
śayanāsana_790,sa kathayati: vijñāto 'si gṛhapate kṣāntisauratyasamanvāgataḥ tvam yena nidhīn paśyasi sasvāmikān apy asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike iti,स कथयति: विज्ञातो ऽसि गृहपते क्षान्तिसौरत्यसमन्वागतः त्वम् येन निधीन् पश्यसि सस्वामिकान् अप्य् अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके इति
śayanāsana_792,tīrtyair api vikatthamānaiḥ samantād ārocitam,तीर्त्यैर् अपि विकत्थमानैः समन्ताद् आरोचितम्
śayanāsana_794,athānāthapiṇḍado gṛhapatiḥ kṣāntisauratyasamanvāgataḥ yena nidhīn paśyati sasvāmikān apy asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike iti,अथानाथपिण्डदो गृहपतिः क्षान्तिसौरत्यसमन्वागतः येन निधीन् पश्यति सस्वामिकान् अप्य् अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके इति
śayanāsana_795,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_797,tīrthyakoṭiśatasahasreṇāpi bhikṣavo na sukaram ājñātuṃ yena lakṣaṇena samanvāgato 'nāthapiṇḍado gṛhapatir nidhīn paśyati api tu ratnacitrāntakośo 'nāthapiṇḍado gṛhaptir hiraṇyeśvaraś ca yena nidhīn paśyati sasvāmikān apy asvāmikān api sthalagatān api jalagatān api ye 'pi dūre ye 'py antike bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kiṃ bhadānta anāthapiṇḍadena gṛhapatinā karma kṛtaṃ yasya karmaṇo vipākena ratnacitrāntakośo hiranyeśvaraś ca saṃvṛttaḥ,तीर्थ्यकोटिशतसहस्रेणापि भिक्षवो न सुकरम् आज्ञातुं येन लक्षणेन समन्वागतो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् निधीन् पश्यति अपि तु रत्नचित्रान्तकोशो ऽनाथपिण्डदो गृहप्तिर् हिरण्येश्वरश् च येन निधीन् पश्यति सस्वामिकान् अप्य् अस्वामिकान् अपि स्थलगतान् अपि जलगतान् अपि ये ऽपि दूरे ये ऽप्य् अन्तिके भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः: किं भदान्त अनाथपिण्डदेन गृहपतिना कर्म कृतं यस्य कर्मणो विपाकेन रत्नचित्रान्तकोशो हिरन्येश्वरश् च संवृत्तः
śayanāsana_798,bhagavān āha: anāthapiṇḍadenaiva bhikṣavo gṛhapatinā karmāṇi kṛtyāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāny oghavat pratyupasthitāny avaśyabhāvīni,भगवान् आह: अनाथपिण्डदेनैव भिक्षवो गृहपतिना कर्माणि कृत्यान्य् उपचितानि लब्धसंभाराणि परिणतप्रत्ययान्य् ओघवत् प्रत्युपस्थितान्य् अवश्यभावीनि
śayanāsana_799,anāthapiṇḍadena gṛhapatinā karmāṇi kṛtāny upacitāni ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati,अनाथपिण्डदेन गृहपतिना कर्माणि कृतान्य् उपचितानि को ऽन्यः प्रत्यनुभविष्यति
śayanāsana_800,na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtany upacitāni bāhye pṛthivīdhātau ḥvipacyanteḥ nābdhātau na tejodhātau na vāyudhātāv api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca: na praṇaśyanti karmāṇy api kalpaśatair api / sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām // bhūtapūrvaṃ bhikṣavo anyatarasmin karvaṭake gṛhapatiḥ prativasty āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālapratigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī,न भिक्षवः कर्माणि कृतन्य् उपचितानि बाह्ये पृथिवीधातौ ःविपच्यन्तेः नाब्धातौ न तेजोधातौ न वायुधाताव् अपि तूपात्तेष्व् एव स्कन्धधात्वायतनेषु कर्माणि कृतानि विपच्यन्ते शुभान्य् अशुभानि च: न प्रणश्यन्ति कर्माण्य् अपि कल्पशतैर् अपि / सामग्रीं प्राप्य कालं च फलन्ति खलु देहिनाम् // भूतपूर्वं भिक्षवो अन्यतरस्मिन् कर्वटके गृहपतिः प्रतिवस्त्य् आढ्यो महाधनो महाभोगो विस्तीर्णविशालप्रतिग्रहो वैश्रवणधनसमुदितो वैश्रवणधनप्रतिस्पर्धी
śayanāsana_801,sa saṃprāpte vasantakālasamaye saṃpuṣpiteṣu haṃsakrauñcamayūraśukasārikākokilajīvajīvakanirghoṣite vanaṣaṇḍe sāntarjanena udyānabhūmiṃ nirgataḥ,स संप्राप्ते वसन्तकालसमये संपुष्पितेषु हंसक्रौञ्चमयूरशुकसारिकाकोकिलजीवजीवकनिर्घोषिते वनषण्डे सान्तर्जनेन उद्यानभूमिं निर्गतः
śayanāsana_802,asati buddhānām utpāde pratyekabuddhā loka utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prāntaśayanāsanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasya,असति बुद्धानाम् उत्पादे प्रत्येकबुद्धा लोक उत्पद्यन्ते हीनदीनानुकम्पकाः प्रान्तशयनासनभक्ता एकदक्षिणीया लोकस्य
śayanāsana_803,yāvad anyataro pratyekabuddho janapadacārikāṃ caraṃs taṃ karvaṭakam anuprāptaḥ,यावद् अन्यतरो प्रत्येकबुद्धो जनपदचारिकां चरंस् तं कर्वटकम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_804,sa tasmin udyāne 'nyatarasmin pradeśe sthitaḥ,स तस्मिन् उद्याने ऽन्यतरस्मिन् प्रदेशे स्थितः
śayanāsana_805,udyānapālena puruṣeṇa tasya gṛhapater niveditam,उद्यानपालेन पुरुषेण तस्य गृहपतेर् निवेदितम्
śayanāsana_806,athāmuṣmin pradeśe śāntātmā pravrajito 'vatiṣṭhate iti,अथामुष्मिन् प्रदेशे शान्तात्मा प्रव्रजितो ऽवतिष्ठते इति
śayanāsana_807,tasya śrutvā saumanasyam utpannam,तस्य श्रुत्वा सौमनस्यम् उत्पन्नम्
śayanāsana_808,bhāgy ahaṃ yasya me udyāne tādṛśaḥ pravrajito 'vasthitaḥ iti prasādajātas taddarśanāya saṃprasthitaḥ,भाग्य् अहं यस्य मे उद्याने तादृशः प्रव्रजितो ऽवस्थितः इति प्रसादजातस् तद्दर्शनाय संप्रस्थितः
śayanāsana_809,sa mahātmā nirupadhiśeṣam nirvāṇadhātuṃ praviśya parinirvṛtaḥ,स महात्मा निरुपधिशेषम् निर्वाणधातुं प्रविश्य परिनिर्वृतः
śayanāsana_810,tatas tena gṛhapatinā suhṛtsaṃbandhibāndhavāntarjanasahīyena mahatā satkāreṇa dhyāpitaḥ,ततस् तेन गृहपतिना सुहृत्संबन्धिबान्धवान्तर्जनसहीयेन महता सत्कारेण ध्यापितः
śayanāsana_812,tāny asthīni sphaṭikamaye kumbhe ratnair vyāmiśrya prakṣiptāni,तान्य् अस्थीनि स्फटिकमये कुम्भे रत्नैर् व्यामिश्र्य प्रक्षिप्तानि
śayanāsana_813,tāny antaḥsthāny avabhāsante śabdaṃ ca kurvanti,तान्य् अन्तःस्थान्य् अवभासन्ते शब्दं च कुर्वन्ति
śayanāsana_814,tatas tena pādayor nipatya praṇidhānaṃ kṛtam,ततस् तेन पादयोर् निपत्य प्रणिधानं कृतम्
śayanāsana_815,yathā tasyāsthīni ratnamiśrāṇy atyarthaṃ bhāsante śabdaṃ ca kurvanti evam evāham anena kuśalamūlena ratnacitrāntakośaḥ syāṃ hiraṇyeśvaraś ca iti kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ,यथा तस्यास्थीनि रत्नमिश्राण्य् अत्यर्थं भासन्ते शब्दं च कुर्वन्ति एवम् एवाहम् अनेन कुशलमूलेन रत्नचित्रान्तकोशः स्यां हिरण्येश्वरश् च इति किं मन्यध्वे भिक्षवः
śayanāsana_816,yo 'sau gṛhapatiḥ tena kālena tena samayena eṣa evāsāv anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ,यो ऽसौ गृहपतिः तेन कालेन तेन समयेन एष एवासाव् अनाथपिण्डदो गृहपतिः
śayanāsana_817,yad anena pratyekabuddhe kārāṃ kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtaṃ yac ca tiṣyasya gṛhapates bhāgineyena satā vipaśyinaḥ samyaksaṃbuddhasya keśanakhastūpe avabhāsātmake maṇir āropitaḥ tasya karmaṇo vipākena ratnacitrāntrakośo hiraṇyeśvaraś ca saṃvṛttaḥ,यद् अनेन प्रत्येकबुद्धे कारां कृत्वा प्रणिधानं कृतं यच् च तिष्यस्य गृहपतेस् भागिनेयेन सता विपश्यिनः सम्यक्संबुद्धस्य केशनखस्तूपे अवभासात्मके मणिर् आरोपितः तस्य कर्मणो विपाकेन रत्नचित्रान्त्रकोशो हिरण्येश्वरश् च संवृत्तः
śayanāsana_818,iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāṃ ekāntakṛṣṇo vipākaḥ ekāntaśuklānām ekāntaśuklo vyatimiśrāṇām vyatimiśraḥ,इति हि भिक्षव एकान्तकृष्णानां कर्मणां एकान्तकृष्णो विपाकः एकान्तशुक्लानाम् एकान्तशुक्लो व्यतिमिश्राणाम् व्यतिमिश्रः
śayanāsana_819,tasmāt tarhi bhikṣavaḥ evaṃ śikṣitavyam yat kṛṣṇāṇi karmāṇy apāsya vyatimiśrāṇi ca ekāntaśukleṣv eva karmasv ābhogaḥ karaṇīyaḥ ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitāvyam antaroddānam tiṣyaḥ puṣyaś ca māghuś ca bhavadatto bṛhaspatiḥ / āṣāḍhaś ca sudattaś ca sudhano bhavati paścimam // hiraṇyaṃ ca suvarṇaṃ ca maṇimuktā tṛtīyakam / gobhiḥ paṭair yavaiḥ koṭir hiraṇyena samucchritā // yadānāthapiṇḍadena gṛhapatinā koṭīsaṃstareṇa saṃstīrya jetasya kumārasya sakāśān niṣkrīya buddhapramukhāya bhikṣusaṃghāya niryātitaṃ tadā nānādeśanivāsinaḥ śrāddhāś caityābhivandakā śrāvastīṃ gacchanti,तस्मात् तर्हि भिक्षवः एवं शिक्षितव्यम् यत् कृष्णाणि कर्माण्य् अपास्य व्यतिमिश्राणि च एकान्तशुक्लेष्व् एव कर्मस्व् आभोगः करणीयः इत्य् एवं वो भिक्षवः शिक्षिताव्यम् अन्तरोद्दानम् तिष्यः पुष्यश् च माघुश् च भवदत्तो बृहस्पतिः / आषाढश् च सुदत्तश् च सुधनो भवति पश्चिमम् // हिरण्यं च सुवर्णं च मणिमुक्ता तृतीयकम् / गोभिः पटैर् यवैः कोटिर् हिरण्येन समुच्छ्रिता // यदानाथपिण्डदेन गृहपतिना कोटीसंस्तरेण संस्तीर्य जेतस्य कुमारस्य सकाशान् निष्क्रीय बुद्धप्रमुखाय भिक्षुसंघाय निर्यातितं तदा नानादेशनिवासिनः श्राद्धाश् चैत्याभिवन्दका श्रावस्तीं गच्छन्ति
śayanāsana_820,teṣāṃ kecid abhiprasannāḥ kathayanti: ārya vayam apy āryasaṃghāya jetavane kiṃcid vastu kārayema –für kārayāma,तेषां केचिद् अभिप्रसन्नाः कथयन्ति: आर्य वयम् अप्य् आर्यसंघाय जेतवने किंचिद् वस्तु कारयेम –फ़्üर् कारयाम
śayanāsana_822,bhikṣavaḥ kathayanti: mūlyena bhūmiṃ krītvā kārayata,भिक्षवः कथयन्ति: मूल्येन भूमिं क्रीत्वा कारयत
śayanāsana_823,ārya kiyatā mūlyena dīyate iti,आर्य कियता मूल्येन दीयते इति
śayanāsana_825,ārya kuto 'smākam etāvad bhavati,आर्य कुतो ऽस्माकम् एतावद् भवति
śayanāsana_826,tathāpi tu yady etasmin pradeśe labhāmahe kārayāma iti etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,तथापि तु यद्य् एतस्मिन् प्रदेशे लभामहे कारयाम इति एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_827,bhagavān āha: gṛhapatir avalokayitavyaḥ,भगवान् आह: गृहपतिर् अवलोकयितव्यः
śayanāsana_828,yady anujānīte kārayitavyam iti,यद्य् अनुजानीते कारयितव्यम् इति
śayanāsana_829,bhikṣubhir anāthapiṇḍado gṛhapatir avalokitaḥ,भिक्षुभिर् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् अवलोकितः
śayanāsana_831,māmāgamya śrāddhā brāhmaṇagṛhapatayaḥ saṃghasyārthāya puṇyakriyāvastu kurvanti anujānāmi,मामागम्य श्राद्धा ब्राह्मणगृहपतयः संघस्यार्थाय पुण्यक्रियावस्तु कुर्वन्ति अनुजानामि
śayanāsana_832,pudgalasya kurvanti nānujānāmi iti etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,पुद्गलस्य कुर्वन्ति नानुजानामि इति एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_834,tasmād anujānāmi saṃghasyārthāya kārayitavyam,तस्माद् अनुजानामि संघस्यार्थाय कारयितव्यम्
śayanāsana_835,pudgalasyārthāya dānapatir avalokayitavyaḥ,पुद्गलस्यार्थाय दानपतिर् अवलोकयितव्यः
śayanāsana_837,"nānujānīte, na kārayitavyam iti āgantukā bhikṣavaḥ caityavandakā śrāvastīm āgatāḥ","नानुजानीते, न कारयितव्यम् इति आगन्तुका भिक्षवः चैत्यवन्दका श्रावस्तीम् आगताः"
śayanāsana_838,te yathāsaṃstutikayā bhikṣūṇāṃ sakāśe 'vatīrṇāḥ,ते यथासंस्तुतिकया भिक्षूणां सकाशे ऽवतीर्णाः
śayanāsana_839,anyeṣāṃ saṃstutikā na santi te vihanyante,अन्येषां संस्तुतिका न सन्ति ते विहन्यन्ते
śayanāsana_840,asyām utpattau bhagavān āha: āgantukānām arthāya anuddiṣṭaṃ vastu sthāpayitavyam iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: आगन्तुकानाम् अर्थाय अनुद्दिष्टं वस्तु स्थापयितव्यम् इति
śayanāsana_841,anyatamasmin karvaṭake vihāraḥ,अन्यतमस्मिन् कर्वटके विहारः
śayanāsana_843,yāvat tasmin karvaṭake 'ntarvarṣe bhayam utpannam,यावत् तस्मिन् कर्वटके ऽन्तर्वर्षे भयम् उत्पन्नम्
śayanāsana_844,tannivāsino bhikṣavaḥ saṃtrastā apravāritāḥ santaḥ śrāvastīm āgatāḥ,तन्निवासिनो भिक्षवः संत्रस्ता अप्रवारिताः सन्तः श्रावस्तीम् आगताः
śayanāsana_845,te bhikṣubhiḥ pratiśrāmitāḥ mārgaśrame prativinodite kathayanti: āyuṣmantaḥ śayanāsanam uddiśatha iti,ते भिक्षुभिः प्रतिश्रामिताः मार्गश्रमे प्रतिविनोदिते कथयन्ति: आयुष्मन्तः शयनासनम् उद्दिशथ इति
śayanāsana_846,te 'ntarvarṣam iti kṛtvā noddiśanti,ते ऽन्तर्वर्षम् इति कृत्वा नोद्दिशन्ति
śayanāsana_847,āgantukā bhikṣava avadhyāyanti kṣipanti vivācayanti,आगन्तुका भिक्षव अवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति
śayanāsana_848,katham idānīṃ yūyam āyuṣmantaḥ sthitasya eva śāstuḥ śāsanam antardhāpayatha,कथम् इदानीं यूयम् आयुष्मन्तः स्थितस्य एव शास्तुः शासनम् अन्तर्धापयथ
śayanāsana_849,yady asti vo kaukṛtyaṃ yathāvṛddhikayā prayacchata śayanāsanam iti,यद्य् अस्ति वो कौकृत्यं यथावृद्धिकया प्रयच्छत शयनासनम् इति
śayanāsana_851,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_852,asyām utpattau bhagavān āha: tasmād anujānāmi bhaṅgikabhagnakānāṃ bhikṣūṇām arthāya dvitīyā varṣopanāyikā kartavyā iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: तस्माद् अनुजानामि भङ्गिकभग्नकानां भिक्षूणाम् अर्थाय द्वितीया वर्षोपनायिका कर्तव्या इति
śayanāsana_853,bhikṣavo na jānate: kathaṃ kartavyā iti,भिक्षवो न जानते: कथं कर्तव्या इति
śayanāsana_854,bhagavān āha: traimāsikī pravāraṇā kartavyā śrāvaṇamāse tu dvitīyā varṣopanāyikā kartavyā iti,भगवान् आह: त्रैमासिकी प्रवारणा कर्तव्या श्रावणमासे तु द्वितीया वर्षोपनायिका कर्तव्या इति
śayanāsana_855,uktaṃ bhagavatā: bhaṅgibhagnakānāṃ bhikṣūṇām arthāya dvitīyā varṣopanāyikā kartavyā iti yāvad apare 'pi bhaṅgibhagnakā bhikṣavaḥ śrāvastīm āgatāḥ,उक्तं भगवता: भङ्गिभग्नकानां भिक्षूणाम् अर्थाय द्वितीया वर्षोपनायिका कर्तव्या इति यावद् अपरे ऽपि भङ्गिभग्नका भिक्षवः श्रावस्तीम् आगताः
śayanāsana_856,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_857,"bhagavān āha: bhaṅgibhagnakān mayā bhikṣavo bhikṣūn āgamya dvitīyā varṣopanāyikā prajñaptā, na tṛtīyā","भगवान् आह: भङ्गिभग्नकान् मया भिक्षवो भिक्षून् आगम्य द्वितीया वर्षोपनायिका प्रज्ञप्ता, न तृतीया"
śayanāsana_858,bhaṅgibhagnakās tu bhikṣavaḥ yathāsaṃstutikayā viśrāmayitavyāḥ,भङ्गिभग्नकास् तु भिक्षवः यथासंस्तुतिकया विश्रामयितव्याः
śayanāsana_859,bhikṣavaḥ tān karmādānaṃ kārayanti,भिक्षवः तान् कर्मादानं कारयन्ति
śayanāsana_860,bhagavān āha: na te karmādānaṃ kārayitavyāḥ iti,भगवान् आह: न ते कर्मादानं कारयितव्याः इति
śayanāsana_861,bhikṣavas teṣāṃ lābham anuprayacchanti,भिक्षवस् तेषां लाभम् अनुप्रयच्छन्ति
śayanāsana_862,bhagavān āha: na teṣāṃ lābho deyah,भगवान् आह: न तेषां लाभो देयह्
śayanāsana_863,bhikṣava āmiṣalābham api nānuprayacchanti,भिक्षव आमिषलाभम् अपि नानुप्रयच्छन्ति
śayanāsana_864,bhagavān āha: āmiṣalābhas teṣāṃ no tu vastralābha iti ṣrāddhaiḥ prabhūtā vihārāḥ kāritāḥ,भगवान् आह: आमिषलाभस् तेषां नो तु वस्त्रलाभ इति ष्राद्धैः प्रभूता विहाराः कारिताः
śayanāsana_865,śrāvastyām alpā bhikṣava varṣā upagatāḥ,श्रावस्त्याम् अल्पा भिक्षव वर्षा उपगताः
śayanāsana_867,dānapatīnāṃ paribhogānvayaṃ puṇyaṃ na bhavati,दानपतीनां परिभोगान्वयं पुण्यं न भवति
śayanāsana_869,"bhagavāṇ āha: sarve uddeṣṭavyāḥ pratyekam ekaikasya dvau trayaś catvāro vā yathāpramāṇataḥ sarve paribhoktavyāḥ, kvacit pūrvāhṇe sthātavyam, kvacin madhyāhne, kvacid aparāhṇe, kvacid rātrau vastavyam iti","भगवाण् आह: सर्वे उद्देष्टव्याः प्रत्येकम् एकैकस्य द्वौ त्रयश् चत्वारो वा यथाप्रमाणतः सर्वे परिभोक्तव्याः, क्वचित् पूर्वाह्णे स्थातव्यम्, क्वचिन् मध्याह्ने, क्वचिद् अपराह्णे, क्वचिद् रात्रौ वस्तव्यम् इति"
śayanāsana_870,bhikṣavas te punaḥ karma na kurvanti pralubhyante,भिक्षवस् ते पुनः कर्म न कुर्वन्ति प्रलुभ्यन्ते
śayanāsana_871,bhagavān āha: dānapatir utsāhayitavyaḥ,भगवान् आह: दानपतिर् उत्साहयितव्यः
śayanāsana_872,"sa vai saṃpadyata ity evaṃ kuśalam, no cet saṃpadyate sāṃghikena pratisaṃstartavyāḥ","स वै संपद्यत इत्य् एवं कुशलम्, नो चेत् संपद्यते सांघिकेन प्रतिसंस्तर्तव्याः"
śayanāsana_873,"na cet śakyate yāvatāṃ śakyate tāvatāṃ saṃskāraḥ kartavyaḥ, anye vyupekṣitavyāḥ iti yadā bhagavataḥ vaistārikaṃ saṃvṛttaṃ tadā bahavo bhikṣavaḥ śrāvastīm āgatāḥ","न चेत् शक्यते यावतां शक्यते तावतां संस्कारः कर्तव्यः, अन्ये व्युपेक्षितव्याः इति यदा भगवतः वैस्तारिकं संवृत्तं तदा बहवो भिक्षवः श्रावस्तीम् आगताः"
śayanāsana_875,bhagavān āha: dvayos trayāṇām coddeṣṭavyam antataḥ sarveṣāṃ sāmānyena niṣadanaprāmāṇikam uddeṣṭavyam udakasthālakasthānapānīyabhaiṣajyadantakāṣṭhapātrasthānaṃ varjayitvā,भगवान् आह: द्वयोस् त्रयाणाम् चोद्देष्टव्यम् अन्ततः सर्वेषां सामान्येन निषदनप्रामाणिकम् उद्देष्टव्यम् उदकस्थालकस्थानपानीयभैषज्यदन्तकाष्ठपात्रस्थानं वर्जयित्वा
śayanāsana_876,sāmīcī ca parasparam upacāras tu sāmānya eva noddeṣṭavya iti uktaṃ bhagavatā,सामीची च परस्परम् उपचारस् तु सामान्य एव नोद्देष्टव्य इति उक्तं भगवता
śayanāsana_877,"ekāny araṇyāni vṛkṣamūlāni śūnyāgārāṇi parvatakandaragiriguhapalālapuñjābhyavakāśaśmaśānavanaprasthāni prāntāni śayanāsanāni dhyāyata, bhikṣavaḥ, mā pramādyata, mā paścād vipratisāriṇo bhūta iti","एकान्य् अरण्यानि वृक्षमूलानि शून्यागाराणि पर्वतकन्दरगिरिगुहपलालपुञ्जाभ्यवकाशश्मशानवनप्रस्थानि प्रान्तानि शयनासनानि ध्यायत, भिक्षवः, मा प्रमाद्यत, मा पश्चाद् विप्रतिसारिणो भूत इति"
śayanāsana_878,āraṇyakatvasya ca bahudhā varṇo bhāṣitaḥ tadā kecid bhikṣava āraṇyakatvaṃ samādāya araṇye 'dhyavasthitāḥ,आरण्यकत्वस्य च बहुधा वर्णो भाषितः तदा केचिद् भिक्षव आरण्यकत्वं समादाय अरण्ये ऽध्यवस्थिताः
śayanāsana_880,muṣitāḥ santaḥ brāhmaṇagṛhapatikulebhyaś cīvarārthaṃ paryeṣṭim āpadyamānāḥ riṃcanty uddeśaṃ pāṭham svādhyāyaṃ yogaṃ manasikāram,मुषिताः सन्तः ब्राह्मणगृहपतिकुलेभ्यश् चीवरार्थं पर्येष्टिम् आपद्यमानाः रिंचन्त्य् उद्देशं पाठम् स्वाध्यायं योगं मनसिकारम्
śayanāsana_881,etat prakaraṇam bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणम् भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_882,asyām utpattau bhagavān āha: āraṇyakānāṃ bhikṣūṇām arthāya vastu sthāpayitavyam iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: आरण्यकानां भिक्षूणाम् अर्थाय वस्तु स्थापयितव्यम् इति
śayanāsana_883,uktaṃ bhagavatā: āraṇyakānāṃ bhikṣūṇām arthāya vastu sthāpayitavyam iti,उक्तं भगवता: आरण्यकानां भिक्षूणाम् अर्थाय वस्तु स्थापयितव्यम् इति
śayanāsana_885,āraṇyako bhikṣuḥ pātracīvaraṃ sthāpayitvā dvāraṃ baddhvā tāḍakam ādāya prakrāntaḥ,आरण्यको भिक्षुः पात्रचीवरं स्थापयित्वा द्वारं बद्ध्वा ताडकम् आदाय प्रक्रान्तः
śayanāsana_886,anayeṣām āraṇyakānāṃ bhikṣūṇām vighāto jātaḥ,अनयेषाम् आरण्यकानां भिक्षूणाम् विघातो जातः
śayanāsana_887,bhagavān āha: prakāśe sthāne āraṇyakānāṃ bhikṣūṇāṃ vastu sthāpayitavyam iti,भगवान् आह: प्रकाशे स्थाने आरण्यकानां भिक्षूणां वस्तु स्थापयितव्यम् इति
śayanāsana_888,upanandasyānyatamena gṛhapatinā vihāraḥ kāritaḥ,उपनन्दस्यान्यतमेन गृहपतिना विहारः कारितः
śayanāsana_890,yo bhikṣur āgantuka āgacchati tasmai vastu dadāti lābhaṃ tv ātmanā gṛhṇāti,यो भिक्षुर् आगन्तुक आगच्छति तस्मै वस्तु ददाति लाभं त्व् आत्मना गृह्णाति
śayanāsana_891,yāvad anyatamas traicīvariko bhikṣur āgataḥ,यावद् अन्यतमस् त्रैचीवरिको भिक्षुर् आगतः
śayanāsana_893,"sa pṛcchati, kasyāyaṃ vihāraḥ iti","स पृच्छति, कस्यायं विहारः इति"
śayanāsana_894,bhikṣavaḥ kathayanti: upanandasya bhikṣoḥ,भिक्षवः कथयन्ति: उपनन्दस्य भिक्षोः
śayanāsana_896,"sa kathayati: ayaṃ vihāraḥ, prativasa","स कथयति: अयं विहारः, प्रतिवस"
śayanāsana_899,"tenāsau vihāro na kadācit saṃmṛṣṭaḥ, na sukumārī gomayakārṣī na dattā","तेनासौ विहारो न कदाचित् संमृष्टः, न सुकुमारी गोमयकार्षी न दत्ता"
śayanāsana_900,yāvad asau tasmād vihārād apakrāntaḥ,यावद् असौ तस्माद् विहाराद् अपक्रान्तः
śayanāsana_902,so 'py upanandasya sakāśād yācitvā tasmin vihāre 'vasthitaḥ,सो ऽप्य् उपनन्दस्य सकाशाद् याचित्वा तस्मिन् विहारे ऽवस्थितः
śayanāsana_903,paśyati taṃ vihāraṃ saṃkāraparipūrṇam,पश्यति तं विहारं संकारपरिपूर्णम्
śayanāsana_904,"tenāsau saṃmṛṣṭaḥ saṃkāraṃ chorayitvā saṃmārjanīṃ gṛhītvaiva saṃkārakuṭasamīpe 'vasthitaḥ, yāvad anyatamena bhikṣuṇā dṛṣṭaḥ","तेनासौ संमृष्टः संकारं छोरयित्वा संमार्जनीं गृहीत्वैव संकारकुटसमीपे ऽवस्थितः, यावद् अन्यतमेन भिक्षुणा दृष्टः"
śayanāsana_905,"sa kathayati: āyuṣman kiṃ tvaṃ saṃmārjanīvyagrahasta evāvatiṣṭhase, neyaṃ saṃmārjanī sthāpyata","स कथयति: आयुष्मन् किं त्वं संमार्जनीव्यग्रहस्त एवावतिष्ठसे, नेयं संमार्जनी स्थाप्यत"
śayanāsana_907,"sa kathayati: ko 'py atra hastarakṣāsthitaḥ, tena na kadācit saṃmārjanīpadam api dattam iti","स कथयति: को ऽप्य् अत्र हस्तरक्षास्थितः, तेन न कदाचित् संमार्जनीपदम् अपि दत्तम् इति"
śayanāsana_908,sa kathayati: amuko 'tra traicīvariko bhikṣur avasthitaḥ iti,स कथयति: अमुको ऽत्र त्रैचीवरिको भिक्षुर् अवस्थितः इति
śayanāsana_909,yāvat tenāsau piṇḍapātam aṭatā dṛṣṭa upālabdhaś ca,यावत् तेनासौ पिण्डपातम् अटता दृष्ट उपालब्धश् च
śayanāsana_910,sa kathayati: upanando lābhaṃ gṛhṇāti ahaṃ tasya vihāraṃ śodhayāmi,स कथयति: उपनन्दो लाभं गृह्णाति अहं तस्य विहारं शोधयामि
śayanāsana_912,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_913,asyām utpattau bhagavān āha: yo lābhaṃ gṛhṇāti tena vihāraḥ saṃmārṣṭavyaḥ iti uktaṃ bhagavatā: abhyatītakālagatānāṃ dānapatīnām nāmnā dakṣiṇā ādeṣṭavyā iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: यो लाभं गृह्णाति तेन विहारः संमार्ष्टव्यः इति उक्तं भगवता: अभ्यतीतकालगतानां दानपतीनाम् नाम्ना दक्षिणा आदेष्टव्या इति
śayanāsana_914,saṃghasthaviro 'bhyatītakālagatānāṃ dānapatīnām arthāya gāthāṃ bhāṣate,संघस्थविरो ऽभ्यतीतकालगतानां दानपतीनाम् अर्थाय गाथां भाषते
śayanāsana_915,anyatamaś ca gṛhapatir vihāram āgataḥ,अन्यतमश् च गृहपतिर् विहारम् आगतः
śayanāsana_918,sa tasya sakāśam upasaṃkrāntaḥ kathayati: ārya yady ahaṃ vihāraṃ kārayāmi mamāpi nāmnā dakṣiṇām uddiśasi iti,स तस्य सकाशम् उपसंक्रान्तः कथयति: आर्य यद्य् अहं विहारं कारयामि ममापि नाम्ना दक्षिणाम् उद्दिशसि इति
śayanāsana_919,sa kathayati: kāraya suṣṭv ādiśāmi iti,स कथयति: कारय सुष्ट्व् आदिशामि इति
śayanāsana_920,yāvat tena gṛhapatinā vihāraḥ kāritaḥ,यावत् तेन गृहपतिना विहारः कारितः
śayanāsana_924,"sa vihāram āgamya kathayati: ārya madīyo vihāraḥ śūnya avasthitaḥ, na tatra kaścid bhikṣuḥ prativasati iti","स विहारम् आगम्य कथयति: आर्य मदीयो विहारः शून्य अवस्थितः, न तत्र कश्चिद् भिक्षुः प्रतिवसति इति"
śayanāsana_925,saṃghasthaviraḥ kathayati: bhadramukha utsvedyaḥ,संघस्थविरः कथयति: भद्रमुख उत्स्वेद्यः
śayanāsana_926,"sa gṛhapatiḥ kathayati: ārya ūṣare jaṃgale kāritaḥ, kathaṃ utsvedyo bhavati","स गृहपतिः कथयति: आर्य ऊषरे जंगले कारितः, कथं उत्स्वेद्यो भवति"
śayanāsana_927,gṛhapate nāham etat saṃdhāya kathayāmi api tu tatra lābho nāsti iti,गृहपते नाहम् एतत् संधाय कथयामि अपि तु तत्र लाभो नास्ति इति
śayanāsana_928,sa kathayati: ārya idānīṃ yo madīye vihāre prativasati tam ahaṃ paṭenācchādayāmi,स कथयति: आर्य इदानीं यो मदीये विहारे प्रतिवसति तम् अहं पटेनाच्छादयामि
śayanāsana_929,iti lābho labhyate iti upanandena anupūrveṇa svabhāga iva udgṛhītaḥ,इति लाभो लभ्यते इति उपनन्देन अनुपूर्वेण स्वभाग इव उद्गृहीतः
śayanāsana_931,"sa śūnyas tiṣṭhati, yāvad anyatamaḥ piṇḍapātiko caityābhivandakaḥ śrāvastīm āgataḥ","स शून्यस् तिष्ठति, यावद् अन्यतमः पिण्डपातिको चैत्याभिवन्दकः श्रावस्तीम् आगतः"
śayanāsana_935,taiḥ samākhyātam: sāṃghiko 'yaṃ vihāraḥ kiṃ tūpanandasya bhikṣor uddiṣṭa iti,तैः समाख्यातम्: सांघिको ऽयं विहारः किं तूपनन्दस्य भिक्षोर् उद्दिष्ट इति
śayanāsana_936,sa upanandasya sakāśam upasaṃkrāntaḥ: tavoddiṣṭo 'yaṃ vihāro 'tra tiṣṭhāmi iti,स उपनन्दस्य सकाशम् उपसंक्रान्तः: तवोद्दिष्टो ऽयं विहारो ऽत्र तिष्ठामि इति
śayanāsana_937,sa kathayati: evaṃ kuruṣva iti,स कथयति: एवं कुरुष्व इति
śayanāsana_940,tenāsau pratidinam upaliptasaṃmṛṣṭaṃ kriyate,तेनासौ प्रतिदिनम् उपलिप्तसंमृष्टं क्रियते
śayanāsana_945,prāsādikasaṃvartanīyaṃ kuśalamūlam upacinoti,प्रासादिकसंवर्तनीयं कुशलमूलम् उपचिनोति
śayanāsana_946,kāyasya bhedāt sugato svargaloke deveṣūpapadyata iti,कायस्य भेदात् सुगतो स्वर्गलोके देवेषूपपद्यत इति
śayanāsana_947,ye taṃ vihāram upaliptasaṃmṛṣṭaṃ paśyanti te tasya gṛhapater gatvā ārocayanti,ये तं विहारम् उपलिप्तसंमृष्टं पश्यन्ति ते तस्य गृहपतेर् गत्वा आरोचयन्ति
śayanāsana_948,sa śrutvā prāmodyam utpādayati,स श्रुत्वा प्रामोद्यम् उत्पादयति
śayanāsana_949,yāvad apareṇa samayena svayam evāgataḥ paśyati tathaiva taṃ vihāram upaliptasaṃmṛṣṭam,यावद् अपरेण समयेन स्वयम् एवागतः पश्यति तथैव तं विहारम् उपलिप्तसंमृष्टम्
śayanāsana_951,tenāsau piṇḍapātikaḥ paṭenācchāditaḥ,तेनासौ पिण्डपातिकः पटेनाच्छादितः
śayanāsana_953,sa tvaritatvaritaṃ gataḥ kathayati,स त्वरितत्वरितं गतः कथयति
śayanāsana_954,"piṇḍapātika mamāyaṃ vihāra uddiṣṭaḥ, prayaccha me paṭakam iti","पिण्डपातिक ममायं विहार उद्दिष्टः, प्रयच्छ मे पटकम् इति"
śayanāsana_955,piṇḍapātika saṃlakṣayati: lābhātmako 'yaṃ yadi na dāsyāmi tathāpy ayaṃ balād grahīṣyati māṃ ca vihārān niṣkāsayiṣyati iti,पिण्डपातिक संलक्षयति: लाभात्मको ऽयं यदि न दास्यामि तथाप्य् अयं बलाद् ग्रहीष्यति मां च विहारान् निष्कासयिष्यति इति
śayanāsana_957,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_958,asyām utpattau bhagavān āha: yasya prasannaḥ prasannādhikāraṃ karoti tasyaiva sa,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: यस्य प्रसन्नः प्रसन्नाधिकारं करोति तस्यैव स
śayanāsana_959,upanandasya tu vārṣiko lābhaḥ iti guṇapriyo lokaḥ prapīḍya prapīḍyātmānaṃ sa putradāraṃ ca,उपनन्दस्य तु वार्षिको लाभः इति गुणप्रियो लोकः प्रपीड्य प्रपीड्यात्मानं स पुत्रदारं च
śayanāsana_960,guṇavadbhyo dānam anuprayacchanti śrāddhā brāhmaṇagṛhapatayaḥ,गुणवद्भ्यो दानम् अनुप्रयच्छन्ति श्राद्धा ब्राह्मणगृहपतयः
śayanāsana_961,āraṇyakān bhikṣūn upanimantrya bhojayanti,आरण्यकान् भिक्षून् उपनिमन्त्र्य भोजयन्ति
śayanāsana_962,āraṇyakānāṃ bhikṣūṇām antargṛhe bhoktuṃ gatānām adattādāyikair vihārā muṣyante,आरण्यकानां भिक्षूणाम् अन्तर्गृहे भोक्तुं गतानाम् अदत्तादायिकैर् विहारा मुष्यन्ते
śayanāsana_963,bhagavān āha: dvāraṃ baddhvā kuñcikām ādāya prakramitavyam iti,भगवान् आह: द्वारं बद्ध्वा कुञ्चिकाम् आदाय प्रक्रमितव्यम् इति
śayanāsana_964,corā adattādāyikā pratikuñcikayā muṣanti,चोरा अदत्तादायिका प्रतिकुञ्चिकया मुषन्ति
śayanāsana_965,bhaganān āha: ārakṣakaṃ bhikṣuṃ sthāpayitvā gantavyam,भगनान् आह: आरक्षकं भिक्षुं स्थापयित्वा गन्तव्यम्
śayanāsana_966,tasya piṇḍakenāvighātaḥ kartavyaḥ iti,तस्य पिण्डकेनाविघातः कर्तव्यः इति
śayanāsana_967,adattādāyikā anyaṃ bhikṣuṃ gṛhītvā gacchanti,अदत्तादायिका अन्यं भिक्षुं गृहीत्वा गच्छन्ति
śayanāsana_968,sa kathayati: muñca dvāram iti,स कथयति: मुञ्च द्वारम् इति
śayanāsana_970,saṃjñā kartavyā sajvaro nirjvara iti,संज्ञा कर्तव्या सज्वरो निर्ज्वर इति
śayanāsana_971,yadi kathayati sajvara iti na moktavyam,यदि कथयति सज्वर इति न मोक्तव्यम्
śayanāsana_972,atha kathayati nirjvara iti moktavyam,अथ कथयति निर्ज्वर इति मोक्तव्यम्
śayanāsana_973,api tv āraṇyakena bhikṣuṇā ardhaśākhā upasthāpayitavyā iti,अपि त्व् आरण्यकेन भिक्षुणा अर्धशाखा उपस्थापयितव्या इति
śayanāsana_974,uktaṃ bhagavatā: āraṇyakena bhikṣuṇā ardhaśākhā upasthāpayitavyā iti,उक्तं भगवता: आरण्यकेन भिक्षुणा अर्धशाखा उपस्थापयितव्या इति
śayanāsana_975,bhikṣavo na jānīte kedṛśī ardhaśākhā iti,भिक्षवो न जानीते केदृशी अर्धशाखा इति
śayanāsana_976,bhagavān āha: kukkuro bhikṣavo ardhaśākhā tasya pātraśeṣaṃ dātavyam,भगवान् आह: कुक्कुरो भिक्षवो अर्धशाखा तस्य पात्रशेषं दातव्यम्
śayanāsana_977,āraṇyakair bhikṣubhir kukkurā upasthāpitā,आरण्यकैर् भिक्षुभिर् कुक्कुरा उपस्थापिता
śayanāsana_978,te stūpāṅgaṇaṃ vihāraṃ ca nakharikābhir upalikhanti uccāraprasrāveṇa nāśayanti,ते स्तूपाङ्गणं विहारं च नखरिकाभिर् उपलिखन्ति उच्चारप्रस्रावेण नाशयन्ति
śayanāsana_979,"bhagavān āha: kukkurapoṣakasyāhaṃ bhikṣavo bhikṣor āsamudācārikān dharmān prajñāpayāmi, kukkurapoṣakena bhikṣuṇā kālyam evotthāya stūpāṅgaṇaṃ vihāraś ca pratyavekṣitavyaḥ yan nakharikābhir upalikhitaṃ tat samaṃ kartavyam","भगवान् आह: कुक्कुरपोषकस्याहं भिक्षवो भिक्षोर् आसमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञापयामि, कुक्कुरपोषकेन भिक्षुणा काल्यम् एवोत्थाय स्तूपाङ्गणं विहारश् च प्रत्यवेक्षितव्यः यन् नखरिकाभिर् उपलिखितं तत् समं कर्तव्यम्"
śayanāsana_980,"uccāraprasrāvaś chorayitavyaḥ, kukkurapoṣako bhikṣur yathāprajñaptān āsamudācārikān dharmān asamādāya vartate, sātisā upananda' āyuṣmān upanando 'nyatamasmin vihāre saṃghasthaviraḥ, yāvat tatrānyatamaḥ saṃghasthaviraḥ āgataḥ","उच्चारप्रस्रावश् छोरयितव्यः, कुक्कुरपोषको भिक्षुर् यथाप्रज्ञप्तान् आसमुदाचारिकान् धर्मान् असमादाय वर्तते, सातिसा उपनन्दऽ आयुष्मान् उपनन्दो ऽन्यतमस्मिन् विहारे संघस्थविरः, यावत् तत्रान्यतमः संघस्थविरः आगतः"
śayanāsana_981,upanandaḥ saṃlakṣayati: mayā nāmeha vihāre saṃghasthavireṇa bhūtvā dvitīyasthavireṇa bhavitavyam,उपनन्दः संलक्षयति: मया नामेह विहारे संघस्थविरेण भूत्वा द्वितीयस्थविरेण भवितव्यम्
śayanāsana_985,tasmin yo dvitīyasthavirasya lābha sa saṃghasthavirasya,तस्मिन् यो द्वितीयस्थविरस्य लाभ स संघस्थविरस्य
śayanāsana_986,sa saṃlakṣayati: ihāpi me eva lābha iti,स संलक्षयति: इहापि मे एव लाभ इति
śayanāsana_987,"tatrāpi me sa eva lābhaḥ, kiṃ vinā prayojanena saṃghasthaviratvaṃ karomi iti","तत्रापि मे स एव लाभः, किं विना प्रयोजनेन संघस्थविरत्वं करोमि इति"
śayanāsana_988,sa punas tvaritatvaritam eva vihāraṃ saṃprasthitaḥ,स पुनस् त्वरितत्वरितम् एव विहारं संप्रस्थितः
śayanāsana_989,ardhoddiṣṭaśayanāsane vihāraṃ praviṣṭaḥ,अर्धोद्दिष्टशयनासने विहारं प्रविष्टः
śayanāsana_990,sa kathayati: yathāvṛddhikayā vihāram uddiśa iti,स कथयति: यथावृद्धिकया विहारम् उद्दिश इति
śayanāsana_991,bhikṣavo 'tikrānta iti kṛtvā noddiśanti,भिक्षवो ऽतिक्रान्त इति कृत्वा नोद्दिशन्ति
śayanāsana_992,"upanandaḥ kathayati: āyuṣmanta kiṃ tiṣṭhata eva śāstuḥ śāsanam antardhāpayata, yathāvṛddhikayā uddiśata vihāraṃ iti","उपनन्दः कथयति: आयुष्मन्त किं तिष्ठत एव शास्तुः शासनम् अन्तर्धापयत, यथावृद्धिकया उद्दिशत विहारं इति"
śayanāsana_993,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_994,"bhagavān āha: yaḥ saṃghikena vā staupikena ḥvāḥ karaṇīyena gato bhavati tasya śayanāsanaṃ yathāvṛddhikayā uddeṣṭavyam, anyatra yathāgatyā iti upananda atilobhena dvayor vihārayor varṣā upagataḥ ubhayavaihārikaṃ lābhaṃ lapsayata iti sa vṛttāsu varṣāsu lābhaṃ prārthayate naitasmin labhyate nāpy aparasmin","भगवान् आह: यः संघिकेन वा स्तौपिकेन ःवाः करणीयेन गतो भवति तस्य शयनासनं यथावृद्धिकया उद्देष्टव्यम्, अन्यत्र यथागत्या इति उपनन्द अतिलोभेन द्वयोर् विहारयोर् वर्षा उपगतः उभयवैहारिकं लाभं लप्सयत इति स वृत्तासु वर्षासु लाभं प्रार्थयते नैतस्मिन् लभ्यते नाप्य् अपरस्मिन्"
śayanāsana_995,śayanāsanodddeśakān bhikṣūn paribhāṣata,शयनासनोद्द्देशकान् भिक्षून् परिभाषत
śayanāsana_996,etat prakaraṇam bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणम् भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_997,bhagavān āha: varṣoṣito 'sau deyo 'sya lābhaḥ iti,भगवान् आह: वर्षोषितो ऽसौ देयो ऽस्य लाभः इति
śayanāsana_998,bhikṣava ubhayavihārābhyām api prayacchanti,भिक्षव उभयविहाराभ्याम् अपि प्रयच्छन्ति
śayanāsana_999,bhagavān āha: na tatrobhayavihārābhyāṃ dātavyam,भगवान् आह: न तत्रोभयविहाराभ्यां दातव्यम्
śayanāsana_1001,anye bhikṣavo 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti: uhayavihārayor varṣoṣitaḥ kimartham ekasamād dīyate iti,अन्ये भिक्षवो ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति: उहयविहारयोर् वर्षोषितः किमर्थम् एकसमाद् दीयते इति
śayanāsana_1002,ḥetat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,ःएतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1003,"bhagavān āha:ḥ ubhayavihārābhyām apy ardhārdhaṃ deyam, na ca punar bhikṣuṇā dvayor vihārayor upagantavyaṃ","भगवान् आह:ः उभयविहाराभ्याम् अप्य् अर्धार्धं देयम्, न च पुनर् भिक्षुणा द्वयोर् विहारयोर् उपगन्तव्यं"
śayanāsana_1004,"upagacchati, sātisāro bhavati anyatamena gṛhapatinā dvau vihārau kāritau, eka āraṇyakānāṃ, divtīyo grāmāntikānām","उपगच्छति, सातिसारो भवति अन्यतमेन गृहपतिना द्वौ विहारौ कारितौ, एक आरण्यकानां, दिव्तीयो ग्रामान्तिकानाम्"
śayanāsana_1005,ācaritam tasya gṛhapter varṣoṣitasya bhikṣusaṃghasya ekaikaṃ bhikṣuṃ paṭenācchādayitum,आचरितम् तस्य गृहप्तेर् वर्षोषितस्य भिक्षुसंघस्य एकैकं भिक्षुं पटेनाच्छादयितुम्
śayanāsana_1006,sa paṭakān ādāya āraṇyakānāṃ vihāraṃ saṃprasthitaḥ,स पटकान् आदाय आरण्यकानां विहारं संप्रस्थितः
śayanāsana_1008,āraṇyake vihāre lābho dīyate iti,आरण्यके विहारे लाभो दीयते इति
śayanāsana_1010,yady atra lābho dīyate tad grahīṣyasi ity uktvā sa tvaramāṇaḥ āraṇyakaṃ vihāraṃ saṃprasthitaḥ,यद्य् अत्र लाभो दीयते तद् ग्रहीष्यसि इत्य् उक्त्वा स त्वरमाणः आरण्यकं विहारं संप्रस्थितः
śayanāsana_1012,sa saṃlakṣayati: yādṛśo 'sya padoddhātaḥ,स संलक्षयति: यादृशो ऽस्य पदोद्धातः
śayanāsana_1013,"gato 'yam āraṇyakaṃ vihāram, kim atra prāptakālam, ihaiva tāvat grāmāntikavihāre dadāmi","गतो ऽयम् आरण्यकं विहारम्, किम् अत्र प्राप्तकालम्, इहैव तावत् ग्रामान्तिकविहारे ददामि"
śayanāsana_1015,sa pratinivartya paṭakāṃś cārayitum ārabdhaḥ,स प्रतिनिवर्त्य पटकांश् चारयितुम् आरब्धः
śayanāsana_1019,"gṛhapatiḥ kathayati: ārya dattas te paṭakaḥ, kiṃ bhūyaḥ prasārayasi iti","गृहपतिः कथयति: आर्य दत्तस् ते पटकः, किं भूयः प्रसारयसि इति"
śayanāsana_1020,sa kathayati: gṛhapate upanandas tava vihāre varṣoṣitaḥ tasya santakaṃ prārthayāmi iti,स कथयति: गृहपते उपनन्दस् तव विहारे वर्षोषितः तस्य सन्तकं प्रार्थयामि इति
śayanāsana_1021,"gṛhaptiḥ kathayati: ḥāryaḥ svahastena bhagavata dānaṃ praśastam, svahastenaiva dāsyāmi iti","गृहप्तिः कथयति: ःआर्यः स्वहस्तेन भगवत दानं प्रशस्तम्, स्वहस्तेनैव दास्यामि इति"
śayanāsana_1023,"upanandaḥ saṃlakṣayati: cirayaty asau gṛhapatiḥ, grāmāntikaṃ gamiṣyāmi iti viditvā grāmāntikavihāraṃ gataḥ nandaṃ pṛcchati","उपनन्दः संलक्षयति: चिरयत्य् असौ गृहपतिः, ग्रामान्तिकं गमिष्यामि इति विदित्वा ग्रामान्तिकविहारं गतः नन्दं पृच्छति"
śayanāsana_1026,gṛhapatir apy anyena pathā āraṇyakaṃ vihāram gatvā patākāṃś cārayitvā prakṛāntaḥ,गृहपतिर् अप्य् अन्येन पथा आरण्यकं विहारम् गत्वा पताकांश् चारयित्वा प्रकृआन्तः
śayanāsana_1027,"ḥupanandaḥḥ punar āraṇyakaṃ vihāraṃ pradhāvitaḥ, yāvat paṭakāś cāritāḥ","ःउपनन्दःः पुनर् आरण्यकं विहारं प्रधावितः, यावत् पटकाश् चारिताः"
śayanāsana_1028,sa ubhayavihārayor apy atilobhena lābhāt paribhraṣṭaḥ,स उभयविहारयोर् अप्य् अतिलोभेन लाभात् परिभ्रष्टः
śayanāsana_1029,sa śocati klāmyati paridevate bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvaśaṃṣayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhadanta upananda atilobhena paṭakāt paribhraṣṭah,स शोचति क्लाम्यति परिदेवते भिक्षवः संशयजाताः सर्वशंषयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः: पश्य भदन्त उपनन्द अतिलोभेन पटकात् परिभ्रष्टह्
śayanāsana_1030,bhagavān āha: na bhikṣava etarhi yathātīte 'py adhvany anena atilobhāt bhaktacchedaḥ kṛtaḥ,भगवान् आह: न भिक्षव एतर्हि यथातीते ऽप्य् अध्वन्य् अनेन अतिलोभात् भक्तच्छेदः कृतः
śayanāsana_1031,"tac chrūyatām bhūtapūrvaṃ bhikṣavo nadyā ubhayakūle dvau vihārau, ekaḥ saṃghalābhikānām, dvitīyo piṇḍapātikānām","तच् छ्रूयताम् भूतपूर्वं भिक्षवो नद्या उभयकूले द्वौ विहारौ, एकः संघलाभिकानाम्, द्वितीयो पिण्डपातिकानाम्"
śayanāsana_1032,yāvad anyatamaḥ kukkuraḥ gaṇḍīśabdapratisaṃvedī,यावद् अन्यतमः कुक्कुरः गण्डीशब्दप्रतिसंवेदी
śayanāsana_1033,sa gaṇḍīśabdaṃ śrutvā saṃghalābhikānāṃ vihāraṃ gacchati,स गण्डीशब्दं श्रुत्वा संघलाभिकानां विहारं गच्छति
śayanāsana_1034,tasya te bhikṣavaḥ pātraśeṣaṃ prayacchanti,तस्य ते भिक्षवः पात्रशेषं प्रयच्छन्ति
śayanāsana_1035,"sa taṃ paribhujya piṇḍapātikānāṃ vihāraṃ gacchati, tatrāpi pātraśeṣaṃ bhuktvā yatheṣṭaṃ gacchati","स तं परिभुज्य पिण्डपातिकानां विहारं गच्छति, तत्रापि पात्रशेषं भुक्त्वा यथेष्टं गच्छति"
śayanāsana_1036,yāvad apareṇa samayena piṇḍapātikānām aupapādukānāṃ lābhaḥ saṃpannaḥ,यावद् अपरेण समयेन पिण्डपातिकानाम् औपपादुकानां लाभः संपन्नः
śayanāsana_1038,sa gaṇḍīkukkuraḥ gaṇḍīśabdaṃ śrutvā nadīm uttartum ārabdhaḥ,स गण्डीकुक्कुरः गण्डीशब्दं श्रुत्वा नदीम् उत्तर्तुम् आरब्धः
śayanāsana_1039,madhyaṃ gatasyāsya saṃghalābhikānāṃ vihāre gaṇḍī dattā,मध्यं गतस्यास्य संघलाभिकानां विहारे गण्डी दत्ता
śayanāsana_1040,sa bhagnotsāho pratinivartitum ārabdhaḥ,स भग्नोत्साहो प्रतिनिवर्तितुम् आरब्धः
śayanāsana_1041,srotasā dūram ūḍha ubhayaparibhraṣṭaḥ kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ,स्रोतसा दूरम् ऊढ उभयपरिभ्रष्टः किं मन्यध्वे भिक्षवः
śayanāsana_1042,yo 'sau gaṇḍīkukkuraḥ tena kālena tena samayena eṣa evāsāv upanandaḥ,यो ऽसौ गण्डीकुक्कुरः तेन कालेन तेन समयेन एष एवासाव् उपनन्दः
śayanāsana_1043,tadāpy ayam atilobhena ubhayaparibhraṣṭah,तदाप्य् अयम् अतिलोभेन उभयपरिभ्रष्टह्
śayanāsana_1044,etarhy apy atilobhena ubhayaparibhraṣṭaḥ,एतर्ह्य् अप्य् अतिलोभेन उभयपरिभ्रष्टः
śayanāsana_1045,tasmāt tarhi bhikṣavo na bhikṣuṇā atilobhaḥ kartavyaḥ,तस्मात् तर्हि भिक्षवो न भिक्षुणा अतिलोभः कर्तव्यः
śayanāsana_1046,"karoti, sātisā uddānam kalaho glānaparyāpti rātrikālaś ca kāśiṣu / vṛkṣasthaṇḍilaśādvalaṃ bhājakānāṃ ca saṃvṛtiḥ // āyuṣmān upālir buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchati","करोति, सातिसा उद्दानम् कलहो ग्लानपर्याप्ति रात्रिकालश् च काशिषु / वृक्षस्थण्डिलशाद्वलं भाजकानां च संवृतिः // आयुष्मान् उपालिर् बुद्धं भगवन्तं पृच्छति"
śayanāsana_1047,yathāpitad bhikṣavaḥ śṛṇvanti bhikṣavaḥ āgacchanti kalahakārakā ḥbhaṇḍanakārakā vigrahakārakāḥ vivādakārakā ādhikaraṇikā te 'smāṃś codayiṣyanti smārayiṣyanti alajjitena vā vaitarikeṇa vā iti,यथापितद् भिक्षवः शृण्वन्ति भिक्षवः आगच्छन्ति कलहकारका ःभण्डनकारका विग्रहकारकाः विवादकारका आधिकरणिका ते ऽस्मांश् चोदयिष्यन्ति स्मारयिष्यन्ति अलज्जितेन वा वैतरिकेण वा इति
śayanāsana_1048,taiḥ teṣāṃ kathaṃ pratipattavyam,तैः तेषां कथं प्रतिपत्तव्यम्
śayanāsana_1049,"naivāsikair upāli bhikṣubhiḥ kalahakārikān bhikṣūn āgacchataḥ śrutvā trayaḥ śayanāsanoddeśakāḥ kartavyāḥ, ṣaṭ śayanāsanagrāhakāḥ","नैवासिकैर् उपालि भिक्षुभिः कलहकारिकान् भिक्षून् आगच्छतः श्रुत्वा त्रयः शयनासनोद्देशकाः कर्तव्याः, षट् शयनासनग्राहकाः"
śayanāsana_1050,trayaḥ śayanāsanoddeśakāḥ katame,त्रयः शयनासनोद्देशकाः कतमे
śayanāsana_1051,haimantiko graiṣmiko vārṣakaś ca,हैमन्तिको ग्रैष्मिको वार्षकश् च
śayanāsana_1053,"sarvo vihāra uddeṣṭavyaḥ sarvo vihārasāmantakaḥ ḥsarvaḥ parigaṇaḥḥ sarvaḥ parigaṇasāmantakaḥ sarva ārāma sarva ārāmasāmantakaḥ: yadi kathayati vihāram uddiśata iti vaktavyam uddiṣṭo 'yam, vihārasāmantakam uddiśata eṣo 'py udddiṣṭaḥ, parigaṇam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ parigaṇasāmantakam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ, ārāmam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ, ārāmasāmantakam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ","सर्वो विहार उद्देष्टव्यः सर्वो विहारसामन्तकः ःसर्वः परिगणःः सर्वः परिगणसामन्तकः सर्व आराम सर्व आरामसामन्तकः: यदि कथयति विहारम् उद्दिशत इति वक्तव्यम् उद्दिष्टो ऽयम्, विहारसामन्तकम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्द्दिष्टः, परिगणम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः परिगणसामन्तकम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः, आरामम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः, आरामसामन्तकम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः"
śayanāsana_1054,te alayanā apratiṣṭhitāḥ kaṃcid doṣaṃ janayiṣyanti,ते अलयना अप्रतिष्ठिताः कंचिद् दोषं जनयिष्यन्ति
śayanāsana_1055,tataḥ paścād gatavegaiḥ gatapratyarthikaiḥ gatapratyamitraiḥ yathāvṛddhikayā śayanāsanam uddeṣṭavyam,ततः पश्चाद् गतवेगैः गतप्रत्यर्थिकैः गतप्रत्यमित्रैः यथावृद्धिकया शयनासनम् उद्देष्टव्यम्
śayanāsana_1056,uktaṃ bhagavatā: yathāvṛddhikayā śayanāsanam uddeṣṭ the care of the sick monks and upananda' yāvad eko bhikṣur glānaḥ,उक्तं भगवता: यथावृद्धिकया शयनासनम् उद्देष्ट् थे चरे ओफ़् थे सिच्क् मोन्क्स् अन्द् उपनन्दऽ यावद् एको भिक्षुर् ग्लानः
śayanāsana_1057,tasya vṛddhataraka bhikṣur agataḥ,तस्य वृद्धतरक भिक्षुर् अगतः
śayanāsana_1058,yathāvṛddhikayā tatsantakaṃ layanam uddiṣṭam,यथावृद्धिकया तत्सन्तकं लयनम् उद्दिष्टम्
śayanāsana_1062,"āyuṣman mamaital layanam uddiṣṭam, nirgaccha iti","आयुष्मन् ममैतल् लयनम् उद्दिष्टम्, निर्गच्छ इति"
śayanāsana_1063,"sa kathayati: glāno 'ham, yāvat svastībhavāmi","स कथयति: ग्लानो ऽहम्, यावत् स्वस्तीभवामि"
śayanāsana_1065,sa tena puṣkariṇyāṃ niṣkāsya sthāpitaḥ,स तेन पुष्करिण्यां निष्कास्य स्थापितः
śayanāsana_1066,yāvad brāhmaṇagṛhapatayo vihāram āgatāḥ,यावद् ब्राह्मणगृहपतयो विहारम् आगताः
śayanāsana_1067,draṣṭukāmais tair asau bhikṣur dṛṣṭaḥ,द्रष्टुकामैस् तैर् असौ भिक्षुर् दृष्टः
śayanāsana_1068,te kathayanti: āryā kim ayaṃ bhikṣuḥ kālagataḥ,ते कथयन्ति: आर्या किम् अयं भिक्षुः कालगतः
śayanāsana_1071,"asya vṛddhatarako bhjikṣur āgataḥ, etatsantakaṃ layanaṃ tasyoddiṣṭam","अस्य वृद्धतरको भ्जिक्षुर् आगतः, एतत्सन्तकं लयनं तस्योद्दिष्टम्"
śayanāsana_1073,"āryā vayam āgārikāḥ santo 'nurakṣaṇayā glānagṛhān ḥnaḥ niṣkāsayāmaḥ, yūyaṃ pravrajitāḥ, kāruṇikaś ca yuṣmākaṃ śāstā, tat kathaṃ glānaṃ niṣkāsayatha","आर्या वयम् आगारिकाः सन्तो ऽनुरक्षणया ग्लानगृहान् ःनः निष्कासयामः, यूयं प्रव्रजिताः, कारुणिकश् च युष्माकं शास्ता, तत् कथं ग्लानं निष्कासयथ"
śayanāsana_1074,te 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti,ते ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति
śayanāsana_1075,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1076,asyām utpattau bhagavān āha: tasmāt tarhi bhikṣavo glānasya bhikṣor vastuparihāro dātavyaḥ iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: तस्मात् तर्हि भिक्षवो ग्लानस्य भिक्षोर् वस्तुपरिहारो दातव्यः इति
śayanāsana_1077,uktaṃ bhagavatā: glānasya bhikṣor vastuparihāro deyaḥ iti āyuṣman upananda hum iti kṛtvā tūṣṇīm avasthitaḥ,उक्तं भगवता: ग्लानस्य भिक्षोर् वस्तुपरिहारो देयः इति आयुष्मन् उपनन्द हुम् इति कृत्वा तूष्णीम् अवस्थितः
śayanāsana_1078,yāvad ṣaḍbhir saptabhir vā divasaiḥ śayanāsanam uddekṣyati iti pāde vraṇapaṭṭakaṃ baddhvāvasthitaḥ,यावद् षड्भिर् सप्तभिर् वा दिवसैः शयनासनम् उद्देक्ष्यति इति पादे व्रणपट्टकं बद्ध्वावस्थितः
śayanāsana_1079,śayanāsanoddeśakair bhikṣubhir glāna iti kṛtvā tatsantakaṃ layanaṃ uddiṣṭam,शयनासनोद्देशकैर् भिक्षुभिर् ग्लान इति कृत्वा तत्सन्तकं लयनं उद्दिष्टम्
śayanāsana_1080,sa uddiṣṭeṣu śayanāsaneṣu vraṇapaṭṭakaṃ muktvāvasthitaḥ,स उद्दिष्टेषु शयनासनेषु व्रणपट्टकं मुक्त्वावस्थितः
śayanāsana_1081,tatas sa glānāvalokakair bhikṣubhir pṛṣṭaḥ kiṃ sthavirasya pādaḥ svasthībhūtaḥ iti,ततस् स ग्लानावलोककैर् भिक्षुभिर् पृष्टः किं स्थविरस्य पादः स्वस्थीभूतः इति
śayanāsana_1082,sa kathayati: nānūktaṃ bhagavatā sarvasaṃskārā anityā iti,स कथयति: नानूक्तं भगवता सर्वसंस्कारा अनित्या इति
śayanāsana_1083,tat kiṃ mama vyādhir nityo bhaviṣyati,तत् किं मम व्याधिर् नित्यो भविष्यति
śayanāsana_1084,"te kathayanti: śīghraṃ sthavira svasthībhūtaḥ, ha kalpaglānaḥ iti","ते कथयन्ति: शीघ्रं स्थविर स्वस्थीभूतः, ह कल्पग्लानः इति"
śayanāsana_1085,sa kathayati: kim icchatha māṃ jīrṇalayane prakṣeptum iti,स कथयति: किम् इच्छथ मां जीर्णलयने प्रक्षेप्तुम् इति
śayanāsana_1086,alpāthā bhikṣavo 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti: katham idānīṃ bhikṣava aglānā eva vastuparihāraṃ svīkurvanti,अल्पाथा भिक्षवो ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति: कथम् इदानीं भिक्षव अग्लाना एव वस्तुपरिहारं स्वीकुर्वन्ति
śayanāsana_1087,etat prakaraṇam bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणम् भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1088,"asyām utpattau bhagavān āha: tasmāt tarhi bhikṣavo kalpaglānasya vastuparihāro 'deyaḥ, nāpi tena svīkartavyaḥ, karoti, sātisā the various blessings of the men who master the vinaya: pañcikānāṃ piṇḍoddānam puraḥkṛtaś ca svaṃ śīlam asaṃsaktam athāpica / ālokajātā utpattir āntarāyikam eva ca // āpattiḥ paścimaṃ kṛtvā piṇḍoddānasamuddhṛtam / antaroddānam puraḥkṛtyam aparaṃ ca cābhyantaraṃ ca pareṣām / bahujanahitāya kṛtvā prathamā bhavati pañcikā // bhagavatā sūtraṃ mātṛkā ca devamanuṣyeṣu pratiṣṭhāpite, sūtraṃ nāgeṣu","अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: तस्मात् तर्हि भिक्षवो कल्पग्लानस्य वस्तुपरिहारो ऽदेयः, नापि तेन स्वीकर्तव्यः, करोति, सातिसा थे वरिओउस् ब्लेस्सिन्ग्स् ओफ़् थे मेन् wहो मस्तेर् थे विनय: पञ्चिकानां पिण्डोद्दानम् पुरःकृतश् च स्वं शीलम् असंसक्तम् अथापिच / आलोकजाता उत्पत्तिर् आन्तरायिकम् एव च // आपत्तिः पश्चिमं कृत्वा पिण्डोद्दानसमुद्धृतम् / अन्तरोद्दानम् पुरःकृत्यम् अपरं च चाभ्यन्तरं च परेषाम् / बहुजनहिताय कृत्वा प्रथमा भवति पञ्चिका // भगवता सूत्रं मातृका च देवमनुष्येषु प्रतिष्ठापिते, सूत्रं नागेषु"
śayanāsana_1089,vinayas tu ḥgambhīroḥ gambhīrāvabhāso durdṛśo duravabodho bahusaṃdhir lokākṣarapratisaṃyuktaḥ,विनयस् तु ःगम्भीरोः गम्भीरावभासो दुर्दृशो दुरवबोधो बहुसंधिर् लोकाक्षरप्रतिसंयुक्तः
śayanāsana_1090,bhikṣavo vinayaṃ gambhīratvāt bahusaṃdhikatvāt lokākṣarapratisaṃyuktatvāc ca notsahante paṭhitum,भिक्षवो विनयं गम्भीरत्वात् बहुसंधिकत्वात् लोकाक्षरप्रतिसंयुक्तत्वाच् च नोत्सहन्ते पठितुम्
śayanāsana_1091,dharmatā caiṣā yenāṅgena śāsanaṃ parihīyate tasya buddhā bhagavanto 'tyarthaṃ varṇam bhāṣante,धर्मता चैषा येनाङ्गेन शासनं परिहीयते तस्य बुद्धा भगवन्तो ऽत्यर्थं वर्णम् भाषन्ते
śayanāsana_1092,tatra bhagavān bhikṣūn āmantrayate sma,तत्र भगवान् भिक्षून् आमन्त्रयते स्म
śayanāsana_1093,pañca me bhikṣavo ānuśaṃsā vinayadharapudgale,पञ्च मे भिक्षवो आनुशंसा विनयधरपुद्गले
śayanāsana_1095,puraskṛto bhavati catasṛṇāṃ parṣadām: aparāpratibaddhāsya bhavaty avavādānuśāsanī,पुरस्कृतो भवति चतसृणां पर्षदाम्: अपराप्रतिबद्धास्य भवत्य् अववादानुशासनी
śayanāsana_1096,atītānāgatapratyutpannānāṃ samyaksaṃbuddhānām abhyantarakośadharo bhavati,अतीतानागतप्रत्युत्पन्नानां सम्यक्संबुद्धानाम् अभ्यन्तरकोशधरो भवति
śayanāsana_1097,pareṣāṃ śramaṇabrāhmaṇānām mūrdhānaṃ āsādya tiṣṭhati,परेषां श्रमणब्राह्मणानाम् मूर्धानं आसाद्य तिष्ठति
śayanāsana_1098,bahujanahitāya bahujanasukhā antaroddānam svaśīlam abhigamanaṃ kaukṛtyaṃ viśāradaś ca / saha dharmeṇa kṛtvā dvitīyā bhavati pañcikā // apre pañcānuśaṃsā vinayadhare pudgale,बहुजनहिताय बहुजनसुखा अन्तरोद्दानम् स्वशीलम् अभिगमनं कौकृत्यं विशारदश् च / सह धर्मेण कृत्वा द्वितीया भवति पञ्चिका // अप्रे पञ्चानुशंसा विनयधरे पुद्गले
śayanāsana_1100,ḥ svo 'sya śīlaskandhaḥ sugupto bhavati sugopitaḥ,ः स्वो ऽस्य शीलस्कन्धः सुगुप्तो भवति सुगोपितः
śayanāsana_1101,abhigamanīyo bhavati catasṛṇāṃ parṣadām,अभिगमनीयो भवति चतसृणां पर्षदाम्
śayanāsana_1102,kaukṛtyaprasṛtānāṃ pudgalānāṃ pratiśaraṇabhūto bhavati,कौकृत्यप्रसृतानां पुद्गलानां प्रतिशरणभूतो भवति
śayanāsana_1103,viśāradḥ saṃghamadhye viharati,विशारद्ः संघमध्ये विहरति
śayanāsana_1104,pratyarthinaḥ svasaddharme gṛhṇāti antaroddānam asaṃsaktam arthaniścayaḥ śikṣāpadāny athāpi / cāstv ālokadvayaṃ caiva tṛtīyā bhavati pañcikā // apare pañcānuśaṃsā vinayadhare pudgale,प्रत्यर्थिनः स्वसद्धर्मे गृह्णाति अन्तरोद्दानम् असंसक्तम् अर्थनिश्चयः शिक्षापदान्य् अथापि / चास्त्व् आलोकद्वयं चैव तृतीया भवति पञ्चिका // अपरे पञ्चानुशंसा विनयधरे पुद्गले
śayanāsana_1107,suviniścito bhavati arthaviniścaye,सुविनिश्चितो भवति अर्थविनिश्चये
śayanāsana_1108,śikṣāpadāny asya sugṛhītāni bhavanti,शिक्षापदान्य् अस्य सुगृहीतानि भवन्ति
śayanāsana_1109,ālokajātena cetasā bahulaṃ viharati,आलोकजातेन चेतसा बहुलं विहरति
śayanāsana_1110,paścimāyā janatāyā ālokaṃ uddānam ālokābhāsaprabhāsaś ca alpotsuko 'śūnyakena ca / apare pañcānuśaṃsā vinayadhare pudgale,पश्चिमाया जनताया आलोकं उद्दानम् आलोकाभासप्रभासश् च अल्पोत्सुको ऽशून्यकेन च / अपरे पञ्चानुशंसा विनयधरे पुद्गले
śayanāsana_1112,"ālokajātā me dik khyāti avabhāsajātā prabhāsajātā, alpotsuko 'haṃ tasyāṃ diśi viharāmi, aśūnyā ca me dik khyāti yasyāṃ diśi vinayadharaḥ pudgalaḥ ḥuddānam utpattir atha prajñaptir anuprajñaptir eva ca / pratikṣepo 'bhyanujñā ca saiva pañcamā pañcikā //ḥ apare pañcānuśaṃsā vinayadhare pudgale","आलोकजाता मे दिक् ख्याति अवभासजाता प्रभासजाता, अल्पोत्सुको ऽहं तस्यां दिशि विहरामि, अशून्या च मे दिक् ख्याति यस्यां दिशि विनयधरः पुद्गलः ःउद्दानम् उत्पत्तिर् अथ प्रज्ञप्तिर् अनुप्रज्ञप्तिर् एव च / प्रतिक्षेपो ऽभ्यनुज्ञा च सैव पञ्चमा पञ्चिका //ः अपरे पञ्चानुशंसा विनयधरे पुद्गले"
śayanāsana_1114,"uptattiṃ jānāti, prajñaptim ḥjānātiḥ, anuprajñaptiṃ jānāti, pratikṣepaṃ jānāti, abhyanujñāṃ jānāti ḥuddānamḥ","उप्तत्तिं जानाति, प्रज्ञप्तिम् ःजानातिः, अनुप्रज्ञप्तिं जानाति, प्रतिक्षेपं जानाति, अभ्यनुज्ञां जानाति ःउद्दानम्ः"
śayanāsana_1184,apare pañcānuśaṃsā vinayadhare pudgale,अपरे पञ्चानुशंसा विनयधरे पुद्गले
śayanāsana_1186,"antarāyikaṃ jānāti, anantarāyikāṃ jānāti, avavadati, anuśāsti","अन्तरायिकं जानाति, अनन्तरायिकां जानाति, अववदति, अनुशास्ति"
śayanāsana_1187,pratibalo bhavati sārdhaṃvihāryantevāsikānāṃ niśrayaṃ grā ḥuddānamḥ,प्रतिबलो भवति सार्धंविहार्यन्तेवासिकानां निश्रयं ग्रा ःउद्दानम्ः
śayanāsana_1255,apare pañcānuśaṃsā vianayadhare pudgale,अपरे पञ्चानुशंसा विअनयधरे पुद्गले
śayanāsana_1257,"āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, gurvīṃ jānāti, prātimokṣasūtroddeśo 'sya vistareṇoddiṣṭ upālin is the foremost amidst them who master and know the vinaya","आपत्तिं जानाति, अनापत्तिं जानाति, गुर्वीं जानाति, प्रातिमोक्षसूत्रोद्देशो ऽस्य विस्तरेणोद्दिष्ट् उपालिन् इस् थे फ़ोरेमोस्त् अमिद्स्त् थेम् wहो मस्तेर् अन्द् क्नोw थे विनय"
śayanāsana_1258,bhagavatā vinayasya varṇo bhāṣita iti sthavirasthavirā bhikṣavaḥ sotsāhā vinayaṃ paṭhitum ārahdhāḥ,भगवता विनयस्य वर्णो भाषित इति स्थविरस्थविरा भिक्षवः सोत्साहा विनयं पठितुम् आरह्धाः
śayanāsana_1259,tena khalu samayenāyuṣmān upālī agro 'bhūd vinayanidānasamutpattikuśalānām,तेन खलु समयेनायुष्मान् उपाली अग्रो ऽभूद् विनयनिदानसमुत्पत्तिकुशलानाम्
śayanāsana_1260,sthavirasthavirā bhikṣavo vinayaṃ paryavāpnuvanti iti satkṛtyoddeṣṭum ārabdhaḥ,स्थविरस्थविरा भिक्षवो विनयं पर्यवाप्नुवन्ति इति सत्कृत्योद्देष्टुम् आरब्धः
śayanāsana_1261,sa utpāṇḍuko jātaḥ kṛśālako durbalako mlāno prāptakāyaḥ,स उत्पाण्डुको जातः कृशालको दुर्बलको म्लानो प्राप्तकायः
śayanāsana_1262,"jānakā pṛcchakā buddhā bhagavantaḥ, jānantaḥ pṛcchanti, ajānanto na pṛcchanti, kāle pṛcchanti, kālātikrāntaṃ na pṛcchanti, arthopasaṃhitaṃ pṛcchanti, anarthopasaṃhitaṃ na pṛcchanti","जानका पृच्छका बुद्धा भगवन्तः, जानन्तः पृच्छन्ति, अजानन्तो न पृच्छन्ति, काले पृच्छन्ति, कालातिक्रान्तं न पृच्छन्ति, अर्थोपसंहितं पृच्छन्ति, अनर्थोपसंहितं न पृच्छन्ति"
śayanāsana_1263,setusamudghāto buddhānām bhagavatām anarthopasaṃhitāyāṃ pṛcchāyām,सेतुसमुद्घातो बुद्धानाम् भगवताम् अनर्थोपसंहितायां पृच्छायाम्
śayanāsana_1264,tatra kālajñā buddhā bhagavanta arthopasaṃhitāyāṃ pṛccchāyām,तत्र कालज्ञा बुद्धा भगवन्त अर्थोपसंहितायां पृच्च्छायाम्
śayanāsana_1265,pṛcchati buddho bhagavān āyuṣmantam ānandaṃ: kasmād ānanda upālī bhikṣur utpāṇḍūtpāṇḍukaḥ kṛśālako durbalako mlāno prāptakāya iti,पृच्छति बुद्धो भगवान् आयुष्मन्तम् आनन्दं: कस्माद् आनन्द उपाली भिक्षुर् उत्पाण्डूत्पाण्डुकः कृशालको दुर्बलको म्लानो प्राप्तकाय इति
śayanāsana_1266,sa kathayati: bhagavatā vinayasya varṇo bhāṣitaḥ yat kṛtvā sthavirasthavirā bhikṣavaḥ sotsāhā vinayaṃ paṭhitum ārabdhāḥ,स कथयति: भगवता विनयस्य वर्णो भाषितः यत् कृत्वा स्थविरस्थविरा भिक्षवः सोत्साहा विनयं पठितुम् आरब्धाः
śayanāsana_1267,āyuṣmān upālī sthavirasthavirā bhikṣavaḥ sagauravā vinayam paryavāpnuvanti iti satkṛtyoddeṣṭum ārabdhaḥ,आयुष्मान् उपाली स्थविरस्थविरा भिक्षवः सगौरवा विनयम् पर्यवाप्नुवन्ति इति सत्कृत्योद्देष्टुम् आरब्धः
śayanāsana_1268,tenāsāv utpāṇḍūtpāṇḍukaḥ kṛśālako ḥdurbalakoḥ mlāno prāptakāya iti,तेनासाव् उत्पाण्डूत्पाण्डुकः कृशालको ःदुर्बलकोः म्लानो प्राप्तकाय इति
śayanāsana_1269,asyām utpattau bhagavān āha: uddeśadāyakasyāhaṃ ḥbhikṣavoḥ bhikṣor āsamudācārikān dharmān prajñāpayāmi,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: उद्देशदायकस्याहं ःभिक्षवोः भिक्षोर् आसमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञापयामि
śayanāsana_1270,uddeśadāyakenā bhikṣuṇā caturbhir āryapathair uddeśo dātavyaḥ,उद्देशदायकेना भिक्षुणा चतुर्भिर् आर्यपथैर् उद्देशो दातव्यः
śayanāsana_1271,caṅkramyamāṇena tiṣṭhatā niṣannena nipannena ca,चङ्क्रम्यमाणेन तिष्ठता निषन्नेन निपन्नेन च
śayanāsana_1272,uddeśagrāhakena bhikṣuṇā tṛbhir āryapathair uddeśo grahītavyaḥ,उद्देशग्राहकेन भिक्षुणा तृभिर् आर्यपथैर् उद्देशो ग्रहीतव्यः
śayanāsana_1273,uddeśagrāhako bhikṣur uddeśadāyakasya bhikṣoḥ sacet cāṅkramyamāṇasyāgacchati navakaś ca bhavati tena sāmīcīṃ kṛtvā dhātusāmyaṃ pṛṣṭvā kāyam avanāmya ṛjukacittena sagauraveṇa padaparihāṇikayā uddeśo grahītavyaḥ,उद्देशग्राहको भिक्षुर् उद्देशदायकस्य भिक्षोः सचेत् चाङ्क्रम्यमाणस्यागच्छति नवकश् च भवति तेन सामीचीं कृत्वा धातुसाम्यं पृष्ट्वा कायम् अवनाम्य ऋजुकचित्तेन सगौरवेण पदपरिहाणिकया उद्देशो ग्रहीतव्यः
śayanāsana_1274,"atha vṛddhatarako bhavati, tena dhātusāmyaṃ pṛṣṭvā kāyam avanāmya ṛjukacittena sagauraveṇa padaparihāṇikagā uddeśo grahītavyaḥ","अथ वृद्धतरको भवति, तेन धातुसाम्यं पृष्ट्वा कायम् अवनाम्य ऋजुकचित्तेन सगौरवेण पदपरिहाणिकगा उद्देशो ग्रहीतव्यः"
śayanāsana_1275,sacet tiṣṭhata āgacchati navakaś ca bhavati tena sāmīcīṃ kṛtvā dhātusāmyaṃ pṛṣṭvā utkuṭukena kṛtvā nīcatarake vā āsane niṣadya ṛjukacittena sagauraveṇoddeśo grahītavyaḥ,सचेत् तिष्ठत आगच्छति नवकश् च भवति तेन सामीचीं कृत्वा धातुसाम्यं पृष्ट्वा उत्कुटुकेन कृत्वा नीचतरके वा आसने निषद्य ऋजुकचित्तेन सगौरवेणोद्देशो ग्रहीतव्यः
śayanāsana_1276,atha vṛddho bhavati tena dhātusāmyaṃ pṛṣṭvā utkuṭukena sthitvā nīcatarake vā āsane niṣadya ṛjukacittena sagauraveṇa uddeśo grahītavyaḥ,अथ वृद्धो भवति तेन धातुसाम्यं पृष्ट्वा उत्कुटुकेन स्थित्वा नीचतरके वा आसने निषद्य ऋजुकचित्तेन सगौरवेण उद्देशो ग्रहीतव्यः
śayanāsana_1277,yathā tiṣṭhata evaṃ niṣaṇṇasya nipannasya ca yojayitavyam: uddeśadāyakena bhikṣuṇā svabhyastaṃ suparicitaṃ niḥsaṃdhigdhaṃ ca kṛtvā uddeśo dātavyaḥ,यथा तिष्ठत एवं निषण्णस्य निपन्नस्य च योजयितव्यम्: उद्देशदायकेन भिक्षुणा स्वभ्यस्तं सुपरिचितं निःसंधिग्धं च कृत्वा उद्देशो दातव्यः
śayanāsana_1278,uddeśagrāhakenāpi suparipṛṣṭam sūdgṛhītaṃ niḥsaṃdigdhaṃ ca kṛtvā uddeśo grahītavyaḥ,उद्देशग्राहकेनापि सुपरिपृष्टम् सूद्गृहीतं निःसंदिग्धं च कृत्वा उद्देशो ग्रहीतव्यः
śayanāsana_1279,"uddeśadāyako bhikṣur uddeśagrāhakaś ca yathāprajñaptān āsamudācārikān dharmān na samādāya vartate, sātisā ṣaḍvargikā bhikṣavo janapadacārikāṃ caranto rātrau vihāraṃ saṃprāptā yathasaṃstutikayā bhikṣubhiḥ pratiśāmitāḥ","उद्देशदायको भिक्षुर् उद्देशग्राहकश् च यथाप्रज्ञप्तान् आसमुदाचारिकान् धर्मान् न समादाय वर्तते, सातिसा षड्वर्गिका भिक्षवो जनपदचारिकां चरन्तो रात्रौ विहारं संप्राप्ता यथसंस्तुतिकया भिक्षुभिः प्रतिशामिताः"
śayanāsana_1280,te kathayanti: āyuṣmantaḥ kiṃ tiṣṭhatha śayanāsanoddeśakaṃ śabdayata,ते कथयन्ति: आयुष्मन्तः किं तिष्ठथ शयनासनोद्देशकं शब्दयत
śayanāsana_1283,te kathayanti: śayanāsanaṃ sukhaṃ svaptāḥ prabhātāyāṃ rajanyām uddiṣyayiṣyatha iti,ते कथयन्ति: शयनासनं सुखं स्वप्ताः प्रभातायां रजन्याम् उद्दिष्ययिष्यथ इति
śayanāsana_1284,te paryavasthitā kathayanti: yūyaṃ tiṣṭhata eva śāstuḥ śāsanam antardhāpayata,ते पर्यवस्थिता कथयन्ति: यूयं तिष्ठत एव शास्तुः शासनम् अन्तर्धापयत
śayanāsana_1285,yady asti kaukṛtyam uddiṣata yathāvṛddihikayā śayanāsanam,यद्य् अस्ति कौकृत्यम् उद्दिषत यथावृद्दिहिकया शयनासनम्
śayanāsana_1287,śayanāsanoddeśakena saṃtrastenoddiṣṭam,शयनासनोद्देशकेन संत्रस्तेनोद्दिष्टम्
śayanāsana_1288,ṣaḍvargikā vṛddhānte śayanāsanaṃ gṛhītvā śayitāḥ,षड्वर्गिका वृद्धान्ते शयनासनं गृहीत्वा शयिताः
śayanāsana_1289,yāvan navakā uddiśyante tāvat prabhātā rajanī,यावन् नवका उद्दिश्यन्ते तावत् प्रभाता रजनी
śayanāsana_1290,"ṣaḍvargikā laghv laghv evotthāya kathayanti: āyuṣmanto gṛhṇīta śayanāsanam , gacchāma iti","षड्वर्गिका लघ्व् लघ्व् एवोत्थाय कथयन्ति: आयुष्मन्तो गृह्णीत शयनासनम् , गच्छाम इति"
śayanāsana_1291,te bhikṣubhir ucyante: āyuṣmanto yuṣmābhir ekarātrasyārthāya kṛtsnāṃ rātriṃ bhikṣusaṃgho viheṭhitaḥ aho bata yūyam ihaiva tiṣṭhata,ते भिक्षुभिर् उच्यन्ते: आयुष्मन्तो युष्माभिर् एकरात्रस्यार्थाय कृत्स्नां रात्रिं भिक्षुसंघो विहेठितः अहो बत यूयम् इहैव तिष्ठत
śayanāsana_1292,te kathayanti: nandopananda śrāvastīm gacchāmaḥ savātalā eta iti kṛtvā prakrāntāḥ,ते कथयन्ति: नन्दोपनन्द श्रावस्तीम् गच्छामः सवातला एत इति कृत्वा प्रक्रान्ताः
śayanāsana_1293,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1294,asyām utpattau bhagavān āha: tasmāt tarhi bhikṣavo na rātrau śayanāsanam uddeṣṭavyam,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: तस्मात् तर्हि भिक्षवो न रात्रौ शयनासनम् उद्देष्टव्यम्
śayanāsana_1295,yadi rātrāv āgacchanti yathāsaṃstutikayā pratiśrāmayitavyā janapadād bhikṣuś caityavandakaḥ śrāvastīm āgataḥ,यदि रात्राव् आगच्छन्ति यथासंस्तुतिकया प्रतिश्रामयितव्या जनपदाद् भिक्षुश् चैत्यवन्दकः श्रावस्तीम् आगतः
śayanāsana_1296,sa tatrāgocarakuśalaḥ kālyam evotthāya bhagavatsakāśam upasaṃkrāntaḥ bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā sthavirasthavirāṇāṃ ca bhikṣūṇāṃ śrāvastīṃ piṇḍāya prāvikṣat,स तत्रागोचरकुशलः काल्यम् एवोत्थाय भगवत्सकाशम् उपसंक्रान्तः भगवतः पादाभिवन्दनं कृत्वा स्थविरस्थविराणां च भिक्षूणां श्रावस्तीं पिण्डाय प्राविक्षत्
śayanāsana_1297,tasya piṇḍāya carataḥ prāptavelā,तस्य पिण्डाय चरतः प्राप्तवेला
śayanāsana_1298,tatraiva kuḍyamūlam niśritya bhaktakṛtyaṃ kartum ārabdhaḥ,तत्रैव कुड्यमूलम् निश्रित्य भक्तकृत्यं कर्तुम् आरब्धः
śayanāsana_1299,anāthapiṇḍadaś ca tena pathā caityābhivandakaḥ saṃprasthitaḥ,अनाथपिण्डदश् च तेन पथा चैत्याभिवन्दकः संप्रस्थितः
śayanāsana_1300,sa tena dṛṣṭa uktaś ca: ārya samantaprāsādike śāsane pravrajya kim ārāṭikāṃ karoṣi iti,स तेन दृष्ट उक्तश् च: आर्य समन्तप्रासादिके शासने प्रव्रज्य किम् आराटिकां करोषि इति
śayanāsana_1301,"sa kathayati: āyuṣman kātrārāṭikā, na paśyasi velām āsannām iti","स कथयति: आयुष्मन् कात्राराटिका, न पश्यसि वेलाम् आसन्नाम् इति"
śayanāsana_1302,sa kathayati: madīyaṃ gṛhaṃ kasmān na gataḥ iti,स कथयति: मदीयं गृहं कस्मान् न गतः इति
śayanāsana_1305,"asti mayā śrutaṃ teṣu teṣu sūtreṣv anāthapiṇḍado gṛhapatir anāthapiṇḍado gṛhapatir iti, nāham tvā jāne nāpi gṛham","अस्ति मया श्रुतं तेषु तेषु सूत्रेष्व् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् अनाथपिण्डदो गृहपतिर् इति, नाहम् त्वा जाने नापि गृहम्"
śayanāsana_1306,"anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ saṃlakṣayati: aprakṛtijño 'yaṃ bhikṣur dūrāgataḥ, dhruvaṃ na māṃ vetti ḥnāpi mama gṛhamḥ","अनाथपिण्डदो गृहपतिः संलक्षयति: अप्रकृतिज्ञो ऽयं भिक्षुर् दूरागतः, ध्रुवं न मां वेत्ति ःनापि मम गृहम्ः"
śayanāsana_1307,kim atra prāptakālaṃ bhagavantam ālokayāmi yāvac ca śrāvastī yāvac ca jetavanam atrāntarāt parikramaṇakāṃ kārayāmi iti viditvā yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ,किम् अत्र प्राप्तकालं भगवन्तम् आलोकयामि यावच् च श्रावस्ती यावच् च जेतवनम् अत्रान्तरात् परिक्रमणकां कारयामि इति विदित्वा येन भगवांस् तेनोपसंक्रान्तः
śayanāsana_1308,upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ,उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः
śayanāsana_1309,ekāntaniṣaṇṇo 'nāthapiṇḍado gṛhapatir bvhagavantam idam avocat: āgantukā bhadanta bhikṣava agocarakuśalā piṇḍapātam aṭantaḥ kālātikramatayā kuḍyamūlaṃ niśritya bhaktakṛtyaṃ kurvanti,एकान्तनिषण्णो ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर् ब्व्हगवन्तम् इदम् अवोचत्: आगन्तुका भदन्त भिक्षव अगोचरकुशला पिण्डपातम् अटन्तः कालातिक्रमतया कुड्यमूलं निश्रित्य भक्तकृत्यं कुर्वन्ति
śayanāsana_1310,aśraddhā anenāṅgenāryakān dhvaṃsayisyanti,अश्रद्धा अनेनाङ्गेनार्यकान् ध्वंसयिस्यन्ति
śayanāsana_1311,tad yadi bhagavān anujānīyād ahaṃ yāvac ca śrāvastī yāvac ca jetavanaṃ atrāntarāt parikramaṇakāṃ kārayeyam iti,तद् यदि भगवान् अनुजानीयाद् अहं यावच् च श्रावस्ती यावच् च जेतवनं अत्रान्तरात् परिक्रमणकां कारयेयम् इति
śayanāsana_1312,yasya yatra velā bhaviṣyati sa tatra piṇḍapātaṃ paribhokṣyate iti,यस्य यत्र वेला भविष्यति स तत्र पिण्डपातं परिभोक्ष्यते इति
śayanāsana_1313,bhagavān āha: tasmād gṛhapate 'nujānāmi kāraya iti,भगवान् आह: तस्माद् गृहपते ऽनुजानामि कारय इति
śayanāsana_1314,tena yāvac ca śrāvastī yāvac ca jetavanam atrāntarāt parikramaṇakā kāritā,तेन यावच् च श्रावस्ती यावच् च जेतवनम् अत्रान्तरात् परिक्रमणका कारिता
śayanāsana_1315,yasya bhikṣor yatra velā bhavati sa tatra bhaktakṛtyaṃ karoti apareṣāṃ bhikṣūṇāṃ pānīyavighāto bhavati,यस्य भिक्षोर् यत्र वेला भवति स तत्र भक्तकृत्यं करोति अपरेषां भिक्षूणां पानीयविघातो भवति
śayanāsana_1316,anāthapiṇḍadena gṛhapatinā tatra kūpaḥ kāritaḥ trikaṭukasya triphalāyāś ca śakaṭabhāra utkṣiptaḥ,अनाथपिण्डदेन गृहपतिना तत्र कूपः कारितः त्रिकटुकस्य त्रिफलायाश् च शकटभार उत्क्षिप्तः
śayanāsana_1317,tat pānīyaṃ svādu saṃpannaṃ sarvalokaprakhyātam,तत् पानीयं स्वादु संपन्नं सर्वलोकप्रख्यातम्
śayanāsana_1320,"śrāvastīnivāsinaḥ: āryā vayaṃ yuṣmākaṃ sarvopakaraṇaiḥ pratyupasthitaḥ, yūyaṃ sarvalokasādhāraṇam pānīyaṃ vārayatha iti","श्रावस्तीनिवासिनः: आर्या वयं युष्माकं सर्वोपकरणैः प्रत्युपस्थितः, यूयं सर्वलोकसाधारणम् पानीयं वारयथ इति"
śayanāsana_1321,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1322,bhagavān āha: na nivārayitavyā iti,भगवान् आह: न निवारयितव्या इति
śayanāsana_1323,mātṛgrāmo bhikṣūṇāṃ pānīyaṃ yācate,मातृग्रामो भिक्षूणां पानीयं याचते
śayanāsana_1326,uktaṃ bhagavatā: mātṛgrāmaṃ samantapāśaṃ mārabandhanam iti,उक्तं भगवता: मातृग्रामं समन्तपाशं मारबन्धनम् इति
śayanāsana_1327,bhikṣavaḥ pānīyam anuprayacchanto mātṛgrāme saṃrajyante,भिक्षवः पानीयम् अनुप्रयच्छन्तो मातृग्रामे संरज्यन्ते
śayanāsana_1328,yāvad anyatarā strī rūpayauvanasaṃpannā taruṇakasya bhikṣor antike 'tyartham avekṣāvatī tat pānīyaṃ yācate,यावद् अन्यतरा स्त्री रूपयौवनसंपन्ना तरुणकस्य भिक्षोर् अन्तिके ऽत्यर्थम् अवेक्षावती तत् पानीयं याचते
śayanāsana_1329,yo 'pi tasyām avekṣāvān pratibandhacittaḥ,यो ऽपि तस्याम् अवेक्षावान् प्रतिबन्धचित्तः
śayanāsana_1330,"nivāryamāṇo 'py acchinnadhārayā dadāti evaṃ sāpi nirīkṣate, pibati, bata pānīyaṃ viṣamam gatam, kālagatā","निवार्यमाणो ऽप्य् अच्छिन्नधारया ददाति एवं सापि निरीक्षते, पिबति, बत पानीयं विषमम् गतम्, कालगता"
śayanāsana_1331,akpārthā bhikṣavo 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti,अक्पार्था भिक्षवो ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति
śayanāsana_1332,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1333,asyām utpattau bhagavān āha: yā strīr bhikṣor antike avekṣāvatī bhavati pratibaddhacittā bhavati tasyā svayaṃ na dātavyam,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: या स्त्रीर् भिक्षोर् अन्तिके अवेक्षावती भवति प्रतिबद्धचित्ता भवति तस्या स्वयं न दातव्यम्
śayanāsana_1334,na ca mātṛgrāmasya acchinnayā dhārayā pānīyaṃ dātavyam,न च मातृग्रामस्य अच्छिन्नया धारया पानीयं दातव्यम्
śayanāsana_1335,"antarāntarā vāridhārā cchettavyā vaktavyā vā añjaliṃ pūrayitvā piba iti, anyathā sātisāraḥ tena khalu samayena ye 'grapiṇḍapātaṃ jetavane pratipādayanti te tatraiva dātum ārabdhāḥ","अन्तरान्तरा वारिधारा च्छेत्तव्या वक्तव्या वा अञ्जलिं पूरयित्वा पिब इति, अन्यथा सातिसारः तेन खलु समयेन ये ऽग्रपिण्डपातं जेतवने प्रतिपादयन्ति ते तत्रैव दातुम् आरब्धाः"
śayanāsana_1337,te parikramaṇikāṃ gatvāvasthitāḥ,ते परिक्रमणिकां गत्वावस्थिताः
śayanāsana_1338,yena ānīyate agarapiṇḍapātas taṃ pṛcchanti,येन आनीयते अगरपिण्डपातस् तं पृच्छन्ति
śayanāsana_1339,yadi pāyaso bhavati pātram upanāmayanti,यदि पायसो भवति पात्रम् उपनामयन्ति
śayanāsana_1340,"atha pānīyapeyā bhavati, kathayanti: mahardhikaḥ saṃghaḥ, saṃghaḥ sa mahānubhāvaḥ, saṃghāyānuprayacchata, evaṃ khaṇḍakhādyakādi yojayitavyam","अथ पानीयपेया भवति, कथयन्ति: महर्धिकः संघः, संघः स महानुभावः, संघायानुप्रयच्छत, एवं खण्डखाद्यकादि योजयितव्यम्"
śayanāsana_1341,alpārthā bhikṣavo 'vadhyāyanti kṣipanti vivācayanti,अल्पार्था भिक्षवो ऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति
śayanāsana_1342,etat prakaraṇam bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणम् भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1343,"asyām utpattau bhagavān āha: na bhikṣuṇā parakīye lābhe saṃnipatitavyam: saṃnipatati, sātisāro bhavati","अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: न भिक्षुणा परकीये लाभे संनिपतितव्यम्: संनिपतति, सातिसारो भवति"
śayanāsana_1344,uktaṃ bhagavatā: na bhikṣuṇā parakīye lābhe saṃnipatitavyam iti bhikṣavaḥ kenacit karaṇīyena vihārāntaraṃ gacchanti,उक्तं भगवता: न भिक्षुणा परकीये लाभे संनिपतितव्यम् इति भिक्षवः केनचित् करणीयेन विहारान्तरं गच्छन्ति
śayanāsana_1345,teṣāṃ tatra gatānāṃ velā āsannā bhavati,तेषां तत्र गतानां वेला आसन्ना भवति
śayanāsana_1347,etat prakaraṇam bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणम् भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1348,"asyām utpattau bhagavān āha: saṃcintya na gantavyam anyathā gatānāṃ yadi velā bhavati bhoktavyam, nātra kaukṭrtyaṃ karaṇīyam iti sakṛcchraḥ kālo vartate","अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: संचिन्त्य न गन्तव्यम् अन्यथा गतानां यदि वेला भवति भोक्तव्यम्, नात्र कौक्ट्र्त्यं करणीयम् इति सकृच्छ्रः कालो वर्तते"
śayanāsana_1350,te tatra bhikṣūn bhuñjānāṃ dṛṣṭvā punar ākāṃkṣante bhoktum,ते तत्र भिक्षून् भुञ्जानां दृष्ट्वा पुनर् आकांक्षन्ते भोक्तुम्
śayanāsana_1352,etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti,एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति
śayanāsana_1354,yan na gṛhītaṃ pūrvavihāre tac ced aparimitaṃ cāryate grahītavyam,यन् न गृहीतं पूर्वविहारे तच् चेद् अपरिमितं चार्यते ग्रहीतव्यम्
śayanāsana_1355,atha bhikṣuprāmāṇyaṃ kṛtaṃ bhavati na grahītavyam,अथ भिक्षुप्रामाण्यं कृतं भवति न ग्रहीतव्यम्
śayanāsana_1356,"gṛhṇāti, sātisā nefarious doings of the monks aś atha bhagavān kāśiṣu janapadeṣu cārikān caran kiṭāgirim anuprāptaḥ","गृह्णाति, सातिसा नेफ़रिओउस् दोइन्ग्स् ओफ़् थे मोन्क्स् अश् अथ भगवान् काशिषु जनपदेषु चारिकान् चरन् किटागिरिम् अनुप्राप्तः"
śayanāsana_1357,tena khalu samayena kiṭāgirāv aśvakapunarvasukau bhikṣū prativasataḥ,तेन खलु समयेन किटागिराव् अश्वकपुनर्वसुकौ भिक्षू प्रतिवसतः
śayanāsana_1358,tābhyāṃ śrutaṃ: bhagavān kāśiṣu janapadeṣu cārikāṃ caritvā ihāgamiṣyati sārdhaṃ bhikṣusaṃghena iti,ताभ्यां श्रुतं: भगवान् काशिषु जनपदेषु चारिकां चरित्वा इहागमिष्यति सार्धं भिक्षुसंघेन इति
śayanāsana_1359,śrutvā ca punaḥ saṃlakṣayataḥ: bhikṣavo 'smān śāstuḥ saṃnidhau codayiṣyanti ḥsmārayiṣyantiḥ alajjitena vā vaitarikeṇa vā,श्रुत्वा च पुनः संलक्षयतः: भिक्षवो ऽस्मान् शास्तुः संनिधौ चोदयिष्यन्ति ःस्मारयिष्यन्तिः अलज्जितेन वा वैतरिकेण वा
śayanāsana_1360,"yan nu vayaṃ bhagavato 'rthāya mahallakaṃ vihāraṃ sthāpayitvā bhikṣūn ārabhya trīn śayanāsanoddeśakān kārayema, ṣaṭ śayanāsanagrāhakān","यन् नु वयं भगवतो ऽर्थाय महल्लकं विहारं स्थापयित्वा भिक्षून् आरभ्य त्रीन् शयनासनोद्देशकान् कारयेम, षट् शयनासनग्राहकान्"
śayanāsana_1361,trayaḥ śayanāsanoddeśalāḥ katame,त्रयः शयनासनोद्देशलाः कतमे
śayanāsana_1362,haimantiko graiṣmiko varṣikaś ca,हैमन्तिको ग्रैष्मिको वर्षिकश् च
śayanāsana_1364,"sarvo vihāra uddeṣṭavyaḥ, sarvo vihārasāmantakaḥ, sarvaḥ parigaṇaḥ, sarvaḥ parigaṇasāmantakaḥ, sarva ārāmaḥ sarvaḥ ārāmasāmantakaḥ","सर्वो विहार उद्देष्टव्यः, सर्वो विहारसामन्तकः, सर्वः परिगणः, सर्वः परिगणसामन्तकः, सर्व आरामः सर्वः आरामसामन्तकः"
śayanāsana_1365,yadi kathayanti vihāram uddiśateti vaktavyā uddiṣṭo 'yam,यदि कथयन्ति विहारम् उद्दिशतेति वक्तव्या उद्दिष्टो ऽयम्
śayanāsana_1367,vihārasāmantakam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭa,विहारसामन्तकम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्ट
śayanāsana_1368,ārāmam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ,आरामम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः
śayanāsana_1369,ārāmasāmantakam uddiśata eṣo 'py uddiṣṭaḥ,आरामसामन्तकम् उद्दिशत एषो ऽप्य् उद्दिष्टः
śayanāsana_1370,te alayanā apratiṣṭhitā nāsmān codayiṣyanti smārayiṣyanti alajjitena vā vaitarikeṇa vā,ते अलयना अप्रतिष्ठिता नास्मान् चोदयिष्यन्ति स्मारयिष्यन्ति अलज्जितेन वा वैतरिकेण वा
śayanāsana_1371,"tābhyāṃ trayaḥ śayanāsanoddeśakā kāritāḥ, ṣāṭ śayanāsanagrāhakāḥ","ताभ्यां त्रयः शयनासनोद्देशका कारिताः, षाट् शयनासनग्राहकाः"
śayanāsana_1372,yāvad bhagavān kiṭāgirim anuprāptaḥ,यावद् भगवान् किटागिरिम् अनुप्राप्तः
śayanāsana_1373,tābhyāṃ bhagavataḥ pūrvakalpita eva vihāraḥ,ताभ्यां भगवतः पूर्वकल्पित एव विहारः
śayanāsana_1374,bhikṣavaḥ kathayanti: āyuṣmantau śayanāsanam uddiśatāṃ vihāraṃ ca,भिक्षवः कथयन्ति: आयुष्मन्तौ शयनासनम् उद्दिशतां विहारं च
śayanāsana_1375,kathayataḥ: pūrvoddiṣṭako vihāraḥ,कथयतः: पूर्वोद्दिष्टको विहारः
śayanāsana_1386,yatas tau sarvāvasthau noddiśataḥ tato 'nte ārāmasyoccaśabdo mahāśabdo jātaḥ,यतस् तौ सर्वावस्थौ नोद्दिशतः ततो ऽन्ते आरामस्योच्चशब्दो महाशब्दो जातः
śayanāsana_1387,"jānakā pṛcchakā buddhā bhagavanto jānantaḥ pṛcchanti, ajānanto na pṛcchanti","जानका पृच्छका बुद्धा भगवन्तो जानन्तः पृच्छन्ति, अजानन्तो न पृच्छन्ति"
śayanāsana_1389,"kālātikrāntaṃ na pṛcchanti, arthopasaṃhitaṃ pṛcchanti, anarthopasaṃhitaṃ na pṛcchanti, setusamudghāto buddhānāṃ bhagavatām anarthopasaṃhitāyāṃ pṛcchāyāṃ","कालातिक्रान्तं न पृच्छन्ति, अर्थोपसंहितं पृच्छन्ति, अनर्थोपसंहितं न पृच्छन्ति, सेतुसमुद्घातो बुद्धानां भगवताम् अनर्थोपसंहितायां पृच्छायां"
śayanāsana_1390,tatra kālajñā buddhā bhagavantaḥ arthopasaṃhitāyāṃ pṛcchāyām,तत्र कालज्ञा बुद्धा भगवन्तः अर्थोपसंहितायां पृच्छायाम्
śayanāsana_1391,pṛcchati buddho bhagavān āyuṣmantan ānandam,पृच्छति बुद्धो भगवान् आयुष्मन्तन् आनन्दम्
śayanāsana_1392,kim eṣa ānanda ante ārāmasya uccaśabdo mahāśabdo jātaḥ mahājanakāyasya ca nirghoṣaḥ,किम् एष आनन्द अन्ते आरामस्य उच्चशब्दो महाशब्दो जातः महाजनकायस्य च निर्घोषः
śayanāsana_1393,"sa kathayati: aśvakapunarvasukābhyām ḥbhikṣūbhyāṃḥ bhikṣūn ārabhyā trayaḥ śayanāsanoddeśakāḥ kṛtāḥ, ṣaṭ śayanāsanagrāhakāḥ","स कथयति: अश्वकपुनर्वसुकाभ्याम् ःभिक्षूभ्यांः भिक्षून् आरभ्या त्रयः शयनासनोद्देशकाः कृताः, षट् शयनासनग्राहकाः"
śayanāsana_1394,bhikṣavaḥ śayanāsanaṃ na labhante,भिक्षवः शयनासनं न लभन्ते
śayanāsana_1395,tenāyam ante ārāmasya uccaśabdo mahāśabdo mahājanakāyasya ca nirghoṣaḥ,तेनायम् अन्ते आरामस्य उच्चशब्दो महाशब्दो महाजनकायस्य च निर्घोषः
śayanāsana_1396,"bhagavān āha: kalahakārakān ānanda mayā bhikṣūn saṃdhāya trayaḥ śayanāsanoddeśakāḥ ṣaṭ śayanāsanagrāhakāḥ kṛtāḥ, no 'tra prakṛtisthakānām","भगवान् आह: कलहकारकान् आनन्द मया भिक्षून् संधाय त्रयः शयनासनोद्देशकाः षट् शयनासनग्राहकाः कृताः, नो ऽत्र प्रकृतिस्थकानाम्"
śayanāsana_1397,tasmān na bhikṣubhiḥ prakṛtisthakān bhikṣūn ārabhya trayaḥ śayanāsanoddeśakāḥ kartavyāḥ ṣaṭ śayanāsanagrāhakāḥ,तस्मान् न भिक्षुभिः प्रकृतिस्थकान् भिक्षून् आरभ्य त्रयः शयनासनोद्देशकाः कर्तव्याः षट् शयनासनग्राहकाः
śayanāsana_1398,"kurvanti, sātisārā bhagavān kośaleṣu janapadeṣu cārikān caran anyatarasmin agrāmake 'raṇyāyatane rātrivāsam upagataḥ sārdhaṃ bhikṣusaṃghena","कुर्वन्ति, सातिसारा भगवान् कोशलेषु जनपदेषु चारिकान् चरन् अन्यतरस्मिन् अग्रामके ऽरण्यायतने रात्रिवासम् उपगतः सार्धं भिक्षुसंघेन"
śayanāsana_1399,ṣaḍvargikair bhagavato 'rthāya ekaṃ śobhanavṛkṣaṃ sthāpayitvā anye śobhanavṛkṣā ātmanā gṛhītāḥ,षड्वर्गिकैर् भगवतो ऽर्थाय एकं शोभनवृक्षं स्थापयित्वा अन्ये शोभनवृक्षा आत्मना गृहीताः
śayanāsana_1400,sthavirasthavirāṇāṃ bhikṣūṇāṃ koṭaravṛkṣā prāptāḥ,स्थविरस्थविराणां भिक्षूणां कोटरवृक्षा प्राप्ताः
śayanāsana_1401,rājñā prasenajitā kośalena śrutam,राज्ञा प्रसेनजिता कोशलेन श्रुतम्
śayanāsana_1402,sa caturaṅgena balakāyena pratyudgataḥ,स चतुरङ्गेन बलकायेन प्रत्युद्गतः
śayanāsana_1403,sa bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā sthavirasthavirān paryeṣate,स भगवतः पादाभिवन्दनं कृत्वा स्थविरस्थविरान् पर्येषते
śayanāsana_1404,yāvat paśyati ṣaḍvargikān śobhaneṣu vṛkṣesv avasthāpitān,यावत् पश्यति षड्वर्गिकान् शोभनेषु वृक्षेस्व् अवस्थापितान्
śayanāsana_1405,sthavirasthavirān koṭaravṛkṣeṣu,स्थविरस्थविरान् कोटरवृक्षेषु
śayanāsana_1406,sa hum iti kṛtvā yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ,स हुम् इति कृत्वा येन भगवांस् तेनोपसंक्रान्तः
śayanāsana_1407,upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇaḥ,उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः
śayanāsana_1408,ekāntaniṣaṇṇo rājā prasenajit kośalo bhagavantam idam avocat: aham asmi bhadanta rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣiktaḥ prabhuḥ sarvaviṣayodbhavānāṃ ratnānām,एकान्तनिषण्णो राजा प्रसेनजित् कोशलो भगवन्तम् इदम् अवोचत्: अहम् अस्मि भदन्त राजा क्षत्रियो मूर्धाभिषिक्तः प्रभुः सर्वविषयोद्भवानां रत्नानाम्
śayanāsana_1410,ḥyadḥ avaśiṣṭam yathārhaṃ tad devīnāṃ kumārāṇām amātyānām baṭabalāgrasya,ःयद्ः अवशिष्टम् यथार्हं तद् देवीनां कुमाराणाम् अमात्यानाम् बटबलाग्रस्य
śayanāsana_1411,"bhagavān apy uttaro dharmarājā, āryakauṇḍinyaśāriputramaudgalyāyanakāśyaparevataprabhṛtayo mahāśrāvakā koṭaravṛkṣeṣv avasthitāḥ","भगवान् अप्य् उत्तरो धर्मराजा, आर्यकौण्डिन्यशारिपुत्रमौद्गल्यायनकाश्यपरेवतप्रभृतयो महाश्रावका कोटरवृक्षेष्व् अवस्थिताः"
śayanāsana_1413,aho bata bhagavān vṛkṣān api yathāvṛddhikayā prajñapayed anukampām ādāya iti,अहो बत भगवान् वृक्षान् अपि यथावृद्धिकया प्रज्ञपयेद् अनुकम्पाम् आदाय इति
śayanāsana_1414,adhivāsayati bhagavān rājñaḥ prasenajitaḥ kośalasya tūṣṇīṃbhāvena,अधिवासयति भगवान् राज्ञः प्रसेनजितः कोशलस्य तूष्णींभावेन
śayanāsana_1415,atha rājā prasenajit kośalo bhagavatas tūṣṇīṃbhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā utthāyāsnāt prakrāntaḥ,अथ राजा प्रसेनजित् कोशलो भगवतस् तूष्णींभावेनाधिवासनां विदित्वा भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा उत्थायास्नात् प्रक्रान्तः
śayanāsana_1416,asyām utpattau bhagavān āha: tasmāt tarhi bhikṣavo vṛkṣā api yathāvṛddhikayā uddeṣṭavyā sthaṇḍilāny api śādvalāny api iti,अस्याम् उत्पत्तौ भगवान् आह: तस्मात् तर्हि भिक्षवो वृक्षा अपि यथावृद्धिकया उद्देष्टव्या स्थण्डिलान्य् अपि शाद्वलान्य् अपि इति
śayanāsana_1417,uktaṃ bhagavatā: vṛkṣā api yathāvṛddhikayā uddeṣṭavyā sthaṇḍilāni śādvalāny api iti bhikṣavaḥ svayam evoddiśanti,उक्तं भगवता: वृक्षा अपि यथावृद्धिकया उद्देष्टव्या स्थण्डिलानि शाद्वलान्य् अपि इति भिक्षवः स्वयम् एवोद्दिशन्ति
śayanāsana_1418,bhagavān āha: vihāroddeśako bhikṣuḥ saṃmantavyaḥ,भगवान् आह: विहारोद्देशको भिक्षुः संमन्तव्यः
śayanāsana_1419,bhikṣavo 'viśeṣeṇa saṃmanyante,भिक्षवो ऽविशेषेण संमन्यन्ते
śayanāsana_1420,"bhagavān āha: pañcabhir dharmaiḥ samanvāgato vihāroddeśako bhikṣur asaṃmato na saṃmantavyaḥ, saṃmataś cāvakāśayitavyaḥ","भगवान् आह: पञ्चभिर् धर्मैः समन्वागतो विहारोद्देशको भिक्षुर् असंमतो न संमन्तव्यः, संमतश् चावकाशयितव्यः"
śayanāsana_1422,chandād gacchati dveṣān mohād bhayād gacchati uddiṣṭānuddiṣṭavihāraṃ na jānāti,छन्दाद् गच्छति द्वेषान् मोहाद् भयाद् गच्छति उद्दिष्टानुद्दिष्टविहारं न जानाति
śayanāsana_1423,"ebhiḥ pañcabhir dharmaiḥ samanvāgataḥ vihāroddeśako 'saṃmato na saṃmantavyaḥ, saṃmataś cāvakāśayitavyaḥ","एभिः पञ्चभिर् धर्मैः समन्वागतः विहारोद्देशको ऽसंमतो न संमन्तव्यः, संमतश् चावकाशयितव्यः"
śayanāsana_1424,"pañcabhis tu dharmaiḥ samanvāgato vihāroddeśakaḥ asaṃmataḥ saṃmantavyaḥ, saṃmataś ca nāvakāśayitavyaḥ","पञ्चभिस् तु धर्मैः समन्वागतो विहारोद्देशकः असंमतः संमन्तव्यः, संमतश् च नावकाशयितव्यः"
śayanāsana_1426,na chandād gacchati na dveṣān na bhayān na mohād gacchati uddiṣṭānudhiṣṭaṃ ca jānāti,न छन्दाद् गच्छति न द्वेषान् न भयान् न मोहाद् गच्छति उद्दिष्टानुधिष्टं च जानाति
śayanāsana_1427,"ebhiḥ pañcabhir dharmaiḥ samanvāgato vihāroddeśakaḥ asaṃmataś ca saṃmantavyaḥ, saṃmataś ca nāvakāśayitavyaḥ evaṃ ca punaḥ saṃmantavyaḥ: śayanāsanaprajñaptiṃ kṛtvā gaṇḍīm ākoṭya pṛṣṭhavācikayā bhikṣūn samanuyujya sarvasaṃghe saṃniṣaṇṇe saṃnipatite pūrvavad yāvad utsāhayitavyaḥ","एभिः पञ्चभिर् धर्मैः समन्वागतो विहारोद्देशकः असंमतश् च संमन्तव्यः, संमतश् च नावकाशयितव्यः एवं च पुनः संमन्तव्यः: शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्ठवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते पूर्ववद् यावद् उत्साहयितव्यः"
śayanāsana_1428,utsahase tvam evaṃnāmā saṃghasya vihārān uddeṣṭum iti,उत्सहसे त्वम् एवंनामा संघस्य विहारान् उद्देष्टुम् इति
śayanāsana_1429,saced utsahate ḥtena vaktavyam utsahe iti,सचेद् उत्सहते ःतेन वक्तव्यम् उत्सहे इति
śayanāsana_1430,tataḥ paścādḥ ekena bhikṣuṇā jñaptiṃ kṛtvā karma kartavyam,ततः पश्चाद्ः एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्
śayanāsana_1431,"śṛṇotu bhadantāḥ saṃghaḥ, ayaṃ evaṃnāmā vihāroddeśako bhikṣur utsahate saṃghasya vihārān uddeṣṭum","शृणोतु भदन्ताः संघः, अयं एवंनामा विहारोद्देशको भिक्षुर् उत्सहते संघस्य विहारान् उद्देष्टुम्"
śayanāsana_1432,"sacet saṃghasya prāptakālaṃ kṣameta, anujānīyaṭ saṃgho yat saṃgha evaṃnāmānaṃ vihāroddeśakam saṃmanyeta ity eṣā jñāptiḥ","सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेत, अनुजानीयट् संघो यत् संघ एवंनामानं विहारोद्देशकम् संमन्येत इत्य् एषा ज्ञाप्तिः"
śayanāsana_1434,"śṛṇotu bhadantāḥ saṃghaḥ, ayam evaṃnāmā vihāroddeśako bhikṣuḥ utsahate saṃghasya vihārān uddeṣṭum tat saṃgha evaṃnāmānaṃ vihāroddeśakaṃ bhikṣuṃ saṃmanyate","शृणोतु भदन्ताः संघः, अयम् एवंनामा विहारोद्देशको भिक्षुः उत्सहते संघस्य विहारान् उद्देष्टुम् तत् संघ एवंनामानं विहारोद्देशकं भिक्षुं संमन्यते"
śayanāsana_1435,yeṣām āyuṣmatām kṣamate evaṃnāmānaṃ vihāroddeśakaṃ bhikṣuṃ saṃmantum tet tūṣṇīm,येषाम् आयुष्मताम् क्षमते एवंनामानं विहारोद्देशकं भिक्षुं संमन्तुम् तेत् तूष्णीम्
śayanāsana_1437,saṃmataḥ saṃghena evaṃnāmā vihāroddeśako bhikṣuḥ,संमतः संघेन एवंनामा विहारोद्देशको भिक्षुः
śayanāsana_1438,kṣāntam anujñātaṃ saṃghena yasmāt tūṣṇīm,क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम्
śayanāsana_1440,yathā vihāroddeśakaḥ evaṃ bhaktoddeśakaḥ yavāgūcāradaḥ khādyakabhājakaḥ yatkiṃciccārakaḥ bhāṇḍagopakaḥ cīvaragopakaḥ ḥcīvarabhājakaḥḥ varṣāśāṭigopakaḥ varṣāśāṭībhājakaḥ preṣakaḥ,यथा विहारोद्देशकः एवं भक्तोद्देशकः यवागूचारदः खाद्यकभाजकः यत्किंचिच्चारकः भाण्डगोपकः चीवरगोपकः ःचीवरभाजकःः वर्षाशाटिगोपकः वर्षाशाटीभाजकः प्रेषकः
śayanāsana_1441,"pañcabhir dharmaiḥ samanvāgataḥ prāsādavāriko bhikṣur asaṃmato na saṃmantavyaḥ, ḥsaṃmntaś cāvakāśayitavyaḥḥ","पञ्चभिर् धर्मैः समन्वागतः प्रासादवारिको भिक्षुर् असंमतो न संमन्तव्यः, ःसंम्न्तश् चावकाशयितव्यःः"
śayanāsana_1443,"chandād gacchati dveṣān mohād bhayād gacchati, prāsādikāprāsādikaṃ ca na jānātī","छन्दाद् गच्छति द्वेषान् मोहाद् भयाद् गच्छति, प्रासादिकाप्रासादिकं च न जानाती"
śayanāsana_1444,"pañcabhis tu dharmaiḥ samanvāgataḥ prāsādavāriko bhikṣur asaṃmata saṃmantavyaḥ, saṃmataś cānavakāśayitavyaḥ","पञ्चभिस् तु धर्मैः समन्वागतः प्रासादवारिको भिक्षुर् असंमत संमन्तव्यः, संमतश् चानवकाशयितव्यः"
śayanāsana_1446,"na chandād gacchati, na dveṣān na mohān na bhayād gacchati prāsādikāprāsādikaṃ ca jānāti uddānam vihārabhaktoddeśako yavāgūkhādyakena ca / yatkiṃcid bhaṇḍagopakaś cīvaradvayam eva ca // varṣāśāṭī ca gopaś ca bhājakaḥ preṣakas tathā / prāsādavārikaś caiva pudgalā dvādśa smṛtāḥ // śayanāsanavastu samāptam index of the english titles in the śayanāsanavastu: old monks are entitled to veneration old house-holders, etc","न छन्दाद् गच्छति, न द्वेषान् न मोहान् न भयाद् गच्छति प्रासादिकाप्रासादिकं च जानाति उद्दानम् विहारभक्तोद्देशको यवागूखाद्यकेन च / यत्किंचिद् भण्डगोपकश् चीवरद्वयम् एव च // वर्षाशाटी च गोपश् च भाजकः प्रेषकस् तथा / प्रासादवारिकश् चैव पुद्गला द्वाद्श स्मृताः // शयनासनवस्तु समाप्तम् इन्देx ओफ़् थे एन्ग्लिस्ह् तित्लेस् इन् थे शयनासनवस्तु: ओल्द् मोन्क्स् अरे एन्तित्लेद् तो वेनेरतिओन् ओल्द् होउसे-होल्देर्स्, एत्च्"
śayanāsana_1447,", are not entitled to veneration4 the story of the francoline, the hare, the monkey and the elephant the buddha eulogises the order by age the institution of vihāras the story of anāthapiṇḍada: his birth and wonders anāthapiṇḍada invites the buddha anāthapiṇḍada invites the buddha to śrāvastī śāriputra leaves for śrāvasti obstruction by tīrthyas tīthyas and śāriputra contest defeat of the tīthyas conversion of the tīthyas construction of the vihāras messenger to buddha buddha arrives to śrāvastī effects felt following buddha's arrival the jetavana previous births of anāthapiṇḍada at the time of the seven buddhas anāthapiṇḍada has the power to see absconded treasures, no matter whether close or far away the story of the pratyekabuddha disciplinary presciptions upananda's misdemeanours the story of the dog which was too greedy precautions to take against quarrelsome monks the care fo the sick monks and upananda's mischief again the various blessings of the men who master the vinaya: the six pentads upāli is the foremost amidst them who master and know the vinaya",", अरे नोत् एन्तित्लेद् तो वेनेरतिओन्४ थे स्तोर्य् ओफ़् थे फ़्रन्चोलिने, थे हरे, थे मोन्केय् अन्द् थे एलेफन्त् थे बुद्ध एउलोगिसेस् थे ओर्देर् ब्य् अगे थे इन्स्तितुतिओन् ओफ़् विहारस् थे स्तोर्य् ओफ़् अनाथपिण्डद: हिस् बिर्थ् अन्द् wओन्देर्स् अनाथपिण्डद इन्वितेस् थे बुद्ध अनाथपिण्डद इन्वितेस् थे बुद्ध तो श्रावस्ती शारिपुत्र लेअवेस् फ़ोर् श्रावस्ति ओब्स्त्रुच्तिओन् ब्य् तीर्थ्यस् तीथ्यस् अन्द् शारिपुत्र चोन्तेस्त् देफ़ेअत् ओफ़् थे तीथ्यस् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् थे तीथ्यस् चोन्स्त्रुच्तिओन् ओफ़् थे विहारस् मेस्सेन्गेर् तो बुद्ध बुद्ध अर्रिवेस् तो श्रावस्ती एफ़्फ़ेच्त्स् फ़ेल्त् फ़ोल्लोwइन्ग् बुद्धऽस् अर्रिवल् थे जेतवन प्रेविओउस् बिर्थ्स् ओफ़् अनाथपिण्डद अत् थे तिमे ओफ़् थे सेवेन् बुद्धस् अनाथपिण्डद हस् थे पोwएर् तो सेए अब्स्चोन्देद् त्रेअसुरेस्, नो मत्तेर् wहेथेर् च्लोसे ओर् फ़र् अwअय् थे स्तोर्य् ओफ़् थे प्रत्येकबुद्ध दिस्चिप्लिनर्य् प्रेस्चिप्तिओन्स् उपनन्दऽस् मिस्देमेअनोउर्स् थे स्तोर्य् ओफ़् थे दोग् wहिछ् wअस् तोओ ग्रेएद्य् प्रेचौतिओन्स् तो तके अगैन्स्त् क़ुअर्रेल्सोमे मोन्क्स् थे चरे फ़ो थे सिच्क् मोन्क्स् अन्द् उपनन्दऽस् मिस्छिएफ़् अगैन् थे वरिओउस् ब्लेस्सिन्ग्स् ओफ़् थे मेन् wहो मस्तेर् थे विनय: थे सिx पेन्तद्स् उपालि इस् थे फ़ोरेमोस्त् अमिद्स्त् थेम् wहो मस्तेर् अन्द् क्नोw थे विनय"
śayanāsana_1449,the teaching of the vinaya the mischief of the six monks disciplinary presciptions nefarious doings of the monks aś,थे तेअछिन्ग् ओफ़् थे विनय थे मिस्छिएफ़् ओफ़् थे सिx मोन्क्स् दिस्चिप्लिनर्य् प्रेस्चिप्तिओन्स् नेफ़रिओउस् दोइन्ग्स् ओफ़् थे मोन्क्स् अश्