diff --git "a/clean_sukasaptati.csv" "b/clean_sukasaptati.csv"
new file mode 100644--- /dev/null
+++ "b/clean_sukasaptati.csv"
@@ -0,0 +1,388 @@
+book,type,id,iast,devanagari
+Sukasaptati,verse,suk_1.1,Śukasaptati # Text // start suk 1: praṇamya śāradāṃ devīṃ divyavijñānaśālinīm / vacmi cetovinādārthamuddhāraṃ kīrasammateḥ,शुकसप्तति # तेxत् // स्तर्त् सुक् १: प्रणम्य शारदां देवीं दिव्यविज्ञानशालिनीम् / वच्मि चेतोविनादार्थमुद्धारं कीरसम्मतेः
+Sukasaptati,verse,suk_1.2,"asti candrapuraṃ nāma nagaram / tatra vikramaseno nāma rājā babhūva / tasminnagare haridatto nāma śreṣṭhī tasya bhāryā śṛṅgarasundarīnāmnī / tatputro madanāvinodanāmā babhūva / tasya patnī prabhāvatī / sā somadattaśreṣṭhinaḥ kanyā / madanavinodastu atīvaviṣayāsaktaḥ kuputraḥ pituḥ śikṣāṃ na śṛṇoti / tasya dyūtamṛgayāveśyāmadyādiṣu atīva āsaktiḥ / kumārgacāriṇaṃ taṃ kuputraṃ dṛṣṭvā tatpitā haridattaḥ sapatnīkaḥ atīva duḥkhitaḥ sañjātaḥ / taṃ haridattaṃ kuputraduḥkhena pīḍitaṃ dṛṣṭvā tasya sakhā trivikramanāmā dvijaḥ svagṛhato nītinipuṇaṃ śukaṃ sārikāṃ ca gṛhītvā tadgṛhe gatvā prāha-""sakhe haridatta! enaṃ śukaṃ sapatnīkaṃ putravattvaṃ paripālaya / etatsaṃrakṣaṇena tava duḥkhaṃ dūrībhaviṣyati' / haridattastu taṃ śukaṃ gṛhītvā putrāya samarpayāmāsa / madanavinodena śayanamandire svarṇapañjarasthaḥ sthāpitaḥ paripoṣitaśca / athaikadā rahasi śuko madanaṃ prāha- he sakhe! pitroste duḥkhinorduḥkhātpatatyaśrucayo bhuvi / tena pāpena te vatsa patanaṃ devaśarmavat","अस्ति चन्द्रपुरं नाम नगरम् / तत्र विक्रमसेनो नाम राजा बभूव / तस्मिन्नगरे हरिदत्तो नाम श्रेष्ठी तस्य भार्या शृङ्गरसुन्दरीनाम्नी / तत्पुत्रो मदनाविनोदनामा बभूव / तस्य पत्नी प्रभावती / सा सोमदत्तश्रेष्ठिनः कन्या / मदनविनोदस्तु अतीवविषयासक्तः कुपुत्रः पितुः शिक्षां न शृणोति / तस्य द्यूतमृगयावेश्यामद्यादिषु अतीव आसक्तिः / कुमार्गचारिणं तं कुपुत्रं दृष्ट्वा तत्पिता हरिदत्तः सपत्नीकः अतीव दुःखितः सञ्जातः / तं हरिदत्तं कुपुत्रदुःखेन पीडितं दृष्ट्वा तस्य सखा त्रिविक्रमनामा द्विजः स्वगृहतो नीतिनिपुणं शुकं सारिकां च गृहीत्वा तद्गृहे गत्वा प्राह-""सखे हरिदत्त! एनं शुकं सपत्नीकं पुत्रवत्त्वं परिपालय / एतत्संरक्षणेन तव दुःखं दूरीभविष्यतिऽ / हरिदत्तस्तु तं शुकं गृहीत्वा पुत्राय समर्पयामास / मदनविनोदेन शयनमन्दिरे स्वर्णपञ्जरस्थः स्थापितः परिपोषितश्च / अथैकदा रहसि शुको मदनं प्राह- हे सखे! पित्रोस्ते दुःखिनोर्दुःखात्पतत्यश्रुचयो भुवि / तेन पापेन ते वत्स पतनं देवशर्मवत्"
+Sukasaptati,verse,suk_1.3,"sa prāha-""kathametat?' śuka āha-asti pañcapuraṃ nāma nagaram / tatra satyaśarmā brāhmaṇaḥ / tadbhāryā dharmaśīlānāmnī putrastu devaśarmā / sa ca adhītavidyaḥ pitṛpracchannavṛttyā deśāntaraṃ gatvā bhāgīrathītīre tapaḥ kṛtavān / ekadā sa tapasvī gaṅgātīre japārthamupaviṣṭaḥ / tasminkāle kayācit balākayā uḍḍīyamānayā tadaṅgopari purīṣotsargaḥ kṛtaḥ / sa ca tapasvī krodhākulitanetraḥ yāvadūrdhvaṃ paśyati tāvattatkrodhāgninā bhasmībhūtāṃ balākāṃ bhūmau patitāṃ dṛṣṭvā [balākāṃ dagdhvā] nārāyaṇadvijagṛhe bhikṣārthaṃ yayau / svabhartṛśuśrūṣāparayā tatpatnyā kopābhiviṣṭo nirbhartsitaḥ satpakṣihāyamuktaśca- ""nāhaṃ balākeva tvatkopasthānam' / sa ca pracchannapātakajñānādbhīto vismitaśca, preṣitaśca tayā dharmavyādhapārśva vāraṇasīṃ nagarīṃ yayau / tatra raktāktahastaṃ yamapratibhaṃ māṃsavikrayaṃ vidadhānaṃ taṃ dṛṣṭvā dṛśāmantaḥsthitaḥ / vyādhena svāgatapraśnapūrvakaṃ svagṛhaṃ nītvā nijapitarau sabhaktikaṃ bhojayitvā paścāttasya bhojanaṃ dattam / tadanantaraṃ sa ca vyādhaṃ jñānakāraṇaṃ papraccha-""kathaṃ satī jñānavatī, kathaṃ ca tvaṃ jñānavān' / tena vyādhenoktam- nijānvayapraṇītaṃ yaḥ samyagdharmaṃ niṣevate / uttamādhamamadhyeṣu vikāreṣu parāṅmukhaḥ","स प्राह-""कथमेतत्?ऽ शुक आह-अस्ति पञ्चपुरं नाम नगरम् / तत्र सत्यशर्मा ब्राह्मणः / तद्भार्या धर्मशीलानाम्नी पुत्रस्तु देवशर्मा / स च अधीतविद्यः पितृप्रच्छन्नवृत्त्या देशान्तरं गत्वा भागीरथीतीरे तपः कृतवान् / एकदा स तपस्वी गङ्गातीरे जपार्थमुपविष्टः / तस्मिन्काले कयाचित् बलाकया उड्डीयमानया तदङ्गोपरि पुरीषोत्सर्गः कृतः / स च तपस्वी क्रोधाकुलितनेत्रः यावदूर्ध्वं पश्यति तावत्तत्क्रोधाग्निना भस्मीभूतां बलाकां भूमौ पतितां दृष्ट्वा [बलाकां दग्ध्वा] नारायणद्विजगृहे भिक्षार्थं ययौ / स्वभर्तृशुश्रूषापरया तत्पत्न्या कोपाभिविष्टो निर्भर्त्सितः सत्पक्षिहायमुक्तश्च- ""नाहं बलाकेव त्वत्कोपस्थानम्ऽ / स च प्रच्छन्नपातकज्ञानाद्भीतो विस्मितश्च, प्रेषितश्च तया धर्मव्याधपार्श्व वारणसीं नगरीं ययौ / तत्र रक्ताक्तहस्तं यमप्रतिभं मांसविक्रयं विदधानं तं दृष्ट्वा दृशामन्तःस्थितः / व्याधेन स्वागतप्रश्नपूर्वकं स्वगृहं नीत्वा निजपितरौ सभक्तिकं भोजयित्वा पश्चात्तस्य भोजनं दत्तम् / तदनन्तरं स च व्याधं ज्ञानकारणं पप्रच्छ-""कथं सती ज्ञानवती, कथं च त्वं ज्ञानवान्ऽ / तेन व्याधेनोक्तम्- निजान्वयप्रणीतं यः सम्यग्धर्मं निषेवते / उत्तमाधममध्येषु विकारेषु पराङ्मुखः"
+Sukasaptati,verse,suk_1.4,sa gṛhī sa muniḥ sādhuḥ sa ca yogī sa dhārmikaḥ / pitṛśuśrūṣako nityaṃ jantuḥ sādhāraṇaśca yaḥ,स गृही स मुनिः साधुः स च योगी स धार्मिकः / पितृशुश्रूषको नित्यं जन्तुः साधारणश्च यः
+Sukasaptati,verse,suk_1.5,ahaṃ sāpi ca evaṃ jñāninau tvaṃ ca nijapitarau parityajya bhramanmādṛśāṃ na sambhāṣaṇārhaḥ / paramatithiṃ matvā jalpitaḥ / evamuktaḥ sa brāhmaṇo vinayaparaṃ vyādhaṃ papraccha / tenoktam- na pūjayanti ye pūjyānmānyānna mānayanti ye / jīvanti nindyamānāste mṛtāḥ svargaṃ na yānti ca,अहं सापि च एवं ज्ञानिनौ त्वं च निजपितरौ परित्यज्य भ्रमन्मादृशां न सम्भाषणार्हः / परमतिथिं मत्वा जल्पितः / एवमुक्तः स ब्राह्मणो विनयपरं व्याधं पप्रच्छ / तेनोक्तम्- न पूजयन्ति ये पूज्यान्मान्यान्न मानयन्ति ये / जीवन्ति निन्द्यमानास्ते मृताः स्वर्गं न यान्ति च
+Sukasaptati,verse,suk_1.6,vyādhena bodhitastena sa yayau gṛhamātmanaḥ / abhavatkīrtimāṃlloke parataḥ kīrtibhājanam,व्याधेन बोधितस्तेन स ययौ गृहमात्मनः / अभवत्कीर्तिमांल्लोके परतः कीर्तिभाजनम्
+Sukasaptati,verse,suk_1.7,tasmādvaṇigdharmaṃ svakulodbhavaṃ smara pitrośca vinayaparo bhava' / evamuktaḥ sa madanaḥ pitarau namaskṛtya tadanujñāto bhāryāñcāpṛcchyapravahaṇamadhirūḍhaṃvān gato deśāntaram / paścāttatpatnī katiciddināni śokayuktā nirvāhya svairiṇībhiḥ sakhībhiḥ pratibodhitā puruṣāntarābhilāṣukābhavat / yatastābhirevamuktam- tāvatpitā tathā bandhuryāvajjīvati mānavaḥ / mṛto mṛta iti jñātvā kṣaṇātsneho nivartate,तस्माद्वणिग्धर्मं स्वकुलोद्भवं स्मर पित्रोश्च विनयपरो भवऽ / एवमुक्तः स मदनः पितरौ नमस्कृत्य तदनुज्ञातो भार्याञ्चापृच्छ्यप्रवहणमधिरूढंवान् गतो देशान्तरम् / पश्चात्तत्पत्नी कतिचिद्दिनानि शोकयुक्ता निर्वाह्य स्वैरिणीभिः सखीभिः प्रतिबोधिता पुरुषान्तराभिलाषुकाभवत् / यतस्ताभिरेवमुक्तम्- तावत्पिता तथा बन्धुर्यावज्जीवति मानवः / मृतो मृत इति ज्ञात्वा क्षणात्स्नेहो निवर्तते
+Sukasaptati,verse,suk_1.8,"atastvaṃ svapatimaprāpyamāṇā nijaśarīrasya katiciddinasthāyiyauvanasya puruṣāntararamaṇād gṛhāṇa phalam / tatastāsāṃ vacanena puruṣāntarasya guṇacandrasaṃjñasya ramaṇāya śṛṅgāraṃ vidhāya yāvatpracalitā tāvatsārikayā mā gacchetyādivacanairnirbhartsitā / tato yāvatsā tāṃ sārikāṃ galamoṭanapūrvaṃ vināśayati tāvaduḍḍīya yayau / tataḥ kṣaṇaṃ sthitvā sveṣṭadevatāṃ hṛdi smṛtvā tāmbūlaṃ pragṛhya yāvaccalitā tāvat śukaḥ prāha-""siddhirastu / kva gantavyam', ityādivākyaiḥ pṛṣṭā / sā ca śukavacanaṃ śakunamiti kṛtvā prahasya tamāha-""he śukarāja! narāntarāsvādaṃ vijñātuṃ pracalitāsmi' / śuka uvāca- ""yuktamidaṃ karttavyameva paraṃ duṣkaraṃ ninditaṃ ca kulastrīṇām / kiñca, tadā gamyatā yadi viparīte samāyāte sati tava buddhirasti / yadi nāsti tadā parābhavapadaṃ bhaviṣyasi / yataḥ- kautukānveṣiṇo nityaṃ durjanā vyasanāgame / māsopavāsinī yadvadvaṇikputrakacagrahe","अतस्त्वं स्वपतिमप्राप्यमाणा निजशरीरस्य कतिचिद्दिनस्थायियौवनस्य पुरुषान्तररमणाद् गृहाण फलम् / ततस्तासां वचनेन पुरुषान्तरस्य गुणचन्द्रसंज्ञस्य रमणाय शृङ्गारं विधाय यावत्प्रचलिता तावत्सारिकया मा गच्छेत्यादिवचनैर्निर्भर्त्सिता / ततो यावत्सा तां सारिकां गलमोटनपूर्वं विनाशयति तावदुड्डीय ययौ / ततः क्षणं स्थित्वा स्वेष्टदेवतां हृदि स्मृत्वा ताम्बूलं प्रगृह्य यावच्चलिता तावत् शुकः प्राह-""सिद्धिरस्तु / क्व गन्तव्यम्ऽ, इत्यादिवाक्यैः पृष्टा / सा च शुकवचनं शकुनमिति कृत्वा प्रहस्य तमाह-""हे शुकराज! नरान्तरास्वादं विज्ञातुं प्रचलितास्मिऽ / शुक उवाच- ""युक्तमिदं कर्त्तव्यमेव परं दुष्करं निन्दितं च कुलस्त्रीणाम् / किञ्च, तदा गम्यता यदि विपरीते समायाते सति तव बुद्धिरस्ति / यदि नास्ति तदा पराभवपदं भविष्यसि / यतः- कौतुकान्वेषिणो नित्यं दुर्जना व्यसनागमे / मासोपवासिनी यद्वद्वणिक्पुत्रकचग्रहे"
+Sukasaptati,verse,suk_1.9,papraccha sā tadā sārdhaṃ puṃścalībhiḥ kṛtādarā / sasambhramā jagādedaṃ kimidaṃ bhāṣitaṃ śukaḥ,पप्रच्छ सा तदा सार्धं पुंश्चलीभिः कृतादरा / ससम्भ्रमा जगादेदं किमिदं भाषितं शुकः
+Sukasaptati,verse,suk_1.10,yadi te kautukaṃ subhru parārthaṃ gaccha sundari / sthirībhūya tvayā paścāt śrāvyeyaṃ mahatī kathā,यदि ते कौतुकं सुभ्रु परार्थं गच्छ सुन्दरि / स्थिरीभूय त्वया पश्चात् श्राव्येयं महती कथा
+Sukasaptati,verse,suk_1.11,"evaṃ śukoktaṃ śrutvā yadā sā kautukākulacetasā nijagṛha āsīnāsti tadā śukaḥ kathāṃ prāha- asti candrāvatī puro / tasyāṃ bhīmanāmā nṛpaḥ / tatra sudhano nāma mohanaśreṣṭhisutaḥ tannagaravāsino haridattasya kalatraṃ lakṣmīṃ rantumīhate / tadvatsā na manyate / tato māsopavāsinīṃ pūrṇābhidhānāṃ gatvā pūrṇadhanāvarjitāṃ kṛtvā haridatte nagarādbahirgate tadgṛhe dūtītvena preṣayāmāsa / sāpi cāṭūktibhirlakṣmīṃ prasādayāmāsa / prasannayā ca tayetyuktam- ""yattvaṃ yācase tatkaromi"" / pūrṇayoktam- ""tarhi manmataṃ naraṃ bhaja"" / tayoktam- ""kulastrīṇāṃ naitadyujyate paraṃ yattavāgre pratipannaṃ tatkaromi' / uktañca- chijjau sīsaṃ aha hou bandhaṇaṃ caau savvahā lacchī / paḍivaṇṇapālaṇe supurisāṇaṃ jaṃ hou taṃ hou","एवं शुकोक्तं श्रुत्वा यदा सा कौतुकाकुलचेतसा निजगृह आसीनास्ति तदा शुकः कथां प्राह- अस्ति चन्द्रावती पुरो / तस्यां भीमनामा नृपः / तत्र सुधनो नाम मोहनश्रेष्ठिसुतः तन्नगरवासिनो हरिदत्तस्य कलत्रं लक्ष्मीं रन्तुमीहते / तद्वत्सा न मन्यते / ततो मासोपवासिनीं पूर्णाभिधानां गत्वा पूर्णधनावर्जितां कृत्वा हरिदत्ते नगराद्बहिर्गते तद्गृहे दूतीत्वेन प्रेषयामास / सापि चाटूक्तिभिर्लक्ष्मीं प्रसादयामास / प्रसन्नया च तयेत्युक्तम्- ""यत्त्वं याचसे तत्करोमि"" / पूर्णयोक्तम्- ""तर्हि मन्मतं नरं भज"" / तयोक्तम्- ""कुलस्त्रीणां नैतद्युज्यते परं यत्तवाग्रे प्रतिपन्नं तत्करोमिऽ / उक्तञ्च- छिज्जौ सीसं अह होउ बन्धणं चऔ सव्वहा लच्छी / पडिवण्णपालणे सुपुरिसाणं जं होउ तं होउ"
+Sukasaptati,verse,suk_1.11,[śīrṣa chidyatām atha bhavatu bandhanaṃ calatu savathā lakṣmīḥ / pratipannapālane supuruṣāṇāṃ yad bhavatu tad bhavatu],[शीर्ष छिद्यताम् अथ भवतु बन्धनं चलतु सवथा लक्ष्मीः / प्रतिपन्नपालने सुपुरुषाणां यद् भवतु तद् भवतु]
+Sukasaptati,verse,suk_1.12,tathāca diḍhalohasiṃkhalāṇaṃ assāṇa vivihapāsabandhāṇaṃ / tāṇaṃ cia ahiaraaro vāābandho supurisassa,तथाच दिढलोहसिंखलाणं अस्साण विविहपासबन्धाणं / ताणं चिअ अहिअरअरो वाआबन्धो सुपुरिसस्स
+Sukasaptati,verse,suk_1.12,[dṛḍhalohaśṛṅkhalānāṃ bhavatu vivadhapāśabandhanam / tābhyāmapi adhikataro vācābandhaḥ supuruṣasya],[दृढलोहशृङ्खलानां भवतु विवधपाशबन्धनम् / ताभ्यामपि अधिकतरो वाचाबन्धः सुपुरुषस्य]
+Sukasaptati,verse,suk_1.13,"adyāpi nojjhati haraḥ kila kālakūṭaṃ, kūrmo bibharti dharaṇīṃ khalu cātmapṛṣṭhe / ambhonidhirvahati duḥsahavāḍavāgnimaṅgīkṛtaṃ sukṛtinaḥ paripālayanti","अद्यापि नोज्झति हरः किल कालकूटं, कूर्मो बिभर्ति धरणीं खलु चात्मपृष्ठे / अम्भोनिधिर्वहति दुःसहवाडवाग्निमङ्गीकृतं सुकृतिनः परिपालयन्ति"
+Sukasaptati,verse,suk_1.14,"tacchrutvā hṛṣṭā pūrṇā / ""evamevaitat' / tatastāṃ lakṣmīṃ pratividhāya guṇamohanārthe pradoṣe svagṛhe nināya / tataḥ sa mohanaḥ kathitavelopari nāgataḥ kiñcitkāryādivaiyagryeṇa / tato lakṣmyā sakāmayoktam- ""yatkamapi naraṃ samānaya' / tataḥ pūrṇayā mūḍhayā tatpatireva samānītaḥ / svabhartari samāyāte sā kathaṃ bhavatviti kathaṃ gṛhaṃ yātviti tvaṃ sakhyastava vā kathayantu / tā āhuḥ- ""na jānīmaḥ / tvameva kathaya' / śuka āha- ""yadi na yāsi tadā kathayāmi' / tayoktam-- ""na yāsyāmi' / śukaḥ-sā āgacchanneva svapatiriti jñātvā taṃ kacagrahaṃ pragṛhyaivamuvāca-he śaṭha! sarvadā tvamiti mamāgre jalpasi yanme tvāṃ vinā nānyā vallabhā asti / adhunā tu mayā parīkṣito jñātaśceti kopaṃ cakre' / sa ca tāṃ kaṣṭena sukomalavacanairanunīya svagṛhaṃ ninye / kathāṃ śrutvā śukenoktāṃ bhayavismayakāriṇīm / puṃścalīvṛndasaṃyuktā suptā rātrau vaṇikpriyā","तच्छ्रुत्वा हृष्टा पूर्णा / ""एवमेवैतत्ऽ / ततस्तां लक्ष्मीं प्रतिविधाय गुणमोहनार्थे प्रदोषे स्वगृहे निनाय / ततः स मोहनः कथितवेलोपरि नागतः किञ्चित्कार्यादिवैयग्र्येण / ततो लक्ष्म्या सकामयोक्तम्- ""यत्कमपि नरं समानयऽ / ततः पूर्णया मूढया तत्पतिरेव समानीतः / स्वभर्तरि समायाते सा कथं भवत्विति कथं गृहं यात्विति त्वं सख्यस्तव वा कथयन्तु / ता आहुः- ""न जानीमः / त्वमेव कथयऽ / शुक आह- ""यदि न यासि तदा कथयामिऽ / तयोक्तम्-- ""न यास्यामिऽ / शुकः-सा आगच्छन्नेव स्वपतिरिति ज्ञात्वा तं कचग्रहं प्रगृह्यैवमुवाच-हे शठ! सर्वदा त्वमिति ममाग्रे जल्पसि यन्मे त्वां विना नान्या वल्लभा अस्ति / अधुना तु मया परीक्षितो ज्ञातश्चेति कोपं चक्रेऽ / स च तां कष्टेन सुकोमलवचनैरनुनीय स्वगृहं निन्ये / कथां श्रुत्वा शुकेनोक्तां भयविस्मयकारिणीम् / पुंश्चलीवृन्दसंयुक्ता सुप्ता रात्रौ वणिक्प्रिया"
+Sukasaptati,verse,suk_2.1,iti śukasaptatau prathamā kathā // start suk 2: sā tathaiva samaṃ tābhirdvitīyo 'hni niśāmukhe / śukamāpṛcchya calitā śukastāmidamabravīt,इति शुकसप्ततौ प्रथमा कथा // स्तर्त् सुक् २: सा तथैव समं ताभिर्द्वितीयो ऽह्नि निशामुखे / शुकमापृच्छ्य चलिता शुकस्तामिदमब्रवीत्
+Sukasaptati,verse,suk_2.2,yatheṣṭaṃ gaccha suśroṇi yadi jānāsi duḥkṛte / pratyuttaraṃ samāyāte yaśodevīva saṅkaṭe,यथेष्टं गच्छ सुश्रोणि यदि जानासि दुःकृते / प्रत्युत्तरं समायाते यशोदेवीव सङ्कटे
+Sukasaptati,verse,suk_2.3,"tataḥ prabhāvato pṛcchati- ""kā yaśodevī / kadā kasminsaṅkaṭe tayā ka upāyaḥ kṛta' iti / śukaḥ- ""yadā kathayāmi tadā mayi suratavighātena tava kopaḥ prāṇaniṣūdanaḥ syāt' / sā āha- ""suhṛdāṃ sādhvasādhvapi śrotavyameva' ityanujñātaḥ śukaḥ āha- asti nandanaṃ nāma nagaram / tatra nandano nāma rājā / tatputro rājaśekharaḥ / tadvadhūḥ śaśiprabhā / tāṃ dhanasenasuto vīranāmā dṛṣṭvā sakāmaḥ san jvarapīḍito 'bhūt / bhojanādi na vidhatte / sa ca mātrā yaśodevyā pṛṣṭaḥ sansagadgadaṃ kāraṇamāha- ""sā ca rājakanyā durlabhā / sa kathaṃ jīvatu' iti praśnaḥ / tayoktam- ""tvameva kathaya' / śukaḥ-yadi prabhāvati! adya na yāsi tadā kathayāmi, ityukte sā āha- ""kathayeti' / atha śukaḥ-sā yaśodevī ekāṃ śunīṃ bhojanādyairāvarjayitvā ābharaṇāni paridhāyātmanā sārdhaṃ gṛhītvā śaśiprabhāpārśve gatvā tāṃ vijane sagadgadā jagāda-ahaṃ ca tvaṃ ca iyaṃ ca pūrvabhave bhaginyo 'bhūvan / mayā niḥśaṅkayā tvayā tu saśaṅkayā paranarābhilāṣaḥ pūritaḥ / anayā tu naiva / ato 'syāḥ śīlaprabhāvātkevalaṃ jātismaraṇameva na bhogāḥ śunikā ca sañjātā / sambhogavighnājjātismaraṇaṃ ca na te vartate / mama punarbhogānnirvighnānnirvighnajātismaraṇaṃ ca / ato 'hamanukampayā imāṃ śunakīṃ tvāṃ ca dṛṣṭvā kathayitumāgatā / atastvayārthināṃ kāṅkṣitaṃ dātavyameva / yo dānaṃ kuryātsa bhavetsarvasampadāṃ sthānam / uktañca-- kathayanti na yācante bhikṣāhārā gṛhe gṛhe / arthibhyo dīyatāṃ nityamadātuḥ phalamīdṛśam","ततः प्रभावतो पृच्छति- ""का यशोदेवी / कदा कस्मिन्सङ्कटे तया क उपायः कृतऽ इति / शुकः- ""यदा कथयामि तदा मयि सुरतविघातेन तव कोपः प्राणनिषूदनः स्यात्ऽ / सा आह- ""सुहृदां साध्वसाध्वपि श्रोतव्यमेवऽ इत्यनुज्ञातः शुकः आह- अस्ति नन्दनं नाम नगरम् / तत्र नन्दनो नाम राजा / तत्पुत्रो राजशेखरः / तद्वधूः शशिप्रभा / तां धनसेनसुतो वीरनामा दृष्ट्वा सकामः सन् ज्वरपीडितो ऽभूत् / भोजनादि न विधत्ते / स च मात्रा यशोदेव्या पृष्टः सन्सगद्गदं कारणमाह- ""सा च राजकन्या दुर्लभा / स कथं जीवतुऽ इति प्रश्नः / तयोक्तम्- ""त्वमेव कथयऽ / शुकः-यदि प्रभावति! अद्य न यासि तदा कथयामि, इत्युक्ते सा आह- ""कथयेतिऽ / अथ शुकः-सा यशोदेवी एकां शुनीं भोजनाद्यैरावर्जयित्वा आभरणानि परिधायात्मना सार्धं गृहीत्वा शशिप्रभापार्श्वे गत्वा तां विजने सगद्गदा जगाद-अहं च त्वं च इयं च पूर्वभवे भगिन्यो ऽभूवन् / मया निःशङ्कया त्वया तु सशङ्कया परनराभिलाषः पूरितः / अनया तु नैव / अतो ऽस्याः शीलप्रभावात्केवलं जातिस्मरणमेव न भोगाः शुनिका च सञ्जाता / सम्भोगविघ्नाज्जातिस्मरणं च न ते वर्तते / मम पुनर्भोगान्निर्विघ्नान्निर्विघ्नजातिस्मरणं च / अतो ऽहमनुकम्पया इमां शुनकीं त्वां च दृष्ट्वा कथयितुमागता / अतस्त्वयार्थिनां काङ्क्षितं दातव्यमेव / यो दानं कुर्यात्स भवेत्सर्वसम्पदां स्थानम् / उक्तञ्च-- कथयन्ति न याचन्ते भिक्षाहारा गृहे गृहे / अर्थिभ्यो दीयतां नित्यमदातुः फलमीदृशम्"
+Sukasaptati,verse,suk_2.4,"tataḥ śaśiprabhā sakaṇṭhagrāhaṃ ruditvā prāha-- ""māmapi kalyāṇi! puruṣāntareṇa yojaya' / tato yaśodevī tāṃ svasthīkṛtya bhartṛviditāṃ svagṛhaṃ nītvā svaputreṇa yojayāmāsa / sa ca rājaśekharo dravyādidānatoṣitaḥ sakhīyamiti kṛtvā na nivārayāmāsa / rājaputraṃ rājaputrīṃ pratāryaivaṃ ca bhāmini / yaśodevyā mahadbuddhya nijakāryamanuṣṭhitam","ततः शशिप्रभा सकण्ठग्राहं रुदित्वा प्राह-- ""मामपि कल्याणि! पुरुषान्तरेण योजयऽ / ततो यशोदेवी तां स्वस्थीकृत्य भर्तृविदितां स्वगृहं नीत्वा स्वपुत्रेण योजयामास / स च राजशेखरो द्रव्यादिदानतोषितः सखीयमिति कृत्वा न निवारयामास / राजपुत्रं राजपुत्रीं प्रतार्यैवं च भामिनि / यशोदेव्या महद्बुद्ध्य निजकार्यमनुष्ठितम्"
+Sukasaptati,verse,suk_2.5,buddhirasti yadaiṣā te vraja subhru parāntikam / bhaja nidrāṃ viśālākṣi mānyathā svaṃ viḍambaya,बुद्धिरस्ति यदैषा ते व्रज सुभ्रु परान्तिकम् / भज निद्रां विशालाक्षि मान्यथा स्वं विडम्बय
+Sukasaptati,verse,suk_3.1,iti śukakathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau dvitīyā kathā // start suk 3: athānyadine prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- gaccha deva kimāścaryaṃ yatra te ramate manaḥ / nṛpavadyadi jānāsi paritrāṇaṃ tvamātmanaḥ,इति शुककथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ द्वितीया कथा // स्तर्त् सुक् ३: अथान्यदिने प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- गच्छ देव किमाश्चर्यं यत्र ते रमते मनः / नृपवद्यदि जानासि परित्राणं त्वमात्मनः
+Sukasaptati,verse,suk_3.2,"prabhāvatī pṛcchati-kathametat / śukaḥ kathayati-asti viśālā nagarī / tatra sudarśano rājā / tatra ca vimalo nāma vaṇik / tasya ca patnīdvayaṃ subhagaṃ rūpasampannaṃ dṛṣṭvā kuṭilanāmā dhūrtastadbhāryādvayagrahaṇecchayā ambikāṃ devīmārādhya vimalarūpaṃ yayāce / labdhvā ca tatprakṛtiṃ vimale bahirgate tadgṛhaṃ gatvā prabhutvaṃ cakāra / prasādadhanadānairvaśīkṛto 'khilo 'pi parijanavargaḥ / tadbhāryādvayaṃ bahumānadānādinā santoṣya svecchayā bhuṅkte / vimalo 'yaṃ dhanādyanityatāṃ śrutvā dātā babhūveti parijano 'navarataṃ cintayati / atha satyavimalo 'pi dvāramāgataḥ kuṭilājñayā dvārapālena niṣiddhaḥ / tato bahiḥsthaḥ phutkaroti ""vañcito 'haṃ dhūrtarājena' / tasya caivaṃ krandato gotrajā janāḥ kautukācca militāḥ / tatkṣaṇāt haṭṭāni muktvā vaṇiksārtho militvā ārakṣikamantrimukhyānāṃ purataḥ phūccakre / ""rājanvañcito 'smi dhūrtarājena' / tato rājñā tadavalokanāya prahitāḥ puruṣāḥ / tenāpi te dravyādidānena sānukūlāḥ kṛtāḥ / taṃ dhanadāyakaṃ gṛhe dṛṣṭvā jano vadati-""svāminvimalo gṛhe vidyate / ayaṃ ca dhūrtarāṭ dvārasthaḥ' / tato nṛpeṇa dvāvapyekatra kṛtau / tato dvayormadhyānna ko 'pi dhūrtetarayorvyaktiṃ jānāti / jātaḥ kolāhalo 'khilalokavyavahāranāśakaro rājñaścapavādaḥ / yato rājñāṃ duṣṭanigrahaḥ śiṣṭapālanaṃ ca svargāya / uktañca- prajāpīḍanasantāpātsamudbhūto hutāśanaḥ / rājñaḥ kulaṃ śriyaṃ prāṇānnādagdhvā vinivartate","प्रभावती पृच्छति-कथमेतत् / शुकः कथयति-अस्ति विशाला नगरी / तत्र सुदर्शनो राजा / तत्र च विमलो नाम वणिक् / तस्य च पत्नीद्वयं सुभगं रूपसम्पन्नं दृष्ट्वा कुटिलनामा धूर्तस्तद्भार्याद्वयग्रहणेच्छया अम्बिकां देवीमाराध्य विमलरूपं ययाचे / लब्ध्वा च तत्प्रकृतिं विमले बहिर्गते तद्गृहं गत्वा प्रभुत्वं चकार / प्रसादधनदानैर्वशीकृतो ऽखिलो ऽपि परिजनवर्गः / तद्भार्याद्वयं बहुमानदानादिना सन्तोष्य स्वेच्छया भुङ्क्ते / विमलो ऽयं धनाद्यनित्यतां श्रुत्वा दाता बभूवेति परिजनो ऽनवरतं चिन्तयति / अथ सत्यविमलो ऽपि द्वारमागतः कुटिलाज्ञया द्वारपालेन निषिद्धः / ततो बहिःस्थः फुत्करोति ""वञ्चितो ऽहं धूर्तराजेनऽ / तस्य चैवं क्रन्दतो गोत्रजा जनाः कौतुकाच्च मिलिताः / तत्क्षणात् हट्टानि मुक्त्वा वणिक्सार्थो मिलित्वा आरक्षिकमन्त्रिमुख्यानां पुरतः फूच्चक्रे / ""राजन्वञ्चितो ऽस्मि धूर्तराजेनऽ / ततो राज्ञा तदवलोकनाय प्रहिताः पुरुषाः / तेनापि ते द्रव्यादिदानेन सानुकूलाः कृताः / तं धनदायकं गृहे दृष्ट्वा जनो वदति-""स्वामिन्विमलो गृहे विद्यते / अयं च धूर्तराट् द्वारस्थःऽ / ततो नृपेण द्वावप्येकत्र कृतौ / ततो द्वयोर्मध्यान्न को ऽपि धूर्तेतरयोर्व्यक्तिं जानाति / जातः कोलाहलो ऽखिललोकव्यवहारनाशकरो राज्ञश्चपवादः / यतो राज्ञां दुष्टनिग्रहः शिष्टपालनं च स्वर्गाय / उक्तञ्च- प्रजापीडनसन्तापात्समुद्भूतो हुताशनः / राज्ञः कुलं श्रियं प्राणान्नादग्ध्वा विनिवर्तते"
+Sukasaptati,verse,suk_4.1,"tato rājā ekānte tayornirṇayamacintayat / tatkathaya kathaṃ niścayaḥ syāditi praśnaḥ / śukaḥ-sa rājā labdhopāyastadvimalabhāryādvayaṃ pṛthakpṛthaksaṃsthāpya pṛṣṭavān-""kiṃ yuvayoḥ pāṇigrahaṇe bhartrā vibhūṣaṇaṃ pradattaṃ dhanaṃ ca / paścātkiṃ jalpitaṃ prathamasaṅgena ca kā vārttā bhartrā sahābhūt / kā mātā kaśca pitā / kiṃ kulam / kā jātiḥ' / ityevaṃ pṛṣṭābhyāṃ yathālabdhaṃ yathāvṛttaṃ yathāproktaṃ yathāsuptaṃ sarvaṃ tābhyāṃ kathitam / paścātu tau puruṣau pṛṣṭau parasparaṃ visaṃvadantau / tato bhāryādvayasya rukmiṇīsundarīnāmadheyasya yaḥ saṃvādaṃ vadati sa satyaḥ / itarastu dhūrto rājñā nirvāsitaḥ / satyastu rājñā sabhāryaḥ saskṛtaḥ svagṛhaṃ gataḥ / iti mahārājabuddhiḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā // iti śukasaptatau tṛtīyā kathā // start suk 4 : athānyadā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ-""māṃ kṛtāvajñaṃ kṛtvā mā gaccha / yato bālakādapi hitaṃ vākyaṃ grāhyam / kṛtāvajñaḥ purā devi vṛddhavākyaparāṅmukhaḥ / patito brāhmaṇo 'narthe viṣakanyāvivāhane","ततो राजा एकान्ते तयोर्निर्णयमचिन्तयत् / तत्कथय कथं निश्चयः स्यादिति प्रश्नः / शुकः-स राजा लब्धोपायस्तद्विमलभार्याद्वयं पृथक्पृथक्संस्थाप्य पृष्टवान्-""किं युवयोः पाणिग्रहणे भर्त्रा विभूषणं प्रदत्तं धनं च / पश्चात्किं जल्पितं प्रथमसङ्गेन च का वार्त्ता भर्त्रा सहाभूत् / का माता कश्च पिता / किं कुलम् / का जातिःऽ / इत्येवं पृष्टाभ्यां यथालब्धं यथावृत्तं यथाप्रोक्तं यथासुप्तं सर्वं ताभ्यां कथितम् / पश्चातु तौ पुरुषौ पृष्टौ परस्परं विसंवदन्तौ / ततो भार्याद्वयस्य रुक्मिणीसुन्दरीनामधेयस्य यः संवादं वदति स सत्यः / इतरस्तु धूर्तो राज्ञा निर्वासितः / सत्यस्तु राज्ञा सभार्यः सस्कृतः स्वगृहं गतः / इति महाराजबुद्धिः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता // इति शुकसप्ततौ तृतीया कथा // स्तर्त् सुक् ४ : अथान्यदा प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः-""मां कृतावज्ञं कृत्वा मा गच्छ / यतो बालकादपि हितं वाक्यं ग्राह्यम् / कृतावज्ञः पुरा देवि वृद्धवाक्यपराङ्मुखः / पतितो ब्राह्मणो ऽनर्थे विषकन्याविवाहने"
+Sukasaptati,verse,suk_4.2,"prabhāvatī pṛcchati-""kathametat"" / śukaḥ-asti somaprabhaṃ nāma dvijasthānam / tatra vidvāndhārmikaḥ somaśarmā nāma vipraḥ / tatputrī rūpaudāryaguṇopetā viṣakanyeti vijñātābhūt / tena tāṃ bhayena ko 'pi na vivāhayati / tataḥ somaśarmā varārthaṃ bhuvaṃ paryaṭan samprāpto dvijasthānaṃ janasthāna nāma / tatra govindanāmā brāhmaṇo jaḍo nirdhanaśca / tasmai kanyā pradattā / tena suhṛdāṃ nivārayatāmapi kṛtāvajñenoḍhā sarvarūpalāvaṇyaguṇopetā mohinī viṣakanyā / sā vidagdhā govindastu mūrkhaḥ laghuvayāśca / tataśca sā ātmano rūpalāvaṇyayauvanaṃ śuśoca / avidagdhaḥ patiḥ strīṇāṃ, prauḍhānāṃ nāyako 'guṇī / guṇināṃ tyāgināṃ stoko vibhavaśceti duḥkhakṛt","प्रभावती पृच्छति-""कथमेतत्"" / शुकः-अस्ति सोमप्रभं नाम द्विजस्थानम् / तत्र विद्वान्धार्मिकः सोमशर्मा नाम विप्रः / तत्पुत्री रूपौदार्यगुणोपेता विषकन्येति विज्ञाताभूत् / तेन तां भयेन को ऽपि न विवाहयति / ततः सोमशर्मा वरार्थं भुवं पर्यटन् सम्प्राप्तो द्विजस्थानं जनस्थान नाम / तत्र गोविन्दनामा ब्राह्मणो जडो निर्धनश्च / तस्मै कन्या प्रदत्ता / तेन सुहृदां निवारयतामपि कृतावज्ञेनोढा सर्वरूपलावण्यगुणोपेता मोहिनी विषकन्या / सा विदग्धा गोविन्दस्तु मूर्खः लघुवयाश्च / ततश्च सा आत्मनो रूपलावण्ययौवनं शुशोच / अविदग्धः पतिः स्त्रीणां, प्रौढानां नायको ऽगुणी / गुणिनां त्यागिनां स्तोको विभवश्चेति दुःखकृत्"
+Sukasaptati,verse,suk_4.3,pāusasamaapavāso jovvaṇadiahe tahā a dāliddaṃ / paḍhamasiṇehavioo tiṇi vi garuāidukkhāiṃ,पाउससमअपवासो जोव्वणदिअहे तहा अ दालिद्दं / पढमसिणेहविओओ तिणि वि गरुआइदुक्खाइं
+Sukasaptati,verse,suk_4.24,[pravṛṭsamayapravāso yauvanadivase tathā ca dāridryam / prathamasnehaviyogastrīṇyapi gurukāṇi duḥkhāni],[प्रवृट्समयप्रवासो यौवनदिवसे तथा च दारिद्र्यम् / प्रथमस्नेहवियोगस्त्रीण्यपि गुरुकाणि दुःखानि]
+Sukasaptati,verse,suk_4.4,appatthāve paḍhiaṃ kaṇṭhavihūṇaṃ ca gāiaṃ gīaṃ / mā mā bhaṇanti suraaṃ tiṇi vi garuāi dukkhāiṃ,अप्पत्थावे पढिअं कण्ठविहूणं च गाइअं गीअं / मा मा भणन्ति सुरअं तिणि वि गरुआइ दुक्खाइं
+Sukasaptati,verse,suk_4.4,[aprastāve paṭhitaṃ kaṇṭhavihīnaṃ ca gāyanaṃ gītam / mā mā bhaṇantyāṃ surataṃ trīṇyapi gurukāṇi duḥkhāni],[अप्रस्तावे पठितं कण्ठविहीनं च गायनं गीतम् / मा मा भणन्त्यां सुरतं त्रीण्यपि गुरुकाणि दुःखानि]
+Sukasaptati,verse,suk_4.5,"sānyadā govindaṃ patimityabravīt-""mama piturgehātsamāgatāyā bahūni dināni sañjātāni / tato 'haṃ tvayaiva saha gamiṣye nānyathā' / tataḥ śakaṭaṃ mārgayitvā sabhāryakaḥ sa calitaḥ / yāvatprayāti tāvatpathi eko yuvā vāggmī surūpaḥ śūraśca viṣṇunāmā brāhmaṇo militaḥ / tasya brāhmaṇasya tasyāścānyonmanurāgaḥ sañjātaḥ / uktañca- prītiḥ syāddarśanādyaiḥ prathamamatha manaḥsaṅgasaṅkalpabhāvo, nidrāchedastanutvaṃ vapuṣi kaluṣatā cendriyāṇāṃ nivṛttiḥ / hrīnāśonmādamūrcchāmaraṇamiti jagadyātyavasthā deśaitāḥ, lagnairyatpuṣpabāṇaiḥ sa jayati madanaḥ sannirastānyadhanvī","सान्यदा गोविन्दं पतिमित्यब्रवीत्-""मम पितुर्गेहात्समागताया बहूनि दिनानि सञ्जातानि / ततो ऽहं त्वयैव सह गमिष्ये नान्यथाऽ / ततः शकटं मार्गयित्वा सभार्यकः स चलितः / यावत्प्रयाति तावत्पथि एको युवा वाग्ग्मी सुरूपः शूरश्च विष्णुनामा ब्राह्मणो मिलितः / तस्य ब्राह्मणस्य तस्याश्चान्योन्मनुरागः सञ्जातः / उक्तञ्च- प्रीतिः स्याद्दर्शनाद्यैः प्रथममथ मनःसङ्गसङ्कल्पभावो, निद्राछेदस्तनुत्वं वपुषि कलुषता चेन्द्रियाणां निवृत्तिः / ह्रीनाशोन्मादमूर्च्छामरणमिति जगद्यात्यवस्था देशैताः, लग्नैर्यत्पुष्पबाणैः स जयति मदनः सन्निरस्तान्यधन्वी"
+Sukasaptati,verse,suk_4.6,"sa pathiko dampatyoḥ pūgapatroccayaṃ dadāti / ityevaṃ grāmyabrāhmaṇorohaviṣṇorviśvastaḥ ātmano nirodhasaṅgabhay��duttīrya ta gantrīvāhamārohayati / viṣṇunā ca patyau vṛkṣāntaragate sā mohino bhuktā ātmavaśīkṛtā / tayā cātmīyaṃ nāma gotraṃ kulakramaṃ cājñāpitaḥ / patyuśca samāgatasya ""tvaṃ coro 'sīti' gantryārohaṇaṃ kuvato niṣedhaḥ kṛtaḥ / viṣṇurapi tāṃ kṛhītvā govindaṃ dharṣitavān / tatastayoḥ keśākeśi saṃvṛttam / govindastu viṣṇunā viṣakanyāprabhāveṇa nirjitaḥ / tatastāṃ gṛhītvā viṣṇuḥ svagṛhaṃ praticalitaḥ / govindaḥ pṛṣṭhastho mārgāsanne grāme gatvā phūtkṛtavān-""yadanena caureṇa mama bhāryā gṛhītā / trāyatāṃ tām / mama śaraṇaṃ bho janāḥ' / atha grāmādhipena viṣṇurmohinīyuto dhṛtaḥ / pṛṣṭenottaraṃ dattaṃ viṣṇunā yatheyaṃ mayā pariṇītā / madīyāṃ ca bhāryāmeṣa pathiko mārge dṛṣṭvā grahilo babhūva / govindenāpi pṛṣṭena idamevottaritam / tato mantrī tayorekamevottaraṃ śratvā jātyādikaṃ pṛṣṭavān / trayamapi tu saṃvadati tataḥ kathaṃ niścayaḥ"" / iti śukapraśnaḥ / tatastayā pṛṣṭaḥ śuka āha-mantriṇoktam, ""kiyanti dināni saṅgamasya yuṣmākaṃ prayāṇe"" / tairuktam-""kalye bhojanāntaraṃ saṃvṛttaḥ samāgamaḥ' / tato mantriṇā brāhmaṇau pṛthakpṛthakpṛṣṭau-""kimanayā kalye bhojanavelāyāṃ bhuktam' / yacca tayā bhuktaṃ tadgovindo jānāti itarastu na / tataḥ sa viḍambitaḥ sacivena / gonindaḥ śikṣitaḥ / dhigimāṃ brāhmaṇīṃ paratreha ca duḥkhadāṃ muñca śīghram / uktañca- vaidyaṃ pānarataṃ naṭaṃ kupaṭhitaṃ mūrkhaṃ parivrājakaṃ yodhaṃ kāpuruṣaṃ viṭaṃ vivayasaṃ svādhyāyahīnaṃ dvijam / rājyaṃ bālanarendramantrirahitaṃ mitraṃ chalānveṣi ca bhāryāṃ yauvanagarvitāṃ pararatāṃ muñcanti ye paṇḍitāḥ","स पथिको दम्पत्योः पूगपत्रोच्चयं ददाति / इत्येवं ग्राम्यब्राह्मणोरोहविष्णोर्विश्वस्तः आत्मनो निरोधसङ्गभयादुत्तीर्य त गन्त्रीवाहमारोहयति / विष्णुना च पत्यौ वृक्षान्तरगते सा मोहिनो भुक्ता आत्मवशीकृता / तया चात्मीयं नाम गोत्रं कुलक्रमं चाज्ञापितः / पत्युश्च समागतस्य ""त्वं चोरो ऽसीतिऽ गन्त्र्यारोहणं कुवतो निषेधः कृतः / विष्णुरपि तां कृहीत्वा गोविन्दं धर्षितवान् / ततस्तयोः केशाकेशि संवृत्तम् / गोविन्दस्तु विष्णुना विषकन्याप्रभावेण निर्जितः / ततस्तां गृहीत्वा विष्णुः स्वगृहं प्रतिचलितः / गोविन्दः पृष्ठस्थो मार्गासन्ने ग्रामे गत्वा फूत्कृतवान्-""यदनेन चौरेण मम भार्या गृहीता / त्रायतां ताम् / मम शरणं भो जनाःऽ / अथ ग्रामाधिपेन विष्णुर्मोहिनीयुतो धृतः / पृष्टेनोत्तरं दत्तं विष्णुना यथेयं मया परिणीता / मदीयां च भार्यामेष पथिको मार्गे दृष्ट्वा ग्रहिलो बभूव / गोविन्देनापि पृष्टेन इदमेवोत्तरितम् / ततो मन्त्री तयोरेकमेवोत्तरं श्रत्वा जात्यादिकं पृष्टवान् / त्रयमपि तु संवदति ततः कथं निश्चयः"" / इति शुकप्रश्नः / ततस्तया पृष्टः शुक आह-मन्त्रिणोक्तम्, ""कियन्ति दिनानि सङ्गमस्य युष्माकं प्रयाणे"" / तैरुक्तम्-""कल्ये भोजनान्तरं संवृत्तः समागमःऽ / ततो मन्त्रिणा ब्राह्मणौ पृथक्पृथक्पृष्टौ-""किमनया कल्ये भोजनवेलायां भुक्तम्ऽ / यच्च तया भुक्तं तद्गोविन्दो जानाति इतरस्तु न / ततः स विडम्बितः सचिवेन / गोनिन्दः शिक्षितः / धि���िमां ब्राह्मणीं परत्रेह च दुःखदां मुञ्च शीघ्रम् / उक्तञ्च- वैद्यं पानरतं नटं कुपठितं मूर्खं परिव्राजकं योधं कापुरुषं विटं विवयसं स्वाध्यायहीनं द्विजम् / राज्यं बालनरेन्द्रमन्त्रिरहितं मित्रं छलान्वेषि च भार्यां यौवनगर्वितां पररतां मुञ्चन्ति ये पण्डिताः"
+Sukasaptati,verse,suk_4.7,tathāpi kāminīlubdho dhikkṛtaḥ sādhubhistadā / tāmevādāya calitastatkṛte nihataḥ pathi,तथापि कामिनीलुब्धो धिक्कृतः साधुभिस्तदा / तामेवादाय चलितस्तत्कृते निहतः पथि
+Sukasaptati,verse,suk_4.8,taddevi yaḥ karotyevamavajñāṃ vṛddhaśikṣitaḥ / sa parābhavamāpnoti govindo brāhmaṇo yathā,तद्देवि यः करोत्येवमवज्ञां वृद्धशिक्षितः / स पराभवमाप्नोति गोविन्दो ब्राह्मणो यथा
+Sukasaptati,verse,suk_5.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā // iti śukasaptatau caturtho kathā // start suk 5: punaranyadine sā gamanāya śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- gaccha devi vijānāsi yadi kartuṃ tvamuttaram / sabhāyāṃ nṛpateryadvadviṣame bālapaṇḍitā,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता // इति शुकसप्ततौ चतुर्थो कथा // स्तर्त् सुक् ५: पुनरन्यदिने सा गमनाय शुकं पृच्छति / शुकः- गच्छ देवि विजानासि यदि कर्तुं त्वमुत्तरम् / सभायां नृपतेर्यद्वद्विषमे बालपण्डिता
+Sukasaptati,verse,suk_5.2,"prabhāvatīpṛṣṭaḥ śukaḥ kathāṃ prāha-asti ujjayinī nāma nagarī / tatra vikramādityo rājā / tasya rājño kāmalīlā nāma uttamakule jātā / sā ca rājño 'tīva vallabhā / ekadā nṛpastayā sārdhaṃ bhojanaṃ kurvanbhṛṣṭamatsyāṃstasyai dāpayāmāsa / sā āha-svāmin! nāhametānpuruṣānavalokayitumapi samarthā kiṃ punaḥ sparśanam / iti śṛtvā matsyā aṭṭahāsena tathā jahasuryathā nāgarikaloke śrutam / rājā ca tanmatsyahāsyakāraṇaṃ mantrijyotirvicchākunikakovidānpṛcachati / yadā na ko 'pi jānāti tadā sarvadvijāgresaraṃ purohitaṃ prāha-yathā tvayaiva matsyahāsyakāraṇaṃ kathanīyamanyathātvaṃ deśānnirvāsaṃ prāpnoṣi / purodhā apyetadvacaḥ śrutvā dinapañcakaṃ vyavadhāne yācayitvā saviṣādo gṛhamagamat / sa purohitaḥ taduttaramajānanpurastādrājñā nirvāsyate / sa kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / uttaramapyāha śukaḥ-sa brāhmaṇo viṣādāpannaḥ putryā bālapaṇḍitayā babhāṣe, tāta! kathamudvignacitta iva lakṣyase / kathaya viṣādasya kāraṇam / vidvadbhirvipadyapyuccaiḥ sthātavyam / uktañca- sampadi yasya na harṣo vipadi viṣādo raṇe ca bhīrutvam / taṃ bhuvanatrayatilakaṃ jananī janayati sutaṃ viralam","प्रभावतीपृष्टः शुकः कथां प्राह-अस्ति उज्जयिनी नाम नगरी / तत्र विक्रमादित्यो राजा / तस्य राज्ञो कामलीला नाम उत्तमकुले जाता / सा च राज्ञो ऽतीव वल्लभा / एकदा नृपस्तया सार्धं भोजनं कुर्वन्भृष्टमत्स्यांस्तस्यै दापयामास / सा आह-स्वामिन्! नाहमेतान्पुरुषानवलोकयितुमपि समर्था किं पुनः स्पर्शनम् / इति शृत्वा मत्स्या अट्टहासेन तथा जहसुर्यथा नागरिकलोके श्रुतम् / राजा च तन्मत्स्यहास्यकारणं मन्त्रिज्योतिर्विच्छाकुनिककोविदान्पृचछति / यदा न को ऽपि जानाति तदा सर्वद्विजाग्रेसरं पुरोहितं प्राह-यथा त्वयैव मत्स्यहास्यकारणं कथनीयमन्यथात्वं देशान्निर्वासं प्राप्नोषि / पुरोधा अप्येतद्वचः श्रुत्वा दिनपञ्चकं ��्यवधाने याचयित्वा सविषादो गृहमगमत् / स पुरोहितः तदुत्तरमजानन्पुरस्ताद्राज्ञा निर्वास्यते / स कथं भवत्विति प्रश्नः / उत्तरमप्याह शुकः-स ब्राह्मणो विषादापन्नः पुत्र्या बालपण्डितया बभाषे, तात! कथमुद्विग्नचित्त इव लक्ष्यसे / कथय विषादस्य कारणम् / विद्वद्भिर्विपद्यप्युच्चैः स्थातव्यम् / उक्तञ्च- सम्पदि यस्य न हर्षो विपदि विषादो रणे च भीरुत्वम् / तं भुवनत्रयतिलकं जननी जनयति सुतं विरलम्"
+Sukasaptati,verse,suk_5.3,tato brāhmaṇo 'viralaṃ vṛttāntamācaṣṭe anena kāraṇena rājā māṃ nāgarānnirvāsayati / yataḥ- na sauhṛdaṃ na viśvāso na sneho na ca bandhutā / kenāpi saha saṃsāre kuto rājñā chalārthinā,ततो ब्राह्मणो ऽविरलं वृत्तान्तमाचष्टे अनेन कारणेन राजा मां नागरान्निर्वासयति / यतः- न सौहृदं न विश्वासो न स्नेहो न च बन्धुता / केनापि सह संसारे कुतो राज्ञा छलार्थिना
+Sukasaptati,verse,suk_5.4,uktañca- kāke śaucaṃ dyūtakāre ca satyaṃ sarpe kṣāntiḥ strīṣu kāmopaśāntiḥ / klībe dhairyaṃ madyape tattvacintā rājā mitraṃ kena dṛṣṭaṃ śrutaṃ vā,उक्तञ्च- काके शौचं द्यूतकारे च सत्यं सर्पे क्षान्तिः स्त्रीषु कामोपशान्तिः / क्लीबे धैर्यं मद्यपे तत्त्वचिन्ता राजा मित्रं केन दृष्टं श्रुतं वा
+Sukasaptati,verse,suk_5.5,kiñca- nadīnāṃ nakhināñcaiva śṛṅgiṇāṃ śastrapāṇinām / viśvāso naiva kartavyaḥ śtrīṣu rājakuleṣu ca,किञ्च- नदीनां नखिनाञ्चैव शृङ्गिणां शस्त्रपाणिनाम् / विश्वासो नैव कर्तव्यः श्त्रीषु राजकुलेषु च
+Sukasaptati,verse,suk_5.6,bhoginaḥ kañcukāsaktāḥ krūrāḥ kuṭilagaminaḥ / duḥkhopasarpaṇīyāśca rājāno bhujagā iva,भोगिनः कञ्चुकासक्ताः क्रूराः कुटिलगमिनः / दुःखोपसर्पणीयाश्च राजानो भुजगा इव
+Sukasaptati,verse,suk_5.7,hasannapi nṛpo hanti mānayannapi durjanaḥ / spṛśannapi gajo hanti jighrannapi bhujaṅgamaḥ,हसन्नपि नृपो हन्ति मानयन्नपि दुर्जनः / स्पृशन्नपि गजो हन्ति जिघ्रन्नपि भुजङ्गमः
+Sukasaptati,verse,suk_5.8,eṣa rājā ā bālyātsevito 'pi mayi viparīto babhūva / tasmānmayā jīvitumicchatā dvijaiḥ saha paradeśaṃ gantavyam / uktañca- tyajedekaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet / grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet,एष राजा आ बाल्यात्सेवितो ऽपि मयि विपरीतो बभूव / तस्मान्मया जीवितुमिच्छता द्विजैः सह परदेशं गन्तव्यम् / उक्तञ्च- त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् / ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्
+Sukasaptati,verse,suk_5.9,tataḥ sā bālikā tātavacanaṃ śrutvā prāha-tāta! tvayā yuktamuktam / paraṃ svāmirahitānāṃ na kvāpi pūjā / yata uktam- apradhānaḥ pradhānaḥ syādyadi seveta pārthivam / pradhāno 'pyapradhānaḥ syādyadi sevāvivarjitaḥ,ततः सा बालिका तातवचनं श्रुत्वा प्राह-तात! त्वया युक्तमुक्तम् / परं स्वामिरहितानां न क्वापि पूजा / यत उक्तम्- अप्रधानः प्रधानः स्याद्यदि सेवेत पार्थिवम् / प्रधानो ऽप्यप्रधानः स्याद्यदि सेवाविवर्जितः
+Sukasaptati,verse,suk_5.10,āsannameva nṛpatirbhajate manuṣyaṃ vidyāvihīnamakulīnamasaṃstutaṃ vā / prāyeṇa bhūmipatayaḥ pramadā latāśca yaḥ pārśvato bhavati taṃ pariveṣṭayanti,आसन्नमेव नृपतिर्भजते मनुष्यं विद्याविहीनमकुलीनमसंस्तुतं वा / प्रायेण भूमिपतयः प्रमदा लताश्च यः पार्श्वतो भवति तं परिवेष्टयन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_5.11,ārohanti śanairmṛtyā dhunvantamapi pārthivam / kopaprasādavastūnāṃ vicinvanti samīpagāḥ,आरोहन्ति शनैर्मृत्या धुन्वन्तमपि पार्थिवम् / कोपप्रसादवस्तूनां विचिन्वन्ति समीपगाः
+Sukasaptati,verse,suk_5.12,tathā ca- vidyāvatāṃ mahecchānāṃ śilpavikramaśālinām / sevāvṛttividāñcaiva nāśrayaḥ pārthivaṃ vinā,तथा च- विद्यावतां महेच्छानां शिल्पविक्रमशालिनाम् / सेवावृत्तिविदाञ्चैव नाश्रयः पार्थिवं विना
+Sukasaptati,verse,suk_5.13,ye jātyādimahotsāhā nopagacchanti pārthivam / teṣāmāmaraṇaṃ bhikṣā prāyāścittaṃ vinirmitam,ये जात्यादिमहोत्साहा नोपगच्छन्ति पार्थिवम् / तेषामामरणं भिक्षा प्रायाश्चित्तं विनिर्मितम्
+Sukasaptati,verse,suk_5.14,rogairgrahairnṛpargraisto yo na vetti jaḍakriyaḥ / madhyamantramupāyaṃ ca so 'vaśyaṃ tāta na sthiraḥ,रोगैर्ग्रहैर्नृपर्ग्रैस्तो यो न वेत्ति जडक्रियः / मध्यमन्त्रमुपायं च सो ऽवश्यं तात न स्थिरः
+Sukasaptati,verse,suk_5.15,uktañca- sarpānvyāghrān gajānsiṃhāndṛṣṭvopāyairvaśīkṛtān / rājeti kiyatī mātrā dhīmatāmapramādinām,उक्तञ्च- सर्पान्व्याघ्रान् गजान्सिंहान्दृष्ट्वोपायैर्वशीकृतान् / राजेति कियती मात्रा धीमतामप्रमादिनाम्
+Sukasaptati,verse,suk_5.16,tathā ca- rājānameva saṃśritya vidvānyāti paronnatim / vinā malayamanyatra candanaṃ na vivardhate,तथा च- राजानमेव संश्रित्य विद्वान्याति परोन्नतिम् / विना मलयमन्यत्र चन्दनं न विवर्धते
+Sukasaptati,verse,suk_5.17,dhavalānyātapatrāṇi vājinaśca manoramāḥ / sadā mattāśca mātaṅgāḥ prasanne sati bhūpatau,धवलान्यातपत्राणि वाजिनश्च मनोरमाः / सदा मत्ताश्च मातङ्गाः प्रसन्ने सति भूपतौ
+Sukasaptati,verse,suk_5.18,"tasmāttāt, tvaṃ rājñā mānyaḥ prasādapātrañca / tataḥ sandehe 'sminmā viṣādībhava / yataḥ- rājagrahe samāyāte viṣame kāryasaṃśaye / sandigdhamanasāṃ rājñāṃ pradhānāḥ saṃśayacchidaḥ","तस्मात्तात्, त्वं राज्ञा मान्यः प्रसादपात्रञ्च / ततः सन्देहे ऽस्मिन्मा विषादीभव / यतः- राजग्रहे समायाते विषमे कार्यसंशये / सन्दिग्धमनसां राज्ञां प्रधानाः संशयच्छिदः"
+Sukasaptati,verse,suk_5.19,tato he tāta! sthirībhava / matsyahasanottaraṃ rājñaḥ purato mayābhidheyamiti / snāhi bhuṅkṣva / tataḥ sa evaṃ kṛtvā rājño 'grato gatvā sarvaṃ nivedayāmāsa / nṛpo 'pi tuṣṭastāmājuhāva / sā āśīrvādaṃ dattvā rājānamabravīt-rājanmā mudhā viprānviḍambaya / kiṃ tvayā evaṃvidhaṃ matsyānāṃ hāsyaṃ dṛṣṭaṃ śrutaṃ vā / kathaṃ māmabalājana pṛcchanna vilajjase / yataḥ- itaro 'pi na sāmānyo nṛpatirdivyarūpabhṛt / tvaṃ punarvikramādityo yathārtho 'si parantapa,ततो हे तात! स्थिरीभव / मत्स्यहसनोत्तरं राज्ञः पुरतो मयाभिधेयमिति / स्नाहि भुङ्क्ष्व / ततः स एवं कृत्वा राज्ञो ऽग्रतो गत्वा सर्वं निवेदयामास / नृपो ऽपि तुष्टस्तामाजुहाव / सा आशीर्वादं दत्त्वा राजानमब्रवीत्-राजन्मा मुधा विप्रान्विडम��बय / किं त्वया एवंविधं मत्स्यानां हास्यं दृष्टं श्रुतं वा / कथं मामबलाजन पृच्छन्न विलज्जसे / यतः- इतरो ऽपि न सामान्यो नृपतिर्दिव्यरूपभृत् / त्वं पुनर्विक्रमादित्यो यथार्थो ऽसि परन्तप
+Sukasaptati,verse,suk_5.20,uktañca- indrātprabhutvaṃ jvalanātpratāpaṃ krodhaṃ yamādvaiśravaṇācca vittam / sattvasthite rāmajanārdanābhyāmādāya rājñaḥ kriyate śarīram,उक्तञ्च- इन्द्रात्प्रभुत्वं ज्वलनात्प्रतापं क्रोधं यमाद्वैश्रवणाच्च वित्तम् / सत्त्वस्थिते रामजनार्दनाभ्यामादाय राज्ञः क्रियते शरीरम्
+Sukasaptati,verse,suk_5.21,tathā ca bhārate- mā vṛkodara pādena ekādaśacamūpatim / pañcanāmapi yo bharttā nāsāprakṛtimānavī <1> <1. `māninā' iti pā->,तथा च भारते- मा वृकोदर पादेन एकादशचमूपतिम् / पञ्चनामपि यो भर्त्ता नासाप्रकृतिमानवी <१> <१. `मानिनाऽ इति पा->
+Sukasaptati,verse,suk_5.22,svāminkathaṃ na tvaṃ svayameva vicārayasi / yatastvameva sarvasaṃśayacchettā / athānyebhyaścet śrotuṃ kautukaṃ tarhi śṛṇu / iyaṃ rājñī na spṛśati hyasmānmatsyānmahāsatī / puruṣākhyānato rājan hasitāḥ śapharā dhruvam,स्वामिन्कथं न त्वं स्वयमेव विचारयसि / यतस्त्वमेव सर्वसंशयच्छेत्ता / अथान्येभ्यश्चेत् श्रोतुं कौतुकं तर्हि शृणु / इयं राज्ञी न स्पृशति ह्यस्मान्मत्स्यान्महासती / पुरुषाख्यानतो राजन् हसिताः शफरा ध्रुवम्
+Sukasaptati,verse,suk_5.23,paribhāvyastvayā rājan ślokārtho 'yaṃ sadā hṛdi / mūḍhadhīranyathā deva yadi pṛcchasi māṃ punaḥ,परिभाव्यस्त्वया राजन् श्लोकार्थो ऽयं सदा हृदि / मूढधीरन्यथा देव यदि पृच्छसि मां पुनः
+Sukasaptati,verse,suk_5.24,rājanrājapatnyāḥ sūryamapaśyantyāstatkathamasatītvaśaṅkā syāt / ślokārthe prastutārthe ca matsyānāṃ hasanaṃ budhāḥ / sanṛpā na vijānanti api sarvārthakovidāḥ,राजन्राजपत्न्याः सूर्यमपश्यन्त्यास्तत्कथमसतीत्वशङ्का स्यात् / श्लोकार्थे प्रस्तुतार्थे च मत्स्यानां हसनं बुधाः / सनृपा न विजानन्ति अपि सर्वार्थकोविदाः
+Sukasaptati,verse,suk_6.1,tataḥ sado mūḍhaṃ dṛṣṭvā bālapaṇḍitā utthāya yayau / śuko 'pyāha-ahaṃ prātaḥ kathayiṣye / iti kīroktiṃ śrutvā prabhāvatī suptā // iti śukasaptatau pañcamī kathā // start suk 6: athāparasmindivase prabhāvatī śukaṃ prāha- śuka! sa matsyahāsyavyatikaro rājñā jñāto na veti / śuka āha- nṛpaḥ ślokārthamajānanna nidrāṃ lebhe / uktañca- nidrā bhadre kutasteṣāṃ ye ṛṇavyādhipīḍitāḥ / avidheyakalatrāśca ye cānye kṛtavairiṇaḥ,ततः सदो मूढं दृष्ट्वा बालपण्डिता उत्थाय ययौ / शुको ऽप्याह-अहं प्रातः कथयिष्ये / इति कीरोक्तिं श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता // इति शुकसप्ततौ पञ्चमी कथा // स्तर्त् सुक् ६: अथापरस्मिन्दिवसे प्रभावती शुकं प्राह- शुक! स मत्स्यहास्यव्यतिकरो राज्ञा ज्ञातो न वेति / शुक आह- नृपः श्लोकार्थमजानन्न निद्रां लेभे / उक्तञ्च- निद्रा भद्रे कुतस्तेषां ये ऋणव्याधिपीडिताः / अविधेयकलत्राश्च ये चान्ये कृतवैरिणः
+Sukasaptati,verse,suk_6.2,rājā nidrābhāve kaṣṭena niśāṃ nītvā prātarbālapaṇḍitāmākārya prāha-bālike! ślokārtho na jñāto mayā / tasmānmatsyahāsyakāraṇe nivedaya / sā āha-rājanmā��� mā pṛccha / yataḥ- paścāttāpo 'tra bhavitā bhāryāyā vaṇijo yathā / āgraheṇa kṛtaḥ patyau maṇḍakāgamanaṃ prati,राजा निद्राभावे कष्टेन निशां नीत्वा प्रातर्बालपण्डितामाकार्य प्राह-बालिके! श्लोकार्थो न ज्ञातो मया / तस्मान्मत्स्यहास्यकारणे निवेदय / सा आह-राजन्मां मा पृच्छ / यतः- पश्चात्तापो ऽत्र भविता भार्याया वणिजो यथा / आग्रहेण कृतः पत्यौ मण्डकागमनं प्रति
+Sukasaptati,verse,suk_6.3,rājā-kathametat / śukaḥ-astyatra jayantī nāma nagarī / tatra vaṇikasutaḥ sumatirnāma tasya priyā padminī nāma / tasya ca vaṇijaḥ puṇyakṣayāddhanaṃ kṣīṇam / sa ca janaiḥ parityaktaḥ / yato jano dhanamitraḥ / uktañca- yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāndhavāḥ / yasyārthāḥ sa pumāṃlloke yasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ,राजा-कथमेतत् / शुकः-अस्त्यत्र जयन्ती नाम नगरी / तत्र वणिकसुतः सुमतिर्नाम तस्य प्रिया पद्मिनी नाम / तस्य च वणिजः पुण्यक्षयाद्धनं क्षीणम् / स च जनैः परित्यक्तः / यतो जनो धनमित्रः / उक्तञ्च- यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः / यस्यार्थाः स पुमांल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः
+Sukasaptati,verse,suk_6.4,tathā ca bhārate- jīvanto 'pi mṛtāḥ pañca śrūyante kila bhārata / daridro vyādhito mūrkhaḥ pravāsī nityasevakaḥ,तथा च भारते- जीवन्तो ऽपि मृताः पञ्च श्रूयन्ते किल भारत / दरिद्रो व्याधितो मूर्खः प्रवासी नित्यसेवकः
+Sukasaptati,verse,suk_6.5,tathā ca- iha loke hi dhanināṃ paro 'pi svajanāyate / svajano 'pi draridrāṇāṃ tatkṣaṇāddurjanāyate,तथा च- इह लोके हि धनिनां परो ऽपि स्वजनायते / स्वजनो ऽपि द्ररिद्राणां तत्क्षणाद्दुर्जनायते
+Sukasaptati,verse,suk_6.6,so 'pi ca tṛṇakāṣṭhādikamānīya purīmadhye vikrīṇāti / anyadā anena tṛṇakāṣṭhādikaṃ kimapi vane na prāptam / dṛḍhakāṣṭhamayo 'pi vighnavināyakaḥ prāptaḥ / tataścintitam-kimasau mama vidhāsyati? uktañca- bubhukṣitaḥ kiṃ na karoti pāpaṃ kṣīṇā narā niṣkaruṇā bhavanti / prāṇārthamete hi samācaranti mataṃ satāṃ yanna mataṃ tadeṣām,सो ऽपि च तृणकाष्ठादिकमानीय पुरीमध्ये विक्रीणाति / अन्यदा अनेन तृणकाष्ठादिकं किमपि वने न प्राप्तम् / दृढकाष्ठमयो ऽपि विघ्नविनायकः प्राप्तः / ततश्चिन्तितम्-किमसौ मम विधास्यति? उक्तञ्च- बुभुक्षितः किं न करोति पापं क्षीणा नरा निष्करुणा भवन्ति / प्राणार्थमेते हि समाचरन्ति मतं सतां यन्न मतं तदेषाम्
+Sukasaptati,verse,suk_6.7,"yāvatsa tasya vināyakasya pāṭanāyottiṣṭhati tāvattuṣṭaḥ san jagāda-ahaṃ tava pratidinaṃ pañca pañca maṇḍakāndāsye khaṇḍaghṛtayutān / mamālaye prātaryāyāḥ / paraṃ kasyāpi idaṃ rahasyaṃ na kathanīyam / kathite tu madvaco vitathaṃ bhaviṣyati / so 'pi ca ""tathe'ti pratipādya nityaṃ maṇḍakapañcakaṃ bhāryāyā arpayati / taddaivaṃ maṇḍakapañcakaṃ ghṛtakhaṇḍayuktamādāya tadbhāryā nijakuṭumbaṃ tṛptīkaroti / nityaṃ ca tānmaṇḍakān gotriṇāṃ gṛhe vāhayāmāsa / nijasakhyā mandodaryāstṛptyarthaṃ nityaṃ prāhiṇot / anyadā sā sakhī tāṃ papraccha / padminyapi maṇḍakāgamanamidaṃ na jānāti / tatastasyāḥ purā sā sakhī kapaṭādbrūte-sakhi! yadi tvaṃ mama purato guhyaṃ na kathayasi tatkaḥ snehaḥ / uktañca- dadāti pratigṛhṇāni guhyamākhyāti pṛcchati / bhuṅkte bhojayate caiva ṣaḍvidhaṃ prītilakṣaṇam","यावत्स तस्य विनायकस्य पाटनायोत्तिष्ठति तावत्तुष���टः सन् जगाद-अहं तव प्रतिदिनं पञ्च पञ्च मण्डकान्दास्ये खण्डघृतयुतान् / ममालये प्रातर्यायाः / परं कस्यापि इदं रहस्यं न कथनीयम् / कथिते तु मद्वचो वितथं भविष्यति / सो ऽपि च ""तथेऽति प्रतिपाद्य नित्यं मण्डकपञ्चकं भार्याया अर्पयति / तद्दैवं मण्डकपञ्चकं घृतखण्डयुक्तमादाय तद्भार्या निजकुटुम्बं तृप्तीकरोति / नित्यं च तान्मण्डकान् गोत्रिणां गृहे वाहयामास / निजसख्या मन्दोदर्यास्तृप्त्यर्थं नित्यं प्राहिणोत् / अन्यदा सा सखी तां पप्रच्छ / पद्मिन्यपि मण्डकागमनमिदं न जानाति / ततस्तस्याः पुरा सा सखी कपटाद्ब्रूते-सखि! यदि त्वं मम पुरतो गुह्यं न कथयसि तत्कः स्नेहः / उक्तञ्च- ददाति प्रतिगृह्णानि गुह्यमाख्याति पृच्छति / भुङ्क्ते भोजयते चैव षड्विधं प्रीतिलक्षणम्"
+Sukasaptati,verse,suk_6.8,tataḥ padminyāha-madīyaḥ patiridaṃ guhyaṃ mamāgre kathamapi na brate mayā śataśaḥ pṛṣṭo 'pi / tayoktam-tarhi tvadīyaṃ jīvitaṃ rūpaṃ yauvanaṃ savamapi nirarthakameva yadidaṃ nājñāyi / tataḥ padminī patiṃ pṛcchati-kathaṃ maṇḍakaprāptiḥ? patirāha-vidheḥ prasādāt / uktañca- dvīpādanyasmādapi madhyādapi jalanidherdiśo 'pyantāt / ānīya jhaṭiti ghaṭayati vidhirabhimatamabhimukhobhūtaḥ,ततः पद्मिन्याह-मदीयः पतिरिदं गुह्यं ममाग्रे कथमपि न ब्रते मया शतशः पृष्टो ऽपि / तयोक्तम्-तर्हि त्वदीयं जीवितं रूपं यौवनं सवमपि निरर्थकमेव यदिदं नाज्ञायि / ततः पद्मिनी पतिं पृच्छति-कथं मण्डकप्राप्तिः? पतिराह-विधेः प्रसादात् / उक्तञ्च- द्वीपादन्यस्मादपि मध्यादपि जलनिधेर्दिशो ऽप्यन्तात् / आनीय झटिति घटयति विधिरभिमतमभिमुखोभूतः
+Sukasaptati,verse,suk_6.9,kiñca- kṣutkṣāmasya karaṇḍapiṇḍitatanormlāndriyasya kṣudhā kṛtvākhurvivaraṃ svayaṃ nipatito naktaṃ mukhe bhoginaḥ / tṛptastatpiśitena satvaramasau tenaiva yātaḥ pathā svasthāstiṣṭhata daivameva hi nṛṇāṃ vṛddhau kṣaye kāraṇam,किञ्च- क्षुत्क्षामस्य करण्डपिण्डिततनोर्म्लान्द्रियस्य क्षुधा कृत्वाखुर्विवरं स्वयं निपतितो नक्तं मुखे भोगिनः / तृप्तस्तत्पिशितेन सत्वरमसौ तेनैव यातः पथा स्वस्थास्तिष्ठत दैवमेव हि नृणां वृद्धौ क्षये कारणम्
+Sukasaptati,verse,suk_6.10,yadā na kathayati tadānaśanaṃ cakre / patirāha-asminkathite mahatī hāniḥ paścāttāpaśca bhaviṣyati / evaṃ bodhitāpi sā yāvannāgrahaṃ muñcati tadā tena daivopahatacittena kathitam / uktañca- yasmai devāḥ prayacchanti puruṣāya parābhavam / buddhiṃ tasyāpakarṣanti na sa vetyātmano hitam,यदा न कथयति तदानशनं चक्रे / पतिराह-अस्मिन्कथिते महती हानिः पश्चात्तापश्च भविष्यति / एवं बोधितापि सा यावन्नाग्रहं मुञ्चति तदा तेन दैवोपहतचित्तेन कथितम् / उक्तञ्च- यस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम् / बुद्धिं तस्यापकर्षन्ति न स वेत्यात्मनो हितम्
+Sukasaptati,verse,suk_6.11,tena ca rājanvikramārkabuddhimuktena guhyaṃ kīrtitam / yato hīnapuṇyo buddhyā mucyate / uktañca- rāmo hemamṛgaṃ na vetti nahuṣo yāne yunakti dvijān viprādeva savatsadhenuharaṇe jātā matiścārjune / dyūte bhrātṛcatuṣṭayaṃ ca mahiṣīṃ dharmātmajo dattavān prāyaḥ satpuruṣo 'pyanarthasamaye buddhyā parityajyate,तेन च राजन्विक्रमार्कबुद्धिमुक्तेन गुह्यं कीर्तितम् / यतो हीनपुण्यो बुद्ध्या मुच्यते / उक्तञ्च- रामो हेममृगं न वेत्ति नहुषो याने युनक्ति द्विजान् विप्रादेव सवत्सधेनुहरणे जाता मतिश्चार्जुने / द्यूते भ्रातृचतुष्टयं च महिषीं धर्मात्मजो दत्तवान् प्रायः सत्पुरुषो ऽप्यनर्थसमये बुद्ध्या परित्यज्यते
+Sukasaptati,verse,suk_7.1,sā ca patimukhāt śrutvā sakhīpurī jagāda / tayā cātmapatiḥ kuṭhārahastaḥ preṣito vināyakapārśve / so 'pi padminīpatiśca prātastatra jagāma / vināyako 'pi dvāvapi mayūrabandhairbandhayāmāsa / so 'pi ca padminīpatiruktaḥ re tvadīya evāyamanarthaḥ / tatastvayyeva daṇḍo yujyate / tataḥ sakhīpatiryayāce / tānpañca maṇḍakāntasmai sa pradadau / tau dvāvapi svaṃ svaṃ gṛhaṃ jagmatuḥ / tataḥ patyā dāpitāḥ / paścāttāpaṃ ca kurute / tatastvamapi rājendra! māṃ mā pṛccha / tava paścāttāpo bhaviṣyati / idaṃ ślokaṃ svayameva vicintaya / iti kathayitvā bālapaṇḍitā utthāya svagṛhaṃ gatā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaṣṭhī kathā // start suk 7: anyasmindine prabhāvatī śukaṃ papraccha-kīra! punastanmatsyahāsyakāraṇaṃ rājñā jñātaṃ śṛtaṃ na vā / śukaḥ prāha-prātaḥ punarbālapaṇḍitāmākārayitvā rājā prāha-ki tanmatsyahāsyakāraṇam? brūhi śīghraṃ bālike! sā cāha- devāgraho na kartavyaḥ paścāttāpo bhaviṣyati / sthagikāsaktacittasya viprasyābhūtpurā yathā,सा च पतिमुखात् श्रुत्वा सखीपुरी जगाद / तया चात्मपतिः कुठारहस्तः प्रेषितो विनायकपार्श्वे / सो ऽपि पद्मिनीपतिश्च प्रातस्तत्र जगाम / विनायको ऽपि द्वावपि मयूरबन्धैर्बन्धयामास / सो ऽपि च पद्मिनीपतिरुक्तः रे त्वदीय एवायमनर्थः / ततस्त्वय्येव दण्डो युज्यते / ततः सखीपतिर्ययाचे / तान्पञ्च मण्डकान्तस्मै स प्रददौ / तौ द्वावपि स्वं स्वं गृहं जग्मतुः / ततः पत्या दापिताः / पश्चात्तापं च कुरुते / ततस्त्वमपि राजेन्द्र! मां मा पृच्छ / तव पश्चात्तापो भविष्यति / इदं श्लोकं स्वयमेव विचिन्तय / इति कथयित्वा बालपण्डिता उत्थाय स्वगृहं गता / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षष्ठी कथा // स्तर्त् सुक् ७: अन्यस्मिन्दिने प्रभावती शुकं पप्रच्छ-कीर! पुनस्तन्मत्स्यहास्यकारणं राज्ञा ज्ञातं शृतं न वा / शुकः प्राह-प्रातः पुनर्बालपण्डितामाकारयित्वा राजा प्राह-कि तन्मत्स्यहास्यकारणम्? ब्रूहि शीघ्रं बालिके! सा चाह- देवाग्रहो न कर्तव्यः पश्चात्तापो भविष्यति / स्थगिकासक्तचित्तस्य विप्रस्याभूत्पुरा यथा
+Sukasaptati,verse,suk_7.2,asti dharaṇītale vatsonanāma paṭṭanam / tatra vīrākhyo rājā tatra ca keśavo nāma brāhmaṇaḥ / tena kadāciditi cintitaṃ yadahaṃ pitṛdhanaṃ na bhokṣye / uktañca- uttamāḥ svaguṇaiḥ khyātā madhyamāśca piturguṇaiḥ / adhamā mātulaiḥ khyātā śvaśuraiścādhamādhamāḥ,अस्ति धरणीतले वत्सोननाम पट्टनम् / तत्र वीराख्यो राजा तत्र च केशवो नाम ब्राह्मणः / तेन कदाचिदिति चिन्तितं यदहं पितृधनं न भोक्ष्ये / उक्तञ्च- उत्तमाः स्वगुणैः ख्याता मध्यमाश्च पितुर्गुणैः / अधमा मातुलैः ख्याता श्वशुरैश्चाधमाधमाः
+Sukasaptati,verse,suk_7.3,kiñca- piara viḍhattai davvḍai caḍḍiri ko ṇa karei / saiṃ biḍhavai saiṃ bhojaai viralā jaṇaṇi jaṇei,किञ्च- पिअर विढत्तै दव्व्डै चड्डिरि को ण करेइ / सैं बिढवै सैं भोजऐ विरला जणणि जणेइ
+Sukasaptati,verse,suk_7.3,[pitrarjitaṃ dravyaṃ bhoginaṃ kaṃ na karoti / svayamarjayati svayaṃ bhuṅkte viralā jananī janayati],[पित्रर्जितं द्रव्यं भोगिनं कं न करोति / स्वयमर्जयति स्वयं भुङ्क्ते विरला जननी जनयति]
+Sukasaptati,verse,suk_7.4,ityavadhārya sa medinyāṃ babhrāma devatīrthaśmaśānanagareṣu dhanārtham / anyadā sa nirjane pradeśe prasiddhe śivacatvare karālāyāḥ śmaśāne ca paribhramya pariśrāntaḥ kapilakamaṭhamapaśyat / tatra ca paryaṅkasanasthaṃ tāpasaṃ dadarśa sa ca viprastasyāgre kṛtāñjalipuṭastasthau / tāpaso dhyānaṃ śanairmuktvā evamuktavān- kiṃ kasmai dīyate loke trāyate ko bhavārṇavāt / asādhyaṃ sādhyate kasya kāle 'sminnatitheraho,इत्यवधार्य स मेदिन्यां बभ्राम देवतीर्थश्मशाननगरेषु धनार्थम् / अन्यदा स निर्जने प्रदेशे प्रसिद्धे शिवचत्वरे करालायाः श्मशाने च परिभ्रम्य परिश्रान्तः कपिलकमठमपश्यत् / तत्र च पर्यङ्कसनस्थं तापसं ददर्श स च विप्रस्तस्याग्रे कृताञ्जलिपुटस्तस्थौ / तापसो ध्यानं शनैर्मुक्त्वा एवमुक्तवान्- किं कस्मै दीयते लोके त्रायते को भवार्णवात् / असाध्यं साध्यते कस्य काले ऽस्मिन्नतिथेरहो
+Sukasaptati,verse,suk_7.5,tataḥ sa brāhmaṇa ūrdhvabāhurjagāda-tavāhamatithirdhanārthī / tāpaso 'pi taṃ vipramalpayācaka dṛṣṭvā manasi duḥkhībabhūva / uktañca- stokārthaprārthanāndīnāndṛṣṭvodārānhi yācakān / khidyante 'tīva manasi api prāṇapradāyinaḥ,ततः स ब्राह्मण ऊर्ध्वबाहुर्जगाद-तवाहमतिथिर्धनार्थी / तापसो ऽपि तं विप्रमल्पयाचक दृष्ट्वा मनसि दुःखीबभूव / उक्तञ्च- स्तोकार्थप्रार्थनान्दीनान्दृष्ट्वोदारान्हि याचकान् / खिद्यन्ते ऽतीव मनसि अपि प्राणप्रदायिनः
+Sukasaptati,verse,suk_7.6,kiñca- ahihūo vi a vivaā karei suaṇo parassa upaāraṃ / oṇei aṇṇadādhaṃ candaṇataruo sakhaṇḍo vi,किञ्च- अहिहूओ वि अ विवआ करेइ सुअणो परस्स उपआरं / ओणेइ अण्णदाधं चन्दणतरुओ सखण्डो वि
+Sukasaptati,verse,suk_7.6,[abhibhūto 'pi vipadā karoti sujanaḥ parasya upakāram / apanayatyanyatāpaṃ candanatarukaḥ sahasrakaṇḍo 'pi],[अभिभूतो ऽपि विपदा करोति सुजनः परस्य उपकारम् / अपनयत्यन्यतापं चन्दनतरुकः सहस्रकण्डो ऽपि]
+Sukasaptati,verse,suk_7.7,"tato yogīndro ""yadā tvametatsparśanaṃ kariṣyasi tadā hemnaḥ pañcaśatāni nityaṃ dāsyatī'tyuktvā viprāya paryaṅkīkṛtaṃ sindūramarpayāmāsa / uktaśca-""etattvayānyasmai na dātavyaṃ na kathanīyañca / anyathā mama samīpe vyāvṛtya sameṣyati / tadarpitaṃ yadā sa dvijaḥ prātaḥ spṛśati tadā suvarṇaśatapañcakaṃ dadāti / sa ca ratnāvatīṃ purīṃ gataḥ / tatra sthagikāṃ nāma veśyāṃ nityaṃ kāmayate / sā ca taddravyāgamanaṃ na jānāti / kuṭṭinī pṛcchati-hale! eṣa vipraḥ kimapi vyavasāyādikaṃ na vidhatte / paraṃ dravyaṃ kuto 'smākaṃ vitarati kasmādvilasatīti / tato veśyā taṃ pṛcchati / sa vipraḥ sarvathā na kathayati / tato veśyayā svakalayā bhaktyā cārādhitaḥ / tataḥ pṛṣṭaḥ sankathayāmāsa yatsindūrāddravyāgamaḥ / tayā ca suptasya sindūraṃ gṛhītam / tato dravyābhāve kuṭṭinyā gṛhānniṣkāsitaḥ / uktañca- viśvāsapratipannānāṃ vañcane kā vidagdhatā / aṅkamāruhya suptaṃ hi hantuṃ kiṃ nāma pauruṣam","ततो योगीन्द्रो ""यदा त्वमेतत्स्पर्शनं करिष्यसि तदा हेम्नः पञ्चशतानि नित्यं दास्यतीऽत्युक्त्वा विप्राय पर्यङ्कीकृतं सिन्दूरमर्पयामास / उक्तश्च-""एतत्त्वयान्यस्मै न दातव्यं न कथनीयञ्च / अन्यथा मम समीपे व्यावृत्य समेष्यति / तदर्पितं यदा स द्विजः प्रातः स्पृशति तदा सुवर्णशतपञ्चकं ददाति / स च रत्नावतीं पुरीं गतः / तत्र स्थगिकां नाम वेश्यां नित्यं कामयते / सा च तद्द्रव्यागमनं न जानाति / कुट्टिनी पृच्छति-हले! एष विप्रः किमपि व्यवसायादिकं न विधत्ते / परं द्रव्यं कुतो ऽस्माकं वितरति कस्माद्विलसतीति / ततो वेश्या तं पृच्छति / स विप्रः सर्वथा न कथयति / ततो वेश्यया स्वकलया भक्त्या चाराधितः / ततः पृष्टः सन्कथयामास यत्सिन्दूराद्द्रव्यागमः / तया च सुप्तस्य सिन्दूरं गृहीतम् / ततो द्रव्याभावे कुट्टिन्या गृहान्निष्कासितः / उक्तञ्च- विश्वासप्रतिपन्नानां वञ्चने का विदग्धता / अङ्कमारुह्य सुप्तं हि हन्तुं किं नाम पौरुषम्"
+Sukasaptati,verse,suk_7.8,"sa viprastatsindūramapaśyanphūtkurvanrājadvāraṃ yayau, muṣito 'hamiti vadan / tato vivādaḥ sañjātaḥ / kuṭṭinyāha- dhūrto 'sau matsutālubdho dhanahīno bhavatyasau / manobhavagrahagrasto asamañjasamīdṛśam","स विप्रस्तत्सिन्दूरमपश्यन्फूत्कुर्वन्राजद्वारं ययौ, मुषितो ऽहमिति वदन् / ततो विवादः सञ्जातः / कुट्टिन्याह- धूर्तो ऽसौ मत्सुतालुब्धो धनहीनो भवत्यसौ / मनोभवग्रहग्रस्तो असमञ्जसमीदृशम्"
+Sukasaptati,verse,suk_7.9,janairguṇairasambhāvyaṃ rājñā kathaṃ sambhāvyate / paraṃ satyamidaṃ jātaṃ sindūraṃ dhanadaṃ yataḥ,जनैर्गुणैरसम्भाव्यं राज्ञा कथं सम्भाव्यते / परं सत्यमिदं जातं सिन्दूरं धनदं यतः
+Sukasaptati,verse,suk_8.10,sa ca janairvaideśiko 'yamiti jñātvā nirvāsitaḥ / tacca sindūraṃ yogīndrameva yayau / tato rājanvikramāditya! sthagikāprītinibandhanāttenākhyāte ca sindūre sthagikā naiva viprasya babhūva na ca sindūram / evaṃ tavāpi rājan! ratiḥ prītiśca na bhaviṣyati / evamuktvā bālapaṇḍitā gṛhaṃ jagāma / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptamī kathā // start suk 8: athāparedyuḥ prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śuka uttaraṃ dadau-devi! bālapaṇḍitā dvitīye 'hni saṃyāte rājānaṃ prāha-deva! nāgrahaḥ kartuṃ yujyate / yataḥ- rājñā naivāgrahaḥ kāryaḥ śubhe vāśubhakarmaṇi / tadaṅgāni hi bhūtāni rājñāṃ hi mahatī tanuḥ,स च जनैर्वैदेशिको ऽयमिति ज्ञात्वा निर्वासितः / तच्च सिन्दूरं योगीन्द्रमेव ययौ / ततो राजन्विक्रमादित्य! स्थगिकाप्रीतिनिबन्धनात्तेनाख्याते च सिन्दूरे स्थगिका नैव विप्रस्य बभूव न च सिन्दूरम् / एवं तवापि राजन्! रतिः प्रीतिश्च न भविष्यति / एवमुक्त्वा बालपण्डिता गृहं जगाम / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शु��सप्ततौ सप्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ८: अथापरेद्युः प्रभावती शुकं पृच्छति / शुक उत्तरं ददौ-देवि! बालपण्डिता द्वितीये ऽह्नि संयाते राजानं प्राह-देव! नाग्रहः कर्तुं युज्यते / यतः- राज्ञा नैवाग्रहः कार्यः शुभे वाशुभकर्मणि / तदङ्गानि हि भूतानि राज्ञां हि महती तनुः
+Sukasaptati,verse,suk_8.11,ākhyāte ca tava mayā viṇikputryā yathābhavat / na bahirna gṛhaṃ rājaṃstathā te 'pi bhaviṣyati,आख्याते च तव मया विणिक्पुत्र्या यथाभवत् / न बहिर्न गृहं राजंस्तथा ते ऽपि भविष्यति
+Sukasaptati,verse,suk_8.12,rājā pṛcchati-kathametat? bālapaṇḍitā prāha-asti pṛthvītale tripuraṃ nāma sthānam / tasmintrivikramo nāma rāja / tatra sundarābhidhāno vaṇik / tadbhāryā subhagā nāmātīva kulaṭā / sā ca bhartrā gṛhānniryāntī prayatnena niyantritā / tāñca niyantraṇātpūrvameko vaṇigyakṣagṛhe sthitaḥ sakāmāmabhajat / yadā ca bahirnirgacchanto patinā nivāritā tadā sakhīṃ prāha-sakhi! adya tvayā sa mānavo yakṣāyatana ākāraṇīyaḥ yathāhaṃ tatra gatvā taṃ rame / tvayā ca mayi gatāyāṃ paścādasmadgṛhaṃ jvālanīyaṃ yathā gṛhakāryāsakto jano māṃ gātaṃ na jānāti / atrāntare 'haṃ taṃ svecchayā bhuktvā samupāgacchāmi / tataḥ sakhīvacanātsa pumāṃstatrāyātaḥ / sāpyāgatā / tadā ca gatāyāṃ tasyāṃ sā sakhī tadgṛhaṃ prajvālitavatī / sa pumānprajvalane kutūhalī yakṣāyatanaṃ muktvā tatrāvalokanāya gataḥ / sā ca tatra sthitāsamāptātmaprayojanā yāvatā gṛhamāgatā tāvatā gṛhaṃ dagdham / na gṛhaṃ na bahirbhūpa vaṇigvadhvā yathābhavat / tathā tava mahārāja bhaviṣyati suniścayam,राजा पृच्छति-कथमेतत्? बालपण्डिता प्राह-अस्ति पृथ्वीतले त्रिपुरं नाम स्थानम् / तस्मिन्त्रिविक्रमो नाम राज / तत्र सुन्दराभिधानो वणिक् / तद्भार्या सुभगा नामातीव कुलटा / सा च भर्त्रा गृहान्निर्यान्ती प्रयत्नेन नियन्त्रिता / ताञ्च नियन्त्रणात्पूर्वमेको वणिग्यक्षगृहे स्थितः सकामामभजत् / यदा च बहिर्निर्गच्छन्तो पतिना निवारिता तदा सखीं प्राह-सखि! अद्य त्वया स मानवो यक्षायतन आकारणीयः यथाहं तत्र गत्वा तं रमे / त्वया च मयि गतायां पश्चादस्मद्गृहं ज्वालनीयं यथा गृहकार्यासक्तो जनो मां गातं न जानाति / अत्रान्तरे ऽहं तं स्वेच्छया भुक्त्वा समुपागच्छामि / ततः सखीवचनात्स पुमांस्तत्रायातः / साप्यागता / तदा च गतायां तस्यां सा सखी तद्गृहं प्रज्वालितवती / स पुमान्प्रज्वलने कुतूहली यक्षायतनं मुक्त्वा तत्रावलोकनाय गतः / सा च तत्र स्थितासमाप्तात्मप्रयोजना यावता गृहमागता तावता गृहं दग्धम् / न गृहं न बहिर्भूप वणिग्वध्वा यथाभवत् / तथा तव महाराज भविष्यति सुनिश्चयम्
+Sukasaptati,verse,suk_9.1,"atha cet jñātena ślokārthena prayojanaṃ tadā kalye svayameva jñāpayiṣyāmi / ityuktvā sā gṛhaṃ yayau / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā // iti śukasaptatau aṣṭamī kathā // start suk 9: athāparedyuḥ savismayā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati sma-śuka! kiṃ vijñātaṃ vikramārkeṇa matsyahasanakāraṇam? śukaḥ prāha-devi! na kimapi rājñā svayaṃ jñātam / tato rājā prātardvijasutāmāhuya bālapaṇḍitāṃ prāha-tvayā ityuktaṃ yattvaṃ svayameva jñāsyasi / mayā tu kimapi na jñātam / bālapaṇḍitā prāha-yadi rājannevamapi mayā kathyamānaṃ na vetsi, tataḥ śṛṇu / puṣpahāso nāma mantrī sarvamantriṇāmagraṇīrnirdeṣo guptaḥ / kimiti niyantrito 'sti / rājā prāha-anvartho 'yaṃ puṣpahāsaḥ / yataḥ yadāso madīyāyāṃ saṃsadi hasati tadāsyāsyātpuṣpaprakaro nipatati / iyañca kathāpararājyamaṇḍaleṣu khyātābhūt / tatastaiḥ preṣitāḥ svīyapumāṃsaḥ kutūhalānveṣaṇāya / teṣu samāyāteṣu tena na hasitaṃ puṣpaprakaro 'pi nābhūt / iti kāraṇātguptibandhaḥ / bālapaṇḍitā prāha-kenāpi kāraṇena mantriṇā na hasitam, rājan! tatkāraṇaṃ tvayā jñātaṃ na vā? rājā prāha-mayā kimapi na jñātam / bālapaṇḍitā prāha-tarhi kathamidaṃ daṇḍaṃ kurvanpāpabhāk na bhavasi? uktañca- dharmeṇa rāṣṭraṃ vindena dharmeṇaivānupālayet / dharmāccharaṇyatāṃ yāti rājā sarvabhayāpahaḥ","अथ चेत् ज्ञातेन श्लोकार्थेन प्रयोजनं तदा कल्ये स्वयमेव ज्ञापयिष्यामि / इत्युक्त्वा सा गृहं ययौ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता // इति शुकसप्ततौ अष्टमी कथा // स्तर्त् सुक् ९: अथापरेद्युः सविस्मया प्रभावती शुकं पृच्छति स्म-शुक! किं विज्ञातं विक्रमार्केण मत्स्यहसनकारणम्? शुकः प्राह-देवि! न किमपि राज्ञा स्वयं ज्ञातम् / ततो राजा प्रातर्द्विजसुतामाहुय बालपण्डितां प्राह-त्वया इत्युक्तं यत्त्वं स्वयमेव ज्ञास्यसि / मया तु किमपि न ज्ञातम् / बालपण्डिता प्राह-यदि राजन्नेवमपि मया कथ्यमानं न वेत्सि, ततः शृणु / पुष्पहासो नाम मन्त्री सर्वमन्त्रिणामग्रणीर्निर्देषो गुप्तः / किमिति नियन्त्रितो ऽस्ति / राजा प्राह-अन्वर्थो ऽयं पुष्पहासः / यतः यदासो मदीयायां संसदि हसति तदास्यास्यात्पुष्पप्रकरो निपतति / इयञ्च कथापरराज्यमण्डलेषु ख्याताभूत् / ततस्तैः प्रेषिताः स्वीयपुमांसः कुतूहलान्वेषणाय / तेषु समायातेषु तेन न हसितं पुष्पप्रकरो ऽपि नाभूत् / इति कारणात्गुप्तिबन्धः / बालपण्डिता प्राह-केनापि कारणेन मन्त्रिणा न हसितम्, राजन्! तत्कारणं त्वया ज्ञातं न वा? राजा प्राह-मया किमपि न ज्ञातम् / बालपण्डिता प्राह-तर्हि कथमिदं दण्डं कुर्वन्पापभाक् न भवसि? उक्तञ्च- धर्मेण राष्ट्रं विन्देन धर्मेणैवानुपालयेत् / धर्माच्छरण्यतां याति राजा सर्वभयापहः"
+Sukasaptati,verse,suk_9.2,yathā āgrahānmāṃ matsyahāsyakāraṇaṃ pṛcchasi tathā tamapi pṛccha hāsyakāraṇam / sa evātmīyahāsyasya matsyahāsyasya ca kāraṇaṃ vaktā / rājāpi tadvacanātpuṣpahāsaṃ mantriṇaṃ vastradānapūrvaṃ mantripade pratiṣṭhāpya matsyahāsyakāraṇaṃ papraccha / mantryāha-yadyapi gṛhaduścaritamakathyam / yataḥ- arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca / vañcanaṃ cāpamānaṃ ca matimānna prakāśayet,यथा आग्रहान्मां मत्स्यहास्यकारणं पृच्छसि तथा तमपि पृच्छ हास्यकारणम् / स एवात्मीयहास्यस्य मत्स्यहास्यस्य च कारणं वक्ता / राजापि तद्वचनात्पुष्पहासं मन्त्रिणं वस्त्रदानपूर्वं मन्त्रिपदे प्रतिष्ठाप्य मत्स्यहास्यकारणं पप्रच्छ / मन्त्र्याह-यद्यपि गृहदुश्चरितमकथ्यम् / यतः- अर्थनाशं म��स्तापं गृहे दुश्चरितानि च / वञ्चनं चापमानं च मतिमान्न प्रकाशयेत्
+Sukasaptati,verse,suk_9.3,tathāpi tu rājājñā mahatī / yataḥ- prabhuḥ prītisnigdhāṃ dṛśamapi na pāpeṣu visṛjet kutaḥ ślāghyāmājñāṃ praṇayarasasāndreṇa manasā / atītyādityāgniprabhṛti bhuvi dharmendriyamayaṃ nṛpākhyaṃ hi jyotiḥ prasabhamidamaindraṃ vijayate,तथापि तु राजाज्ञा महती / यतः- प्रभुः प्रीतिस्निग्धां दृशमपि न पापेषु विसृजेत् कुतः श्लाघ्यामाज्ञां प्रणयरससान्द्रेण मनसा / अतीत्यादित्याग्निप्रभृति भुवि धर्मेन्द्रियमयं नृपाख्यं हि ज्योतिः प्रसभमिदमैन्द्रं विजयते
+Sukasaptati,verse,suk_9.4,"tato rājan! me kalatraṃ narāntararataṃ jātaṃ tacca mayā jñātam, tena ca duḥkhena na hasitam / rājāpīdamākarṇya puṣpahastakai rājñīmāhṛtya sammukhamavalokayāmāsa / sā ca tena prahāreṇa kapaṭamūrcchāṃ nāṭayati sma / puṣpahāso 'pi tāmavalokya sahāso babhūva puṣpotkaraśca samajani / rājāpi tāmāśvāsya kṛtakopo dvijātmajāsyaṃ vilokya mantriṇamavādīt kathamasmadduḥkhe sahāso 'si? mantryapi sabhayamañjaliṃ baddhvābhāṣata-rājan! poṭakajanaistvadīyā rājñī rātrau nāḍikābhirāhatāpi na mūrcchitā, adhunā mūrcchiteti hāsyakāraṇam / rājāpi sakopo ""mantrinnidaṃ tvayā dṛṣṭaṃ śrutaṃ ve'ti papraccha / mantryāha-svāmindṛṣṭamevedam / yadi svāmī na pratyeti tadā kañcukamuttāryāvalokayatu / evaṃ kṛte rājā sarvamajñāsīt / mantriṇo dvijasutāyāśca mukhamavalokya kimidamityavādīt / mantryāha-svāmin! yadidaṃ dvijaputryā gūḍhārthaṃ matsyahāsyakāraṇaṃ niveditaṃ tanmayā prakaṭīkṛtam / ityevamukto rājā āsthānaṃ vyasarjayat / atha dvijasutāpuṣpahāsāvapi bhītahṛṣṭau svaṃ svaṃ gṛhaṃ jagmatuḥ / tena ca rājñā tasyā mañjūṣāsthito naro dṛṣṭo vināśitaḥ / sā ca nijavāsādvisarjitā / śukaḥ prabhāvatīmāha- tathā tvamapi kalyāṇi mā kuruṣva vṛthāgraham / yadāgrahaparo loke vilakṣo vikramārkavat","ततो राजन्! मे कलत्रं नरान्तररतं जातं तच्च मया ज्ञातम्, तेन च दुःखेन न हसितम् / राजापीदमाकर्ण्य पुष्पहस्तकै राज्ञीमाहृत्य सम्मुखमवलोकयामास / सा च तेन प्रहारेण कपटमूर्च्छां नाटयति स्म / पुष्पहासो ऽपि तामवलोक्य सहासो बभूव पुष्पोत्करश्च समजनि / राजापि तामाश्वास्य कृतकोपो द्विजात्मजास्यं विलोक्य मन्त्रिणमवादीत् कथमस्मद्दुःखे सहासो ऽसि? मन्त्र्यपि सभयमञ्जलिं बद्ध्वाभाषत-राजन्! पोटकजनैस्त्वदीया राज्ञी रात्रौ नाडिकाभिराहतापि न मूर्च्छिता, अधुना मूर्च्छितेति हास्यकारणम् / राजापि सकोपो ""मन्त्रिन्निदं त्वया दृष्टं श्रुतं वेऽति पप्रच्छ / मन्त्र्याह-स्वामिन्दृष्टमेवेदम् / यदि स्वामी न प्रत्येति तदा कञ्चुकमुत्तार्यावलोकयतु / एवं कृते राजा सर्वमज्ञासीत् / मन्त्रिणो द्विजसुतायाश्च मुखमवलोक्य किमिदमित्यवादीत् / मन्त्र्याह-स्वामिन्! यदिदं द्विजपुत्र्या गूढार्थं मत्स्यहास्यकारणं निवेदितं तन्मया प्रकटीकृतम् / इत्येवमुक्तो राजा आस्थानं व्यसर्जयत् / अथ द्विजसुतापुष्पहासावपि भीतहृष्टौ स्वं स्वं गृहं जग्मतुः / तेन च राज्ञा तस्या मञ्जूषास्थितो नरो दृष्टो विनाशितः / सा च निजवा���ाद्विसर्जिता / शुकः प्रभावतीमाह- तथा त्वमपि कल्याणि मा कुरुष्व वृथाग्रहम् / यदाग्रहपरो लोके विलक्षो विक्रमार्कवत्"
+Sukasaptati,verse,suk_10.1,iti kathā śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau navamī kathā // start suk 10: anyadā saśṛṅgārā prabhāvatī śukamāha- kiṃ kartavyaṃ mayā kīra tvaṃ vadādya priyamvada / yadi te 'sti sakhī yāhi śṛṅgārīva sahāyinī,इति कथा श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ नवमी कथा // स्तर्त् सुक् १०: अन्यदा सशृङ्गारा प्रभावती शुकमाह- किं कर्तव्यं मया कीर त्वं वदाद्य प्रियम्वद / यदि ते ऽस्ति सखी याहि शृङ्गारीव सहायिनी
+Sukasaptati,verse,suk_10.2,"prabhāvatyāha-kathametat? śuka āha-asti rājapuraṃ nāma sthānam / tatra devasākhyaḥ kauṭumbikaḥ, tatkalatre śṛṅgāravatī subhagā ca / parasparaparitrāṇakṛtabandhaparāyaṇe / parapuruṣalampaṭe prasiddhe ratakarmaṇi","प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुक आह-अस्ति राजपुरं नाम स्थानम् / तत्र देवसाख्यः कौटुम्बिकः, तत्कलत्रे शृङ्गारवती सुभगा च / परस्परपरित्राणकृतबन्धपरायणे / परपुरुषलम्पटे प्रसिद्धे रतकर्मणि"
+Sukasaptati,verse,suk_11.1,"anyadā yāvatsubhagā upapatinā saha gṛhāntarvidyeta tāvadbahiḥ sthānāt patirjhiṇṭahasto gṛhadvāri samāyayau / tadā sā kathaṃ bhavatviti praśnaḥ? uttaramāha śukaḥ-tataḥ śṛṅgāradevyā sā nagnīkṛtya gṛhādbahirniṣkāsitā / patirapi ""kimidami'ti bruvāṇo 'tyādarāt śṛṅgāradevyā uktaḥ-yattvayā etāni jhiṇṭāni devyā upavanādānītāni tata iyaṃ grahilā sañjātā / tato yathāsthānaṃ gatvā muñca yathā praguṇā syāt / tataḥ sa mūḍho yāvadevaṃ kartuṃ bahirjagāma tāvattayā gṛhādupapatirniṣkāsitaḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau daśamī kathā // start suk 11: pradoṣasamaye 'nyasminkāminī kāmamohitā / vinayena śukaṃ prāha gacchāmi yadi manyase","अन्यदा यावत्सुभगा उपपतिना सह गृहान्तर्विद्येत तावद्बहिः स्थानात् पतिर्झिण्टहस्तो गृहद्वारि समाययौ / तदा सा कथं भवत्विति प्रश्नः? उत्तरमाह शुकः-ततः शृङ्गारदेव्या सा नग्नीकृत्य गृहाद्बहिर्निष्कासिता / पतिरपि ""किमिदमिऽति ब्रुवाणो ऽत्यादरात् शृङ्गारदेव्या उक्तः-यत्त्वया एतानि झिण्टानि देव्या उपवनादानीतानि तत इयं ग्रहिला सञ्जाता / ततो यथास्थानं गत्वा मुञ्च यथा प्रगुणा स्यात् / ततः स मूढो यावदेवं कर्तुं बहिर्जगाम तावत्तया गृहादुपपतिर्निष्कासितः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ दशमी कथा // स्तर्त् सुक् ११: प्रदोषसमये ऽन्यस्मिन्कामिनी काममोहिता / विनयेन शुकं प्राह गच्छामि यदि मन्यसे"
+Sukasaptati,verse,suk_11.2,śukaḥ prāha- avaśyameva gantavyaṃ tvayetthaṃ mama niścayaḥ / mano 'bhīṣṭe payo nimne gacchatkaḥ prativārayet,शुकः प्राह- अवश्यमेव गन्तव्यं त्वयेत्थं मम निश्चयः / मनो ऽभीष्टे पयो निम्ने गच्छत्कः प्रतिवारयेत्
+Sukasaptati,verse,suk_11.3,gatayāpi tvayā tatra kartavyaṃ kiñcidadbhutam / yathā rambhikayā pūrvaṃ brāhmaṇārthe 'dbhutaṃ kṛtam,गतयापि त्वया तत्र कर्तव्यं किञ्चिदद्भुतम् / यथा रम्भिकया पूर्वं ब्राह्मणार्थे ऽद्भुतं कृतम्
+Sukasaptati,verse,suk_11.4,prabhāvatyāha-kathametat? śuka āha-asti dābhilākhyo grāmaḥ / tatra vilocano grāmaṇīḥ / tadbhāryā rambhikābhidhā paranapriyā / tāṃ ca tadbhartṛbhayānna ko 'pi kāmayate / tataḥ sā jalavyājāt ghaṭamādāya vāpīṃ yayau / dṛṣṭvā ca tatra surūpaṃ pathikaṃ bhaṭṭaputraṃ krīḍārthaṃ dṛṣṭisaṃjñayā babhāṇa / so 'pi kāminīdṛṣṭisañcāracaturo viveda tadākūtam / uktañca- udīrito 'rthaḥ paśunāpi gṛhyate hayāśca nāgāśca vahanti noditāḥ / anuktamapyūhati paṇḍito janaḥ pareṅgitajñānaphalā hi buddhayaḥ,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुक आह-अस्ति दाभिलाख्यो ग्रामः / तत्र विलोचनो ग्रामणीः / तद्भार्या रम्भिकाभिधा परनप्रिया / तां च तद्भर्तृभयान्न को ऽपि कामयते / ततः सा जलव्याजात् घटमादाय वापीं ययौ / दृष्ट्वा च तत्र सुरूपं पथिकं भट्टपुत्रं क्रीडार्थं दृष्टिसंज्ञया बभाण / सो ऽपि कामिनीदृष्टिसञ्चारचतुरो विवेद तदाकूतम् / उक्तञ्च- उदीरितो ऽर्थः पशुनापि गृह्यते हयाश्च नागाश्च वहन्ति नोदिताः / अनुक्तमप्यूहति पण्डितो जनः परेङ्गितज्ञानफला हि बुद्धयः
+Sukasaptati,verse,suk_11.5,kiñca ṇaabbhantaragholantīe haaramaṇarāadiṭṭhīe / puṇaruttapecchirīe bālaa kiṃ kiṃ ṇa bhaṇio si,किञ्च णअब्भन्तरघोलन्तीए हअरमणराअदिट्ठीए / पुणरुत्तपेच्छिरीए बालअ किं किं ण भणिओ सि
+Sukasaptati,verse,suk_11.5,[nābhyantaraṃ ghūrṇayantyā hṛdayamanorāma dṛṣṭyā / punurutprekṣamāṇayā bālaka kiṃ kiṃ na bhaṇito 'si],[नाभ्यन्तरं घूर्णयन्त्या हृदयमनोराम दृष्ट्या / पुनुरुत्प्रेक्षमाणया बालक किं किं न भणितो ऽसि]
+Sukasaptati,verse,suk_11.6,acchīhiṃ cia bhaṇiaṃ hiaattthaṃ jo jaṇo ṇa lakkhei / teṇa paḍibohieṇa e kiṃ kīrai ṇa kkhu alleṇa,अच्छीहिं चिअ भणिअं हिअअत्त्थं जो जणो ण लक्खेइ / तेण पडिबोहिएण ए किं कीरै ण क्खु अल्लेण
+Sukasaptati,verse,suk_11.6,[akṣibhyāṃ cirabhaṇitaṃ hṛdayasthaṃ yo jano na lakṣayati / tena pratibodhitena ca kiṃ kriyate nu khalu ajñena],[अक्षिभ्यां चिरभणितं हृदयस्थं यो जनो न लक्षयति / तेन प्रतिबोधितेन च किं क्रियते नु खलु अज्ञेन]
+Sukasaptati,verse,suk_11.7,"tataḥ sa tadantikamāgatya jagāda-bhadre kiṃ vidheyam? sāha-tvayā mama pṛṣṭhalagnena asmadgṛhaṃ samāgantavyaṃ mama patyuśca namaskāro vidheyaḥ / sarvamanyadahaṃ kariṣye / tvayā tathaiveti vācyam / evamuktvā sā gṛhaṃ praviṣṭā / so 'pi gṛhaṃ praviṣṭastatpatyaragre tasthau / patirapi vismitaḥ / tataḥ sā kumbhaṃ muktvā patyuḥ sakāśamāgatyāvravīt- nātha! upalakṣasva enam / sa āha-ne vedmīti / tataḥ sā prāha-ayaṃ mātṛmvasuḥ suto yo mayā śiśutve muktaḥ / sa dhavalo nāma mama milanārthaṃ samāgamat / tato mayā āliṅgya sarvāpi svajanavārtā pṛṣṭā / sa ca brāhmaṇa ""evamiti' jalpati / tataḥ patinā sānujñātā taṃ mahānasaṃ nītvā bhojanācchādanasaṃskāraistoṣayāmāsa / patirapi tuṣṭaḥ prāha-bhadra! tvayā nijabāndhavasya mahatī bhaktiḥ kāryetyuktvā suptaḥ / tadā ca rambhikā brāhmaṇakhaṭṭavāyāmupāvaśat / tatastenoktam-tvayā patyugre ityuktaṃ yanmadīyo bhrātā samāgataḥ / tattvaṃ me pratipannā bhaginī pratipannaṃ ca nirvāhyate / uktañaca- chijjau sīsuṃ aha hou bandhaṇaṃ caau savvahā lacchī / paḍivaṇṇapālaṇe supurisāṇa jaṃ hou taṃ hou","ततः स तदन्तिकमागत्य जगाद-भद्रे किं विधेयम्? साह-त्वया मम पृष्ठलग्नेन अस्मद्गृहं समागन्तव्यं मम पत्युश्च नमस्कारो विधेयः / सर्वमन्यदहं करिष्ये / त्वया तथैवेति वाच्यम् / एवमुक्त्वा सा गृहं प्रव��ष्टा / सो ऽपि गृहं प्रविष्टस्तत्पत्यरग्रे तस्थौ / पतिरपि विस्मितः / ततः सा कुम्भं मुक्त्वा पत्युः सकाशमागत्याव्रवीत्- नाथ! उपलक्षस्व एनम् / स आह-ने वेद्मीति / ततः सा प्राह-अयं मातृम्वसुः सुतो यो मया शिशुत्वे मुक्तः / स धवलो नाम मम मिलनार्थं समागमत् / ततो मया आलिङ्ग्य सर्वापि स्वजनवार्ता पृष्टा / स च ब्राह्मण ""एवमितिऽ जल्पति / ततः पतिना सानुज्ञाता तं महानसं नीत्वा भोजनाच्छादनसंस्कारैस्तोषयामास / पतिरपि तुष्टः प्राह-भद्र! त्वया निजबान्धवस्य महती भक्तिः कार्येत्युक्त्वा सुप्तः / तदा च रम्भिका ब्राह्मणखट्टवायामुपावशत् / ततस्तेनोक्तम्-त्वया पत्युग्रे इत्युक्तं यन्मदीयो भ्राता समागतः / तत्त्वं मे प्रतिपन्ना भगिनी प्रतिपन्नं च निर्वाह्यते / उक्तञच- छिज्जौ सीसुं अह होउ बन्धणं चऔ सव्वहा लच्छी / पडिवण्णपालणे सुपुरिसाण जं होउ तं होउ"
+Sukasaptati,verse,suk_11.7,[chidyatāṃ śīrṣamatha bhavatu bandhanaṃ calatu sarvathā lakṣmīḥ / pratipannapālane supuruṣāṇāṃ yad bhavatu tad bhavatu],[छिद्यतां शीर्षमथ भवतु बन्धनं चलतु सर्वथा लक्ष्मीः / प्रतिपन्नपालने सुपुरुषाणां यद् भवतु तद् भवतु]
+Sukasaptati,verse,suk_11.8,lajjijjai jeṇa maṇo mailijjai ṇiakulakkamo jeṇa / kaṇṭhaṭṭhie vi jīe mā sundari taṃ kuṇijjāsu,लज्जिज्जै जेण मणो मैलिज्जै णिअकुलक्कमो जेण / कण्ठट्ठिए वि जीए मा सुन्दरि तं कुणिज्जासु
+Sukasaptati,verse,suk_11.8,[lajjate yena mano malinayati nijakulakramo yena / kaṇṭhasthite 'pi jīve mā sundari taṃ kariṣyasi],[लज्जते येन मनो मलिनयति निजकुलक्रमो येन / कण्ठस्थिते ऽपि जीवे मा सुन्दरि तं करिष्यसि]
+Sukasaptati,verse,suk_11.9,rambhikā prāha-mā evaṃ vada / yato 'tidurlabhā rāmā pitṛmātṛparāyaṇā / pitṛmātṛmayairbhūtvā bhoktavyā kāminī raiḥ,रम्भिका प्राह-मा एवं वद / यतो ऽतिदुर्लभा रामा पितृमातृपरायणा / पितृमातृमयैर्भूत्वा भोक्तव्या कामिनी रैः
+Sukasaptati,verse,suk_11.10,uktañca- kāmārtāṃ svayamāyātāṃ yo na bhuṅkte nitambinīm / so 'vaśyaṃ narakaṃ yāti tanniḥśvāsahato naraḥ,उक्तञ्च- कामार्तां स्वयमायातां यो न भुङ्क्ते नितम्बिनीम् / सो ऽवश्यं नरकं याति तन्निःश्वासहतो नरः
+Sukasaptati,verse,suk_11.11,so kiṃ va māṇai para mahila jo ṇavi jaṃpi emva / .... .... ....,सो किं व माणै पर महिल जो णवि जंपि एम्व / .... .... ....
+Sukasaptati,verse,suk_11.11,[sa kimeva manyate paramahilāṃ yo viparītaṃ jalpatyevam / .... .... ....],[स किमेव मन्यते परमहिलां यो विपरीतं जल्पत्येवम् / .... .... ....]
+Sukasaptati,verse,suk_11.12,jo ṇavi māṇai... so kiṃ va māṇai thī avarāi / ... ... ... mā kari ṇeha amhahaṃ bhaṅgu,जो णवि माणै... सो किं व माणै थी अवराइ / ... ... ... मा करि णेह अम्हहं भङ्गु
+Sukasaptati,verse,suk_11.12,[yo viparītaṃ manyate...sa kimiva manyate striyamaparām / ... ... ...],[यो विपरीतं मन्यते...स किमिव मन्यते स्त्रियमपराम् / ... ... ...]
+Sukasaptati,verse,suk_11.13,śrūyate rukmiṇī pūrvaṃ kṛṣṇeva madanāturā / gṛhītā bhrātṛjāyāpi kaḥ kāmamatilaṅghayet,श्रूयते रुक्मिणी पूर्वं कृष्णेव मदनातुरा / गृहीता भ्रातृजायापि कः काममतिलङ्घयेत्
+Sukasaptati,verse,suk_11.14,virañcirapi kāmārtaṃ svasutāmabhilāṣukaḥ / dṛśyate 'dyāpi viyati hāriṇīṃ tanumāśritaḥ,विरञ्चिरपि कामार्तं स्वसुतामभिलाषुकः / दृश्यते ऽद्यापि वियति हारिणीं तनुमाश्रितः
+Sukasaptati,verse,suk_11.15,vivāhe pārvatī dṛṣṭvā harasya haravallabhām / caskanda retastasyāpi bālakhilyāstadudbhavāḥ,विवाहे पार्वती दृष्ट्वा हरस्य हरवल्लभाम् / चस्कन्द रेतस्तस्यापि बालखिल्यास्तदुद्भवाः
+Sukasaptati,verse,suk_11.16,tayaivaṃ bodhito mūrkhaḥ sa yāvadramate na tām / phūtkṛtaṃ muṣitāsmīti trāyatāṃ trāyatāmaho,तयैवं बोधितो मूर्खः स यावद्रमते न ताम् / फूत्कृतं मुषितास्मीति त्रायतां त्रायतामहो
+Sukasaptati,verse,suk_12.1,tayā ca phūtkṛte kimidamiti kurvāṇo bāndhavaiḥ saha dhāvito bhartā / sa ca kathaṃ mucyate? iti praśnaḥ / uttaram-evaṃ ca sa brāhmaṇaḥ sabhayaḥ sannataḥ pādayoḥ patito jagāda-svāmini! prāṇān rakṣa / tavehitaṃ kariṣyāmi / evaṃ sthite sā dugdhasahitaṃ bhaktamaḍhaṇḍholayat antike jvalinamajvālayat / āgataṃ ca patiṃ jagāda-asya viṣūcikā upapannā / tato mayā phūtkṛtam / evamuktvā dugdhabhaktaṃ pradaśitam / patirapi mūrkho dṛṣṭvā yayau / tataḥ sā patyau supte yadṛcchayā surataṃ cakāra / so 'pi ca māndyavyājānmāsamekaṃ sthitaḥ paścājjagāma / iti śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekādaśī kathā // start suk 12: athānyadā sā calitā / śukaḥ prāha- viparīte samāyāte yadi vetsi tvamutaram / yathā śobhikayā proktaṃ vavvūle carite sati,तया च फूत्कृते किमिदमिति कुर्वाणो बान्धवैः सह धावितो भर्ता / स च कथं मुच्यते? इति प्रश्नः / उत्तरम्-एवं च स ब्राह्मणः सभयः सन्नतः पादयोः पतितो जगाद-स्वामिनि! प्राणान् रक्ष / तवेहितं करिष्यामि / एवं स्थिते सा दुग्धसहितं भक्तमढण्ढोलयत् अन्तिके ज्वलिनमज्वालयत् / आगतं च पतिं जगाद-अस्य विषूचिका उपपन्ना / ततो मया फूत्कृतम् / एवमुक्त्वा दुग्धभक्तं प्रदशितम् / पतिरपि मूर्खो दृष्ट्वा ययौ / ततः सा पत्यौ सुप्ते यदृच्छया सुरतं चकार / सो ऽपि च मान्द्यव्याजान्मासमेकं स्थितः पश्चाज्जगाम / इति श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकादशी कथा // स्तर्त् सुक् १२: अथान्यदा सा चलिता / शुकः प्राह- विपरीते समायाते यदि वेत्सि त्वमुतरम् / यथा शोभिकया प्रोक्तं वव्वूले चरिते सति
+Sukasaptati,verse,suk_13.1,"astyatra nalauḍāgrāme kulālo mahādhanaḥ / tasya bhāryā śobhikā nāma paraṃ kulaṭā naralampaṭā ca / sā patyau bahirgate upapatisahitā gṛhāntaḥ krīḍati / tasyāścaivaṃ sthitāyā bhartā gṛhaṃ samāgamat / tadanantaraṃ sā kathaṃ bhavatviti praśnaḥ // śukaḥ prāha-yadā ca tayā sa āgacchan jñānastadā upapatiruktaḥ-""ca] tvaṃ vavvūlavṛkṣam' / evaṃ ca sa tayo proktastathā cakāra / tasya ca vṛkṣe caṭataḥ paridhānavastraṃ vilagnaṃ nagno 'pi vṛkṣamārūḍhaḥ / tasmiṃśca vṛkṣamārūḍhe patiḥ prāha-kamidamiti / sā āha-ayaṃ śatrubhirabhibhūto 'dovastramapi tyaktvā vavvūlamadhirūḍhaḥ / tataḥ samāgatya tasyāḥ patinā vṛkṣānmandaṃ mandamuttārya sa svagṛhaṃ preṣitaḥ / tayā dhūrtayā ca sahahastatālaṃ hasitam / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau dvādaśokathā // start suk 13: athānyedyuḥ prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śuka āha- vraja devi sukhaṃ bhuṅkṣva ardhabhukte patau yathā / kṛtaṃ rājikayā cittamuttaraṃ dhūlisaṃyutam","अस्त्यत्र नलौडाग्रामे कुलालो महाधनः / तस्य भार्या शोभिका नाम परं कुलटा नरलम्पटा च / सा पत्यौ बहिर्गते उपपतिसहिता गृहान्तः क्रीडति / तस्याश्चैवं स्थिताया भर्ता गृहं समागमत् / तदनन्तरं सा कथं भवत्विति प्रश्नः // शुकः प्राह-यदा च तया स आगच्छन् ज्ञानस्तदा उपपतिरुक्तः-""च] त्वं वव्वूलवृक्षम्ऽ / एवं च स तयो प्रोक्तस्तथा चकार / तस्य च वृक्षे चटतः परिधानवस्त्रं विलग्नं नग्नो ऽपि वृक्षमारूढः / तस्मिंश्च वृक्षमारूढे पतिः प्राह-कमिदमिति / सा आह-अयं शत्रुभिरभिभूतो ऽदोवस्त्रमपि त्यक्त्वा वव्वूलमधिरूढः / ततः समागत्य तस्याः पतिना वृक्षान्मन्दं मन्दमुत्तार्य स स्वगृहं प्रेषितः / तया धूर्तया च सहहस्ततालं हसितम् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ द्वादशोकथा // स्तर्त् सुक् १३: अथान्येद्युः प्रभावती शुकं पृच्छति / शुक आह- व्रज देवि सुखं भुङ्क्ष्व अर्धभुक्ते पतौ यथा / कृतं राजिकया चित्तमुत्तरं धूलिसंयुतम्"
+Sukasaptati,verse,suk_14.1,asti nāgapuraṃ nāma sthānam / yatraiko vaṇika / tatpatnī rājikānāmnī surūpā paraṃ duścāriṇo / vaṇiksutaśca tāṃ narāntarāsaktāṃ na jānāti / tataśca ekadā sa bhojanāya yadopaviṣṭastadā upapatiḥ kṛtasaṃketo mārge gacchan tayā dṛṣṭaḥ / taṃ ta dṛṣṭvā gṛhe 'dya dhṛtaṃ nāsti ityuktvā dravyaṃ tatsakāśādādāya ghṛtānayanadambhena veśmato nirgatya ca sā bahirjāreṇa saha ciraṃ sthitā / patistu gṛhe kṣudhārtaḥ kruddhaśca / tataḥ sā kathaṃ gṛhaṃ gantumarhati-iti praśnaḥ / uttaram-tataḥ sā hastau pādau mukhaṃ ca dhūlidhūsaraṃ vidhāya sadrammā dhūliṃ gṛhītvā gṛhamāgatā / patiḥ kruddho raktekṣaṇaḥ kimidamityāha / sā ca saniḥśvāsaṃ rudatī dhūlipuñjaṃ darśayitvā idamuvāca-yatkṛte tvaṃ kruddhaḥ sa te dravyo 'tra dhūlyāṃ patitaḥ / enāmutkṣipya gṛhāṇa tvam / evamuktaḥ sa vilakṣaḥ tadaṅgāni vastrāñcalena sammārjya sāntvayāmāsa vividhalālanaiḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau trayodaśī kathā // start suk 14: sā nitambini anyedyuścalitā / śukenoktam- yuktameva viśālākṣi paraṃ rantuṃ yadṛcchayā / yadyāyāte patau vetsi dhanaśrīriva bhāṣitum,अस्ति नागपुरं नाम स्थानम् / यत्रैको वणिक / तत्पत्नी राजिकानाम्नी सुरूपा परं दुश्चारिणो / वणिक्सुतश्च तां नरान्तरासक्तां न जानाति / ततश्च एकदा स भोजनाय यदोपविष्टस्तदा उपपतिः कृतसंकेतो मार्गे गच्छन् तया दृष्टः / तं त दृष्ट्वा गृहे ऽद्य धृतं नास्ति इत्युक्त्वा द्रव्यं तत्सकाशादादाय घृतानयनदम्भेन वेश्मतो निर्गत्य च सा बहिर्जारेण सह चिरं स्थिता / पतिस्तु गृहे क्षुधार्तः क्रुद्धश्च / ततः सा कथं गृहं गन्तुमर्हति-इति प्रश्नः / उत्तरम्-ततः सा हस्तौ पादौ मुखं च धूलिधूसरं विधाय सद्रम्मा धूलिं गृहीत्वा गृहमागता / पतिः क्रुद्धो रक्तेक्षणः किमिदमित्याह / सा च सनिःश्वासं रुदती धूलिपुञ्जं दर्शयित्वा इदमुवाच-यत्कृते त्वं क्रुद्धः स ते द्रव्यो ऽत्र धूल्यां पतितः / एनामुत्क्षिप्य गृहाण त्वम् / एवमुक्तः स विलक्षः तदङ्गानि वस्त्राञ्चलेन सम्मार्ज्य सान्त्वयामास विविधलालनैः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रयोदशी कथा // स्तर्त् सुक् १४: सा नितम्बिनि अन्येद्युश्चलिता / शुकेनोक्तम्- युक्तमेव विशालाक्षि परं रन्तुं यदृच्छया / यद्यायाते पतौ वेत्सि धनश्रीरिव भाषितुम्
+Sukasaptati,verse,suk_14.2,prabhāvatyāha-kimetat / śukaḥ prāha-asti padmāvatī purī / tatra dhanavālo nāma vaṇik / tasya bhāryā prāṇebhyo 'pi priyā dhanaśrornāma / tacca mithunaṃ parasparaṃ snehanirbharaṃ krīḍati / anyadā tu vaṇigdravyasāramādāya tāmāpṛcchya deśāntaraṃ jagāma / sā ca tasmingate saṃsthiteva gṛhasthitā / na snāti na ca sā bhuṅkte na jalpati sakhīsamam / nirastāśeṣasaṃskārā svadehe 'pi parāṅmukhī,प्रभावत्याह-किमेतत् / शुकः प्राह-अस्ति पद्मावती पुरी / तत्र धनवालो नाम वणिक् / तस्य भार्या प्राणेभ्यो ऽपि प्रिया धनश्रोर्नाम / तच्च मिथुनं परस्परं स्नेहनिर्भरं क्रीडति / अन्यदा तु वणिग्द्रव्यसारमादाय तामापृच्छ्य देशान्तरं जगाम / सा च तस्मिन्गते संस्थितेव गृहस्थिता / न स्नाति न च सा भुङ्क्ते न जल्पति सखीसमम् / निरस्ताशेषसंस्कारा स्वदेहे ऽपि पराङ्मुखी
+Sukasaptati,verse,suk_14.3,malayānilamārūḍhaḥ kokilālāpaḍiṇḍimaḥ / mallikāmodadūtaśca madhupāravamaṅgalaḥ,मलयानिलमारूढः कोकिलालापडिण्डिमः / मल्लिकामोददूतश्च मधुपारवमङ्गलः
+Sukasaptati,verse,suk_14.4,anyadā tu samāyāto vasantaḥ kālarāṭ kṣitau / mano 'pi vikriyāṃ yasminyāti saṃyamināṃ kila,अन्यदा तु समायातो वसन्तः कालराट् क्षितौ / मनो ऽपि विक्रियां यस्मिन्याति संयमिनां किल
+Sukasaptati,verse,suk_14.5,tasminvasantotsave gṛhopari sthitā nagarīrāmaṇīyakamālokya yauvanaṃ rūpaṃ ca nininda / sakhī ca tadiṅgitajñā jagāda-bhāmini! rūpaṃ vayaśca mā vyarthaṃ vidhehi / yataḥ- vādyate śṛṇu rambhoru kokilārāvaḍiṇḍimaḥ / madanasya nṛpasyeva vasantena dharātale,तस्मिन्वसन्तोत्सवे गृहोपरि स्थिता नगरीरामणीयकमालोक्य यौवनं रूपं च निनिन्द / सखी च तदिङ्गितज्ञा जगाद-भामिनि! रूपं वयश्च मा व्यर्थं विधेहि / यतः- वाद्यते शृणु रम्भोरु कोकिलारावडिण्डिमः / मदनस्य नृपस्येव वसन्तेन धरातले
+Sukasaptati,verse,suk_14.6,muñcantu māninaḥ sarve mānaṃ sevantu vallabhāḥ / gatvaraṃ yauvanaṃ loke jīvitaṃ ca tathā calam,मुञ्चन्तु मानिनः सर्वे मानं सेवन्तु वल्लभाः / गत्वरं यौवनं लोके जीवितं च तथा चलम्
+Sukasaptati,verse,suk_15.1,tatastvamapi kuru vayaḥsāphalyamityukte dhanaśrīrjagāda-nāhaṃ vilambituṃ sahāmi / yattvayā bhavati tat śīghraṃ vidhehi / tatastayā sā narāntareṇa yojitā / yadā ca sā tenātmāsaktā jñātā tadā tadīyaśiroveṇī chinnā / tatkāle ca patirdeśāntarādājagāma / tadā sā kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ prāha-yadā ca patirgṛhadvāramāyayau tadā tayottaraṃ vicintyokm-nātha! tvayā tādavadgṛhadvāri sthīyatāṃ yāvatsarvaṃ sajjaṃ vidhīyate / tena caivaṃ pratipanne sā madhye gatvā bhaṭṭārikāṃ pūjayitvā purato veṇīṃ sthāpayāmāsa / evaṃ kṛtvā bahirnirgatya caraṇamaṇḍakaiḥ patiṃ gṛhantardevīpurato nītvā jagāda-nātha! pūjaya gṛhādhidevatām / tena pūjayatā veṇīṃ dṛṣṭvā uktam-kimidamiti / tayoktam-mayopayācitamāsīt / yadā me patiḥ sameṣyati tadā svāminyahaṃ tavāgre veṇīṃ chetsyāmi / tadadhunā mayā kṛtam / sa ca mugdho devīṃ namaskṛtya tāṃ bahu mānayāmāsa / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau caturdaśī kathā // start suk 15: anyadā sā calitā / hasannāha śuko yāhi yadi kartuṃ tvamuttaram / vetsi yathā śriyādevyā nūpure 'pahṛte kṛtam,ततस्त्वमपि कुरु वयःसाफल्यमित्युक्ते धनश्रीर्जगाद-नाहं विलम्बितुं सहामि / यत्त्वया भवति तत् शीघ्रं विधेहि / ततस्तया सा नरान्तरेण योजिता / यदा च सा तेनात्मासक्ता ज्ञाता तदा तदीयशिरोवेणी छिन्ना / तत्काले च पतिर्देशान्तरादाजगाम / तदा सा कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः प्राह-यदा च पतिर्गृहद्वारमाययौ तदा तयोत्तरं विचिन्त्योक्म्-नाथ! त्वया तादवद्गृहद्वारि स्थीयतां यावत्सर्वं सज्जं विधीयते / तेन चैवं प्रतिपन्ने सा मध्ये गत्वा भट्टारिकां पूजयित्वा पुरतो वेणीं स्थापयामास / एवं कृत्वा बहिर्निर्गत्य चरणमण्डकैः पतिं गृहन्तर्देवीपुरतो नीत्वा जगाद-नाथ! पूजय गृहाधिदेवताम् / तेन पूजयता वेणीं दृष्ट्वा उक्तम्-किमिदमिति / तयोक्तम्-मयोपयाचितमासीत् / यदा मे पतिः समेष्यति तदा स्वामिन्यहं तवाग्रे वेणीं छेत्स्यामि / तदधुना मया कृतम् / स च मुग्धो देवीं नमस्कृत्य तां बहु मानयामास / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुर्दशी कथा // स्तर्त् सुक् १५: अन्यदा सा चलिता / हसन्नाह शुको याहि यदि कर्तुं त्वमुत्तरम् / वेत्सि यथा श्रियादेव्या नूपुरे ऽपहृते कृतम्
+Sukasaptati,verse,suk_15.2,asti śālipuraṃ nāma nagaram / tatra śāligo vaṇik / tatpatnī jayikā / tayoḥ suto guṇākaro nāmābhūt / tadbhāryā śriyādevī / sā cāpareṇa subuddhināmnā vaṇijā saha ramate / tato lokāpavāde 'pi saṃjāte 'nuraktastadīyaḥ patirna kimapi karṇe karoti / uktañca- rattā picchanti guṇā dosā picchanti je virattatti / majjhatthā uṇa purisā dosā vi guṇā vi picchanti,अस्ति शालिपुरं नाम नगरम् / तत्र शालिगो वणिक् / तत्पत्नी जयिका / तयोः सुतो गुणाकरो नामाभूत् / तद्भार्या श्रियादेवी / सा चापरेण सुबुद्धिनाम्ना वणिजा सह रमते / ततो लोकापवादे ऽपि संजाते ऽनुरक्तस्तदीयः पतिर्न किमपि कर्णे करोति / उक्तञ्च- रत्ता पिच्छन्ति गुणा दोसा पिच्छन्ति जे विरत्तत्ति / मज्झत्था उण पुरिसा दोसा वि गुणा वि पिच्छन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_15.2,[raktāḥ pṛcchanti guṇān doṣān pṛcchanti ye viraktāḥ / madhyasthāḥ punaḥ puruṣā doṣānapi guṇānapi pṛcchanti],[रक्ताः पृच्छन्ति गुणान् दोषान् पृच्छन्ति ये विरक्ताः / मध्यस्थाः पुनः पुरुषा दोषानपि गुणानपि पृच्छन्ति]
+Sukasaptati,verse,suk_15.3,kiñca- mahilārattā purisā cheā vi ṇa saṃbharanti appāṇaṃ / iare uṇa taruṇīṇaṃ purisā salilaṃ va hatthagaaṃ,किञ्च- महिलारत्ता पुरिसा छेआ वि ण संभरन्ति अप्पाणं / इअरे उण तरुणीणं पुरिसा सलिलं व हत्थगअं
+Sukasaptati,verse,suk_15.3,[mahilāraktāḥ puruṣāśchekā api na sambharanti ātmanām / itare punastaruṇīnāṃ puruṣāḥ salilameva hastagatam],[महिलारक्ताः पुरुषाश्छेका अपि न सम्भरन्ति आत्मनाम् / इतरे पुनस्तरुणीनां पुरुषाः सलिलमेव हस्तगतम्]
+Sukasaptati,verse,suk_16.1,anyadā sā śvaśureṇa narāntarasahitā suptā dṛṣṭā / tataścaraṇānnūpuraṃ śvaśureṇa cottāritaṃ tayā ca jñātam / tataḥ sā taṃ jāraṃ prasthāpya bhartāraṃ tatrānīya tena saha suptā / nidrāntare ca patirutthāpitaḥ kathitañca-tvadoyena pitrā nūpuramasmatpādādavartāya gṛhītam / evaṃvidhaṃ ca pātakaṃ kvāpi na dṛṣṭaṃ yadvadhūpādāt śvaśuro nūpuraṃ gṛhṇāti / tenoktam-prātaḥ pituḥ sakāśātsvayamarpayiṣyāmi / tena ca guṇākareṇa pitara nirbhartsya tatsakāśānnūpuraṃ yācitam / pitrā coktam-yadiyaṃ parapuruṣeṇa saha suptā dṛṣṭā ato mayā nūpuraṃ gṛhītam / tayoktam-tvatputreṇa saha suptāhamāsam / ityarthe divyaṃ karomi / atraiva grāme uttarasyāṃ diśi yakṣo 'sti / tasya jaṅghāntarānnirgamiṣyāmi / yaḥ kaścitsatyo bhavati sa jaṅghayorantarānniṣkrāmyatīti prasiddham / evaṃ śvaśureṇa cāṅgīkṛte sā kulaṭā sati dine jārasya gṛhe gatvā tamuvāca-bho kānta! prātarahaṃ divyārthaṃ yakṣasya jaṅghāntarānnirgamiṣyāmi / tvayā tatra samāgatya vātūlatvamāśritya mama kaṇṭhagraho vidheyaḥ / tena ca tathokte sā svagṛhamājagāma / atha prāpaḥ samastamahājanaṃ malayitvā puṣpākṣatādikamādaya yakṣāyatane gatvā samīpasarasi snānaṃ kṛtvā yakṣapūjārthaṃ samāgacchantyāstasyāḥ pūrvasaṅketito jāro grahilībhūtastatkaṇṭhe nijabāhudvayaṃ yojayāmāsa / tata āḥ kimetadityabhidhāya sā punaḥ snānārthaṃ yayau / so 'pi grahilo lokaiḥ kaṇṭhe gṛhītvā tasmātpradeśāddūrīkṛtaḥ / sāpi snānaṃ kṛtvā yakṣasamīpamāgatya puṣpagandhādyairabhyarcya sarvalokānāṃ śṛṇvatāmuvāca-bho bhagavanyakṣa! nijabhartāramenaṃ ca grahilaṃ vinā yadyanyapuruṣaḥ spṛśati kadācana māṃ tadā tava jaghābhyāṃ sakāśānmama niṣkramaṇaṃ mā bhavatvityabhidhāya sarvalokasamakṣameva jaṅghayormadhye praviśya niṣkrāntā / yakṣo 'pi tadbuddhi manasi ślāghamāna eva sthitaḥ / sāpi satīti samastalokaiḥ pūjitā svabhavanaṃ jagāma / evaṃ cet śriyādevīvatkartuṃ jānāsi tadā vraja / iti śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcadaśī katā // start suk 16: anyadā sā calitā śukaṃ prāha-śukāhaṃ narāntaraṃ gamiṣyāmi / śukaḥ prāha- satyameva tvayābhāṇi kartavyaṃ yanmano 'nugam / manastu mugdhikā yadvadaśakyānkhedayatyalam,अन्यदा सा श्वशुरेण नरान्तरसहिता सुप्ता दृष्टा / ततश्चरणान्नूपुरं श्वशुरेण चोत्तारितं तया च ज्ञातम् / ततः सा तं जारं प्रस्थाप्य भर्तारं तत्रानीय तेन सह सुप्ता / निद्रान्तरे च पतिरुत्थापितः कथितञ्च-त्वदोयेन पित्रा नूपुरमस्मत्पादादवर्ताय गृहीतम् / एवंविधं च पातकं क्वापि न दृष्टं यद्वधूपादात् श्वशुरो नूपुरं गृह्णाति / तेनोक्तम्-प्रातः पितुः सकाशात्स्वयमर्पयिष्यामि / तेन च गुणाकरेण पितर निर्भर्त्स्य तत्सकाशान्नूपुरं याचितम् / पित्रा चोक्तम्-यदियं परपुरुषेण सह सुप्ता दृष्टा अतो मया नूपुरं गृहीतम् / तयोक्तम्-त्वत्पुत्रेण सह सुप्ताहमासम् / इत्यर्थे दिव्यं करोमि / अत्रैव ग्रामे उत्तरस्यां दिशि यक्षो ऽस्ति / तस्य जङ्घान्तरान्निर्गमिष्यामि / यः कश्चित्सत्यो भवति स जङ्घयोरन्तरान्निष्क्राम्यतीति प्रसिद्धम् / एवं श्वशुरेण चाङ्गीकृते सा कुलटा सति दिने जारस्य गृहे गत्वा तमुवाच-भो कान्त! प्रातरहं दिव्यार्थं यक्षस्य जङ्घान्तरान्निर्गमिष्यामि / त्वया तत्र समागत्य वातूलत्वमाश्रित्य मम कण्ठग्रहो विधेयः / तेन च तथोक्ते सा स्वगृहमाजगाम / अथ प्रापः समस्तमहाजनं मलयित्वा पुष्पाक्षतादिकमादय यक्षायतने गत्वा समीपसरसि स्नानं कृत्वा यक्षपूजार्थं समागच्छन्त्यास्तस्याः पूर्वसङ्केतितो जारो ग्रहिलीभूतस्तत्कण्ठे निजबाहुद्वयं योजयामास / तत आः किमेतदित्यभिधाय सा पुनः स्नानार्थं ययौ / सो ऽपि ग्रहिलो लोकैः कण्ठे गृहीत्वा तस्मात्प्रदेशाद्दूरीकृतः / सापि स्नानं कृत्वा यक्षसमीपमागत्य पुष्पगन्धाद्यैरभ्यर्च्य सर्वलोकानां शृण्वतामुवाच-भो भगवन्यक्ष! निजभर्तारमेनं च ग्रहिलं विना यद्यन्यपुरुषः स्पृशति कदाचन मां तदा तव जघाभ्यां सकाशान्मम निष्क्रमणं मा भवत्वित्यभिधाय सर्वलोकसमक्षमेव जङ्घयोर्मध्ये प्रविश्य निष्क्रान्ता / यक्षो ऽपि तद्बुद्धि मनसि श्लाघमान एव स्थितः / सापि सतीति समस्तलोकैः पूजिता स्वभवनं जगाम / एवं चेत् श्रियादेवीवत्कर्तुं जानासि तदा व्रज / इति श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चदशी कता // स्तर्त् सुक् १६: अन्यदा सा चलिता शुकं प्राह-शुकाहं नरान्तरं गमिष्यामि / शुकः प्राह- सत्यमेव त्वयाभाणि कर्तव्यं यन्मनो ऽनुगम् / मनस्तु मुग्धिका यद्वदशक्यान्खेदयत्यलम्
+Sukasaptati,verse,suk_17.1,"tacdhrutvā prabhāvatyāha-kathametat / so 'bravīt-asti vidiśā nāma purī / tasyāṃ janavallabho nāma vaṇik / tasya bhāryā mugdhikā nāma capalā svairiṇī / yadā ca tayātiśayena vidūṣito 'yaṃ tadā bandhūnāṃ kathayāmāsa yadiyaṃ bahiḥśāyinī / yadā ca tairevamuktā tadā tayāpyuktam-ayameva bahiḥśāyī sadaiva / māṃ mudhāpavādayati / tatastairmilitvā nirbandhaḥ kṛtaḥ ""yaḥ ko 'pi adyaprabhṛti bahiḥśāyī so 'parādho"" / evaṃ nirbandhe kṛte 'pi sā suptaṃ patiṃ vihāya bahirgatā / tasyāṃ ca bahirgatāyāṃ sa patirdvāraṃ datvā suptaḥ / yadā cabahiḥ krīḍāṃ kṛtvā samāgatāyāḥ sa patirdvāraṃ nodghāṭayati tadā sā kūpe dṛṣadaṃ kṣiptvā dvāradeśa eva sthitā / patirapi kūpe patitā bhaviṣyatīti jñātvā dvāramudghāṭyabahirnirgataḥ / tadā sā dvāraṃ pidhāya madhye sthitā / so 'pi ca bahiḥ sthito ""hā priye' evaṃ vadanmahatā śabdena goditumārabdhaḥ / sāpi vigopakabhayādbahirnirgatya patiṃ madhye nināya / tatastanmithuna parasparaṃ nirbandhaṃ cakāra / yadadyaprabhṛti mayā tvayā visaṃvādo na vidheyaḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣoḍaśī kathā // start suk 17: anyadā sā hasantī narāntaragamanāya śukaṃ pṛcchati / śuka āha-yadeva manaso 'bhīṣṭaṃ tadeva kāryam / uktañca- dṛṣṭipūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet / satyapūtaṃ vadedvākyaṃ manaḥpūtaṃ samācaret","तच्ध्रुत्वा प्रभावत्याह-कथमेतत् / सो ऽब्रवीत्-अस्ति विदिशा नाम पुरी / तस्यां जनवल्लभो नाम वणिक् / तस्य भार्या मुग्धिका नाम चपला स्वैरिणी / यदा च तयातिशयेन विदूषितो ऽयं तदा बन्धूनां कथयामास यदियं बहिःशायिनी / यदा च तैरेवमुक्ता तदा तयाप्युक्तम्-अयमेव बहिःशायी सदैव / मां मुधापवादयति / तत���्तैर्मिलित्वा निर्बन्धः कृतः ""यः को ऽपि अद्यप्रभृति बहिःशायी सो ऽपराधो"" / एवं निर्बन्धे कृते ऽपि सा सुप्तं पतिं विहाय बहिर्गता / तस्यां च बहिर्गतायां स पतिर्द्वारं दत्वा सुप्तः / यदा चबहिः क्रीडां कृत्वा समागतायाः स पतिर्द्वारं नोद्घाटयति तदा सा कूपे दृषदं क्षिप्त्वा द्वारदेश एव स्थिता / पतिरपि कूपे पतिता भविष्यतीति ज्ञात्वा द्वारमुद्घाट्यबहिर्निर्गतः / तदा सा द्वारं पिधाय मध्ये स्थिता / सो ऽपि च बहिः स्थितो ""हा प्रियेऽ एवं वदन्महता शब्देन गोदितुमारब्धः / सापि विगोपकभयाद्बहिर्निर्गत्य पतिं मध्ये निनाय / ततस्तन्मिथुन परस्परं निर्बन्धं चकार / यदद्यप्रभृति मया त्वया विसंवादो न विधेयः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षोडशी कथा // स्तर्त् सुक् १७: अन्यदा सा हसन्ती नरान्तरगमनाय शुकं पृच्छति / शुक आह-यदेव मनसो ऽभीष्टं तदेव कार्यम् / उक्तञ्च- दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् / सत्यपूतं वदेद्वाक्यं मनःपूतं समाचरेत्"
+Sukasaptati,verse,suk_17.2,mano 'nukūlaṃ kurvantu tanvi te duḥkhamāgatam / soḍhuṃ śaktāstathā vaktuṃ guṇāḍhyo brāhmaṇo yathā,मनो ऽनुकूलं कुर्वन्तु तन्वि ते दुःखमागतम् / सोढुं शक्तास्तथा वक्तुं गुणाढ्यो ब्राह्मणो यथा
+Sukasaptati,verse,suk_17.3,"prabhāvatī pṛcchati-kathametat / śukaḥ kathayati-asti viśālā purī / tatra yāyajūko brāhmaṇaḥ / tasya patnī pāhinī nāma surūpā ativallabhā / tatputraḥ pitrā sarvāmapi kramādvidyāṃ grāhitaḥ / anyadā sa pitarau muktvā deśāntaraṃ gataḥ / guṇāḍhya iti viśruto babhūva / jayantyāṃ ca nagaryāṃ buddhijīvanaṃ vyacintayat / tataḥ ṣaṇḍaṃ yavakāśādibhiḥ pupoṣa / so 'pi ṣaṇḍastamanu paribhramati / anyadā sabandhanaṃ ṣaṇḍaṃ vidhāya vaṇijārakaveṣadhārī madanāyā veśyāyāḥ kṭuṭinīṃ jagāda-asmadīyā balīvardāḥ savastukā prātareṣyanti / adyāhaṃ tṛṇānayanārthamāgataḥ / tadyatra asmadīyasya balīvardasya sthānaṃ bhavati tatrāhaṃ svapimi / ityukte sā kuṭṭinī balīvadadhanaiṣiṇī taṃ sthāpayāmāsa / so 'pi taṃ ṣaṇḍaṃ baddhvā vilāsinīpārśve yayau / tayā ca snāpito bhojitaśca guṇāḍhyo rajanyāṃ śṛṅgāritaḥ tatsakāśe sthitaḥ / so 'pi ca prabhātāyāṃ niśi prathamamevotthāya svarṇaśṛṅkhalā gṛhītvā jagāma / gate ca tasminnekā ceṭī utthitā ṣaṇḍamadṛṣṭvā kuṭṭinīṃ pratyāha ""āue kimidam' / tatastaṃ vilāsinīpārśvādgataṃ jñātvā maunaṃ vidhāya sthitā / uktañca- arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca / vañcanaṃ cāpamānaṃ ca matimānna prakāśayet","प्रभावती पृच्छति-कथमेतत् / शुकः कथयति-अस्ति विशाला पुरी / तत्र यायजूको ब्राह्मणः / तस्य पत्नी पाहिनी नाम सुरूपा अतिवल्लभा / तत्पुत्रः पित्रा सर्वामपि क्रमाद्विद्यां ग्राहितः / अन्यदा स पितरौ मुक्त्वा देशान्तरं गतः / गुणाढ्य इति विश्रुतो बभूव / जयन्त्यां च नगर्यां बुद्धिजीवनं व्यचिन्तयत् / ततः षण्डं यवकाशादिभिः पुपोष / सो ऽपि षण्डस्तमनु परिभ्रमति / अन्यदा सबन्धनं षण्डं विधाय वणिजारकवेषधारी मदनाया वेश्यायाः क्टुटिनीं जगाद-अस्मदीया बलीवर्दाः सवस्तुका प्रातरेष्यन्ति / अद्याहं तृणानयनार्थमागतः / तद्यत्र अस्मदीयस्य बलीवर्दस्य स्थानं भवति तत्राहं स्वपिमि / इत्युक्ते सा कुट्टिनी बलीवदधनैषिणी तं स्थापयामास / सो ऽपि तं षण्डं बद्ध्वा विलासिनीपार्श्वे ययौ / तया च स्नापितो भोजितश्च गुणाढ्यो रजन्यां शृङ्गारितः तत्सकाशे स्थितः / सो ऽपि च प्रभातायां निशि प्रथममेवोत्थाय स्वर्णशृङ्खला गृहीत्वा जगाम / गते च तस्मिन्नेका चेटी उत्थिता षण्डमदृष्ट्वा कुट्टिनीं प्रत्याह ""आउए किमिदम्ऽ / ततस्तं विलासिनीपार्श्वाद्गतं ज्ञात्वा मौनं विधाय स्थिता / उक्तञ्च- अर्थनाशं मनस्तापं गृहे दुश्चरितानि च / वञ्चनं चापमानं च मतिमान्न प्रकाशयेत्"
+Sukasaptati,verse,suk_17.4,anyadā guṇāḍhyo dyūtanirjitaḥ khaṭikāhasto veśyayā dhṛtaḥ / tenopāyaścinnitaḥ-śambalo śambalīti jagāda / tatastayā rājabhayānmuktaḥ / tatastasyāṃ calitāyāṃ pṛṣṭhalagna eva śambalīti vadan gacchati / tatastayā vijane nītvā hastātprasādya svarṇābharaṇaṃ dattam / soḍhuṃ tyaktuṃ ca yaḥ śakto manasā kṛtamanyathā / mano 'nukūlatāṃ kurvanna sa nindyaḥ sadā satām,अन्यदा गुणाढ्यो द्यूतनिर्जितः खटिकाहस्तो वेश्यया धृतः / तेनोपायश्चिन्नितः-शम्बलो शम्बलीति जगाद / ततस्तया राजभयान्मुक्तः / ततस्तस्यां चलितायां पृष्ठलग्न एव शम्बलीति वदन् गच्छति / ततस्तया विजने नीत्वा हस्तात्प्रसाद्य स्वर्णाभरणं दत्तम् / सोढुं त्यक्तुं च यः शक्तो मनसा कृतमन्यथा / मनो ऽनुकूलतां कुर्वन्न स निन्द्यः सदा सताम्
+Sukasaptati,verse,suk_18.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptadaśī kathā // start suk 18: anyadā sā calitā śukenoktā / gaccha devi na te deṣo gacchantyāḥ paraveśmani / yadi kāciccharīre te buddhiḥ sarṣapacauravat,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तदशी कथा // स्तर्त् सुक् १८: अन्यदा सा चलिता शुकेनोक्ता / गच्छ देवि न ते देषो गच्छन्त्याः परवेश्मनि / यदि काचिच्छरीरे ते बुद्धिः सर्षपचौरवत्
+Sukasaptati,verse,suk_18.2,asti śubhasthānaṃ nāma nagaram / tatra daridro nāma vaṇik / tasya gṛhe cauraḥ praviṣṭaḥ / so 'pi ca tatrānyatkimapyalabhamānaḥ sarṣapān gṛhītvā nirgato rājapuruṣaiḥ prāptaḥ / sarṣapān gale baddhvā bhrāmito rājakulātsa kathaṃ mucyate / uttaram-yo yaḥ pṛcchati tasya tasyāgre vadati-aho sarṣapāṇāṃ madhye na kiñcit / tato rājñā sabhāyāmākārya pṛṣṭaḥ-tava vaco 'bhiprāyaṃ na jāne / prāha- balervarṣadine lokaḥ sarṣapānpañcarakṣakān / haste badhnāti tannūnamapramāṇamataḥ param,अस्ति शुभस्थानं नाम नगरम् / तत्र दरिद्रो नाम वणिक् / तस्य गृहे चौरः प्रविष्टः / सो ऽपि च तत्रान्यत्किमप्यलभमानः सर्षपान् गृहीत्वा निर्गतो राजपुरुषैः प्राप्तः / सर्षपान् गले बद्ध्वा भ्रामितो राजकुलात्स कथं मुच्यते / उत्तरम्-यो यः पृच्छति तस्य तस्याग्रे वदति-अहो सर्षपाणां मध्य��� न किञ्चित् / ततो राज्ञा सभायामाकार्य पृष्टः-तव वचो ऽभिप्रायं न जाने / प्राह- बलेर्वर्षदिने लोकः सर्षपान्पञ्चरक्षकान् / हस्ते बध्नाति तन्नूनमप्रमाणमतः परम्
+Sukasaptati,verse,suk_19.1,yato 'hametāvadbhirapi gale baddhairbaddhaḥ rājāpi tadākarṇya hasaṃstaṃ mumoca / iti śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau aṣṭādaśī kathā // start suk 19: anyadā prabhāvatī calitā / śukaḥ prāha- kuru yadrocate bhīru yadi kartuṃ tvamīśvarā / yathā santikayā bhartā svacchandā ca vimocitā,यतो ऽहमेतावद्भिरपि गले बद्धैर्बद्धः राजापि तदाकर्ण्य हसंस्तं मुमोच / इति श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ अष्टादशी कथा // स्तर्त् सुक् १९: अन्यदा प्रभावती चलिता / शुकः प्राह- कुरु यद्रोचते भीरु यदि कर्तुं त्वमीश्वरा / यथा सन्तिकया भर्ता स्वच्छन्दा च विमोचिता
+Sukasaptati,verse,suk_19.2,asti karahaḍābhidhaṃ puram / tatra rājā guṇapriyo nāma yathārthaḥ / tatra ca soḍhoko nāma śreṣṭhiḥ / tadbhāryā santikā nāma pativratā / tatraiva cānyo vaṇik / tadbhāryā svacchandā nāma puṃścalī / sā ca soḍhākaṃ nityamicchati paraṃ so 'bhivāñchāṃ na vidhatte / anyadā ca manorathābhidhaṃ yakṣaṃ namaskartuṃ jagāma saḥ / tataḥ svacchandā pṛṣṭhalagnā tatra praviṣṭā / sa ca hāvabhāvādyairanukūlito bhuktaḥ / yuktamuktañca- sanmārge tāvadāste prabhavati puruṣastāvadevendriyāṇāṃ lajjāṃ tāvadvidhatte vinayamapi samālambate tāvadeva / bhrūcāpākṛṣṭamuktāḥ śravaṇapathajuṣo nīlapakṣmāṇa ete yāvallīlāvatīnāṃ na hṛdi dhṛtimuṣo dṛṣṭibāṇāḥ patanti,अस्ति करहडाभिधं पुरम् / तत्र राजा गुणप्रियो नाम यथार्थः / तत्र च सोढोको नाम श्रेष्ठिः / तद्भार्या सन्तिका नाम पतिव्रता / तत्रैव चान्यो वणिक् / तद्भार्या स्वच्छन्दा नाम पुंश्चली / सा च सोढाकं नित्यमिच्छति परं सो ऽभिवाञ्छां न विधत्ते / अन्यदा च मनोरथाभिधं यक्षं नमस्कर्तुं जगाम सः / ततः स्वच्छन्दा पृष्ठलग्ना तत्र प्रविष्टा / स च हावभावाद्यैरनुकूलितो भुक्तः / युक्तमुक्तञ्च- सन्मार्गे तावदास्ते प्रभवति पुरुषस्तावदेवेन्द्रियाणां लज्जां तावद्विधत्ते विनयमपि समालम्बते तावदेव / भ्रूचापाकृष्टमुक्ताः श्रवणपथजुषो नीलपक्ष्माण एते यावल्लीलावतीनां न हृदि धृतिमुषो दृष्टिबाणाः पतन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_20.1,tacca mithunaṃ dṛṣṭvā rājapuruṣaḥ tadbandhanāya yakṣagṛhaṃ veṣṭitam / santikā ca śuddhiṃ jñātvā rātrau mahatā tūryaśabdena yakṣagṛhaṃ gatā / teṣāmārakṣakāṇāṃ purata uktam-ahamadyadinavratā yakṣaṃ dṛṣṭvā bhojanaṃ vijane vidhāsye / māṃ ca kiñciddhanaṃ gṛhītvā madhye praveśayatu / tairapi tathaiva kṛtam / tatastayā svacchandā svaveṣāṃ kārayitvā bahirniṣkāsitā / svayaṃ madhye sthitā / taṃ ca prātarnijakāntāsahitaṃ dṛṣṭvā ārakṣakā vilakṣībabhūvuḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonaviṃśatitamī kathā // start suk 20: anyadā prabhāvatī śukaṃ papraccha / śukaḥ prāha- gaccha devi mano yatra ramate te narāntare / kelikāvadyadā vetsi pativañcanamadbhutam,तच्च मिथुनं दृष्ट्वा राजपुरुषः तद्बन्धनाय यक्षगृहं वेष्टितम् / सन्तिका च शुद्धिं ज्ञात्वा रात्रौ महता तूर्यशब्देन यक्षगृहं गता / तेषामारक्षकाणां पुरत उक्तम��-अहमद्यदिनव्रता यक्षं दृष्ट्वा भोजनं विजने विधास्ये / मां च किञ्चिद्धनं गृहीत्वा मध्ये प्रवेशयतु / तैरपि तथैव कृतम् / ततस्तया स्वच्छन्दा स्ववेषां कारयित्वा बहिर्निष्कासिता / स्वयं मध्ये स्थिता / तं च प्रातर्निजकान्तासहितं दृष्ट्वा आरक्षका विलक्षीबभूवुः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनविंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २०: अन्यदा प्रभावती शुकं पप्रच्छ / शुकः प्राह- गच्छ देवि मनो यत्र रमते ते नरान्तरे / केलिकावद्यदा वेत्सि पतिवञ्चनमद्भुतम्
+Sukasaptati,verse,suk_21.1,"asti sābhramatyā nadyāstaṭe śaṅkhapuraṃ nāma sthānam / tatra ca karṣukaḥ sūrākhyo dhanī / tasya kelikā bhāryā paraṃ kuṭilā kulaṭā ca / sānyasminnadītīre siddheśvarapurasthaṃ brāhmaṇaṃ kāmayate / tadāsaktā ca rātrau prātiveśikādūtikāsāhāyyānnadīṃ tīrtvā tadantikaṃ prāpnoti / anyadā bhartrā jñātam / sa ca tatra gatastaccaritragaveṣaṇāya / yāvatsā nadītīre tatra samāgatā tayā ca tāvaddṛṣṭaḥ / tatastaraṇaghaṭaṃ pānīyabhṛtaṃ vidhāya prātiveśmikāgṛhamadhye bhaṭṭārikāṃ maṇḍayitvā tena payasā snāpayitvā pratyuvāca prathamasaṃketitāṃ dūtikāmuddiśya-""svāmini! purā tvayā uktaṃ yadi tvaṃ siddheśvarīṃ na snāpayasi tataḥ pañcānāṃ dinānāṃ madhye tvadbhartṛbharaṇaṃ bhaviṣyati tato yadi tvadvacanapramāṇaṃ tadā mama patiściraṃ jīvatu / prātiveśmikayoktam evamastviti śrutvā patistuṣṭo bhūtvālakṣita eva jagāma / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau viṃśatitamī kathā // start suk 21: anyasmindine prabhāvatyā puṣṭaḥ śukaḥ prāha- vraja devi na doṣo 'sti vrajatāṃ sarvakarmasu / buddhirasti yadā yeṣāṃ mandodaryāḥ sahāyinī","अस्ति साभ्रमत्या नद्यास्तटे शङ्खपुरं नाम स्थानम् / तत्र च कर्षुकः सूराख्यो धनी / तस्य केलिका भार्या परं कुटिला कुलटा च / सान्यस्मिन्नदीतीरे सिद्धेश्वरपुरस्थं ब्राह्मणं कामयते / तदासक्ता च रात्रौ प्रातिवेशिकादूतिकासाहाय्यान्नदीं तीर्त्वा तदन्तिकं प्राप्नोति / अन्यदा भर्त्रा ज्ञातम् / स च तत्र गतस्तच्चरित्रगवेषणाय / यावत्सा नदीतीरे तत्र समागता तया च तावद्दृष्टः / ततस्तरणघटं पानीयभृतं विधाय प्रातिवेश्मिकागृहमध्ये भट्टारिकां मण्डयित्वा तेन पयसा स्नापयित्वा प्रत्युवाच प्रथमसंकेतितां दूतिकामुद्दिश्य-""स्वामिनि! पुरा त्वया उक्तं यदि त्वं सिद्धेश्वरीं न स्नापयसि ततः पञ्चानां दिनानां मध्ये त्वद्भर्तृभरणं भविष्यति ततो यदि त्वद्वचनप्रमाणं तदा मम पतिश्चिरं जीवतु / प्रातिवेश्मिकयोक्तम् एवमस्त्विति श्रुत्वा पतिस्तुष्टो भूत्वालक्षित एव जगाम / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ विंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २१: अन्यस्मिन्दिने प्रभावत्या पुष्टः शुकः प्राह- व्रज देवि न दोषो ऽस्ति व्रजतां सर्वकर्मसु / बुद्धिरस्ति यदा येषां मन्दोदर्याः सहायिनी"
+Sukasaptati,verse,suk_21.2,"prabhāvaty��ha-kathametat / śukraḥ-asti pratiṣṭhānaṃ nāma nagaram / tatra hemaprabho nāma rājā / śrutaśīlo mantrī / śreṣṭhī yaśodharaḥ / mohinī bhāryā / tayostanayā mandodarī / sa śrīvatsāya vaṇije kāntipurīsamāgatāya dattā / tanmithunamatīva snehalampaṭam / sā ca prātiveśmikayā pitṛbhāryayā kuṭṭinyā daṃṣṭrākarālayā yojitamanyaṃ rājaputramupabhuṅke / sā'pannasattvā bhūtā garbhasaṃbhavātsaṃjāte dohade rājavallabhaṃ mayūraṃ mārayitvā bhakṣitavatī / rājā tu tasminmayūre samāgate bhuṅkte iti sthitiḥ / tasmindivase tu bhojanavelāyāṃ na labdhaḥ / ḍiṇḍimaghoṣaṇe kṛte kuṭṭinyā paṭahaḥ spṛṣṭaḥ / tayā ca jñātaṃ yatkayācidāpannasattvayā mayūro dohadādbhakṣitaḥ / tataḥ sā garbhavatī pṛṣṭā tayā kuṭṭino gṛhamāgatā sammānitā / uktañca- mādhuryaṃ pramadājane sulalitaṃ dākṣiṇyamārye jane, śauryaṃ śatruṣu mārdavaṃ gurujane dharmiṣṭhatā sādhuṣu / marmajñeṣvanuvartanaṃ bahuvidhaṃ mānaṃ jane garvite, śāṭhyaṃ pāpajane narasya kathitāḥ paryantamaṣṭau guṇāḥ","प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुक्रः-अस्ति प्रतिष्ठानं नाम नगरम् / तत्र हेमप्रभो नाम राजा / श्रुतशीलो मन्त्री / श्रेष्ठी यशोधरः / मोहिनी भार्या / तयोस्तनया मन्दोदरी / स श्रीवत्साय वणिजे कान्तिपुरीसमागताय दत्ता / तन्मिथुनमतीव स्नेहलम्पटम् / सा च प्रातिवेश्मिकया पितृभार्यया कुट्टिन्या दंष्ट्राकरालया योजितमन्यं राजपुत्रमुपभुङ्के / साऽपन्नसत्त्वा भूता गर्भसंभवात्संजाते दोहदे राजवल्लभं मयूरं मारयित्वा भक्षितवती / राजा तु तस्मिन्मयूरे समागते भुङ्क्ते इति स्थितिः / तस्मिन्दिवसे तु भोजनवेलायां न लब्धः / डिण्डिमघोषणे कृते कुट्टिन्या पटहः स्पृष्टः / तया च ज्ञातं यत्कयाचिदापन्नसत्त्वया मयूरो दोहदाद्भक्षितः / ततः सा गर्भवती पृष्टा तया कुट्टिनो गृहमागता सम्मानिता / उक्तञ्च- माधुर्यं प्रमदाजने सुललितं दाक्षिण्यमार्ये जने, शौर्यं शत्रुषु मार्दवं गुरुजने धर्मिष्ठता साधुषु / मर्मज्ञेष्वनुवर्तनं बहुविधं मानं जने गर्विते, शाठ्यं पापजने नरस्य कथिताः पर्यन्तमष्टौ गुणाः"
+Sukasaptati,verse,suk_21.3,tayā ca sarvo 'pi mayūravṛttānto niveditaḥ / sā cakuṭṭinī viśvāsaghātikā / uktañca- na viśvasedaviśvaste viśvaste 'pi na viśvaset / viśvāsād bhayamutpannaṃ mūlādapi nikṛntati,तया च सर्वो ऽपि मयूरवृत्तान्तो निवेदितः / सा चकुट्टिनी विश्वासघातिका / उक्तञ्च- न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते ऽपि न विश्वसेत् / विश्वासाद् भयमुत्पन्नं मूलादपि निकृन्तति
+Sukasaptati,verse,suk_21.4,dāreṣu gopyaṃ puruṣasya kiñcidgopyaṃ vayasyeṣu suteṣu kiñcit / yuktaṃ na yuktaṃ manasā vicintya vadedvipaścinmahato 'nurodhāt,दारेषु गोप्यं पुरुषस्य किञ्चिद्गोप्यं वयस्येषु सुतेषु किञ्चित् / युक्तं न युक्तं मनसा विचिन्त्य वदेद्विपश्चिन्महतो ऽनुरोधात्
+Sukasaptati,verse,suk_21.5,kiñca- sopacārāṇi vākyāni śatrūṇāmiha lakṣayet / avicāritagītārthāṃ mṛgā yānti parābhavam,किञ्च- सोपचाराणि वाक्यानि शत्रूणामिह लक्षयेत् / अविचारितगीतार्थां मृगा यान्ति पराभवम्
+Sukasaptati,verse,suk_21.6,kirāte 'pyuktam- vrajanti te mūḍhadhiya�� parābhavaṃ bhavanti māyāviṣu ye na māyinaḥ / praviśya hi ghnanti śaṭhāstathāvidhānasaṃvṛtāṅgānniśitāiveṣavaḥ,किराते ऽप्युक्तम्- व्रजन्ति ते मूढधियः पराभवं भवन्ति मायाविषु ये न मायिनः / प्रविश्य हि घ्नन्ति शठास्तथाविधानसंवृताङ्गान्निशिताइवेषवः
+Sukasaptati,verse,suk_21.7,kuṭṭinyā tatsarvaṃ jñātvā mantriṇe niveditam / mantriṇāpi rājñe / rājā prāha- mā hohi suhaggāhi mā pattihi jaṃ ṇa diṭṭhapaccakkhaṃ / paccakkhammi vi diṭṭhe juttājuttaṃ viutaṇāhi,कुट्टिन्या तत्सर्वं ज्ञात्वा मन्त्रिणे निवेदितम् / मन्त्रिणापि राज्ञे / राजा प्राह- मा होहि सुहग्गाहि मा पत्तिहि जं ण दिट्ठपच्चक्खं / पच्चक्खम्मि वि दिट्ठे जुत्ताजुत्तं विउतणाहि
+Sukasaptati,verse,suk_21.7,[mā bhava sukhagrāhī mā pratyehi yanna dṛṣṭaṃ pratyakṣam / pratyakṣe 'pi dṛṣṭe yuktāyuktaṃ vijānīhi],[मा भव सुखग्राही मा प्रत्येहि यन्न दृष्टं प्रत्यक्षम् / प्रत्यक्षे ऽपि दृष्टे युक्तायुक्तं विजानीहि]
+Sukasaptati,verse,suk_21.8,tadvaṇijo nagarapradhānasya vadhvā naitanniṣpadyate / yāvadātmanā na dṛṣṭaṃ tāvadasau na viḍambyaḥ / tacca kuṭṭinyā agre mantriṇā niveditam / kuṭṭinī ca mantriṇaṃ peṭāyāṃ nikṣipya tadgṛhe nyāsavyājena mumoca / svayaṃ ca tatra gatvā tāmabhāṣata- mugdhe! yanmayūrabhakṣaṇaṃ kṛtaṃ tattvaṃ me ślāghyā / uktañca- eṇaḥ kuraṅgo harimastittirirlāva eva ca / mayūracarmikūrmāśca śreṣṭhā māṃsagaṇeṣvapi,तद्वणिजो नगरप्रधानस्य वध्वा नैतन्निष्पद्यते / यावदात्मना न दृष्टं तावदसौ न विडम्ब्यः / तच्च कुट्टिन्या अग्रे मन्त्रिणा निवेदितम् / कुट्टिनी च मन्त्रिणं पेटायां निक्षिप्य तद्गृहे न्यासव्याजेन मुमोच / स्वयं च तत्र गत्वा तामभाषत- मुग्धे! यन्मयूरभक्षणं कृतं तत्त्वं मे श्लाघ्या / उक्तञ्च- एणः कुरङ्गो हरिमस्तित्तिरिर्लाव एव च / मयूरचर्मिकूर्माश्च श्रेष्ठा मांसगणेष्वपि
+Sukasaptati,verse,suk_21.9,punarapi samagro vṛttāntaḥ puṣṭaḥ / kathyamānaśca peṭāhananakṛtasaṃjñena mantriṇā śrutaḥ / tatkathaṃ sā śreṣṭhivadhūstatpitā śvaśuraśca mucyantām / uktañca- na nīcajanasaṃsargānnaro bhadrāṇi paśyati / darśayatyeva vikṛrtiṃ supriye 'pi khalo yataḥ,पुनरपि समग्रो वृत्तान्तः पुष्टः / कथ्यमानश्च पेटाहननकृतसंज्ञेन मन्त्रिणा श्रुतः / तत्कथं सा श्रेष्ठिवधूस्तत्पिता श्वशुरश्च मुच्यन्ताम् / उक्तञ्च- न नीचजनसंसर्गान्नरो भद्राणि पश्यति / दर्शयत्येव विकृर्तिं सुप्रिये ऽपि खलो यतः
+Sukasaptati,verse,suk_21.10,nāśayitumeva nīcaḥ parakāryaṃ vetti na prasādhayitum / pāṭayitumeva śaktirnakhoruddhartumannapiṭam,नाशयितुमेव नीचः परकार्यं वेत्ति न प्रसाधयितुम् / पाटयितुमेव शक्तिर्नखोरुद्धर्तुमन्नपिटम्
+Sukasaptati,verse,suk_21.11,dujjaṇajaṇaṇaṃ sagge kāaccāo vi hoi vibuhāṇaṃ / pecchaha tilehi pattaṃ khalasaṃge pīḍaṇaṃ jatto,दुज्जणजणणं सग्गे काअच्चाओ वि होइ विबुहाणं / पेच्छह तिलेहि पत्तं खलसंगे पीडणं जत्तो
+Sukasaptati,verse,suk_21.11,[durjanajanānāṃ saṃge kāyatyāgo 'pi bhavati vibudhānām / prekṣasva tilānāmapi khalasaṅge pīḍanaṃ yataḥ],[दुर्जनजनानां संगे कायत्यागो ऽपि भवति ��िबुधानाम् / प्रेक्षस्व तिलानामपि खलसङ्गे पीडनं यतः]
+Sukasaptati,verse,suk_21.12,yāvatsā kuṭṭinī peṭāṃ hastena hanti tāvatsā vaṇikputrī savitarkamavādīt- vibhātā rajanī tāvadyāvadevaṃ kṛtaṃ mayā / prabuddhaṃ ca tadā mātarnāgre kiñcidvidṛśyate,यावत्सा कुट्टिनी पेटां हस्तेन हन्ति तावत्सा वणिक्पुत्री सवितर्कमवादीत्- विभाता रजनी तावद्यावदेवं कृतं मया / प्रबुद्धं च तदा मातर्नाग्रे किञ्चिद्विदृश्यते
+Sukasaptati,verse,suk_22.1,mārtamayā evaṃvidhaḥ svapno dṛṣṭa / yaḥ kaścidarthapramāṇo me bhavati sa kathyatām / evaṃ śrutvā mantrī dvāramāhatya bahirnirgataḥ / tataḥ sammānitā vaṇigvadhūḥ sā tu kuṭṭinīti nirvāsitā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā // iti śukasaptatau ekaviṃśatītamī kathā // start suk 22: punaḥ prabhāvatyā pṛṣṭaḥ śukaḥ prāha- yāhi devi punaryāhi madīyaṃ matamīdṛśam / yadi vetsyuttaraṃ kicidyathā māḍhukayā kṛtam,मार्तमया एवंविधः स्वप्नो दृष्ट / यः कश्चिदर्थप्रमाणो मे भवति स कथ्यताम् / एवं श्रुत्वा मन्त्री द्वारमाहत्य बहिर्निर्गतः / ततः सम्मानिता वणिग्वधूः सा तु कुट्टिनीति निर्वासिता / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता // इति शुकसप्ततौ एकविंशतीतमी कथा // स्तर्त् सुक् २२: पुनः प्रभावत्या पृष्टः शुकः प्राह- याहि देवि पुनर्याहि मदीयं मतमीदृशम् / यदि वेत्स्युत्तरं किचिद्यथा माढुकया कृतम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.1,tacchrutvā prabhāvatyāha-kathametat / śukaḥ prāha-dāmbhilāgrāme soḍhāko nāma karṣukaḥ / tadbhāryā māḍhuka nāma / tāṃ ca bhaktahāriṇīṃ pathi gacchantīm eko bahiḥ sūrapālākhyo naro bhuṅkte / sā kadācinmārge bhaktaṃ muktvā tena saha sthitā / tato mūledavena dhūrtena tasminbhakte uṣṭrikā kṛtā / tayā ca evaṃ jātaṃ bhaktamanutpāṭayitvā nīnam / yāvacca bhartrā uṣṭikā dṛṣṭā tāvatkimiditi sā pṛṣṭā / tatastayā tatkālottaraṃ kṛtvoktam-nātha! adya rātrau svapne uṣṭrikayā bhakṣito dṛṣṭastvam / tato mayā vighnāpahārāya viparītamidaṃ kṛtam / viśrabdhaṃ bhakṣaya yathā vighno naśyati / iti śrutvā ratātmanā tenoṣṭrikāpi bhakṣitā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau dvāviṃśatitamī kathā // start suk 23: anyadā sakhyastāṃ puruṣāntarābhisaraṇāyaivamūcuḥ- yatra svedalavairalaṃ vilulitairvyālupyate candanaṃ sacchedairmaṇitaiśca yatra raṇitaṃ na śrūyate nūpuram / yatrāyāntyacireṇa sarvaviṣayāḥ kāmaṃ tadekāgrataḥ sakhyastatsurataṃ bhaṇāmi rataye śeṣā ca lokasthitiḥ,तच्छ्रुत्वा प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुकः प्राह-दाम्भिलाग्रामे सोढाको नाम कर्षुकः / तद्भार्या माढुक नाम / तां च भक्तहारिणीं पथि गच्छन्तीम् एको बहिः सूरपालाख्यो नरो भुङ्क्ते / सा कदाचिन्मार्गे भक्तं मुक्त्वा तेन सह स्थिता / ततो मूलेदवेन धूर्तेन तस्मिन्भक्ते उष्ट्रिका कृता / तया च एवं जातं भक्तमनुत्पाटयित्वा नीनम् / यावच्च भर्त्रा उष्टिका दृष्टा तावत्किमिदिति सा पृष्टा / ततस्तया तत्कालोत्तरं कृत्वोक्तम्-नाथ! अद्य रात्रौ स्वप्ने उष्ट्रिकया भक्षितो दृष्टस्त्वम् / ततो मया विघ्नापहाराय विपरीतमिदं कृतम् / विश्रब्धं भक्षय यथा विघ्नो नश्यति / इति श्रुत्वा रतात्मना तेनोष्ट्रिकापि भक्षिता / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ द्वाविंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २३: अन्यदा सख्यस्तां पुरुषान्तराभिसरणायैवमूचुः- यत्र स्वेदलवैरलं विलुलितैर्व्यालुप्यते चन्दनं सच्छेदैर्मणितैश्च यत्र रणितं न श्रूयते नूपुरम् / यत्रायान्त्यचिरेण सर्वविषयाः कामं तदेकाग्रतः सख्यस्तत्सुरतं भणामि रतये शेषा च लोकस्थितिः
+Sukasaptati,verse,suk_23.2,tathā ca- saṃsaatulaṇa jahiṃ caḍai tassuṇa jīviu dhaṇu / āi parā jahi lahijjai taṃ ji bhaṇijjii pemmu,तथा च- संसअतुलण जहिं चडै तस्सुण जीविउ धणु / आइ परा जहि लहिज्जै तं जि भणिज्जिइ पेम्मु
+Sukasaptati,verse,suk_23.2,[saṃśayatulāyāṃ na yaḥ ārohati tasya na jīvitaṃ dhanyam / āgate parā yā labhyate tadeva bhaṇyate prema],[संशयतुलायां न यः आरोहति तस्य न जीवितं धन्यम् / आगते परा या लभ्यते तदेव भण्यते प्रेम]
+Sukasaptati,verse,suk_23.3,ārogyaṃ paramānandaḥ sukhamutsāha eva ca / aiśvaryaṃ priyasambhogaṃ vinā sarvaṃ nirarthakam,आरोग्यं परमानन्दः सुखमुत्साह एव च / ऐश्वर्यं प्रियसम्भोगं विना सर्वं निरर्थकम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.4,uktañca- ātmānamālokya ca śobhamānamādarśabimbe stimitāyatākṣī / haropayāne tvaritā babhūva strīṇāṃ priyālokaphalo hi veṣaḥ,उक्तञ्च- आत्मानमालोक्य च शोभमानमादर्शबिम्बे स्तिमितायताक्षी / हरोपयाने त्वरिता बभूव स्त्रीणां प्रियालोकफलो हि वेषः
+Sukasaptati,verse,suk_23.5,śukaḥ prāha- sulabhāḥ puruṣā rājansatataṃ priyavādinaḥ / apriyasya tu pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ,शुकः प्राह- सुलभाः पुरुषा राजन्सततं प्रियवादिनः / अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः
+Sukasaptati,verse,suk_23.6,tataḥ kiṃ bahunoktena tvaṃ caitāḥ kṛtyakovidāḥ / kuṭṭinīcaritaṃ śrutvā tadvicāryaṃ tvarānvitāḥ,ततः किं बहुनोक्तेन त्वं चैताः कृत्यकोविदाः / कुट्टिनीचरितं श्रुत्वा तद्विचार्यं त्वरान्विताः
+Sukasaptati,verse,suk_23.7,prabhāvatyāha-kathametat / śuko 'bravīt-asti padmāvatī purī / yatra maṇikuṭṭimamārgeṣu śobhate ravivistaraḥ / śeṣaphaṇamaṇirāgo vasudhāmivopāgataḥ,प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुको ऽब्रवीत्-अस्ति पद्मावती पुरी / यत्र मणिकुट्टिममार्गेषु शोभते रविविस्तरः / शेषफणमणिरागो वसुधामिवोपागतः
+Sukasaptati,verse,suk_23.8,tatra śudarśano nāma rājā / śaśinā hariṇā caiva balinā kuśabhūbhujā / kuśaśakticchalatyāgasampadyasya na khaṇḍyate,तत्र शुदर्शनो नाम राजा / शशिना हरिणा चैव बलिना कुशभूभुजा / कुशशक्तिच्छलत्यागसम्पद्यस्य न खण्ड्यते
+Sukasaptati,verse,suk_23.9,kiṃ tasya varṇyate rājñaḥ prajāpālanaśalinaḥ / yasmiṃlloke na dṛṣṭā hi doṣā ravikarairiva,किं तस्य वर्ण्यते राज्ञः प्रजापालनशलिनः / यस्मिंल्लोके न दृष्टा हि दोषा रविकरैरिव
+Sukasaptati,verse,suk_23.10,tasya śṛṅgārasundarī nāma bhāryā / tasya nṛpatestayā saha krīḍato groṣmakālo 'vātarat / yatra sūraḥ kharo ghasro yatra dīrgho 'tiduḥsahaḥ / kharaśca pavano bhīru grīṣme sarvamidaṃ kharam,तस्य शृङ्गारसुन्दरी नाम भार्या / तस्य नृपतेस्तया सह क्रीडतो ग्रोष्मकालो ऽवातरत् / यत्र सूरः खरो घस्रो यत्र दीर्घो ऽतिदुःसहः / खरश्च पवनो भीरु ग्रीष्मे सर्वमिदं खरम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.11,candanaṃ śucivastraṃ ca pānīyaṃ śuci śītalam / sevyamāno 'pi madhuraḥ śucirjayati nānyathā,चन्दनं शुचिवस्त्रं च पानीयं शुचि शीतलम् / सेव्यमानो ऽपि मधुरः शुचिर्जयति नान्यथा
+Sukasaptati,verse,suk_23.12,madhyāhne candanaṃ yeṣāṃ sāyaṃ majjanasevanam / rātrau vyajanavātaśca teṣāṃ grīṣmo 'pi kiṅkaraḥ,मध्याह्ने चन्दनं येषां सायं मज्जनसेवनम् / रात्रौ व्यजनवातश्च तेषां ग्रीष्मो ऽपि किङ्करः
+Sukasaptati,verse,suk_23.13,evaṃvidhe grīṣme ca candranāmā vaṇik prabhāvatībhāryāsameto gṛhoparibhūmikāyāmāruḍhaḥ / karairyukto 'pi nirālambaḥ ādityaḥ paścimābhyonidhitaṭaṃ gataḥ / uktañca- pratikūlatāmupagate hi vidhau viphalatvameti bahu sādhanatā / avalambanāya dinabharturabhūnna patiṣyataḥ karasahasramapi,एवंविधे ग्रीष्मे च चन्द्रनामा वणिक् प्रभावतीभार्यासमेतो गृहोपरिभूमिकायामारुढः / करैर्युक्तो ऽपि निरालम्बः आदित्यः पश्चिमाभ्योनिधितटं गतः / उक्तञ्च- प्रतिकूलतामुपगते हि विधौ विफलत्वमेति बहु साधनता / अवलम्बनाय दिनभर्तुरभून्न पतिष्यतः करसहस्रमपि
+Sukasaptati,verse,suk_23.14,tatrasthaḥ sa tathā bhānū rāgaśeṣo gatāṃśukaḥ / bhātīva vidrumaghaṭaḥ srastaḥ saṃdhyāvadhūkarāt,तत्रस्थः स तथा भानू रागशेषो गतांशुकः / भातीव विद्रुमघटः स्रस्तः संध्यावधूकरात्
+Sukasaptati,verse,suk_23.15,atrāntare viśālākṣi candro hantuṃ tamoripum / udayādriśiraḥ sthātumudyatoṃ'śubhaṭairvṛtaḥ,अत्रान्तरे विशालाक्षि चन्द्रो हन्तुं तमोरिपुम् / उदयाद्रिशिरः स्थातुमुद्यतोंऽशुभटैर्वृतः
+Sukasaptati,verse,suk_23.16,prācīmukhe vibhātīndurudayādriśiraḥsthitaḥ / dīpastribhuvanasyeva pracchannasya tamisrayā,प्राचीमुखे विभातीन्दुरुदयाद्रिशिरःस्थितः / दीपस्त्रिभुवनस्येव प्रच्छन्नस्य तमिस्रया
+Sukasaptati,verse,suk_23.17,udayācalamāruḍho bhāti candro niśāmukhe / yāminīvanitotsaṅga śulkaḥ kṛṣṇaśiraḥsthitaḥ,उदयाचलमारुढो भाति चन्द्रो निशामुखे / यामिनीवनितोत्सङ्ग शुल्कः कृष्णशिरःस्थितः
+Sukasaptati,verse,suk_23.18,evaṃvidhe niśāmukhe sa vaṇik vikrīḍitayā tayā sārdhaṃ krīḍitaḥ / asya rāmanāmā sutaḥ saṃjātaḥ / tasmai pitrā vidyāścāśeṣā grāhitāḥ / tasya mātānyadā candraṃ prāha-mama eka eva putraḥ / tato 'hamatiśayena duḥkhārtā / candraḥ prāha-eko 'pi tvadīyaḥ sutaḥ ślāghyaḥ / uktañca- caturo madhurastyāgī gambhīraśca kalālayaḥ / guṇagrāhī tathā caivaṃ eko 'pīdṛgvaraḥ sutaḥ,एवंविधे निशामुखे स वणिक् विक्रीडितया तया सार्धं क्रीडितः / अस्य रामनामा सुतः संजातः / तस्मै पित्रा विद्याश्चाशेषा ग्राहिताः / तस्य मातान्यदा चन्द्रं प्राह-मम एक एव पुत्रः / ततो ऽहमतिशयेन दुःखार्ता / चन्द्रः प्राह-एको ऽपि त्वदीयः सुतः श्लाघ्यः / उक्तञ्च- चतुरो मधुरस्त्यागी गम्भीरश्च कलालयः / गुणग्राही तथा चैवं एको ऽपीदृग्वरः सुतः
+Sukasaptati,verse,suk_23.19,tathā ca- kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasantāpakārakaiḥ / varamekaḥ kulālambī yatra viśrūyate kulam,तथा च- किं जातैर्बहुभिः पुत्रैः शोकसन्तापकारकैः / वरमेकः कुलालम्बी यत्र विश्रूयते कुलम��
+Sukasaptati,verse,suk_23.20,ityuktvā dhūrtamāyāṃ kuṭṭinīmākāryedamabravīt--tava kanakasahasraṃ dāsye / mama putraṃ strīmāyāvañcanadakṣaṃ kuru / tatheti tayā pratijñāte putraṃ samākṣikaṃ tasyai dattvā yadyasmatputraḥ kvāpi veśyāyāḥ kapaṭena jito bhavati tadāhaṃ dviguṇaṃ kanakaṃ grahīṣye / tayoktam evamastviti / lekhayitvā putraṃ tadgṛhe preṣayāmāsa / sa ca tatrastho veśyājanodbhavānvikārān gṛhṇāti / tadyathā-- vaiśikīṃ kṛtrimāṃ vāṇīṃ vyalīkān śapathāṃstathā / kauṭilyaṃ kṛtrimaṃ bhāvaṃ kṛtrimaṃ ruditaṃ tathā,इत्युक्त्वा धूर्तमायां कुट्टिनीमाकार्येदमब्रवीत्--तव कनकसहस्रं दास्ये / मम पुत्रं स्त्रीमायावञ्चनदक्षं कुरु / तथेति तया प्रतिज्ञाते पुत्रं समाक्षिकं तस्यै दत्त्वा यद्यस्मत्पुत्रः क्वापि वेश्यायाः कपटेन जितो भवति तदाहं द्विगुणं कनकं ग्रहीष्ये / तयोक्तम् एवमस्त्विति / लेखयित्वा पुत्रं तद्गृहे प्रेषयामास / स च तत्रस्थो वेश्याजनोद्भवान्विकारान् गृह्णाति / तद्यथा-- वैशिकीं कृत्रिमां वाणीं व्यलीकान् शपथांस्तथा / कौटिल्यं कृत्रिमं भावं कृत्रिमं रुदितं तथा
+Sukasaptati,verse,suk_23.21,hāsyaṃ ca kṛtrimaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ caivamapārthakam / yācanaṃ vinayopetaṃ snehabhāvo nirīhatā,हास्यं च कृत्रिमं दुःखं सुखं चैवमपार्थकम् / याचनं विनयोपेतं स्नेहभावो निरीहता
+Sukasaptati,verse,suk_23.22,samatvaṃ sukhaduḥkheṣu dharmādharmasamakriyā / bhujaṅgapurataścaiva kauṭilyakramadarśanam,समत्वं सुखदुःखेषु धर्माधर्मसमक्रिया / भुजङ्गपुरतश्चैव कौटिल्यक्रमदर्शनम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.23,tathā ca- aharaṃ karaṃ kavolaṃ thaṇajualaṃ ṇāhimaṇḍalaṃ ramaṇaṃ / itthiajaṇasāmaṇṇaṃ hiaaṃ jaṃ jassa taṃ tassa,तथा च- अहरं करं कवोलं थणजुअलं णाहिमण्डलं रमणं / इत्थिअजणसामण्णं हिअअं जं जस्स तं तस्स
+Sukasaptati,verse,suk_23.23,[adharaḥ karaḥ kapolaḥ stanayugalaṃ nābhimaṇḍalaṃ ramaṇam / strījanasāmānyaṃ hṛdayaṃ yad yasyā tat tasyāḥ],[अधरः करः कपोलः स्तनयुगलं नाभिमण्डलं रमणम् / स्त्रीजनसामान्यं हृदयं यद् यस्या तत् तस्याः]
+Sukasaptati,verse,suk_23.24,"ityevamādi samagraṃ veśyānugaṃ caritaṃ śikṣitam / tataḥ sa putraḥ pratijñāpūrvaṃ vaṇije samarpitaḥ / piturvākyena ca suvarṇadvīpe vāṇijyāya preṣitaḥ / tatra ca kalāvatī veśyā / tayā saha varṣamekaṃ sthitaḥ / tāṃ vaiśikāni kurvantīṃ sa prāha-viśeṣaṃ vada / eva mamānujāpi vadati / tato bahubhirapi vaiśikairna tatsarvasvaṃ gṛhītuṃ śaknoti / tatastayā sarvamapi māturniveditam / mātāpi prāha-niścitameṣa veśyāsutaḥ / nedṛśairgṛhyate / prapañcenaiva grāhyaḥ / tato yadāyaṃ svadeśaṃ gantukāmastvāmutkalāpayati tadā tvayā vācyam--""ahamapi tatra yāsyāmi / yadi na nayasi tadā mariṣyāmītyuktvā kūpe jhampā deyā / tato 'sau prītastvāṃ prati sarvaṃ dāsyati' / tayoktam--mātarmāṃ vinā taddravyeṇa kim / ūktañca-- atikleśena ye hyarthā dharmasyātikrameṇa ca / śatrūṇāṃ praṇipātena mā sma teṣu manaḥ kṛthāḥ","इत्येवमादि समग्रं वेश्यानुगं चरितं शिक्षितम् / ततः स पुत्रः प्रतिज्ञापूर्वं वणिजे समर्पितः / पितुर्वाक्येन च सुवर्णद्वीपे वाणिज्याय प्रेषितः / तत्र च कलावती वेश्या / तया सह वर्षमेकं स्थितः / तां वैशिकानि कुर्वन्तीं स प्राह-विशेषं वद / एव ममानुजापि वदति / ततो बहुभिरपि वैशिकैर्न तत्सर्वस्वं गृहीतुं शक्नोति / ततस्तया सर्वमपि मातुर्निवेदितम् / मातापि प्राह-निश्चितमेष वेश्यासुतः / नेदृशैर्गृह्यते / प्रपञ्चेनैव ग्राह्यः / ततो यदायं स्वदेशं गन्तुकामस्त्वामुत्कलापयति तदा त्वया वाच्यम्--""अहमपि तत्र यास्यामि / यदि न नयसि तदा मरिष्यामीत्युक्त्वा कूपे झम्पा देया / ततो ऽसौ प्रीतस्त्वां प्रति सर्वं दास्यतिऽ / तयोक्तम्--मातर्मां विना तद्द्रव्येण किम् / ऊक्तञ्च-- अतिक्लेशेन ये ह्यर्था धर्मस्यातिक्रमेण च / शत्रूणां प्रणिपातेन मा स्म तेषु मनः कृथाः"
+Sukasaptati,verse,suk_23.25,mātā āha-bhīru! mā maivaṃ vada / mṛtyudo 'rthaḥ prāṇadaśca / uktañca- nāsāhasaṃ samālambya naro bhadrāṇi paśyati / sāhasī sarvakāryeṣu lakṣmībhājanamuttamam,माता आह-भीरु! मा मैवं वद / मृत्युदो ऽर्थः प्राणदश्च / उक्तञ्च- नासाहसं समालम्ब्य नरो भद्राणि पश्यति / साहसी सर्वकार्येषु लक्ष्मीभाजनमुत्तमम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.26,nābhittvā paramarmāṇi nākṛtvā karma duṣkaram / nāhatvā matsyaghātīva prāpnoti mahatīṃ śriyam,नाभित्त्वा परमर्माणि नाकृत्वा कर्म दुष्करम् / नाहत्वा मत्स्यघातीव प्राप्नोति महतीं श्रियम्
+Sukasaptati,verse,suk_23.27,kālaḥ samaviṣamakaraḥ paribhavasanmānakārakaḥ kālaḥ / kālaḥ karoti puruṣaṃ dātāraṃ yācitārañca,कालः समविषमकरः परिभवसन्मानकारकः कालः / कालः करोति पुरुषं दातारं याचितारञ्च
+Sukasaptati,verse,suk_23.28,ahaṃ ca tatrādho jālaṃ viracayiṣye / iti kuṭṭinīvacanamākaṇyaṃ tayā tathā kṛtat / tathā ca kṛte tena sarvasva dattam / koṭisaṃkhyaṃ ca dravyaṃ gṛhītvā mānarahito niṣkāsitaḥ / uktañca- vesā vi ramanti jaṇaṃ piaṃ pi vañcanti atthaloheṇa / tāṇa ṇamo vesāṇaṃ appā vi ṇa vallaho jāṇa,अहं च तत्राधो जालं विरचयिष्ये / इति कुट्टिनीवचनमाकण्यं तया तथा कृतत् / तथा च कृते तेन सर्वस्व दत्तम् / कोटिसंख्यं च द्रव्यं गृहीत्वा मानरहितो निष्कासितः / उक्तञ्च- वेसा वि रमन्ति जणं पिअं पि वञ्चन्ति अत्थलोहेण / ताण णमो वेसाणं अप्पा वि ण वल्लहो जाण
+Sukasaptati,verse,suk_23.28,[veśyā api ramante janaṃ priyamapi vañcayanti arthalobhena / tābhyo namo veśyābhyaḥ ātmāpi na vallabho yāsām],[वेश्या अपि रमन्ते जनं प्रियमपि वञ्चयन्ति अर्थलोभेन / ताभ्यो नमो वेश्याभ्यः आत्मापि न वल्लभो यासाम्]
+Sukasaptati,verse,suk_23.29,sa ca tathā dhanamānaparibhavaṃ prāpitaḥ parapotamāruhya svagṛhamāgamat / ekākinaṃ sutaṃ dhanaparijanavarjitaṃ dṛṣṭvā pitā sabāṣpaṃ dhanakṣayakāraṇaṃ pṛcchati / so 'pi svayaṃ lajjan gṛhamantrimukhena niveditavān / pitroktam-vatsa mā viṣādaṃ vidhehi / vipadaḥ sampado 'pi puṃsaḥ sampadyante / uktañca- cintāmimāṃ vahasi kiṃ gajayūthanātha yūthādviyogavinimīlitanetrayugm / piṇḍaṃ gṛhāṇa piṣa vāri yathopanītaṃ daivādbhavanti vipadaḥ kila sampado vā,स च तथा धनमानपरिभवं प्रापितः परपोतमारुह्य स्वगृहमागमत् / एकाकिनं सुतं धनपरिजनवर्जितं दृष्ट्वा पिता सबाष्पं धनक्षयकारणं पृच्छति / सो ऽपि स्वयं लज्जन् गृहमन्त्रिमुखेन निवेदितवान् / पित्रोक्तम्-वत्स मा विषादं विधेहि / विपदः सम्पदो ऽपि पुंसः सम्पद्यन्ते / उक्तञ्च- चिन्तामिमां वहसि किं गजयूथनाथ यूथाद्वियोगविनिमीलितनेत्रयुग्म् / पिण्डं गृहाण पिष वारि यथोपनीतं दैवाद्भवन्ति विपदः किल सम्पदो वा
+Sukasaptati,verse,suk_23.30,kimanena dhanenāpi satvareṇa manasvinām / gatena jāyate khedo darṣaścaivāgatena ca,किमनेन धनेनापि सत्वरेण मनस्विनाम् / गतेन जायते खेदो दर्षश्चैवागतेन च
+Sukasaptati,verse,suk_23.31,evaṃ sutaṃ samāśvāsya dhūrtamāyāmākārya idamabravīt--śṛṇu yadatra kautukaṃ saṃvṛttam / tvayyadhyuṣito 'pi suto gatasarvasvaḥ samāyayau / sā'ha--strībhiḥ ko na khaṇḍitaḥ / uktañca- ko 'rthānprāpya na garvito viṣayiṇaḥ kasyāpado 'staṃ gatāḥ strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājñāṃ priyaḥ / kaḥ kālasya na gocarāntaragataḥ ko 'rthī gato gauravaṃ ko vā durjanavāgurāsu patitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pumān,एवं सुतं समाश्वास्य धूर्तमायामाकार्य इदमब्रवीत्--शृणु यदत्र कौतुकं संवृत्तम् / त्वय्यध्युषितो ऽपि सुतो गतसर्वस्वः समाययौ / साऽह--स्त्रीभिः को न खण्डितः / उक्तञ्च- को ऽर्थान्प्राप्य न गर्वितो विषयिणः कस्यापदो ऽस्तं गताः स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः को नाम राज्ञां प्रियः / कः कालस्य न गोचरान्तरगतः को ऽर्थी गतो गौरवं को वा दुर्जनवागुरासु पतितः क्षेमेण यातः पुमान्
+Sukasaptati,verse,suk_23.32,ramaṇasihiṇantarāle bahalaare romarāitarugahaṇe / hariharaṇaragobindā biḍambiā maaṇacoreṇa,रमणसिहिणन्तराले बहलअरे रोमराइतरुगहणे / हरिहरणरगोबिन्दा बिडम्बिआ मअणचोरेण
+Sukasaptati,verse,suk_23.32,[ramaṇaśikhino 'ntarāle bahulatare rolarājitarugahane / hariharanaragovindāḥ viḍambitā madanacoreṇa],[रमणशिखिनो ऽन्तराले बहुलतरे रोलराजितरुगहने / हरिहरनरगोविन्दाः विडम्बिता मदनचोरेण]
+Sukasaptati,verse,suk_23.33,tattvaṃ punaḥ potaṃ bhṛtaṃ kṛtvā māṃ putrānvitāṃ tatra preṣaya / uktañca- kṛte pratikṛtaṃ kuryā hiṃsite pratihiṃsitam / tvayā luñcāpitāḥ pakṣā mayā luñcāpitaṃ śiraḥ,तत्त्वं पुनः पोतं भृतं कृत्वा मां पुत्रान्वितां तत्र प्रेषय / उक्तञ्च- कृते प्रतिकृतं कुर्या हिंसिते प्रतिहिंसितम् / त्वया लुञ्चापिताः पक्षा मया लुञ्चापितं शिरः
+Sukasaptati,verse,suk_23.34,mayāpyuktam-yadi tvadīyaputraḥ kvāpi striyā vañcyate tadā mama dūṣaṇam / uktañca- diggajakūrmakulācalaphaṇipatividhṛtāpi calati vasudheyam / pratipannamamalamanasāṃ na calati puṃsāṃ yugānte 'pi,मयाप्युक्तम्-यदि त्वदीयपुत्रः क्वापि स्त्रिया वञ्च्यते तदा मम दूषणम् / उक्तञ्च- दिग्गजकूर्मकुलाचलफणिपतिविधृतापि चलति वसुधेयम् / प्रतिपन्नममलमनसां न चलति पुंसां युगान्ते ऽपि
+Sukasaptati,verse,suk_23.35,tathā ca- acalā calanti palae majjāaṃ sāarā vilaṅghanti / karuā vi taha vikāle paḍivaṇṇa sādha siḍhilenti,तथा च- अचला चलन्ति पलए मज्जाअं साअरा विलङ्घन्ति / करुआ वि तह विकाले पडिवण्ण साध सिढिलेन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_23.35,[acalāścalanti pralaye maryādāṃ sāgarā vilaṅghante / gurukā api tathā vikāle pratipannasādhanaṃ na śithilayanti],[अचलाश्चलन्ति प्रलये मर्यादां सागरा विलङ्घन्ते / गुरुका अपि तथा विका���े प्रतिपन्नसाधनं न शिथिलयन्ति]
+Sukasaptati,verse,suk_23.36,dhīrā jāṇa pamāṇaṃ jimiavve taha vi jaṃpiavve a / ai jimiajaṃpiāiṃ pacchā vacche apacchāiṃ,धीरा जाण पमाणं जिमिअव्वे तह वि जंपिअव्वे अ / ऐ जिमिअजंपिआइं पच्छा वच्छे अपच्छाइं
+Sukasaptati,verse,suk_23.36,[dhīrā jānanti pramāṇaṃ jemanasya tathāpi kathanasya ca / api bhuktaṃ jalpitaṃ paścād vatse na tapyanti],[धीरा जानन्ति प्रमाणं जेमनस्य तथापि कथनस्य च / अपि भुक्तं जल्पितं पश्चाद् वत्से न तप्यन्ति]
+Sukasaptati,verse,suk_23.37,tataḥ śreṣṭhī taṃ putraṃ preṣayāmāsāśu tayā samaṃ suvarṇadvīpe / tatastasminsarvo 'pi paurajanaḥ prīto babhūva / sā ca kalāvatī sānukūlā taṃ vinayenājuhāva / tathā ca sa tayāvarjito yathāsau ātmāyattaḥ kṛtaḥ / dravyaṃ ca sarvaṃ gṛhītam / tataḥ sā dhūrtamāyā kuṭṭinī kiṃ karotu-iti praśnaḥ / sā prāha-śuka! na jāne / tvaṃ vada / śukaḥ-yadyadya na yāsi tadā kathayāmi / sā āha-na yāsyāmi / śukaḥ-yadā tasya sarvaṃ gṛhītam tasminsamaye kaiściddinaiścāgre 'pi cāṇḍālarūpadhāriṇī dhūrtamāyā nityaṃ nityaṃ gaveṣamāṇaiva kiñcit / anyadā sa kalāvatyā sahitaḥ khaṭvāyāmupaviṣṭastayā dṛṣṭaḥ / tā dvāri dṛṣṭvā sahasotthāya nāśayitumudyataḥ pūrvameva saṃketitam / tamuttiṣṭhantamanu kalāvatyapyutthitā / uktañca-kimidamiti / rāmastāmuvāca-bhadre! iyaṃ mama jananī / ahaṃ ca hṛtārthako bahudinebhyo na tayā dṛṣṭaḥ / dhūrtamāyāpi taṃ saṃketasthaṃ dvārasthaiva saśaṅkā hastasaṃjñayā ājuhāva / jāgadeti cirāllabdho veśyāgṛhagato bhavān / mlecchībhūtā iyaṃ veśyā sarvasvaṃ me tvayā hṛtam,ततः श्रेष्ठी तं पुत्रं प्रेषयामासाशु तया समं सुवर्णद्वीपे / ततस्तस्मिन्सर्वो ऽपि पौरजनः प्रीतो बभूव / सा च कलावती सानुकूला तं विनयेनाजुहाव / तथा च स तयावर्जितो यथासौ आत्मायत्तः कृतः / द्रव्यं च सर्वं गृहीतम् / ततः सा धूर्तमाया कुट्टिनी किं करोतु-इति प्रश्नः / सा प्राह-शुक! न जाने / त्वं वद / शुकः-यद्यद्य न यासि तदा कथयामि / सा आह-न यास्यामि / शुकः-यदा तस्य सर्वं गृहीतम् तस्मिन्समये कैश्चिद्दिनैश्चाग्रे ऽपि चाण्डालरूपधारिणी धूर्तमाया नित्यं नित्यं गवेषमाणैव किञ्चित् / अन्यदा स कलावत्या सहितः खट्वायामुपविष्टस्तया दृष्टः / ता द्वारि दृष्ट्वा सहसोत्थाय नाशयितुमुद्यतः पूर्वमेव संकेतितम् / तमुत्तिष्ठन्तमनु कलावत्यप्युत्थिता / उक्तञ्च-किमिदमिति / रामस्तामुवाच-भद्रे! इयं मम जननी / अहं च हृतार्थको बहुदिनेभ्यो न तया दृष्टः / धूर्तमायापि तं संकेतस्थं द्वारस्थैव सशङ्का हस्तसंज्ञया आजुहाव / जागदेति चिराल्लब्धो वेश्यागृहगतो भवान् / म्लेच्छीभूता इयं वेश्या सर्वस्वं मे त्वया हृतम्
+Sukasaptati,verse,suk_24.1,"yāvadevaṃ gṛhāṅgaṇagatā śapati tāvatsa vaṇik cāṇḍālarūpī samāgatya tatpādayoḥ patitaḥ / etacca dṛṣṭvā kalāvatī kuṭṭinīsahitā tām gṛhamadhye nītvā pṛcchati sma--amba! ko 'yam? kiṃ jātīyaḥ? tvaṃ kā? tayoktam--padmāvatīpurīnāthasya rājñaḥ sudarśanasya mātaṅgī gāyinī aham / ayaṃ ca madīyaṃ dravyaṃ hṛtvā ihāgataḥ / tacca tvayā'ptam / tanmayā jñātam paramadhunā sa samāgacchatu / tataḥ kuṭṭinī kalāvatāsahitā tatpadāyorlagnā uvāca--gṛhāṇedaṃ dravyam / dhūrtamāyā prāha--nāhaṃ gṛhakoṇe grahīṣye / rājaviditaṃ grahīṣyāmi / tato veśyāmātāpi atiśayena bhītā mātaṅgīṃ pratijagāda-imāṃ matsutāṃ rakṣa rakṣa / pāramparyāgataṃ dravyaṃ gṛhāṇa sarvasvam, paraṃ māṃ maivaṃ viḍambaya / dhūrtamāyā prāha-grahīṣye / tataḥ sā veśyayā kuṭṭinyā saha hastapādau gṛhītvā sammānitā / dhūrtamāyāpi nijaṃ tadīyaṃ dravyaṃ sarvasvaṃ ca gṛhītvā rāmeṇa saha potamāruhya svagṛhamāgatya bhahotsavamakārayat / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau trayoviṃśatitamī kathā // start suk 24: athānyasmindine prabhāvatī śukaṃ papraccha / śuko 'pyāha-- yāhi devi vijānāsi yadi jārasamanvitā / sajjanīva purā vaktuṃ bharturagre kacagrahe","यावदेवं गृहाङ्गणगता शपति तावत्स वणिक् चाण्डालरूपी समागत्य तत्पादयोः पतितः / एतच्च दृष्ट्वा कलावती कुट्टिनीसहिता ताम् गृहमध्ये नीत्वा पृच्छति स्म--अम्ब! को ऽयम्? किं जातीयः? त्वं का? तयोक्तम्--पद्मावतीपुरीनाथस्य राज्ञः सुदर्शनस्य मातङ्गी गायिनी अहम् / अयं च मदीयं द्रव्यं हृत्वा इहागतः / तच्च त्वयाऽप्तम् / तन्मया ज्ञातम् परमधुना स समागच्छतु / ततः कुट्टिनी कलावतासहिता तत्पदायोर्लग्ना उवाच--गृहाणेदं द्रव्यम् / धूर्तमाया प्राह--नाहं गृहकोणे ग्रहीष्ये / राजविदितं ग्रहीष्यामि / ततो वेश्यामातापि अतिशयेन भीता मातङ्गीं प्रतिजगाद-इमां मत्सुतां रक्ष रक्ष / पारम्पर्यागतं द्रव्यं गृहाण सर्वस्वम्, परं मां मैवं विडम्बय / धूर्तमाया प्राह-ग्रहीष्ये / ततः सा वेश्यया कुट्टिन्या सह हस्तपादौ गृहीत्वा सम्मानिता / धूर्तमायापि निजं तदीयं द्रव्यं सर्वस्वं च गृहीत्वा रामेण सह पोतमारुह्य स्वगृहमागत्य भहोत्सवमकारयत् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रयोविंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २४: अथान्यस्मिन्दिने प्रभावती शुकं पप्रच्छ / शुको ऽप्याह-- याहि देवि विजानासि यदि जारसमन्विता / सज्जनीव पुरा वक्तुं भर्तुरग्रे कचग्रहे"
+Sukasaptati,verse,suk_25.1,prabhāvatyāha-kimetat / kīro 'bravīt-asti candrapuraṃ nāma nagaram / tatrābhūdvardhakiḥ sūrapālākhyaḥ śrīmān / tasya sajjanī nāma bhāryā atyantaṃ parapuruṣalampaṭā / tāṃ ca tadgṛhasthāṃ devako nāma ramate / iti lokādetadākarṇya vardhakiḥ kapaṭena gṛhānnirgatya prātaḥsandhyāyāmācchannaḥ samāgatya talpasyādhobhāge sthitaḥ / sā ca jāreṇa saha tatrārūḍhā patyā keśeṣu gṛhītā kathaṃ mucyate / uttaram-sā patyā dhṛtā satī dvitīyapatimukhamālokya prāha-mayā tava kathitaṃ yadrathakāro mama patirgṛhena vidyate / sa cāgatastava tadaiva aucityaṃ vidhāsyati / yadyapi pūrvaṃ patyā tvadīyaṃ dravyamapahṛtaṃ tathāpi kṣantavyam / rathakṛti samāgate tava gṛhaṃ gamiṣyāmi yuvayoḥ saṃgatiṃ vā kariṣye / nātra saṃśayaḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau caturviśatitamī kathā // start suk 25: anyadā prabhāvatī śukaṃ gamanāya pṛcchati / śukaḥ prāha- kuru yadrocate kartuṃ yadi vetsi pratīṅgitam / śvetāmbareṇa ruddhena yathā pūrvaṃ kṛtaṃ tathā,प्रभावत्याह-किमेतत् / कीरो ऽब्रवीत्-अस्ति चन्द्रपुरं नाम नगरम् / तत्राभूद्वर्धकिः सूरपालाख्यः श्रीमान् / तस्य सज्जनी नाम भार्या अत्यन्तं परपुरुषलम्पटा / तां च तद्गृहस्थां देवको नाम रमते / इति लोकादेतदाकर्ण्य वर्धकिः कप���ेन गृहान्निर्गत्य प्रातःसन्ध्यायामाच्छन्नः समागत्य तल्पस्याधोभागे स्थितः / सा च जारेण सह तत्रारूढा पत्या केशेषु गृहीता कथं मुच्यते / उत्तरम्-सा पत्या धृता सती द्वितीयपतिमुखमालोक्य प्राह-मया तव कथितं यद्रथकारो मम पतिर्गृहेन विद्यते / स चागतस्तव तदैव औचित्यं विधास्यति / यद्यपि पूर्वं पत्या त्वदीयं द्रव्यमपहृतं तथापि क्षन्तव्यम् / रथकृति समागते तव गृहं गमिष्यामि युवयोः संगतिं वा करिष्ये / नात्र संशयः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुर्विशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २५: अन्यदा प्रभावती शुकं गमनाय पृच्छति / शुकः प्राह- कुरु यद्रोचते कर्तुं यदि वेत्सि प्रतीङ्गितम् / श्वेताम्बरेण रुद्धेन यथा पूर्वं कृतं तथा
+Sukasaptati,verse,suk_26.1,asti candrapurī nāma nagarī / tatra siddhaseno nāma kṣapaṇako janapūjitaḥ / tasminneva nagare 'nyaḥ sitapaṭo guṇināṃ mukhyaḥ samāgataḥ / tena ca guṇinā sarvo 'pi jana āvarjitaḥ śrāvakā apyātmāyattāḥ kṛtāḥ / sa kṣapaṇako 'pi tasya pūjāṃ kriyamāṇāmasahamānaḥ svayaṃ tadīyopāśraye veśyāṃ preṣayitvā asau veśyālubdho na suśīla iti śvetāmbarasya lokapravādamakarot / taddarśanāya janamākārayāmāsa / brūte ca--kṣapaṇakā eva brahmacāriṇaḥ śvetāmbarāstu viplutāḥ / so 'pi śvetāmbaro dīpāgninā upādhiṃ prajvālya prabhātaprāptāyāṃ rajanyāṃ nagnobhūya veśyāyā dattahasto nirgataḥ / tato lokāpavādaḥ saṃvṛttaḥ / yadasau kṣapaṇako na sitavastraḥ / iti śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcaviṃśatitamī kathā // start suk 26: anyadā sā calitā / śukaḥ prāha-- yāhi devi na te doṣo yadi jānāsi bhāṣitum / ratnādevīva patyā tu prāptā jāradvayānvitā,अस्ति चन्द्रपुरी नाम नगरी / तत्र सिद्धसेनो नाम क्षपणको जनपूजितः / तस्मिन्नेव नगरे ऽन्यः सितपटो गुणिनां मुख्यः समागतः / तेन च गुणिना सर्वो ऽपि जन आवर्जितः श्रावका अप्यात्मायत्ताः कृताः / स क्षपणको ऽपि तस्य पूजां क्रियमाणामसहमानः स्वयं तदीयोपाश्रये वेश्यां प्रेषयित्वा असौ वेश्यालुब्धो न सुशील इति श्वेताम्बरस्य लोकप्रवादमकरोत् / तद्दर्शनाय जनमाकारयामास / ब्रूते च--क्षपणका एव ब्रह्मचारिणः श्वेताम्बरास्तु विप्लुताः / सो ऽपि श्वेताम्बरो दीपाग्निना उपाधिं प्रज्वाल्य प्रभातप्राप्तायां रजन्यां नग्नोभूय वेश्याया दत्तहस्तो निर्गतः / ततो लोकापवादः संवृत्तः / यदसौ क्षपणको न सितवस्त्रः / इति श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चविंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २६: अन्यदा सा चलिता / शुकः प्राह-- याहि देवि न ते दोषो यदि जानासि भाषितुम् / रत्नादेवीव पत्या तु प्राप्ता जारद्वयान्विता
+Sukasaptati,verse,suk_26.2,asti jalaudābhidhāno grāmaḥ / tatra rājaputraḥ kṣemarājaḥ śūraḥ / ratnādevī tasya bhāryā / tatraiva grāmaṇīrdevasākhyaḥ / tasya suto dhavalo nāma / tau dvāvapi ramete ratnādevīṃ parasparamajñātau / anyadā pitṛputrau tadgṛhasthau yadā tadā rājaputraḥ samāgataḥ / tadā kimuttaram? śuka āha-tatastayā kṛtasaṃjño gṛhādaṅgulyā tarjayannayāt / tasmiṃścaiva gacchati bhayātpatiḥ kimidamityāha / tataḥ sā hasantī prāha-asya putrastvadgṛhe śaraṇāgataḥ / mayā ca nārpitaḥ / yataḥ- sa kṣatriyastrāṇasahaḥ satāṃ yastatkārmukaṃ karmasu yasya śaktiḥ / vahandvayīmapyaphale 'rthajāte karotyasaṃskārahatāmivoktim,अस्ति जलौदाभिधानो ग्रामः / तत्र राजपुत्रः क्षेमराजः शूरः / रत्नादेवी तस्य भार्या / तत्रैव ग्रामणीर्देवसाख्यः / तस्य सुतो धवलो नाम / तौ द्वावपि रमेते रत्नादेवीं परस्परमज्ञातौ / अन्यदा पितृपुत्रौ तद्गृहस्थौ यदा तदा राजपुत्रः समागतः / तदा किमुत्तरम्? शुक आह-ततस्तया कृतसंज्ञो गृहादङ्गुल्या तर्जयन्नयात् / तस्मिंश्चैव गच्छति भयात्पतिः किमिदमित्याह / ततः सा हसन्ती प्राह-अस्य पुत्रस्त्वद्गृहे शरणागतः / मया च नार्पितः / यतः- स क्षत्रियस्त्राणसहः सतां यस्तत्कार्मुकं कर्मसु यस्य शक्तिः / वहन्द्वयीमप्यफले ऽर्थजाते करोत्यसंस्कारहतामिवोक्तिम्
+Sukasaptati,verse,suk_27.1,ato ruṣṭo vrajati / gaccha tvaṃ samarpaya sutam / tena ca tathā kṛtam / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaḍviṃśatitamī kathā // start suk 27: anyadā prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati sma / śukaḥ prāha- rambhoru gaccha kāmināṃ ko vighnaṃ kartumarhati / mohinīva samarthā cedvicārīkartumīśvari,अतो रुष्टो व्रजति / गच्छ त्वं समर्पय सुतम् / तेन च तथा कृतम् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षड्विंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २७: अन्यदा प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति स्म / शुकः प्राह- रम्भोरु गच्छ कामिनां को विघ्नं कर्तुमर्हति / मोहिनीव समर्था चेद्विचारीकर्तुमीश्वरि
+Sukasaptati,verse,suk_28.1,asti śaṅkhapuraṃ nāma nagaram / tatrāryo vaṇigabhūt / tasya mohinī nāma bhāryā / tāñcabahirgatāṃ kumukho nāma dhūrto ramate / tatpatinā cābhijñāyi / tatpatiścātiśayena bhīruḥ / tato 'sau tāṃ bahiryāntīṃ nivārya pārśvasthita eva tiṣṭhati / tathāpi tayā dhūrtasya kathitam-māṃ rātrau bhartṛkhaṭvāsthitāmarvāksuptāṃ bhaja tvam / tena tathā kṛtam / tacca kurvanbhartrāsau puṃścihne dhṛtaḥ kathaṃ gacchatu? uttaram-dhṛtvā ca patiḥ prāha-pradopamānaya mayā coro dhṛto 'sti / tayoktam-bahiryāntī bibhemyaham / enaṃ grahīṣye tvaṃ dīpamānaya / tena ca tathā kṛtam / sā ca jāraṃ muktvā gṛhāntarbaddhasya paṭṭakasya jihvāṃ gṛhītvā tathaiva suptā yāvatpatirlakuṭahasto dīpaṃ gṛhītvā samāyātaḥ pṛcchati-kimiyaṃ paṭṭakasya jihvā kathamatra? tayoktam-kṣudhārto 'yam / anena muktā lālākṛśā sthitā / uktipratyuktivādena nirjitaḥ / uktaśca-hataka! anena pauruṣeṇa kṣayaṃ vrajasi / iti nirbhartsito lajjitaśca suptaḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptaviṃśatitamī kathā // start suk 28: anyadā prabhāvatī gamanāya śukaṃ papraccha / śukaḥ prāha-- kṛśodari vrajādya tvaṃ yadi jānāsi bhāṣitum / jārasaṃyuktayā pūrvaṃ yathā devikayā kṛtam,अस्ति शङ्खपुरं नाम नगरम् / तत्रार्यो वणिगभूत् / तस्य मोहिनी नाम भार्या / ताञ्चबहिर्गतां कुमुखो नाम धूर्तो रमते / तत्पतिना चाभिज्ञायि / तत्पतिश्चातिशयेन भीरुः / ततो ऽसौ तां बहिर्यान्तीं निवार्य पार्श्वस्थित एव तिष्ठति / तथापि तया धूर्तस्य कथितम्-मां रात्रौ भर्तृखट्वास्थितामर्वाक्सुप्���ां भज त्वम् / तेन तथा कृतम् / तच्च कुर्वन्भर्त्रासौ पुंश्चिह्ने धृतः कथं गच्छतु? उत्तरम्-धृत्वा च पतिः प्राह-प्रदोपमानय मया चोरो धृतो ऽस्ति / तयोक्तम्-बहिर्यान्ती बिभेम्यहम् / एनं ग्रहीष्ये त्वं दीपमानय / तेन च तथा कृतम् / सा च जारं मुक्त्वा गृहान्तर्बद्धस्य पट्टकस्य जिह्वां गृहीत्वा तथैव सुप्ता यावत्पतिर्लकुटहस्तो दीपं गृहीत्वा समायातः पृच्छति-किमियं पट्टकस्य जिह्वा कथमत्र? तयोक्तम्-क्षुधार्तो ऽयम् / अनेन मुक्ता लालाकृशा स्थिता / उक्तिप्रत्युक्तिवादेन निर्जितः / उक्तश्च-हतक! अनेन पौरुषेण क्षयं व्रजसि / इति निर्भर्त्सितो लज्जितश्च सुप्तः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तविंशतितमी कथा // स्तर्त् सुक् २८: अन्यदा प्रभावती गमनाय शुकं पप्रच्छ / शुकः प्राह-- कृशोदरि व्रजाद्य त्वं यदि जानासि भाषितुम् / जारसंयुक्तया पूर्वं यथा देविकया कृतम्
+Sukasaptati,verse,suk_29.1,"asti kuhāḍākhyo mahāgrāmaḥ tatra jarasākhyo kauṭumbiko mahāmūrkhaḥ / tadbhāryā devikā puṃścalī / tāṃ ca prabhākaro brāhmaṇaḥ kṣetramadhye vibhītakavṛkṣasamīpe guptasthāne mudā ramater / idṛśaṃ vyatikaraṃ janācchratvā tatpatistatrāvalokanāya svayaṃ gataḥ / tena ca vṛkṣārūḍhena tattathaiva dṛṣṭam / dṛṣṭvā tatrasthenāpi jalpitam, dhūrtike! bahudinebhyo 'dya samprāptā-ityuktā kathamiyaṃ bhartāraṃ pratyāyayatu / tayoktam--nāhaṃ jāne tvameva kathaya / ""yadi na yāsi tadā kathayāmi' / tayā tatheti pratipanne śukaḥ prāha--sā ca tadvacaḥ śrutvā taṃ jāraṃ preṣayāmāsa patyā cāvatīrya samāgatena upālabdhā / sā'ha--he prabhor! idṛśa eva vṛkṣaḥ, atrārūḍhairmithunaṃ dṛśyate / tena patinā uktam--tvamāruhya avalokaya / tayā tathā kṛtam / vṛkṣārūḍhayā ca tayā proktaṃ kapaṭena / ""vahudivasebhyo 'nyāṃ nārīmabhigaman dṛṣṭo 'si"" / tena mūrkheṇa jñātam--satyamidam / sa ca tāṃ śāntayitvā gṛhaṃ nināya / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau aṣṭāviṃśatitamo kathā // start suk 29: anyedyuḥ prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati sma / so 'pyāha-- vraja devi vicāraṃ cetkartuṃ jānāsi bhāmini / samaṃ jāreṇa samprāptā sundarīva yathā gṛhe","अस्ति कुहाडाख्यो महाग्रामः तत्र जरसाख्यो कौटुम्बिको महामूर्खः / तद्भार्या देविका पुंश्चली / तां च प्रभाकरो ब्राह्मणः क्षेत्रमध्ये विभीतकवृक्षसमीपे गुप्तस्थाने मुदा रमतेर् / इदृशं व्यतिकरं जनाच्छ्रत्वा तत्पतिस्तत्रावलोकनाय स्वयं गतः / तेन च वृक्षारूढेन तत्तथैव दृष्टम् / दृष्ट्वा तत्रस्थेनापि जल्पितम्, धूर्तिके! बहुदिनेभ्यो ऽद्य सम्प्राप्ता-इत्युक्ता कथमियं भर्तारं प्रत्याययतु / तयोक्तम्--नाहं जाने त्वमेव कथय / ""यदि न यासि तदा कथयामिऽ / तया तथेति प्रतिपन्ने शुकः प्राह--सा च तद्वचः श्रुत्वा तं जारं प्रेषयामास पत्या चावतीर्य समागतेन उपालब्धा / साऽह--हे प्रभोर्! इदृश एव वृक्षः, अत्रारूढैर्मिथुनं दृश्यते / तेन पतिना उक्तम्--त्वमारुह्य अवलोकय / तया तथा कृतम् / वृक्षारूढया च तया प्रोक्तं कपटेन / ""वहुदिवसेभ्यो ऽन्यां नारीमभिगमन् दृष्टो ऽसि"" / तेन मूर्खेण ज्ञातम्--सत्यमिदम् / स च तां शान्तयित्वा गृहं निनाय / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ अष्टाविंशतितमो कथा // स्तर्त् सुक् २९: अन्येद्युः प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति स्म / सो ऽप्याह-- व्रज देवि विचारं चेत्कर्तुं जानासि भामिनि / समं जारेण सम्प्राप्ता सुन्दरीव यथा गृहे"
+Sukasaptati,verse,suk_30.1,"""kathametat'? so 'bravīt--asti sīhūlo nāma grāmaḥ / tatra mahādhano vaṇik / tadbhāryā sundarī / tāṃ ca mohano nāma upapatirnityaṃ gṛhamāgatya bhuṅkte / anyadā yāvatsā tathā tiṣṭhati tāvattatpatiḥ samāgataḥ / sā kathaṃ bhavatu / uttaram--sā patimāgacchantaṃ dṛṣṭvā jāraṃ vivastraṃ śikye kṛtvā muktakeśā gṛhānnirgatya dūrasthā patimāha-asmadgṛhamadhye nagnabhūtaṃ śikyārūḍhaṃ vidyate / māntrikānākārayituṃ gacchetyukte sa mūrkhastadarthaṃ jagāma / tadā ca tadantare tayā ulmukaṃ haste kṛtvā upapatirniṣkāsitaḥ / patyau ca āgate sā jagāda-yadulmukenāpi bhūtaṃ naṣṭam / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonatriṃśattamī kathā // start suk 30: anyedyuḥ prabhāvatyā pṛṣṭaḥ śukaḥ prāha / gaccha devi viruddhaṃ te gamanaṃ na mataṃ mama / viṣame yadi vetsi tvamuttaraṃ mūladevavat","""कथमेतत्ऽ? सो ऽब्रवीत्--अस्ति सीहूलो नाम ग्रामः / तत्र महाधनो वणिक् / तद्भार्या सुन्दरी / तां च मोहनो नाम उपपतिर्नित्यं गृहमागत्य भुङ्क्ते / अन्यदा यावत्सा तथा तिष्ठति तावत्तत्पतिः समागतः / सा कथं भवतु / उत्तरम्--सा पतिमागच्छन्तं दृष्ट्वा जारं विवस्त्रं शिक्ये कृत्वा मुक्तकेशा गृहान्निर्गत्य दूरस्था पतिमाह-अस्मद्गृहमध्ये नग्नभूतं शिक्यारूढं विद्यते / मान्त्रिकानाकारयितुं गच्छेत्युक्ते स मूर्खस्तदर्थं जगाम / तदा च तदन्तरे तया उल्मुकं हस्ते कृत्वा उपपतिर्निष्कासितः / पत्यौ च आगते सा जगाद-यदुल्मुकेनापि भूतं नष्टम् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनत्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३०: अन्येद्युः प्रभावत्या पृष्टः शुकः प्राह / गच्छ देवि विरुद्धं ते गमनं न मतं मम / विषमे यदि वेत्सि त्वमुत्तरं मूलदेववत्"
+Sukasaptati,verse,suk_30.2,"astīha pṛthivyāṃ bhūtavāsaṃ nāma śmaśānam / tatra dvau piśācau karālottālanāmānau / bhārye ca dhūmaprabhāmeghaprabhākhye, tayośca bhāryārāmaṇīya katve vivādaḥ saṃvṛttaḥ / anyadā ca tābhyāṃ bhāryāsahitābhyāṃ mūledavodṛṣṭo bāhubhyāṃ vidhṛtya pṛṣṭaḥ-kā anayormadhyādramaṇīyā, anṛtaṃ vadantaṃvyāpādayiṣyāvaḥ / tatkalatre virūpe bhīṣaṇe vṛddhe piśācinyau / sa ca yathārthavādī bhakṣitaḥ syāt kimuttaraṃ kuryāditi / uttaram--tenoktam- yā yasya vallabhā loke ramyā sā tasya nāparā / gadite dhūrtarājena tābhyāṃ muktaśca tatkṣaṇāt","अस्तीह पृथिव्यां भूतवासं नाम श्मशानम् / तत्र द्वौ पिशाचौ करालोत्तालनामानौ / भार्ये च धूमप्रभामेघप्रभाख्ये, तयोश्च भार्यारामणीय कत्वे विवादः संवृत्तः / अन्यदा च ताभ्यां भार्यासहित���भ्यां मूलेदवोदृष्टो बाहुभ्यां विधृत्य पृष्टः-का अनयोर्मध्याद्रमणीया, अनृतं वदन्तंव्यापादयिष्यावः / तत्कलत्रे विरूपे भीषणे वृद्धे पिशाचिन्यौ / स च यथार्थवादी भक्षितः स्यात् किमुत्तरं कुर्यादिति / उत्तरम्--तेनोक्तम्- या यस्य वल्लभा लोके रम्या सा तस्य नापरा / गदिते धूर्तराजेन ताभ्यां मुक्तश्च तत्क्षणात्"
+Sukasaptati,verse,suk_31.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau triṃśattamī kathā // start suk 31: anyadā ca prabhāvatyā pṛṣṭaḥ śukaḥ provāca- yatheṣṭaṃ vraja kalyāṇi keliṃ karttuṃ kṛśodari / śaśakasyeva te buddhirasti cetsusahāyinī,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३१: अन्यदा च प्रभावत्या पृष्टः शुकः प्रोवाच- यथेष्टं व्रज कल्याणि केलिं कर्त्तुं कृशोदरि / शशकस्येव ते बुद्धिरस्ति चेत्सुसहायिनी
+Sukasaptati,verse,suk_31.2,"madhurākhye vane piṅgalanāmā siṃhaḥ / sa sattvāni bahūni hanansarvaiḥ paśubhirvicārya pratidinamekaikasattvaparikalpanavyavasthayā nivāritaḥ / anyadā śaśakasyaikasya vārakaḥ sañjātaḥ / sa ca na yāti śvāpadairbhaṇito 'pi-""gaccha tvamanyathā pūrvavatsarvāṇi bhūtāni sa bhakṣayiṣyati / sa cādyaprabhṛti tadantike sattvāni na yāsyanti'-ityuktvā bahukālakṣepaṃ cakāra / madhyāhnasamaye eva ca mandaṃ mandaṃ siṃhasyāgre gantuṃ vyasitaḥ / tenāpi sahasākrāntaḥ kathaṃ mucyate? uttaram-śaśakaḥ siṃhiṃ prāha-svaminnahaṃ śaśakacatuṣṭayena saha āgacchanmārge tava śatruṇā dhṛto 'to velātikramo babhūva / tenoktam-sa śatruṃ kvāste? tataḥ sa śaśakena dhūrtena vāṭīṃ nītvā tasyaiva pratibimbaḥ kūpe darśitaḥ / siṃho 'pi mūrkhastaṃ jale dṛṣṭvā kupito jhampādānmṛtaśca / buddhirbalavatī bhīru sattvānāṃ na parākramaḥ / śaśakenālpasattvena hataḥ siṃhaḥ parākramī","मधुराख्ये वने पिङ्गलनामा सिंहः / स सत्त्वानि बहूनि हनन्सर्वैः पशुभिर्विचार्य प्रतिदिनमेकैकसत्त्वपरिकल्पनव्यवस्थया निवारितः / अन्यदा शशकस्यैकस्य वारकः सञ्जातः / स च न याति श्वापदैर्भणितो ऽपि-""गच्छ त्वमन्यथा पूर्ववत्सर्वाणि भूतानि स भक्षयिष्यति / स चाद्यप्रभृति तदन्तिके सत्त्वानि न यास्यन्तिऽ-इत्युक्त्वा बहुकालक्षेपं चकार / मध्याह्नसमये एव च मन्दं मन्दं सिंहस्याग्रे गन्तुं व्यसितः / तेनापि सहसाक्रान्तः कथं मुच्यते? उत्तरम्-शशकः सिंहिं प्राह-स्वमिन्नहं शशकचतुष्टयेन सह आगच्छन्मार्गे तव शत्रुणा धृतो ऽतो वेलातिक्रमो बभूव / तेनोक्तम्-स शत्रुं क्वास्ते? ततः स शशकेन धूर्तेन वाटीं नीत्वा तस्यैव प्रतिबिम्बः कूपे दर्शितः / सिंहो ऽपि मूर्खस्तं जले दृष्ट्वा कुपितो झम्पादान्मृतश्च / बुद्धिर्बलवती भीरु सत्त्वानां न पराक्रमः / शशकेनाल्पसत्त्वेन हतः सिंहः पराक्रमी"
+Sukasaptati,verse,suk_31.3,uktañca- ekaṃ hanyānna vā hanyādiṣurmukto dhanuṣmatā / sarārṣṭa saprajaṃ hanti rājānaṃ mantriniścayaḥ,उक्तञ्च- एकं हन्यान्न वा हन्यादिषुर्मुक्तो धनुष्मता / सरार्ष्ट सप्रजं हन्ति र���जानं मन्त्रिनिश्चयः
+Sukasaptati,verse,suk_32.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekatriṃśattamī kathā // start suk 32: athānyedyuḥ prabhāvatī calitā śukaṃ papraccha gamanāya / śukaḥ- yādi devi mano yatra gantuṃ te kamalānane / rājinīva vijānāsi vaktuṃ dhūliviparyaye,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकत्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३२: अथान्येद्युः प्रभावती चलिता शुकं पप्रच्छ गमनाय / शुकः- यादि देवि मनो यत्र गन्तुं ते कमलानने / राजिनीव विजानासि वक्तुं धूलिविपर्यये
+Sukasaptati,verse,suk_33.1,"asti śāntipuraṃ nāma nagaram / tatra mādhavaḥ śreṣṭhī / tasya mohinī bhāryā / tayostanayaḥ sohaḍābhidhaḥ / tasya bhāryā rājinīnāmnī rūpasampannā caturā puṃścalī / sānyadā drammarpayitvā śvaśrvajñaptā ""godhūmān haṭṭe gṛhītvā gaccha' / sā ca haṭṭe gatā / krīṇatyā copapatirdṛṣṭaḥ saṃjñitaśca samīpamāyayau / godhūmānmoṭāyāṃ baddhvā haṭṭe muktvā tena sārdhaṃ sā yayau / vaṇijāpi godhūmānutsārya moṭāyāṃ dhūlirbaddhā / sāpi tena saha ciraṃ sthitvā āgatyākulā moṭāmanutpāṭayitvā gṛhaṃ yayau / tāṃ choṭayitvā yāvat śvaśrūḥ paśyati kodṛśā godhūmā iti tāvaddhūliṃ paśyati / atra kimuttaram / śukaḥ-kimidamiti yadā śvaśrvā pṛṣṭā tadā tayoktam-""mātarmama hastād drammaḥ haṭṭāgre bhūmau patitaḥ / tato mayā dhūlirāhṛtā / tataḥ sā śvaśrūrdrammamanavalokamānā vikalībhūtā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā iti śukasaptatau dvātriṃśattamī kathā // start suk 33: athānyedyuḥ prabhāvatī gamanāyotsukā śukaṃ papraccha / śukaḥ prāha- ko doṣo gamyatāṃ devi yadi kartuṃ tvamīśvarā / viṣame mālinī yadvadrambhikā patisannidhau","अस्ति शान्तिपुरं नाम नगरम् / तत्र माधवः श्रेष्ठी / तस्य मोहिनी भार्या / तयोस्तनयः सोहडाभिधः / तस्य भार्या राजिनीनाम्नी रूपसम्पन्ना चतुरा पुंश्चली / सान्यदा द्रम्मर्पयित्वा श्वश्र्वज्ञप्ता ""गोधूमान् हट्टे गृहीत्वा गच्छऽ / सा च हट्टे गता / क्रीणत्या चोपपतिर्दृष्टः संज्ञितश्च समीपमाययौ / गोधूमान्मोटायां बद्ध्वा हट्टे मुक्त्वा तेन सार्धं सा ययौ / वणिजापि गोधूमानुत्सार्य मोटायां धूलिर्बद्धा / सापि तेन सह चिरं स्थित्वा आगत्याकुला मोटामनुत्पाटयित्वा गृहं ययौ / तां छोटयित्वा यावत् श्वश्रूः पश्यति कोदृशा गोधूमा इति तावद्धूलिं पश्यति / अत्र किमुत्तरम् / शुकः-किमिदमिति यदा श्वश्र्वा पृष्टा तदा तयोक्तम्-""मातर्मम हस्ताद् द्रम्मः हट्टाग्रे भूमौ पतितः / ततो मया धूलिराहृता / ततः सा श्वश्रूर्द्रम्ममनवलोकमाना विकलीभूता / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता इति शुकसप्ततौ द्वात्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३३: अथान्येद्युः प्रभावती गमनायोत्सुका शुकं पप्रच्छ / शुकः प्राह- को दोषो गम्यतां देवि यदि कर्तुं त्वमीश्वरा / विषमे मालिनी यद्वद्रम्भिका पतिसन्निधौ"
+Sukasaptati,verse,suk_33.2,"prabhāvatī-""kathametat'? śuko 'bravīt-asti śaṅkhapuraṃ nāma nagaram / tatra śaṅkaro nāma mālikaḥ samṛddhimān / tasya rambhikā nāma bhāryā bahuratipriyā subhagā surūpā bahubhartṛkā ca / anyadā śaṅkaragṛhe pitṛkāryamāgatam tasmindine tayopapatayaścatvāro nimantritāḥ puṣpāṇāṃ vikrayāya gatayā catuṣpathe grāmaṇīrvaṇiksūnustalāraśca balādhipaśca pratyekaṃ te te pṛthakpṛthak ākāritāḥ parasparamajānantaḥ-madīyaṃ bhavanaṃ prati prāgeva samāgantavyamiti / dvitīye 'hni mālike vāṭikāṃ gate vaṇiksūnuḥ snātvā bhuktvā ca tayā saha rantuṃ samāyayau / vaṇiji ardhasnāte grāmakūṭo gṛhadvāraṃ samāpatandṛṣṭaḥ tataḥ snānaṃ kurvanvaṇiktathābhūto vaṃśamaye koṣṭhe khaliyukte kṣipto bhayayuktaśca / grāmakūṭe 'pyardhasnāte bahistalāraḥ samāyātaḥ / taṃ dṛṣṭvā so 'pi tasminneva koṣṭhe kṣipta uktaśca-yadadhaḥ sarpiṇī prasūtāsti / tato 'pyanatarāla evaṃ sthātavyamiti talāro 'pyardhasnāto balādhipaṃ dṛṣṭvā bhāṇḍasamūhe kṣiptaḥ / balādhipo 'pyardhasnāto mālikaṃ dṛṣṭvā tatraiva kṣiptaḥ / tato māliko lokaśca tasmin pitṛkārye yadṛcchayā bhijitāḥ / evaṃ kṛtvā te ṣāṃ caturṇāmapi parasparamalakṣitānāṃ pṛthakpṛthak bhojanaṃ paramānnāmṛtaṃ samarpitam / vaṇijā tu bhuñjānena bahu phūtkṛtam / tadoparisthitena ca sarpiṇīṃ śaṅkamānena mūtritam / vaṇijā tu ghṛtāmiti jñātvā bhājanamutkṣiptam / uparisthitasya mukhe lagnam / tataḥ sa śaṅkitaḥ / so 'pi ca lagnaṃ lagnamiti vadandattajhampo niryayau / anye 'pi lagnākṣarabhayākulā yāvannirgatāḥ śaṅkareṇa janaiśca dṛṣṭāḥ savismayaṃ khalikharaḍitāḥ / tataḥ sā kathaṃ bhavatu? uttam-yadā sā patyā pṛṣṭā kimidamiti tadā tayoktam- śraddhāhīnaṃ kṛtaṃ śrāddhamidaṃ nūnaṃ tvayā priya / ato 'bhuktvā kṣudhākrāntāḥ pitaraste vinirgatāḥ","प्रभावती-""कथमेतत्ऽ? शुको ऽब्रवीत्-अस्ति शङ्खपुरं नाम नगरम् / तत्र शङ्करो नाम मालिकः समृद्धिमान् / तस्य रम्भिका नाम भार्या बहुरतिप्रिया सुभगा सुरूपा बहुभर्तृका च / अन्यदा शङ्करगृहे पितृकार्यमागतम् तस्मिन्दिने तयोपपतयश्चत्वारो निमन्त्रिताः पुष्पाणां विक्रयाय गतया चतुष्पथे ग्रामणीर्वणिक्सूनुस्तलारश्च बलाधिपश्च प्रत्येकं ते ते पृथक्पृथक् आकारिताः परस्परमजानन्तः-मदीयं भवनं प्रति प्रागेव समागन्तव्यमिति / द्वितीये ऽह्नि मालिके वाटिकां गते वणिक्सूनुः स्नात्वा भुक्त्वा च तया सह रन्तुं समाययौ / वणिजि अर्धस्नाते ग्रामकूटो गृहद्वारं समापतन्दृष्टः ततः स्नानं कुर्वन्वणिक्तथाभूतो वंशमये कोष्ठे खलियुक्ते क्षिप्तो भययुक्तश्च / ग्रामकूटे ऽप्यर्धस्नाते बहिस्तलारः समायातः / तं दृष्ट्वा सो ऽपि तस्मिन्नेव कोष्ठे क्षिप्त उक्तश्च-यदधः सर्पिणी प्रसूतास्ति / ततो ऽप्यनतराल एवं स्थातव्यमिति तलारो ऽप्यर्धस्नातो बलाधिपं दृष्ट्वा भाण्डसमूहे क्षिप्तः / बलाधिपो ऽप्यर्धस्नातो मालिकं दृष्ट्वा तत्रैव क्षिप्तः / ततो मालिको लोकश्च तस्मिन् पितृकार्ये यदृच्छया भिजिताः / एवं कृत्वा ते षां चतुर्णामपि परस्परमलक्षितानां पृथक्पृथक् भोजनं परमान्नामृतं समर्पितम् / वणिजा तु भुञ्जानेन बहु फूत्कृतम् / तदोपरिस्थितेन च सर्पिणीं शङ्कमानेन मूत्रितम् / वणिजा तु घृतामिति ज्ञात्वा भाजनमुत्क्षिप्तम् / उपरिस्थितस्य मुखे लग्नम् / ततः स शङ्कितः / सो ऽपि च लग्नं लग्नमिति वदन्दत्तझम्पो निर्ययौ / अन्ये ऽपि लग्न��क्षरभयाकुला यावन्निर्गताः शङ्करेण जनैश्च दृष्टाः सविस्मयं खलिखरडिताः / ततः सा कथं भवतु? उत्तम्-यदा सा पत्या पृष्टा किमिदमिति तदा तयोक्तम्- श्रद्धाहीनं कृतं श्राद्धमिदं नूनं त्वया प्रिय / अतो ऽभुक्त्वा क्षुधाक्रान्ताः पितरस्ते विनिर्गताः"
+Sukasaptati,verse,suk_34.1,tataḥ sa punaḥ śrāddhaṃ cakāra / rambhikāvacanāttena nirgatāḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau trayastriṃśattamī kathā // start suk 34: athānyasmindine gamanārthaṃ prabhāvatī śukaṃ papraccha / śukaḥ prāha- yāhi devi gatā vetsi bhaṅguraṃ yadi bhāṣitum / kumāryai pāraḍī dattvā yathoktaṃ śambhunā purā,ततः स पुनः श्राद्धं चकार / रम्भिकावचनात्तेन निर्गताः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रयस्त्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३४: अथान्यस्मिन्दिने गमनार्थं प्रभावती शुकं पप्रच्छ / शुकः प्राह- याहि देवि गता वेत्सि भङ्गुरं यदि भाषितुम् / कुमार्यै पारडी दत्त्वा यथोक्तं शम्भुना पुरा
+Sukasaptati,verse,suk_35.1,prabhāvatyāha-kathametat / śukaḥ prāha--purā kasmiṃścinnagare śambhunāmā vipro 'bhūt dyūtakṛnnānādeśaparibhramaṇaśīlo mārge gacchan kṣetrarakṣikāṃ surūpāṃ bālikāṃ dṛṣṭvā tāmbūlaṃ datvā sāntvayannidamuvāca yanmatsambhogakaraṇe imāṃ madīyāṃ pāraḍīṃ gṛhāṇa mayā saha rataṃ kuru / sukhāśrayaṃ tayā tathā vihitam / sa ca siddhe kārye tāṃ yācate / kathaṃ labhate? uttaram-yāvattena yācitā tāvatsā calitā gṛhaṃ prati / so 'pi ca pañca kaṇiśāni gṛhītvā pṛṣṭhe lagnaḥ / tena ca grāmagatena phūtkṛtam-aho grāmamukhyāḥ! paśyata / grāme 'sminmahadadbhutam / pañcakaṇiśakāraṇenānayā madīyaṃ vastramapahṛtam / grāmyaistatsamarpitam / tayā ca na kiñciduktaṃ lajjayā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau catustriṃśattamī kathā // start suk 35: apare 'hni sā śṛṅgārānvitā śukaṃ papraccha / śukaḥ prāha- gaccha devi na te doṣo yadi tatra gatā satī / svārthaṃ kartuṃ vijānāsi tilakrayakaro yathā,प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुकः प्राह--पुरा कस्मिंश्चिन्नगरे शम्भुनामा विप्रो ऽभूत् द्यूतकृन्नानादेशपरिभ्रमणशीलो मार्गे गच्छन् क्षेत्ररक्षिकां सुरूपां बालिकां दृष्ट्वा ताम्बूलं दत्वा सान्त्वयन्निदमुवाच यन्मत्सम्भोगकरणे इमां मदीयां पारडीं गृहाण मया सह रतं कुरु / सुखाश्रयं तया तथा विहितम् / स च सिद्धे कार्ये तां याचते / कथं लभते? उत्तरम्-यावत्तेन याचिता तावत्सा चलिता गृहं प्रति / सो ऽपि च पञ्च कणिशानि गृहीत्वा पृष्ठे लग्नः / तेन च ग्रामगतेन फूत्कृतम्-अहो ग्राममुख्याः! पश्यत / ग्रामे ऽस्मिन्महदद्भुतम् / पञ्चकणिशकारणेनानया मदीयं वस्त्रमपहृतम् / ग्राम्यैस्तत्समर्पितम् / तया च न किञ्चिदुक्तं लज्जया / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुस्त्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३५: अपरे ऽह्नि सा शृङ्गारान्विता शुकं पप्रच्छ / शुकः प्राह- गच्छ देवि न ते दोषो यदि तत्र गता सती / स्वार्थं कर्तुं विजानासि तिलक्रयकर�� यथा
+Sukasaptati,verse,suk_36.1,"""kathametat? śukaḥ prāha-purā kasmiṃścid grāme śambakanāmā vaṇiktilagrāhakaḥ / sa ca saragrāmaṃ yathau / tatrasthasya bhāṇḍaśālikasya gṛhe gataḥ / sa gṛhe nāsti / tasya bhāryāsti paraṃ kulaṭā / netrasaṃjñayā parasparaṃ prītirutpannā / tatraiva sā bhuktā aṅgulīyakaṃ dattvā / sambandhādanantaraṃ sa tadaṅgulīyakaṃ jighṛkṣati / anena vidhinā dattamaṅgulīyakaṃ sa kathaṃ gṛhṇātviti praśnaḥ / śukaḥ prāha-tilagrāhakastadalabhamāno vipaṇisthaṃ bhāṇḍaśālikamāha-""dehi me tilaprasthaśataṃ yatsatyaṅkāritaṃ mayā' / evamuktaḥ sa āha-""ke tilāḥ kaśca vaktā tvaṃ satyaṅkāraśca kīdṛśaḥ? tenoktam-prasthaṃ prati dvikapravṛddhyā tvadbhāryayā satyaṅkāre 'ṅgulīyakaṃ gṛhītam / tato ruṣṭena vaṇijā bhāryāpāraśve nijaṃ sutaṃ preṣayitvā iti kathayāmāsa-tvadīyenedṛśena vyavahāreṇāsmadgṛhaṃ vṛddhimāpsyati / putro 'pyaṅgulīyakamādāya tilagrāhakasyārpayāmāsa / so 'pi yathāgataṃ tathā yayau / tato yadi prabhāvi tavāpyevaṃ buddhirasti tadā gamyatāṃ nānyathā / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcatriṃśattamī kathā // start suk 36: niśāmukhe 'nyedyuḥ prabhāvatī śukaṃ punarāha-he kīra! gamiṣyāmi cirakāṅkṣitaṃ sukhaṃ bhoktum / śuka āha- sukhamevānubhoktavyaṃ saṃsāre sundari! dhruvam / nāyinīva vijānāsi yadi vaktuṃ tvamuttaram","""कथमेतत्? शुकः प्राह-पुरा कस्मिंश्चिद् ग्रामे शम्बकनामा वणिक्तिलग्राहकः / स च सरग्रामं यथौ / तत्रस्थस्य भाण्डशालिकस्य गृहे गतः / स गृहे नास्ति / तस्य भार्यास्ति परं कुलटा / नेत्रसंज्ञया परस्परं प्रीतिरुत्पन्ना / तत्रैव सा भुक्ता अङ्गुलीयकं दत्त्वा / सम्बन्धादनन्तरं स तदङ्गुलीयकं जिघृक्षति / अनेन विधिना दत्तमङ्गुलीयकं स कथं गृह्णात्विति प्रश्नः / शुकः प्राह-तिलग्राहकस्तदलभमानो विपणिस्थं भाण्डशालिकमाह-""देहि मे तिलप्रस्थशतं यत्सत्यङ्कारितं मयाऽ / एवमुक्तः स आह-""के तिलाः कश्च वक्ता त्वं सत्यङ्कारश्च कीदृशः? तेनोक्तम्-प्रस्थं प्रति द्विकप्रवृद्ध्या त्वद्भार्यया सत्यङ्कारे ऽङ्गुलीयकं गृहीतम् / ततो रुष्टेन वणिजा भार्यापारश्वे निजं सुतं प्रेषयित्वा इति कथयामास-त्वदीयेनेदृशेन व्यवहारेणास्मद्गृहं वृद्धिमाप्स्यति / पुत्रो ऽप्यङ्गुलीयकमादाय तिलग्राहकस्यार्पयामास / सो ऽपि यथागतं तथा ययौ / ततो यदि प्रभावि तवाप्येवं बुद्धिरस्ति तदा गम्यतां नान्यथा / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चत्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३६: निशामुखे ऽन्येद्युः प्रभावती शुकं पुनराह-हे कीर! गमिष्यामि चिरकाङ्क्षितं सुखं भोक्तुम् / शुक आह- सुखमेवानुभोक्तव्यं संसारे सुन्दरि! ध्रुवम् / नायिनीव विजानासि यदि वक्तुं त्वमुत्तरम्"
+Sukasaptati,verse,suk_36.2,prabhāvatyāha-kathametat / kā kīra nāyinī kutra tayā kiṃ kṛtamuttaram / kathāṃ kathaya kalyāṇīṃ kautukaṃ me kathākrame,प्रभावत्याह-कथमेतत् / का कीर नायिनी कुत्र तया किं कृतमुत्तरम् / कथां कथय कल्याणीं कौतुकं मे कथाक्रमे
+Sukasaptati,verse,suk_37.1,śuka āha-asti saraḍākhye grāme grāmaṇīḥ śūrapālaḥ / tasya bhāryā nāyinī / sā ātmapatiṃ nityaṃ paṭṭasūtrakañcukaṃ yācate / sa āha-vayaṃ karṣukāḥ kārpāsacīvarāḥ / asmadgṛhe paṭṭasūtravārttāmapi ko 'pi na jānāti / anyadā sā taṃ grāmasaṃsadisthaṃ jagāda-gṛhamehi gṛhādhipa! rāvaḍī bhuṅkṣva / sa ca tadvacanaṃ śrutvā bhāryāmāha gṛhāgataḥ-bhadre! tvayā ninditaṃ vaco lajjākārakaṃ mamāpriyaṃ saṃsadi kimitthamuktam? tayoktam--tvayā mama priyaṃ kathaṃ na kṛtam? grāmaṇīrāha--dāsyāmi kañcukaṃ te 'dya / nijaṃ vākyaṃ vṛthā kuru / tayoktam--kañcuke datte uttārayiṣye / dattaḥ kañcukastena / tadvacaḥ kathaṃ vṛthā bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ prāha-anyadā nāyinī jagāda-yadādya tvāṃ saṃsadisthaṃ pūrvavadākārayāmi tadā tvayā saṃsadā saha gṛhamāgantavyam / tena ca evameva kṛtam / tayā ca gṛhāgatāyāḥ saṃsado bhavyarotyā bhojanaṃ dattam / tato grāmajano vadati-śūrapālaḥ samṛddhaḥ / paraṃ tadbhāryā auddhatyaparihāreṇa evaṃ vadati / iti vacanamuttāritam / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaṭtriṃśattamī kathā // start suk 37: athāpare 'hni prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati sma / śuko 'pyāha- yatheṣṭaṃ vraja kalyāṇi na te doṣo 'sti kaścana / lāṅgalīva vijānāsi yadi kartuṃ tvamuttaram,शुक आह-अस्ति सरडाख्ये ग्रामे ग्रामणीः शूरपालः / तस्य भार्या नायिनी / सा आत्मपतिं नित्यं पट्टसूत्रकञ्चुकं याचते / स आह-वयं कर्षुकाः कार्पासचीवराः / अस्मद्गृहे पट्टसूत्रवार्त्तामपि को ऽपि न जानाति / अन्यदा सा तं ग्रामसंसदिस्थं जगाद-गृहमेहि गृहाधिप! रावडी भुङ्क्ष्व / स च तद्वचनं श्रुत्वा भार्यामाह गृहागतः-भद्रे! त्वया निन्दितं वचो लज्जाकारकं ममाप्रियं संसदि किमित्थमुक्तम्? तयोक्तम्--त्वया मम प्रियं कथं न कृतम्? ग्रामणीराह--दास्यामि कञ्चुकं ते ऽद्य / निजं वाक्यं वृथा कुरु / तयोक्तम्--कञ्चुके दत्ते उत्तारयिष्ये / दत्तः कञ्चुकस्तेन / तद्वचः कथं वृथा भवत्विति प्रश्नः / शुकः प्राह-अन्यदा नायिनी जगाद-यदाद्य त्वां संसदिस्थं पूर्ववदाकारयामि तदा त्वया संसदा सह गृहमागन्तव्यम् / तेन च एवमेव कृतम् / तया च गृहागतायाः संसदो भव्यरोत्या भोजनं दत्तम् / ततो ग्रामजनो वदति-शूरपालः समृद्धः / परं तद्भार्या औद्धत्यपरिहारेण एवं वदति / इति वचनमुत्तारितम् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षट्त्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३७: अथापरे ऽह्नि प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति स्म / शुको ऽप्याह- यथेष्टं व्रज कल्याणि न ते दोषो ऽस्ति कश्चन / लाङ्गलीव विजानासि यदि कर्तुं त्वमुत्तरम्
+Sukasaptati,verse,suk_38.1,"prabhāvatyāha-kathametat / śuko 'pyāhṛ-saṅgamākhye grāme śūraḥ kauṭumbikaḥ / tasyāsti pūrṇapālastu hālikaḥ / sarvatra ca tasya śūrapaterveśmani kṣetre khale pramāṇam / tasya ca hālikasya kṣetrasthasya śūrapatisutā subhagā nāma nityaṃ bhuktiṃ nayati / sa tāṃ kāmayate kṣetragahvare śūrapālānniḥśaṅkitaḥ / taṃ ca vṛttāntamasamañjasamiti kṛtvā prativeśmahālikāstasya kathayāmāsuḥ / anyadāsau śūrastayorhālikasutayoḥ sambandhaṃ pratyakṣīkartuṃ kṣetraṃ gatvā gahvarasyādūrasamante 'lakṣitastasthau / tanmithunaṃ ratasthaṃ dṛṣṭaṃ kathaṃ bhavatu? uttarañca kimiti praśnaḥ / śukaḥ prāha-yāvatsa hālikastāṃ bhuktvotthitaḥ tāvat śūrapatiṃ dadarśa / tadā sa niḥśvasannāha-dhiṅme karmārjanāṃ ca yanmayā halakheṭanaṃ vidheyam, iyaṃ ca granthirogiṇī / ato dvayorapi jīvitaṃ rasātalaṃ yātu / mayā tu nityaṃ halekheṭanaṃ grantherākarṣaṇaṃ ca dvayamapi vidheyam / tadahaṃ kimarthamasya śūrapālasya hāliko bhavāmi / itthamevāhaṃ kṣayaṃ yāsyāmi / iti hālikavacanaṃ śrutvā nirdeṣo 'yamiti lokasya vacanaṃ vitathīkṛtya śūrapatirlajjito gṛhaṃ yayau / sā ca prabhāvatī śukoktāṃ kathāṃ śrutvā suptā / iti śukasaptatau saptatriṃśattamo kathā // start suk 38: aparedyuryāminīsamaye prabhāvatī gamanāya śukaṃ papraccha / śukaḥ- vāñchitaṃ kartukāmānāṃ nāntarāyaṃ kṛśodari / yadi kartuṃ vijānāsi yathā vipraḥ priyaṃvadaḥ","प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुको ऽप्याहृ-सङ्गमाख्ये ग्रामे शूरः कौटुम्बिकः / तस्यास्ति पूर्णपालस्तु हालिकः / सर्वत्र च तस्य शूरपतेर्वेश्मनि क्षेत्रे खले प्रमाणम् / तस्य च हालिकस्य क्षेत्रस्थस्य शूरपतिसुता सुभगा नाम नित्यं भुक्तिं नयति / स तां कामयते क्षेत्रगह्वरे शूरपालान्निःशङ्कितः / तं च वृत्तान्तमसमञ्जसमिति कृत्वा प्रतिवेश्महालिकास्तस्य कथयामासुः / अन्यदासौ शूरस्तयोर्हालिकसुतयोः सम्बन्धं प्रत्यक्षीकर्तुं क्षेत्रं गत्वा गह्वरस्यादूरसमन्ते ऽलक्षितस्तस्थौ / तन्मिथुनं रतस्थं दृष्टं कथं भवतु? उत्तरञ्च किमिति प्रश्नः / शुकः प्राह-यावत्स हालिकस्तां भुक्त्वोत्थितः तावत् शूरपतिं ददर्श / तदा स निःश्वसन्नाह-धिङ्मे कर्मार्जनां च यन्मया हलखेटनं विधेयम्, इयं च ग्रन्थिरोगिणी / अतो द्वयोरपि जीवितं रसातलं यातु / मया तु नित्यं हलेखेटनं ग्रन्थेराकर्षणं च द्वयमपि विधेयम् / तदहं किमर्थमस्य शूरपालस्य हालिको भवामि / इत्थमेवाहं क्षयं यास्यामि / इति हालिकवचनं श्रुत्वा निर्देषो ऽयमिति लोकस्य वचनं वितथीकृत्य शूरपतिर्लज्जितो गृहं ययौ / सा च प्रभावती शुकोक्तां कथां श्रुत्वा सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तत्रिंशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ३८: अपरेद्युर्यामिनीसमये प्रभावती गमनाय शुकं पप्रच्छ / शुकः- वाञ्छितं कर्तुकामानां नान्तरायं कृशोदरि / यदि कर्तुं विजानासि यथा विप्रः प्रियंवदः"
+Sukasaptati,verse,suk_39.1,prabhāvatī papraccha-kathametat? śukaḥ-purābhūd devi? priyaṃvado nāma vipraḥ pathikaḥ / ekadā mārge gacchansudarśanagrāme kasyacidvaṇijo gṛhaṃ yayau / tatpatnī ca puṃścalī / sa ca brāhmaṇastāṃ dṛṣṭvā ātmānaṃ susthānakṛtavāsakaṃ mene / sa ca rātrau sakāmastāṃ prārthayāmāsa / aṅgulīyakadānena ca haṭṭamārgaṃ vaṇiksute gate reme tayā samam / prātaḥ so 'ṅgulīyakaṃ yācate / sā nārpayati / anena vidhinā dattamaṅgulīyakaṃ sa kathaṃ gṛhṇātu-iti praśnaḥ / uttaram-yadā tu yācitā na dadāti tadā sa brāhmaṇaḥ khaṭvācaraṇaṃ gṛhītvā vaṇijaḥ sannidhiṃ yayau / khaṭvācaraṇaṃ darśayitvā phūtkṛtam / vaṇik prāha-bho dvijaḥ! kimetat? sa āha-bhagne 'smintvadīyabhāryayā madīyamagulīyakaṃ jagṛhe / sa ca vaṇik tadvacanaṃ śrutvā kupito bhāryāmāha-anena pramādena asmadgṛhe ko 'pi pathiko na sameṣyati / ityuktvā niṣṭhuraṃ vacastatkuṇḍāduttīrya aṅgulīyakaṃ pathikāya samarpitam / sa ca yathāgataṃ yayau / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau aṣṭatriṃśattamī kathā // start suk 39: apare 'hni sandhyāsamaye puruṣāntaragamanāya prabhāvatī śukaṃ pṛcchati sma-he śuka! ahaṃ gamiṣyāmi / śukaḥ prāha- vraja devi! varaṃ yānaṃ tvaṃ bhoktuṃ subhagaṃ naram / vaktuṃ cedviṣame vetsi tulāgrāhīva bhāmini,प्रभावती पप्रच्छ-कथमेतत्? शुकः-पुराभूद् देवि? प्रियंवदो नाम विप्रः पथिकः / एकदा मार्गे गच्छन्सुदर्शनग्रामे कस्यचिद्वणिजो गृहं ययौ / तत्पत्नी च पुंश्चली / स च ब्राह्मणस्तां दृष्ट्वा आत्मानं सुस्थानकृतवासकं मेने / स च रात्रौ सकामस्तां प्रार्थयामास / अङ्गुलीयकदानेन च हट्टमार्गं वणिक्सुते गते रेमे तया समम् / प्रातः सो ऽङ्गुलीयकं याचते / सा नार्पयति / अनेन विधिना दत्तमङ्गुलीयकं स कथं गृह्णातु-इति प्रश्नः / उत्तरम्-यदा तु याचिता न ददाति तदा स ब्राह्मणः खट्वाचरणं गृहीत्वा वणिजः सन्निधिं ययौ / खट्वाचरणं दर्शयित्वा फूत्कृतम् / वणिक् प्राह-भो द्विजः! किमेतत्? स आह-भग्ने ऽस्मिन्त्वदीयभार्यया मदीयमगुलीयकं जगृहे / स च वणिक् तद्वचनं श्रुत्वा कुपितो भार्यामाह-अनेन प्रमादेन अस्मद्गृहे को ऽपि पथिको न समेष्यति / इत्युक्त्वा निष्ठुरं वचस्तत्कुण्डादुत्तीर्य अङ्गुलीयकं पथिकाय समर्पितम् / स च यथागतं ययौ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ अष्टत्रिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ३९: अपरे ऽह्नि सन्ध्यासमये पुरुषान्तरगमनाय प्रभावती शुकं पृच्छति स्म-हे शुक! अहं गमिष्यामि / शुकः प्राह- व्रज देवि! वरं यानं त्वं भोक्तुं सुभगं नरम् / वक्तुं चेद्विषमे वेत्सि तुलाग्राहीव भामिनि
+Sukasaptati,verse,suk_39.2,"prabhāvatī prāha-""kathametat? kastulāgrāhakaḥ kīra! gṛhītā ca tulā kutaḥ / viṣamaṃ ca kimāyātaṃ kathāṃ kathaya śobhanām","प्रभावती प्राह-""कथमेतत्? कस्तुलाग्राहकः कीर! गृहीता च तुला कुतः / विषमं च किमायातं कथां कथय शोभनाम्"
+Sukasaptati,verse,suk_39.3,astyatra kuṇḍinaṃ nāma nagaram / tatra bhūdharo nāma vaṇikpuṇyakṣayātkṣīṇadhano janaistyaktaḥ / uktañca- vidvāndhanī dhanī dātā dhanī sādhurguṇāgraṇīḥ / sarvabandhurdhanī pujyo dhanahīno gataprabhaḥ,अस्त्यत्र कुण्डिनं नाम नगरम् / तत्र भूधरो नाम वणिक्पुण्यक्षयात्क्षीणधनो जनैस्त्यक्तः / उक्तञ्च- विद्वान्धनी धनी दाता धनी साधुर्गुणाग्रणीः / सर्वबन्धुर्धनी पुज्यो धनहीनो गतप्रभः
+Sukasaptati,verse,suk_39.4,yadā tu sa tulāmātradhano 'bhavattadānyavaṇiggṛhe tulāṃ muktvā deśāntaraṃ gataḥ / tatra dhanamarjayitvā nijanagaramāgatya taṃ vaṇijaṃ tulāṃ yayāce / vaṇikpārśvāttulā na labdhā / tulāyāṃ tu lubdho vaṇikmūrkha uttaraṃ cakre yattvadīyā tulā mūṣikairbhakṣiteti śrutvā bhūdharastūṣṇīṃ sthitaḥ / sa ca ekadā tasya veśmani bhojanāya gataḥ krīḍantaṃ bālakaṃ dṛṣṭvā pracchannaṃ gṛhītvā nijagṛhaṃ yayau / bālakapitā ca duḥkhapūritāṅgo ruroda sakuṭumbaḥ / tañca rudantaṃ dṛṣṭvā prativeśmiko jagāda-re tvadīyaḥ suto bhūdhareṇa gṛhītaḥ / tato 'sau tadgṛhaṃ gatvā bhūdharātsutaṃ yācitavān / bhūdhareṇoktam-mitra! tvatputro matsaṃge snānārthe nadītīre gatastatra śyenenāpahṛtaḥ / iti śrutvā tena vaṇijā rājakule gatvā putraharaṇavṛttānto niveditaḥ / bhūdharo 'pi rājakulaṃ yayau / tatkathaya sa bālahartā kathaṃ mucyatāmiti-praśnaḥ / śukaḥ yadā bhūdharo rājasamakṣaṃ mantriṇā pṛṣṭastadā evaṃ jagāda- tulāṃ lohamayīṃ yatra khādante deva! mūṣakāḥ / gajaṃ tatra haret śyeno dārake ko 'tra vismayaḥ,यदा तु स तुलामात्रधनो ऽभवत्तदान्यवणिग्गृहे तुलां मुक्त्वा देशान्तरं गतः / तत्र धनमर्जयित्वा निजनगरमागत्य तं वणिजं तुलां ययाचे / वणिक्पार्श्वात्तुला न लब्धा / तुलायां तु लुब्धो वणिक्मूर्ख उत्तरं चक्रे यत्त्वदीया तुला मूषिकैर्भक्षितेति श्रुत्वा भूधरस्तूष्णीं स्थितः / स च एकदा तस्य वेश्मनि भोजनाय गतः क्रीडन्तं बालकं दृष्ट्वा प्रच्छन्नं गृहीत्वा निजगृहं ययौ / बालकपिता च दुःखपूरिताङ्गो रुरोद सकुटुम्बः / तञ्च रुदन्तं दृष्ट्वा प्रतिवेश्मिको जगाद-रे त्वदीयः सुतो भूधरेण गृहीतः / ततो ऽसौ तद्गृहं गत्वा भूधरात्सुतं याचितवान् / भूधरेणोक्तम्-मित्र! त्वत्पुत्रो मत्संगे स्नानार्थे नदीतीरे गतस्तत्र श्येनेनापहृतः / इति श्रुत्वा तेन वणिजा राजकुले गत्वा पुत्रहरणवृत्तान्तो निवेदितः / भूधरो ऽपि राजकुलं ययौ / तत्कथय स बालहर्ता कथं मुच्यतामिति-प्रश्नः / शुकः यदा भूधरो राजसमक्षं मन्त्रिणा पृष्टस्तदा एवं जगाद- तुलां लोहमयीं यत्र खादन्ते देव! मूषकाः / गजं तत्र हरेत् श्येनो दारके को ऽत्र विस्मयः
+Sukasaptati,verse,suk_40.1,śrutvaitadvacanaṃ mantriṇoktam-yadāyaṃ dhūrtastava tulāṃ samarpayati tadā dārako 'pi dātavyo nānyathā / tena dārakaḥ samarpitaḥ / tulāgrāhī daṇḍitaḥ san tulāṃ samarpayāmāsa / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonacatvāriṃśattamī kathā // start suk 40: anyedyuḥ sā prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati sma / śukaḥ- gaccha tvaṃ gantukāmānāṃ gamanaṃ ca śubhaṃ bhuvi / subiddhiriva cedvaktuṃ vijānāsi kṛtākṛtām,श्रुत्वैतद्वचनं मन्त्रिणोक्तम्-यदायं धूर्तस्तव तुलां समर्पयति तदा दारको ऽपि दातव्यो नान्यथा / तेन दारकः समर्पितः / तुलाग्राही दण्डितः सन् तुलां समर्पयामास / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनचत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४०: अन्येद्युः सा प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति स्म / शुकः- गच्छ त्वं गन्तुकामानां गमनं च शुभं भुवि / सुबिद्धिरिव चेद्वक्तुं विजानासि कृताकृताम्
+Sukasaptati,verse,suk_41.1,prabhāvatyāha-kathametat? śukaḥ-nagarābhighe pattane subuddhi- kubuddhiśceti mitradvayaṃ jane prasiddham / anyadā subuddhirdeśāntaraṃ yayau / kubuddhistu mitrastriyaṃ yayau / subuddhiśca dhanamarjayitvā deśāntarātsamāgataḥ / tataḥ kubuddhiḥ subuddheḥ kapaṭasnehaṃ darśayati / subuddhināpi sammānitaḥ / kubuddhistaṃ pratyāha-bhavatā kvāpi kiñcitkautukaṃ dṛṣṭam? tenoktam-sarasvatīnadītīre kūpamadhye taramāṇamakālajamāmraphalaṃ dṛṣṭaṃ manoramanāmini grāme / kubuddhirāha-mithyedam / subuddhirāha-satyametat / tenoktam-yadi satyaṃ bhavati tadā yadasmadgṛhe dvābhyāṃ hastābhyāṃ grahītuṃ śakyate tattvayā grāhyam / alīke tvadīyagṛhādahaṃ gṛhṇāmi / iti paṇbandhaṃ kṛtvā kubuddhī rātrau kūpāttatphalaṃ jagrāha / phalābhāve tu subuddhinā haritam / atha sa tadbhāryāṃ grahītukāmaḥ paṇabandhaṃ yācate / tadatra subuddhirnijabhāryārakṣaṇe kamupāyaṃ karotviti praśnaḥ / uttaraṃ śuka āha-subuddhistaṃ duṣṭāśayaṃ jñātvā nijagṛhavastujātaṃ nijakalatraṃ ca prāsādopari kṣiptvā / ārohaṇikāṃ pātayāmāsa / kubuddhiḥ samāyātaḥ / subuddhirāha-evaṃ yadrocate tadasmadgṛhād gṛhyatām / sa ca kalatrāharaṇāya niḥśreṇikāṃ dvābhyāṃ hastābhyāṃ jagrāha / tadā subuddhinoktam-mayaivaṃ pūrvaṃ gaditañca yad dvābhyāṃ hastābhyāṃ grahīṣyase tava tadave nānyat / tataḥ kubuddhirvilakṣo bhūtvā bahiryayau / janaiśca ninditaḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau catvāriṃśattamī kathā // start suk 41: anyadā vaṇigvadhūḥ prāha-kīra! yadi tvaṃ manyase tadā gacchāmi / śukaḥ prāha-- yuktaṃ te gamanaṃ devi yadi tatra gatā satī / saṅkaṭe khalu vetsi tvaṃ kiñcidvaktuṃ dvijo yathā,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुकः-नगराभिघे पत्तने सुबुद्धि- कुबुद्धिश्चेति मित्रद्वयं जने प्रसिद्धम् / अन्यदा सुबुद्धिर्देशान्तरं ययौ / कुबुद्धिस्तु मित्रस्त्रियं ययौ / सुबुद्धिश्च धनमर्जयित्वा देशान्तरात्समागतः / ततः कुबुद्धिः सुबुद्धेः कपटस्नेहं दर्शयति / सुबुद्धिनापि सम्मानितः / कुबुद्धिस्तं प्रत्याह-भवता क्वापि किञ्चित्कौतुकं दृष्टम्? तेनोक्तम्-सरस्वतीनदीतीरे कूपमध्ये तरमाणमकालजमाम्रफलं दृष्टं मनोरमनामिनि ग्रामे / कुबुद्धिराह-मिथ्येदम् / सुबुद्धिराह-सत्यमेतत् / तेनोक्तम्-यदि सत्यं भवति तदा यदस्मद्गृहे द्वाभ्यां हस्ताभ्यां ग्रहीतुं शक्यते तत्त्वया ग्राह्यम् / अलीके त्वदीयगृहादहं गृह्णामि / इति पण्बन्धं कृत्वा कुबुद्धी रात्रौ कूपात्तत्फलं जग्राह / फलाभावे तु सुबुद्धिना हरितम् / अथ स तद्भार्यां ग्रहीतुकामः पणबन्धं याचते / तदत्र सुबुद्धिर्निजभार्यारक्षणे कमुपायं करोत्विति प्रश्नः / उत्तरं शुक आह-सुबुद्धिस्तं दुष्टाशयं ज्ञात्वा निजगृहवस्तुजातं निजकलत्रं च प्रासादोपरि क्षिप्त्वा / आरोहणिकां पातयामास / कुबुद्धिः समायातः / सुबुद्धिराह-एवं यद्रोचते तदस्मद्गृहाद् गृह्यताम् / स च कलत्राहरणाय निःश्रेणिकां द्वाभ्यां हस्ताभ्यां जग्राह / तदा सुबुद्धिनोक्तम्-मयैवं पूर्वं गदितञ्च यद् द्वाभ्यां हस्ताभ्यां ग्रहीष्यसे तव तदवे नान्यत् / ततः कुबुद्धिर्विलक्षो भूत्वा बहिर्ययौ / जनैश्च निन्दितः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४१: अन्यदा वणिग्वधूः प्राह-कीर! यदि त्वं मन्यसे तदा गच्छामि / शुकः प्राह-- युक्तं ते गमनं देवि यदि तत्र गता सती / सङ्कटे खलु वेत्सि त्वं किञ्चिद्वक्तुं द्विजो यथा
+Sukasaptati,verse,suk_41.2,"prabhāvatī prāha-""kathametat'? śukaḥ-asti pañcapuraṃ nāma nagaram / tatra śatrumardano nāma rājā / tatsutāyā madanarekhāyā gale granthirbabhūva / vaidyairasādhyetyuktvā parityaktā tato rājñā ḍiṇḍimāghoṣaṇaṃ kāritaṃ yathā yaḥ ko 'pi matsutāṃ gatarogāṃ karoti tamahaṃ dāridryarahita karomīti śrutvā paragrāmādāgatayā kayāciddvijabhāryayā ḍiṇḍimaḥ spṛṣṭaḥ / tasminpṛṣṭe tayoktam-yanmama patirmāntrikaḥ / sa rājasutā praguṇāṃ vidhāsyati / tato rājapuruṣaiḥ samānītaḥ / tasya ca nīyamānasya bhāryā jagāda-""nātha! gaccha nagaram / rājasutāyāṃ praguṇīkṛtāyāṃ tava bahu phalaṃ bhāvi / sa ca maṇḍalopaviṣṭo mantrādikamajānam kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śuka uttaraṃ prāha-sa māntrika ācāryavistāraṃ kṛtvā mantramityuccārayāmāsa / hauṃ jīvaṇu jāṇauṃ kāiṃ caḍuḍai vāvai sāiṃ / ghalliu bambhaṇi vīsāsu paiṃ bhuñjasu sukaasu hāiṃ","प्रभावती प्राह-""कथमेतत्ऽ? शुकः-अस्ति पञ्चपुरं नाम नगरम् / तत्र शत्रुमर्दनो नाम राजा / तत्सुताया मदनरेखाया गले ग्रन्थिर्बभूव / वैद्यैरसाध्येत्युक्त्वा परित्यक्ता ततो राज्ञा डिण्डिमाघोषणं कारितं यथा यः को ऽपि मत्सुतां गतरोगां करोति तमहं दारिद्र्यरहित करोमीति श्रुत्वा परग्रामादागतया कयाचिद्द्विजभार्यया डिण्डिमः स्पृष्टः / तस्मिन्पृष्टे तयोक्तम्-यन्मम पतिर्मान्त्रिकः / स राजसुता प्रगुणां विधास्यति / ततो राजपुरुषैः समानीतः / तस्य च नीयमानस्य भार्या जगाद-""नाथ! गच्छ नगरम् / राजसुतायां प्रगुणीकृतायां तव बहु फलं भावि / स च मण्डलोपविष्टो मन्त्रादिकमजानम् कथं भवत्विति प्रश्नः / शुक उत्तरं प्राह-स मान्त्रिक आचार्यविस्तारं कृत्वा मन्त्रमित्युच्चारयामास / हौं जीवणु जाणौं काइं चडुडै वावै साइं / घल्लिउ बम्भणि वीसासु पैं भुञ्जसु सुकअसु हाइं"
+Sukasaptati,verse,suk_41.2,[ahaṃ jīvanaṃ jānāmi kim tat piṣyate vihīyate / gṛhe brāhmaṇi viśrāmya patiṃ sevasva sukhamevaṃ bhavati],[अहं जीवनं जानामि किम् तत् पिष्यते विहीयते / गृहे ब्राह्मणि विश्राम्य पतिं सेवस्व सुखमेवं भवति]
+Sukasaptati,verse,suk_41.3,vaṇaṃ iha ākhuriadantappahasantaaṃ / kahiṃ pi aurantaambehi siṃgariaṃ,वणं इह आखुरिअदन्तप्पहसन्तअं / कहिं पि औरन्तअम्बेहि सिंगरिअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.3,[vanamidamaṅkuritadantaprahasantaṃ / kutrāpi aṅkuritāmraiḥ śṛṅgāritam],[वनमिदमङ्कुरितदन्तप्रहसन्तं / कुत्रापि अङ्कुरिताम्रैः शृङ्गारितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.4,sarasakhīramāliaphalabhāraṇājhipraṃ / kahiṃ pi ṭisburiṇijambuiṇiaasohiaṃ,सरसखीरमालिअफलभारणाझिप्रं / कहिं पि टिस्बुरिणिजम्बुइणिअअसोहिअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.4,[sarasakṣīramālikāphalabhāranāmitam / kutrāpi ṭimburiṇījambūnicayaśobhitam],[सरसक्षीरमालिकाफलभारनामितम् / कुत्रापि टिम्बुरिणीजम्बूनिचयशोभितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.5,kahiṃ pi karavandāijālasaṃrāiaṃ / kahiṃ pi kappūrakaṅkolagandhavahaṃ,कहिं पि करवन्दाइजालसंराइअं / कहिं पि कप्पूरकङ्कोलगन्धवहं
+Sukasaptati,verse,suk_41.5,[kutrāpi karavindajālasaṃrājitam / kutrāpi karpūrakaṅkolagandhavaham],[कुत्रापि करविन्दजालसंराजितम् / कुत्रापि कर्पूरकङ्कोलगन्धवहम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.6,devadāruppiaṅgucūamallīlāṃ / kahiṃ pi sirikhaṇḍaaigarutarumaṇḍiaṃ,देवदारुप्पिअङ्गुचूअमल्लीलां / कहिं पि सिरिखण्डऐगरुतरुमण्डिअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.6,[devadārupriyaṅgucūtamallolatam / kutrāpi śrīkhaṇḍāgarutarumaṇḍitam],[देवदारुप्रियङ्गुचूतमल्लोलतम् / कुत्रापि श्रीखण्डागरुतरुमण्डितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.7,ṇāapuṃṇāadāḍimavaraṇāḍambaraṃ / maaraborīrhi kavivīhipīlughaṇaṃ,णाअपुंणाअदाडिमवरणाडम्बरं / मअरबोरीर्हि कविवीहिपीलुघणं
+Sukasaptati,verse,suk_41.7,[nāgapunnāgadāḍimāvaraṇāḍambaram / makarabadarokapitthavīthīpīlughanam],[नागपुन्नागदाडिमावरणाडम्बरम् / मकरबदरोकपित्थवीथीपीलुघनम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.8,dīhaghaṇavāsa jalīrhi aikhohiaṃ / kahiṃ pi ratta-----ḍambaraṃ,दीहघणवास जलीर्हि ऐखोहिअं / कहिं पि रत्त-----डम्बरं
+Sukasaptati,verse,suk_41.8,[dīrghaghanavāsajālaiḥ atikṣobhitam / kutrāpi rakta------ḍambaram],[दीर्घघनवासजालैः अतिक्षोभितम् / कुत्रापि रक्त------डम्बरम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.9,poṣphalīviḍavaghaṇakarammaruddhambaraṃ,पोष्फलीविडवघणकरम्मरुद्धम्बरं
+Sukasaptati,verse,suk_41.9,[poppalīviṭapaghanakamraruddhāmbaram],[पोप्पलीविटपघनकम्ररुद्धाम्बरम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.10,kiñca- rattakaṇavīre kaṇavīriaṃ phaliaṃ / aṇṇavacchammi sevattiā phulliā,किञ्च- रत्तकणवीरे कणवीरिअं फलिअं / अण्णवच्छम्मि सेवत्तिआ फुल्लिआ
+Sukasaptati,verse,suk_41.10,[raktakarṇavīre karṇavīrakaṃ phalitam / anyavṛkṣake sevantikā phullitā],[रक्तकर्णवीरे कर्णवीरकं फलितम् / अन्यवृक्षके सेवन्तिका फुल्लिता]
+Sukasaptati,verse,suk_41.11,aṇṇavacchammi kāranda āvacchaaṃ / aṇṇavacchammi sindūraaṃ phulliaṃ,अण्णवच्छम्मि कारन्द आवच्छअं / अण्णवच्छम्मि सिन्दूरअं फुल्लिअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.11,[anyavṛkṣake kāraṇḍamācchāditam / anyavṛkṣake sindūrakaṃ phullitam],[अन्यवृक्षके कारण्डमाच्छादितम् / अन्यवृक्षके सिन्दूरकं फुल्लितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.12,aṇṇavaccammi phullastamandāraaṃ / sirisauttuṅgagandhohavaramāruaṃ,अण्णवच्चम्मि फुल्लस्तमन्दारअं / सिरिसौत्तुङ्गगन्धोहवरमारुअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.12,[anyavṛkṣake phullamandārakam / śirīṣottuṅgagandhaharamārutam],[अन्यवृक्षके फुल्लमन्दारकम् / शिरीषोत्तुङ्गगन्धहरमारुतम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.13,aṇṇavacchammi siriātoraṇaṃ / phulliaṃ maṇoharaṃ jaṇiaparisohiaṃ,अण्णवच्छम्मि सिरिआतोरणं / फुल्लिअं मणोहरं जणिअपरिसोहिअं
+Sukasaptati,verse,suk_41.13,[anyavṛkṣake sindūrikātoraṇam / phullitaṃ manoharaṃ janitapariśobhitam],[अन्यवृक्षके सिन्दूरिकातोरणम् / फुल्लितं मनोहरं जनितपरिशोभितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_41.14,aṇṇavacchammi juttaddaaṃ kundaaṃ / malliṇomāliākusumā ghaṇapupphiā,अण्णवच्छम्मि जुत्तद्दअं कुन्दअं / मल्लिणोमालिआकुसुमा घणपुप्फिआ
+Sukasaptati,verse,suk_41.14,[anyavṛkṣake yuktadalaṃ kundakam / mallīnavamālikākusumāni ghanapuṣpitāni],[अन्यवृक्षके युक्तदलं कुन्दकम् / मल्लीनवमालिकाकुसुमानि घनपुष्पितानि]
+Sukasaptati,verse,suk_42.1,"ityevaṃ bāhmaṇasya vadato rājaputryā hasitam / hāsyatirekeṇa galagrandhirdvidhā babhūva / dvidhā jāte ca tasmin rājasutāyāḥ sukhamutpannam / nṛpeṇa ca kṛtārthīkṛto vipraḥ svasadana gataḥ / iti kathāṃ śrutvo prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekacatvāriṃśattamo kathā // start suk 42: arepadyuḥ prabhāvatī ""gacchāmī""ti śukaṃ pratyāha / śukaḥ- sukhopabhogaḥ saṃsāre sāraṃ sarvāṅgasundari / vraja cedvyāghramārīva vetsi vaktuṃ tvamuttaram","इत्येवं बाह्मणस्य वदतो राजपुत्र्या हसितम् / हास्यतिरेकेण गलग्रन्धिर्द्विधा बभूव / द्विधा जाते च तस्मिन् राजसुतायाः सुखमुत्पन्नम् / नृपेण च कृतार्थीकृतो विप्रः स्वसदन गतः / इति कथां श्रुत्वो प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकचत्वारिंशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ४२: अरेपद्युः प्रभावती ""गच्छामी""ति शुकं प्रत्याह / शुकः- सुखोपभोगः संसारे सारं सर्वाङ्गसुन्दरि / व्रज चेद्व्याघ्रमारीव वेत्सि वक्तुं त्वमुत्तरम्"
+Sukasaptati,verse,suk_42.2,"tacchrutvā prabhāvatyāha-""sukhopabhogaḥ saṃsāre kora! kathāṃ kathaya"" / śukaḥ kathāṃ prāha- asti deulākhyo grāmaḥ / tatra rājasiṃho nāma rājaputraḥ tadbhāryā kalahapriyeti viśrutā / sānyadā bhartrā sārdhaṃ kalahaṃ vidhāya putradvayopetā piturgṛhaṃ prati calitā / sā ca kopavaśātpattanāni bahūni vanāni ca bahūnyatikramya gatā malayapāśvasthaṃ mahākānanam / tacca kathaṃ bhūtam / candaṇasattacchaāsaṇṇaaṃ saralavaratuṅgatarusāhasaṃchaṇṇaaṃ / kahiṃ pi sahaārakhajjūriaṃ phaṇasaa mattālivihaṅgabhāriaṃ","तच्छ्रुत्वा प्रभावत्याह-""सुखोपभोगः संसारे कोर! कथां कथय"" / शुकः कथां प्राह- अस्ति देउलाख्यो ग्रामः / तत्र राजसिंहो नाम राजपुत्रः तद्भार्या कलहप्रियेति विश्रुता / सान्यदा भर्त्रा सार्धं कलहं विधाय पुत्रद्वयोपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता / सा च कोपवशात्पत्तनानि बहूनि वनानि च बहून्यतिक्रम्य गता मलयपाश्वस्थं महाकाननम् / तच्च कथं भूतम् / चन्दणसत्तच्छआसण्णअं सरलवरतुङ्गतरुसाहसंछण्णअं / कहिं पि सहआरखज्जूरिअं फणसअ मत्तालिविहङ्गभारिअं"
+Sukasaptati,verse,suk_42.2,[candanasaptacchadasannaddhaṃ saralavaratuṅgataruśākhāsaṃcchannam / kvāpi sahakārakharjūrikaṃ panase mattālivihaṅgabharitam],[चन्दनसप्तच्छदसन्नद्धं सरलवरतुङ्गतरुशाखासंच्छन्नम् / क्वापि सहकारखर्जूरिकं पनसे मत्तालिविहङ्गभरितम्]
+Sukasaptati,verse,suk_42.3,kahiṃ pi selupīluphapūriantaaṃ sarasavorabahutintaḍīchaṇṇaaṃ dāḍimīphalabillaphalasugandhivāaaṃ,कहिं पि सेलुपीलुफपूरिअन्तअं सरसवोरबहुतिन्तडीछण्णअं दाडिमीफलबिल्लफलसुगन्धिवाअअं
+Sukasaptati,verse,suk_42.3,[kvāpi selupīlūprapūritāntaraṃ sarasabadarabahutintiḍīcchannam dāḍimīphalabilvaphalasugandhivātakam],[क्वापि सेलुपीलूप्रपूरितान्तरं सरसबदरबहुतिन्तिडीच्छन्नम् दाडिमीफलबिल्वफलसुगन्धिवातकम्]
+Sukasaptati,verse,suk_42.4,evaṃvidhe gahane gatā sā kalahapriyā vyāghraṃ dadarśa / sa ca vyāghrastava saputrāṃ dṛṣṭvā pucchena bhūmimāhatya dhāvitaḥ / tataḥ sā kathaṃ bhavatu? iti praśnaḥ / uttaraṃ śukaḥ prāha-sā vyāghramāgacchamānaṃ dṛṣṭvā ghārṣṭyāt putrau capeṭayā hatvā iti jagāda- kathamekaikaśo vyāghrabhakṣaṇāya kalahaṃ kuruthaḥ / ayamekastāvadvibhajya bhujyatām / paścādanyo dvitīyaḥ kaścillakṣyate / iti śrutvā vyāghramārī kācidiyamiti matvā vyāghro bhayākulacitto naṣṭaḥ / nijabuddhyā vimuktā sā bhayādvyāghrasya bhāmini / anyo 'pi buddhimāṃlloke mucyate mahato bhayāt,एवंविधे गहने गता सा कलहप्रिया व्याघ्रं ददर्श / स च व्याघ्रस्तव सपुत्रां दृष्ट्वा पुच्छेन भूमिमाहत्य धावितः / ततः सा कथं भवतु? इति प्रश्नः / उत्तरं शुकः प्राह-सा व्याघ्रमागच्छमानं दृष्ट्वा घार्ष्ट्यात् पुत्रौ चपेटया हत्वा इति जगाद- कथमेकैकशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरुथः / अयमेकस्तावद्विभज्य भुज्यताम् / पश्चादन्यो द्वितीयः कश्चिल्लक्ष्यते / इति श्रुत्वा व्याघ्रमारी काचिदियमिति मत्वा व्याघ्रो भयाकुलचित्तो नष्टः / निजबुद्ध्या विमुक्ता सा भयाद्व्याघ्रस्य भामिनि / अन्यो ऽपि बुद्धिमांल्लोके मुच्यते महतो भयात्
+Sukasaptati,verse,suk_43.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau dvicatvāriṃśattamo kathā // start suk 43: anyedyuḥ śukamāpṛcchati sma kāminī / śukaḥ prāha- vraja devi na te 'yuktaṃ vrajanaṃ gajagāmini / vyāghramārīva buddhiste dvitīyāpi yadi sthirā,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ द्विचत्वारिंशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ४३: अन्येद्युः शुकमापृच्छति स्म कामिनी / शुकः प्राह- व्रज देवि न ते ऽयुक्तं व्रजनं गजगामिनि / व्याघ्रमारीव बुद्धिस्ते द्वितीयापि यदि स्थिरा
+Sukasaptati,verse,suk_43.2,"prabhāvatī pṛcchati, kathametat? vyāghramāryāḥ kṛtāṃ buddhiṃ dvitīyāṃ vivadādhunā / mahatkautukamatrārthe vidyate me priyaṃvada!","प्रभावती पृच्छति, कथमेतत्? व्याघ्रमार्याः कृतां बुद्धिं द्वितीयां विवदाधुना / महत्कौतुकमत्रार्थे विद्यते मे प्रियंवद!"
+Sukasaptati,verse,suk_43.3,śukaḥ- taṃ dṛṣṭvā kānane vyāghraṃ naṣṭaṃ jātaṃ bhayākulam / mṛgadhūrto hasannāha vyāghro naṣṭaḥ kuto bhayāt,शुकः- तं दृष्ट्वा कानने व्याघ्रं नष्टं जातं भयाकुलम् / मृगधूर्तो हसन्नाह व्याघ्रो नष्टः कुतो भयात्
+Sukasaptati,verse,suk_43.4,vyāghraḥ-gaccha gaccha jambuka tvamapi kiṃñcidgūgpradeśam / yato vyāghramārīti yā śāstre śrūyate tayāhaṃ hantumārabdhaḥ paraṃ gṛhītakarajīvito naṣṭaḥ śīghraṃ tadagrataḥ / mṛgadhūrtaḥ-vyāghra! tvayā mahatkautukamāveditaṃ yanmāṃsapiṇḍād mānuṣādapi bibheṣi / vyāghraḥ-pratyakṣameva mayā sātmaputrāvekaikaśo māmattuṃ kalahāyamānau capeṭayā ghnannī dṛṣṭā / jambukaḥ-svāmin! yatrāste sā dhūrtā tatra gamyatām / yadi vyāghra! tava tatra gatasya sā sammukhamapīkṣate tadā mama tvadīyā velā smaraṇīyā / vyāghraḥ-śṛgāla! yadi tvaṃ māṃ muktvā yāsi tadā velāpyavelā syāt / jambukaḥ-yadyevaṃ tahi māṃ nijagale baddhvā cala śīghram / sa vyāghrastathā kṛtvā kānana yayau / vyāghramāryapi prāptā putrasahitā tena jambukakṛtotsāhād vyāghrātsā kathaṃ mucyatām / iti praśnaḥ / śukaḥ-tayā vyāghramāryā tadā cintitaṃ yadayaṃ mṛgadhūrtenānītastasmādamumeva jambukamākṣipantyaṅgulyā tarjayantyuvāca- re re dhūrta tvayā dattaṃ mahyaṃ vyāghratrayaṃ purā / viśvasyādyaikamānīya kathaṃ yāsi vadādhunā,व्याघ्रः-गच्छ गच्छ जम्बुक त्वमपि किंञ्चिद्गूग्प्रदेशम् / यतो व्याघ्रमारीति या शास्त्रे श्रूयते तयाहं हन्तुमारब्धः परं गृहीतकरजीवितो नष्टः शीघ्रं तदग्रतः / मृगधूर्तः-व्याघ्र! त्वया महत्कौतुकमावेदितं यन्मांसपिण्डाद् मानुषादपि बिभेषि / व्याघ्रः-प्रत्यक्षमेव मया सात्मपुत्रावेकैकशो मामत्तुं कलहायमानौ चपेटया घ्नन्नी दृष्टा / जम्बुकः-स्वामिन्! यत्रास्ते सा धूर्ता तत्र गम्यताम् / यदि व्याघ्र! तव तत्र गतस्य सा सम्मुखमपीक्षते तदा ���म त्वदीया वेला स्मरणीया / व्याघ्रः-शृगाल! यदि त्वं मां मुक्त्वा यासि तदा वेलाप्यवेला स्यात् / जम्बुकः-यद्येवं तहि मां निजगले बद्ध्वा चल शीघ्रम् / स व्याघ्रस्तथा कृत्वा कानन ययौ / व्याघ्रमार्यपि प्राप्ता पुत्रसहिता तेन जम्बुककृतोत्साहाद् व्याघ्रात्सा कथं मुच्यताम् / इति प्रश्नः / शुकः-तया व्याघ्रमार्या तदा चिन्तितं यदयं मृगधूर्तेनानीतस्तस्मादमुमेव जम्बुकमाक्षिपन्त्यङ्गुल्या तर्जयन्त्युवाच- रे रे धूर्त त्वया दत्तं मह्यं व्याघ्रत्रयं पुरा / विश्वस्याद्यैकमानीय कथं यासि वदाधुना
+Sukasaptati,verse,suk_43.5,ityuktvā dhāvitā tūrṇaṃ vyāghramārī bhayaṅkarā / vyāghro 'pi sahasā naṣṭo galabaddhaśṛgālakaḥ,इत्युक्त्वा धाविता तूर्णं व्याघ्रमारी भयङ्करा / व्याघ्रो ऽपि सहसा नष्टो गलबद्धशृगालकः
+Sukasaptati,verse,suk_43.6,nijabuddhyā punarmuktā vyāghrajād devi sā bhayāt / buddhirvalavatī tanvi sarvakāryeṣu sarvadā,निजबुद्ध्या पुनर्मुक्ता व्याघ्रजाद् देवि सा भयात् / बुद्धिर्वलवती तन्वि सर्वकार्येषु सर्वदा
+Sukasaptati,verse,suk_44.1,iti kathāṃ śratvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau tricatvāriṃśattamī kathā // start suk 44: athānyedyardināvasāne prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- ātmānaṃ saṅkaṭād devi yāhi cedvetsi rakṣitum / yathātmā saṅkaṭāttena jambukenāpi rakṣitaḥ,इति कथां श्रत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रिचत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४४: अथान्येद्यर्दिनावसाने प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- आत्मानं सङ्कटाद् देवि याहि चेद्वेत्सि रक्षितुम् / यथात्मा सङ्कटात्तेन जम्बुकेनापि रक्षितः
+Sukasaptati,verse,suk_44.2,"sa ca jambuko galabaddho nighṛṣṭapṛṣṭhacaraṇo galadrudhirapravāho mūmūrṣuriva deśāntaraṃ gantumicchatā vyāghramārībhayādvyāghreṇa noyate / tato mahato 'pāyāt śṛgālaḥ kathaṃ mucyate-iti praśnaḥ / uttaraṃ prāha śukaḥ-tatastaṃ vyāghraṃ bahunadīkānanaviṣamasamapredeśaparvatānullaṅghayantaṃ satvaraṃ dṛṣṭvā ātmānaṃ mocayitukāmaḥ śṛgālo bhṛśaṃ jahāsa pīḍito 'pi san / vyāgreṇoktam-kathaṃ hasitam / sa āha-deva! sā mayā vyāghramārīti dhūrtikā jñātā / tvatprasādācca dūradeśamāgato 'haṃ jīvitaḥ / paraṃ yadi sāsmadraktasrāvasaṃlagnā pāpinī pṛṣṭhataḥ sameti tadā kathaṃ jīvitavyam / ato 'ha hasitaḥ / vyāghrasvāmin! sthirībhūya vicāraya / atha tuṣṭo vyāghrastena vākyena ""tathe'tyuktvā jambukaṃ muktvā sahasā naṣṭaḥ / śṛgālo 'pi sukhaṃ tasthau / buddhirvaraṃ varāroha dhanamānasukhaiṣiṇām / buddhihīnāḥ paraṃ kleśaṃ prāpnuvanti kṛśodari","स च जम्बुको गलबद्धो निघृष्टपृष्ठचरणो गलद्रुधिरप्रवाहो मूमूर्षुरिव देशान्तरं गन्तुमिच्छता व्याघ्रमारीभयाद्व्याघ्रेण नोयते / ततो महतो ऽपायात् शृगालः कथं मुच्यते-इति प्रश्नः / उत्तरं प्राह शुकः-ततस्तं व्याघ्रं बहुनदीकाननविषमसमप्रेदेशपर्वतानुल्लङ्घयन्तं सत्वरं दृष्ट्वा आत्मानं मोचयितुकामः शृगालो भृशं जहास पीडितो ऽपि सन् / व्याग्रेणोक्तम्-कथं हसितम् / स आह-देव! सा मया व्याघ्रमारीति धूर्तिका ज्ञाता / त्वत्प्रसादाच्च दूरदेशमागतो ऽहं जीवितः / परं यदि सास्मद्रक्तस्रावसंलग्ना पापिनी पृष्ठतः समेति तदा कथं जीवितव्यम् / अतो ऽह हसितः / व्याघ्रस्वामिन्! स्थिरीभूय विचारय / अथ तुष्टो व्याघ्रस्तेन वाक्येन ""तथेऽत्युक्त्वा जम्बुकं मुक्त्वा सहसा नष्टः / शृगालो ऽपि सुखं तस्थौ / बुद्धिर्वरं वरारोह धनमानसुखैषिणाम् / बुद्धिहीनाः परं क्लेशं प्राप्नुवन्ति कृशोदरि"
+Sukasaptati,verse,suk_44.3,balaṃ prajñāvihīnasya parakāryāya kevalam / girikūṭopamāṅgasya kuñjarasyeva dṛśyate,बलं प्रज्ञाविहीनस्य परकार्याय केवलम् / गिरिकूटोपमाङ्गस्य कुञ्जरस्येव दृश्यते
+Sukasaptati,verse,suk_45.1,"iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī śukavākyavismitā suptā / iti śukasaptatau catuścatvāriṃśattamī kathā // start suk 45: anyedyuḥ sā kāminī sandhyāyāṃ śukaṃ papraccha-""gamiṣyāmī'ti / śukaḥ prāha-- samayojyaṃ priyaṃ bhoktuṃ tava bhāmini samprati / vañcitā vetsi cetkartuṃ kiñcidviṣṇuḥ purā yathā","इति कथां श्रुत्वा प्रभावती शुकवाक्यविस्मिता सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुश्चत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४५: अन्येद्युः सा कामिनी सन्ध्यायां शुकं पप्रच्छ-""गमिष्यामीऽति / शुकः प्राह-- समयोज्यं प्रियं भोक्तुं तव भामिनि सम्प्रति / वञ्चिता वेत्सि चेत्कर्तुं किञ्चिद्विष्णुः पुरा यथा"
+Sukasaptati,verse,suk_46.1,"prabhāvatyāha--""kathametat' / śukaḥ prāha-asti vilāsapuraṃ nāma nagaram / tatra arindamo nāma rājā / tatra ca viṣṇunāmā brāhmaṇo ratilolupaḥ kuṭumbavarjito ratikarmaṇi sarvanārīduḥsaha iti nagare prasiddho babhūva / veśyābhirapi na śakyate jetuṃ kimpunaḥ kulāṅganābhiḥ / tatra ratipriyā nāma gaṇikā / atha sā ṣoḍaśa drammān gṛhītvā tamājuhāva / tamāyāntaṃ dṛṣṭvā sā cāṭūktibhiḥ paricaryāṃ cakāra / so 'pi cānyakāryanivṛttastasminneva ratikarmaṇi dattamanāstāṃ rantu jetumārebhe / tayā ca sa ratilolupaḥ dravyārthaṃ vā parājayārthaṃ vā praharadvayaṃ yāvatsoḍhaḥ / niśīthe cādhobhūmikāmāgatya kuṭṭinyagrato niveditaṃ ""yadduḥsaho 'yaṃ dvijaḥ / paṇabandhaṃ samarpayitvā tamutkālaya / mayi jīvantyāṃ prāgeva bāhulyaṃ bhaviṣyati' / kuṭṭinyāha-""asmadgṛhe na ko 'pi kāmuko gaṇikāṃ jitvā paṇabandhaṃ jagrāha / tato 'hamenaṃ yāvatprapañcena niḥsārayāmi tāvatsoḍhavya iti / yadā cāhaṃ pippalamāruhya sūrpadvayena pakṣaśabdaṃ kukkuṭadhvaniṃ vidadhāni tadā vibhātamiti kṛtvā niḥsāraṇayaḥ'-ityuktvā preṣitoparibhūmau gaṇikā / yathoktaṃ ca kuṭṭinyā tāvatkṛtam / tasminkṛte vibhātamiti kṛtvā niḥsārito dvijaḥ / yāvad gṛhadvarastho vyomamālokayate tadopari niśīthovartate / tadā sa vipraḥ kuṭṭinīparājito janamadhye parājayaṃ kathaṃ vahatu-iti praśnaḥ / śukaḥ-yadā vipraḥ kukkuṭadhvanisthānamavalokayati tāvatsūrpadvayayutāṃ kuṭṭinīṃ dadarśa / tena ca sā loṣṭenāhatya bhūmau pātitā pramādajanaiśca dhikkṛtā / sa ca brāhmaṇo grahaṇakaṃ dviguṇaṃ gṛhītvā puramadhye gaṇikāṃ vinindya / svagṛhaṃ yayau / iti śukasaptatau pañcacatvāriṃśattamī kathā // start suk 46: athānyedyuḥ prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- yāhi devi gṛhaṃ muktvā yadi vetsi tvamuttaram / yathā karagarānāthaḥ kṛtavānbhūtanigrahe","प्रभावत्याह--""कथमेतत्ऽ / शुकः प्राह-अस्ति विलासपुरं नाम नगरम् / तत्र अरिन्दमो नाम राजा / तत्र च विष्णुनामा ब्राह्मणो रतिलोलुपः कुटुम्बवर्जितो रतिकर्मणि सर्वनारीदुःसह इति नगरे प्रसिद्धो बभूव / वेश्याभिरपि न शक्यते जेतुं किम्पुनः कुला��्गनाभिः / तत्र रतिप्रिया नाम गणिका / अथ सा षोडश द्रम्मान् गृहीत्वा तमाजुहाव / तमायान्तं दृष्ट्वा सा चाटूक्तिभिः परिचर्यां चकार / सो ऽपि चान्यकार्यनिवृत्तस्तस्मिन्नेव रतिकर्मणि दत्तमनास्तां रन्तु जेतुमारेभे / तया च स रतिलोलुपः द्रव्यार्थं वा पराजयार्थं वा प्रहरद्वयं यावत्सोढः / निशीथे चाधोभूमिकामागत्य कुट्टिन्यग्रतो निवेदितं ""यद्दुःसहो ऽयं द्विजः / पणबन्धं समर्पयित्वा तमुत्कालय / मयि जीवन्त्यां प्रागेव बाहुल्यं भविष्यतिऽ / कुट्टिन्याह-""अस्मद्गृहे न को ऽपि कामुको गणिकां जित्वा पणबन्धं जग्राह / ततो ऽहमेनं यावत्प्रपञ्चेन निःसारयामि तावत्सोढव्य इति / यदा चाहं पिप्पलमारुह्य सूर्पद्वयेन पक्षशब्दं कुक्कुटध्वनिं विदधानि तदा विभातमिति कृत्वा निःसारणयःऽ-इत्युक्त्वा प्रेषितोपरिभूमौ गणिका / यथोक्तं च कुट्टिन्या तावत्कृतम् / तस्मिन्कृते विभातमिति कृत्वा निःसारितो द्विजः / यावद् गृहद्वरस्थो व्योममालोकयते तदोपरि निशीथोवर्तते / तदा स विप्रः कुट्टिनीपराजितो जनमध्ये पराजयं कथं वहतु-इति प्रश्नः / शुकः-यदा विप्रः कुक्कुटध्वनिस्थानमवलोकयति तावत्सूर्पद्वययुतां कुट्टिनीं ददर्श / तेन च सा लोष्टेनाहत्य भूमौ पातिता प्रमादजनैश्च धिक्कृता / स च ब्राह्मणो ग्रहणकं द्विगुणं गृहीत्वा पुरमध्ये गणिकां विनिन्द्य / स्वगृहं ययौ / इति शुकसप्ततौ पञ्चचत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४६: अथान्येद्युः प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- याहि देवि गृहं मुक्त्वा यदि वेत्सि त्वमुत्तरम् / यथा करगरानाथः कृतवान्भूतनिग्रहे"
+Sukasaptati,verse,suk_46.2,"asti devi vatsomaṃ nāma nagaram / tatra vidvāndaridro brāhmaṇaḥ / tasya priyā ca karagarābhidhānā yathārthanāmno sarvajantūdvegakāriṇī, yattaddvāradeśavṛkṣasthito bhūtastasyāḥ karagarāyā bhayātpalāyyāṭavyāṃ gataḥ / brāhmaṇo 'pi tasyā udvegāddeśāntarābhimukho 'bhūt / so 'pi ca tena bhūtena dṛṣṭo jalpitaśca mārgaśrāntastvam / tena tvayādya mamātithinā bhāvyam / vipreṇa bhīruṇoktam-yadātithyaṃ karoṣi tadvidhehi śīghram / bhūtenoktam-na tvayā bhetavyam / tvaṃ mama svāmī yato 'haṃ tvadgṛhadvāravṛkṣastho bhūtaḥ karagarābhayenehāgataḥ / tatastava nijasvāminī guṇavadupakartavyameva / tasmāttvaṃ dvija mṛgāvatīṃ rājadhānīṃ madanabhūpatisanāthāṃ gaccha / tatra cāhaṃ tatputrīṃ mṛgalocanāṃ grahīṣye / sā cānyairmantrikairnorujā na bhaviṣyati / tattvayi samāgate tava darśanādevāhaṃ tyakṣyāmi / tataḥ paraṃ tu mantravādo na vidheyaḥ / iti bhaṇitvā so 'pi bhūto gatvā tāṃ rājaputrīṃ jagrāha / vipro 'pi tatra yayau / tena ca ḍiṇḍimaḥ spṛṣṭaḥ / tato rājakulaṃ gato vipra ācāryavistaraṃ vidadhe / bhūta ācāryavistaraṃ yāvannamuñcati tāvatkiṃ karotviti praśnaḥ / śuka-bhūtagrahe 'nivartite vipreṇoktam- karagaraṇāhau āiau bhūa eu vīsasiu ṭhiu dhutta / āpiṇi boliu saṃbhari re kūḍauṃ kiṃ maiṃ deva jutta","अस्ति देवि वत्सोमं नाम नगरम् / तत्र विद्वान्दरिद्रो ब्राह्मणः / तस्य प्��िया च करगराभिधाना यथार्थनाम्नो सर्वजन्तूद्वेगकारिणी, यत्तद्द्वारदेशवृक्षस्थितो भूतस्तस्याः करगराया भयात्पलाय्याटव्यां गतः / ब्राह्मणो ऽपि तस्या उद्वेगाद्देशान्तराभिमुखो ऽभूत् / सो ऽपि च तेन भूतेन दृष्टो जल्पितश्च मार्गश्रान्तस्त्वम् / तेन त्वयाद्य ममातिथिना भाव्यम् / विप्रेण भीरुणोक्तम्-यदातिथ्यं करोषि तद्विधेहि शीघ्रम् / भूतेनोक्तम्-न त्वया भेतव्यम् / त्वं मम स्वामी यतो ऽहं त्वद्गृहद्वारवृक्षस्थो भूतः करगराभयेनेहागतः / ततस्तव निजस्वामिनी गुणवदुपकर्तव्यमेव / तस्मात्त्वं द्विज मृगावतीं राजधानीं मदनभूपतिसनाथां गच्छ / तत्र चाहं तत्पुत्रीं मृगलोचनां ग्रहीष्ये / सा चान्यैर्मन्त्रिकैर्नोरुजा न भविष्यति / तत्त्वयि समागते तव दर्शनादेवाहं त्यक्ष्यामि / ततः परं तु मन्त्रवादो न विधेयः / इति भणित्वा सो ऽपि भूतो गत्वा तां राजपुत्रीं जग्राह / विप्रो ऽपि तत्र ययौ / तेन च डिण्डिमः स्पृष्टः / ततो राजकुलं गतो विप्र आचार्यविस्तरं विदधे / भूत आचार्यविस्तरं यावन्नमुञ्चति तावत्किं करोत्विति प्रश्नः / शुक-भूतग्रहे ऽनिवर्तिते विप्रेणोक्तम्- करगरणाहौ आइऔ भूअ एउ वीससिउ ठिउ धुत्त / आपिणि बोलिउ संभरि रे कूडौं किं मैं देव जुत्त"
+Sukasaptati,verse,suk_46.2,[karagarānātho 'hamāgatya bhūta iha viśvasya sthito dhūrta / ātmano vacanaṃ saṃbhṛhi re kūṭakaṃ kiṃ mayi deva yuktam],[करगरानाथो ऽहमागत्य भूत इह विश्वस्य स्थितो धूर्त / आत्मनो वचनं संभृहि रे कूटकं किं मयि देव युक्तम्]
+Sukasaptati,verse,suk_46.3,uktañca- manuṣyāḥ sukulotpannā api ca brahmacārimaḥ / na bhavanti mṛṣāvācaḥ kiṃ punardevayonayaḥ,उक्तञ्च- मनुष्याः सुकुलोत्पन्ना अपि च ब्रह्मचारिमः / न भवन्ति मृषावाचः किं पुनर्देवयोनयः
+Sukasaptati,verse,suk_47.1,tato bhūtaḥ tyaktvā jagāma / iyaṃ muktetyuktvā brāhmaṇāya rājñā sutāḥ rājyārdhañca pradattam / vipro 'pi pūrṇamanoratho jagāma / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaṭcatvāriṃśattamī kathā // start suk 47: dinamativāhya prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- gaccha devi gatā vetsi yadi kartuṃ tvamuttaram / yathā karagarānāthaḥ kṛtavānbhūtasaṅkaṭe,ततो भूतः त्यक्त्वा जगाम / इयं मुक्तेत्युक्त्वा ब्राह्मणाय राज्ञा सुताः राज्यार्धञ्च प्रदत्तम् / विप्रो ऽपि पूर्णमनोरथो जगाम / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षट्चत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४७: दिनमतिवाह्य प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- गच्छ देवि गता वेत्सि यदि कर्तुं त्वमुत्तरम् / यथा करगरानाथः कृतवान्भूतसङ्कटे
+Sukasaptati,verse,suk_47.2,"sa karagarāpatiḥ rājakanyayā saha rājalakṣmīṃ bhuṅkte / atrāntare sa bhūtaḥ karṇāvatīṃ gatvā rājño bhāryāṃ sulocanāṃ jagrāha / sā madanasya pitṛṣvasā / sā cātyarthaṃ pīḍitā jīvitaśeṣābhūt / sāpi śatrughnanarapaterbhāryā mātṛrājye keśavamāntrikamākārayāmāsa / sa ca nijadūtāpreṣayitvā keśavo 'pi rājñā priyavākyaiḥ prahito 'pyagantukāmukaḥ / tadā sa karagarāpatirbhāryānurodhato jagāma / tatra gataḥ sanmānito mahībhujā śatrughnena gataḥ sulocanāveśmani / sa ca bhūtastamāyāntaṃ dṛṣṭvā paruṣairvākyaistarjayannityāha-""mayā pratipannamekadeśe kṛtam / adhunā tu vipra tvayā ātmā rakṣaṇīyaḥ' / sa ca dvijo na mantraṃ na tantraṃ vijānāti / kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ- tadā taṃ bhūtaṃ jñātvā kālavedī kṛtāñjalirbhūtvā tatkarṇamāśrityeti jagāda dvijaḥ / prāptā karagarā bhūta pṛṣṭhalagnātra me 'dhunā / yadbhartā cātra samprāptastadvyākhyātumihāgataḥ","स करगरापतिः राजकन्यया सह राजलक्ष्मीं भुङ्क्ते / अत्रान्तरे स भूतः कर्णावतीं गत्वा राज्ञो भार्यां सुलोचनां जग्राह / सा मदनस्य पितृष्वसा / सा चात्यर्थं पीडिता जीवितशेषाभूत् / सापि शत्रुघ्ननरपतेर्भार्या मातृराज्ये केशवमान्त्रिकमाकारयामास / स च निजदूताप्रेषयित्वा केशवो ऽपि राज्ञा प्रियवाक्यैः प्रहितो ऽप्यगन्तुकामुकः / तदा स करगरापतिर्भार्यानुरोधतो जगाम / तत्र गतः सन्मानितो महीभुजा शत्रुघ्नेन गतः सुलोचनावेश्मनि / स च भूतस्तमायान्तं दृष्ट्वा परुषैर्वाक्यैस्तर्जयन्नित्याह-""मया प्रतिपन्नमेकदेशे कृतम् / अधुना तु विप्र त्वया आत्मा रक्षणीयःऽ / स च द्विजो न मन्त्रं न तन्त्रं विजानाति / कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः- तदा तं भूतं ज्ञात्वा कालवेदी कृताञ्जलिर्भूत्वा तत्कर्णमाश्रित्येति जगाद द्विजः / प्राप्ता करगरा भूत पृष्ठलग्नात्र मे ऽधुना / यद्भर्ता चात्र सम्प्राप्तस्तद्व्याख्यातुमिहागतः"
+Sukasaptati,verse,suk_47.3,śrutvaitadvacanaṃ bhīto bhūto vismitamānasaḥ / yāmīti brāhmaṇaṃ proktvā pātraṃ tyaktvā jagāma tat,श्रुत्वैतद्वचनं भीतो भूतो विस्मितमानसः / यामीति ब्राह्मणं प्रोक्त्वा पात्रं त्यक्त्वा जगाम तत्
+Sukasaptati,verse,suk_48.1,tadā pātre svasthībhūte śatrughnarājñā satkṛto brāhmaṇo mṛgāvatīnagaraṃ yayau / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptacatvāriṃśattamī kathā // start suk 48: athānyedyuḥ prabhāvatī śukaṃ pṛcchati-gacchāmi narāntaramiti / śukaḥ- sambhogasukhamevātra paramaṃ vraja sundari / viṣame nirṇayaṃ kartuṃ vetsi cecchakaṭālavat,तदा पात्रे स्वस्थीभूते शत्रुघ्नराज्ञा सत्कृतो ब्राह्मणो मृगावतीनगरं ययौ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तचत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४८: अथान्येद्युः प्रभावती शुकं पृच्छति-गच्छामि नरान्तरमिति / शुकः- सम्भोगसुखमेवात्र परमं व्रज सुन्दरि / विषमे निर्णयं कर्तुं वेत्सि चेच्छकटालवत्
+Sukasaptati,verse,suk_48.2,pāṭalīpurapaṭṭane sārvabhaumo nando nāma rājabhūt / śakaṭālastasya nṛpateḥ sacivāgraṇīrabhat / tadbuddhivibhavākrāntāśca bhūpālāḥ sarve 'pi karadā abhavan / uktañca- aprājñena ca kātareṇa ca guṇaḥ syātsānurāgeṇa kaḥ prajñāvikramaśālino 'pi hi bhavet kiṃ bhaktihīnātphalam / prajñāvikramabhaktayaḥ samuditā yeṣāṃ guṇā bhūtaye te bhṛtyā nṛpateḥ kalatramitare sampatsu cāpatsu ca,पाटलीपु��पट्टने सार्वभौमो नन्दो नाम राजभूत् / शकटालस्तस्य नृपतेः सचिवाग्रणीरभत् / तद्बुद्धिविभवाक्रान्ताश्च भूपालाः सर्वे ऽपि करदा अभवन् / उक्तञ्च- अप्राज्ञेन च कातरेण च गुणः स्यात्सानुरागेण कः प्रज्ञाविक्रमशालिनो ऽपि हि भवेत् किं भक्तिहीनात्फलम् / प्रज्ञाविक्रमभक्तयः समुदिता येषां गुणा भूतये ते भृत्या नृपतेः कलत्रमितरे सम्पत्सु चापत्सु च
+Sukasaptati,verse,suk_48.3,kiñca- prajñāguptaśarīrasya kiṃ kariṣyanti saṃhatāḥ / hastopadhṛtachatrasya vāridhārā ivārayaḥ,किञ्च- प्रज्ञागुप्तशरीरस्य किं करिष्यन्ति संहताः / हस्तोपधृतछत्रस्य वारिधारा इवारयः
+Sukasaptati,verse,suk_48.4,"sa ca rājā dharmanāśakaṃ kurvannirdravyāṃ ca medinīṃ vidadhāno niṣiddho mantriṇā / tatastenāpi mūrkheṇa rājñā sacivo 'vaṭe nikṣiptaḥ / sa ca saputrastatra ciraṃ tasthau / tataḥ śakaṭāle mahāmātye tatrasthe sarvatra mṛto mṛta iti vārttābhūt / tato baṅgālanāthena tatparīkṣārthamātmoyapuruṣā ghoṭikādvayaṃ samarpya nandapārśve preṣitāḥ / yadetayormadhyātkā mātā kā ca putrī iti jñātvā samāgantavyam / sarvalakṣaṇasampūrṇe sadṛśe ghoṭiketāni ca lakṣaṇāni śālihotrajñātavyāni / yadā ca ko 'pi nandarājye ghoṭikānirṇayaṃ kartuṃ na kṣamastadā nando rājā vyacintayāt-""śakaṭālaṃ vināhaṃ paribhavāspadaṃ jātaḥ"" / uktañca- bhūmeśca deśasya guṇānvitasya bhṛtyasya vā buddhimataḥ praṇāśe / bhṛtyapraṇāśe maraṇaṃ nṛpāṇāṃ naṣṭāpi bhūmiḥ sulabhā na bhṛtyāḥ","स च राजा धर्मनाशकं कुर्वन्निर्द्रव्यां च मेदिनीं विदधानो निषिद्धो मन्त्रिणा / ततस्तेनापि मूर्खेण राज्ञा सचिवो ऽवटे निक्षिप्तः / स च सपुत्रस्तत्र चिरं तस्थौ / ततः शकटाले महामात्ये तत्रस्थे सर्वत्र मृतो मृत इति वार्त्ताभूत् / ततो बङ्गालनाथेन तत्परीक्षार्थमात्मोयपुरुषा घोटिकाद्वयं समर्प्य नन्दपार्श्वे प्रेषिताः / यदेतयोर्मध्यात्का माता का च पुत्री इति ज्ञात्वा समागन्तव्यम् / सर्वलक्षणसम्पूर्णे सदृशे घोटिकेतानि च लक्षणानि शालिहोत्रज्ञातव्यानि / यदा च को ऽपि नन्दराज्ये घोटिकानिर्णयं कर्तुं न क्षमस्तदा नन्दो राजा व्यचिन्तयात्-""शकटालं विनाहं परिभवास्पदं जातः"" / उक्तञ्च- भूमेश्च देशस्य गुणान्वितस्य भृत्यस्य वा बुद्धिमतः प्रणाशे / भृत्यप्रणाशे मरणं नृपाणां नष्टापि भूमिः सुलभा न भृत्याः"
+Sukasaptati,verse,suk_48.5,"vicintyaiva daṇḍapāśikamabravīt ""yacchakaṭālakule kaścitkūpagato vidyate na vā"" / tenoktam-""kaścidasti paraṃ vyaktito na jñāyate / yataḥ pūrvoddiṣṭaṃ bhaktaṃ kaścitkūpagato gṛhṇāti / taṃ ca kūpādākṛṣya sammānya ca eva muktavān- mānyastvaṃ mama mitraṃ ca guruḥ svāmī niyogakaḥ / āśrayasya sadā dātā ki ka na tvaṃ sadānagha","विचिन्त्यैव दण्डपाशिकमब्रवीत् ""यच्छकटालकुले कश्चित्कूपगतो विद्यते न वा"" / तेनोक्तम्-""कश्चिदस्ति परं व्यक्तितो न ज्ञायते / यतः पूर्वोद्दिष्टं भक्तं कश्चित्कूपगतो गृह्णाति / तं च कूपादाकृष्य सम्मान्य च एव मुक्तवान्- मान्यस्त्वं ��म मित्रं च गुरुः स्वामी नियोगकः / आश्रयस्य सदा दाता कि क न त्वं सदानघ"
+Sukasaptati,verse,suk_48.6,uktañca- svāmī durṇayavāraṇavyatikare śāstropadeśe gururviśrambhe hṛdayaṃ niyogasamaye dāso bhaye cāśrayaḥ / dātā saptasamudrasīmaraśanādāmāntikāyāḥ kṣiteḥ sarvākāramabhūtsvayaṃ varasuhṛtko na karṇo mama,उक्तञ्च- स्वामी दुर्णयवारणव्यतिकरे शास्त्रोपदेशे गुरुर्विश्रम्भे हृदयं नियोगसमये दासो भये चाश्रयः / दाता सप्तसमुद्रसीमरशनादामान्तिकायाः क्षितेः सर्वाकारमभूत्स्वयं वरसुहृत्को न कर्णो मम
+Sukasaptati,verse,suk_49.1,"mantriṇoktam-""svāmin kiṃ vidheyaṃ tadādiśa' / rājñoktam-""asya vaḍavāyugalasya madhye kā mātā kā ca putrī iti sandehamamīṣāṃ chalātmanāṃ dūtānāṃ śīghraṃ chindhi / sa kathaṃ chinattu tatsandehamiti praśnaḥ / śukaḥ-tato mantriṇā tadvaḍavāyugaṃ saparyāṇaṃ kārayitvā bāhyālyāmativāhya paryāṇarahitaṃ vidhāya śrāntaṃ sammocitam / tadanu tadyugalaṃ ca mātṛsutāviceṣṭitaṃ cakāra / mātā jihvayā sutāṃ lileha sutā ca tāṃ prati ativatsalābhūt / tataḥ sumantriṇā mātṛsutāviśeṣā rājño 'gre niveditaḥ / tataśca śakaṭālaḥ parāṃ lakṣmīṃ prasiddhiṃ ca lebhe / iti kathāṃ śratvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau aṣṭacatvāriṃśattamī kathā // start suk 49: athāparedyuḥ dinakṛtyaṃ sā vidhāya śukamāpṛcchate / śukaḥ- sambhogasukhamevādya bhoktuṃ te devi yujyate / viṣame 'pi pravīṇāsi punaścecchakaṭālavat","मन्त्रिणोक्तम्-""स्वामिन् किं विधेयं तदादिशऽ / राज्ञोक्तम्-""अस्य वडवायुगलस्य मध्ये का माता का च पुत्री इति सन्देहममीषां छलात्मनां दूतानां शीघ्रं छिन्धि / स कथं छिनत्तु तत्सन्देहमिति प्रश्नः / शुकः-ततो मन्त्रिणा तद्वडवायुगं सपर्याणं कारयित्वा बाह्याल्यामतिवाह्य पर्याणरहितं विधाय श्रान्तं सम्मोचितम् / तदनु तद्युगलं च मातृसुताविचेष्टितं चकार / माता जिह्वया सुतां लिलेह सुता च तां प्रति अतिवत्सलाभूत् / ततः सुमन्त्रिणा मातृसुताविशेषा राज्ञो ऽग्रे निवेदितः / ततश्च शकटालः परां लक्ष्मीं प्रसिद्धिं च लेभे / इति कथां श्रत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ अष्टचत्वारिंशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ४९: अथापरेद्युः दिनकृत्यं सा विधाय शुकमापृच्छते / शुकः- सम्भोगसुखमेवाद्य भोक्तुं ते देवि युज्यते / विषमे ऽपि प्रवीणासि पुनश्चेच्छकटालवत्"
+Sukasaptati,verse,suk_49.2,"yathāpūrvaṃ tathaiva baṅgālanātho yaṣṭikāṃ suvṛttāṃ dhvajācchidriṇīmayīṃ jīvacachakaṭālaparīkṣāyai taireva puṃbhiḥ preṣayāmāsa / yathā yuṣmābhirnandarājye gatvā asyā yaṣṭikāyā ratnasuvarmavajrairkhacitāyā ādimantaṃ jñātvā samāgantavyamityādeśātte pumāṃso nandapārśvamāgatya yaṣṭikāṃ tatpurato muktvā ādimantaṃ ca papracchuḥ / tacchratvā pradhānaiḥ kalābhijñairvaṇigvaraistolitā ānyaiśca kovidairavalokitā / paraṃ kenāpi ādyantavibhāgo na jñātaḥ / tato rājā śakaṭālamādiśat yattvāṃ vinā ādyantavibhāgaṃ na ko 'pi jānāti / tatastvayā nirṇayo vidheya eva / tato mantrī vadati-""svāmin! yuṣmatkṛtā sambhāvanāpi na niṣphalā / uktañca suvaṃśasyāvadātasya śaśāṅkasyeva lāñchanam / kṛcchreṣu vyarthayā yatra bhūpaterbharturājñayā","यथापूर्वं तथैव बङ्गालनाथो यष्टिकां सुवृत्तां ध्वजाच्छिद्रिणीमयीं जीवचछकटालपरीक्षायै तैरेव पुंभिः प्रेषयामास / यथा युष्माभिर्नन्दराज्ये गत्वा अस्या यष्टिकाया रत्नसुवर्मवज्रैर्खचिताया आदिमन्तं ज्ञात्वा समागन्तव्यमित्यादेशात्ते पुमांसो नन्दपार्श्वमागत्य यष्टिकां तत्पुरतो मुक्त्वा आदिमन्तं च पप्रच्छुः / तच्छ्रत्वा प्रधानैः कलाभिज्ञैर्वणिग्वरैस्तोलिता आन्यैश्च कोविदैरवलोकिता / परं केनापि आद्यन्तविभागो न ज्ञातः / ततो राजा शकटालमादिशत् यत्त्वां विना आद्यन्तविभागं न को ऽपि जानाति / ततस्त्वया निर्णयो विधेय एव / ततो मन्त्री वदति-""स्वामिन्! युष्मत्कृता सम्भावनापि न निष्फला / उक्तञ्च सुवंशस्यावदातस्य शशाङ्कस्येव लाञ्छनम् / कृच्छ्रेषु व्यर्थया यत्र भूपतेर्भर्तुराज्ञया"
+Sukasaptati,verse,suk_50.1,"tataśca sa mantrī sambhāvito 'pi kathaṃ jñāsyatīti praśnaḥ / uttaram-śukaḥ prāha-""tato 'sau buddhimānmantrī yaṣṭikāṃ jale cikṣepa / jñātañca yato yanmūlaṃ tadīṣajjale magnam / tacca nṛpaterniveditam / tena ca teṣāṃ dūtānāmapi kathitam / tataste śrutvāsvarājñe nyavedayan / tataśca te rājāno nandādhirājasya pūrvajalpitaṃ karaṃ daduḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonapañcāśattamī kathā // start suk 50: anyadā pradoṣe prabhāvatī calitā śukaṃ papraccha / śukaḥ- gaccha devi na te doṣo gamane ko 'pi dṛśyate / viṣame yadi vetsi tvaṃ dharmabuddhirivehitam","ततश्च स मन्त्री सम्भावितो ऽपि कथं ज्ञास्यतीति प्रश्नः / उत्तरम्-शुकः प्राह-""ततो ऽसौ बुद्धिमान्मन्त्री यष्टिकां जले चिक्षेप / ज्ञातञ्च यतो यन्मूलं तदीषज्जले मग्नम् / तच्च नृपतेर्निवेदितम् / तेन च तेषां दूतानामपि कथितम् / ततस्ते श्रुत्वास्वराज्ञे न्यवेदयन् / ततश्च ते राजानो नन्दाधिराजस्य पूर्वजल्पितं करं ददुः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनपञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५०: अन्यदा प्रदोषे प्रभावती चलिता शुकं पप्रच्छ / शुकः- गच्छ देवि न ते दोषो गमने को ऽपि दृश्यते / विषमे यदि वेत्सि त्वं धर्मबुद्धिरिवेहितम्"
+Sukasaptati,verse,suk_50.2,"""kathametat?"" śukaḥ-astiḥ devi dharāpṛṣṭhe jāṅgalābhidho grāmaḥ / tatra mitradvayaṃ vartate dharmabuddhirduṣṭabuddhiśceti / anyadā tau dvāvapi dhanāśayā deśāntaraṃ gatau / kiyadbhirdinaiḥ pracuraṃ dhanamarjayitvā svagrāmāgatau parasparaṃ mantraṃ cakrāte yatpippalādho dhanaṃ kiñchitkṣiptvānyadgṛhe nīyate / paścātkrameṇa vibhajyate lagnam / iti kṛtvā tau nijagṛhaṃ jagmaturhṛṣṭatuṣṭau sukhāsvādatatparau sthitau / atrāntare yatkṛta duṣṭabuddhinā tanniśamyatām / naca yujyate vaktum / yataḥ- na vaktavyaṃ dhruvaṃ devi pāpaṃ dṛṣṭaṃ śrutaṃ mayā / kathāpi khalu pāpānāmalamaśreyase yataḥ","""कथमेतत्?"" शुकः-अस्तिः देवि धरापृष्ठे जाङ्गलाभिधो ग्रामः / तत्र मित्रद्वयं वर्तते धर्मबुद्धिर्दुष्टबुद्धिश्चेति / अन्यदा तौ द्वावपि धनाशया देशान्तरं गतौ / कियद्भिर्दिनैः प्रचुरं धनमर्जयित्वा स्वग्रामागतौ परस्परं मन्त्रं चक्राते यत्पिप्पलाधो धनं किञ्छित्क्षिप्त्वान्यद्गृहे नीयते / पश्चात्क्रमेण विभज्यते लग्नम् / इति कृत्वा तौ निजगृहं जग्मतुर्हृष्टतुष्टौ सुखास्वादतत्परौ स्थितौ / अत्रान्तरे यत्कृत दुष्टबुद्धिना तन्निशम्यताम् / नच युज्यते वक्तुम् / यतः- न वक्तव्यं ध्रुवं देवि पापं दृष्टं श्रुतं मया / कथापि खलु पापानामलमश्रेयसे यतः"
+Sukasaptati,verse,suk_51.1,"tena ca duṣṭabuddhinā taddravyamutpāṭya gṛhītvā nijagṛhamānītam / kālakrameṇa ca sammilitau pippalādhaḥsthitaṃ dravyaṃ grahītuṃ gatau yāvadālokayataḥ tāvaddravyaṃ nāsti / dharmabuddhistato gatvā mantriṇo 'gre ācakhyau dhanavṛttāntaṃ hṛtaṃ cāpi kubuddhinā / kubuddhināhṛtena uttaraṃ kṛtam / sahasrasya paṇo muktaḥ / etadarthe śapathaṃ dāpayiṣyāmi / mantriṇoktamevamevāstu / dvitīyenāpi pratipannaṃ yadā tadā mantriṇā pratibhuvau gṛhītvā muktau gatau gehaṃ pṛthakpṛthak / tato duṣṭabuddhirnijaṃ pitaraṃ viditārthaṃ kṛtvā vṛkṣakoṭare cikṣepa / prabhāte sacivastau ca vādino kotukī lokaśca taṃ pippalaṃ yayuḥ / duṣṭabuddhiḥ snātaḥ kṛtāñjaliḥ satyaṃ kṛtvā jagāda / ""idaṃsatyaṃ brūhi nagottama yadi mayā dravyamapahṛtaṃ tadānena hṛtamiti vācyam / yadi na hṛtaṃ tadānena na hṛtamiti vācyam"" / iti śrutvā tatpitrā nahīti jalpitaṃ sarvalokapratyakṣam / tato dharmabuddhiḥ kathaṃ bhavatu-iti praśnaḥ / tatsandiṣṭaḥ śuka-prāha--""dharmabuddhistaṃ śabdaṃ tatpiturjñātvā koṭare vahniṃ jajvāla / taṃ pitaraṃ koṭarāt phūtkūrvantamardhajvalitaṃ ca patitaṃ dṛṣṭvā duṣṭabuddhernigrahaṃ vidhāya mantrī dharmabuddhimānandayāmāsa / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcāśattamī kathā // start suk 51: anyadā sā bālā śukaṃ papraccha / śukaḥ- yādi devi ratāsvādalubdhe kāmini taṃ naram / gāṅgilavadvijānāsi viṣame yadi bhāṣitum","तेन च दुष्टबुद्धिना तद्द्रव्यमुत्पाट्य गृहीत्वा निजगृहमानीतम् / कालक्रमेण च सम्मिलितौ पिप्पलाधःस्थितं द्रव्यं ग्रहीतुं गतौ यावदालोकयतः तावद्द्रव्यं नास्ति / धर्मबुद्धिस्ततो गत्वा मन्त्रिणो ऽग्रे आचख्यौ धनवृत्तान्तं हृतं चापि कुबुद्धिना / कुबुद्धिनाहृतेन उत्तरं कृतम् / सहस्रस्य पणो मुक्तः / एतदर्थे शपथं दापयिष्यामि / मन्त्रिणोक्तमेवमेवास्तु / द्वितीयेनापि प्रतिपन्नं यदा तदा मन्त्रिणा प्रतिभुवौ गृहीत्वा मुक्तौ गतौ गेहं पृथक्पृथक् / ततो दुष्टबुद्धिर्निजं पितरं विदितार्थं कृत्वा वृक्षकोटरे चिक्षेप / प्रभाते सचिवस्तौ च वादिनो कोतुकी लोकश्च तं पिप्पलं ययुः / दुष्टबुद्धिः स्नातः कृताञ्जलिः सत्यं कृत्वा जगाद / ""इदंसत्यं ब्रूहि नगोत्तम यदि मया द्रव्यमपहृतं तदानेन हृतमिति वाच्यम् / यदि न हृतं तदानेन न हृतमिति वाच्यम्"" / इति श्रुत्वा तत्पित्रा नहीति जल्पितं सर्वलोकप्रत्यक्षम् / ततो धर्मबुद्धिः कथं भवतु-इति प्रश्नः / तत्सन्दिष्टः शुक-प्राह--""धर्मबुद्धिस्तं शब्दं तत्पितुर्ज्ञात्वा कोटरे वह्निं जज्वाल / तं पितरं कोटरात् फूत्कूर्वन्तमर्धज्वलितं च पतितं दृष्ट्वा दुष्टबुद्धेर्निग्रहं विधाय मन्त्री धर्मबुद्धिमानन्दयामास / इति क���ां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५१: अन्यदा सा बाला शुकं पप्रच्छ / शुकः- यादि देवि रतास्वादलुब्धे कामिनि तं नरम् / गाङ्गिलवद्विजानासि विषमे यदि भाषितुम्"
+Sukasaptati,verse,suk_51.2,"prabhāvatī brūte-""nāhe vedmi / tatkathaya"" / śukaḥ-""asti camatkārapuraṃ nāma nagaram / tacca caturvedacaturvarṇacaturāśramasamākulam / tataḥ kadācittatrasthā brāhmaṇā vallabhīnāthayātrāyāṃ calitā gantrībhiraśvavāhanaiḥ sakautukā vṛddhimantaḥ pūrṇapārthayādisāmagrīkā sāranepathyāḥ saputrakalatrāḥ / mārge caurairgṛhītumārabdhāḥ / te 'pi sarve bhayākulā naṣṭāḥ / gāṅgilanāmā viprastairvipraiḥ saha gantumaśaktaḥ khañjaḥ san samantato gantryārūḍho dhṛtaḥ / tataḥ sa kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ-tataḥ sarveṣu dvijepu naṣṭeṣu sa śakaṭasthaḥ udbhrāntaṃ bhrātaraṃ sāhasika iva jagāda / bhrātaḥ kiyanto gajāḥ kiyantaśca vājinaḥ santi / iti kathaya satūrmaṃ ca tvaṃ dhanurarpaya yathaitāndivyāstreṇa yugapanmārayāmi / iti vacaḥ śrutvā te taskarāḥ sarve 'pi naṣṭāḥ / tasmādyo bhāṣituṃ vetti dharme cārthe smare tathā / kastaṃ dharṣayituṃ śakto nareṣu kamalānane","प्रभावती ब्रूते-""नाहे वेद्मि / तत्कथय"" / शुकः-""अस्ति चमत्कारपुरं नाम नगरम् / तच्च चतुर्वेदचतुर्वर्णचतुराश्रमसमाकुलम् / ततः कदाचित्तत्रस्था ब्राह्मणा वल्लभीनाथयात्रायां चलिता गन्त्रीभिरश्ववाहनैः सकौतुका वृद्धिमन्तः पूर्णपार्थयादिसामग्रीका सारनेपथ्याः सपुत्रकलत्राः / मार्गे चौरैर्गृहीतुमारब्धाः / ते ऽपि सर्वे भयाकुला नष्टाः / गाङ्गिलनामा विप्रस्तैर्विप्रैः सह गन्तुमशक्तः खञ्जः सन् समन्ततो गन्त्र्यारूढो धृतः / ततः स कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः-ततः सर्वेषु द्विजेपु नष्टेषु स शकटस्थः उद्भ्रान्तं भ्रातरं साहसिक इव जगाद / भ्रातः कियन्तो गजाः कियन्तश्च वाजिनः सन्ति / इति कथय सतूर्मं च त्वं धनुरर्पय यथैतान्दिव्यास्त्रेण युगपन्मारयामि / इति वचः श्रुत्वा ते तस्कराः सर्वे ऽपि नष्टाः / तस्माद्यो भाषितुं वेत्ति धर्मे चार्थे स्मरे तथा / कस्तं धर्षयितुं शक्तो नरेषु कमलानने"
+Sukasaptati,verse,suk_52.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekapañcāśattamo kathā // start suk 52: atikramya divā prabhāvatī triyāmāsamaye dvijaṃ prāha-vrajāmīti / śukaḥ- vrajābhoṣṭaṃ naraṃ devi yadi kāryaṃ nijaṃ gatā / jayaśrīriva jānāsi kāryaṃ kartuṃ nijaṃ hitam,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकपञ्चाशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ५२: अतिक्रम्य दिवा प्रभावती त्रियामासमये द्विजं प्राह-व्रजामीति / शुकः- व्रजाभोष्टं नरं देवि यदि कार्यं निजं गता / जयश्रीरिव जानासि कार्यं कर्तुं निजं हितम्
+Sukasaptati,verse,suk_52.2,kathametat? śukaḥ-śṛṇu devi! asti dharāpṛṣṭhe pratiṣṭhānaṃ nāma pattanam / tatra sattvaśīlo rājā / tatputro durdamano nāma / tena iti cintitaṃ yanmayā svabhujopārjitameva bhoktavyaṃ na tu paitṛkamiti sañcintya nijanagaraṃ tyaktvā samaśīlairmitraiḥ brāhmaṇakāṣṭhataḍvaṇikputraiḥ samaṃ niryayau deśāntaropari / tataśca tairmilitaiścintitaṃ yadaramākaṃ ratnabhūmirmahodadhiḥ sevituṃ yujyate / uktaṃ yataḥ- vidyāvatāṃ kulīnānāṃ śauryasampattiśālinām / sthānaṃ nareśabhavanamathavā yattato 'dhikam,कथमेतत्? शुकः-शृणु देवि! अस्ति धरापृष्ठे प्रतिष्ठानं नाम पत्तनम् / तत्र सत्त्वशीलो राजा / तत्पुत्रो दुर्दमनो नाम / तेन इति चिन्तितं यन्मया स्वभुजोपार्जितमेव भोक्तव्यं न तु पैतृकमिति सञ्चिन्त्य निजनगरं त्यक्त्वा समशीलैर्मित्रैः ब्राह्मणकाष्ठतड्वणिक्पुत्रैः समं निर्ययौ देशान्तरोपरि / ततश्च तैर्मिलितैश्चिन्तितं यदरमाकं रत्नभूमिर्महोदधिः सेवितुं युज्यते / उक्तं यतः- विद्यावतां कुलीनानां शौर्यसम्पत्तिशालिनाम् / स्थानं नरेशभवनमथवा यत्ततो ऽधिकम्
+Sukasaptati,verse,suk_52.3,uktañca- santa eva satāṃ nityamāpattaraṇahetavaḥ / gajānāṃ paṅkamagnānāṃ gajā eva dhurandharāḥ,उक्तञ्च- सन्त एव सतां नित्यमापत्तरणहेतवः / गजानां पङ्कमग्नानां गजा एव धुरन्धराः
+Sukasaptati,verse,suk_52.4,vicāryaivaṃ sevitaḥ payasāṃ patiḥ trisaptakṛtva upoṣitaistaiḥ / tatastuṣṭo 'mbhonidhiḥ tebhyaścaturbhyaścatvāri cintāmaṇiguṇāni ratnāni dadau / nivṛttāḥ kṛtakṛtyāste labdhvā ratnacatuṣṭayam / viśvastā vaṇijaḥ pārśve sarvaṃ eva samārpayan,विचार्यैवं सेवितः पयसां पतिः त्रिसप्तकृत्व उपोषितैस्तैः / ततस्तुष्टो ऽम्भोनिधिः तेभ्यश्चतुर्भ्यश्चत्वारि चिन्तामणिगुणानि रत्नानि ददौ / निवृत्ताः कृतकृत्यास्ते लब्ध्वा रत्नचतुष्टयम् / विश्वस्ता वणिजः पार्श्वे सर्वं एव समार्पयन्
+Sukasaptati,verse,suk_52.5,tato duṣṭena tena lobhābhibhūtena tadratnacatuṣṭayaṃ jaṅghāntare kṣiptvā sīvitam / ekadā anyadā ca mārge phūtkṛtaṃ paścāddūrasthitena vaṇijā muṣito 'smīti vadanaiḥ / tairuktam-kena hetunā / sā āha-mama mūtrotsargārthaṃ paścātsthitasya caureṇa mātrāpahṛtā viśvāpi / eve ca nivedite tairjñātaṃ-paśya dhūrto 'yam / nūnamanena vaṇijākimapi kṛṭaṃ kṛtaṃ bhaviṣyatīti manyamānā vivadantaḥ airāvatīṃ purīṃ yayuḥ / tatra ca nītisāra ityākhyāto bhūpatiḥ / tasya ca mantrī buddhisāro nāma jagadvikhyātaḥ yasyaivaṃ prasiddhirdeśe deśāntare ca yadvivādināṃ vacanamuktamātraṃ jānāti / tataste rājaputrādyāstasmai mantriṇe ācakhyuḥ nijaṃ ratnagamanavṛttānta yathā jātam / tathaiva virīkṣyāsmākaṃ madhye ratnajātaṃ vadhabandhaṃ vinā pṛthak pṛthak ekaikaṃ samarpaya / yadi ca nārpayasi tāni jñātvā tadā prasiddhirbhivite vyarthatāṃ yāti / buddhisāra iti śrutvā cintāvaṣṭabdhaḥ sthitaḥ / sa ca rājā nītisāraḥ kathaṃ syāditi praśnaḥ / śukaḥ prāha-yadā sa mantrī ratnacatuṣṭayaṃ tanmadhye sthitaṃ na janāti tadā viṣaṇṇo gṛhamāyayau / atrāntare mantriputrī prāptanavayauvanā pārvatīṃ natvā piturnamaskāraṇāya gatā jayaśrīnāmadeyā / pitaraṃ tādṛśaṃ sacintaṃ dṛṣṭvā viṣādakāraṇaṃ pṛcchati sma / tato mantrī yathāsthitamācaṣṭe / sutā prāha-tāta! mā viṣīda / teṣāṃ nirṇayamahaṃ kariṣyate / te vivādinaḥ pumāṃso yadā kāraṇāyāgacchanti tadā gṛhe preṣaṇīyāḥ yathāhaṃ tanmadhyādratnajātahartāraṃ samarpayāmi / sā āha- putri! yanmayā na jñātaṃ tattvaṃ kathaṃ jñāsyasi? sā āha- na caitattāta vaktavyaṃ bhinnā buddhirhi dehiṣu / ko 'pi kiñcidvijānāti jagatyatra kalāparaḥ,ततो दुष्टेन तेन लोभाभिभूतेन तद्रत्नचतुष्टयं जङ्घान्तरे क्षिप्त्वा सीवितम् / एकदा अन्यदा च मार्गे फूत्कृतं पश्चाद्दूरस्थितेन वणिजा मुषितो ऽस्मीति वदनैः / तैरुक्तम्-केन हेतुना / सा आह-मम मूत्रोत्सर्गार्थं पश्चात्स्थितस्य चौरेण मात्रापहृता विश्वापि / एवे च निवेदिते तैर्ज्ञातं-पश्य धूर्तो ऽयम् / नूनमनेन वणिजाकिमपि कृटं कृतं भविष्यतीति मन्यमाना विवदन्तः ऐरावतीं पुरीं ययुः / तत्र च नीतिसार इत्याख्यातो भूपतिः / तस्य च मन्त्री बुद्धिसारो नाम जगद्विख्यातः यस्यैवं प्रसिद्धिर्देशे देशान्तरे च यद्विवादिनां वचनमुक्तमात्रं जानाति / ततस्ते राजपुत्राद्यास्तस्मै मन्त्रिणे आचख्युः निजं रत्नगमनवृत्तान्त यथा जातम् / तथैव विरीक्ष्यास्माकं मध्ये रत्नजातं वधबन्धं विना पृथक् पृथक् एकैकं समर्पय / यदि च नार्पयसि तानि ज्ञात्वा तदा प्रसिद्धिर्भिविते व्यर्थतां याति / बुद्धिसार इति श्रुत्वा चिन्तावष्टब्धः स्थितः / स च राजा नीतिसारः कथं स्यादिति प्रश्नः / शुकः प्राह-यदा स मन्त्री रत्नचतुष्टयं तन्मध्ये स्थितं न जनाति तदा विषण्णो गृहमाययौ / अत्रान्तरे मन्त्रिपुत्री प्राप्तनवयौवना पार्वतीं नत्वा पितुर्नमस्कारणाय गता जयश्रीनामदेया / पितरं तादृशं सचिन्तं दृष्ट्वा विषादकारणं पृच्छति स्म / ततो मन्त्री यथास्थितमाचष्टे / सुता प्राह-तात! मा विषीद / तेषां निर्णयमहं करिष्यते / ते विवादिनः पुमांसो यदा कारणायागच्छन्ति तदा गृहे प्रेषणीयाः यथाहं तन्मध्याद्रत्नजातहर्तारं समर्पयामि / सा आह- पुत्रि! यन्मया न ज्ञातं तत्त्वं कथं ज्ञास्यसि? सा आह- न चैतत्तात वक्तव्यं भिन्ना बुद्धिर्हि देहिषु / को ऽपि किञ्चिद्विजानाति जगत्यत्र कलापरः
+Sukasaptati,verse,suk_52.6,kiñca- muṇḍe muṇḍe matirbhinnā kuṇḍe kuṇḍe navaṃ payaḥ / tuṇḍe tuṇḍe navā vāṇī gehe gehe pativratā,किञ्च- मुण्डे मुण्डे मतिर्भिन्ना कुण्डे कुण्डे नवं पयः / तुण्डे तुण्डे नवा वाणी गेहे गेहे पतिव्रता
+Sukasaptati,verse,suk_52.7,prajñāvisphāritākṣāṇāṃ vidravanti vipattayaḥ / hastodyatapradīpānāmandhakāra ivāgrataḥ,प्रज्ञाविस्फारिताक्षाणां विद्रवन्ति विपत्तयः / हस्तोद्यतप्रदीपानामन्धकार इवाग्रतः
+Sukasaptati,verse,suk_53.1,tasmāttāta! nātra kāpi cintā kāryā / prasthāpyāste 'nyadeśinaḥ yathā tānprabodhayāmi / prasthāpitāste mantriṇā tayāpi snāpitā bhojitāśca pṛthakpṛthaka śāyitāḥ / tataḥ sā śṛṅgāraṃ vidhāya pradhānaṃ rājaputraṃ prāha-ahaṃ ratyarthinī tava pārśvaṃ samāgatā / tvaṃ ca mahyaṃ kāñcanaśataṃ dattvā māṃ bhuṅkṣva / tenoktam-ahaṃ tava dravyaṃ rājyaṃ copārjya dāsyāmi / paramadhunā na kiñcana vidyate / iti taṃ nirdravyaṃ jñātvā brāhmaṇaṃ gatā / brāhmaṇamapi pūrvoktamevoktavatī / brāhmaṇo jagāda-yadasmatpituḥ pārśve dravyaṃ śāsanabaddhā bhūmirapi tatsarvaṃ tubhyaṃ dāsye / tamapi nirdhanaṃ jñātvā parityajya sūtradhāraṃ yayau / āha ca saḥ-sāmprataṃ mama pārśve kiñcinna vidyate paraṃ paścāllakṣaṃ dāsyāmi / tamapi nirdravyaṃ parityajya vaṇiksutaṃ yayau / tathaiva gaditavatī / sa āha-svāmini! ratnacatuṣṭayaṃ gṛhītvā māṃ bhuṅkṣva / tato jaṅghāyāḥ samākṛṣya ratnajātaṃ samarpayāmāsa / tataḥ sā savyājamutthāya ��īlarakṣāṃ kurvāṇā jayaśrīrgṛhamāyayau / ratnacatuṣṭayaṃ piturarpayāmāsa / mantryapi tānākārya nijaṃ nijaṃ ratnaṃ samarpayāmāsa / te 'pi svaratnalābhātkṛtakṛtyā nijaṃ nijaṃ gṛhaṃ yayuḥ / iti kathāṃ śrutbā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatī dvipañcāśattamo kathā // start suk 53: athāparedyuḥ prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati / śukaḥ provāca- vraja rambhoru yuktaṃ te gamanaṃ viṣame sati / cetkartumuttaraṃ vetsi carmakārakalatravat,तस्मात्तात! नात्र कापि चिन्ता कार्या / प्रस्थाप्यास्ते ऽन्यदेशिनः यथा तान्प्रबोधयामि / प्रस्थापितास्ते मन्त्रिणा तयापि स्नापिता भोजिताश्च पृथक्पृथक शायिताः / ततः सा शृङ्गारं विधाय प्रधानं राजपुत्रं प्राह-अहं रत्यर्थिनी तव पार्श्वं समागता / त्वं च मह्यं काञ्चनशतं दत्त्वा मां भुङ्क्ष्व / तेनोक्तम्-अहं तव द्रव्यं राज्यं चोपार्ज्य दास्यामि / परमधुना न किञ्चन विद्यते / इति तं निर्द्रव्यं ज्ञात्वा ब्राह्मणं गता / ब्राह्मणमपि पूर्वोक्तमेवोक्तवती / ब्राह्मणो जगाद-यदस्मत्पितुः पार्श्वे द्रव्यं शासनबद्धा भूमिरपि तत्सर्वं तुभ्यं दास्ये / तमपि निर्धनं ज्ञात्वा परित्यज्य सूत्रधारं ययौ / आह च सः-साम्प्रतं मम पार्श्वे किञ्चिन्न विद्यते परं पश्चाल्लक्षं दास्यामि / तमपि निर्द्रव्यं परित्यज्य वणिक्सुतं ययौ / तथैव गदितवती / स आह-स्वामिनि! रत्नचतुष्टयं गृहीत्वा मां भुङ्क्ष्व / ततो जङ्घायाः समाकृष्य रत्नजातं समर्पयामास / ततः सा सव्याजमुत्थाय शीलरक्षां कुर्वाणा जयश्रीर्गृहमाययौ / रत्नचतुष्टयं पितुरर्पयामास / मन्त्र्यपि तानाकार्य निजं निजं रत्नं समर्पयामास / ते ऽपि स्वरत्नलाभात्कृतकृत्या निजं निजं गृहं ययुः / इति कथां श्रुत्बा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्तती द्विपञ्चाशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ५३: अथापरेद्युः प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति / शुकः प्रोवाच- व्रज रम्भोरु युक्तं ते गमनं विषमे सति / चेत्कर्तुमुत्तरं वेत्सि चर्मकारकलत्रवत्
+Sukasaptati,verse,suk_53.2,prabhāvatī pṛcchati-kathametat? śukaḥ-carmaṇvatīnadītīre carmakūṭa iti grāmaḥ / tatra ca dohaḍo nāma carmakāraḥ / tasya devikā nāma bhāryā paraṃ parapuruṣalampaṭā / tataḥ sa carmakāraścarmaṇāṃ krayaṇāya yadā bahirnirgataḥ tadā tayā upapatiḥ samānītaḥ / tayoścānte suratasevinoḥ patiścarmasamāyukto bahirāgataḥ / tataḥ sa upapatiḥ sā ca kathaṃ bhavetām iti praśnaḥ / tatpṛṣṭaḥ śukaḥ prāha- yadā ca tayā patirjñātaḥ samāgacchantadā- rūhaṃ cucuhuñcūkaraūṃhūṃ āaucalihaṃ nāvahaṃ madraṃ / uvāipāu caliyau phiriyā khaṃligāvaha,प्रभावती पृच्छति-कथमेतत्? शुकः-चर्मण्वतीनदीतीरे चर्मकूट इति ग्रामः / तत्र च दोहडो नाम चर्मकारः / तस्य देविका नाम भार्या परं परपुरुषलम्पटा / ततः स चर्मकारश्चर्मणां क्रयणाय यदा बहिर्निर्गतः तदा तया उपपतिः समानीतः / तयोश्चान्ते सुरतसेविनोः पतिश्���र्मसमायुक्तो बहिरागतः / ततः स उपपतिः सा च कथं भवेताम् इति प्रश्नः / तत्पृष्टः शुकः प्राह- यदा च तया पतिर्ज्ञातः समागच्छन्तदा- रूहं चुचुहुञ्चूकरऊंहूं आऔचलिहं नावहं मद्रं / उवाइपाउ चलियौ फिरिया खंलिगावह
+Sukasaptati,verse,suk_54.1,iti vākyaṃ vadati tvaritaṃ niḥsṛtā / tatastadvākyaṃ śrutvā bhīto māntrikamākaraṇāya sa mūrkho bhramituṃ gato grāme yāvattāvattayā ca niḥsārito jāraḥ svaveśma gataḥ / tatastvamapyuttaraṃ viṣame yadi vetsi tadā gaccha / anyathā śayana kuru / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau tripañcāśattamo kathā // start suk 54: athātivāhya dinaṃ prabhāvatī gamanotsukā punaḥ śukaṃ pṛcchati / sa prāha- ko doṣo gamyatāṃ devi yādi tvaṃ vetsi bhāṣitum / dūtena bhāṣitaṃ yadvadviṣame nṛpateḥ puraḥ,इति वाक्यं वदति त्वरितं निःसृता / ततस्तद्वाक्यं श्रुत्वा भीतो मान्त्रिकमाकरणाय स मूर्खो भ्रमितुं गतो ग्रामे यावत्तावत्तया च निःसारितो जारः स्ववेश्म गतः / ततस्त्वमप्युत्तरं विषमे यदि वेत्सि तदा गच्छ / अन्यथा शयन कुरु / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रिपञ्चाशत्तमो कथा // स्तर्त् सुक् ५४: अथातिवाह्य दिनं प्रभावती गमनोत्सुका पुनः शुकं पृच्छति / स प्राह- को दोषो गम्यतां देवि यादि त्वं वेत्सि भाषितुम् / दूतेन भाषितं यद्वद्विषमे नृपतेः पुरः
+Sukasaptati,verse,suk_54.2,prabhāvatyāha-kathametat / śukaḥ-asti śakrāvatī nāma purī / tasyāṃ dharmadatto nāma rājā dharmādiguṇopetaḥ / tasyāmātyaḥ suśīlo nāma / tasya ca suto viṣṇunāmā saṃdhivigrahikaḥ pūrvamāsīt / tasmātpadādyadā bhraṣṭo dravyahīnaḥ kulāmātyo 'hamityahaṅkṛtaḥ karkaśaśca / tato rājā na kiñcidvadati / mantrī ca kadācinnṛpamāha-svāminnayaṃ viṣṇurbhakto raktaḥ pravīṇo dūtakarmaṇi / taddevapādaiḥ kvāpi preṣayitvā parīkṣaṇīyaḥ / tato rājā tadvākyaṃ śrutvā tatpratikūlaḥ sanbhasmaprābhṛtaṃ mudrayā mudritaṃ samarpya śatrudamananṛpapārśve vidiśāyāṃ nagaryāṃ taṃ preṣayāmāsa / so 'pi ca tatra gatastatprābhṛtaṃ bhasmamayamajānanmudritaṃ rājñaḥ puro muktavān / tasmiṃścāmaṅgalakāriṇi prābhṛte rājño 'gre mukte rājā kopāṭopasahito babhūva / tataḥ sa dūtastasminprābhṛte samānīte kathaṃ kṣemamavāpnotu iti praśnaḥ / śuka uttaraṃ prāha-sa viṣṇustaṃ kruddhaṃ dṛṣṭvā buddhimānidamuvāca-svāmin! madīyena nāthenāśvamedho yajñaḥ kṛtaḥ / tasya kuṇḍasya tretāgrisambhavaṃ pavitraṃ śreyaskaramaghāpahaṃ bhasma vandanāya samarpitavān / yataḥ- gajāḥ santi hayāḥ santi vicitrāḥ santi sampadaḥ / tvadīye ca madīye ca durlabhaṃ bhasma yājñikam,प्रभावत्याह-कथमेतत् / शुकः-अस्ति शक्रावती नाम पुरी / तस्यां धर्मदत्तो नाम राजा धर्मादिगुणोपेतः / तस्यामात्यः सुशीलो नाम / तस्य च सुतो विष्णुनामा संधिविग्रहिकः पूर्वमासीत् / तस्मात्पदाद्यदा भ्रष्टो द्रव्यहीनः कुलामात्यो ऽहमित्यहङ्कृतः कर्कशश्च / ततो राजा न किञ्चिद्वदति / मन्त्री च कदाचिन्नृपमाह-स्वामिन्नयं विष्णुर्भक्तो रक्तः प्रवीणो दूतकर्मणि / तद्देवपादैः क्वापि प्रेषयित्वा परीक्षणीयः / ततो राजा तद्वाक्यं श्रुत्वा तत्प्रतिकूलः सन्भस्मप्राभृतं मुद्रया मुद्रितं समर्प्य शत्रुदमननृपपार्श्वे विदिशा���ां नगर्यां तं प्रेषयामास / सो ऽपि च तत्र गतस्तत्प्राभृतं भस्ममयमजानन्मुद्रितं राज्ञः पुरो मुक्तवान् / तस्मिंश्चामङ्गलकारिणि प्राभृते राज्ञो ऽग्रे मुक्ते राजा कोपाटोपसहितो बभूव / ततः स दूतस्तस्मिन्प्राभृते समानीते कथं क्षेममवाप्नोतु इति प्रश्नः / शुक उत्तरं प्राह-स विष्णुस्तं क्रुद्धं दृष्ट्वा बुद्धिमानिदमुवाच-स्वामिन्! मदीयेन नाथेनाश्वमेधो यज्ञः कृतः / तस्य कुण्डस्य त्रेताग्रिसम्भवं पवित्रं श्रेयस्करमघापहं भस्म वन्दनाय समर्पितवान् / यतः- गजाः सन्ति हयाः सन्ति विचित्राः सन्ति सम्पदः / त्वदीये च मदीये च दुर्लभं भस्म याज्ञिकम्
+Sukasaptati,verse,suk_55.1,ityuktvā sahasotthāya kare bhasma kṛtvā rājñe samarpayāmāsa / sa ca tena vacasā tuṣṭiparo vavande / tenāpi tuṣṭena pratiprābhṛtaṃ mahatpreṣitam / sa ca viṣṇuḥ sammānya visarjitaḥ / tatastvamapi bhāmini! viṣame uttaraṃ jānāsi yadi tadā gamyatāmanyathā tiṣṭha / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau catuḥpañcāśattamī kathā // start suk 55: anyadā yāminīsamaye prabhāvatī gamanāya śukamāpṛcchati / kīra uvāca- gaccha rambhoru gamanaṃ yujyate gajagāmini / yadi vetsyuttaraṃ kartuṃ śrīdharo brāhmaṇo yathā,इत्युक्त्वा सहसोत्थाय करे भस्म कृत्वा राज्ञे समर्पयामास / स च तेन वचसा तुष्टिपरो ववन्दे / तेनापि तुष्टेन प्रतिप्राभृतं महत्प्रेषितम् / स च विष्णुः सम्मान्य विसर्जितः / ततस्त्वमपि भामिनि! विषमे उत्तरं जानासि यदि तदा गम्यतामन्यथा तिष्ठ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुःपञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५५: अन्यदा यामिनीसमये प्रभावती गमनाय शुकमापृच्छति / कीर उवाच- गच्छ रम्भोरु गमनं युज्यते गजगामिनि / यदि वेत्स्युत्तरं कर्तुं श्रीधरो ब्राह्मणो यथा
+Sukasaptati,verse,suk_56.1,prabhāvatyāha-kathametat? śuko brūte-carmakūṭe grāme dvijaḥ śrīdharo nāma / tatraiva candanākhyaścaryakāraḥ / tatpārśvāt śrīdhareṇopānahayugalaṃ kāritam / carmakāro 'pi nityameva dravyaṃ yācate / vipro 'pi vadati-tvāṃ hṛṣṭacittaṃ kariṣye / evaṃ sumahatkālaṃ yayau / sa vipro 'nyadā carmakāreṇa vidhṛtaḥ / dhanaṃ vinā sa vipraḥ kathaṃ mucyate / tatkathayeti praśnaḥ / uttaram / śukaḥ prāha-etasminnantare grāmapālasya gṛhe suto jātaḥ / tato dvijaḥ prāha chalānveṣo san-carmakṛnmayā pūrvamuktam tvāṃ hṛṣṭacittaṃ kariṣyāmi / tadasminsute jāte tvaṃ hṛṣṭacitto na veti / yadi sa brūte nāhaṃ hṛṣṭacitta iti tadā rājñā grāhyaḥ syāt / anyathā ca dravyaṃ yāti / tatastenoktam-hṛṣṭacitto 'haṃ jātaḥ / tato dvijaśchalenātmānaṃ vimucya gataḥ / tato bhāmini! yadyevamuttaraṃ jānāsi tadā gaccha / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcapañcāśattamī kathā // start suk 56: athāparedyuḥ prabhāvatī gamanāya śukaṃ pṛcchati / śukaḥ-- yādi devi gatā vetsi yadi kartuṃ tvamuttaram / viṣame sāntako yadvadvaṇikputraḥ purākarot,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुको ब्रूते-चर्मकूटे ग्रामे द्विजः श्रीधरो नाम / तत्रैव चन्दनाख्यश्चर्यकारः / तत्पार्श्वात् श्रीधरेणोपानहयुगलं कारितम् / चर्मकारो ऽपि नित्यमेव द्रव्यं याचते / विप्रो ऽपि वदति-त्वां हृष्टच��त्तं करिष्ये / एवं सुमहत्कालं ययौ / स विप्रो ऽन्यदा चर्मकारेण विधृतः / धनं विना स विप्रः कथं मुच्यते / तत्कथयेति प्रश्नः / उत्तरम् / शुकः प्राह-एतस्मिन्नन्तरे ग्रामपालस्य गृहे सुतो जातः / ततो द्विजः प्राह छलान्वेषो सन्-चर्मकृन्मया पूर्वमुक्तम् त्वां हृष्टचित्तं करिष्यामि / तदस्मिन्सुते जाते त्वं हृष्टचित्तो न वेति / यदि स ब्रूते नाहं हृष्टचित्त इति तदा राज्ञा ग्राह्यः स्यात् / अन्यथा च द्रव्यं याति / ततस्तेनोक्तम्-हृष्टचित्तो ऽहं जातः / ततो द्विजश्छलेनात्मानं विमुच्य गतः / ततो भामिनि! यद्येवमुत्तरं जानासि तदा गच्छ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चपञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५६: अथापरेद्युः प्रभावती गमनाय शुकं पृच्छति / शुकः-- यादि देवि गता वेत्सि यदि कर्तुं त्वमुत्तरम् / विषमे सान्तको यद्वद्वणिक्पुत्रः पुराकरोत्
+Sukasaptati,verse,suk_56.2,astyatra tripatho nāma grāmaḥ / tatra sāntako nāma vaṇik mahādhanī kṛpaṇo duṣṭaśīlo grāmāntarapriyaśca / tataśca grāmāntarādudgrahaṇikāṃ kṛtvā āgacchanpathi caurairdhṛtaḥ sa bhāmini kathaṃ corabhayānmucyate iti praśnaḥ / uttaram / śukaḥ-sa vaṇikputraḥ ātmānaṃ corairdhṛtaṃ jñātvā galagrahanāmno yakṣasya samīpavartino 'ntikaṃ yayau / tasyāgrataśca dravyaṃ muktvā haste ca khaṭikāmādāya yakṣādhāśāmidamabravīt- dhanodgrāhaṇikā deva kṛteyaṃ tava sarvataḥ / idaṃ dravyaṃ mayā labdhaṃ tiṣṭhatyanyacca vṛddhimat,अस्त्यत्र त्रिपथो नाम ग्रामः / तत्र सान्तको नाम वणिक् महाधनी कृपणो दुष्टशीलो ग्रामान्तरप्रियश्च / ततश्च ग्रामान्तरादुद्ग्रहणिकां कृत्वा आगच्छन्पथि चौरैर्धृतः स भामिनि कथं चोरभयान्मुच्यते इति प्रश्नः / उत्तरम् / शुकः-स वणिक्पुत्रः आत्मानं चोरैर्धृतं ज्ञात्वा गलग्रहनाम्नो यक्षस्य समीपवर्तिनो ऽन्तिकं ययौ / तस्याग्रतश्च द्रव्यं मुक्त्वा हस्ते च खटिकामादाय यक्षाधाशामिदमब्रवीत्- धनोद्ग्राहणिका देव कृतेयं तव सर्वतः / इदं द्रव्यं मया लब्धं तिष्ठत्यन्यच्च वृद्धिमत्
+Sukasaptati,verse,suk_57.1,taṃ lekhakaṃ ca dṛṣṭvā yakṣadhanamiti jñātvā taṃ praṇamya te gatāścorāḥ / sa ca dravyaṃ gṛhītvā kṣemeṇa gṛhaṃ yayau / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / itiśukasaptatau ṣaṭpañcāśattamī kathā // start suk 57: pradoṣe 'nyatra sā bālā punaḥ prāha vihaṅgamam / sukhaṃ bhoktuṃ vrajāmyadya narāntararatodbhavam,तं लेखकं च दृष्ट्वा यक्षधनमिति ज्ञात्वा तं प्रणम्य ते गताश्चोराः / स च द्रव्यं गृहीत्वा क्षेमेण गृहं ययौ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इतिशुकसप्ततौ षट्पञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५७: प्रदोषे ऽन्यत्र सा बाला पुनः प्राह विहङ्गमम् / सुखं भोक्तुं व्रजाम्यद्य नरान्तररतोद्भवम्
+Sukasaptati,verse,suk_57.2,śakuḥ- yādi devi yadā jñātā bhartrā tvaṃ vetsi bhāṣitum / yatā jñātaḥ purā rājñā vadadvidvāñ śubhaṅkaraḥ,शकुः- यादि देवि यदा ज्ञाता भर्त्रा त्वं वेत्सि भाषितुम् / यता ज्ञातः पुरा राज्ञा वदद्विद्वाञ् शुभङ्करः
+Sukasaptati,verse,suk_57.3,avantopuryāṃ vikramārko nṛpaḥ / tasya candralekhānāmnī rājñī / sā rājapaṇḍitaṃ śubhaṅkaranāmānaṃ kāmārtā iyeṣa ramate ca dūtīdāsīviparyayāt / nityaṃ tadgṛhaṃ gatvā yadṛcchayā krīḍate / evaṃ ca vilasatostayoḥ paṇḍitarājñyoḥ prāvṛṭkālaḥ samāyayau / yatra ca- taḍinnirghoṣapaṭaho ghanagarjitagītakaḥ / śikhisvarajayadhvajaḥ prāvṛṭkālanṛpo yayau,अवन्तोपुर्यां विक्रमार्को नृपः / तस्य चन्द्रलेखानाम्नी राज्ञी / सा राजपण्डितं शुभङ्करनामानं कामार्ता इयेष रमते च दूतीदासीविपर्ययात् / नित्यं तद्गृहं गत्वा यदृच्छया क्रीडते / एवं च विलसतोस्तयोः पण्डितराज्ञ्योः प्रावृट्कालः समाययौ / यत्र च- तडिन्निर्घोषपटहो घनगर्जितगीतकः / शिखिस्वरजयध्वजः प्रावृट्कालनृपो ययौ
+Sukasaptati,verse,suk_57.4,durdinaṃ vegavṛṣṭiśca paṅkaśca taḍitaḥ prabhā / sadābhisārikāṇāṃ ca snehavyatikarāṇi ha,दुर्दिनं वेगवृष्टिश्च पङ्कश्च तडितः प्रभा / सदाभिसारिकाणां च स्नेहव्यतिकराणि ह
+Sukasaptati,verse,suk_57.5,uktañca- jai sasaṇehī to muai aha jīvai ṇiṇṇeha / duhia payārehiṃ gaia dhaṇa kiṃ gajjahi khalameha,उक्तञ्च- जै ससणेही तो मुऐ अह जीवै णिण्णेह / दुहिअ पयारेहिं गैअ धण किं गज्जहि खलमेह
+Sukasaptati,verse,suk_57.5,"[yadi sasnehā tat mṛtā atha jīvati niḥsnehā / dvābhyāmapi prakārābhyāṃ gatā dhanyā, kiṃ garjasi khalamegha]","[यदि सस्नेहा तत् मृता अथ जीवति निःस्नेहा / द्वाभ्यामपि प्रकाराभ्यां गता धन्या, किं गर्जसि खलमेघ]"
+Sukasaptati,verse,suk_57.6,kiñca- x x x x x / x x x x x,किञ्च- x x x x x / x x x x x
+Sukasaptati,verse,suk_57.7,etasminsamaye rātrau rājñīṃ śubhaṅkaragṛhaṃ calitāṃ jñātvā pṛṣṭhata ajñātacaryayā haste khaḍgamādāya nīlavāsāḥ san kautuko vikramārko rājā tāmanucalitaḥ / śubhaṅkaro 'pi tāṃ rājñīṃ gṛhadvārasamāgatāṃ dṛṣṭvā jagāda- unnādāmbudavarddhitāndhatamasi prabhṛṣṭadiṅmaṇḍale kāle yāmikajāgarūkasubhaṭavyākīrṇakolāhale / bhūpasyāsuhṛdarṇavāmbuvaḍavāvahnestvamantaḥpurādāyātāsi yadambujākṣi kṛtakaṃ manye bhayaṃ yoṣitām,एतस्मिन्समये रात्रौ राज्ञीं शुभङ्करगृहं चलितां ज्ञात्वा पृष्ठत अज्ञातचर्यया हस्ते खड्गमादाय नीलवासाः सन् कौतुको विक्रमार्को राजा तामनुचलितः / शुभङ्करो ऽपि तां राज्ञीं गृहद्वारसमागतां दृष्ट्वा जगाद- उन्नादाम्बुदवर्द्धितान्धतमसि प्रभृष्टदिङ्मण्डले काले यामिकजागरूकसुभटव्याकीर्णकोलाहले / भूपस्यासुहृदर्णवाम्बुवडवावह्नेस्त्वमन्तःपुरादायातासि यदम्बुजाक्षि कृतकं मन्ये भयं योषिताम्
+Sukasaptati,verse,suk_57.8,idaṃ vacanaṃ śrutvā nṛpatiḥ svaprāsādamājagām / śubhaṅkaro 'pi bhogasaṃskāraiścāṭūktibhiśca mahiṣīṃ toṣayāmāsa / uktañca- ṇa kuṇanti je pahuttaṃ kuviaṃ dāsa vya je pasāanti / te ccia mahilāṇa piā sesā sāmīciavarāā,इदं वचनं श्रुत्वा नृपतिः स्वप्रासादमाजगाम् / शुभङ्करो ऽपि भोगसंस्कारैश्चाटूक्तिभिश्च महिषीं तोषयामास / उक्तञ्च- ण कुणन्ति जे पहुत्तं कुविअं दास व्य जे पसाअन्ति / ते च्चिअ महिलाण पिआ सेसा सामीचिअवराआ
+Sukasaptati,verse,suk_57.8,[na kurvanti ye prabhutvaṃ kupitāṃ dāsa iva ye prasādayanti / te eva mahilānāṃ priyāḥ śeṣāḥ svāmina eva varākāḥ],[न कुर्वन्ति ये प्रभुत्वं कुपितां दास इव ये प्रसादयन्ति / ते एव महिलानां प्रियाः शेषाः स्वामिन एव वराकाः]
+Sukasaptati,verse,suk_57.9,nāyakeṣūttamaḥ so 'tha mahiṣī nāyikāsu ca / śayanaṃ cottamaṃ ninye tridhā bhedavikalpanāt,नायकेषूत्तमः सो ऽथ महिषी नायिकासु च / शयनं चोत्तमं निन्ये त्रिधा भेदविकल्पनात्
+Sukasaptati,verse,suk_57.10,uttamādhamamadhyaiśca bhedaiḥ snayānnāyakastridhā / nāyikāśca tathā jñeyāstayośca śayanaṃ tridhā,उत्तमाधममध्यैश्च भेदैः स्नयान्नायकस्त्रिधा / नायिकाश्च तथा ज्ञेयास्तयोश्च शयनं त्रिधा
+Sukasaptati,verse,suk_57.11,tatra nāyakaguṇāḥ- hato manyuhasrairyaḥ santapto madanāgninā / raktaśca yo viraktāyāṃ so 'dhamaḥ parikīrtitaḥ,तत्र नायकगुणाः- हतो मन्युहस्रैर्यः सन्तप्तो मदनाग्निना / रक्तश्च यो विरक्तायां सो ऽधमः परिकीर्तितः
+Sukasaptati,verse,suk_57.12,kāminībhiḥ smarārtābhiḥ satataṃ kāmyate hi yaḥ / na tāḥ kāmayate namro madhyamo nāyakaḥ smṛtaḥ,कामिनीभिः स्मरार्ताभिः सततं काम्यते हि यः / न ताः कामयते नम्रो मध्यमो नायकः स्मृतः
+Sukasaptati,verse,suk_57.13,raktāṃ yo bhāminīṃ devi saktāṃ kāmayate sadā / tayāpi kāmyate 'tyarthamuttamaḥ so 'bhidhīyate,रक्तां यो भामिनीं देवि सक्तां कामयते सदा / तयापि काम्यते ऽत्यर्थमुत्तमः सो ऽभिधीयते
+Sukasaptati,verse,suk_57.14,nāyikāstridhā- kārye gṛhṇāti roṣaṃ yā gataroṣā priyānugā / rasajñā kṛtyakuśalā sottamā nāyikā smṛtā,नायिकास्त्रिधा- कार्ये गृह्णाति रोषं या गतरोषा प्रियानुगा / रसज्ञा कृत्यकुशला सोत्तमा नायिका स्मृता
+Sukasaptati,verse,suk_57.15,asthāne kopamānā yā yā duḥkhānunayā tathā / māninī mānahīnā ca kṣaṇātsā madhyamā smṛtā,अस्थाने कोपमाना या या दुःखानुनया तथा / मानिनी मानहीना च क्षणात्सा मध्यमा स्मृता
+Sukasaptati,verse,suk_57.16,lubdhā yātīva capalā vacane nīrasākṣarā / duḥkhaprasādhanābhijñākṛtajñā sādhamā matā,लुब्धा यातीव चपला वचने नीरसाक्षरा / दुःखप्रसाधनाभिज्ञाकृतज्ञा साधमा मता
+Sukasaptati,verse,suk_57.17,tayośca śayanaṃ tridhā- pārśvayorunnati nītaṃ nimnamadhye priyasya tat / vimardaṃ sahate 'tyarthaṃ suratāsaktayostayoḥ,तयोश्च शयनं त्रिधा- पार्श्वयोरुन्नति नीतं निम्नमध्ये प्रियस्य तत् / विमर्दं सहते ऽत्यर्थं सुरतासक्तयोस्तयोः
+Sukasaptati,verse,suk_57.18,madhyamasya punaḥ kāryaṃ śayanaṃ samabhūmikam / praviralāṅgasaṃsparśā nityaṃ yāti niśā yathā,मध्यमस्य पुनः कार्यं शयनं समभूमिकम् / प्रविरलाङ्गसंस्पर्शा नित्यं याति निशा यथा
+Sukasaptati,verse,suk_57.19,dveṣyasya tulyamuttuṅgaṃ madhye nīcaṃ ca pārśvayoḥ / na śakyeta kalākalpo yatra rantuṃ nirantaram,द्वेष्यस्य तुल्यमुत्तुङ्गं मध्ये नीचं च पार्श्वयोः / न शक्येत कलाकल्पो यत्र रन्तुं निरन्तरम्
+Sukasaptati,verse,suk_57.20,ityanunnatatalpasthā bhuktā muktā vipaścitā / mahiṣī ratisantuṣṭā pratyūṣe svagṛhaṃ yayau,इत्यनुन्नततल्पस्था भुक्ता मुक्ता विपश्चिता / महिषी रतिसन्तुष्टा प्रत्यूषे स्वगृहं ययौ
+Sukasaptati,verse,suk_57.21,"rājā ca prātaḥ sarvāvasarānantaram paṇḍitaṃ rājñīṃ cājuhāva / siṃhāsane ca paṇḍitamupaveśayāmāsa / śubhaṅkaraṃ prati hasanvārtāprabandheneti jagāda-""kṛtakaṃ manye bhayaṃ yoṣitā""miti vacanaṃ śrutvā svadoṣavismitamānasaḥ sañjātaḥ / sa rājñā jñātaḥ kathaṃ bhavitviti praśnaḥ / yataḥ- dīnasyāpi gṛhe doṣe kṛte bhavati nigrahaḥ / kiṃ punaḥ pṛthivīpālagṛhe doṣo vimucyate","राजा च प्रातः सर्वावसरानन्तरम् पण्डितं राज्ञीं चाजुहाव / सिंहासने च पण्डितमुपवेशयामास / शुभङ्करं प्रति हसन्वार्ताप्रबन्धेनेति जगाद-""कृतकं मन्ये भयं योषिता""मिति वचनं श्रुत्वा स्वदोषविस्मितमानसः सञ्जातः / स राज्ञा ज्ञातः कथं भवित्विति प्रश्नः / यतः- दीनस्यापि गृहे दोषे कृते भवति निग्रहः / किं पुनः पृथिवीपालगृहे दोषो विमुच्यते"
+Sukasaptati,verse,suk_57.22,uttaram / śukaḥ prāha-tataśca sa budho rājñā jñāto 'hamiti sañcintyeti vāṇībhudairayat- ugragrāhamudanvato jalamatikrāmatyanālambane vyomni sthāpi ca durgamakṣitibhṛtāṃ mūrdhānamārohati / vyāptaṃ yāti viṣākulairahikulaiḥ pātālamekākinī kīrtiste madanāvatāra kṛtakaṃ manye bhayaṃ yoṣitām,उत्तरम् / शुकः प्राह-ततश्च स बुधो राज्ञा ज्ञातो ऽहमिति सञ्चिन्त्येति वाणीभुदैरयत्- उग्रग्राहमुदन्वतो जलमतिक्रामत्यनालम्बने व्योम्नि स्थापि च दुर्गमक्षितिभृतां मूर्धानमारोहति / व्याप्तं याति विषाकुलैरहिकुलैः पातालमेकाकिनी कीर्तिस्ते मदनावतार कृतकं मन्ये भयं योषिताम्
+Sukasaptati,verse,suk_57.23,"iti paṇḍite paṭhitaṃ śrutvā rājā taṃ budhaṃ tāṃ ca rājñīṃ dṛṣṭvā iti cintayāmāsa-""durlabho 'yaṃ budhaḥ / sulabhāḥ khalu nārya' iti vicintya mahiṣīṃ haste dhṛtvā tasmai viduṣe dadau / uvāca ca-""gṛhāṇemāṃ mahiṣīm' / paritoṣitaḥ paṇḍito 'pi ""mahāprasāda' ityavocat / uktañca- guṇadoṣau na śāstrajñaḥ kathaṃ vibhajate janaḥ / kimandhasyādhikāro 'sti rūpadoṣopalavdhiṣu","इति पण्डिते पठितं श्रुत्वा राजा तं बुधं तां च राज्ञीं दृष्ट्वा इति चिन्तयामास-""दुर्लभो ऽयं बुधः / सुलभाः खलु नार्यऽ इति विचिन्त्य महिषीं हस्ते धृत्वा तस्मै विदुषे ददौ / उवाच च-""गृहाणेमां महिषीम्ऽ / परितोषितः पण्डितो ऽपि ""महाप्रसादऽ इत्यवोचत् / उक्तञ्च- गुणदोषौ न शास्त्रज्ञः कथं विभजते जनः / किमन्धस्याधिकारो ऽस्ति रूपदोषोपलव्धिषु"
+Sukasaptati,verse,suk_58.1,paṇḍito 'pi rājñaḥ prasādātsukhaṃ bhuṅkte tayā samam / yadyevaṃ prabhāvati! tvamapi samaye vaktuṃ jānāsi tadā gamyatām / anyathā sthīyatām / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptapañcāśattamī kathā // start suk 58: anyadā pradoṣe calitā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- ratyarthino vrajātha tvaṃ rantuṃ cetsamayocitam / duḥśīlāpativadvetsi kartuṃ gaṇapateḥ puraḥ,पण्डितो ऽपि राज्ञः प्रसादात्सुखं भुङ्क्ते तया समम् / यद्येवं प्रभावति! त्वमपि समये वक्तुं जानासि तदा गम्यताम् / अन्यथा स्थीयताम् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तपञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५८: अन्यदा प्रदोषे चलिता प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- रत्यर्थिनो व्रजाथ त्वं रन्तुं चेत्समयोचितम् / दुःशीलापतिवद्वेत्सि कर्तुं गणपतेः पुरः
+Sukasaptati,verse,suk_58.2,prabhāvatyāha-kathametata? śukaḥ-asti lohapurī nāma nagaram / tasmiṃśca rājaḍo nāma pāmaraḥ / tasyāpi patnī parapuruṣalampaṭā duḥśīletyāhvayā / sā ca sūtravikrayārthaṃ sakhībhiḥ sametya padmāvatīṃ purīṃ prayāti / tataśca grāmasamīpasthasya gaṇapatestābhiḥ pṛthakpṛthak upayācitamuktam / tayā ca cumbanamupayācitamuktaṃ madanākrāntadehayā / sa ca tāsāṃ prabhūtaṃ lābhaṃ cakre / tataḥ sarvābhiranyābhirātmīyamupayācitaṃ tasmai gaṇeśāya pradattam / tayā ca nagnībhūya cumbanaṃ kṛtam / tataḥ kelipriyeṇa tena sā adhare dhṛtā / tasmiṃśca dhṛte sā kukkuṭīva tatra sthitā / tañca vṛttāntaṃ tanmokṣaṇāya tadbhartuḥ sakhyopahasamānā nivedayāmāsuḥ / so 'pi tadvacanaṃ śrutvā tatrāgamat tāṃ tathāvidhāṃ dṛṣṭvā sa vyacintayat-kathamiyaṃ mucyata iti praśnaḥ / śukaḥ-tāṃ tathāsthitāṃ dṛṣṭvā sakāmaḥ san rāsabhaṃ rantumārebhe / tataśca sa gaṇapatistatāvidhaṃ kautukaṃ dṛṣṭvā jahāsa / hasatastasya oṣṭhau śithilau jātau / tataḥ sā muktā satī praṇamya nijaṃ nāthaṃ tarjayantī gṛhaṃ yayau / kṛtaṃ tena rataṃ devi samayocitamīdṛśam / svakārye mocitā sāpi duḥśīlā vighnanāyakāt,प्रभावत्याह-कथमेतत? शुकः-अस्ति लोहपुरी नाम नगरम् / तस्मिंश्च राजडो नाम पामरः / तस्यापि पत्नी परपुरुषलम्पटा दुःशीलेत्याह्वया / सा च सूत्रविक्रयार्थं सखीभिः समेत्य पद्मावतीं पुरीं प्रयाति / ततश्च ग्रामसमीपस्थस्य गणपतेस्ताभिः पृथक्पृथक् उपयाचितमुक्तम् / तया च चुम्बनमुपयाचितमुक्तं मदनाक्रान्तदेहया / स च तासां प्रभूतं लाभं चक्रे / ततः सर्वाभिरन्याभिरात्मीयमुपयाचितं तस्मै गणेशाय प्रदत्तम् / तया च नग्नीभूय चुम्बनं कृतम् / ततः केलिप्रियेण तेन सा अधरे धृता / तस्मिंश्च धृते सा कुक्कुटीव तत्र स्थिता / तञ्च वृत्तान्तं तन्मोक्षणाय तद्भर्तुः सख्योपहसमाना निवेदयामासुः / सो ऽपि तद्वचनं श्रुत्वा तत्रागमत् तां तथाविधां दृष्ट्वा स व्यचिन्तयत्-कथमियं मुच्यत इति प्रश्नः / शुकः-तां तथास्थितां दृष्ट्वा सकामः सन् रासभं रन्तुमारेभे / ततश्च स गणपतिस्तताविधं कौतुकं दृष्ट्वा जहास / हसतस्तस्य ओष्ठौ शिथिलौ जातौ / ततः सा मुक्ता सती प्रणम्य निजं नाथं तर्जयन्ती गृहं ययौ / कृतं तेन रतं देवि समयोचितमीदृशम् / स्वकार्ये मोचिता सापि दुःशीला विघ्ननायकात्
+Sukasaptati,verse,suk_58.3,samayocitamārambhaṃ kurute yastu kṛtyavit / sarvadā tu phalaṃ tasya samayajño di śiṣyate,समयोचितमारम्भं कुरुते यस्तु कृत्यवित् / सर्वदा तु फलं तस्य समयज्ञो दि शिष्यते
+Sukasaptati,verse,suk_59.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau aṣṭapañcāśattamī kathā // start suk 59: atha dinānte sā śukaṃ gamanāya pṛcchati sma / śukaḥ- gaccha devi svakāryañca kuru cintitamadbhutam / rukmiṇīvadvijānāsi patiṃ vañcitumuddhatam,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ अष्टपञ्चाशत्तमी कथा // स्तर्त् सुक् ५९: अथ दिनान्ते सा शुकं गमनाय पृच्छति स्म / शुकः- गच्छ देवि स्वकार्यञ्च कुरु चिन्तितमद्भुतम् / रुक्मिणीवद्विजानासि पतिं वञ्चितुमुद्धतम्
+Sukasaptati,verse,suk_59.2,prabhāvatyāha-kathametat? śukaḥ-asti saṅgamo nāma grāmaḥ / tatra rāhaḍo nāma rājaputraḥ sakopaḥ / tasya bhāryā rukmiṇī nāma / sa ca tayā sārdhaṃ devayātrāyāṃ calitaḥ / sā ca narāntaraṃ kaṭākṣayanto tena dṛṣṭā pumāṃśca / tataḥ sa tanmithunaṃ tathāvidhaṃ jñātvā tāṃ tadanuraktāṃ mene / uktañca baddhamaṇiāi kanto tahea addhacchipicchilā dhāri / asasiaṃ pi muṇijjai chaillajanasaṃkule gāme,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुकः-अस्ति सङ्गमो नाम ग्रामः / तत्र राहडो नाम राजपुत्रः सकोपः / तस्य भार्या रुक्मिणी नाम / स च तया सार्धं देवयात्रायां चलितः / सा च नरान्तरं कटाक्षयन्तो तेन दृष्टा पुमांश्च / ततः स तन्मिथुनं तथाविधं ज्ञात्वा तां तदनुरक्तां मेने / उक्तञ्च बद्धमणिआइ कन्तो तहेअ अद्धच्छिपिच्छिला धारि / अससिअं पि मुणिज्जै छैल्लजनसंकुले गामे
+Sukasaptati,verse,suk_59.2,[baddhahṛdayāyāḥ kāntaḥ tathaiva arddhākṣapicchilā vāmā / niḥśvasitamapi jñākṣayate vidagdhajanasaṃkule grāme],[बद्धहृदयायाः कान्तः तथैव अर्द्धाक्षपिच्छिला वामा / निःश्वसितमपि ज्ञाक्षयते विदग्धजनसंकुले ग्रामे]
+Sukasaptati,verse,suk_59.3,tāṃ tathāvidhāṃ vikṛtāṃ jñātvā ca rāhaḍo gṛhamagamat / dhikkṛtya paruṣākṣarairgṛhāntare yantritāṃ dhārayāmāsa / sā ca cintayati-mama janma jīvitaṃ yauvanaṃ ca tadā saphalaṃ yadā etasya pratyakṣaṃ narāntaramupabhokṣye / pratijñātaṃ ca manasā dṛḍham / tata ātmoyapratijñāṃ kathaṃ nirvāhayatviti praśnaḥ / śukaḥ-tataḥ sā kadācittaṃ hṛdayasthaṃ naraṃ gṛhapārśve gacchantaṃ dṛṣṭvā taṃ pratyāha-adya rātrau tvayāsmadgṛhāṅgaṇasthaciñciṇīmūle nijakāyākāragartāyāmūrdhvaliṅginā śayanaṃ vidheyamiti / sa tatheti pratijñāya rātrau tathā bhūtvā sthitaḥ / sā ca kāmārtā sarvakaraṇacaturā tatra yayau / āgārabhūmimuddiśya bhartāramāhvayati sma / sā ciñciṇīcchāyāyāṃ gatvā tasya liṅgasyopari upaviśya satūmadhanuṣaṃ tamabravīt / dhānuṣko 'si pradhāno 'si loke khyātiṃ gato 'si ca / chindhi me candrikāmadya pauruṣaṃ gaṇayāmi te,तां तथाविधां विकृतां ज्ञात्वा च राहडो गृहमगमत् / धिक्कृत्य परुषाक्षरैर्गृहान्तरे यन्त्रितां धारयामास / सा च चिन्तयति-मम जन्म जीवितं यौवनं च तदा सफलं यदा एतस्य प्रत्यक्षं नरान्तरमुपभोक्ष्ये / प्रतिज्ञातं च मनसा दृढम् / तत आत्मोयप्रतिज्ञां कथं निर्वाहयत्विति प्रश्नः / शुकः-ततः सा कदाचित्तं हृदयस्थं नरं गृहपार्श्वे गच्छन्तं दृष्ट्वा तं प्रत्याह-अद्य रात्रौ त्वयास्मद्गृहाङ्गणस्थचिञ्चिणीमूले निजकायाकारगर्तायामूर्ध्वलिङ्गिना शयनं विधेयमिति / स तथेति प्रतिज्ञाय रात्रौ तथा भूत्वा स्थितः / सा च कामार्ता सर्वकरणचतुरा तत्र ययौ / आगारभूमिमुद्दिश्य भर्तारमाह्वयति स्म / सा चिञ्चिणीच्छायायां गत्वा तस्य लिङ्गस्योपरि उपविश्य सतूमधनुषं तमब्रवीत् / धानुष्को ऽसि प्रधानो ऽसि लोके ख्यातिं गतो ऽसि च / छिन्धि मे चन्द्रिकामद्य पौरुषं गणयामि ते
+Sukasaptati,verse,suk_59.3,sa ca mūrkhastadvacanamidaṃ śrutvā saśaraṃ dhanurādāya candrikāṃ lakṣīkṛtya bāṇaṃ mumoca / tena mukto 'pi bāṇo nākāśagatāṃ candrikāṃ bhinatti / adhaḥ sa vedhyād bhraṣṭaḥ / tasmiṃśca patyāvaparāddheṣau sati sā viṃparītaratakṣamā sahastatālaṃ tamidamāha- x x x [rāhaḍa bhūlaḍaṃ cāndraṇīyāhaṃ hiṃ rūpavadīsai nīyaḍaḍaṃ / tāhaṃ valikījinhaṃ tādahīvāhaṃ maiṃ rāṣajjevadraḍhīchāhaṃ],स च मूर्खस्तद्वचनमिदं श्रुत्वा सशरं धनुरादाय चन्द्रिकां लक्षीकृत्य बाणं मुमोच / तेन मुक्तो ऽपि बाणो नाकाशगतां चन्द्रिकां भिनत्ति / अधः स वेध्याद् भ्रष्टः / तस्मिंश्च पत्यावपराद्धेषौ सति सा विंपरीतरतक्षमा सहस्ततालं तमिदमाह- x x x [राहड भूलडं चान्द्रणीयाहं हिं रूपवदीसै नीयडडं / ताहं वलिकीजिन्हं तादहीवाहं मैं राषज्जेवद्रढीछाहं]
+Sukasaptati,verse,suk_59.4,rāhaḍo 'pi tāmevaṃ jalpantīṃ śrutvā taṃ śaraṃ gaveṣayan ciraṃ babhrāma / tatastayā yadṛcchayā viparītaṃ vihitam / evamuktaśca patiḥ- yadṛcchayā rataṃ mūrkha te puro 'dya mayā kṛtam / śūro hi kuhito 'si tvaṃ yāsyāmīti jagāda tam,राहडो ऽपि तामेवं जल्पन्तीं श्रुत्वा तं शरं गवेषयन् चिरं बभ्राम / ततस्तया यदृच्छया विपरीतं विहितम् / एवमुक्तश्च पतिः- यदृच्छया रतं मूर्ख ते पुरो ऽद्य मया कृतम् / शूरो हि कुहितो ऽसि त्वं यास्यामीति जगाद तम्
+Sukasaptati,verse,suk_59.5,ityuktvopapattyā samānītaṃ hayamāruhyajagāma / gacchantīṃ ca tāṃ tato dṛṣṭvā rāhaḍo 'pi lajjito viguptaśca / tataḥ strīṇāṃ vaśagaḥ ko na viḍambitaḥ / yataḥ- ānanarta purā śambhurgovindo rāsakṛttathā / brahmā paśutvamāpannaḥ strībhiḥ ko na viḍambitaḥ,इत्युक्त्वोपपत्त्या समानीतं हयमारुह्यजगाम / गच्छन्तीं च तां ततो दृष्ट्वा राहडो ऽपि लज्जितो विगुप्तश्च / ततः स्त्रीणां वशगः को न विडम्बितः / यतः- आननर्त पुरा शम्भुर्गोविन्दो रासकृत्तथा / ब्रह्मा पशुत्वमापन्नः स्त्रीभिः को न विडम्बितः
+Sukasaptati,verse,suk_59.6,saṃsāravṛkṣamūlaṃ yāḥ pāpakandalabhūmikā / santāpaphalapuṣpāṇi yoṣitaḥ kiṃ sukhāvahāḥ,संसारवृक्षमूलं याः पापकन्दलभूमिका / सन्तापफलपुष्पाणि योषितः किं सुखावहाः
+Sukasaptati,verse,suk_59.7,māyāmūlamidaṃ sarvaṃ tasyā mūlaṃ hi yoṣitaḥ / saṃyogo yoṣitāṃ mūlaṃ taṃ tyaktvā ca sukhāni naḥ,मायामूलमिदं सर्वं तस्या मूलं हि योषितः / संयोगो योषितां मूलं तं त्यक्त्वा च सुखानि नः
+Sukasaptati,verse,suk_59.8,tasyedaṃ vacaḥ śrutvā prabhāvatī prāha- utpattikāraṇaṃ tanvī tanvī vṛddheśca kāraṇam / sukhasya kāraṇaṃ tanvī sā kathaṃ kīra duṣyate,तस्येदं वचः श्रुत्वा प्रभावती प्राह- उत्पत्तिकारणं तन्वी तन्वी वृद्धेश्च कारणम् / सुखस्य कारणं तन्वी सा कथं कीर दुष्यते
+Sukasaptati,verse,suk_59.9,vinā tābhirna sambhogo vinā tābhiḥ sukhaṃ na ca / vinā tābhirna cātmānaṃ kṛtārthaṃ manyete janaḥ,विना ताभिर्न सम्भोगो विना ताभिः सुखं न च / विना ताभिर्न चात्मानं कृतार्थं मन्येते जनः
+Sukasaptati,verse,suk_59.10,uktañca- amṛtasyeva kuṇḍāni sukhānāmiva khānayaḥ / rateriva nidhānāni yoṣitaḥ kena nirmitāḥ,उक्तञ्च- अमृतस्येव कुण्डानि सुखानामिव खानयः / रतेरिव निधानानि योषितः केन निर्मिताः
+Sukasaptati,verse,suk_59.11,priyādarśanemevāstu kimanyairdarśanāntaraiḥ / prāpyate yatra nirvāṇaṃ sarogeṇāpi cetasā,प्रियादर्शनेमेवास्तु किमन्यैर्दर्शनान्तरैः / प्राप्यते यत्र निर्वाणं सरोगेणापि चेतसा
+Sukasaptati,verse,suk_59.12,iti tasyā vacaḥ śrutvā śukaḥ prāha- vājivāraṇalohānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām / nārīpuruṣatoyānāmantaraṃ bahu vidyate,इति तस्या वचः श्रुत्वा शुकः प्राह- वाजिवारणलोहानां काष्ठपाषाणवाससाम् / नारीपुरुषतोयानामन्तरं बहु विद्यते
+Sukasaptati,verse,suk_60.1,etattvayoktaṃ pativratāviṣayaṃ nānyāsu / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonapaṣṭitamī kathā // start suk 60: anyadā sā prabhāvatī gamanāya śukaṃ prapaccha / śukaḥ prāha- gaccha devi yadā vetsi saṃśaye kṛtyamāgate / vīrasya napateryadvatsabhāyāṃ nṛpadūtakaḥ,एतत्त्वयोक्तं पतिव्रताविषयं नान्यासु / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनपष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६०: अन्यदा सा प्रभावती गमनाय शुकं प्रपच्छ / शुकः प्राह- गच्छ देवि यदा वेत्सि संशये कृत्यमागते / वीरस्य नपतेर्यद्वत्सभायां नृपदूतकः
+Sukasaptati,verse,suk_60.2,prabhāvatyāha-kathametat? śukaḥ- kacchādhipatinā devi tasya rājñaḥ sabhā śrutā / vicitrā devanirmitā sarvaratnavibhūṣitā,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुकः- कच्छाधिपतिना देवि तस्य राज्ञः सभा श्रुता / विचित्रा देवनिर्मिता सर्वरत्नविभूषिता
+Sukasaptati,verse,suk_60.3,tāṃ draṣṭuṃ prahito dūto haridatta iti śrutaḥ / sahasraprābhṛto bhīru suratnahayahastakaḥ,तां द्रष्टुं प्रहितो दूतो हरिदत्त इति श्रुतः / सहस्रप्राभृतो भीरु सुरत्नहयहस्तकः
+Sukasaptati,verse,suk_61.1,"sa dūtastatpurīṃ gatvā nṛpaṃ dṛṣṭvā taṃ jagāda, ""matsvāmināhaṃ sacitrāṃ tava sabhāmavalokayitumutkalitaḥ / rājā prāha-prātardarśayiṣye / tato rājñā dvitīyadine dūta ākāritaḥ / sa ca sahasāgatastāṃ sabhāṃ vicitraratnakhacitāṃ dṛṣṭvā jalamayīṃ sthalamayīṃ veti niścetumaśaktaḥ kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ tataḥ sa pūgīphalaṃ puraḥ kṣiptvā sthalaṃ jñātvā gṛhaṃ yayau / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaṣṭitamī kathā // start suk 61: anyadā sā śukaṃ pacchati sma / śuka prāha- gaccha devi gatā vetsi rantuṃ cettvaṃ nijaṃ naram / yathā tejukayā pūrvaṃ kṛtaṃ ciramākāṅkṣitam","स दूतस्तत्पुरीं गत्वा नृपं दृष्ट्वा तं जगाद, ""मत्स्वामिनाहं सचित्रां तव सभामवलोकयितुमुत्कलितः / राजा प्राह-प्रातर्दर्शयिष्ये / ततो राज्ञा द्वितीयदिने दूत आकारितः / स च सहसागतस्तां सभां विचित्ररत्नखचितां दृष्ट्वा जलमयीं स्थलमयीं वेति निश्चेतुमशक्तः कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः ततः स पूगीफलं पुरः क्षिप्त्वा स्थलं ज्ञात्वा गृहं ययौ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६१: अन्यदा सा शुकं पच्छति स्म / शुक प्राह- गच्छ देवि गता वेत्सि रन्तुं चेत्त्वं निजं नरम् / यथा तेजुकया पूर्वं कृतं चिरमाकाङ्क्षितम्"
+Sukasaptati,verse,suk_61.2,prabhāvatyāha-kathametat? śukaḥ kathayati-asti khorasamabhidhāno grāmaḥ / tatra vaṇikputraḥ pārśvanāganāmā / tasya bhāryā rūpasampannā ratalolupā kulaṭā tejukā nāma / sānyadā sakhībhirvṛtā devayātrālokanāya gatā surūpasyaikasya puṃsaḥ rūpa prekṣya saṅgamāya manaścakre / yataḥ- vivāha devayātrāyāṃ rājaveśmani saṅkaṭe / paragehe vivāde ca devi nārī vinaśyati,प्रभावत्याह-कथमेतत्? शुकः कथयति-अस्ति खोरसमभिधानो ग्रामः / तत्र वणिक्पुत्रः पार्श्वनागनामा / तस्य भार्या रूपसम्पन्ना रतलोलुपा कुलटा तेजुका नाम / सान्यदा सखीभिर्वृता देवयात्रालोकनाय गता सुरूपस्यैकस्य पुंसः रूप प्रेक्ष्य सङ्गमाय मनश्चक्रे / यतः- विवाह देवयात्रायां राजवेश्मनि सङ्कटे / परगेहे विवादे च देवि नारी विनश्यति
+Sukasaptati,verse,suk_61.3,uktañca- gṛhe 'raṇye tathā deve havye tīrthe jalāśaye / vivāhe cotsave nityaṃ mālinīnilaye tathā,उक्तञ्च- गृहे ऽरण्ये तथा देवे हव्ये तीर्थे जलाशये / विवाहे चोत्सवे नित्यं मालिनीनिलये तथा
+Sukasaptati,verse,suk_61.4,yātrāyāṃ strīsamūhe ca nirjane janasaṅkule / pattane ca tathā grāme svacchandā dvāravartinī,यात्रायां स्त्रीसमूहे च निर्जने जनसङ्कुले / पत्तने च तथा ग्रामे स्वच्छन्दा द्वारवर्तिनी
+Sukasaptati,verse,suk_61.5,khale kṣetre pravāse ca mārge veśmani catvare / praveśe nirgame rājñāṃ sadā yā kautukapriyā,खले क्षेत्रे प्रवासे च मार्गे वेश्मनि चत्वरे / प्रवेशे निर्गमे राज्ञां सदा या कौतुकप्रिया
+Sukasaptati,verse,suk_61.6,prativeśmagṛhe śūnye rajakīsūcikīgṛhe / divā rātrau ca sandhyāyāṃ durdine rājacatvare / śoke ca vyasane bhartuḥ svacchandā strī vinaśyati,प्रतिवेश्मगृहे शून्ये रजकीसूचिकीगृहे / दिवा रात्रौ च सन्ध्यायां दुर्दिने राजचत्वरे / शोके च व्यसने भर्तुः स्वच्छन्दा स्त्री विनश्यति
+Sukasaptati,verse,suk_61.7,"tejukā ca taṃ dṛṣṭvā bhrūsaṃjñayā āhūyedamabravīt-ahaṃ tavāsaktā paraṃ madīyo bhartā duḥsaho niṣṭhuraśca gṛhādbahirnirgantuṃ notsahe / ato yasmiṃstasmindivase 'smadgṛhadvāri ghaṭe kṣiptvā vṛściko moktavyaḥ / tadāhaṃ paścikadaṣṭā bhaviṣyāmi / tvayāsmadgṛhadvāri vaidyena bhāvyam / iti saṅketaṃ vidhāya svagṛhaṃ jagmatuḥ / tenāpi tathā kṛtam / sāpi ghaṭaṃ khaṭvocchīrṣake kṣiptvā iti jagāda-ahamanena vṛścikena ghaṭasthena daṣṭā'-iti rāraṭīti / so 'pi ca puruṣastadā vaidyo bhūtvā tadgṛhadvāri tasthau / ""tāḍaṃ bandhau poṭṭaṃ malau sūlaṃ pheḍau visaṃ harau"" [tālaṃ badhnāmi, udaraṃ marddayāmi, śūlaṃ spheṭayāmi, viṣaṃ harāmi] iti jalpati / tadā ca sā bhartāraṃ jagāda / dehi kāṣṭhāni me nātha mariṣyāmi na saṃśayaḥ / āhūya mantrikānvaidyān gatārttiṃ vā kuruṣva mām","तेजुका च तं दृष्ट्वा भ्रूसंज्ञया आहूयेदमब्रवीत्-अहं तवासक्ता परं मदीयो भर्ता दुःसहो निष्ठुरश्च गृहाद्बहिर्निर्गन्तुं नोत्सहे / अतो यस्मिंस्तस्मिन्दिवसे ऽस्मद्गृहद्वारि घटे क्षिप्त्वा वृश्चिको मोक्तव्यः / तदाहं पश्चिकदष्टा भविष्यामि / त्वयास्मद्गृहद्वारि वैद्येन भाव्यम् / इति सङ्केतं विधाय स्वगृहं जग्मतुः / तेनापि तथा कृतम् / सापि घटं खट्वोच्छीर्षके क्षिप्त्वा इति जगाद-अहमनेन वृश्चिकेन घटस्थेन दष्टाऽ-इति रारटीति / सो ऽपि च पुरुषस्तदा वैद्यो भूत्वा तद्गृहद्वारि तस्थौ / ""ताडं बन्धौ पोट्टं मलौ सूलं फेडौ विसं हरौ"" [तालं बध्नामि, उदरं मर्द्द��ामि, शूलं स्फेटयामि, विषं हरामि] इति जल्पति / तदा च सा भर्तारं जगाद / देहि काष्ठानि मे नाथ मरिष्यामि न संशयः / आहूय मन्त्रिकान्वैद्यान् गतार्त्तिं वा कुरुष्व माम्"
+Sukasaptati,verse,suk_61.8,tatastadbhartā gṛhādbahiḥ sthitaṃ tamākārayāmāsa / vaidyo 'pi tāṃ dṛṣṭvā tatpatiṃ jagāda / yadyeṣā kāladaṣṭā jīvati tatastvaṃ bhāgyavānahamapi yaśaḥpātraṃ bhavāmi / vaṇigāha-vaidya! prasādaṃ vidhāya enāṃ viṣarahitāṃ kuru / tataḥ sa vaidyaḥ kenāpi kaṭukabhaiṣajyena vanitauṣṭhamālipya tatpatimāha- aho vaṇiksarveṣāmapi viṣāṇāṃ samadhikaṃ mānuṣaviṣameva / tato viṣasya viṣamauṣadhamiti kṛtvā tvamasyā oṣṭhaṃ dhāva / tato vaṇik tathā kartumārebhe / kṣaṇamātreṇatasya vaṇijaḥ kaṭukauṣadhamiśrauṣṭhāsvādena mukhaṃ kaṭukaṃ sañjātam / tato vaṇigāha-tvamevoṣṭha dhāvetyuktvā vaṇik sthitaḥ / vaṇijo 'pi viṣaśaṅkārūḍhā / tato bahirgate vaṇiji vaidyena sā kāmārtā yathecchaṃ bhojitā / tadanantaraṃ sā māyinī svasthābhūt / vaṇigapi kṣaṇena svastho babhūva / upakṛtaśca vaidyastena caraṇaiḥ spṛṣṭvā tvadīyo 'smīti / tataḥ sa vaidyacchadmanā gṛhamāyāti satataṃ vaṇiji bahirgate bhuṅkte ca tāṃ nityam / tato bhāmini evaṃ kartuṃ vaktuṃ ca yadi jānāsi tato yāhi / evaṃ kartuṃ ca vaktuṃ ca yo jānāti chalapriyaḥ / sa karotu sa yātvevaṃ kartuṃ bhoktuṃ nijaṃ hitam,ततस्तद्भर्ता गृहाद्बहिः स्थितं तमाकारयामास / वैद्यो ऽपि तां दृष्ट्वा तत्पतिं जगाद / यद्येषा कालदष्टा जीवति ततस्त्वं भाग्यवानहमपि यशःपात्रं भवामि / वणिगाह-वैद्य! प्रसादं विधाय एनां विषरहितां कुरु / ततः स वैद्यः केनापि कटुकभैषज्येन वनितौष्ठमालिप्य तत्पतिमाह- अहो वणिक्सर्वेषामपि विषाणां समधिकं मानुषविषमेव / ततो विषस्य विषमौषधमिति कृत्वा त्वमस्या ओष्ठं धाव / ततो वणिक् तथा कर्तुमारेभे / क्षणमात्रेणतस्य वणिजः कटुकौषधमिश्रौष्ठास्वादेन मुखं कटुकं सञ्जातम् / ततो वणिगाह-त्वमेवोष्ठ धावेत्युक्त्वा वणिक् स्थितः / वणिजो ऽपि विषशङ्कारूढा / ततो बहिर्गते वणिजि वैद्येन सा कामार्ता यथेच्छं भोजिता / तदनन्तरं सा मायिनी स्वस्थाभूत् / वणिगपि क्षणेन स्वस्थो बभूव / उपकृतश्च वैद्यस्तेन चरणैः स्पृष्ट्वा त्वदीयो ऽस्मीति / ततः स वैद्यच्छद्मना गृहमायाति सततं वणिजि बहिर्गते भुङ्क्ते च तां नित्यम् / ततो भामिनि एवं कर्तुं वक्तुं च यदि जानासि ततो याहि / एवं कर्तुं च वक्तुं च यो जानाति छलप्रियः / स करोतु स यात्वेवं कर्तुं भोक्तुं निजं हितम्
+Sukasaptati,verse,suk_62.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekaṣaṣṭitamī kathā // start suk 62: anyadā sā prabhāvatī śukamāpṛcchati / śakuḥ prāha- priyamevānubhoktavyaṃ yāhi devi tadarthinī / kuhanasya yathā kānte saṅkaṭe 'si kṣamottare,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६२: अन्यदा सा प्रभावती शुकमापृच्छति / शकुः प्राह- प्रियमेवानुभोक्तव्यं याहि देवि तदर्थिनी / कुहनस्य यथा कान्ते सङ्कटे ऽसि क्षमोत्तरे
+Sukasaptati,verse,suk_62.2,asti gambhīrākhyo grāmaḥ / tatra kuhano nāma rājaputrar irṣyāluḥ śūro jaḍaḥ strīpriyo durdharaśca / tasyābhūtāṃ dve kalatre śobhikātejikākhye ratalolupe parapuruṣalampaṭe surūpe / tadbhartā tadrakṣaṇāya grāmādbahirnadītīre gṛhaṃ keca dvārasthaste rakṣayati / anyadā sa tābhyāmuktaḥ-yadā kaścinnāpitaḥ samabhyeti tadā bhavyaṃ bhavati / tatastenāpi bhrāmako nāpitaḥ preṣitaḥ pratisīrāntaraistayornakhakalpanāya / tataśca tayoścaraṇān tiraskariṇībahiḥsthānnāpitaḥ prakṣalayati / patiścādūre pathi niviṣṭaḥ / tābhyāṃ ca sa nāpitaḥ suvarṇakaṭakamarpayitvā pracchannamevamuktaḥ-etad dravyaṃ gṛhītvā āvayoḥ kenāpi sārdhaṃ saṃyogaṃ vidhehi / divākīrtirapi tatheti pratijñāya rājaputramāpṛcchya jagāma / anyadātmamitraṃ navayauvanaṃ kalāpātramanudgataśmaśruṃ strīveṣaṃ kārayitvā tayoḥ patyuḥ pārśve tena saha samāgatya nāpita idamāha-mameyaṃ vallabhā / ahaṃ ca grāmāntaraṃ jigamiṣuryuṣmadgṛhaṃ vinānyatra moktuṃ na śaknomi / yato bhavatāṃ gṛhe strīyantraṇā bhavyā / ityukte tena pratipannaṃ muñceti / tataścaṇḍālo 'pi taṃ muktvā tayoḥ pārśve gato jagāda-yadiyaṃ yuṣmābhirātmīyā karaṇīyā / tataste taṃ caṇḍālānītaṃ jñātvā bahu menāte / sa ca divā strīrūpī rātrau ca kāmukaḥ rājaputrakalatre prativāraṃ bhuṅkta / sa ca rājaputraḥ strīlolupastatsaṅgamāya spṛhayati / yayāce ca tāṃ nityam / sā tu kapaṭīstrī neti jagāda / rājaputrasya strītve bhrāntirutpannā tadbhāntimapanetuṃ nijakalatre jagāda-tato devyādeśānmayā prātarmahotsavo vidheyaḥ / tatra bhavatībhirvivastrābhistisṛbhirapi nartitavyam / tataḥ sa strīcchannā kathaṃ nṛtyatu iti praśnaḥ / uttaram śukaḥ-tantryā liṅgāgraṃ niyamya gudamadhyagamānamya sphuṭāṃ bhagākṛtiṃ kṛtvā patyau samāgate sahastatālaṃ sarvā evaṃ vadantyo nanṛtuḥ / nisuhara ṇāccai saṃkalidaṃ jaṃ manasi kidaṃ makkaṭījālaṃ / ṇāhi ṇāhi pṛchaha attha dharei ṇāda bhilukalattu karei,अस्ति गम्भीराख्यो ग्रामः / तत्र कुहनो नाम राजपुत्रर् इर्ष्यालुः शूरो जडः स्त्रीप्रियो दुर्धरश्च / तस्याभूतां द्वे कलत्रे शोभिकातेजिकाख्ये रतलोलुपे परपुरुषलम्पटे सुरूपे / तद्भर्ता तद्रक्षणाय ग्रामाद्बहिर्नदीतीरे गृहं केच द्वारस्थस्ते रक्षयति / अन्यदा स ताभ्यामुक्तः-यदा कश्चिन्नापितः समभ्येति तदा भव्यं भवति / ततस्तेनापि भ्रामको नापितः प्रेषितः प्रतिसीरान्तरैस्तयोर्नखकल्पनाय / ततश्च तयोश्चरणान् तिरस्करिणीबहिःस्थान्नापितः प्रक्षलयति / पतिश्चादूरे पथि निविष्टः / ताभ्यां च स नापितः सुवर्णकटकमर्पयित्वा प्रच्छन्नमेवमुक्तः-एतद् द्रव्यं गृहीत्वा आवयोः केनापि सार्धं संयोगं विधेहि / दिवाकीर्तिरपि तथेति प्रतिज्ञाय राजपुत्रमापृच्छ्य जगाम / अन्यदात्ममित्रं नवयौवनं कलापात्रमनुद्गतश्मश्रुं स्त्रीवेषं कारयित्वा तयोः पत्युः पार्श्वे तेन सह समागत्य नापित इदमाह-ममेयं वल्लभा / अहं च ग्रामान्तरं जिगमिषुर्युष्मद्गृहं विनान्यत्र मोक्तुं न शक्नोमि / यतो भवतां गृहे स्त्रीयन्त्रणा भव्या / इत्युक्ते तेन प्रतिपन्नं मुञ्चेति / ततश्चण्डालो ऽपि तं मुक्त्वा तयोः पार्श्वे गतो जगाद-यदियं युष्माभिरात्मीया करणीया / ततस्ते तं चण्डालानीतं ज्ञात्वा बहु मेनाते / स च दिवा स्त्रीरूपी रात्रौ च कामुकः राजपुत्रकलत्रे प्रतिवारं भुङ्क्त / स च राजपुत्रः स्त्रीलोलुपस्तत्सङ्गमाय स्पृहयति / ययाचे च तां नित्यम् / सा तु कपटीस्त्री नेति जगाद / राजपुत्रस्य स्त्रीत्वे भ्रान्तिरुत्पन्ना तद्भान्तिमपनेतुं निजकलत्रे जगाद-ततो देव्यादेशान्मया प्रातर्महोत्सवो विधेयः / तत्र भवतीभिर्विवस्त्राभिस्तिसृभिरपि नर्तितव्यम् / ततः स स्त्रीच्छन्ना कथं नृत्यतु इति प्रश्नः / उत्तरम् शुकः-तन्त्र्या लिङ्गाग्रं नियम्य गुदमध्यगमानम्य स्फुटां भगाकृतिं कृत्वा पत्यौ समागते सहस्ततालं सर्वा एवं वदन्त्यो ननृतुः / निसुहर णाच्चै संकलिदं जं मनसि किदं मक्कटीजालं / णाहि णाहि पृछह अत्थ धरेइ णाद भिलुकलत्तु करेइ
+Sukasaptati,verse,suk_62.2,[niśāmaya nṛtyati saṅkalitaṃ yanmanasi kṛtaṃ markaṭījālam / nahi nahi pṛccha athodhriyate jñātaṃ bhinnakalatraṃ karoti],[निशामय नृत्यति सङ्कलितं यन्मनसि कृतं मर्कटीजालम् / नहि नहि पृच्छ अथोध्रियते ज्ञातं भिन्नकलत्रं करोति]
+Sukasaptati,verse,suk_62.3,"rājaputro 'rthaṃ papraccha / tābhyāmuktam-markaṭā kaṭisandhirucyate / tatastasyāṃ truṭitāyāṃ rājaputronyatkalatraṃ kuryādityarthaḥ / tato rājaputraḥ strīcaritraparāṅmukho mūḍhadhīḥ pratītaḥ, itarastu tathaiva strīveṣeṇa kalatre bhuṅkte / tasmādyaḥ saṅkaṭe vetti kartuṃ vaktuṃ ca bhāmini / sa yātvatra yathākāmaṃ yathākālaṃ yathāsukham","राजपुत्रो ऽर्थं पप्रच्छ / ताभ्यामुक्तम्-मर्कटा कटिसन्धिरुच्यते / ततस्तस्यां त्रुटितायां राजपुत्रोन्यत्कलत्रं कुर्यादित्यर्थः / ततो राजपुत्रः स्त्रीचरित्रपराङ्मुखो मूढधीः प्रतीतः, इतरस्तु तथैव स्त्रीवेषेण कलत्रे भुङ्क्ते / तस्माद्यः सङ्कटे वेत्ति कर्तुं वक्तुं च भामिनि / स यात्वत्र यथाकामं यथाकालं यथासुखम्"
+Sukasaptati,verse,suk_63.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau dviṣaṣṭitamī kathā // start suk 63: anyasminpradoṣe prabhāvatī yāmīti śukaṃ pratyāha / śukaḥ prāha- yāhi devi na doṣo 'tra manoduḥkhe samāgate / tadrduḥkhaśamanaṃ kartuṃ vetsi cecchakaṭālavat,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ द्विषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६३: अन्यस्मिन्प्रदोषे प्रभावती यामीति शुकं प्रत्याह / शुकः प्राह- याहि देवि न दोषो ऽत्र मनोदुःखे समागते / तद्र्दुःखशमनं कर्तुं वेत्सि चेच्छकटालवत्
+Sukasaptati,verse,suk_63.2,yathā śakaṭālena nijakuṭumbabharaṇāya samudbhavadduḥkhaṃ cāṇakyapārśvannandakulamucchedya duḥkhaśamanaṃ kṛtaṃ tathā tvameva.................... tasmāttava paragṛhaṃ gantuṃ na yujyate / uktañca- uḍugaṇaparivāro nāyako 'pyoṣadhīnāmamṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto 'pi candraḥ / bhavati vikalamūrtirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ parasadananiviṣṭaḥ ko na dhatte laghutvam,यथा शकटालेन निजकुटुम्बभरणाय समुद्भवद्दुःखं चाणक्यपार्श्वन्नन्दकुलमुच्छेद्य दुःखशमनं कृतं तथा त्वमेव.................... तस्मात्तव परगृहं गन्तुं न युज्यते / उक्तञ्च- उडुगणपरिवारो नायको ऽप्योषधीनाममृतमयशरीरः कान्तियुक्तो ऽपि चन्द्रः / भवति विकलमूर्तिर्मण्डलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को न धत्ते लघुत्वम्
+Sukasaptati,verse,suk_64.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau triṣaṣṭitamī kathā // start suk 64: anyadā prabhāvatī śukamāpṛcchati sma / so 'pyāha- gaccha cedviṣame vetsi kartuṃ kiñcitkṛśodari / kṛtaṃ devikayā yadvatsakhījāravimuktaye,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ त्रिषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६४: अन्यदा प्रभावती शुकमापृच्छति स्म / सो ऽप्याह- गच्छ चेद्विषमे वेत्सि कर्तुं किञ्चित्कृशोदरि / कृतं देविकया यद्वत्सखीजारविमुक्तये
+Sukasaptati,verse,suk_65.1,prabhāvatī prāha-kathametat? śukaḥ asti kūṭapurābhidho grāmaḥ / rājaputraḥ somarājaḥ / tasya maṇḍukā nāma patnī priyadarśanā narāntaralolupā / tāñcaiko naraḥ kṛtasaṃketaḥ saghaṇṭako rātrau gṛhāṅgaṇe bhuṅkte / tatpatirghaṇṭāśabdaṃ śṛṇvannekadā laguḍamādāya pradhāvitaḥ ṣaṇḍaśaṅkayā / tataḥ ṣaṇḍaveśadhārī upapatiḥ / kathaṃ bhavitviti praśnaḥ / śukaḥ-devikā nāma sakho maṇḍukāyāḥ patiṃ ghaṇṭāśabdānusāriṇamāgacchantaṃ dṛṣṭvā jārasya naśyato ghaṇṭātālāṃ haste dhṛtvā taṃ prati jagāda bhāvuka! kāndiśīko vṛṣo naṣṭaḥ / tataḥ sa vyāvṛtya nijapauruṣaṃ patnyai kathayāmāsa / iti katāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau catuḥṣaṣṭitamī kathā // start suk 65: anyadā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- yujyate gamanaṃ devi tava tatra prabhāvati / vetsi cedviṣame vaktuṃ sitavastra ivākulaḥ,प्रभावती प्राह-कथमेतत्? शुकः अस्ति कूटपुराभिधो ग्रामः / राजपुत्रः सोमराजः / तस्य मण्डुका नाम पत्नी प्रियदर्शना नरान्तरलोलुपा / ताञ्चैको नरः कृतसंकेतः सघण्टको रात्रौ गृहाङ्गणे भुङ्क्ते / तत्पतिर्घण्टाशब्दं शृण्वन्नेकदा लगुडमादाय प्रधावितः षण्डशङ्कया / ततः षण्डवेशधारी उपपतिः / कथं भवित्विति प्रश्नः / शुकः-देविका नाम सखो मण्डुकायाः पतिं घण्टाशब्दानुसारिणमागच्छन्तं दृष्ट्वा जारस्य नश्यतो घण्टातालां हस्ते धृत्वा तं प्रति जगाद भावुक! कान्दिशीको वृषो नष्टः / ततः स व्यावृत्य निजपौरुषं पत्न्यै कथयामास / इति कतां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ चतुःषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६५: अन्यदा प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः- युज्यते गमनं देवि तव तत्र प्रभावति / वेत्सि चेद्विषमे वक्तुं सितवस्त्र इवाकुलः
+Sukasaptati,verse,suk_66.1,asti devi janasthānaṃ nāma pattanam / tatra nandano nāma rājā yathārthaḥ / tatpattane śrīvatso nāma śrāvakaḥ paraṃ maheśvararataḥ / tena anyadā vāraṇasīṃ nagarīṃ prati prasthitena saśiṣyena pathi gacchatā / ekaḥ śiṣyaḥ māṃsaharaṇāya sthāpitaḥ / anyaśrāvakairdṛṣṭaḥ sa kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ prāha-yadā sarvaśrāvakā āgatyopaviṣṭāḥ tadāṭṭahāsaṃ jahāsa / pṛṣṭaḥ sarvairjagādar-idṛśo 'yaṃ śiṣya- / mayoktaṃ māṃ saṃvartata abuddhyā anena māṃsasya........ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau pañcaṣaṣṭitamī kathā // start suk 66: anyadā sā prabhāvatī calitā śukaṃ pṛcchati / śukaḥ- gaccha devi na kartavyo vilambaḥ puṇyakarmaṇi / yadi vetsi bhaye kartuṃ subuddhirhaṃsarāḍiva,अस्ति देवि जनस्थानं नाम पत्तनम् / तत्र नन्दनो नाम राजा यथार्थः / तत्पत्तन�� श्रीवत्सो नाम श्रावकः परं महेश्वररतः / तेन अन्यदा वारणसीं नगरीं प्रति प्रस्थितेन सशिष्येन पथि गच्छता / एकः शिष्यः मांसहरणाय स्थापितः / अन्यश्रावकैर्दृष्टः स कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः प्राह-यदा सर्वश्रावका आगत्योपविष्टाः तदाट्टहासं जहास / पृष्टः सर्वैर्जगादर्-इदृशो ऽयं शिष्य- / मयोक्तं मां संवर्तत अबुद्ध्या अनेन मांसस्य........ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ पञ्चषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६६: अन्यदा सा प्रभावती चलिता शुकं पृच्छति / शुकः- गच्छ देवि न कर्तव्यो विलम्बः पुण्यकर्मणि / यदि वेत्सि भये कर्तुं सुबुद्धिर्हंसराडिव
+Sukasaptati,verse,suk_66.2,asti devi dharāpṛṣṭhe ramyaṃ kṣīṇanarākulam / daśayojanavistīrṇaṃ vanaṃ vihagavallabham,अस्ति देवि धरापृष्ठे रम्यं क्षीणनराकुलम् / दशयोजनविस्तीर्णं वनं विहगवल्लभम्
+Sukasaptati,verse,suk_67.1,tatra gavyūtivistīrṇe śītacchāye jalāśayatīrasthite vaṭe śaṅkhadhavalo nāma haṃsarāṭ sakuṭumbo medinīṃ bhrāntvā dinātyaye śete / anyadā teṣu haṃseṣu bhramaṇāya gateṣu pāparddhinā jālaṃ baddham / pradoṣāgatāḥ patitāḥ sarve 'pi kathaṃ mucyante-iti praśnaḥ / śukaḥ-tatastu svaṃ kuṭumbaṃ tathā baddhaṃ jñātvā rātrau śaṅkhadhavalaḥ prāha-re re putrāḥ! yādasau lubdhakaḥ prātarbhūruhaṃ samāruhya yuṣmānavalokayati tadā bhavadbhirmṛtakalpairucchvāsaniḥśvāsarahitaiḥ sthātavyam / so 'pi yuṣmānmṛtāniti jñātvā yadā bhūmau sarvān kṣipati tadā sarvairapyuḍḍīya gantavyam / iti kṛte lubdhakaḥ prātaḥ samāyayau / tena te mṛtā iti jñātvā bhūmau kṣiptāstadā te uḍḍīya kāṅkṣitaṃ deśaṃ yayuḥ / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ṣaṭṣaṣṭitamī kathā // start suk 67: anyadā calitā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati sma / śukaḥ- atha cedyāsi kāmārtā yāhi bhīru gatā satī / plavaṅgama ivātmīyaṃ vaktuṃ vetsi yathāhitam,तत्र गव्यूतिविस्तीर्णे शीतच्छाये जलाशयतीरस्थिते वटे शङ्खधवलो नाम हंसराट् सकुटुम्बो मेदिनीं भ्रान्त्वा दिनात्यये शेते / अन्यदा तेषु हंसेषु भ्रमणाय गतेषु पापर्द्धिना जालं बद्धम् / प्रदोषागताः पतिताः सर्वे ऽपि कथं मुच्यन्ते-इति प्रश्नः / शुकः-ततस्तु स्वं कुटुम्बं तथा बद्धं ज्ञात्वा रात्रौ शङ्खधवलः प्राह-रे रे पुत्राः! यादसौ लुब्धकः प्रातर्भूरुहं समारुह्य युष्मानवलोकयति तदा भवद्भिर्मृतकल्पैरुच्छ्वासनिःश्वासरहितैः स्थातव्यम् / सो ऽपि युष्मान्मृतानिति ज्ञात्वा यदा भूमौ सर्वान् क्षिपति तदा सर्वैरप्युड्डीय गन्तव्यम् / इति कृते लुब्धकः प्रातः समाययौ / तेन ते मृता इति ज्ञात्वा भूमौ क्षिप्तास्तदा ते उड्डीय काङ्क्षितं देशं ययुः / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ षट्षष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६७: अन्यदा चलिता प्रभावती शुकं पृच्छति स्म / शुकः- अथ चेद्यासि कामार्ता याहि भीरु गता सती / प्लवङ्गम इवात्मीयं वक्तुं वेत्सि यथाहितम्
+Sukasaptati,verse,suk_67.2,"asti puṣpākaraṃ nāma vanam / tatra vanapriyo nāma vāmanavānaraḥ / sa kadācitsamudrāntamaryādājale luṭhantaṃ makaraṃ dṛṣṭvā prāha-""mitra! kiṃ jīvitanirviṇṇastvaṃ yadadya dharābhūmau samāgataḥ' / iti vacaḥ śrutvā makaro 'pyāha- yasya yadvihitaṃ sthānaṃ yasya yadvetanaṃ kṛtam / tatraiva ramate cittaṃ tasya nānyatra vānara","अस्ति पुष्पाकरं नाम वनम् / तत्र वनप्रियो नाम वामनवानरः / स कदाचित्समुद्रान्तमर्यादाजले लुठन्तं मकरं दृष्ट्वा प्राह-""मित्र! किं जीवितनिर्विण्णस्त्वं यदद्य धराभूमौ समागतःऽ / इति वचः श्रुत्वा मकरो ऽप्याह- यस्य यद्विहितं स्थानं यस्य यद्वेतनं कृतम् / तत्रैव रमते चित्तं तस्य नान्यत्र वानर"
+Sukasaptati,verse,suk_67.3,uktañca- sarvasvarṇamayī laṅkā na me lakṣmaṇa rocate / pitṛkramāgatāyodhyā nirdhanāpi sukhāyate,उक्तञ्च- सर्वस्वर्णमयी लङ्का न मे लक्ष्मण रोचते / पितृक्रमागतायोध्या निर्धनापि सुखायते
+Sukasaptati,verse,suk_67.4,jaṇaṇīṃ jammaṇabhūmiṃ piasaṃgaṃ jīviaṃ dhaṇāsaṃghaṃ / pacchimaṇiddā virikāmiṇiṃ ca dukkhehi muñcanti,जणणीं जम्मणभूमिं पिअसंगं जीविअं धणासंघं / पच्छिमणिद्दा विरिकामिणिं च दुक्खेहि मुञ्चन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_67.4,[jananīṃ janmabhūmiṃ priyasaṅgaṃ jīvitaṃ dhanāsaṅgam / paścimanidrāṃ varakāminīñca duḥkhena muñcanti],[जननीं जन्मभूमिं प्रियसङ्गं जीवितं धनासङ्गम् / पश्चिमनिद्रां वरकामिनीञ्च दुःखेन मुञ्चन्ति]
+Sukasaptati,verse,suk_67.5,tadahaṃ saphalajanmā saṃvṛttastvadīyadarśanena / uktañca- sādhūnāṃ darśanaṃ puṇyaṃ tīrthabhūtā hi sādhavaḥ / tīrthaṃ phalati kālena sadyaḥ sādhusamāmamaḥ,तदहं सफलजन्मा संवृत्तस्त्वदीयदर्शनेन / उक्तञ्च- साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः / तीर्थं फलति कालेन सद्यः साधुसमाममः
+Sukasaptati,verse,suk_67.6,"tasmātsthalotpannaḥ prāṇivargastu dhanyo yatra bhavādṛsaśāḥ priyavādino vartante / iti śrutvā vānara āha-""aho makara! tvamadyaprabhṛti me prāṇādhikaṃ mitram / tvameva sauhṛdyavacasāṃ vaktā / uktañca- yataḥ satāṃ sannatagātri saṅgataṃ manīṣibhiḥ sāptapadīnasucyate / ityuktvā punaḥ prāha-mitra! tvamadyātithirasmākaṃ bhava' / iti bhaṇitvā amṛtasadṛśāni pakvaphalāni dadau / tataḥ prabhṛti pratidinaṃ kadalīphalāni yacchati / makaro 'pi nijadayitāyā arpayati / sā ca patiṃ tatphalavṛttāntaṃ pṛcchati / sa ca sarvaṃ yathāsthitaṃ nivedayati / tataḥ sā garbhānubhāvataścintayāmāsa-""yo vānaro nityamīdṛśāni phalāni bhuṅkte tasyaurasyaṃ māṃsamamṛtopamaṃ syāt' / iti vicintya patiṃ prāha-""mama garbhānubhāvato vānarahṛdayapiśitabhakṣaṇe dohado vidyate / tadyadi pūrayasi tadā jīvāmi anyathāsaṃśayaṃ mama mṛtyurbhaviṣyati' / iti śrutvā dayitāgrahācca samudrataṭamāgatya vānaraṃ prāha-""mitra! tvadīyabhrātuḥ priyā tvāmākārayati / asmadīyo gṛhopacāro vilokanīyaḥ' / ityuktvā viśvāsya pṛṣṭhe cāropya pracalitaḥ / vānarastaṃ gacchantaṃ śaṅkitaḥ prāha-tatra gatena mayā kiṃ videyam? ityākarṇya makareṇa cintitam-""vānaro 'sau tasmātsthānānmayā nītaḥ kathamambhonidhitaṭaṃ yāsyati, tasmātkathayāmi'-ityavadhārya yathāsthitaṃ jagāda / tato vānaraḥ kathaṃ bhavatviti praśnaḥ / śukaḥ-vānaraḥ prāha-bho makara! tarhi tvaṃ māṃ tatra vṛthā nayasi yato 'haṃ hṛdayahīno bhavāmi / mama hṛdayaṃ mama pārśve nāsti / makaraḥ-kva muktaṃ tvayā / vānaraḥ-mitra! kiṃ na śrutaṃ tvayā? sarvadodumbaro vṛkṣe hṛdayaṃ vṛṭabhūruhe / cittamasti gṛhītvā tadāgacchāmi punarjalam","तस्मात्स्थलोत्पन्नः प्राणिवर्गस्तु धन्यो यत्र भवादृसशाः प्रियवादिनो वर्तन्ते / इति श्रुत्वा वानर आह-""अहो मकर! त्वमद्यप्रभृति मे प्राणाधिकं मित्रम् / त्वमेव सौहृद्यवचसां वक्ता / उक्तञ्च- यतः सतां सन्नतगात्रि सङ्गतं मनीषिभिः साप्तपदीनसुच्यते / इत्युक्त्वा पुनः प्राह-मित्र! त्वमद्यातिथिरस्माकं भवऽ / इति भणित्वा अमृतसदृशानि पक्वफलानि ददौ / ततः प्रभृति प्रतिदिनं कदलीफलानि यच्छति / मकरो ऽपि निजदयिताया अर्पयति / सा च पतिं तत्फलवृत्तान्तं पृच्छति / स च सर्वं यथास्थितं निवेदयति / ततः सा गर्भानुभावतश्चिन्तयामास-""यो वानरो नित्यमीदृशानि फलानि भुङ्क्ते तस्यौरस्यं मांसममृतोपमं स्यात्ऽ / इति विचिन्त्य पतिं प्राह-""मम गर्भानुभावतो वानरहृदयपिशितभक्षणे दोहदो विद्यते / तद्यदि पूरयसि तदा जीवामि अन्यथासंशयं मम मृत्युर्भविष्यतिऽ / इति श्रुत्वा दयिताग्रहाच्च समुद्रतटमागत्य वानरं प्राह-""मित्र! त्वदीयभ्रातुः प्रिया त्वामाकारयति / अस्मदीयो गृहोपचारो विलोकनीयःऽ / इत्युक्त्वा विश्वास्य पृष्ठे चारोप्य प्रचलितः / वानरस्तं गच्छन्तं शङ्कितः प्राह-तत्र गतेन मया किं विदेयम्? इत्याकर्ण्य मकरेण चिन्तितम्-""वानरो ऽसौ तस्मात्स्थानान्मया नीतः कथमम्भोनिधितटं यास्यति, तस्मात्कथयामिऽ-इत्यवधार्य यथास्थितं जगाद / ततो वानरः कथं भवत्विति प्रश्नः / शुकः-वानरः प्राह-भो मकर! तर्हि त्वं मां तत्र वृथा नयसि यतो ऽहं हृदयहीनो भवामि / मम हृदयं मम पार्श्वे नास्ति / मकरः-क्व मुक्तं त्वया / वानरः-मित्र! किं न श्रुतं त्वया? सर्वदोदुम्बरो वृक्षे हृदयं वृटभूरुहे / चित्तमस्ति गृहीत्वा तदागच्छामि पुनर्जलम्"
+Sukasaptati,verse,suk_67.7,ityukte tadā makaro mūrkhaḥ samudrāntamāyayau / vānaro 'pi tatpṛṣṭhataḥ samuttīrya śākhinamārohati sma / tato makaraṃ jagāda gaccha / nāhaṃ bhāvadṛśairatrastho gṛhītuṃ śakyaḥ / jalajantucarairnityaṃ jalamārgānusāribhiḥ / sthalajaiḥ saṃgatirna syāt dhruveti munibhāṣitam,इत्युक्ते तदा मकरो मूर्खः समुद्रान्तमाययौ / वानरो ऽपि तत्पृष्ठतः समुत्तीर्य शाखिनमारोहति स्म / ततो मकरं जगाद गच्छ / नाहं भावदृशैरत्रस्थो गृहीतुं शक्यः / जलजन्तुचरैर्नित्यं जलमार्गानुसारिभिः / स्थलजैः संगतिर्न स्यात् ध्रुवेति मुनिभाषितम्
+Sukasaptati,verse,suk_67.8,iti nirbhartsito vānareṇa makaraḥ svagṛhaṃ yayau / uktañca- utpannā yuktikāryeṣu buddhiryasya na hīyate / sa eva tarate durgaṃ jalānte vānaro yathā,इति निर्भर्त्सितो वानरेण मकरः स्वगृहं ययौ / उक्तञ्च- उत्पन्ना युक्तिकार्येषु बुद्धिर्यस्य न हीयते / स एव तरते दुर्गं जलान्ते वानरो यथा
+Sukasaptati,verse,suk_68.1,iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau saptaṣaṣṭitamī kathā // start suk 68: athānyedyuḥ śukaṃ prāha prabhāvatī / śuka��- yāhi devi sukhaṃ bhuṅkṣva yadi te 'sti sahāyinī / vitarkasadṛśī kāle viṣame varavarṇini,इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ सप्तषष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६८: अथान्येद्युः शुकं प्राह प्रभावती / शुकः- याहि देवि सुखं भुङ्क्ष्व यदि ते ऽस्ति सहायिनी / वितर्कसदृशी काले विषमे वरवर्णिनि
+Sukasaptati,verse,suk_69.1,"asti vidyāsthānaṃ nāma grāmaḥ brāhmaṇānām / tatra keśavo brāhmaṇaḥ / tena ca snānāya gatena taṭāke ramyā vaṇikputrī dṛṣṭā / sa ca tāṃ rantumicchati / anyadā tayā prokto dvijaḥ snānādutthitaḥ-""yattvaṃ mama śirasi dvitīyaṃ ghaṭamāropaya' / atastena ghaṭamāropayatā tasyā oṣṭhaścumbitaḥ sa ca tathā kurvan patinā dṛṣṭaḥ / nīto rājakulaṃ kathaṃ mucyatām iti praśnaḥ / uttaraṃ śukaḥ prāha-atha tanmitraṃ vitarko nāma / sa ca tatsamīpamāgagatyedamabravīt-""mitra! tvayā rājakulagatena vacacevatyeva vākyaṃ jalpanīyaṃ nānyat / tathā kṛte ca mantriṇoktam-""nāyaṃ doṣabhāk / prakṛtirevaṃvidhaivāsya / tenaiva cottareṇa loke sādhutāṃ gato vitarkasāhāyikabuddhyā / yadi tvamapi tathā jānāsi tadā gaccha / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī supta / iti śukasaptatau aṣṭaṣṭitamī kathā // start suk 69: anyadā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati / śukaḥ prāha- kuru jāraṃ viśālākṣi vijāraṃ kuruṣe yadi / yathā vejikayā pūrvamardhasnāte patau kṛtam","अस्ति विद्यास्थानं नाम ग्रामः ब्राह्मणानाम् / तत्र केशवो ब्राह्मणः / तेन च स्नानाय गतेन तटाके रम्या वणिक्पुत्री दृष्टा / स च तां रन्तुमिच्छति / अन्यदा तया प्रोक्तो द्विजः स्नानादुत्थितः-""यत्त्वं मम शिरसि द्वितीयं घटमारोपयऽ / अतस्तेन घटमारोपयता तस्या ओष्ठश्चुम्बितः स च तथा कुर्वन् पतिना दृष्टः / नीतो राजकुलं कथं मुच्यताम् इति प्रश्नः / उत्तरं शुकः प्राह-अथ तन्मित्रं वितर्को नाम / स च तत्समीपमागगत्येदमब्रवीत्-""मित्र! त्वया राजकुलगतेन वचचेवत्येव वाक्यं जल्पनीयं नान्यत् / तथा कृते च मन्त्रिणोक्तम्-""नायं दोषभाक् / प्रकृतिरेवंविधैवास्य / तेनैव चोत्तरेण लोके साधुतां गतो वितर्कसाहायिकबुद्ध्या / यदि त्वमपि तथा जानासि तदा गच्छ / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्त / इति शुकसप्ततौ अष्टष्टितमी कथा // स्तर्त् सुक् ६९: अन्यदा प्रभावती शुकं पृच्छति / शुकः प्राह- कुरु जारं विशालाक्षि विजारं कुरुषे यदि / यथा वेजिकया पूर्वमर्धस्नाते पतौ कृतम्"
+Sukasaptati,verse,suk_70.1,asti sthānaṃ kalāsthānaṃ nāma / tatraiko vaṇiksutaḥ tasya bhāryā ca vejikā nāmātivallabhā / anyadā ca taṃ bhartāraṃ snāpayantī upapatiṃ pūrvakṛtasaṅkenaṃ pathi gacchataṃ dṛṣṭvā nātra pānīyaṃ pracuramiti miṣāntaraṃ kṛtvā pānīyānayanavyājādgṛhānnirgatā jāreṇa sākaṃ bahukālaṃ ca sthitā / tato 'rdhasnātaṃ patiṃ muktvā tathā sthitā kumuttaraṃ karotviti praśnaḥ / uttaram- śukaḥ tataḥ jāreṇa bhuktā svapativañcanaṃ vicintyātmānaṃ kūpe cikṣepaḥ / tataḥ kolāhalaḥsaṃvṛttaḥ / kūpe kāpi varākī patitāstīti pravādaḥ sañjātaḥ / tena tatpatistadvacanaṃ śrutvā vyacintayat-nūnaṃ sā matpatnī kūpe patitā bhaviṣyati-iti drutaṃ gatvāvalokayāmāsa / tatastāṃ kūpādākṛṣyānīyāmānayat / iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā / iti śukasaptatau ekonasaptatitamī kathā // start suk 70: etāvatīnāṃ kathānāṃ paryante tadbhatī madano deśāntarādāgataḥ / tasmiṃścāgate sā tathaiva tasminsnehalābhūt / śuka evaṃ mandaṃ mandaṃ paṭhati- anurāgo vṛthā stroṣu strīṣu garvo vṛthā tathā / priyo 'haṃ sarvadā haysyā mamaiṣā sarvadā priyā,अस्ति स्थानं कलास्थानं नाम / तत्रैको वणिक्सुतः तस्य भार्या च वेजिका नामातिवल्लभा / अन्यदा च तं भर्तारं स्नापयन्ती उपपतिं पूर्वकृतसङ्केनं पथि गच्छतं दृष्ट्वा नात्र पानीयं प्रचुरमिति मिषान्तरं कृत्वा पानीयानयनव्याजाद्गृहान्निर्गता जारेण साकं बहुकालं च स्थिता / ततो ऽर्धस्नातं पतिं मुक्त्वा तथा स्थिता कुमुत्तरं करोत्विति प्रश्नः / उत्तरम्- शुकः ततः जारेण भुक्ता स्वपतिवञ्चनं विचिन्त्यात्मानं कूपे चिक्षेपः / ततः कोलाहलःसंवृत्तः / कूपे कापि वराकी पतितास्तीति प्रवादः सञ्जातः / तेन तत्पतिस्तद्वचनं श्रुत्वा व्यचिन्तयत्-नूनं सा मत्पत्नी कूपे पतिता भविष्यति-इति द्रुतं गत्वावलोकयामास / ततस्तां कूपादाकृष्यानीयामानयत् / इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता / इति शुकसप्ततौ एकोनसप्ततितमी कथा // स्तर्त् सुक् ७०: एतावतीनां कथानां पर्यन्ते तद्भती मदनो देशान्तरादागतः / तस्मिंश्चागते सा तथैव तस्मिन्स्नेहलाभूत् / शुक एवं मन्दं मन्दं पठति- अनुरागो वृथा स्त्रोषु स्त्रीषु गर्वो वृथा तथा / प्रियो ऽहं सर्वदा हय्स्या ममैषा सर्वदा प्रिया
+Sukasaptati,verse,suk_70.2,"paraṃ madano na śṛṇoti / upahāsya tadā caivaṃ vadati-""yaḥ kaściddhitaṃ vākyaṃ śṛṇoti karoti ca sa paratreha ca śarmabhāgbhavati' / iti muhurmuhuḥ paṭhitaṃ madanaḥ śrutvā pṛcchati / tataḥ sā svayameva śaṅkitā kathayati / uktañca- sarvatra śucayo dhīrāḥ sukarmabalagarvitāḥ / kukarmamayasaṃtrastāḥ pāpāḥ sarvatra śaṅkitāḥ","परं मदनो न शृणोति / उपहास्य तदा चैवं वदति-""यः कश्चिद्धितं वाक्यं शृणोति करोति च स परत्रेह च शर्मभाग्भवतिऽ / इति मुहुर्मुहुः पठितं मदनः श्रुत्वा पृच्छति / ततः सा स्वयमेव शङ्किता कथयति / उक्तञ्च- सर्वत्र शुचयो धीराः सुकर्मबलगर्विताः / कुकर्ममयसंत्रस्ताः पापाः सर्वत्र शङ्किताः"
+Sukasaptati,verse,suk_70.3,āryaputra! tvameva vandyo yasya veśmani trivikramānītayugamadhyādekaḥ śukaḥ sarveṣā lokānāṃ hitabhāṣako 'tra bandhupitṛsthānīyo viśeṣato mama / yathā yathā sā śukaṃ stauti tathā tathā śuko lajjate / uktañca- bau jai mārai macchalī to uṇṇau karei / sīhu ju mārai mattagaaṇahacampiā dharei,आर्यपुत्र! त्वमेव वन्द्यो यस्य वेश्मनि त्रिविक्रमानीतयुगमध्यादेकः शुकः सर्वेषा लोकानां हितभाषको ऽत्र बन्धुपितृस्थानीयो विशेषतो मम / यथा यथा सा शुकं स्तौति तथा तथा शुको लज्जते / उक्तञ्च- बौ जै मारै मच्छली तो उण्णौ करेइ / सीहु जु मारै मत्तगअणहचम्पिआ धरेइ
+Sukasaptati,verse,suk_70.3,[bakaḥ yadi mārayati matsyān sa punarna karoti / siṃho yo mārayati mattagajanātha sevito dhriyate],[बकः यदि मारयति मत्स्यान् स पुनर्न करोति / सिंहो यो मारयति मत्तगजनाथ सेवितो ध्रियते]
+Sukasaptati,verse,suk_70.4,tato madanastadvacanaṃ śrutvāha-kiṃ tava śukenopakṛtan / kathamīdṛgguṇo 'sau jātaḥ / sā prāha--svāmin! satyasya vāco vaktā śrotā ca na labhyate / uktañca-- sulabhā puruṣā rājan satataṃ priyavādinaḥ / apriyasya tu patyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ,ततो मदनस्तद्वचनं श्रुत्वाह-किं तव शुकेनोपकृतन् / कथमीदृग्गुणो ऽसौ जातः / सा प्राह--स्वामिन्! सत्यस्य वाचो वक्ता श्रोता च न लभ्यते / उक्तञ्च-- सुलभा पुरुषा राजन् सततं प्रियवादिनः / अप्रियस्य तु पत्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः
+Sukasaptati,verse,suk_70.5,mahilā capalā svāminniḥsnehā guṇavarjitā / kuvikalpā tanuprajñā yathoktaṃ satyameva tat,महिला चपला स्वामिन्निःस्नेहा गुणवर्जिता / कुविकल्पा तनुप्रज्ञा यथोक्तं सत्यमेव तत्
+Sukasaptati,verse,suk_70.6,manyate sukṛtaṃ naiva patiputraparāṅmukhī / pūrvasnehamayī mṛdvī kṛtakāryātiniṣṭhurā,मन्यते सुकृतं नैव पतिपुत्रपराङ्मुखी / पूर्वस्नेहमयी मृद्वी कृतकार्यातिनिष्ठुरा
+Sukasaptati,verse,suk_70.7,uktañca- kurvanti tāvatprathamaṃ priyāṇi yāvanna jānanti naraṃ prasaktam / jñātvā ca taṃ manmathapāśabaddhaṃ grastāmiṣaṃ mīnamivoddharanni,उक्तञ्च- कुर्वन्ति तावत्प्रथमं प्रियाणि यावन्न जानन्ति नरं प्रसक्तम् / ज्ञात्वा च तं मन्मथपाशबद्धं ग्रस्तामिषं मीनमिवोद्धरन्नि
+Sukasaptati,verse,suk_70.8,samudravīcīva calasvabhāvāḥ sandhyābhrarekheva muhurtarāgāḥ / striyaḥ kṛtārthāḥ puruṣaṃ nirarthaṃ niṣpīḍitālaktakavattyajanti,समुद्रवीचीव चलस्वभावाः सन्ध्याभ्ररेखेव मुहुर्तरागाः / स्त्रियः कृतार्थाः पुरुषं निरर्थं निष्पीडितालक्तकवत्त्यजन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_70.9,sammohayanti madayanti viḍambayanti nirbhartsayanti ramayanti viṣādayanti / etāḥ praviśya hṛdayaṃ sadayaṃ narāṇāṃ kiṃ nāma vāmanayanā na samācaranti,सम्मोहयन्ति मदयन्ति विडम्बयन्ति निर्भर्त्सयन्ति रमयन्ति विषादयन्ति / एताः प्रविश्य हृदयं सदयं नराणां किं नाम वामनयना न समाचरन्ति
+Sukasaptati,verse,suk_70.10,svāmin! tvayi proṣite mayā kañcitkālaṃ tvadviyogaḥ soḍhaḥ / paścācca kusakhīsaṅgatā / puruṣāntaraṃ rantukāmayā mayā gamanavighātinī sārikā hatā / anena śukena tu vacanaprapañcena saptatidināni sthāpitāham / ato mayā karmaṇā pāpaṃ na vihitaṃ manasā tu kṛtam / adyaprabhṛti tvaṃ mama jīvanamaramasvāmī / iti śrutvā madanaḥ śukaṃ pṛcchati / sa āha- prayojanamavijñāya jñātvā cātha manīṣiṇā / sahasaiva na vaktavyamacintyo vidhinirṇayaḥ,स्वामिन्! त्वयि प्रोषिते मया कञ्चित्कालं त्वद्वियोगः सोढः / पश्चाच्च कुसखीसङ्गता / पुरुषान्तरं रन्तुकामया मया गमनविघातिनी सारिका हता / अनेन शुकेन तु वचनप्रपञ्चेन सप्ततिदिनानि स्थापिताहम् / अतो मया कर्मणा पापं न विहितं मनसा तु कृतम् / अद्यप्रभृति त्वं मम जीवनमरमस्वामी / इति श्रुत्वा मदनः शुकं पृच्छति / स आह- प्रयोजनमविज्ञाय ज्ञात्वा चाथ मनीषिणा / सहसैव न वक्तव्यमचिन्त्यो विधिनिर्णयः
+Sukasaptati,verse,suk_70.11,vihivihiaṃ laddha piasaṃgo jīviaṃ dhaṇaṃ dhaṇṇaṃ / juttaṃ savvaṃ jaṇavaaṇaṃ viaṇaviḍambaṇā ṇihilā,विहिविहिअं लद्ध पिअसंगो जीविअं धणं धण्णं / जुत्तं सव्वं जणवअणं विअणविडम्बणा णिहिला
+Sukasaptati,verse,suk_70.11,[vidhivihitaṃ ciralabdhaṃ priyasaṅgo jīvitaṃ dhana dhānyam / yuktaṃ sarvaṃ janavacanaṃ vacanaviḍambanā nikhilā],[विधिविहितं चिरलब्धं प्रियसङ्गो जीवितं धन धान्यम् / युक्तं सर्वं जनवचनं वचनविडम्बना निखिला]
+Sukasaptati,verse,suk_70.12,svāmin! yadyapi kathayituṃ na yujyate tarhi śṛṇu / mūrkhāṇāṃ madyapānāṃ ca nārīṇāṃ rogiṇāmapi / svāminkāmāturāṇāṃ ca khinnānāṃ kopināṃ tathā,स्वामिन्! यद्यपि कथयितुं न युज्यते तर्हि शृणु / मूर्खाणां मद्यपानां च नारीणां रोगिणामपि / स्वामिन्कामातुराणां च खिन्नानां कोपिनां तथा
+Sukasaptati,verse,suk_70.13,mattapramattabhīrūṇāṃ kṣudhārtānāṃ viśeṣataḥ / sukṛtaṃ skhalitaṃ cāryā na gṛhṇānti kṣamānvitāḥ,मत्तप्रमत्तभीरूणां क्षुधार्तानां विशेषतः / सुकृतं स्खलितं चार्या न गृह्णान्ति क्षमान्विताः
+Sukasaptati,verse,suk_70.14,uktañca bhārate- daśa dharmaṃ na jānanti dhṛtarāṣṭra nibodha tān / mattaḥ pramatta unmattaḥ śrāntaḥ kruddho bubhukṣitaḥ / tvaramāṇaśca lubdhaśca bhītaḥ kāmī ca te daśa,उक्तञ्च भारते- दश धर्मं न जानन्ति धृतराष्ट्र निबोध तान् / मत्तः प्रमत्त उन्मत्तः श्रान्तः क्रुद्धो बुभुक्षितः / त्वरमाणश्च लुब्धश्च भीतः कामी च ते दश
+Sukasaptati,verse,suk_70.15,asyāśca kukṛtaṃ kṣamyatām / atrārthe nāsyā doṣaḥ / kusakhīsaṅgādiyam / uktam- asatāṃ saṅgadoṣeṇa sādhavo yānti vikriyām / duryodhanaprasaṅgena bhīṣmo goharaṇe gataḥ,अस्याश्च कुकृतं क्षम्यताम् / अत्रार्थे नास्या दोषः / कुसखीसङ्गादियम् / उक्तम्- असतां सङ्गदोषेण साधवो यान्ति विक्रियाम् / दुर्योधनप्रसङ्गेन भीष्मो गोहरणे गतः
+Sukasaptati,verse,suk_70.16,vidyādhareṇa tanayā bhuktā rājñaḥ purā chalāt / patināpi subhuktāpi nirdeṣiti vicāritā,विद्याधरेण तनया भुक्ता राज्ञः पुरा छलात् / पतिनापि सुभुक्तापि निर्देषिति विचारिता
+Sukasaptati,verse,suk_70.17,śukaḥ kathāṃ madanāgre kathayāmāsa-asti jagatītale malayo nāma parvataḥ / tasya śṛṅge manoharaṃ nāma gandharvapuram / tatra madanonāma gandharvaḥ / tasya bhāryā ratnāvalī / tayoḥ sutā madanamañjarī / tasyā rūpasampadaṃ dṛṣṭvā devo vā dānavo vādhomukho muhyati / na ko 'pi tadanurūpo varo labhyate yasya sā dīyate / athānyadā nāradaḥ samāyātaḥ / so 'pyasyā rūpamavalokya mūrcchitaḥ sakāmo 'bhūt / paścāllabdhasaṃjñena ṛṣiṇā sā śaptā / uktañca- taruṇī ramaṇī ratiramyatayā pramadā sukhadā ca sadā samadā / yadi sā subhagā hṛdayenihitā kva jayaḥ kva jayaḥ kva jayaḥ kva jayaḥ,शुकः कथां मदनाग्रे कथयामास-अस्ति जगतीतले मलयो नाम पर्वतः / तस्य शृङ्गे मनोहरं नाम गन्धर्वपुरम् / तत्र मदनोनाम गन्धर्वः / तस्य भार्या रत्नावली / तयोः सुता मदनमञ्जरी / तस्या रूपसम्पदं दृष्ट्वा देवो वा दानवो वाधोमुखो मुह्यति / न को ऽपि तदनुरूपो वरो लभ्यते यस्य सा दीयते / अथान्यदा नारदः समायातः / सो ऽप्यस्या रूपमवलोक्य मूर्च्छितः सकामो ऽभूत् / पश्चाल्लब्धसंज्ञेन ऋषिणा सा शप्ता / उक्तञ्च- तरुणी रमणी रतिरम्यतया प्रमदा सुखदा च सदा समदा / यदि सा सुभगा हृदयेनिहिता क्व जयः क्व जयः क्व जयः क्व जयः
+Sukasaptati,prose,prose_1,"yadetasyā rūpe dṛṣṭe me smarajvaro jātaḥ tadiyaṃ śīlaviḍambanāṃ prāpsyate / tato rājā praṇamya prāha--svāmin! prasanno bhūtvā prasādaṃ kuru / nārada āha- ""nāsyāḥ śīlakhaṇḍena doṣo bhaviṣyati na ca pativirahaḥ / meruparvate vipulāpurīnivāsī kanakaprabho nāma gandharvaḥ / sa tava putryā varo bhaviṣyati' / ityuktvā nārado yayau / tato munivacanena tena gandharveṇa sodvāhitā / so 'nyadā tāṃ muktvā kailāsaṃ yayau / sāpi tadvayogārtā śilāpaṭṭe luṭhantī vastrādirahitā kenacidvidyādhareṇa rūpātiśamavalokya saṃyogārthaṃ prārthitā / sā taṃ na vācchati / tatastena tadbharturgandharvarūpa kṛtvā sā bhuktā / tataḥ kālakrameṇa tasyā bhartā gṛhamāgataḥ / tāṃ suratasukhasantuṣṭāmapaśyat / ""paropabhuktadeheyam' iti tāṃ dṛṣṭāṃ matvā sāvaśyaṃ vadhyeti niścitya caṇḍikālayaṃ yayau / yāvattadagrato mārayati tāvadanyayā phūtkṛtam-""svāmini! mama tvayā varo datto yattava gandharvacakravartī putro bhaviṣyati / tatkathaṃ putramukhama dṛṣṭvā vipatsye' / evaṃ vilapantyāstasyāḥ puratastāṃ prati devī prāha-he gandharvavīra! nāsyāḥ ko 'pi doṣaḥ / kintu vidyādhareṇeyaṃ tvadīyarūpamayena māyayā bhuktā / tato 'jānantyā asyā na doṣaḥ / anyacca muniśāpo vidyate / tata idaṃ sañjātam-""śāpavṛttāntaśca niveditaḥ, tato munivacanādiyaṃ nirdeṣā tvayā grāhyā'-iti gaurīvacanaṃ śrutvā sa niḥśaṅkaṃ tayā saha svasthānaṃ gatastathaiva sukhato 'bhūt"" / tato vaṇikputra / yadi madvacaḥ pramāṇaṃ tadaināmaduṣṭāṃ prati prasādaṃ kartumarhasi' / iti kīravacanānmadanenānugṛhītā / tato haridatto 'pi putrāgamanatuṣṭo mahotsavaṃ cakāra / tasminmahotsave divyamālā patitā / taddarśane śukasārikātrivikramāṇāṃ śāpamokṣātsvargagamanaṃ babhūva / madano 'pi priyayā prabhāvatyā saha sukhāni bhuṅkte / iti śukasaptatau saptatitamī kathā / iti śukasaptatiḥ samāptā //","यदेतस्या रूपे दृष्टे मे स्मरज्वरो जातः तदियं शीलविडम्बनां प्राप्स्यते / ततो राजा प्रणम्य प्राह--स्वामिन्! प्रसन्नो भूत्वा प्रसादं कुरु / नारद आह- ""नास्याः शीलखण्डेन दोषो भविष्यति न च पतिविरहः / मेरुपर्वते विपुलापुरीनिवासी कनकप्रभो नाम गन्धर्वः / स तव पुत्र्या वरो भविष्यतिऽ / इत्युक्त्वा नारदो ययौ / ततो मुनिवचनेन तेन गन्धर्वेण सोद्वाहिता / सो ऽन्यदा तां मुक्त्वा कैलासं ययौ / सापि तद्वयोगार्ता शिलापट्टे लुठन्ती वस्त्रादिरहिता केनचिद्विद्याधरेण रूपातिशमवलोक्य संयोगार्थं प्रार्थिता / सा तं न वाच्छति / ततस्तेन तद्भर्तुर्गन्धर्वरूप कृत्वा सा भुक्ता / ततः कालक्रमेण तस्या भर्ता गृहमागतः / तां सुरतसुखसन्तुष्टामपश्यत् / ""परोपभुक्तदेहेयम्ऽ इति तां दृष्टां मत्वा सावश्यं वध्येति निश्चित्य चण्डिकालयं ययौ / यावत्तदग्रतो मारयति तावदन्यया फूत्कृतम्-""स्वामिनि! मम त्वया वरो दत्तो यत्तव गन्धर्वचक्रवर्ती पुत्रो भविष्यति / तत्कथं पुत्रमुखम दृष्ट्वा विपत्स्येऽ / एवं विलपन्त्यास्तस्याः पुरतस्तां प्रति देवी प्राह-हे गन्धर्ववीर! नास्याः को ऽपि दोषः / किन्तु विद्याधरेणेयं त्वदीयरूपमयेन मायया भुक्ता / ततो ऽजानन्त्या अस्या न दोषः / अन्यच्च मुनिशापो विद्यते / तत इदं सञ्जातम्-""शापवृत्तान्तश्च निवेदितः, ततो मुनिवचनादियं निर्देषा त्वया ग्राह्याऽ-इति गौरीवचनं श्रु��्वा स निःशङ्कं तया सह स्वस्थानं गतस्तथैव सुखतो ऽभूत्"" / ततो वणिक्पुत्र / यदि मद्वचः प्रमाणं तदैनामदुष्टां प्रति प्रसादं कर्तुमर्हसिऽ / इति कीरवचनान्मदनेनानुगृहीता / ततो हरिदत्तो ऽपि पुत्रागमनतुष्टो महोत्सवं चकार / तस्मिन्महोत्सवे दिव्यमाला पतिता / तद्दर्शने शुकसारिकात्रिविक्रमाणां शापमोक्षात्स्वर्गगमनं बभूव / मदनो ऽपि प्रियया प्रभावत्या सह सुखानि भुङ्क्ते / इति शुकसप्ततौ सप्ततितमी कथा / इति शुकसप्ततिः समाप्ता //"