diff --git "a/bharatamanjari_clean.csv" "b/bharatamanjari_clean.csv"
new file mode 100644--- /dev/null
+++ "b/bharatamanjari_clean.csv"
@@ -0,0 +1,5755 @@
+id,sanskrit,sanskrit_devanagari
+bhmj_6.1,Kṣemendra: Bhāratamañjarī 6-19 # Text nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,क्षेमेन्द्र: भारतमञ्जरी ६-१९ # तेxत् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_6.2,āsūryakiraṇākrāntājjagato janagocarāt / puṇyadhāmni kurukṣetre samāyāteṣu rājasu,आसूर्यकिरणाक्रान्ताज्जगतो जनगोचरात् / पुण्यधाम्नि कुरुक्षेत्रे समायातेषु राजसु
+bhmj_6.3,ekībhūteṣu sainyeṣu kurupāṇḍavasaṃgare / vṛddhabālāvaśeṣāsu dikṣu yātāsu śūnyatām,एकीभूतेषु सैन्येषु कुरुपाण्डवसंगरे / वृद्धबालावशेषासु दिक्षु यातासु शून्यताम्
+bhmj_6.4,dāruṇeṣu nimitteṣu prādurbhūteṣu sarvataḥ / mitho dṛṣṭipathaṃ yāte patākābhirbaladvaye,दारुणेषु निमित्तेषु प्रादुर्भूतेषु सर्वतः / मिथो दृष्टिपथं याते पताकाभिर्बलद्वये
+bhmj_6.5,sotsāhaṃ dadhmatuḥ śaṅkhaṃ hṛṣīkeśadhanaṃjayau / yayorgambhīraghoṣeṇa bhuvanāni cakampire,सोत्साहं दध्मतुः शङ्खं हृषीकेशधनंजयौ / ययोर्गम्भीरघोषेण भुवनानि चकम्पिरे
+bhmj_6.6,viṣamastho na hantavyo na ca senāvinirgataḥ / na nivṛtte raṇe ceti maryādāṃ cakrire nṛpāḥ,विषमस्थो न हन्तव्यो न च सेनाविनिर्गतः / न निवृत्ते रणे चेति मर्यादां चक्रिरे नृपाः
+bhmj_6.7,atrāntare samabhyetya pārāśaryo munīśvaraḥ / viṣaṇṇaṃ mandiragataṃ dhṛtarāṣṭramabhāṣata,अत्रान्तरे समभ्येत्य पाराशर्यो मुनीश्वरः / विषण्णं मन्दिरगतं धृतराष्ट्रमभाषत
+bhmj_6.8,vīrāṇāṃ bhūmipālānāmaśeṣe 'sminsamāgame / kṣattrasya saṃkṣayo rājanviṣamaḥ samupasthitaḥ,वीराणां भूमिपालानामशेषे ऽस्मिन्समागमे / क्षत्त्रस्य संक्षयो राजन्विषमः समुपस्थितः
+bhmj_6.9,divyaṃ gṛhāma nayanaṃ svayaṃ yuddhaṃ vilokaya / ityukte muninā rājā jagādākulitāśayaḥ,दिव्यं गृहाम नयनं स्वयं युद्धं विलोकय / इत्युक्ते मुनिना राजा जगादाकुलिताशयः
+bhmj_6.10,bhagavānbandhunidhanaṃ nāhaṃ draṣṭuṃ samutsahe / bhāvyasyāvaśyabhāvitvānna ca vārayituṃ kṣamaḥ,भगवान्बन्धुनिधनं नाहं द्रष्टुं समुत्सहे / भाव्यस्यावश्यभावित्वान्न च वारयितुं क्षमः
+bhmj_6.11,ityuktavati bhūpāle saṃjayaṃ varado muniḥ / vidhāya divyanayanaṃ punaḥ kṣitipamabhyadhāt,इत्युक्तवति भूपाले संजयं वरदो मुनिः / विधाय दिव्यनयनं पुनः क्षितिपमभ्यधात्
+bhmj_6.12,ayaṃ te nikhilaṃ yuddhaṃ kathayiṣyati saṃjayaḥ / nāsya kiṃcidavijñātaṃ divyadṛṣṭerbhaviṣyati,अयं ते निखिलं युद्धं कथयिष्यति संजयः / नास्य किंचिदविज्ञातं दिव्यदृष्टेर्भविष्यति
+bhmj_6.13,kṛtānto jṛmbhate rājñāṃ dhṛtarāṣṭra tavānayāt / dṛśyante durnimittāni kṣayakarṇejapāni yat,कृतान्तो जृम्भते राज्ञां धृतराष्ट्र तवानयात् / दृश्यन्ते दुर्निमित्तानि क्षयकर्णेजपानि यत्
+bhmj_6.14,saureṇa pīḍitā gāḍhaṃ rohiṇī jvalitā diśaḥ / viparītā prasūtiśca kabandhenāvṛto raviḥ,सौरेण पीडिता गाढं रोहिणी ज्वलिता दिशः / विपरीता प्रसूतिश्च कबन्धेनावृतो रविः
+bhmj_6.15,kravyādairāvṛtaṃ vyoma meghā varṣanti śoṇitam / kimanyadrājamahiṣī hā mahī na bhaviṣyati,क्रव्यादैरावृतं व्योम मेघा वर्षन्ति शोणितम् / किमन्यद्राजमहिषी हा मही न भविष्यति
+bhmj_6.16,pradakṣiṇaśikho vahniḥ prasādo manasastathā / lakṣavyaktaṃ jayasyaitaddharmo yatrāsti tatra saḥ,प्रदक्षिणशिखो वह्निः प्रसादो मनसस्तथा / लक्षव्यक्तं जयस्यैतद्धर्मो यत्रास्ति तत्र सः
+bhmj_6.17,śatānyekena jīyante naiko jeyaḥ śatairapi / taralā hyasidhāreyaṃ niścayo nātra gaṇyate,शतान्येकेन जीयन्ते नैको जेयः शतैरपि / तरला ह्यसिधारेयं निश्चयो नात्र गण्यते
+bhmj_6.18,ityuktvāntarhite kṣipraṃ munīndre saṃjayaṃ nṛpaḥ / papraccha dvīpasaṃsthānaṃ sa ca pṛṣṭho 'bhyabhāṣata,इत्युक्त्वान्तर्हिते क्षिप्रं मुनीन्द्रे संजयं नृपः / पप्रच्छ द्वीपसंस्थानं स च पृष्ठो ऽभ्यभाषत
+bhmj_6.19,rājanviśāle śītāṃśormaṇḍale darpaṇākṛtau / sphāraṃ sudarśanaṃ dvīpaṃ nikhilaṃ pratibimbitam,राजन्विशाले शीतांशोर्मण्डले दर्पणाकृतौ / स्फारं सुदर्शनं द्वीपं निखिलं प्रतिबिम्बितम्
+bhmj_6.20,ekataḥ pippalācchāyamanyataḥ śaśakākṛti / dvīpe 'sminmaṇlākāre lavaṇāmbudhiveṣṭite / karṇikevāmbuje prāṃśurmadhye kanakaparvataḥ,एकतः पिप्पलाच्छायमन्यतः शशकाकृति / द्वीपे ऽस्मिन्मण्लाकारे लवणाम्बुधिवेष्टिते / कर्णिकेवाम्बुजे प्रांशुर्मध्ये कनकपर्वतः
+bhmj_6.21,śayānā bhṛdharāścānye pārśvayostasya bhūbhṛtaḥ / sthitā himālayamukhāḥ spṛśantaḥ pūrvapaścimam,शयाना भृधराश्चान्ये पार्श्वयोस्तस्य भूभृतः / स्थिता हिमालयमुखाः स्पृशन्तः पूर्वपश्चिमम्
+bhmj_6.22,himavānhemakūṭaśca niṣadaśceti dakṣiṇe / uttare śṛṅgavānnīlaḥ śvetaśceti mahābalāḥ,हिमवान्हेमकूटश्च निषदश्चेति दक्षिणे / उत्तरे शृङ्गवान्नीलः श्वेतश्चेति महाबलाः
+bhmj_6.23,eṣāṃ ratnavicatrāṇāmantare varṣabhūmayaḥ / karmabhūrbhārataṃ varṣamanyāśca phalabhūmayaḥ,एषां रत्नविचत्राणामन्तरे वर्षभूमयः / कर्मभूर्भारतं वर्षमन्याश्च फलभूमयः
+bhmj_6.24,harivarṣamukheṣveva prajāsargaḥ smaropamaḥ / sthānaṃ sukṛtināṃ yatra vikhyātā gaṇḍikā iti,हरिवर्षमुखेष्वेव प्रजासर्गः स्मरोपमः / स्थानं सुकृतिनां यत्र विख्याता गण्डिका इति
+bhmj_6.25,jambūkhaṇḍaṃ tathā meroradho yatphalavisrutā / jātā jambūnadī śubhrā jāmbunadavidhāyinī,जम्बूखण्डं तथा मेरोरधो यत्फलविस्रुता / जाता जम्बूनदी शुभ्रा जाम्बुनदविधायिनी
+bhmj_6.26,uttarāḥ kuravaḥ pītvā tāmeva gatamṛtyavaḥ / divaspṛśastarestasya nāmnedaṃ dvīpamucyate,उत्तराः कुरवः पीत्वा तामेव गतमृत्यवः / दिवस्पृशस्तरेस्तस्य नाम्नेदं द्वीपमुच्यते
+bhmj_6.27,ityuktvā saṃjayo gatvā kurukṣetre rāṇāṅgaṇe / sametya dhṛtarāṣṭrāya śaśaṃya svabhaṭakṣayam,इत्युक्त्वा संजयो गत्वा कुरुक्षेत्रे राणाङ्गणे / समेत्य धृतराष्ट्राय शशंय स्वभटक्षयम्
+bhmj_6.28,***** jambūkhaṇḍanirmāṇam || 1 || ***** śṛṇu rājanhatānantasāmantaḥ śantanoḥ sutaḥ / vidadhe pāṇḍuputrāṇāṃ yathā vijayasaṃśayam,***** जम्बूखण्डनिर्माणम् ॥ १ ॥ ***** शृणु राजन्हतानन्तसामन्तः शन्तनोः सुतः / विदधे पाण्डुपुत्राणां यथा विजयसंशयम्
+bhmj_6.29,vajrasūcīmukhākhyābhyāṃ pyūhābhyāṃ rājakuñjaraiḥ mitho vyūḍheṣvanīke��u gāṅgeyenārjunena ca,वज्रसूचीमुखाख्याभ्यां प्यूहाभ्यां राजकुञ्जरैः मिथो व्यूढेष्वनीकेषु गाङ्गेयेनार्जुनेन च
+bhmj_6.30,tasminkṣattrakṣayakṣetre sarvakṣattrasamāgame / duryodhane 'tisaṃrabdhe pṛthusainyābhimānini,तस्मिन्क्षत्त्रक्षयक्षेत्रे सर्वक्षत्त्रसमागमे / दुर्योधने ऽतिसंरब्धे पृथुसैन्याभिमानिनि
+bhmj_6.31,gāṅgeyaśaṅkhanādena samudbhūte balārṇave / śaṅkhaśabdena pārthānāṃ pāñcajanyānuyāyinā,गाङ्गेयशङ्खनादेन समुद्भूते बलार्णवे / शङ्खशब्देन पार्थानां पाञ्चजन्यानुयायिना
+bhmj_6.32,pūrite bhuvanābhoge dikṣu visphūrjitāsviva / sarvasenāśrayaḥ śrīmānvijayo 'cyutasārathiḥ,पूरिते भुवनाभोगे दिक्षु विस्फूर्जितास्विव / सर्वसेनाश्रयः श्रीमान्विजयो ऽच्युतसारथिः
+bhmj_6.33,dadarśa kurusenāsu gurusaṃbandhibāndhavān / nijapratāpadahane sa teṣāṃ śalabhāyitam / matvā jagāda govindaṃ viṣaṇṇaḥ karuṇānidhiḥ,ददर्श कुरुसेनासु गुरुसंबन्धिबान्धवान् / निजप्रतापदहने स तेषां शलभायितम् / मत्वा जगाद गोविन्दं विषण्णः करुणानिधिः
+bhmj_6.34,aho vata vimūḍhānāṃ rājyaleśe sukhāya naḥ / kṛṣṇa bandhuvadhe 'pyasminsasaṃrambho 'yamudyamaḥ,अहो वत विमूढानां राज्यलेशे सुखाय नः / कृष्ण बन्धुवधे ऽप्यस्मिन्ससंरम्भो ऽयमुद्यमः
+bhmj_6.35,avatīrya sadācārastutikramyakulasthitim / kathaṃ guruvadhaprāpyāṃ bhajedasmadvidhaṛ śriyam,अवतीर्य सदाचारस्तुतिक्रम्यकुलस्थितिम् / कथं गुरुवधप्राप्यां भजेदस्मद्विधऋ श्रियम्
+bhmj_6.36,ityuktvā sāsrunayano bībhatsuḥ kṛpayā rathe / karādutsṛjya gāṇḍīvaṃ niṣasāda viṣādavān,इत्युक्त्वा सास्रुनयनो बीभत्सुः कृपया रथे / करादुत्सृज्य गाण्डीवं निषसाद विषादवान्
+bhmj_6.37,***** śrīmadbhagavadgītāsu prathamo 'dhyāyaḥ || 2 || ***** taṃ dṛṣṭvā śokavivaśaṃ jagāda madhusūdanaḥ / akāṇḍe dhairyasārasya keyaṃ kātaratā tava,***** श्रीमद्भगवद्गीतासु प्रथमो ऽध्यायः ॥ २ ॥ ***** तं दृष्ट्वा शोकविवशं जगाद मधुसूदनः / अकाण्डे धैर्यसारस्य केयं कातरता तव
+bhmj_6.38,tarasvī kṣatriyo mānī prāṇairapi yaśaḥkrayī / nijāṃ kulasthitiṃ pārtha na dharmyāṃ hātumarhasi,तरस्वी क्षत्रियो मानी प्राणैरपि यशःक्रयी / निजां कुलस्थितिं पार्थ न धर्म्यां हातुमर्हसि
+bhmj_6.39,saṃyuktaṃ vā viyuktaṃ vā nityaṃ dehena dehinam / viśvamāyāprapañce 'smanko 'nuśocati tattvadhīḥ,संयुक्तं वा वियुक्तं वा नित्यं देहेन देहिनम् / विश्वमायाप्रपञ्चे ऽस्मन्को ऽनुशोचति तत्त्वधीः
+bhmj_6.40,sukhādyavasthā dehasya kāle kāle yathāvidhāḥ / dehino 'sya tathā dehāḥ sataḥ sattāvivarjitāḥ,सुखाद्यवस्था देहस्य काले काले यथाविधाः / देहिनो ऽस्य तथा देहाः सतः सत्ताविवर्जिताः
+bhmj_6.41,viṣayendriyasaṃyogānkṣayino harṣaśokadān / sahate yo viluptātmā nirvāṇaṃ tasya śāśvatam,विषयेन्द्रियसंयोगान्क्षयिनो हर्षशोकदान् / सहते यो विलुप्तात्मा निर्वाणं तस्य शाश्वतम्
+bhmj_6.42,ajasya purāṇasya dehino 'syāvināśinaḥ / jīrṇaparṇaparāvṛttitulyeyaṃ dehakalpanā,अजस्य पुराणस्य देहिनो ऽस्याविनाशिनः / जीर्णपर्णपरावृत्तितुल्येयं देहकल��पना
+bhmj_6.43,ādimadhyāvasāneṣu vyaktāvyaktasvarūpiṇaḥ / sata evāsya satataṃ na virāmaḥ śarīriṇaḥ,आदिमध्यावसानेषु व्यक्ताव्यक्तस्वरूपिणः / सत एवास्य सततं न विरामः शरीरिणः
+bhmj_6.44,ayaśasyamatastyaktvā saṃkocaṃ vipulāśayaḥ / jayājayau samaṃ matvā viśa svargonmukho raṇam,अयशस्यमतस्त्यक्त्वा संकोचं विपुलाशयः / जयाजयौ समं मत्वा विश स्वर्गोन्मुखो रणम्
+bhmj_6.45,āsthāya yaugikīṃ buddhiṃ karmabandhavivarjitaḥ / śuṣkavedakriyāhīnaṃ guṇātītaṃ padaṃ bhuja,आस्थाय यौगिकीं बुद्धिं कर्मबन्धविवर्जितः / शुष्कवेदक्रियाहीनं गुणातीतं पदं भुज
+bhmj_6.46,sarvavedeṣu viduṣāmetadeva prayojanam / jalāśayeṣu pūrṇeṣu yathā salilahāriṇām,सर्ववेदेषु विदुषामेतदेव प्रयोजनम् / जलाशयेषु पूर्णेषु यथा सलिलहारिणाम्
+bhmj_6.47,niḥsaṅgaḥ phalasaṃnyāsī kuru karma sadoditaḥ / parameśvaramevāhi(?)vāṇijyaṃ hi phalārthinām,निःसङ्गः फलसंन्यासी कुरु कर्म सदोदितः / परमेश्वरमेवाहि(?)वाणिज्यं हि फलार्थिनाम्
+bhmj_6.48,yadā te vītamohasya buddhiryāsyati nirvṛtim / kṛtī bhaviṣyasi tadā śruteṣvartheṣvanādaraḥ,यदा ते वीतमोहस्य बुद्धिर्यास्यति निर्वृतिम् / कृती भविष्यसि तदा श्रुतेष्वर्थेष्वनादरः
+bhmj_6.49,iti bruvāṇaḥ pārthena sthitaprajñasya lakṣaṇam / pṛṣṭaḥ samādhisaktasya bhagavānityabhāṣata,इति ब्रुवाणः पार्थेन स्थितप्रज्ञस्य लक्षणम् / पृष्टः समाधिसक्तस्य भगवानित्यभाषत
+bhmj_6.50,īśvarādaparo nāhamiti svānandanirbharaḥ / nirastākhilasaṃkalpaḥ sthitaprajño 'bhidhīyate,ईश्वरादपरो नाहमिति स्वानन्दनिर्भरः / निरस्ताखिलसंकल्पः स्थितप्रज्ञो ऽभिधीयते
+bhmj_6.51,āste kūrma ivāṅgāni kāmānsaṃvṛtyayaḥ śrayam / viṣayādhyānavirahātsthitadhīrna sa naśyati,आस्ते कूर्म इवाङ्गानि कामान्संवृत्ययः श्रयम् / विषयाध्यानविरहात्स्थितधीर्न स नश्यति
+bhmj_6.52,kaṣṭaistapobhirviṣayāḥ śuṣyantyeva rasaṃ vinā / anādaraviraktānāṃ sadāpyadhyātmadarśinām,कष्टैस्तपोभिर्विषयाः शुष्यन्त्येव रसं विना / अनादरविरक्तानां सदाप्यध्यात्मदर्शिनाम्
+bhmj_6.53,nidrārlubhūtakāleṣu prabuddhistimireṣu yaḥ / sa mahābdhirivākṣobhyaḥ sthitiṃ brāhmīṃ prapadyate,निद्रार्लुभूतकालेषु प्रबुद्धिस्तिमिरेषु यः / स महाब्धिरिवाक्षोभ्यः स्थितिं ब्राह्मीं प्रपद्यते
+bhmj_6.54,***** śrīgītāsu dvitīyo 'dhyāyaḥ || 3 || ***** śrutvaitadarjunaḥ kṛṣṇamuvācākulitāśayaḥ / kathamevaṃ vadanghore samare 'sminyunakṣi mām,***** श्रीगीतासु द्वितीयो ऽध्यायः ॥ ३ ॥ ***** श्रुत्वैतदर्जुनः कृष्णमुवाचाकुलिताशयः / कथमेवं वदन्घोरे समरे ऽस्मिन्युनक्षि माम्
+bhmj_6.55,karmaṇaḥ śreyasī buddhirityuktvāpi svayaṃ vibho / karma durmatiyogyaṃ māṃ praśaṃsasi vimohayan,कर्मणः श्रेयसी बुद्धिरित्युक्त्वापि स्वयं विभो / कर्म दुर्मतियोग्यं मां प्रशंससि विमोहयन्
+bhmj_6.56,śreyo vadetyuktavati śvetāśve keśavo 'bravīt / niṣṭhā prajñānakarmabhyāṃ mayoktā sāṃkhyayogayoḥ,श्रेयो वदेत्युक्तवति श्वेताश्वे केशवो ऽब्रवीत् / निष्ठा प्रज्ञानकर्मभ्यां मयोक्ता सांख्ययोगयोः
+bhmj_6.57,anārambhānna ca tyāgātkarmaṇo mucyate janaḥ / śrotrādayo balādasya dhāvantyeva svakarmasu,अनारम्भान्न च त्यागात्कर्मणो मुच्यते जनः / श्रोत्रादयो बलादस्य धावन्त्येव स्वकर्मसु
+bhmj_6.58,smaranti manasā sarvaṃ ruddhakarmendriyā api / mithyācārānatvasaktāḥ(?)karmiṇo niyatāntarāḥ,स्मरन्ति मनसा सर्वं रुद्धकर्मेन्द्रिया अपि / मिथ्याचारानत्वसक्ताः(?)कर्मिणो नियतान्तराः
+bhmj_6.59,śreyo hyakarmaṇaḥ karma na yajñaḥ karmaṇā vinā / yajñaśeṣāśinaḥ puṇyadrumāḥ kevalabhoginaḥ,श्रेयो ह्यकर्मणः कर्म न यज्ञः कर्मणा विना / यज्ञशेषाशिनः पुण्यद्रुमाः केवलभोगिनः
+bhmj_6.60,karmasthito 'pi niḥsaṃjño(saṅgo) yadā prāpnoti mānavaḥ / ātmārāmadaśāstuṣṭhastadā kāryānnivartate,कर्मस्थितो ऽपि निःसंज्ञो(सङ्गो) यदा प्राप्नोति मानवः / आत्मारामदशास्तुष्ठस्तदा कार्यान्निवर्तते
+bhmj_6.61,karmaṇaiva gatāḥ siddhiṃ janakapramukhāḥ purā / tanmā kāryānnivartasva lokastvāmanuvartatām,कर्मणैव गताः सिद्धिं जनकप्रमुखाः पुरा / तन्मा कार्यान्निवर्तस्व लोकस्त्वामनुवर्तताम्
+bhmj_6.62,mamāpi kṛtakṛtyasya karmedaṃ sthitirakṣiṇaḥ / vinasyatyanyathā loko matpramāṇaviśṛṅkhalaḥ,ममापि कृतकृत्यस्य कर्मेदं स्थितिरक्षिणः / विनस्यत्यन्यथा लोको मत्प्रमाणविशृङ्खलः
+bhmj_6.63,pātraṃ sarvajñayogyeṣu nādareṣu pṛthagjanaḥ / tasmānnotsāhayedetānpaṅgūnvegagatāniva,पात्रं सर्वज्ञयोग्येषु नादरेषु पृथग्जनः / तस्मान्नोत्साहयेदेतान्पङ्गून्वेगगतानिव
+bhmj_6.64,yudhyasva sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya nirvṛtaḥ / taranti hi tamo ghoraṃ nityaṃ manmatavartinaḥ,युध्यस्व सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य निर्वृतः / तरन्ति हि तमो घोरं नित्यं मन्मतवर्तिनः
+bhmj_6.65,prakṛterucitaṃ sarvaṃ svadharmanirataḥ kuru / rāgadveṣau parityajya priyāpriyasamudbhavau,प्रकृतेरुचितं सर्वं स्वधर्मनिरतः कुरु / रागद्वेषौ परित्यज्य प्रियाप्रियसमुद्भवौ
+bhmj_6.66,śrutvaitadarjuno 'vādītpreritaḥ kena pātakam / caratyanīśvaraḥ prāṇī balādiva vaśīkṛtaḥ,श्रुत्वैतदर्जुनो ऽवादीत्प्रेरितः केन पातकम् / चरत्यनीश्वरः प्राणी बलादिव वशीकृतः
+bhmj_6.67,iti pṛṣṭo hṛṣīkeśo jagāda jagatāṃ patiḥ / rajoguṇasamutthena harṣaśokādidāyinā,इति पृष्टो हृषीकेशो जगाद जगतां पतिः / रजोगुणसमुत्थेन हर्षशोकादिदायिना
+bhmj_6.68,lokasaṃhāraśīlena kāmena krodhabandhunā / ahaṃkāreṇa balinā ghoreṇānena vairiṇā,लोकसंहारशीलेन कामेन क्रोधबन्धुना / अहंकारेण बलिना घोरेणानेन वैरिणा
+bhmj_6.69,śevālenaiva salilaṃ rajasevāmalaṃ nabhaḥ / āvṛto malinonātmā meghenaivodito raviḥ,शेवालेनैव सलिलं रजसेवामलं नभः / आवृतो मलिनोनात्मा मेघेनैवोदितो रविः
+bhmj_6.70,manobuddhisamāyuktaṃ sthānamindriyapañjaram / yasya taṃ duḥsahaṃ śatruṃ kāmarūpa vināśaya,मनोबुद्धिसमायुक्तं स्थानमिन्द्रियपञ्जरम् / यस्य तं दुःसहं शत्रुं कामरूप विनाशय
+bhmj_6.71,***** śrīgītāsu tṛtīyo 'dhyāyaḥ || 4 || ***** sūryeṇāptaḥ purā matto yogo 'yaṃ manunā tataḥ / ya eva kālenotsannastubhyamadya mayoditaḥ,***** श्रीगीतासु तृतीयो ऽध्यायः ॥ ४ ॥ ***** सूर्येणाप्तः पुरा मत्तो योगो ऽयं मनुना ततः / य एव कालेनोत्सन्नस्��ुभ्यमद्य मयोदितः
+bhmj_6.72,anekajanmasākṣī tvaṃ bhaktaḥ sahacaro 'pi me / na tatsmṛtipathaṃ yātaṃ kiṃtu te prāktanaṃ vapuḥ,अनेकजन्मसाक्षी त्वं भक्तः सहचरो ऽपि मे / न तत्स्मृतिपथं यातं किंतु ते प्राक्तनं वपुः
+bhmj_6.73,ahaṃ tu nityadharamasya sthitaye guptaye satām / yuge yuge bhavāmyeṣa vināśāya dṛrātmanām,अहं तु नित्यधरमस्य स्थितये गुप्तये सताम् / युगे युगे भवाम्येष विनाशाय दृरात्मनाम्
+bhmj_6.74,akṛtaṃ dharmakartāraṃ karmaitannāvṛṇoti mām / tvamapyasakto niṣkāmaḥ kuru karma kulocitam,अकृतं धर्मकर्तारं कर्मैतन्नावृणोति माम् / त्वमप्यसक्तो निष्कामः कुरु कर्म कुलोचितम्
+bhmj_6.75,durjñeyaḥ pravibhāgastu karmākarmavikarmaṇām / svocitaṃ phalahīnaṃ ca viruddhaṃ ceti bhedataḥ,दुर्ज्ञेयः प्रविभागस्तु कर्माकर्मविकर्मणाम् / स्वोचितं फलहीनं च विरुद्धं चेति भेदतः
+bhmj_6.76,karmaṇaḥ phalasaṃnyāsādyo 'nupaśyatyakarmatām / jānātyakarmaṇaḥ pāpātkarma yaśca sa buddhimān,कर्मणः फलसंन्यासाद्यो ऽनुपश्यत्यकर्मताम् / जानात्यकर्मणः पापात्कर्म यश्च स बुद्धिमान्
+bhmj_6.77,jñānāgninā dagdhakarmā nityānando nirāśrayaḥ / nirāśīrnirahaṃkāro yajvā brahmaṇi līyate,ज्ञानाग्निना दग्धकर्मा नित्यानन्दो निराश्रयः / निराशीर्निरहंकारो यज्वा ब्रह्मणि लीयते
+bhmj_6.78,brahmārpaṇena brahmagnau hutvā brahmamayaṃ haviḥ / prāṇayajñarato yāti brahma brahmasamādhinā,ब्रह्मार्पणेन ब्रह्मग्नौ हुत्वा ब्रह्ममयं हविः / प्राणयज्ञरतो याति ब्रह्म ब्रह्मसमाधिना
+bhmj_6.79,saṃyamāgnāvindriyāṇi viṣayānindriyānale / tatkarmāṇyātmayogāgnau hutvā yānti parāṃ gatim,संयमाग्नाविन्द्रियाणि विषयानिन्द्रियानले / तत्कर्माण्यात्मयोगाग्नौ हुत्वा यान्ति परां गतिम्
+bhmj_6.80,ye 'pi dravyatapoyogasvādhyāyajñānayājinaḥ / prāṇāpānādiha viṣo dhṛtvā nāḍīṣu dhāraṇam,ये ऽपि द्रव्यतपोयोगस्वाध्यायज्ञानयाजिनः / प्राणापानादिह विषो धृत्वा नाडीषु धारणम्
+bhmj_6.81,samarpayanti nikhilaṃ jñānaṃ vigatakalmaṣāḥ / te prayānti paraṃ dhāma yajñaśiṣṭāmṛtāśinaḥ,समर्पयन्ति निखिलं ज्ञानं विगतकल्मषाः / ते प्रयान्ति परं धाम यज्ञशिष्टामृताशिनः
+bhmj_6.82,tadvidhāḥ praṇipātena sevitā jñāninastvayā / ayatnāttvāṃ vidhāsyanti svātmanyakhiladarśinam,तद्विधाः प्रणिपातेन सेविता ज्ञानिनस्त्वया / अयत्नात्त्वां विधास्यन्ति स्वात्मन्यखिलदर्शिनम्
+bhmj_6.83,jñānāgninā dagdhapāpaḥ pavitreṇa bhaviṣyasi / kālena śraddadhānānāṃ svayaṃ jñānaṃ prasīdati,ज्ञानाग्निना दग्धपापः पवित्रेण भविष्यसि / कालेन श्रद्दधानानां स्वयं ज्ञानं प्रसीदति
+bhmj_6.84,naśyanti saṃśayajuṣo mūḍhā na tvastasaṃśayāḥ / jñāninaḥ saṃśayaṃ tvasmātsthitvottiṣṭha vibhūtaye,नश्यन्ति संशयजुषो मूढा न त्वस्तसंशयाः / ज्ञानिनः संशयं त्वस्मात्स्थित्वोत्तिष्ठ विभूतये
+bhmj_6.85,***** śrīgītāsu caturtho 'dhyāyaḥ || 5 || ***** niśamya tatpunaḥ pārthaḥ papraccha madhusūdanam / saṃnyāsakarmayogābhyāṃ śreyo brūhi janārdana,***** श्रीगीतासु चतुर्थो ऽध्यायः ॥ ५ ॥ ***** निशम्य तत्पुनः पार्थः पप्रच्छ मधुसूदनम् / संन्यासकर्मयोगाभ्यां श्रेयो ब्रूहि जनार्दन
+bhmj_6.86,iti pṛṣṭo 'vadacchaurirubhāvetau vimuktaye / karmayogastu saṃnyāsādviśiṣṭa iti me matiḥ,इति पृष्टो ऽवदच्छौरिरुभावेतौ विमुक्तये / कर्मयोगस्तु संन्यासाद्विशिष्ट इति मे मतिः
+bhmj_6.87,śṛṇvanto 'pi vadanto 'pi spṛśanto 'pi svakarmaṇi / saktā api na sajjanti paṅke ravikarā iva,शृण्वन्तो ऽपि वदन्तो ऽपि स्पृशन्तो ऽपि स्वकर्मणि / सक्ता अपि न सज्जन्ति पङ्के रविकरा इव
+bhmj_6.88,tadeva vihitaṃ kiṃcitpuṃsāṃ sukṛtaduṣkṛtam / ajñānapihite jñāne kiṃ tveṣā karmavāsanā,तदेव विहितं किंचित्पुंसां सुकृतदुष्कृतम् / अज्ञानपिहिते ज्ञाने किं त्वेषा कर्मवासना
+bhmj_6.89,jñānenotsāritā jñānāḥ parāṃ niṣṭhāmupāgatāḥ / brāhmaṇe vā śvapāke vā vibudhāḥ samadṛṣṭayaḥ,ज्ञानेनोत्सारिता ज्ञानाः परां निष्ठामुपागताः / ब्राह्मणे वा श्वपाके वा विबुधाः समदृष्टयः
+bhmj_6.90,bāhye sukhe viraktānāṃ duḥkhajanmani naśvare / antaḥsukhārāmatayā paraṃ jyotiḥ prasīdati,बाह्ये सुखे विरक्तानां दुःखजन्मनि नश्वरे / अन्तःसुखारामतया परं ज्योतिः प्रसीदति
+bhmj_6.91,bahiḥ sparśānsamutsṛjya bhrūmadhyanihitekṣaṇaḥ / nāsāntare samau dhṛtvā prāṇāpānau vimuktaye,बहिः स्पर्शान्समुत्सृज्य भ्रूमध्यनिहितेक्षणः / नासान्तरे समौ धृत्वा प्राणापानौ विमुक्तये
+bhmj_6.92,kāmarāgamadadveṣabhayakrodhavivarjitaḥ / ahantā jñānatamasāṃ śāntiṃ vindatyamatsaraḥ,कामरागमदद्वेषभयक्रोधविवर्जितः / अहन्ता ज्ञानतमसां शान्तिं विन्दत्यमत्सरः
+bhmj_6.93,***** śrīgītāsu pañcamo 'dhyāyaḥ || 6 || ***** kriyāvānaphalākāṅkṣī nijaṃ karma karoti yaḥ / ārurukṣudaśātīto yogārūḍho vimatsaraḥ,***** श्रीगीतासु पञ्चमो ऽध्यायः ॥ ६ ॥ ***** क्रियावानफलाकाङ्क्षी निजं कर्म करोति यः / आरुरुक्षुदशातीतो योगारूढो विमत्सरः
+bhmj_6.94,kūṭastho jñānatṛptaśca paśyatyātmānamātmanā / samāsanaḥ samākāro nistaraṅga ivodadhiḥ,कूटस्थो ज्ञानतृप्तश्च पश्यत्यात्मानमात्मना / समासनः समाकारो निस्तरङ्ग इवोदधिः
+bhmj_6.95,ghrāṇāgradarśī śāntātmā māmupaiti samādhinā / yuktāhārādiceṣṭasya nityaṃ niṣkampacetasaḥ,घ्राणाग्रदर्शी शान्तात्मा मामुपैति समाधिना / युक्ताहारादिचेष्टस्य नित्यं निष्कम्पचेतसः
+bhmj_6.96,ātmalābho bhavatyeva tyaktakāmasya yoginaḥ / manaḥ saṃyamya paśyanti sravatyetadyato yataḥ,आत्मलाभो भवत्येव त्यक्तकामस्य योगिनः / मनः संयम्य पश्यन्ति स्रवत्येतद्यतो यतः
+bhmj_6.97,ātmānaṃ māṃ ca sarvatra mamātmani tathākhilam / manasaścañcalasyāsya vairāgyeṇaiva saṃyamaḥ,आत्मानं मां च सर्वत्र ममात्मनि तथाखिलम् / मनसश्चञ्चलस्यास्य वैराग्येणैव संयमः
+bhmj_6.98,tathābhyāsena balinā vātasyeva pramāthinaḥ / etadākarṇya kaunteyaḥ punaḥ papraccha keśavam,तथाभ्यासेन बलिना वातस्येव प्रमाथिनः / एतदाकर्ण्य कौन्तेयः पुनः पप्रच्छ केशवम्
+bhmj_6.99,lolatvānmanaso deva yogādbhraṣṭasya kā gatiḥ / arjuneneti bhagavānpunaḥ pṛṣṭo 'bhyabhāṣata,लोलत्वान्मनसो देव योगाद्भ्रष्टस्य का गतिः / अर्जुनेनेति भगवान्पुनः पृष्टो ऽभ्यभाषत
+bhmj_6.100,yogabhraṣṭo 'pi puruṣaḥ śubhakṛttu bhaviṣyati / ciraṃ bhuktvā sukhaṃ divyaṃ sa kalyāṇapuraḥ saraḥ,योगभ्रष्टो ऽपि पुरुषः शुभकृत्तु भविष्यति / चिरं भुक्त्वा सुखं दिव्यं स कल्याणपुरः सरः
+bhmj_6.101,bhogināṃ yogināṃ vāpi saṃbhūto mahatāṃ kule / pūrvābhyastaṃ punardhīmāñjanmabhiḥ pratipadyate / tapo jñānādhikaṃ yogaṃ tasmādyogī bhavārjuna,भोगिनां योगिनां वापि संभूतो महतां कुले / पूर्वाभ्यस्तं पुनर्धीमाञ्जन्मभिः प्रतिपद्यते / तपो ज्ञानाधिकं योगं तस्माद्योगी भवार्जुन
+bhmj_6.102,***** śrīgītāsu ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ || 7 || ***** mayi nyastamanā nityaṃ bhaktyā māṃ vetti mānava / aṣṭamūrtirahaṃ sarvaṃ jīvabhūtaścarācare,***** श्रीगीतासु षष्ठो ऽध्यायः ॥ ७ ॥ ***** मयि न्यस्तमना नित्यं भक्त्या मां वेत्ति मानव / अष्टमूर्तिरहं सर्वं जीवभूतश्चराचरे
+bhmj_6.103,utpattisthitisaṃhārakāraṇaṃ māṃ vidurbudhāḥ / sarve matprāṇitā bhāvā mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam,उत्पत्तिस्थितिसंहारकारणं मां विदुर्बुधाः / सर्वे मत्प्राणिता भावा मयि सर्वं प्रतिष्ठितम्
+bhmj_6.104,devīṃ māyāṃ dadhānaṃ māṃ na jānāti vimohitaḥ / ye tu jānanti māṃ māyāṃ bhavanti kṛtinaḥ sadā,देवीं मायां दधानं मां न जानाति विमोहितः / ये तु जानन्ति मां मायां भवन्ति कृतिनः सदा
+bhmj_6.105,arthī jijñāsurārto vā jñānī vā māṃ prapadyate / priyaḥ priyasya satataṃ jñāninastvasmi gocare,अर्थी जिज्ञासुरार्तो वा ज्ञानी वा मां प्रपद्यते / प्रियः प्रियस्य सततं ज्ञानिनस्त्वस्मि गोचरे
+bhmj_6.106,ananyadevatābhaktāḥ śraddhāvanto visaṃśayāḥ / vāsudevaḥ sarvamiti yajante māṃ mumukṣavaḥ,अनन्यदेवताभक्ताः श्रद्धावन्तो विसंशयाः / वासुदेवः सर्वमिति यजन्ते मां मुमुक्षवः
+bhmj_6.107,te brahmādhyātmakarmākhyaṃ sādhibhūtaṃ vidanti mām / sādhidaivādhiyajñaṃ ca dehavyuparameṣvapi,ते ब्रह्माध्यात्मकर्माख्यं साधिभूतं विदन्ति माम् / साधिदैवाधियज्ञं च देहव्युपरमेष्वपि
+bhmj_6.108,***** śrīgītāsu saptame 'dhyāyaḥ || 8 || ***** acyutenetyabhihite śakrasūnurabhāṣata / kimetadbrahma bhagavannadhiyajñaḥ kimucyate,***** श्रीगीतासु सप्तमे ऽध्यायः ॥ ८ ॥ ***** अच्युतेनेत्यभिहिते शक्रसूनुरभाषत / किमेतद्ब्रह्म भगवन्नधियज्ञः किमुच्यते
+bhmj_6.109,iti pṛṣṭo hṛṣīkeśo babhāṣe śvetavāhanam / anaśvaraṃ parabrahma bhāvo 'dhyātmā tathātmanaḥ,इति पृष्टो हृषीकेशो बभाषे श्वेतवाहनम् / अनश्वरं परब्रह्म भावो ऽध्यात्मा तथात्मनः
+bhmj_6.110,niḥsaṅgo bhavakṛtkarma naśvareṣvadhibhūtatā / adhidaivo 'hamevātra hyadhiyajño 'pyahaṃ vibhuḥ,निःसङ्गो भवकृत्कर्म नश्वरेष्वधिभूतता / अधिदैवो ऽहमेवात्र ह्यधियज्ञो ऽप्यहं विभुः
+bhmj_6.111,antakāle smaranto māṃ praviśantyeva bhāvitāḥ / paryante bhāvatulyā hi nṛṇāṃ janmāntarasthitiḥ,अन्तकाले स्मरन्तो मां प्रविशन्त्येव भाविताः / पर्यन्ते भावतुल्या हि नृणां जन्मान्तरस्थितिः
+bhmj_6.112,kaviṃ purāṇaṃ śāstāramaṇīyāṃsamaṇorapi / parastāttamaso nityaṃ ye smaranti raviprabham,कविं पुराणं शास्तारमणीयांसमणोरपि / परस्तात्तमसो नित्यं ये स्मरन्ति रविप्रभम्
+bhmj_6.113,bhrūmadhye vihitaprāṇā brahmarandhravibhedinaḥ / omityekākṣaraṃ brahma japanto yānti te param,भ्रूमध्ये विहितप्राणा ब्रह्मरन्ध्रविभेदिनः / ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म जपन्तो यान्ति ते परम्
+bhmj_6.114,brahmādibhirbhūtasargaścakravatparivartate / paraṃ māṃ pratipannāste na bhavanti bhave punaḥ,ब्रह्मादिभिर्भूतसर्गश्चक्रवत्परिवर्तते / परं मां प्रतिपन्नास्ते न भवन्ति भवे पुनः
+bhmj_6.115,vairañce 'sminnahorātre bhavanti na bhavanti ca / bhūtānyekastu bhagavānavyakto na vinaśyati / tejomayamahaḥ śuklo mokṣāyaivottarāyaṇam,वैरञ्चे ऽस्मिन्नहोरात्रे भवन्ति न भवन्ति च / भूतान्येकस्तु भगवानव्यक्तो न विनश्यति / तेजोमयमहः शुक्लो मोक्षायैवोत्तरायणम्
+bhmj_6.116,***** śrīgītāsvaṣṭamo 'dhyāyaḥ || 9 || ***** rājaguhyamidaṃ cānyatpavitraṃ śṛṇu phalguṇa / aśraddadhāno nāpnoti māṃ saṃsāravaśīkṛtaḥ,***** श्रीगीतास्वष्टमो ऽध्यायः ॥ ९ ॥ ***** राजगुह्यमिदं चान्यत्पवित्रं शृणु फल्गुण / अश्रद्दधानो नाप्नोति मां संसारवशीकृतः
+bhmj_6.117,sarvakartari bhūtāni mayi santi na teṣvaham / lokāḥ sthitā na sthitāśca mayi vyomnīva vāyavaḥ,सर्वकर्तरि भूतानि मयि सन्ति न तेष्वहम् / लोकाः स्थिता न स्थिताश्च मयि व्योम्नीव वायवः
+bhmj_6.118,adhiṣṭhitaiṣā prakṛtirmayā sūte carācaram / asaktaṃ māṃ na jānanti malināmoghadarśinaḥ,अधिष्ठितैषा प्रकृतिर्मया सूते चराचरम् / असक्तं मां न जानन्ति मलिनामोघदर्शिनः
+bhmj_6.119,sarvaṃ sarvagataṃ yajñaṃ vedyaṃ bījaṃ bhavābhavam / vidanti māṃ sukutinaḥ sarvakāraṇakāraṇam,सर्वं सर्वगतं यज्ञं वेद्यं बीजं भवाभवम् / विदन्ति मां सुकुतिनः सर्वकारणकारणम्
+bhmj_6.120,trayīdharmajuṣaḥ svargabhogalābhakṣayākulāḥ / na prāpnuvanti māṃ śuṣkakriyāpāśavaśīkṛtāḥ,त्रयीधर्मजुषः स्वर्गभोगलाभक्षयाकुलाः / न प्राप्नुवन्ति मां शुष्कक्रियापाशवशीकृताः
+bhmj_6.121,madekaśaraṇā nityaṃ kṛtino 'nanyayājinaḥ / apyanyayonisaṃbhūtāḥ svayamāyānti yatpadam,मदेकशरणा नित्यं कृतिनो ऽनन्ययाजिनः / अप्यन्ययोनिसंभूताः स्वयमायान्ति यत्पदम्
+bhmj_6.122,***** śrīgītāsu navamo 'dhyāyaḥ || 10 || ***** bhūyo 'pi me śṛṇu sakhe prītyā yatpratibodhyase / na tattvenāmaragaṇā munayo vā vidanti mām,***** श्रीगीतासु नवमो ऽध्यायः ॥ १० ॥ ***** भूयो ऽपि मे शृणु सखे प्रीत्या यत्प्रतिबोध्यसे / न तत्त्वेनामरगणा मुनयो वा विदन्ति माम्
+bhmj_6.123,carācare 'sminpravaraṃ yadyatpaśyasi bhūtimat / tadahaṃ sarvabhūtātmā na hi kiṃcinmayā vinā,चराचरे ऽस्मिन्प्रवरं यद्यत्पश्यसि भूतिमत् / तदहं सर्वभूतात्मा न हि किंचिन्मया विना
+bhmj_6.124,ahaṃ viṣṇurahaṃ sūryaścandro 'haṃ maghavānaham / śaṃkaro 'haṃ dhaneśaśca vahniḥ suragurustathā / akṣaro 'hamahaṃ kālo jayo 'haṃ bhūtirapyaham,अहं विष्णुरहं सूर्यश्चन्द्रो ऽहं मघवानहम् / शंकरो ऽहं धनेशश्च वह्निः सुरगुरुस्तथा / अक्षरो ऽहमहं कालो जयो ऽहं भूतिरप्यहम्
+bhmj_6.125,***** śrīgītāsu daśamo 'dhyāyaḥ || 11 || ***** śrutvaitadavadatpārtho jāne tvāṃ sarvamacyuta / kiṃtu viśvamayaṃ rūpaṃ draṣṭumicchami te vibho,***** श्रीगीतासु दशमो ऽध्यायः ॥ ११ ॥ ***** श्रुत्वैतदवदत्पार्थो जाने त्वां सर्वमच्युत / किंतु विश्वमयं रूपं द्रष्टुमिच्छमि ते विभो
+bhmj_6.126,ityuktaḥ pāṇḍuputreṇa bhagavānkaiṭabhāntakaḥ / viśvāviṣkārakalayā viśvarūpamadarśayat,इत्युक्तः पाण्डुपुत्रेण भगवान्कैटभान्तकः / विश्वाविष्कारकलया विश्वरूपमदर्शयत्
+bhmj_6.127,tasyānantaśironetrasahasrabhujaśālinaḥ / dehe jagannivāsasya līnaṃ viśvamadṛśyata,तस्यानन्तशिरोनेत्रसहस्रभुजशालिनः / देहे जगन्निवासस्य लीनं विश्वमदृश्यत
+bhmj_6.128,atisūryāgnimahasā tejasā pūritāmbaram / dṛṣṭvā pulakitaḥ pārthastamuvāca kṛtāñjaliḥ,अतिसूर्याग्निमहसा तेजसा पूरिताम्बरम् / दृष्ट्वा पुलकितः पार्थस्तमुवाच कृताञ्जलिः
+bhmj_6.129,paśyāmyudagragīrvāṇagrāmavyāptoruvigraham / tvāṃ yena pūritaṃ sarvamanavacchinnavarṣmaṇā,पश्याम्युदग्रगीर्वाणग्रामव्याप्तोरुविग्रहम् / त्वां येन पूरितं सर्वमनवच्छिन्नवर्ष्मणा
+bhmj_6.130,brahmarudramarudvahnimunīndrabhujagākulam / draṣṭuṃ tadeva paryantarahitaṃ notsahe vapuḥ,ब्रह्मरुद्रमरुद्वह्निमुनीन्द्रभुजगाकुलम् / द्रष्टुं तदेव पर्यन्तरहितं नोत्सहे वपुः
+bhmj_6.131,bhīṣmadroṇamukhānvīrānpraviṣṭānvadanāni te / daṃṣṭrotkaṭāni paśyāmi kālasyeva yugakṣaye,भीष्मद्रोणमुखान्वीरान्प्रविष्टान्वदनानि ते / दंष्ट्रोत्कटानि पश्यामि कालस्येव युगक्षये
+bhmj_6.132,ko bhavānsarvasaṃhārāraudreṇa vapuṣāsūdanaḥ / akāṇḍe dagdhumakhilānsvayaṃ lokānsamudyataḥ,को भवान्सर्वसंहारारौद्रेण वपुषासूदनः / अकाण्डे दग्धुमखिलान्स्वयं लोकान्समुद्यतः
+bhmj_6.133,ityuktavati kaunteye jagāda madhusūdanaḥ / ahaṃ jagatkṣayotkṣopadīkṣitaḥ kṣitipāntakaḥ,इत्युक्तवति कौन्तेये जगाद मधुसूदनः / अहं जगत्क्षयोत्क्षोपदीक्षितः क्षितिपान्तकः
+bhmj_6.134,kurusenāgragānvīrānpūrvaṃ vinihatānmayā / hatvā yaśaḥśriyā jṛṣṭamavāpnuhi kulocitam,कुरुसेनाग्रगान्वीरान्पूर्वं विनिहतान्मया / हत्वा यशःश्रिया जृष्टमवाप्नुहि कुलोचितम्
+bhmj_6.135,tacchrutvā kāliyārātervacaḥ pārthaḥ kṛtāñjaliḥ / uvāca kampitamanāḥ praṇato gadgadasvanaḥ,तच्छ्रुत्वा कालियारातेर्वचः पार्थः कृताञ्जलिः / उवाच कम्पितमनाः प्रणतो गद्गदस्वनः
+bhmj_6.136,kīrtyā jaganti hṛṣyanti stutayā siddhacāraṇaiḥ / dīptyā dravanti rakṣāṃsi sthāne tava janārdana,कीर्त्या जगन्ति हृष्यन्ति स्तुतया सिद्धचारणैः / दीप्त्या द्रवन्ति रक्षांसि स्थाने तव जनार्दन
+bhmj_6.137,naumi tvāṃ jagadāvāsaṃ viśvarūpamadhokṣajam / anantaṃ śāśvataṃ dhāma sarvātmānaṃ punaḥ punaḥ,नौमि त्वां जगदावासं विश्वरूपमधोक्षजम् / अनन्तं शाश्वतं धाम सर्वात्मानं पुनः पुनः
+bhmj_6.138,kṣamyatāṃ tatsuhṛditi svayaṃ yatpraṇatapriyaḥ / ukto 'si kṛṣṇa govinda yādaveti purā mayā,क्षम्यतां तत्सुहृदिति स्वयं यत्प्रणतप्रियः / उक्तो ऽसि कृष्ण गोविन्द यादवेति पुरा मया
+bhmj_6.139,ugraṃ tadevaṃ bhagavandṛṣṭvā rūpamahaṃ mahat / cakrārūḍhamivāśeṣaṃ paśyāmi nikhilaṃ jagat,उग्रं तदेवं भगवन्दृष्ट्वा रूपमहं महत् / चक्रारूढमिवाशेषं पश्यामि निखिलं जगत्
+bhmj_6.140,prasīda darśaya vibho vapuḥ saumyaṃ tadeva me / śāntiṃ me yāti sahasā nānyatā vyathitaṃ manaḥ,प्रसीद दर्���य विभो वपुः सौम्यं तदेव मे / शान्तिं मे याति सहसा नान्यता व्यथितं मनः
+bhmj_6.141,iti prasāditaḥ kṛṣṇaḥ praṇatena kirīṭinā / adarśayannijaṃ rūpaṃ tadevātha caturbhujam,इति प्रसादितः कृष्णः प्रणतेन किरीटिना / अदर्शयन्निजं रूपं तदेवाथ चतुर्भुजम्
+bhmj_6.142,devā api na paśyanti mamedaṃ sarvagaṃ vapuḥ / ityuktvāśvāsayāmāsa kaunteyaṃ kamalādhavaḥ,देवा अपि न पश्यन्ति ममेदं सर्वगं वपुः / इत्युक्त्वाश्वासयामास कौन्तेयं कमलाधवः
+bhmj_6.143,***** śrīgītāsvekādaso 'dhyāyaḥ || 12 || ***** athārjuno 'vadatkṛṣṇaṃ ye bhaktāstvāmupāsate / avyaktamakṣaraṃ ye ca teṣāṃ ke 'dhikayoginaḥ,***** श्रीगीतास्वेकादसो ऽध्यायः ॥ १२ ॥ ***** अथार्जुनो ऽवदत्कृष्णं ये भक्तास्त्वामुपासते / अव्यक्तमक्षरं ये च तेषां के ऽधिकयोगिनः
+bhmj_6.144,pārtheneti hariḥ pṛṣṭo vihitānugraho 'vadat / madbhaktāḥ śraddhayopetāḥ sarvathā yogino 'dhikāḥ,पार्थेनेति हरिः पृष्टो विहितानुग्रहो ऽवदत् / मद्भक्ताः श्रद्धयोपेताः सर्वथा योगिनो ऽधिकाः
+bhmj_6.145,kleśenaiva tu matprāptiravyaktākṣarasevanāt / sūkṣmasthūlagatirduḥkhaṃ tattvajñairapyavāpyate,क्लेशेनैव तु मत्प्राप्तिरव्यक्ताक्षरसेवनात् / सूक्ष्मस्थूलगतिर्दुःखं तत्त्वज्ञैरप्यवाप्यते
+bhmj_6.146,madbhaktāstvacirādeva prāpnuvanti paraṃ padam / atastvaṃ manmanā nityamananyanirato bhava,मद्भक्तास्त्वचिरादेव प्राप्नुवन्ति परं पदम् / अतस्त्वं मन्मना नित्यमनन्यनिरतो भव
+bhmj_6.147,vaśe yadi na te cittamabhyāsena gṛhāṇa tat / tatrāpyaśakto matkarmā satataṃ śreyase bhava,वशे यदि न ते चित्तमभ्यासेन गृहाण तत् / तत्राप्यशक्तो मत्कर्मा सततं श्रेयसे भव
+bhmj_6.148,athavā phalasaṃnyāsaṃ karmaṇāṃ kuru matparaḥ / jñānaṃ hi paramābhyāsājjñānāddhyānamihottamam,अथवा फलसंन्यासं कर्मणां कुरु मत्परः / ज्ञानं हि परमाभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानमिहोत्तमम्
+bhmj_6.149,dhyānācca phalasaṃnyāsastataḥ śāntirviśiṣyate / adveṣṭā karuṇāsindhuḥ sukhaduḥkhasamaḥ śamī,ध्यानाच्च फलसंन्यासस्ततः शान्तिर्विशिष्यते / अद्वेष्टा करुणासिन्धुः सुखदुःखसमः शमी
+bhmj_6.150,udāsīnaḥ śucirdakṣaḥ kṣamī bhaktaḥ priyo mama / ***** śrīgītāsu dvādaśo 'dhyāyaḥ || 13 || ***** śarīraṃ kṣetramityāhuḥ kṣetrajñaṃ māṃ vidurbudhāḥ / kṣetraṃ tatsavikāraṃ tu māyā bhūtādi ca sthitam,उदासीनः शुचिर्दक्षः क्षमी भक्तः प्रियो मम / ***** श्रीगीतासु द्वादशो ऽध्यायः ॥ १३ ॥ ***** शरीरं क्षेत्रमित्याहुः क्षेत्रज्ञं मां विदुर्बुधाः / क्षेत्रं तत्सविकारं तु माया भूतादि च स्थितम्
+bhmj_6.151,śāntānāṃ dṛṣṭadoṣāṇāṃ jñānināṃ na vimohanam / mānadambhamadakrodhatyāgo guruniṣevaṇam,शान्तानां दृष्टदोषाणां ज्ञानिनां न विमोहनम् / मानदम्भमदक्रोधत्यागो गुरुनिषेवणम्
+bhmj_6.152,asaktirnaśvare nityaṃ jñānamajñānamanyathā / jñeyaṃ tu manmayaṃ brahma śuddhaṃ sadasatoḥ param,असक्तिर्नश्वरे नित्यं ज्ञानमज्ञानमन्यथा / ज्ञेयं तु मन्मयं ब्रह्म शुद्धं सदसतोः परम्
+bhmj_6.153,sarvataḥ pāṇivadanaṃ sarvākāramanāmayam / prakṛtiḥ puruṣaśceti kṣetrakṣetrajñasaṃgamaḥ,सर्वतः पाणिवदनं सर��वाकारमनामयम् / प्रकृतिः पुरुषश्चेति क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंगमः
+bhmj_6.154,prakṛtiḥ karaṇe heturbhoktā tu puruṣaḥ smṛtaḥ / ekasthānaṃ pṛthagbhāvaṃ bhūtānāṃ yo 'nupaśyati,प्रकृतिः करणे हेतुर्भोक्ता तु पुरुषः स्मृतः / एकस्थानं पृथग्भावं भूतानां यो ऽनुपश्यति
+bhmj_6.155,tatsaṃgamācca vistāraṃ sa yāti brahma śāśvatam / paramātmā guṇātīto nityatvādayamavyayaḥ / bhautike 'pi sthitaḥ kāye sarvavyāpī na lipyate,तत्संगमाच्च विस्तारं स याति ब्रह्म शाश्वतम् / परमात्मा गुणातीतो नित्यत्वादयमव्ययः / भौतिके ऽपि स्थितः काये सर्वव्यापी न लिप्यते
+bhmj_6.156,***** śrīgītāsu trayodaśo 'dhyāyaḥ || 14 || ***** sarvajñānamidaṃ bhūyaḥ śrūyatāṃ surasevitam / yadyogo brahmagarbhe 'sminsaṃbhavanmūrtisaṃbhavaḥ,***** श्रीगीतासु त्रयोदशो ऽध्यायः ॥ १४ ॥ ***** सर्वज्ञानमिदं भूयः श्रूयतां सुरसेवितम् / यद्योगो ब्रह्मगर्भे ऽस्मिन्संभवन्मूर्तिसंभवः
+bhmj_6.157,sattvādayastadudbhūtā vibhāntyete guṇāstrayaḥ / vaicitryādaniśaṃ yeṣāṃ saṃsaranti śarīriṇaḥ,सत्त्वादयस्तदुद्भूता विभान्त्येते गुणास्त्रयः / वैचित्र्यादनिशं येषां संसरन्ति शरीरिणः
+bhmj_6.158,sattvaṃ prakāśakaṃ jñeyaṃ yadutthaiḥ stambhakaṃ rajaḥ / tamo hyāvaraṇaṃ mohapramādādyasya saṃbhavaḥ,सत्त्वं प्रकाशकं ज्ञेयं यदुत्थैः स्तम्भकं रजः / तमो ह्यावरणं मोहप्रमादाद्यस्य संभवः
+bhmj_6.159,satataṃ saṃkareṇaiṣāṃ nyūnādhikyavibhedataḥ / guṇadoṣāśca dṛśyante te te kila śarīriṇām,सततं संकरेणैषां न्यूनाधिक्यविभेदतः / गुणदोषाश्च दृश्यन्ते ते ते किल शरीरिणाम्
+bhmj_6.160,madbhaktāḥ śāntamanaso jīvanmuktidaśāṃ śritāḥ / guṇairetaiḥ parityaktā bhajante sukhamakṣayam,मद्भक्ताः शान्तमनसो जीवन्मुक्तिदशां श्रिताः / गुणैरेतैः परित्यक्ता भजन्ते सुखमक्षयम्
+bhmj_6.161,***** śrīkītāsu caturdaśo 'dhyāyaḥ || 15 || ***** ūrdhvamūlaṃ bhavāśvatthamābrahmasadanoditam / lokāntarānekaśākhaṃ vicitraviṣayāṅkuram,***** श्रीकीतासु चतुर्दशो ऽध्यायः ॥ १५ ॥ ***** ऊर्ध्वमूलं भवाश्वत्थमाब्रह्मसदनोदितम् / लोकान्तरानेकशाखं विचित्रविषयाङ्कुरम्
+bhmj_6.162,guṇakarmaprabuddhānāṃ śubhāśubhaphalodayam / svabhāvabhūmāvavṛtaṃ jānīte yaḥ sa vedavit,गुणकर्मप्रबुद्धानां शुभाशुभफलोदयम् / स्वभावभूमाववृतं जानीते यः स वेदवित्
+bhmj_6.163,tamasaṅgakuṭhāreṇa cchittvā yānti padaṃ mama / nirastamohaṃ vaimalyādatisūryendupāvakam,तमसङ्गकुठारेण च्छित्त्वा यान्ति पदं मम / निरस्तमोहं वैमल्यादतिसूर्येन्दुपावकम्
+bhmj_6.164,yadaṃśo jīvaloke 'smiñjīvaścarati sarvagaḥ / vāyurgandhamivādāya yo yātīndriyavāsanāḥ,यदंशो जीवलोके ऽस्मिञ्जीवश्चरति सर्वगः / वायुर्गन्धमिवादाय यो यातीन्द्रियवासनाः
+bhmj_6.165,tadvidhaṃ guṇayuktānāṃ sarvāvasthāsu nirguṇam / paśyanti jñāninaḥ sarvajagatāṃ jīvanaṃ param,तद्विधं गुणयुक्तानां सर्वावस्थासु निर्गुणम् / पश्यन्ति ज्ञानिनः सर्वजगतां जीवनं परम्
+bhmj_6.166,bhūtasargāmivāgatya akṣaro 'haṃ sanātanaḥ / manmayā dhṛtimanto māṃ bhajante puruṣottamam,भूतसर्गामिवागत्य अक्षरो ऽहं सनातनः / मन्मया धृ��िमन्तो मां भजन्ते पुरुषोत्तमम्
+bhmj_6.167,***** śrīgītāsu pañcadaśo 'dhyāyaḥ || 16 || ***** abhīḥ sattvaṃ śucirjñānaṃ damo dānaṃ tapaḥ kratuḥ / ahiṃsāyā guṇāścānye jāyante divyasaṃpadām,***** श्रीगीतासु पञ्चदशो ऽध्यायः ॥ १६ ॥ ***** अभीः सत्त्वं शुचिर्ज्ञानं दमो दानं तपः क्रतुः / अहिंसाया गुणाश्चान्ये जायन्ते दिव्यसंपदाम्
+bhmj_6.168,dambhamānamadakrodhapāruṣyājñānacāpalaiḥ / āsurī sūcyate saṃpanmohasokavivardhinī,दम्भमानमदक्रोधपारुष्याज्ञानचापलैः / आसुरी सूच्यते संपन्मोहसोकविवर्धिनी
+bhmj_6.169,yukto 'pi satataṃ divyasaṃpadā mā śucaḥ sakhe / āsuraṃ bhāvamāpannā bhajante yonimāsurīm,युक्तो ऽपि सततं दिव्यसंपदा मा शुचः सखे / आसुरं भावमापन्ना भजन्ते योनिमासुरीम्
+bhmj_6.170,sattvādibhirguṇairbaddho jñāyate ceṣṭitairjanaḥ / manobhojanamācāro guṇatulyo hi dehinām,सत्त्वादिभिर्गुणैर्बद्धो ज्ञायते चेष्टितैर्जनः / मनोभोजनमाचारो गुणतुल्यो हि देहिनाम्
+bhmj_6.171,***** śrīgītāsu ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ || 17 || ***** ākarṇyaitadathovāca phalgunaḥ punaracyutam / saṃnyāsatyāgayostatvaṃ jñātumicchāmyahaṃ vibho,***** श्रीगीतासु षोडशो ऽध्यायः ॥ १७ ॥ ***** आकर्ण्यैतदथोवाच फल्गुनः पुनरच्युतम् / संन्यासत्यागयोस्तत्वं ज्ञातुमिच्छाम्यहं विभो
+bhmj_6.172,ukte pāṇḍusuteneti bhagavānabhyabhāṣata / kāmyakarmaphalatyāgaṃ saṃnyāsaṃ saṃpracakṣate,उक्ते पाण्डुसुतेनेति भगवानभ्यभाषत / काम्यकर्मफलत्यागं संन्यासं संप्रचक्षते
+bhmj_6.173,sarvakarmaphalatyāgastyāga ityabhidhīyate / ma(sa)tkarma na parityājyaṃ tyājyaṃ tu vidhigarhitam,सर्वकर्मफलत्यागस्त्याग इत्यभिधीयते / म(स)त्कर्म न परित्याज्यं त्याज्यं तु विधिगर्हितम्
+bhmj_6.174,nityakarmaparityāgo mohāttāmasa ucyate / kleśaduḥkhabhayāttyāgo rājaso niṣphalaḥ smṛtaḥ / kurvatāmapyasaktānāṃ tyāgaḥ sattvocito mataḥ,नित्यकर्मपरित्यागो मोहात्तामस उच्यते / क्लेशदुःखभयात्त्यागो राजसो निष्फलः स्मृतः / कुर्वतामप्यसक्तानां त्यागः सत्त्वोचितो मतः
+bhmj_6.175,***** śrīgītāsu saptadaśo 'dhyāyaḥ || 18 || ***** karma kartā ca buddhiśca trividhā guṇabhedataḥ / dhṛtiḥ sukhaṃ ca traiguṇyāttrividhaṃ dehināṃ matam,***** श्रीगीतासु सप्तदशो ऽध्यायः ॥ १८ ॥ ***** कर्म कर्ता च बुद्धिश्च त्रिविधा गुणभेदतः / धृतिः सुखं च त्रैगुण्यात्त्रिविधं देहिनां मतम्
+bhmj_6.176,yathoktasevī niḥsaṅgaḥ kuru karma nijaṃ sakhe / madbhakto matstutiparaḥ paraṃ padamavāpsyasi,यथोक्तसेवी निःसङ्गः कुरु कर्म निजं सखे / मद्भक्तो मत्स्तुतिपरः परं पदमवाप्स्यसि
+bhmj_6.177,idaṃ bhaktāya te jñānamupadiṣṭaṃ mayā svayam / yaḥ śroṣyati sa saṃsāraduḥkhānyatitariṣyati,इदं भक्ताय ते ज्ञानमुपदिष्टं मया स्वयम् / यः श्रोष्यति स संसारदुःखान्यतितरिष्यति
+bhmj_6.178,kaccinmoho vinaṣṭaste kaccidetacchrutaṃ tvayā / keśaveneti kathite babhāṣe śakranandanaḥ,कच्चिन्मोहो विनष्टस्ते कच्चिदेतच्छ्रुतं त्वया / केशवेनेति कथिते बभाषे शक्रनन्दनः
+bhmj_6.179,bhagavanvītamoho 'haṃ kariṣye tava śāsanam / uktveti vīro gāṇḍīvamācakarṣa raṇotsukaḥ,भगवन्वीतमोहो ऽहं करिष्ये तव शासनम् / उक्��्वेति वीरो गाण्डीवमाचकर्ष रणोत्सुकः
+bhmj_6.180,***** śrīgītāsvaṃṣṭādaśo 'dhyāyaḥ || 19 || ***** athodatiṣṭhadgambhīrajaladadhvānamantharaḥ / yuyutsuṃ pārthamālokya sainyānāṃ harṣaniḥsvanaḥ,***** श्रीगीतास्वंष्टादशो ऽध्यायः ॥ १९ ॥ ***** अथोदतिष्ठद्गम्भीरजलदध्वानमन्थरः / युयुत्सुं पार्थमालोक्य सैन्यानां हर्षनिःस्वनः
+bhmj_6.181,pūrvaṃ tataḥ subhaṭakaṅkaṭapātikhaṅgaṭāṅkāranādamukhareṣu baleṣu rājñām / dharmātmajaḥ kavacacāpaśarānvimucya devavratābhimukhamutsukadhīḥ sasarpaḥ,पूर्वं ततः सुभटकङ्कटपातिखङ्गटाङ्कारनादमुखरेषु बलेषु राज्ञाम् / धर्मात्मजः कवचचापशरान्विमुच्य देवव्रताभिमुखमुत्सुकधीः ससर्पः
+bhmj_6.182,dhigdhiṅnṛpaṃ kṛpaṇaceṣṭa manuṣyasaṃjñaṃ bhūruṃ yudhiṣṭhiramalīkakṛtābhidhānam / yācñā kṛtāñjalirupaiti parānyadeṣa śūrāstadiṅgitajaḍāḥ pṛthagityavocan,धिग्धिङ्नृपं कृपणचेष्ट मनुष्यसंज्ञं भूरुं युधिष्ठिरमलीककृताभिधानम् / याच्ञा कृताञ्जलिरुपैति परान्यदेष शूरास्तदिङ्गितजडाः पृथगित्यवोचन्
+bhmj_6.183,so 'pyacchakīrtiratha bhīṣmamukhānupetya prahvaḥ śarīrapaṇasaṃśritadhārtarāṣṭrān / tatpādalagnamukuṭaḥ prakaṭaṃ praṇamya lebhe tadāśiṣamaśeṣamahīpajaitrīm,सो ऽप्यच्छकीर्तिरथ भीष्ममुखानुपेत्य प्रह्वः शरीरपणसंश्रितधार्तराष्ट्रान् / तत्पादलग्नमुकुटः प्रकटं प्रणम्य लेभे तदाशिषमशेषमहीपजैत्रीम्
+bhmj_6.184,abhyāhataṃ ca raṇaraṅgamṛdaṅgatūrye pārthānguṇaikarasiko guṇavānyuyutsuḥ / abhyāyayau tava sutaḥ svakurūnnirasya dhāvanti tulyagumameva nṛṇāṃ manāṃsi,अभ्याहतं च रणरङ्गमृदङ्गतूर्ये पार्थान्गुणैकरसिको गुणवान्युयुत्सुः / अभ्याययौ तव सुतः स्वकुरून्निरस्य धावन्ति तुल्यगुममेव नृणां मनांसि
+bhmj_6.185,asminmahākṣayamukhe karavālapaṭṭasaṃrakṣitapratimukhe raṇaraṅganāṭye / vyākīrṇakīrtikusumāñjalirarjunāgranāndīmivāpaṭhadamandadhanurninādaiḥ,अस्मिन्महाक्षयमुखे करवालपट्टसंरक्षितप्रतिमुखे रणरङ्गनाट्ये / व्याकीर्णकीर्तिकुसुमाञ्जलिरर्जुनाग्रनान्दीमिवापठदमन्दधनुर्निनादैः
+bhmj_6.186,atrāntare nṛpaticakrakirīṭakoṭisaṃpātajātavabuśākulavisphuliṅga / jaitrī triśūlakaraśiṣyamunerudagrā gāṅgeyaśātaviśisvāvalirullalāsa,अत्रान्तरे नृपतिचक्रकिरीटकोटिसंपातजातवबुशाकुलविस्फुलिङ्ग / जैत्री त्रिशूलकरशिष्यमुनेरुदग्रा गाङ्गेयशातविशिस्वावलिरुल्ललास
+bhmj_6.187,saṃtrāsasaṃkucitaniścalakarṇatāladikkuñjarākalitakampitasarvalokam / kṣubhyatkṣayāmbudharabhairavabhīmanādaṃ bhīmaṃ niśamya bhayamāvirabhūdbhaṭānām,संत्राससंकुचितनिश्चलकर्णतालदिक्कुञ्जराकलितकम्पितसर्वलोकम् / क्षुभ्यत्क्षयाम्बुधरभैरवभीमनादं भीमं निशम्य भयमाविरभूद्भटानाम्
+bhmj_6.188,atha bhīmaṃ samabhyāyātsvayaṃ rājā suyodhanaḥ / bhrātṛbhiḥ sahito vīrairdhunāno vipulaṃ dhanuḥ,अथ भीमं समभ्यायात्स्वयं राजा सुयोधनः / भ्रातृभिः सहितो वीरैर्धुनानो विपुलं धनुः
+bhmj_6.189,tataḥ pravṛtte saṃgrāme durlakṣye śaravṛṣṭibhiḥ / svayaṃ śāntanavaḥ śrīmānabhyadhāvaddhanaṃjayam,ततः प्रवृत्ते संग्रामे दुर्लक्ष्ये शरवृष्टिभिः / स्वयं शान्तनवः श्रीमानभ्यधावद्धनंजयम्
+bhmj_6.190,sātyakiṃ kṛtavarmā ca hyabhimanyuṃ bṛhadbalaḥ / duḥśāsano 'pi nakulaṃ sahadevaṃ ca durmukhaḥ,सात्यकिं कृतवर्मा च ह्यभिमन्युं बृहद्बलः / दुःशासनो ऽपि नकुलं सहदेवं च दुर्मुखः
+bhmj_6.191,yudhiṣṭhiraṃ tathā śalya ācāryo drupadātmajam / somadattaśca vairāṭiṃ bāhlikaścedibhūpatim,युधिष्ठिरं तथा शल्य आचार्यो द्रुपदात्मजम् / सोमदत्तश्च वैराटिं बाह्लिकश्चेदिभूपतिम्
+bhmj_6.192,rakṣasāṃ pravaraṃ vīraṃ ghaṭotkacamalumbusaḥ / śikhaṇḍinaṃ droṇasuto matsyaṃ prāgjyotiṣeśvaraḥ,रक्षसां प्रवरं वीरं घटोत्कचमलुम्बुसः / शिखण्डिनं द्रोणसुतो मत्स्यं प्राग्ज्योतिषेश्वरः
+bhmj_6.193,kṛpaḥ kekayabhūpālaṃ drupadaṃ ca jayadrathaḥ / sutasomaṃ vikarṇaśca bhīmasenasutaṃ balī,कृपः केकयभूपालं द्रुपदं च जयद्रथः / सुतसोमं विकर्णश्च भीमसेनसुतं बली
+bhmj_6.194,cekitānaḥ vikarṇaśca praaitivindhyaṃ ca saubalaḥ / irāvataśca vikrāntaṃ śatāyuḥ phalguṇātmajam,चेकितानः विकर्णश्च प्रऐतिविन्ध्यं च सौबलः / इरावतश्च विक्रान्तं शतायुः फल्गुणात्मजम्
+bhmj_6.195,vindānuvindāvāvantyau kuntibhojaṃ yaśasvinam / kauravo vīrabāhuśca virāṭasutamuttaram,विन्दानुविन्दावावन्त्यौ कुन्तिभोजं यशस्विनम् / कौरवो वीरबाहुश्च विराटसुतमुत्तरम्
+bhmj_6.196,anye ca vīrā rājāno rājasiṃhāḥ prahāriṇaḥ / utsāhasattvasaṃpannāḥ sasainyāḥ yamupādravan,अन्ये च वीरा राजानो राजसिंहाः प्रहारिणः / उत्साहसत्त्वसंपन्नाः ससैन्याः यमुपाद्रवन्
+bhmj_6.197,teṣāṃ kaṅkaṇaratnāṃśupaṭalāḥ karanirgatāḥ / hemapuṅkhā śarāścakrurvahnivyāptaṃ digantaram,तेषां कङ्कणरत्नांशुपटलाः करनिर्गताः / हेमपुङ्खा शराश्चक्रुर्वह्निव्याप्तं दिगन्तरम्
+bhmj_6.198,athopuṅkhā rajasā gajavājirathākulam / vīrāṇāṃ tumulaṃ yuddhaṃ nirmaryādamavartata,अथोपुङ्खा रजसा गजवाजिरथाकुलम् / वीराणां तुमुलं युद्धं निर्मर्यादमवर्तत
+bhmj_6.199,tataḥ śirobhirvīrāṇāṃ patitotphullitairmuhuḥ / amandakandukakrīḍā babhūveva raṇaśriyaḥ,ततः शिरोभिर्वीराणां पतितोत्फुल्लितैर्मुहुः / अमन्दकन्दुकक्रीडा बभूवेव रणश्रियः
+bhmj_6.200,tataḥ pāṇḍavasainyeṣu bhīṣmacāpacyutaiḥ śaraiḥ / vidāriteṣa bahuśaḥ samuttasthau mahāravaḥ,ततः पाण्डवसैन्येषु भीष्मचापच्युतैः शरैः / विदारितेष बहुशः समुत्तस्थौ महारवः
+bhmj_6.201,athābhimanyurabhyetya śatamanyusutātmajaḥ / bhīṣmamabhyādravadvīro miṣatāṃ sarvabhūbhujām,अथाभिमन्युरभ्येत्य शतमन्युसुतात्मजः / भीष्ममभ्याद्रवद्वीरो मिषतां सर्वभूभुजाम्
+bhmj_6.202,kṛtavarmaprabhṛtibhiḥ sahitaṃ bhīṣmamojasā / ayodhayatsa viśiśvairdhvajamasya cakarta ca,कृतवर्मप्रभृतिभिः सहितं भीष्ममोजसा / अयोधयत्स विशिश्वैर्ध्वजमस्य चकर्त च
+bhmj_6.203,hematāle nipatite saṃrabdho 'tha pitāmahaḥ / divyāsravarṣī sāvegaṃ saubhadraṃ samupādravat,हेमताले निपतिते संरब्धो ऽथ पितामहः / दिव्यास्रवर्षी सावेगं सौभद्रं समुपाद्रवत्
+bhmj_6.204,tato vṛkodaramukhā vinadanto mahārathāḥ / sānugaṃ śantanusutaṃ samantātparyavārayan,ततो वृकोदरमुखा विनदन्तो महारथाः / सानुगं शन्तनुसुतं समन्तात्पर्यवारयन्
+bhmj_6.205,bhīṣmo 'pi sātyakiṃ viddhvā dhvajaṃ pavanajanmanaḥ / unmamātha śarāgreṇa haimaṃ kesariṇaṃ rathāt,भीष्मो ऽपि सात्यकिं विद्ध्वा ध्वजं पवनजन्मनः / उन्ममाथ शराग्रेण हैमं केसरिणं रथात्
+bhmj_6.206,atrāntare giriprāṃśumāruhya madakuñjaram / ayodhyanmadrarājaṃ hṛṣṭo vairāṭiruttaraḥ,अत्रान्तरे गिरिप्रांशुमारुह्य मदकुञ्जरम् / अयोध्यन्मद्रराजं हृष्टो वैराटिरुत्तरः
+bhmj_6.207,sa kuñjarendraḥ śalyasya pādena caturo hayān / jaghānākṛṣya hastena garjañjaladaniḥsvanaḥ,स कुञ्जरेन्द्रः शल्यस्य पादेन चतुरो हयान् / जघानाकृष्य हस्तेन गर्जञ्जलदनिःस्वनः
+bhmj_6.208,tato madrādhipaḥ kruddhaḥ śaktiṃ śaktimatāṃ varaḥ / pradīptāṃ prāhiṇodvegāduttarāyeṣuvarṣiṇe,ततो मद्राधिपः क्रुद्धः शक्तिं शक्तिमतां वरः / प्रदीप्तां प्राहिणोद्वेगादुत्तरायेषुवर्षिणे
+bhmj_6.209,sa tayā bhinnahṛdayaḥ papāta galitāyudhaḥ / karṇikāra iva bhraṣṭaḥ karīndrācalaśekharāt,स तया भिन्नहृदयः पपात गलितायुधः / कर्णिकार इव भ्रष्टः करीन्द्राचलशेखरात्
+bhmj_6.210,uttaraṃ nihataṃ dṛṣṭvā śaṅkhastasyānujaḥ krudhā / cakāra śalyamabhyetya śarairjaṭilavigraham,उत्तरं निहतं दृष्ट्वा शङ्खस्तस्यानुजः क्रुधा / चकार शल्यमभ्येत्य शरैर्जटिलविग्रहम्
+bhmj_6.211,tasya śalyo 'tha gadayā vidārya dalaśo ratham / unnanādābhavanyena diśaḥ śakalitā iva,तस्य शल्यो ऽथ गदया विदार्य दलशो रथम् / उन्ननादाभवन्येन दिशः शकलिता इव
+bhmj_6.212,śaṅkho hatāśvaḥ sahasā phalguṇasya rathaṃ yayau / bhīṣmo 'tha pāṇḍavacamūṃ vyagāhata nṛpāntakaḥ,शङ्खो हताश्वः सहसा फल्गुणस्य रथं ययौ / भीष्मो ऽथ पाण्डवचमूं व्यगाहत नृपान्तकः
+bhmj_6.213,matsyakekayāpāñcālacedisenāsu sarvaśaḥ / bhīṣmabāṇavibhinnāsu sūryo 'staśikharaṃ yayau,मत्स्यकेकयापाञ्चालचेदिसेनासु सर्वशः / भीष्मबाणविभिन्नासु सूर्यो ऽस्तशिखरं ययौ
+bhmj_6.214,tato nivṛtte saṃgrāme śibirāṇi nareśvarāḥ / bhejire pratisaṃsanto vipulaṃ bhīṣmavikramam,ततो निवृत्ते संग्रामे शिबिराणि नरेश्वराः / भेजिरे प्रतिसंसन्तो विपुलं भीष्मविक्रमम्
+bhmj_6.215,***** prathame yuddhadivase uttaravadhaḥ || 20 || ***** dinānte dīrṇapṛtanaḥ śokārto dharmanandanaḥ / saṃhāraṃ nijasainyānāṃ pradadhyau bhīṣmavikramam,***** प्रथमे युद्धदिवसे उत्तरवधः ॥ २० ॥ ***** दिनान्ते दीर्णपृतनः शोकार्तो धर्मनन्दनः / संहारं निजसैन्यानां प्रदध्यौ भीष्मविक्रमम्
+bhmj_6.216,sa rājamadhye govindamuvāca karuṇākulaḥ / kṣīyamāṇasya samare satyaṃ śreyastapo mama,स राजमध्ये गोविन्दमुवाच करुणाकुलः / क्षीयमाणस्य समरे सत्यं श्रेयस्तपो मम
+bhmj_6.217,alaṃ yuddhena me kṛṣṇa pṛthivīkṣayakāriṇā / ko mucyeta raṇe prāpya bhīṣmaṃ bhīṣmaparākramam,अलं युद्धेन मे कृष्ण पृथिवीक्षयकारिणा / को मुच्येत रणे प्राप्य भीष्मं भीष्मपराक्रमम्
+bhmj_6.218,iti bruvāṇaṃ rājānamuvāca madhusūdanaḥ / dhruvaste vijayo rājanyasya yoddhā dhanaṃjayaḥ,इति ब्रुवाणं राजानमुवाच मधुसूदनः / ध्रुवस्ते विजयो राजन्यस्य योद्धा धनंजयः
+bhmj_6.219,sātyakirdrupadaḥ śaibyaḥ sikhaṇḍī pañca kekayāḥ / saubhadraśca raṇe kruddho hanyādeva gaṇānapi,सात्यकिर्द्रुपदः शैब्यः सिखण्डी पञ्च केकयाः / सौभद्रश्च रणे क्रुद्धो हन्यादेव गणानपि
+bhmj_6.220,ukte janārdaneneti tīvraṃ bhīṣmaparākramam / mithaḥ kathayatāṃ teṣāṃ sā jagāma vibhāvarī,उक्ते जनार्दनेनेति तीव्रं भीष्मपराक्रमम् / मिथः कथयतां तेषां सा जगाम विभावरी
+bhmj_6.221,athodite sahasrāṃśau vihite pāṇḍunandanaiḥ / kruñcavyūhe mahotsāhairvyūhamanye 'pi cakrire,अथोदिते सहस्रांशौ विहिते पाण्डुनन्दनैः / क्रुञ्चव्यूहे महोत्साहैर्व्यूहमन्ये ऽपि चक्रिरे
+bhmj_6.222,tataḥ pravṛtte samare tīvre bhīrubhayaṃkare / hṛdayākampane nājñāṃ tālaketuradṛśyata,ततः प्रवृत्ते समरे तीव्रे भीरुभयंकरे / हृदयाकम्पने नाज्ञां तालकेतुरदृश्यत
+bhmj_6.223,gambhīradhīrasaṃrambho varjayansa pṛthagjanam / cakarta bhūbhujāmeva śirāṃsi laghuvikramaḥ,गम्भीरधीरसंरम्भो वर्जयन्स पृथग्जनम् / चकर्त भूभुजामेव शिरांसि लघुविक्रमः
+bhmj_6.224,bhīṣmeṇālolite vyūhe vātoddhūta ivārmave / tamabhyadhāvatsaṃrabdhaḥ śvetāśvo 'cyutasārathiḥ,भीष्मेणालोलिते व्यूहे वातोद्धूत इवार्मवे / तमभ्यधावत्संरब्धः श्वेताश्वो ऽच्युतसारथिः
+bhmj_6.225,tamāpatantaṃ viśakhairbhīṣmaḥ kṣipramapūrayat / droṇaduryodhanamukhāḥ sarve cānye mahārathāḥ,तमापतन्तं विशखैर्भीष्मः क्षिप्रमपूरयत् / द्रोणदुर्योधनमुखाः सर्वे चान्ये महारथाः
+bhmj_6.226,pārtho 'pi sāyakaiścakre samantātkuruvāhinīm / tatpakṣapavanasphārairdīrṇāmiva sahasradhā,पार्थो ऽपि सायकैश्चक्रे समन्तात्कुरुवाहिनीम् / तत्पक्षपवनस्फारैर्दीर्णामिव सहस्रधा
+bhmj_6.227,duryodhanaprerito 'tha svayaṃ śantanunandanaḥ / nindannijaṃ kṣatradharmamabhyadāvaddhanaṃjayam,दुर्योधनप्रेरितो ऽथ स्वयं शन्तनुनन्दनः / निन्दन्निजं क्षत्रधर्ममभ्यदावद्धनंजयम्
+bhmj_6.228,nirviśeṣaṃ tayostatra suciraṃ yudhyamānayoḥ / niruddhāṃ śarajālena nādṛśyanta diśo daśa,निर्विशेषं तयोस्तत्र सुचिरं युध्यमानयोः / निरुद्धां शरजालेन नादृश्यन्त दिशो दश
+bhmj_6.229,na dadarśa tayoḥ kaścidantaraṃ kṣipatoḥ śarān / dhārāsāraprabalayornadatoriva meghayoḥ,न ददर्श तयोः कश्चिदन्तरं क्षिपतोः शरान् / धारासारप्रबलयोर्नदतोरिव मेघयोः
+bhmj_6.230,tato droṇamukhā vīrā dhṛṣṭadyumnapurogamaiḥ / ayudhyantābhavanyena surāḥ pulakitā divi,ततो द्रोणमुखा वीरा धृष्टद्युम्नपुरोगमैः / अयुध्यन्ताभवन्येन सुराः पुलकिता दिवि
+bhmj_6.231,bhībhasenaḥ kaliṅgānāṃ praviśyātha varuthinīm / pātayankuñjarāṃścakre niḥsaṃcārāṃ vasuṃdharām,भीभसेनः कलिङ्गानां प्रविश्याथ वरुथिनीम् / पातयन्कुञ्जरांश्चक्रे निःसंचारां वसुंधराम्
+bhmj_6.232,bhīmanirbhinnamattebhakumbhodbhūtāsṛgambhasām / pravāhairyayurākaṇṭhaṃ turaṅgāḥ kṛcchagāminaḥ,भीमनिर्भिन्नमत्तेभकुम्भोद्भूतासृगम्भसाम् / प्रवाहैर्ययुराकण्ठं तुरङ्गाः कृच्छगामिनः
+bhmj_6.233,nihatya kuñjarānīkaṃ kaliṅgānāṃ prahāriṇām / ketumantaṃ narapatiṃ jaghāna sapadānugam,निहत्य कुञ्जरानीकं कलिङ्गानां प्रहारिणाम् / केतुमन्तं नरपतिं जघान सपदानुगम्
+bhmj_6.234,niḥśeṣitakaliṅgasya bhīmasenasya nādataḥ / ghanagambhīranādena pṛthivī samakampata,निःशेषितकलिङ्गस्य भीमसेनस्य नादतः / घनगम्भीरनादेन पृथिवी समकम्पत
+bhmj_6.235,tato bhīṣmaḥ samabhyetya dṛṣṭvā dīrṇāmanīkinīm / vidhāya virathaṃ bhīmaṃ śaineyāśvānapothayat,ततो भीष्मः समभ्येत्य दृष्ट्वा दीर्णामनीकिनीम् / विधाय विरथं भीमं शैनेयाश्वानपोथयत्
+bhmj_6.236,duryodhanasutaṃ vīraṃ lakṣmaṇaṃ śauryalakṣaṇam / abhimanyuḥ śitairbāṇaiḥ kṣiprahastamapothayat,दुर्योधनसुतं वीरं लक्ष्मणं शौर्यलक्षणम् / अभिमन्युः शितैर्बाणैः क्षिप्रहस्तमपोथयत्
+bhmj_6.237,gocare patitaṃ putraṃ saubhadrasya pramāthinaḥ / dṛṣṭvā duryodhano rājā sānugaḥ svayamādravat,गोचरे पतितं पुत्रं सौभद्रस्य प्रमाथिनः / दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा सानुगः स्वयमाद्रवत्
+bhmj_6.238,kuruvīraiḥ parivṛtaṃ vilokya sutamarjunaḥ / maṇḍalīkṛtagāṇḍīvastūrṇaṃ pratyudyayau parān,कुरुवीरैः परिवृतं विलोक्य सुतमर्जुनः / मण्डलीकृतगाण्डीवस्तूर्णं प्रत्युद्ययौ परान्
+bhmj_6.239,lāghavādabhitastasya sāyakāścitrayodhinaḥ / jahnuḥ śirāṃsi śūrāṇāṃ phalānīva mahīruhām,लाघवादभितस्तस्य सायकाश्चित्रयोधिनः / जह्नुः शिरांसि शूराणां फलानीव महीरुहाम्
+bhmj_6.240,ākhaṇḍalabhuvā caṇḍagāṇḍīvapreritaiḥ śaraiḥ / vidāriteṣvanīkeṣu vidhvastarathasādiṣu,आखण्डलभुवा चण्डगाण्डीवप्रेरितैः शरैः / विदारितेष्वनीकेषु विध्वस्तरथसादिषु
+bhmj_6.241,rudhireṇeva gagane saṃdhyārāgema pūrite / avahāraṃ raṇe cakre vāsarānte pitāmahaḥ,रुधिरेणेव गगने संध्यारागेम पूरिते / अवहारं रणे चक्रे वासरान्ते पितामहः
+bhmj_6.242,***** ditīyo yuddhadivasaḥ || 21 || ***** anyedyurgāruḍaṃ vyūhaṃ dṛṣṭvā bhīṣmeṇa kalpitam / ardhacandraṃ prativyūhaṃ cakrire pāṇḍunandanāḥ,***** दितीयो युद्धदिवसः ॥ २१ ॥ ***** अन्येद्युर्गारुडं व्यूहं दृष्ट्वा भीष्मेण कल्पितम् / अर्धचन्द्रं प्रतिव्यूहं चक्रिरे पाण्डुनन्दनाः
+bhmj_6.243,tataḥ pravṛte samare bhīrūṇāṃ dhṛtikhaṇḍane / ārūḍheva mahīvyoma rajasā samalakṣyata,ततः प्रवृते समरे भीरूणां धृतिखण्डने / आरूढेव महीव्योम रजसा समलक्ष्यत
+bhmj_6.244,asṛkpravāhaiḥ sahasā praśānte reṇumaṇḍale / sughoraḥ saṃprahāro 'bhūnnṛpāṇāṃ tridaśekṣitaḥ,असृक्प्रवाहैः सहसा प्रशान्ते रेणुमण्डले / सुघोरः संप्रहारो ऽभून्नृपाणां त्रिदशेक्षितः
+bhmj_6.245,bhīṣmadroṇamukhairvīraiḥ/ phalguṇapramukhā raṇe / saṃsaktāḥ samadṛśyanta pūrvadevairivāmarāḥ,भीष्मद्रोणमुखैर्वीरैः/ फल्गुणप्रमुखा रणे / संसक्ताः समदृश्यन्त पूर्वदेवैरिवामराः
+bhmj_6.246,bāṇajālena mahatā saṃhatānāṃ samantataḥ / arjunena niruddhāsu ripūṇāṃ śastravṛṣṭiṣu,बाणजालेन महता संहतानां समन्ततः / अर्जुनेन निरुद्धासु रिपूणां शस्त्रवृष्टिषु
+bhmj_6.247,akampitau kuruvyūhe bhīmasenaghaṭotkacau / praviśya cakraturvīrau vyākulāṃ paravāhinīm,अकम्पितौ कुरुव्यूहे भीमसेनघटोत्कचौ / प्रविश्य चक्रतुर्वीरौ व्याकुलां परवाहिनीम्
+bhmj_6.248,tāvabhyadhāvatsaṃrambhādamarṣī dhṛtarāṣṭrajaḥ / kurvannājasamājena mauliradnāruṇā diśaḥ,तावभ्यधावत्संरम्भा��मर्षी धृतराष्ट्रजः / कुर्वन्नाजसमाजेन मौलिरद्नारुणा दिशः
+bhmj_6.249,haiḍambabāṇanihatā vīrāstasya padānugāḥ / mahāvātasamākrāntā drumā iva cakampire,हैडम्बबाणनिहता वीरास्तस्य पदानुगाः / महावातसमाक्रान्ता द्रुमा इव चकम्पिरे
+bhmj_6.250,duryodhanapreritānāṃ śarāṇāṃ dīptatejasām / vṛṣṭimabhyudgatāṃ ghorāṃ cicchedāśu vṛkodaraḥ,दुर्योधनप्रेरितानां शराणां दीप्ततेजसाम् / वृष्टिमभ्युद्गतां घोरां चिच्छेदाशु वृकोदरः
+bhmj_6.251,bhīmotsṛṣṭena pṛthunā pṛṣaṅke(tke)nātha kauravaḥ / hṛdi viddho nimagnena mumoha bhṛśavihvalaḥ,भीमोत्सृष्टेन पृथुना पृषङ्के(त्के)नाथ कौरवः / हृदि विद्धो निमग्नेन मुमोह भृशविह्वलः
+bhmj_6.252,tasminsārathinā nīte rathenākulaketunā / dudrāva sainyaṃ tatsarvaṃ paśyatordreṇabhīṣmayoḥ,तस्मिन्सारथिना नीते रथेनाकुलकेतुना / दुद्राव सैन्यं तत्सर्वं पश्यतोर्द्रेणभीष्मयोः
+bhmj_6.253,mahārathairvārite 'pi kīrṇe tasminbalārṇave / pratyudyayau samāśvasya tūrṇaṃ rājā suyodhanaḥ,महारथैर्वारिते ऽपि कीर्णे तस्मिन्बलार्णवे / प्रत्युद्ययौ समाश्वस्य तूर्णं राजा सुयोधनः
+bhmj_6.254,pārthasātyakisaubhadraiḥ sa dṛṣṭvā bahuśaścamūm / vidrāvitāṃ samabhyetya pitāmahamabhāṣata,पार्थसात्यकिसौभद्रैः स दृष्ट्वा बहुशश्चमूम् / विद्रावितां समभ्येत्य पितामहमभाषत
+bhmj_6.255,dāritaṃ paśya me sainyaṃ labdhalakṣairarātibhiḥ / pāṇḍuputreṣu kṛpayā tvayi mādhyasthyamāśrite,दारितं पश्य मे सैन्यं लब्धलक्षैररातिभिः / पाण्डुपुत्रेषु कृपया त्वयि माध्यस्थ्यमाश्रिते
+bhmj_6.256,alaṃ dromasahāyasya paristhātuṃ purastava / madabhāgyavaśānna syādyadi pārtheṣu vaḥ kṛpā,अलं द्रोमसहायस्य परिस्थातुं पुरस्तव / मदभाग्यवशान्न स्याद्यदि पार्थेषु वः कृपा
+bhmj_6.257,etatsuyodhanenoktaṃ śrutvā surasaritsutaḥ / īṣatsmitasudhādhautakapolaphalako 'vadat,एतत्सुयोधनेनोक्तं श्रुत्वा सुरसरित्सुतः / ईषत्स्मितसुधाधौतकपोलफलको ऽवदत्
+bhmj_6.258,ukto 'si bahuśo rājannajeyāḥ pāṇḍavā iti / yattu śakyaṃ mayā kiṃcidvṛddhenādya karomi kim,उक्तो ऽसि बहुशो राजन्नजेयाः पाण्डवा इति / यत्तु शक्यं मया किंचिद्वृद्धेनाद्य करोमि किम्
+bhmj_6.259,ityuktvā cāpamākṛṣya tālamātraṃ mahābhujaḥ / mandāyamāne divase samamabhyudyayau parān,इत्युक्त्वा चापमाकृष्य तालमात्रं महाभुजः / मन्दायमाने दिवसे सममभ्युद्ययौ परान्
+bhmj_6.260,tato bhīṣmarathodīrṇaiḥ śaraiḥ sūryakaraprabhaiḥ / vidāritānyanekāni tamāṃsīva kṣayaṃ yayuḥ,ततो भीष्मरथोदीर्णैः शरैः सूर्यकरप्रभैः / विदारितान्यनेकानि तमांसीव क्षयं ययुः
+bhmj_6.261,tomareṣvātapatreṣu śarīreṣu ca bhūbhujām / petuḥ punarabhāvāya bhīṣmanāmāṅkitāḥ śarāḥ,तोमरेष्वातपत्रेषु शरीरेषु च भूभुजाम् / पेतुः पुनरभावाय भीष्मनामाङ्किताः शराः
+bhmj_6.262,adṛṣṭapuṅkhavadanairghanaśreṇīkṛtairmuhuḥ / tatsāyakairadṛśyābhūtpāṇḍavānāmanīkinī,अदृष्टपुङ्खवदनैर्घनश्रेणीकृतैर्मुहुः / तत्सायकैरदृश्याभूत्पाण्डवानामनीकिनी
+bhmj_6.263,taṃ yudhyamānaṃ dīptāstraṃ varjayanto 'pi saṃgare / dikṣu bhīṣmasahasrāṇi dadṛśuḥ sarvapārthivāḥ,तं युध्यमानं दीप्तास्त्रं वर्जयन्तो ऽपि संगरे / दिक्षु भीष्मसहस्राणि ददृशुः सर्वपार्थिवाः
+bhmj_6.264,vrajatsu rājacakreṣu bhīṣmānalapataṅgatām / ekenaikena bāṇena bhinneṣu triṣu dantiṣu,व्रजत्सु राजचक्रेषु भीष्मानलपतङ्गताम् / एकेनैकेन बाणेन भिन्नेषु त्रिषु दन्तिषु
+bhmj_6.265,yāte sahasradhā sainye pāṇḍavānāṃ tarasvinām / anayatphalguṇarathaṃ gāṅgeyāntikamacyutaḥ,याते सहस्रधा सैन्ये पाण्डवानां तरस्विनाम् / अनयत्फल्गुणरथं गाङ्गेयान्तिकमच्युतः
+bhmj_6.266,tato 'bhavadbhīṣmaśarairbhāsvaraiḥ savyasācinaḥ / kṣaṇaṃ pañcānanasyeva cārukāñcanapañjaraḥ,ततो ऽभवद्भीष्मशरैर्भास्वरैः सव्यसाचिनः / क्षणं पञ्चाननस्येव चारुकाञ्चनपञ्जरः
+bhmj_6.267,niruddhaśarasaṃcāro yatnena śatamanyujaḥ / vicitrairvicaranmārgairyuyudhe kṛṣṇasārathiḥ,निरुद्धशरसंचारो यत्नेन शतमन्युजः / विचित्रैर्विचरन्मार्गैर्युयुधे कृष्णसारथिः
+bhmj_6.268,tasyātimānuṣaṃ dhairyamāsthitasya pitāmahaḥ / sādhu putreti saṃhṛṣṭaḥ parākramamapūjayat,तस्यातिमानुषं धैर्यमास्थितस्य पितामहः / साधु पुत्रेति संहृष्टः पराक्रममपूजयत्
+bhmj_6.269,tatkaṅkapattrinirbhinnau kṛṣṇāvekarathe sthitau / raktāśokāvivotphullau babhatuḥ kṣatajokṣitau,तत्कङ्कपत्त्रिनिर्भिन्नौ कृष्णावेकरथे स्थितौ / रक्ताशोकाविवोत्फुल्लौ बभतुः क्षतजोक्षितौ
+bhmj_6.270,tato nirantarairbāṇairbhīṣmakārmukanirgataiḥ / ākrāntabhuvanābhogairnādṛśyanta diśo daśa,ततो निरन्तरैर्बाणैर्भीष्मकार्मुकनिर्गतैः / आक्रान्तभुवनाभोगैर्नादृश्यन्त दिशो दश
+bhmj_6.271,bhīṣme pṛthuśarajvāle kālānala ivodyate / dudrāva pāṇḍavacamūḥ paścādabhisṛtā paraiḥ,भीष्मे पृथुशरज्वाले कालानल इवोद्यते / दुद्राव पाण्डवचमूः पश्चादभिसृता परैः
+bhmj_6.272,bhagneṣu bhaṭamukhyeṣu babhāṣe kaiṭabhāntakaḥ / kva nu mānadhanā yūyamapārayaśaso raṇe / parityajya kulācāraṃ yātāḥ kātaratāmimām,भग्नेषु भटमुख्येषु बभाषे कैटभान्तकः / क्व नु मानधना यूयमपारयशसो रणे / परित्यज्य कुलाचारं याताः कातरतामिमाम्
+bhmj_6.273,ityuktvā tānsamālokya vidrutāneva keśavaḥ / uvāca sātyakiṃ vīraṃ yudhyamānaṃ prayatnataḥ,इत्युक्त्वा तान्समालोक्य विद्रुतानेव केशवः / उवाच सात्यकिं वीरं युध्यमानं प्रयत्नतः
+bhmj_6.274,tiṣṭhantu yāntu vā sarve sātyake pṛtanāgragāḥ / eṣa svayaṃ nihanmyadya sānugaṃ śantanoḥ sutam,तिष्ठन्तु यान्तु वा सर्वे सात्यके पृतनाग्रगाः / एष स्वयं निहन्म्यद्य सानुगं शन्तनोः सुतम्
+bhmj_6.275,ityuktvā caṇḍamārtaṇḍamaṇḍalāgraṃ sudarśanam / svayamudyamya kaṃsāriḥ syandanāgrādavātarat,इत्युक्त्वा चण्डमार्तण्डमण्डलाग्रं सुदर्शनम् / स्वयमुद्यम्य कंसारिः स्यन्दनाग्रादवातरत्
+bhmj_6.276,kruddhasya tasya kalpāntakarālānalarociṣaḥ / na rūpaṃ sehire draṣṭuṃ surā api divi sthitāḥ,क्रुद्धस्य तस्य कल्पान्तकरालानलरोचिषः / न रूपं सेहिरे द्रष्टुं सुरा अपि दिवि स्थिताः
+bhmj_6.277,saṃrambhodbhrāntadordaṇḍavilasatpītavāsasā / śobhāṃ bheje sa nīlādreḥ sarpatsaṃdhyābhraśālinaḥ,संरम्भोद्भ्रान्तदोर्दण���डविलसत्पीतवाससा / शोभां भेजे स नीलाद्रेः सर्पत्संध्याभ्रशालिनः
+bhmj_6.278,tamantakamivāyāntaṃ jagatsaṃhāradīkṣitam / dhīraḥ śāntanavo dṛṣṭvā dhunāno dhanurabhyadhāt,तमन्तकमिवायान्तं जगत्संहारदीक्षितम् / धीरः शान्तनवो दृष्ट्वा धुनानो धनुरभ्यधात्
+bhmj_6.279,ehyehi bhagavanviṣṇo jiṣṇo tridaśavidviṣām / cakreṇa me śiraśchindhi bhavakleśakṛśānunā,एह्येहि भगवन्विष्णो जिष्णो त्रिदशविद्विषाम् / चक्रेण मे शिरश्छिन्धि भवक्लेशकृशानुना
+bhmj_6.280,bhavatā nābhijāmbhojasamuddhūtasvayaṃbhuvā / hato jagannivāsena dhanyatāṃ yātvayaṃ janaḥ,भवता नाभिजाम्भोजसमुद्धूतस्वयंभुवा / हतो जगन्निवासेन धन्यतां यात्वयं जनः
+bhmj_6.281,siddhasindhusuteneti bhāṣite natamaulinā / avaruhya radhāttūrṇamarjunaḥ kṛṣṇamanvagāt,सिद्धसिन्धुसुतेनेति भाषिते नतमौलिना / अवरुह्य रधात्तूर्णमर्जुनः कृष्णमन्वगात्
+bhmj_6.282,sa niṣpīḍya balātpādau purastātkāliyadviṣaḥ / uvāca saṃhara vibho kopaṃ viśvakṣayocitam,स निष्पीड्य बलात्पादौ पुरस्तात्कालियद्विषः / उवाच संहर विभो कोपं विश्वक्षयोचितम्
+bhmj_6.283,kṣapayāmi ripūnsarvānyudhi satyena te śape / iti prasādya taṃ pārtho rathamāropayatpunaḥ,क्षपयामि रिपून्सर्वान्युधि सत्येन ते शपे / इति प्रसाद्य तं पार्थो रथमारोपयत्पुनः
+bhmj_6.284,tato gāṇḍīvaghoṣeṇa pāñcajanyaraveṇa ca / cakrāte rājacakrāṇāṃ kṛṣṇau kṛṣṇāmbudabhramam,ततो गाण्डीवघोषेण पाञ्चजन्यरवेण च / चक्राते राजचक्राणां कृष्णौ कृष्णाम्बुदभ्रमम्
+bhmj_6.285,tato nirvivarairbāṇaiḥ śalyabhiriśravaḥśalāḥ / avākiranbhīṣmamukhāḥ phalguṇaṃ śastravṛṣṭibhiḥ,ततो निर्विवरैर्बाणैः शल्यभिरिश्रवःशलाः / अवाकिरन्भीष्ममुखाः फल्गुणं शस्त्रवृष्टिभिः
+bhmj_6.286,tāmāyudhamahāvṛṣṭiṃ chittvā sapadi pāṇjavaḥ / māhendramastraṃ vidadhe sarvalokakṣayakṣamam,तामायुधमहावृष्टिं छित्त्वा सपदि पाण्जवः / माहेन्द्रमस्त्रं विदधे सर्वलोकक्षयक्षमम्
+bhmj_6.287,tasminnudīrṇe sahasā mahāstre dīptatejasi / caṇḍavātavikīrṇeva cakampe kuruvāhinī,तस्मिन्नुदीर्णे सहसा महास्त्रे दीप्ततेजसि / चण्डवातविकीर्णेव चकम्पे कुरुवाहिनी
+bhmj_6.288,vadhyamāneṣu saineṣu kṣipraṃ gāṇḍīvadhanvanā / naranāgāśvadehotthā sasarpa rudhirāpagā,वध्यमानेषु सैनेषु क्षिप्रं गाण्डीवधन्वना / नरनागाश्वदेहोत्था ससर्प रुधिरापगा
+bhmj_6.289,chattrācchaphenapaṭalāṃ calaccāmarasārasām / keśaśevālaśabalāṃ piśācāstāṃ siṣevire,छत्त्राच्छफेनपटलां चलच्चामरसारसाम् / केशशेवालशबलां पिशाचास्तां सिषेविरे
+bhmj_6.290,ghore nṛpakṣaye tasminvartamāne raṇotsave / saṃdhyayā dikṣu jātāsu śoṇitena bhṛtāsviva,घोरे नृपक्षये तस्मिन्वर्तमाने रणोत्सवे / संध्यया दिक्षु जातासु शोणितेन भृतास्विव
+bhmj_6.291,yāte 'staṃ caṇḍakiraṇe pratyagrarudhiratviṣi / māṃsapiṇḍa iva graste ghoreṇa dhvāntarakṣasā,याते ऽस्तं चण्डकिरणे प्रत्यग्ररुधिरत्विषि / मांसपिण्ड इव ग्रस्ते घोरेण ध्वान्तरक्षसा
+bhmj_6.292,vidhvastacāpakavacā viprakīrṇarathadhvajāḥ / avahāramakurvanta pāṇḍavāḥ śastravikṣatāḥ,विध्वस्तचापकवचा विप्रकीर्णरथध्वजाः / अवहारमकुर्वन्त पाण्डवाः शस्त्रविक्षताः
+bhmj_6.293,***** tṛtīyo yuddhadivasaḥ || 22 || ***** punaḥ prabhāte saṃrabdhā niryayuḥ kurupāṇḍavāḥ / vinadanto mahotsāhā vyāḍavyūhāgravartinaḥ,***** तृतीयो युद्धदिवसः ॥ २२ ॥ ***** पुनः प्रभाते संरब्धा निर्ययुः कुरुपाण्डवाः / विनदन्तो महोत्साहा व्याडव्यूहाग्रवर्तिनः
+bhmj_6.294,atha pravṛtte samare pṛthivīkṣayaśaṃsini / saubhadrapramukhā vīrānbhīṣmamukhyānayodhayan,अथ प्रवृत्ते समरे पृथिवीक्षयशंसिनि / सौभद्रप्रमुखा वीरान्भीष्ममुख्यानयोधयन्
+bhmj_6.295,tataḥ śaraśatāsārasaṃpūritadigantaraḥ / mahārathānatītyānyānbhīṣmor'junamupādravat,ततः शरशतासारसंपूरितदिगन्तरः / महारथानतीत्यान्यान्भीष्मोर्ऽजुनमुपाद्रवत्
+bhmj_6.296,nirviśeṣaṃ tayoḥ kṣipraṃ pīrayoryudhyamānayoḥ / eko droṇimukhānvīrānabhimanyurayodhayat,निर्विशेषं तयोः क्षिप्रं पीरयोर्युध्यमानयोः / एको द्रोणिमुखान्वीरानभिमन्युरयोधयत्
+bhmj_6.297,chinnavarmadhvajarathānsa vidhāya mahārathān / śiraḥprakaramucchinnaṃ rājñāṃ kṣipramapātayat,छिन्नवर्मध्वजरथान्स विधाय महारथान् / शिरःप्रकरमुच्छिन्नं राज्ञां क्षिप्रमपातयत्
+bhmj_6.298,droṇaprabhṛtibhiḥ sarvairdṛṣṭvā saubhadramāvṛtam / dhṛṣṭadyumnaścamūnāthaścakartābhyetya kauravān,द्रोणप्रभृतिभिः सर्वैर्दृष्ट्वा सौभद्रमावृतम् / धृष्टद्युम्नश्चमूनाथश्चकर्ताभ्येत्य कौरवान्
+bhmj_6.299,sa hatvā cāmaraṃ śūraḥ pauravyatanayaṃ nṛpam / śiraḥsaṃyamaneḥ kāyājjahārākulakuṇḍalam,स हत्वा चामरं शूरः पौरव्यतनयं नृपम् / शिरःसंयमनेः कायाज्जहाराकुलकुण्डलम्
+bhmj_6.300,atrāntare gajānīkairvipulaiśca gajādhipaḥ / bhīmaduryodhanādiṣṭo gadāpāṇiḥ samādravat,अत्रान्तरे गजानीकैर्विपुलैश्च गजाधिपः / भीमदुर्योधनादिष्टो गदापाणिः समाद्रवत्
+bhmj_6.301,bhīmaseno 'tha rabhasādavaruhya rathādgajān / garjannurugadāghātairjaghāna ghanavikramaḥ,भीमसेनो ऽथ रभसादवरुह्य रथाद्गजान् / गर्जन्नुरुगदाघातैर्जघान घनविक्रमः
+bhmj_6.302,gadāprahārābhihatairvajrabhinnairivācalaiḥ / patadbhirmattamātaṅgaiścakampe cakiteva bhūḥ,गदाप्रहाराभिहतैर्वज्रभिन्नैरिवाचलैः / पतद्भिर्मत्तमातङ्गैश्चकम्पे चकितेव भूः
+bhmj_6.303,nihate kuñjarānīke bhīmena bhayadāyinā / tamabhyadhāvansaṃkruddhāḥ sarve duryodhanādayaḥ,निहते कुञ्जरानीके भीमेन भयदायिना / तमभ्यधावन्संक्रुद्धाः सर्वे दुर्योधनादयः
+bhmj_6.304,suyodhanaśarāghātamūrchito 'tha vṛkodaraḥ / samāśvāsya parānīkaṃ rathena kupito 'viśat,सुयोधनशराघातमूर्छितो ऽथ वृकोदरः / समाश्वास्य परानीकं रथेन कुपितो ऽविशत्
+bhmj_6.305,viśvasaṃhārasaṃkruddhaṃ taṃ kṛtāntamivotthitam / prāpyānujāḥ kurupateścaturdaśa yayuḥ kṣayam,विश्वसंहारसंक्रुद्धं तं कृतान्तमिवोत्थितम् / प्राप्यानुजाः कुरुपतेश्चतुर्दश ययुः क्षयम्
+bhmj_6.306,senāpatiṃ suṣeṇaṃ ca jayasaṃdhaṃ sulocanam / bhīmamugraṃ bhīmarathaṃ bhīmabāhumalolupam,सेनापतिं सुषेणं च जयसंधं सुलोचनम् / भीममुग्रं भीमरथं भीमबाहुमलोलुपम्
+bhmj_6.307,samaṃ vavitsuṃ kaṭakaṃ durmukhaṃ duṣpradarśanam / hatvaināmakarotsenāṃ kauravāṇāṃ sahasradhā,समं ववित्सुं कटकं दुर्मुखं दुष्प्रदर्शनम् / हत्वैनामकरोत्सेनां कौरवाणां सहस्रधा
+bhmj_6.308,tamabhyadhāvanmattena supratīkena dantinā / gambhīraghoraghoṣeṇa bhagadattaḥ sahānugaiḥ,तमभ्यधावन्मत्तेन सुप्रतीकेन दन्तिना / गम्भीरघोरघोषेण भगदत्तः सहानुगैः
+bhmj_6.309,gajodayācalaraveḥ śaraistīkṣṇairivāṃśubhiḥ / pratāpadhāmnastasyārātsa ca kopārivāhinī,गजोदयाचलरवेः शरैस्तीक्ष्णैरिवांशुभिः / प्रतापधाम्नस्तस्यारात्स च कोपारिवाहिनी
+bhmj_6.310,tatsāyakena viddho 'tha hṛdi marmāvabhedinā / dhvajayaṣṭiṃ samālambya tasthau bhīmo 'timūrchitaḥ,तत्सायकेन विद्धो ऽथ हृदि मर्मावभेदिना / ध्वजयष्टिं समालम्ब्य तस्थौ भीमो ऽतिमूर्छितः
+bhmj_6.311,tato ghaṭotkacaḥ kruddho dṛṣṭvā janakamākulam / bhagadattamabhidrutya ghorāṃ māyāṃ samādade,ततो घटोत्कचः क्रुद्धो दृष्ट्वा जनकमाकुलम् / भगदत्तमभिद्रुत्य घोरां मायां समाददे
+bhmj_6.312,airāvaṇagataḥ so 'tha prabhinnairdigdvipaiḥ saha / apīḍayatsupratīkaṃ dīptābhiḥ śastravṛṣṭibhiḥ,ऐरावणगतः सो ऽथ प्रभिन्नैर्दिग्द्विपैः सह / अपीडयत्सुप्रतीकं दीप्ताभिः शस्त्रवृष्टिभिः
+bhmj_6.313,tasya nirbhidyamānasya kuñjarendrasya garjataḥ / śabdena tasthurālīya sarve saṃkucitā gajāḥ,तस्य निर्भिद्यमानस्य कुञ्जरेन्द्रस्य गर्जतः / शब्देन तस्थुरालीय सर्वे संकुचिता गजाः
+bhmj_6.314,ghaṭotkacena saṃsaktaṃ dṛṣṭvā prāgjyotiṣeśvaram / saha droṇādibhirvīrairbhīṣmastaṃ deśamādravat,घटोत्कचेन संसक्तं दृष्ट्वा प्राग्ज्योतिषेश्वरम् / सह द्रोणादिभिर्वीरैर्भीष्मस्तं देशमाद्रवत्
+bhmj_6.315,ghaṭotkacaṃ kālarūpaṃ nadantaṃ vīkṣya bhairavam / saṃdhyāyāṃ durjayaṃ matvā bhīṣmastaṃ bhīmavikramam,घटोत्कचं कालरूपं नदन्तं वीक्ष्य भैरवम् / संध्यायां दुर्जयं मत्वा भीष्मस्तं भीमविक्रमम्
+bhmj_6.316,avahāraṃ susainyānāṃ vidadhe dhīmatāṃ varaḥ / yenābhavankālavaktrānniṣkrāntā iva kauravāḥ,अवहारं सुसैन्यानां विदधे धीमतां वरः / येनाभवन्कालवक्त्रान्निष्क्रान्ता इव कौरवाः
+bhmj_6.317,***** caturtho yuddhadivasaḥ || 23 || ***** tato niśāyāmabhyetya kururājaḥ pitāmaham / papraccha pāṇḍuputrāṇāṃ duḥkhito jayakāraṇam,***** चतुर्थो युद्धदिवसः ॥ २३ ॥ ***** ततो निशायामभ्येत्य कुरुराजः पितामहम् / पप्रच्छ पाण्डुपुत्राणां दुःखितो जयकारणम्
+bhmj_6.318,tamabravīcchāntanavo rājannukto 'si sarvadā / devena viṣṇunā guptā na jeyāḥ pāṇḍavā iti,तमब्रवीच्छान्तनवो राजन्नुक्तो ऽसि सर्वदा / देवेन विष्णुना गुप्ता न जेयाः पाण्डवा इति
+bhmj_6.319,purā bhūbhāraśāntyarthaṃ svayaṃbhūrmunisaṃsadi / prādurbhūtaṃ svayaṃ viṣṇuṃ tuṣṭāva sahasāṃ nidhim,पुरा भूभारशान्त्यर्थं स्वयंभूर्मुनिसंसदि / प्रादुर्भूतं स्वयं विष्णुं तुष्टाव सहसां निधिम्
+bhmj_6.320,jaya viśveśa viśvātmanviśvaksena sudhānidhe / amandaciddhanānanda saṃvitsamarasadyute,जय विश्वेश विश्वात्मन्विश्वक्सेन सुधानिधे / अमन्दचिद्धनानन्द संवित्समरसद्युते
+bhmj_6.321,namastubhyaṃ jagatsargasthitisaṃhārakāriṇe / trivikramāya mahate triguṇāya trimūrtaye,नमस्��ुभ्यं जगत्सर्गस्थितिसंहारकारिणे / त्रिविक्रमाय महते त्रिगुणाय त्रिमूर्तये
+bhmj_6.322,namaḥ pracaṇḍacakrāgraprabhābāsurabāhave / daityāndhakārasaṃhārakāriṇe mohadāriṇe,नमः प्रचण्डचक्राग्रप्रभाबासुरबाहवे / दैत्यान्धकारसंहारकारिणे मोहदारिणे
+bhmj_6.323,avatīrṇā bhuvaṃ nātha dānavā ye hatāstvayā / teṣāṃ vadhāya dṛptānāṃ mānuṣī tanumāviśa,अवतीर्णा भुवं नाथ दानवा ये हतास्त्वया / तेषां वधाय दृप्तानां मानुषी तनुमाविश
+bhmj_6.324,iti stutāḥ padmabhuvā devo nārāyaṇaḥ prabhuḥ / nareṇa sākaṃ bhūbhāraśāntyai kṣitimavātarat,इति स्तुताः पद्मभुवा देवो नारायणः प्रभुः / नरेण साकं भूभारशान्त्यै क्षितिमवातरत्
+bhmj_6.325,sa eṣa kṛṣṇo bhagavāñjāto yādavanandanaḥ / naraśca vijayo dhīraḥ pravaraḥ sarvadhanvinām,स एष कृष्णो भगवाञ्जातो यादवनन्दनः / नरश्च विजयो धीरः प्रवरः सर्वधन्विनाम्
+bhmj_6.326,devau kṛṣṇārjunāvetau na jeyau tridaśairapi / iti jñātvā śamaḥ putra kriyatāṃ pāṇḍunandanaiḥ,देवौ कृष्णार्जुनावेतौ न जेयौ त्रिदशैरपि / इति ज्ञात्वा शमः पुत्र क्रियतां पाण्डुनन्दनैः
+bhmj_6.327,***** viśvepākhyānam || 25 || ***** atha prabhāte makaraśyenavyūhāgravartinaḥ / bhīṣmabhīmamukhā yuddhaṃ cakrire pāṇḍunandanāḥ,***** विश्वेपाख्यानम् ॥ २५ ॥ ***** अथ प्रभाते मकरश्येनव्यूहाग्रवर्तिनः / भीष्मभीममुखा युद्धं चक्रिरे पाण्डुनन्दनाः
+bhmj_6.328,hatānāṃ hanyamānānāṃ ghnatāṃ ca samare mithaḥ / patatāṃ tatra vīrāṇāṃ niḥsvastumulo 'bhavat,हतानां हन्यमानानां घ्नतां च समरे मिथः / पततां तत्र वीराणां निःस्वस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_6.329,bhīmaphalguṇasaubhadramatsyasātyakipārṣataiḥ / bhīṣmamukhyaiśca te sene bhinne saṃśayamāpatuḥ,भीमफल्गुणसौभद्रमत्स्यसात्यकिपार्षतैः / भीष्ममुख्यैश्च ते सेने भिन्ने संशयमापतुः
+bhmj_6.330,kabandhatāṇḍavaścaṇḍe mattavetālasaṃkule / tasminnāyodhane ghore bhūtānāmutsavo 'bhavat,कबन्धताण्डवश्चण्डे मत्तवेतालसंकुले / तस्मिन्नायोधने घोरे भूतानामुत्सवो ऽभवत्
+bhmj_6.331,dhanvināṃ śarajālena divamutpatatāṃ muhuḥ / ravau saṃchādite rājñāṃ vyartho 'bhūcchastrasaṃgrahaḥ,धन्विनां शरजालेन दिवमुत्पततां मुहुः / रवौ संछादिते राज्ञां व्यर्थो ऽभूच्छस्त्रसंग्रहः
+bhmj_6.332,bīreṇa bhūriśravasā saṃsaktaṃ vīkṣya sātyakim / abhyādrabandhanvinastaṃ deśaṃ sātyakisūnavaḥ,बीरेण भूरिश्रवसा संसक्तं वीक्ष्य सात्यकिम् / अभ्याद्रबन्धन्विनस्तं देशं सात्यकिसूनवः
+bhmj_6.333,teṣāmāpatatāṃ pūrṇaṃ sṛjatāṃ śaradurdinam / bhūriśravāḥ śirāṃsyārāduścakarta śitaiḥ śaraiḥ,तेषामापततां पूर्णं सृजतां शरदुर्दिनम् / भूरिश्रवाः शिरांस्यारादुश्चकर्त शितैः शरैः
+bhmj_6.334,hateṣu teṣu kupitaḥ pradīptāstro dhanaṃjayaḥ / cakāra kurusenānāṃ saṃhāraṃ harisārathiḥ,हतेषु तेषु कुपितः प्रदीप्तास्त्रो धनंजयः / चकार कुरुसेनानां संहारं हरिसारथिः
+bhmj_6.335,hate lakṣacaturbhāge bhūbhujāmanivartinām / gāmḍīvadhanvanā sainyaṃ vāsarānte nyavartata,हते लक्षचतुर्भागे भूभुजामनिवर्तिनाम् / गाम्डीवधन्वना सैन्यं वासरान्ते न्यवर्तत
+bhmj_6.336,***** pañcamo yuddhadivasaḥ || 26 || ***** punaḥ prabhāte saṃnaddhā niryayuḥ kurupāṇḍavāḥ / alakṣyabhedāvyūhābhyāṃ krauñcena makareṇa ca,***** पञ्चमो युद्धदिवसः ॥ २६ ॥ ***** पुनः प्रभाते संनद्धा निर्ययुः कुरुपाण्डवाः / अलक्ष्यभेदाव्यूहाभ्यां क्रौञ्चेन मकरेण च
+bhmj_6.337,tataḥ pramathya sahasā bhīmaseno 'rivāhinīm / viveśa bhṛśasaṃkruddhaḥ samaṃ drupadasūnunā,ततः प्रमथ्य सहसा भीमसेनो ऽरिवाहिनीम् / विवेश भृशसंक्रुद्धः समं द्रुपदसूनुना
+bhmj_6.338,tābhyāṃ vidārite vyūhe kupitāḥ kurunandanāḥ / vimukhaiḥ kuñjarānīkaistau tūrṇaṃ paryavārayan,ताभ्यां विदारिते व्यूहे कुपिताः कुरुनन्दनाः / विमुखैः कुञ्जरानीकैस्तौ तूर्णं पर्यवारयन्
+bhmj_6.339,bhīmasenagadāghātaniṣpiṣṭavapuṣāṃ raṇe / abhūdvyatikaro ghoraḥ patatāṃ gajayodhinām,भीमसेनगदाघातनिष्पिष्टवपुषां रणे / अभूद्व्यतिकरो घोरः पततां गजयोधिनाम्
+bhmj_6.340,yudhyamāneṣu sainyeṣu bhīmena bhujaśālinā / abhyādravatsānugastaṃ svayaṃ rājā suyodhanaḥ,युध्यमानेषु सैन्येषु भीमेन भुजशालिना / अभ्याद्रवत्सानुगस्तं स्वयं राजा सुयोधनः
+bhmj_6.341,chāditaṃ kauravairdṛṣṭvā bhīmaṃ viśikhavarṣibhiḥ / vimohaṃ vidadhe teṣāṃ mohanāstreṇa pārṣanaḥ,छादितं कौरवैर्दृष्ट्वा भीमं विशिखवर्षिभिः / विमोहं विदधे तेषां मोहनास्त्रेण पार्षनः
+bhmj_6.342,droṇena svayamabhyetya jñānāstreṇa vināśite / mohanāstre kurupatiṃ bhīmastūrṇamupādravat,द्रोणेन स्वयमभ्येत्य ज्ञानास्त्रेण विनाशिते / मोहनास्त्रे कुरुपतिं भीमस्तूर्णमुपाद्रवत्
+bhmj_6.343,madāndha kvādhunā jīvanmayi jīvati yāsyasi / ityuktvā te śaraśatairvajravegairavākiran,मदान्ध क्वाधुना जीवन्मयि जीवति यास्यसि / इत्युक्त्वा ते शरशतैर्वज्रवेगैरवाकिरन्
+bhmj_6.344,bhīmacāpacyutairbāṇaiḥ so 'tha kṛttarathadhvajaḥ / hṛdi nirdārito bheje mūrchāṃ vyathitamānasaḥ,भीमचापच्युतैर्बाणैः सो ऽथ कृत्तरथध्वजः / हृदि निर्दारितो भेजे मूर्छां व्यथितमानसः
+bhmj_6.345,atrāntare bhīṣmaśarairhanyamāneṣu rājasu / ghoro babhūva saṃmardaḥ kṛtāntasamarotsavaḥ,अत्रान्तरे भीष्मशरैर्हन्यमानेषु राजसु / घोरो बभूव संमर्दः कृतान्तसमरोत्सवः
+bhmj_6.346,draupadeyeṣu vīreṣu yudhyamāneṣu kauravaiḥ / avartata raṇo ghoro gajavājirathakṣayaḥ,द्रौपदेयेषु वीरेषु युध्यमानेषु कौरवैः / अवर्तत रणो घोरो गजवाजिरथक्षयः
+bhmj_6.347,athāvahāraṃ sainyānāṃ cakre śantanunandanaḥ / rājasevāvṛte sūrye yāte 'staṃ rudhirāruṇe,अथावहारं सैन्यानां चक्रे शन्तनुनन्दनः / राजसेवावृते सूर्ये याते ऽस्तं रुधिरारुणे
+bhmj_6.348,***** ṣaṣṭho yuddhadivasaḥ || 27 || ***** anyedyurmaṇḍalavyūhe bhīṣmeṇa vihite svayam / yudhiṣṭhiraḥ sa durbhedyaṃ vajravyūhamakalpayat,***** षष्ठो युद्धदिवसः ॥ २७ ॥ ***** अन्येद्युर्मण्डलव्यूहे भीष्मेण विहिते स्वयम् / युधिष्ठिरः स दुर्भेद्यं वज्रव्यूहमकल्पयत्
+bhmj_6.349,tataḥ pravṛtte samare bhīṣaṇe bhīṣmapārthayoḥ / virāṭa ādravaddroṇaṃ gariṣṭhaṃ sarvadhanvinām,ततः प्रवृत्ते समरे भीषणे भीष्मपार्थयोः / विराट आद्रवद्द्रोणं गरिष्ठं सर्वधन्विनाम्
+bhmj_6.350,dromastaṃ bāṇavarṣeṇa saṃchādya śaravarṣiṇam / unnanāda dhanadhvāno rathamasya jaghāna ca,द्रोमस्तं बाणवर्षेण संछाद्य शरवर्षिणम् / उन्ननाद धनध्वानो रथमस्य जघान च
+bhmj_6.351,sa hatāśvaṃ samutsṛjya rathaṃ putrasya saṃbhramāt / āruroha hatānīkaṃ śaṅkhasyārūḍhadhanvinaḥ,स हताश्वं समुत्सृज्य रथं पुत्रस्य संभ्रमात् / आरुरोह हतानीकं शङ्खस्यारूढधन्विनः
+bhmj_6.352,droṇo 'tha tau pitāputrau vilokyaikarathe sthitau / śaṅkhāya prāhiṇoddhoraṃ mṛtyudaṇḍopamaṃ śaram,द्रोणो ऽथ तौ पितापुत्रौ विलोक्यैकरथे स्थितौ / शङ्खाय प्राहिणोद्धोरं मृत्युदण्डोपमं शरम्
+bhmj_6.353,sa tena bhinnahṛdayaḥ papāta kṣatajokṣitaḥ / vātenonmathitaḥ śailādutphulla iva kiśukaḥ,स तेन भिन्नहृदयः पपात क्षतजोक्षितः / वातेनोन्मथितः शैलादुत्फुल्ल इव किशुकः
+bhmj_6.354,tataḥ śikhaṇḍinaṃ droṇaḥ śarairviśikhavarṣiṇam / hatāśve sātyakirathaṃ samārūḍhe śikhaṇḍini / alambuso rākṣasendraḥ krūrakarmā tamādravat,ततः शिखण्डिनं द्रोणः शरैर्विशिखवर्षिणम् / हताश्वे सात्यकिरथं समारूढे शिखण्डिनि / अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः क्रूरकर्मा तमाद्रवत्
+bhmj_6.355,māyayā yudhyamānaṃ taṃ garjantaṃ rākṣaseśvaram / cakāra vimukhaṃ kopādraurdreṇāstreṇa sātyakiḥ,मायया युध्यमानं तं गर्जन्तं राक्षसेश्वरम् / चकार विमुखं कोपाद्रौर्द्रेणास्त्रेण सात्यकिः
+bhmj_6.356,śaineyena jite tasminnirāvānarjunātmajaḥ / vindānuvindāvabhyāyājjambhārisamavikramaḥ,शैनेयेन जिते तस्मिन्निरावानर्जुनात्मजः / विन्दानुविन्दावभ्यायाज्जम्भारिसमविक्रमः
+bhmj_6.357,ghaṭotkacamathāyāntaṃ kṛtāntamiva bhairavam / avārayadgajendreṇa bhagadatto nṛpāgraṇīḥ,घटोत्कचमथायान्तं कृतान्तमिव भैरवम् / अवारयद्गजेन्द्रेण भगदत्तो नृपाग्रणीः
+bhmj_6.358,vīraṃ sa hatvā haiḍambaṃ pāṇḍavānāmanīkinīm / darpādviloḍayāmāsa gajendro nalinīmiva,वीरं स हत्वा हैडम्बं पाण्डवानामनीकिनीम् / दर्पाद्विलोडयामास गजेन्द्रो नलिनीमिव
+bhmj_6.359,mādrīsutau tataḥ śalyaṃ vidhāya virathaṃ śaraiḥ / cakraturvimukhaṃ saṃkhye rājacakrasya paśyata,माद्रीसुतौ ततः शल्यं विधाय विरथं शरैः / चक्रतुर्विमुखं संख्ये राजचक्रस्य पश्यत
+bhmj_6.360,svayaṃ yudhiṣṭhiro rājā nṛpaṃ jitvā śrutāyudham / vigāhya kauravānīkaṃ vidadhe vimukhaṃ śaraiḥ,स्वयं युधिष्ठिरो राजा नृपं जित्वा श्रुतायुधम् / विगाह्य कौरवानीकं विदधे विमुखं शरैः
+bhmj_6.361,cekitānena vijite gautame dhanvināṃ gurau / bhīṣmaścakāra kadanaṃ rājñāmanyatra cārjunaḥ,चेकितानेन विजिते गौतमे धन्विनां गुरौ / भीष्मश्चकार कदनं राज्ञामन्यत्र चार्जुनः
+bhmj_6.362,yudhiṣṭhiragirā vīkṣya bhīṣmāya samabhidravat / śikhaṇḍinaṃ madrarājo divyairastrairavārayat,युधिष्ठिरगिरा वीक्ष्य भीष्माय समभिद्रवत् / शिखण्डिनं मद्रराजो दिव्यैरस्त्रैरवारयत्
+bhmj_6.363,bhīṣmeṇa hanyamāneṣu bhūpāleṣvanivartiṣu / pārthena ca trigarteṣu jagāmāstaṃ divākaraḥ,भीष्मेण हन्यमानेषु भूपालेष्वनिवर्तिषु / पार्थेन च त्रिगर्तेषु जगामास्तं दिवाकरः
+bhmj_6.364,tamobhirāvṛte loke raṇe raktāsavākule / pramattairiva vetālaiḥ śibirāṇi yayurnṛpāḥ,तमोभि���ावृते लोके रणे रक्तासवाकुले / प्रमत्तैरिव वेतालैः शिबिराणि ययुर्नृपाः
+bhmj_6.365,***** saptamo yuddhadivasaḥ || 28 || ***** bhīṣmeṇa sāgaravyūhe prātarviracite punaḥ / śṛṅgāṭakaṃ mahāvyūhaṃ cakre drupadanandanaḥ,***** सप्तमो युद्धदिवसः ॥ २८ ॥ ***** भीष्मेण सागरव्यूहे प्रातर्विरचिते पुनः / शृङ्गाटकं महाव्यूहं चक्रे द्रुपदनन्दनः
+bhmj_6.366,vidīrṇeṣviva sainyeṣu bhīṣmacāpacyutaiḥ śaraiḥ / babhūvābhimukhaḥ kopādeka eva vṛkodaraḥ,विदीर्णेष्विव सैन्येषु भीष्मचापच्युतैः शरैः / बभूवाभिमुखः कोपादेक एव वृकोदरः
+bhmj_6.367,sa hatvā sārathiṃ bāṇaistūrṇaṃ śantanujanmanaḥ / droṇasya ca samudbhrāntapatākaṃ vidadhe ratham,स हत्वा सारथिं बाणैस्तूर्णं शन्तनुजन्मनः / द्रोणस्य च समुद्भ्रान्तपताकं विदधे रथम्
+bhmj_6.368,labdhalakṣyastato bhīmaḥ sapta duryodhanānujān / jaghāna madasaṃrabdhānpañcānana iva dvipān,लब्धलक्ष्यस्ततो भीमः सप्त दुर्योधनानुजान् / जघान मदसंरब्धान्पञ्चानन इव द्विपान्
+bhmj_6.369,bahvāśinaṃ kuṇḍadhāraṃ viśālākṣaṃ sudurjayam / mahodaraṃ maṇḍitakaṃ sunābhaṃ ca nihatya tān,बह्वाशिनं कुण्डधारं विशालाक्षं सुदुर्जयम् / महोदरं मण्डितकं सुनाभं च निहत्य तान्
+bhmj_6.370,vidrāvya kauravacamūṃ nanādāsphālayandiśaḥ / kṣayāya sarvajagatāṃ devai rudra ivoditaḥ,विद्राव्य कौरवचमूं ननादास्फालयन्दिशः / क्षयाय सर्वजगतां देवै रुद्र इवोदितः
+bhmj_6.371,irāvānatha vikrānto viveśa kuruvāhinīm / ulūpī nāgalalanā phalgunādyamajījanat,इरावानथ विक्रान्तो विवेश कुरुवाहिनीम् / उलूपी नागललना फल्गुनाद्यमजीजनत्
+bhmj_6.372,kāryaṃ samārasāhāyyaṃ svayamityarjunena saḥ / uktaḥ purā surapure tāṃ yuddhabhuvamāyayau,कार्यं समारसाहाय्यं स्वयमित्यर्जुनेन सः / उक्तः पुरा सुरपुरे तां युद्धभुवमाययौ
+bhmj_6.373,ratnakāñcanasaṃnāhaiḥ sa pātālaturaṅgamaiḥ / uhyamānaḥ śaraiścakre phaṇilokamivāparam,रत्नकाञ्चनसंनाहैः स पातालतुरङ्गमैः / उह्यमानः शरैश्चक्रे फणिलोकमिवापरम्
+bhmj_6.374,sa gatvā vipulānīkāngāndhārānhayayodhinaḥ / śakunestanayānsapta jaghāna ghanavikramān,स गत्वा विपुलानीकान्गान्धारान्हययोधिनः / शकुनेस्तनयान्सप्त जघान घनविक्रमान्
+bhmj_6.375,tato duryodhanādiṣṭo māyāvī rākṣasādhipaḥ / alambusaḥ samabhyāyādirāvantaṃ raṇotkaṭaḥ,ततो दुर्योधनादिष्टो मायावी राक्षसाधिपः / अलम्बुसः समभ्यायादिरावन्तं रणोत्कटः
+bhmj_6.376,irāvanatha khaṅgena chittvā sapadi rakṣasaḥ / sa niṣaṅgaṃ dhanurdīptaṃ nanāda balināṃ varaḥ,इरावनथ खङ्गेन छित्त्वा सपदि रक्षसः / स निषङ्गं धनुर्दीप्तं ननाद बलिनां वरः
+bhmj_6.377,tato māyāṃ samāśritya mahatīṃ mohanīṃ nṛṇām / yuyudhāte samāviśya tau nabho bhīmavikramau,ततो मायां समाश्रित्य महतीं मोहनीं नृणाम् / युयुधाते समाविश्य तौ नभो भीमविक्रमौ
+bhmj_6.378,irāvatā nijāstraughairhanyamānasya rakṣasaḥ / ghoraḥ samudabhūnnādaḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ,इरावता निजास्त्रौघैर्हन्यमानस्य रक्षसः / घोरः समुदभून्नादः सर्वप्राणिभयंकरः
+bhmj_6.379,atha sāhāyyakaṃ cakrurbhujaṅgā bhujagībhuvaḥ / tadvamanto viṣaṃ tīkṣṇaṃ bhogānbhogabhṛtāṃ varāḥ,अथ ���ाहाय्यकं चक्रुर्भुजङ्गा भुजगीभुवः / तद्वमन्तो विषं तीक्ष्णं भोगान्भोगभृतां वराः
+bhmj_6.380,rākṣaso 'tha bhṛśaṃ kruddho rūpamāsthāya gāruḍam / bhakṣayitvākhilānsarpānbhīmaṃ svaṃ vapurādade,राक्षसो ऽथ भृशं क्रुद्धो रूपमास्थाय गारुडम् / भक्षयित्वाखिलान्सर्पान्भीमं स्वं वपुराददे
+bhmj_6.381,māyāvimohitasyātha khaṅgenārādirāvataḥ / jahāra rākṣasaṃ kāyācchirastalakuṇḍalam,मायाविमोहितस्याथ खङ्गेनारादिरावतः / जहार राक्षसं कायाच्छिरस्तलकुण्डलम्
+bhmj_6.382,hate dhanaṃjayasute haiḍambaḥ krodhamūrchitaḥ / rurāva yena vasudhā cacāla sakulācalā,हते धनंजयसुते हैडम्बः क्रोधमूर्छितः / रुराव येन वसुधा चचाल सकुलाचला
+bhmj_6.383,tamabhidrutamālokya rājā duryodhanaḥ svayam / saha sarvairnijānīkairmahāmāyamayodhayat,तमभिद्रुतमालोक्य राजा दुर्योधनः स्वयम् / सह सर्वैर्निजानीकैर्महामायमयोधयत्
+bhmj_6.384,vidyujjihvaṃ vegavantaṃ mahāraudraṃ pramāthinam / haiḍimbānucarānghorānsa jaghāna niśācarān,विद्युज्जिह्वं वेगवन्तं महारौद्रं प्रमाथिनम् / हैडिम्बानुचरान्घोरान्स जघान निशाचरान्
+bhmj_6.385,śaktiṃ ghaṭotkacenātha preritāṃ kurubhubhūje / mahāgajena jagrāha vaṅgānāmadhipaḥ puraḥ,शक्तिं घटोत्कचेनाथ प्रेरितां कुरुभुभूजे / महागजेन जग्राह वङ्गानामधिपः पुरः
+bhmj_6.386,nāge nipatite tasminrakṣite ca suyodhane / saṃhāraṃ purusainyānāṃ cakāra piśitāśanaḥ,नागे निपतिते तस्मिन्रक्षिते च सुयोधने / संहारं पुरुसैन्यानां चकार पिशिताशनः
+bhmj_6.387,bhagadatto 'tha vidrāvya pāṇḍavānāmanīkinīm / supratīkena nāgena ghaṭotkacamayodhayat,भगदत्तो ऽथ विद्राव्य पाण्डवानामनीकिनीम् / सुप्रतीकेन नागेन घटोत्कचमयोधयत्
+bhmj_6.388,tanayaṃ nihataṃ śrutvā kupitaḥ śatamanyujaḥ / śirobhirbhūmipālānāṃ durgamāṃ vasudhāṃ vyadhāt,तनयं निहतं श्रुत्वा कुपितः शतमन्युजः / शिरोभिर्भूमिपालानां दुर्गमां वसुधां व्यधात्
+bhmj_6.389,bhīmo 'pi krodhasaṃtapto bhrātuḥ putre nipātite / suyodhanānujānvīrānprāhiṇodyamamandiram,भीमो ऽपि क्रोधसंतप्तो भ्रातुः पुत्रे निपातिते / सुयोधनानुजान्वीरान्प्राहिणोद्यममन्दिरम्
+bhmj_6.390,anādhṛṣṭiṃ kuṇḍalinaṃ kuṇḍabhediṃ sulocanam / virāṭaṃ dīrghabāhuṃ ca subāhuṃ kanakadhvajam,अनाधृष्टिं कुण्डलिनं कुण्डभेदिं सुलोचनम् / विराटं दीर्घबाहुं च सुबाहुं कनकध्वजम्
+bhmj_6.391,hatvaitānkauravānīkaṃ kabandhaśatasaṃkulam / vidadhe mattavetālanandane dinasaṃkṣaye,हत्वैतान्कौरवानीकं कबन्धशतसंकुलम् / विदधे मत्तवेतालनन्दने दिनसंक्षये
+bhmj_6.392,visrastacāpakavace bhagnasyandanakuñjare / raṇe 'vahāraṃ sainyānāṃ tataścakrurmahārathāḥ,विस्रस्तचापकवचे भग्नस्यन्दनकुञ्जरे / रणे ऽवहारं सैन्यानां ततश्चक्रुर्महारथाः
+bhmj_6.393,***** aṣṭame yuddhadivase irāvadvadhaḥ || 29 || ***** tato niśāyāmanujaiḥ saha rājā suyodhanaḥ / karmamānāyya pārthānāṃ parābhavamacintayat,***** अष्टमे युद्धदिवसे इरावद्वधः ॥ २९ ॥ ***** ततो निशायामनुजैः सह राजा सुयोधनः / कर्ममानाय्य पार्थानां पराभवमचिन्तयत्
+bhmj_6.394,vaikartanastamavadatkriyatāṃ madvacaḥ sakhe / śastraṃ nyāsaya gāṅgeyamahaṃ jeṣyāmi pāṇḍavān,वैकर्तनस्तमवदत्क्रियतां मद्वचः सखे / शस्त्रं न्यासय गाङ्गेयमहं जेष्यामि पाण्डवान्
+bhmj_6.395,eṣa vṛddho nirīhaśca sapakṣaśca dhanaṃjaye / tvayā nyasto 'tibhāro 'sminnavicāryaiva kevalam,एष वृद्धो निरीहश्च सपक्षश्च धनंजये / त्वया न्यस्तो ऽतिभारो ऽस्मिन्नविचार्यैव केवलम्
+bhmj_6.396,etadākarṇya karṇoktaṃ harṣātkarmaśatairiva / utthāya bhīṣmaśibiraṃ pratasthe bhrātṛbhiḥ saha,एतदाकर्ण्य कर्णोक्तं हर्षात्कर्मशतैरिव / उत्थाय भीष्मशिबिरं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह
+bhmj_6.397,maṇidīpasahasrāṃśupiṅgīkṛtadigantaraḥ / naktaṃ dīptauṣadhivanaḥ sakulādririvābabhau,मणिदीपसहस्रांशुपिङ्गीकृतदिगन्तरः / नक्तं दीप्तौषधिवनः सकुलाद्रिरिवाबभौ
+bhmj_6.398,ratnakuṇḍalakeyūrakirīṭadyutinirjitāḥ / puro niṣpratibhā dīpāstasyāsaṃllajjitā iva,रत्नकुण्डलकेयूरकिरीटद्युतिनिर्जिताः / पुरो निष्प्रतिभा दीपास्तस्यासंल्लज्जिता इव
+bhmj_6.399,praṇatāndṛktrimodāraiḥ bhūmipālānvilokayan / nāmabhirvikrabhāgena sūcitānvetrimaṇḍalaiḥ,प्रणतान्दृक्त्रिमोदारैः भूमिपालान्विलोकयन् / नामभिर्विक्रभागेन सूचितान्वेत्रिमण्डलैः
+bhmj_6.400,sa babhau gatilolena hāreṇa tuhinātviṣā / sudhākallolajālena pādadāreṇa manmathaḥ,स बभौ गतिलोलेन हारेण तुहिनात्विषा / सुधाकल्लोलजालेन पाददारेण मन्मथः
+bhmj_6.401,śrīmānsaṃprāpya śibiraṃ śubhraṃ śantanujanmanaḥ / śayānaṃ ratnaparyaṅke praṇanāma vilokya tam,श्रीमान्संप्राप्य शिबिरं शुभ्रं शन्तनुजन्मनः / शयानं रत्नपर्यङ्के प्रणनाम विलोक्य तम्
+bhmj_6.402,rājñeti pūjitastena kṛtāsanaparigrahaḥ / duryodhanaḥ kṣaṇaṃ dhyātvā pitāmahamabhāṣata,राज्ञेति पूजितस्तेन कृतासनपरिग्रहः / दुर्योधनः क्षणं ध्यात्वा पितामहमभाषत
+bhmj_6.403,ayaṃ jetā bhṛgubhuvaḥ kārmukapramayī tava / bhujastrailokyavijaye paryāpta iti me matiḥ,अयं जेता भृगुभुवः कार्मुकप्रमयी तव / भुजस्त्रैलोक्यविजये पर्याप्त इति मे मतिः
+bhmj_6.404,kāruṇyādānṛśaṃsyādvā rakṣyāste yadi pāṇḍavāḥ / tatkarṇamanujānīhi yuddhāya raṇakarkaśam,कारुण्यादानृशंस्याद्वा रक्ष्यास्ते यदि पाण्डवाः / तत्कर्णमनुजानीहि युद्धाय रणकर्कशम्
+bhmj_6.405,ityuktaḥ kururājena marmaṇīva samāhataḥ / prabhāte drakṣyasītyuktvā niḥśvasankṣmāmalokayat,इत्युक्तः कुरुराजेन मर्मणीव समाहतः / प्रभाते द्रक्ष्यसीत्युक्त्वा निःश्वसन्क्ष्मामलोकयत्
+bhmj_6.406,kauravo 'pi tamāmantrya nijaṃ śibiramāyayau / diśaḥ śabalayankṣiptaṃ dīpadīptaurvibhūṣaṇaiḥ,कौरवो ऽपि तमामन्त्र्य निजं शिबिरमाययौ / दिशः शबलयन्क्षिप्तं दीपदीप्तौर्विभूषणैः
+bhmj_6.407,atha prabhāte bhīṣmeṇa droṇadrauṇimukhaiḥ saha / vihite sarvatobhadre vyūhe vyūhāgravartinā,अथ प्रभाते भीष्मेण द्रोणद्रौणिमुखैः सह / विहिते सर्वतोभद्रे व्यूहे व्यूहाग्रवर्तिना
+bhmj_6.408,prativyūheṣvanīkeṣu nadadbhiḥ pāṇḍunandanaiḥ / abhimanyuḥ kurucamūragre vīro vyadārayat,प्रतिव्यूहेष्वनीकेषु नदद्भिः पाण्डुनन्दनैः / अभिमन्युः कुरुचमूरग्रे वीरो व्यदारयत्
+bhmj_6.409,śarāṃśuśataduṣprekṣyaṃ nidāghārkamivodyatam / na sehire taṃ bhūpālā māninaḥ saṃhatā api,शरांशुशतदुष्प्रेक्ष्यं निदाघार्कमिवोद्यतम् / न सेहिरे तं भूपाला मानिनः संहता अपि
+bhmj_6.410,duryodhanaprerito 'tha rakṣaḥpatiralambusaḥ / tamabhyadhāvadbibhrāṇo māyāṃ trailokyamohinīm,दुर्योधनप्रेरितो ऽथ रक्षःपतिरलम्बुसः / तमभ्यधावद्बिभ्राणो मायां त्रैलोक्यमोहिनीम्
+bhmj_6.411,tasya nādena mahatā jagatpralayaśaṃsinā / nipetuḥ sahasā yodhā bahavo vigatāsavaḥ,तस्य नादेन महता जगत्प्रलयशंसिना / निपेतुः सहसा योधा बहवो विगतासवः
+bhmj_6.412,draupadeyaiḥ puraḥ prāptaiḥ sa vidhāya raṇaṃ kṣaṇam / abhimanyuradhaṃ bāṇaiḥ samaṃ dehamivākarot,द्रौपदेयैः पुरः प्राप्तैः स विधाय रणं क्षणम् / अभिमन्युरधं बाणैः समं देहमिवाकरोत्
+bhmj_6.413,śaranirdāritenātha vihitāṃ tena rakṣasā / saubhadrastāmasīṃ māyāṃ cicchedārkāstratejasā,शरनिर्दारितेनाथ विहितां तेन रक्षसा / सौभद्रस्तामसीं मायां चिच्छेदार्कास्त्रतेजसा
+bhmj_6.414,atha drauṇiprabhṛtibhiḥ sātyakipramukhā yudhi / saṃsaktā gaganaṃ cakrurdivyāstradahanākulam,अथ द्रौणिप्रभृतिभिः सात्यकिप्रमुखा युधि / संसक्ता गगनं चक्रुर्दिव्यास्त्रदहनाकुलम्
+bhmj_6.415,arjuno droṇamabhyetya mahāstragrāmaduḥsaham / vāyavyāstreṇa vidadhe jagatāṃ kṣokṣavibhramam,अर्जुनो द्रोणमभ्येत्य महास्त्रग्रामदुःसहम् / वायव्यास्त्रेण विदधे जगतां क्षोक्षविभ्रमम्
+bhmj_6.416,samudīrya ca śailāstraṃ drauṇena kṣapite 'nale / dhanaṃjayaḥ kurucamūṃ śarajālairapūrayat,समुदीर्य च शैलास्त्रं द्रौणेन क्षपिते ऽनले / धनंजयः कुरुचमूं शरजालैरपूरयत्
+bhmj_6.417,bhīmabhīmagadāghātanirbhinne gajamaṇḍale / susrāva śoṇitanadī patākāphenamālinī,भीमभीमगदाघातनिर्भिन्ने गजमण्डले / सुस्राव शोणितनदी पताकाफेनमालिनी
+bhmj_6.418,tasminnākulasaṃgrāme vartamāne bhayaṃkare / vetāladattatāleṣu nṛtyatsu cchinnamūrdhasu,तस्मिन्नाकुलसंग्रामे वर्तमाने भयंकरे / वेतालदत्ततालेषु नृत्यत्सु च्छिन्नमूर्धसु
+bhmj_6.419,bhīṣmaḥ pṛthuśarajvālāduḥsahaḥ subhaṭendhanaḥ / jajvāla cāpakreṅkāramantrapūta ivānalaḥ,भीष्मः पृथुशरज्वालादुःसहः सुभटेन्धनः / जज्वाल चापक्रेङ्कारमन्त्रपूत इवानलः
+bhmj_6.420,tadbhujapreritāḥ kṣipraṃ sāyakā viviśurnupān / vihaṅgā iva sāyāhne ghanacchāyānmahīruhān,तद्भुजप्रेरिताः क्षिप्रं सायका विविशुर्नुपान् / विहङ्गा इव सायाह्ने घनच्छायान्महीरुहान्
+bhmj_6.421,khadyotā iva vṛkṣeṣu śalabhā iva śāliṣu / bhīṣmabāṇā narendreṣu peturhaṃsāḥ sahaḥsviva,खद्योता इव वृक्षेषु शलभा इव शालिषु / भीष्मबाणा नरेन्द्रेषु पेतुर्हंसाः सहःस्विव
+bhmj_6.422,nikṛttaiścāmaroṣṇīṣaiśchannāśca pṛthivībhujām / cakāra samare bhīṣmaḥ svayaśoviṣadā diśaḥ,निकृत्तैश्चामरोष्णीषैश्छन्नाश्च पृथिवीभुजाम् / चकार समरे भीष्मः स्वयशोविषदा दिशः
+bhmj_6.423,rājñāṃ śirobhiḥ pṛthivīmāstīrya pulakojjvalaḥ / raṇalakṣmyāḥ sa vidadhe kelipadmākarāniva,राज्ञां शिरोभिः पृथिवीमास्तीर्य पुलकोज्ज्वलः / रणलक्ष्म्याः स विदधे केलिपद्माकरानिव
+bhmj_6.424,śirastraśaranirgharṣajātā vahnikaṇā babhuḥ / rājñāṃ hatānāṃ bhīṣmeṇa jīvā iva nabhaścarāḥ,शिरस्त्रशरनिर्घर्षजाता वह्निकणा बभुः / राज्ञां हतानां भीष्मेण जीवा इव नभश्चराः
+bhmj_6.425,ghanena śarajālena grastā lokena sarvataḥ / sa cakre sarvasainyānāmakaṇḍarajanībhramam,घनेन शरजालेन ग्रस्ता लोकेन सर्वतः / स चक्रे सर्वसैन्यानामकण्डरजनीभ्रमम्
+bhmj_6.426,vidīrṇe pāṇḍavabale chinnavarmarathadhvaje / gajānīkeṣu bhagneṣu bhāghaśeṣeṣu rājasu,विदीर्णे पाण्डवबले छिन्नवर्मरथध्वजे / गजानीकेषु भग्नेषु भाघशेषेषु राजसु
+bhmj_6.427,lajjāmutsṛjya yāteṣu tyaktacāpeṣu keśavaḥ / satyasaṃdhaṃ raṇe bhīṣmaṃ jahītyarjunamabravīt,लज्जामुत्सृज्य यातेषु त्यक्तचापेषु केशवः / सत्यसंधं रणे भीष्मं जहीत्यर्जुनमब्रवीत्
+bhmj_6.428,dhanaṃjayo 'tha niḥśvasya viṣaṇṇavadanāmbujaḥ / nindanmuhuḥ kṣattradharmaṃ pitāmahamupādravat,धनंजयो ऽथ निःश्वस्य विषण्णवदनाम्बुजः / निन्दन्मुहुः क्षत्त्रधर्मं पितामहमुपाद्रवत्
+bhmj_6.429,dṛṣaṭvā gāṇḍīvadhanvānamudyataṃ śaravarṣiṇam / bale tūrṇamupāvṛtte punaryuyudhire bhaṭāḥ,दृषट्वा गाण्डीवधन्वानमुद्यतं शरवर्षिणम् / बले तूर्णमुपावृत्ते पुनर्युयुधिरे भटाः
+bhmj_6.430,bhīṣmacāpacyutairbāṇaiśchāditaṃ vīkṣya phalguṇam / rathamutsṛjya kaṃsāristamadhāvadbhujāyudhaḥ,भीष्मचापच्युतैर्बाणैश्छादितं वीक्ष्य फल्गुणम् / रथमुत्सृज्य कंसारिस्तमधावद्भुजायुधः
+bhmj_6.431,vilokya kupitaṃ bhīṣmaḥ svayaṃ kṛṣmamabhidrutam / uvāca dhanyatāmānī pulakālaṃkṛtākṛtiḥ,विलोक्य कुपितं भीष्मः स्वयं कृष्ममभिद्रुतम् / उवाच धन्यतामानी पुलकालंकृताकृतिः
+bhmj_6.432,puṇyabhājāmahaṃ dhuryo bhagavankṛtināṃ varaḥ / yasya tvaṃ jagatāṃ nātho vadhāya svayamudyataḥ,पुण्यभाजामहं धुर्यो भगवन्कृतिनां वरः / यस्य त्वं जगतां नाथो वधाय स्वयमुद्यतः
+bhmj_6.433,iti vādini gāṅgeye rathāttūrṇaṃ dhanaṃjayaḥ / avaruhya tataḥ kṛṣṇamānināya rathaṃ punaḥ,इति वादिनि गाङ्गेये रथात्तूर्णं धनंजयः / अवरुह्य ततः कृष्णमानिनाय रथं पुनः
+bhmj_6.434,athārjunaśarāsārairākīrṇe kurukānane / punaḥ śāntanavaścakre saṃhāraṃ pṛthivībhujām,अथार्जुनशरासारैराकीर्णे कुरुकानने / पुनः शान्तनवश्चक्रे संहारं पृथिवीभुजाम्
+bhmj_6.435,ghore vyatikare tasminbhagne subhaṭamaṇḍale / avahāramakurvanta dinānte pāṇḍunandanāḥ,घोरे व्यतिकरे तस्मिन्भग्ने सुभटमण्डले / अवहारमकुर्वन्त दिनान्ते पाण्डुनन्दनाः
+bhmj_6.436,***** navamo yuddhadivasaḥ || 30 || ***** tato rājanyāṃ vijane dharmarājo janārdanam / jagāda rājakaṃ dṛṣṭvā bhinnaṃ bhīṣmeṇa duḥkhitaḥ,***** नवमो युद्धदिवसः ॥ ३० ॥ ***** ततो राजन्यां विजने धर्मराजो जनार्दनम् / जगाद राजकं दृष्ट्वा भिन्नं भीष्मेण दुःखितः
+bhmj_6.437,paśya kṛṣṇa prabuddhena gāṅgeyavaḍavāgninā / sainyāmbudhiraparyante mama nīto 'lpaśeṣatām,पश्य कृष्ण प्रबुद्धेन गाङ्गेयवडवाग्निना / सैन्याम्बुधिरपर्यन्ते मम नीतो ऽल्पशेषताम्
+bhmj_6.438,maṇḍalīkṛtacāpasya sahasrāṃśuśatatviṣaḥ / bhīṣmasyākhaṇḍalopyagre satyaṃ paribhāvāspadam,मण्डलीकृतचापस्य सहस्रांशुशतत्विषः / भीष्मस्य���खण्डलोप्यग्रे सत्यं परिभावास्पदम्
+bhmj_6.439,alaṃ rājyena me tāvaditi vādini dharmaje / uvāca śauriryotsye 'haṃ svayaṃ śantanunandanam,अलं राज्येन मे तावदिति वादिनि धर्मजे / उवाच शौरिर्योत्स्ये ऽहं स्वयं शन्तनुनन्दनम्
+bhmj_6.440,nākārya me bhavatkāryamutsṛṣṭasamayo 'dhunā / pālayāmi raṇe bhīṣmaṃ paśyatāṃ jagatībhujām,नाकार्य मे भवत्कार्यमुत्सृष्टसमयो ऽधुना / पालयामि रणे भीष्मं पश्यतां जगतीभुजाम्
+bhmj_6.441,etadākarṇya kṛṣṇoktaṃ babhāṣe pāṇḍavāgrajaḥ / na mithyāvādinaṃ kāmāttvāṃ kuryāmahamacyuta,एतदाकर्ण्य कृष्णोक्तं बभाषे पाण्डवाग्रजः / न मिथ्यावादिनं कामात्त्वां कुर्यामहमच्युत
+bhmj_6.442,jayopāyamito gatvā bhīṣmaṃ pṛcchāmi bhūtale / sa hi māmāśiṣā pūrvaṃ vātsalyātsamayojayat,जयोपायमितो गत्वा भीष्मं पृच्छामि भूतले / स हि मामाशिषा पूर्वं वात्सल्यात्समयोजयत्
+bhmj_6.443,iti niścitya kṛṣṇena bhrātṛbhiśca sahāśu kṛt / jagāma bhīṣmaśibiraṃ gūḍhacārī yudhiṣṭhiraḥ,इति निश्चित्य कृष्णेन भ्रातृभिश्च सहाशु कृत् / जगाम भीष्मशिबिरं गूढचारी युधिष्ठिरः
+bhmj_6.444,sa pramamyānujasakhaḥ śauryarāśiṃ pitāmaham / papraccha vijayopāyaṃ sa ca pṛṣṭastamabravīt,स प्रमम्यानुजसखः शौर्यराशिं पितामहम् / पप्रच्छ विजयोपायं स च पृष्टस्तमब्रवीत्
+bhmj_6.445,na taṃ paśyāmi lokeṣu vīro māṃ vijayeta yaḥ / jayalābhe ca yuṣmākaṃ mayi jīvati kā kathā,न तं पश्यामि लोकेषु वीरो मां विजयेत यः / जयलाभे च युष्माकं मयि जीवति का कथा
+bhmj_6.446,na viśastrena saṃtraste na strīpūrve mameṣavaḥ / patanti tasmātklīvena māṃ ghātaya śikhaṇḍinā,न विशस्त्रेन संत्रस्ते न स्त्रीपूर्वे ममेषवः / पतन्ति तस्मात्क्लीवेन मां घातय शिखण्डिना
+bhmj_6.447,ukte devavrateneti lajjāvinamitānanaḥ / akāma iva duḥkhena yayau svaśibiraṃ nṛpaḥ,उक्ते देवव्रतेनेति लज्जाविनमिताननः / अकाम इव दुःखेन ययौ स्वशिबिरं नृपः
+bhmj_6.448,tataḥ prabhāte vyūheṣu sainyeṣu subhaṭairmithaḥ / śikhaṇḍipramukhā vīrā parānīkamupādravan,ततः प्रभाते व्यूहेषु सैन्येषु सुभटैर्मिथः / शिखण्डिप्रमुखा वीरा परानीकमुपाद्रवन्
+bhmj_6.449,tato bhīṣmaśaraśreṇīlulite rājamaṇḍale / śikhaṇḍī dhutakodaṇḍaścaṇḍakopastamabhyadhāt,ततो भीष्मशरश्रेणीलुलिते राजमण्डले / शिखण्डी धुतकोदण्डश्चण्डकोपस्तमभ्यधात्
+bhmj_6.450,tamabravīcchāntanavaḥ kāmaṃ prahara pārṣata / nanāma bhīṣmaviśikhāḥ patantyanujane jane,तमब्रवीच्छान्तनवः कामं प्रहर पार्षत / ननाम भीष्मविशिखाः पतन्त्यनुजने जने
+bhmj_6.451,iti vādinamabhyetya maṇḍalīkṛtakārmukaḥ / śikhaṇḍī niḥśvasankopādāpageyamabhāṣata,इति वादिनमभ्येत्य मण्डलीकृतकार्मुकः / शिखण्डी निःश्वसन्कोपादापगेयमभाषत
+bhmj_6.452,jetāraṃ bhārgavasyāpi jānāmi tvāṃ mahaujasam / yudhi yudhyasva vā mā vā na me jīvangamiṣyasi,जेतारं भार्गवस्यापि जानामि त्वां महौजसम् / युधि युध्यस्व वा मा वा न मे जीवन्गमिष्यसि
+bhmj_6.453,uktvaitadbāṇajālena pārṣataḥ samapūrayat / rakṣyamāṇaḥ samabhyetya paścādgāṇḍīvadhanvanā,उक्त्वैतद्बाणजालेन पार्षतः समपूरयत् / रक्ष्यमाणः समभ्येत्य पश्चाद्गाण्डीवधन्वना
+bhmj_6.454,bhīṣmo 'pi tamanādṛtya viddhvā kṛṣṇārjunau śaraiḥ / viveśa pāṇḍavacamūṃ rājaveṇuvanānalaḥ,भीष्मो ऽपि तमनादृत्य विद्ध्वा कृष्णार्जुनौ शरैः / विवेश पाण्डवचमूं राजवेणुवनानलः
+bhmj_6.455,dhṛṣṭadyumnamukhairvīraiḥ kauravāṇāṃ tarasvinām / dāruṇo 'tha prahāro 'bhūdrajaḥpihitadiḍbhukhaḥ,धृष्टद्युम्नमुखैर्वीरैः कौरवाणां तरस्विनाम् / दारुणो ऽथ प्रहारो ऽभूद्रजःपिहितदिड्भुखः
+bhmj_6.456,tato droṇiprabhṛtayo vīrā droṇasya śāsanāt / rakṣantaḥ samare bhīṣmaṃ dhanaṃjayamayodhayan,ततो द्रोणिप्रभृतयो वीरा द्रोणस्य शासनात् / रक्षन्तः समरे भीष्मं धनंजयमयोधयन्
+bhmj_6.457,tataḥ śāntanavo rājñāṃ śarairaśanigauravaiḥ / mauliratnāṃśuśabalaṃ samunmathya virocanam,ततः शान्तनवो राज्ञां शरैरशनिगौरवैः / मौलिरत्नांशुशबलं समुन्मथ्य विरोचनम्
+bhmj_6.458,ākrīḍamiva kālasya vidhāya kadanaṃ raṇe / abravītkūṇitamanā dūrādeva yudhiṣṭhiram,आक्रीडमिव कालस्य विधाय कदनं रणे / अब्रवीत्कूणितमना दूरादेव युधिष्ठिरम्
+bhmj_6.459,vadhāya kuru kaunteya yatnaṃ me nṛpatikṣayāt / viṣaṇṇo 'haṃ bhṛśaṃ putra raudreṇānena karmaṇā,वधाय कुरु कौन्तेय यत्नं मे नृपतिक्षयात् / विषण्णो ऽहं भृशं पुत्र रौद्रेणानेन कर्मणा
+bhmj_6.460,iti vādini gāṅgeye śithilīkṛtakārmuke / sṛñjayāḥ saha pāñcālaiḥ somakaiśca sahādravan,इति वादिनि गाङ्गेये शिथिलीकृतकार्मुके / सृञ्जयाः सह पाञ्चालैः सोमकैश्च सहाद्रवन्
+bhmj_6.461,tataḥ kurucamūvīrāḥ pāṇḍavānāṃ mahārathān / āvārya bhīṣmarakṣāyai dvandvaṃ yuddhāni cakrire,ततः कुरुचमूवीराः पाण्डवानां महारथान् / आवार्य भीष्मरक्षायै द्वन्द्वं युद्धानि चक्रिरे
+bhmj_6.462,atha gāṅgeyaviśikhairaprayatnojjhitairapi / avartata mahāraudro rājajīvitasaṃkṣayaḥ,अथ गाङ्गेयविशिखैरप्रयत्नोज्झितैरपि / अवर्तत महारौद्रो राजजीवितसंक्षयः
+bhmj_6.463,tamabhyadhāvadākarṇākṛṣṭakodaṇḍalaḥ / śikhaṇḍī khaṇḍaparaśuprabhāvaṃ phalguṇeritaḥ,तमभ्यधावदाकर्णाकृष्टकोदण्डलः / शिखण्डी खण्डपरशुप्रभावं फल्गुणेरितः
+bhmj_6.464,svayaṃ duryodhanenātha preritāṃ vīkṣya vāhinīm / tasminsvabhaṭasaṃhāre vartamāne pitāmahaḥ,स्वयं दुर्योधनेनाथ प्रेरितां वीक्ष्य वाहिनीम् / तस्मिन्स्वभटसंहारे वर्तमाने पितामहः
+bhmj_6.465,udīrya ghoraṃ divyāstramabhyadhāvaddhanaṃjayam / athārjunasyāgrametya śikhaṇḍini puraḥsthite,उदीर्य घोरं दिव्यास्त्रमभ्यधावद्धनंजयम् / अथार्जुनस्याग्रमेत्य शिखण्डिनि पुरःस्थिते
+bhmj_6.466,vimānā iva gāṅgeyo mahāstraṃ saṃjahāra tat / brahmalokābikāmeṣu yudhyamāneṣu rājasu,विमाना इव गाङ्गेयो महास्त्रं संजहार तत् / ब्रह्मलोकाबिकामेषु युध्यमानेषु राजसु
+bhmj_6.467,vīrāṇāṃ bhīṣmaviśikhairayuteṣu patatsu ca / dārayantaṃ parānīkaṃ tametya vasavo 'bruvan,वीराणां भीष्मविशिखैरयुतेषु पतत्सु च / दारयन्तं परानीकं तमेत्य वसवो ऽब्रुवन्
+bhmj_6.468,bhīṣma saṃnyāsakālo 'yaṃ tavāsmadabhikāṅkṣitaḥ / tataḥ ślathodyame tasminprasanne bhuvanatraye,भीष्म संन्यासकालो ऽयं तवास्मदभिकाङ्क्षितः / ततः श्लथोद्यमे तस्म���न्प्रसन्ने भुवनत्रये
+bhmj_6.469,arjunapramukhāḥ sarve sāyakaistamapūrayan / chidyamāneṣu bāleṣu tasya tūrṇaṃ kirīṭinā,अर्जुनप्रमुखाः सर्वे सायकैस्तमपूरयन् / छिद्यमानेषु बालेषु तस्य तूर्णं किरीटिना
+bhmj_6.470,śikhaṇḍī prāhiṇottasmai hemapuṅkhaśarāvalīm / śaikhaṇḍīṃ śaramālāṃ tāṃ śairoṣīmiva peśalām,शिखण्डी प्राहिणोत्तस्मै हेमपुङ्खशरावलीम् / शैखण्डीं शरमालां तां शैरोषीमिव पेशलाम्
+bhmj_6.471,jagrāha prahasanbhīṣmaḥ kṣaṇaṃ sthagitakārmukaḥ / duryodhanasamādiṣṭānbhīṣmasya ratharakṣiṇaḥ,जग्राह प्रहसन्भीष्मः क्षणं स्थगितकार्मुकः / दुर्योधनसमादिष्टान्भीष्मस्य रथरक्षिणः
+bhmj_6.472,mohayanbāṇajālena phalguṇastamavākirat / vidāryamāṇo nīrandhrairgāṇḍīvānniḥsṛtaiḥ śaraiḥ,मोहयन्बाणजालेन फल्गुणस्तमवाकिरत् / विदार्यमाणो नीरन्ध्रैर्गाण्डीवान्निःसृतैः शरैः
+bhmj_6.473,duḥśāsanaṃ pārśvagataṃ bhīṣmaḥ sasmitamabravīt / naite śikhaṇḍino bāṇāḥ śilāsaṃghātabhedinaḥ,दुःशासनं पार्श्वगतं भीष्मः सस्मितमब्रवीत् / नैते शिखण्डिनो बाणाः शिलासंघातभेदिनः
+bhmj_6.474,viśanti mama marmāṇi bilaṃ viṣadharā iva / ete te vajrasaṃsparśā nivātakavacacchidaḥ,विशन्ति मम मर्माणि बिलं विषधरा इव / एते ते वज्रसंस्पर्शा निवातकवचच्छिदः
+bhmj_6.475,śarīrahāriṇo ghorāḥ kirātaraṇasākṣiṇaḥ / ityuktvā pāṇḍuputrāya śaktiṃ cikṣepa śaktimān,शरीरहारिणो घोराः किरातरणसाक्षिणः / इत्युक्त्वा पाण्डुपुत्राय शक्तिं चिक्षेप शक्तिमान्
+bhmj_6.476,tāṃ ca śakrasutastūrṇaṃ cakāra viśikhaistridhā / sarvāyudheṣu cchinneṣu tato gāṇḍīvadhanvanā,तां च शक्रसुतस्तूर्णं चकार विशिखैस्त्रिधा / सर्वायुधेषु च्छिन्नेषु ततो गाण्डीवधन्वना
+bhmj_6.477,kṣaṇādbabhūva durlakṣyo bhīṣmo nirvivaraiḥ śaraiḥ / yudhyamāneṣu vīreṣu bhūtāviṣṭeṣvivākulam,क्षणाद्बभूव दुर्लक्ष्यो भीष्मो निर्विवरैः शरैः / युध्यमानेषु वीरेषु भूताविष्टेष्विवाकुलम्
+bhmj_6.478,dārume tumule tasminnirvibhāge baladvaye / aparāhṇe rathādbhīṣmaḥ sahasrāṃśurivāparaḥ,दारुमे तुमुले तस्मिन्निर्विभागे बलद्वये / अपराह्णे रथाद्भीष्मः सहस्रांशुरिवापरः
+bhmj_6.479,aspṛṣṭabhūmirviśikhaiḥ papāta mahasāṃ nidhiḥ / tasminnipatite vīre ketau sarvadhanuṣmatām,अस्पृष्टभूमिर्विशिखैः पपात महसां निधिः / तस्मिन्निपतिते वीरे केतौ सर्वधनुष्मताम्
+bhmj_6.480,mahatāmapi vīrāṇāṃ hṛdayāni cakampire / tato nivṛtte saṃgrāme hāhākāre nabhaḥspṛśiḥ,महतामपि वीराणां हृदयानि चकम्पिरे / ततो निवृत्ते संग्रामे हाहाकारे नभःस्पृशिः
+bhmj_6.481,divyaṃ bheje nijaṃ bhāvamaluptātmā pitāmahaḥ / ākampamāne bhuvane vāguvācāśarīriṇī,दिव्यं भेजे निजं भावमलुप्तात्मा पितामहः / आकम्पमाने भुवने वागुवाचाशरीरिणी
+bhmj_6.482,bhīṣma kālaṃ pratīkṣasva yogavānuttarāyaṇam / sarvajña dhāraya prāṇānsvacchandanidhano hṛdi,भीष्म कालं प्रतीक्षस्व योगवानुत्तरायणम् / सर्वज्ञ धारय प्राणान्स्वच्छन्दनिधनो हृदि
+bhmj_6.483,śrutvaitatparamaṃ yogamāsasāda suravrataḥ / tatastridaśavāhinyā visṛṣṭa haṃsarūpiṇaḥ,श्रुत्वैतत्परम��� योगमाससाद सुरव्रतः / ततस्त्रिदशवाहिन्या विसृष्ट हंसरूपिणः
+bhmj_6.484,tamevārthaṃ samabhyetya munayo bhīṣmamabruvan / sthito 'smīti ca gāṅgeyo nigadya yaśasāṃ nidhiḥ,तमेवार्थं समभ्येत्य मुनयो भीष्ममब्रुवन् / स्थितो ऽस्मीति च गाङ्गेयो निगद्य यशसां निधिः
+bhmj_6.485,iratalpe gataḥ sarvānkurūnbhītānasāntvayat / praṇatānatha saṃprāptānpunaḥ kauravapāṇḍavān,इरतल्पे गतः सर्वान्कुरून्भीतानसान्त्वयत् / प्रणतानथ संप्राप्तान्पुनः कौरवपाण्डवान्
+bhmj_6.486,aśrupūrṇekṣaṇānūce saṃbhāvya kurupuṃgavaḥ / dhāraṇaṃ lambamānasya śiraso me vidhīyatām,अश्रुपूर्णेक्षणानूचे संभाव्य कुरुपुंगवः / धारणं लम्बमानस्य शिरसो मे विधीयताम्
+bhmj_6.487,śrutvaitadupadhāneṣu samānīteṣu rājabhiḥ / jagrāha śāsanāttasya tribhiḥ pārthaḥ śaraiḥ śiraḥ,श्रुत्वैतदुपधानेषु समानीतेषु राजभिः / जग्राह शासनात्तस्य त्रिभिः पार्थः शरैः शिरः
+bhmj_6.488,bhīṣmastatkarmatuṣṭo 'tha praśaśaṃsa dhanaṃjayam / pāṇḍavaiḥ kriyatāṃ saṃdhirityuvāca ca kauravam,भीष्मस्तत्कर्मतुष्टो ऽथ प्रशशंस धनंजयम् / पाण्डवैः क्रियतां संधिरित्युवाच च कौरवम्
+bhmj_6.489,***** daśamo yuddhadivasaḥ || 31 || ***** tato rajanyāṃ yātāyāmupāviṣṭeṣu rājasu / sevyamāno munijanairbhīṣmo jalamayācata,***** दशमो युद्धदिवसः ॥ ३१ ॥ ***** ततो रजन्यां यातायामुपाविष्टेषु राजसु / सेव्यमानो मुनिजनैर्भीष्मो जलमयाचत
+bhmj_6.490,maṇikāñcanacitreṣu kalaśeṣvamalāmbhasaḥ / samānīteṣu bhūpālairvyadhānmeghāstramarjunaḥ,मणिकाञ्चनचित्रेषु कलशेष्वमलाम्भसः / समानीतेषु भूपालैर्व्यधान्मेघास्त्रमर्जुनः
+bhmj_6.491,tadudbhūtena payasā gāṅgeyastena tarpitaḥ / narāvatāraṃ prītātmā sādaraṃ tamapūjayat,तदुद्भूतेन पयसा गाङ्गेयस्तेन तर्पितः / नरावतारं प्रीतात्मा सादरं तमपूजयत्
+bhmj_6.492,mahāratheṣu yāteṣu samāmantryāpagāsutam / karṇaḥ prasādayāmāsa tadabhyarcya kṛtāñjaliḥ,महारथेषु यातेषु समामन्त्र्यापगासुतम् / कर्णः प्रसादयामास तदभ्यर्च्य कृताञ्जलिः
+bhmj_6.493,tamuvāca prasannātmā vītamanyuḥ pitāmahaḥ / bhajasva pārtheṣu śamaṃ vīrāste bhrātarastava,तमुवाच प्रसन्नात्मा वीतमन्युः पितामहः / भजस्व पार्थेषु शमं वीरास्ते भ्रातरस्तव
+bhmj_6.494,vaikartanastadākarṇya jagāda vinatānanaḥ / jāne sarvamavaśyaṃ tu bhavitavyamidaṃ prabho,वैकर्तनस्तदाकर्ण्य जगाद विनताननः / जाने सर्वमवश्यं तु भवितव्यमिदं प्रभो
+bhmj_6.495,kiṃtu duryodhanasyārthe suhṛdo mānakāriṇaḥ / anujānīhi māṃ tāta samarāya samudyatam,किंतु दुर्योधनस्यार्थे सुहृदो मानकारिणः / अनुजानीहि मां तात समराय समुद्यतम्
+bhmj_6.496,iti bruvāṇo bhīṣmeṇa so 'nujñāto varūthinīm / prayayau kuruputrāṇāṃ rathena ghananādinā,इति ब्रुवाणो भीष्मेण सो ऽनुज्ञातो वरूथिनीम् / प्रययौ कुरुपुत्राणां रथेन घननादिना
+bhmj_6.497,atha kuruvṛṣabāṇāmaṅgarājotsukānāṃ paraparibhavadīkṣābhagnamānādarāṇām / patihitamanīkaṃ sāmyamāpa drutānāṃ sarayapavanapānīkampitānāṃ vanānām,अथ कुरुवृषबाणामङ्गराजोत्सुकानां परपरिभवदीक्षाभग्नमानादराणाम् / पतिहितमनीकं साम्यमाप द्रुत��नां सरयपवनपानीकम्पितानां वनानाम्
+bhmj_7.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryā bhīṣmaparva droṇaparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्या भीष्मपर्व द्रोणपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_7.2,suravrataṃ hataṃ śrutvā dhṛtarāṣṭro 'tiduḥkhitaḥ / muhurmuhuryaśorāśiṃ tamaśocadariṃdamam,सुरव्रतं हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो ऽतिदुःखितः / मुहुर्मुहुर्यशोराशिं तमशोचदरिंदमम्
+bhmj_7.3,punaḥ saṃgrāmamālokya samāyāto 'tha saṃjayaḥ / pṛṣṭo vaicitravīryeṇa vīrasaṃhāramabhyadhāt,पुनः संग्राममालोक्य समायातो ऽथ संजयः / पृष्टो वैचित्रवीर्येण वीरसंहारमभ्यधात्
+bhmj_7.4,tato bhīṣmehate rājankuravo bhṛśaduḥkhitāḥ / abdhau bhagne pravahaṇe vaṇijaḥ patitā iva,ततो भीष्मेहते राजन्कुरवो भृशदुःखिताः / अब्धौ भग्ने प्रवहणे वणिजः पतिता इव
+bhmj_7.5,vāñchitaṃ samare śarma dadṛśuḥ karṇamāgatam / vikrītāḥ paradeśeṣu snigdhaṃ bandhumivāpadi,वाञ्छितं समरे शर्म ददृशुः कर्णमागतम् / विक्रीताः परदेशेषु स्निग्धं बन्धुमिवापदि
+bhmj_7.6,tato duryodhanaḥ śokaṃ saṃstambhya dhṛtisāgaraḥ / karṇasyānumate cakre droṇaṃ senāsu nāyakam,ततो दुर्योधनः शोकं संस्तम्भ्य धृतिसागरः / कर्णस्यानुमते चक्रे द्रोणं सेनासु नायकम्
+bhmj_7.7,tenābhiṣikto vidhivadguruḥ sarvadhanuṣmatām / sa babhau śaktimānvīro mahāsena ivāparaḥ,तेनाभिषिक्तो विधिवद्गुरुः सर्वधनुष्मताम् / स बभौ शक्तिमान्वीरो महासेन इवापरः
+bhmj_7.8,vṛddhasya svayaśaḥśubhraṃ chattraṃ tasya vyarocata / dugdhodadheriva śrīmaccandramaṇḍalamudyatam,वृद्धस्य स्वयशःशुभ्रं छत्त्रं तस्य व्यरोचत / दुग्धोदधेरिव श्रीमच्चन्द्रमण्डलमुद्यतम्
+bhmj_7.9,āmuktahemakavacaḥ sa dīptaḥ kiraṇairbabhau / upasthitaiḥ kṛtyakāle divyāstrairiva sevitaḥ,आमुक्तहेमकवचः स दीप्तः किरणैर्बभौ / उपस्थितैः कृत्यकाले दिव्यास्त्रैरिव सेवितः
+bhmj_7.10,praṇetā sarvavīrāṇāṃ sadṛśaḥ prājyatejasā / sākṣādiva dhanurvedaḥ saṃhārasyāgamāvadhiḥ,प्रणेता सर्ववीराणां सदृशः प्राज्यतेजसा / साक्षादिव धनुर्वेदः संहारस्यागमावधिः
+bhmj_7.11,reje rathena raukmena śoṇāśvena patākinā / saṃdhyājuṣā nirjhariṇā meruṇeva divākaraḥ,रेजे रथेन रौक्मेन शोणाश्वेन पताकिना / संध्याजुषा निर्झरिणा मेरुणेव दिवाकरः
+bhmj_7.12,virarāja rathe tasya śātakaumbhaḥ kamaṇḍaluḥ / śauryoṣmaṇā pratigataḥ pratāpa iva piṇḍitaḥ,विरराज रथे तस्य शातकौम्भः कमण्डलुः / शौर्योष्मणा प्रतिगतः प्रताप इव पिण्डितः
+bhmj_7.13,ākarṇapalitaḥ śyāmo dhaureyaḥ sarvadhanvinām / dadau varaṃ śriyā juṣṭaḥ sa rājñā svayamarthitaḥ,आकर्णपलितः श्यामो धौरेयः सर्वधन्विनाम् / ददौ वरं श्रिया जुष्टः स राज्ञा स्वयमर्थितः
+bhmj_7.14,jīvagrāhaṃ samādāya rājānaṃ te yudhiṣṭhiram / haterjune pradāsyāmi paśyatāṃ sarvabhubhujām,जीवग्राहं समादाय राजानं ते युधिष्ठिरम् / हतेर्जुने प्रदास्यामि पश्यतां सर्वभुभुजाम्
+bhmj_7.15,etadguruvaco rājā pratigṛhya kṛtāñjaliḥ / viśrāvya nijasenāsu tūryanādotsavaṃ vyadhāt,एतद्गुरुवचो राजा प्रतिगृह्य कृताञ्जलिः / विश्राव्य निजसेनासु तूर्यनादोत्सवं व्यधात्
+bhmj_7.16,tacca dharmasuto jñātvā saha gāṇḍīvadhanvanā / krauñcavyūhaṃ samādhāya saṃnaddho yoddhumudyayau,तच्च धर्मसुतो ज्ञात्वा सह गाण्डीवधन्वना / क्रौञ्चव्यूहं समाधाय संनद्धो योद्धुमुद्ययौ
+bhmj_7.17,dromena śakaṭavyūhe nirmite bhṛśasaṃhate / avartata mahadyuddhaṃ vīrāṇāṃ dehaśātanam,द्रोमेन शकटव्यूहे निर्मिते भृशसंहते / अवर्तत महद्युद्धं वीराणां देहशातनम्
+bhmj_7.18,tataḥ sṛñjayapāñcālamatsyasenāsu duḥsahāḥ / śarīrahāriṇaḥ peturdreṇanāmāṅkitāḥ śarāḥ,ततः सृञ्जयपाञ्चालमत्स्यसेनासु दुःसहाः / शरीरहारिणः पेतुर्द्रेणनामाङ्किताः शराः
+bhmj_7.19,bhidyamāneṣu sainyeṣu nipatadgajavājiṣu / raktakallolinīvegairnīteṣu syandaneṣvapi,भिद्यमानेषु सैन्येषु निपतद्गजवाजिषु / रक्तकल्लोलिनीवेगैर्नीतेषु स्यन्दनेष्वपि
+bhmj_7.20,yudhiṣṭhiramukhānvīrānkopāddroṇamabhidrutān / avārayansusaṃrabdhāndroṇikarṇakṛpādayaḥ,युधिष्ठिरमुखान्वीरान्कोपाद्द्रोणमभिद्रुतान् / अवारयन्सुसंरब्धान्द्रोणिकर्णकृपादयः
+bhmj_7.21,abhimanyurathākṛṣya rathātkeśeṣu pauravam / apātayatkṛpāṇena paśyatāṃ sarvadhanvinām,अभिमन्युरथाकृष्य रथात्केशेषु पौरवम् / अपातयत्कृपाणेन पश्यतां सर्वधन्विनाम्
+bhmj_7.22,tatkopātkhaṅgamādāya jayadrathamupāgatam / śalyaṃ ca virathaṃ vīro vidadhe balināṃ varam,तत्कोपात्खङ्गमादाय जयद्रथमुपागतम् / शल्यं च विरथं वीरो विदधे बलिनां वरम्
+bhmj_7.23,tataḥ śalyo gadāpāṇiḥ padbhyāṃ saubhadramādravat / gadayā vīravārinyā bhīmaśca tamavārayat,ततः शल्यो गदापाणिः पद्भ्यां सौभद्रमाद्रवत् / गदया वीरवारिन्या भीमश्च तमवारयत्
+bhmj_7.24,tayoḥ parasparāghātakīrṇavahnikaṇākulam / nṛṇāṃ vimohanaṃ ghoraṃ gadāyuddhamavartata,तयोः परस्पराघातकीर्णवह्निकणाकुलम् / नृणां विमोहनं घोरं गदायुद्धमवर्तत
+bhmj_7.25,maṇḍalāni carantau tau samadāviva kuñjarau / abhipatya padānyaṣṭau gadābhyāṃ jaghnaturmithaḥ,मण्डलानि चरन्तौ तौ समदाविव कुञ्जरौ / अभिपत्य पदान्यष्टौ गदाभ्यां जघ्नतुर्मिथः
+bhmj_7.26,gāḍhaprahārasaṃjātamūrchāvihvalamānasau / tau dṛṣṭvā patitau vīrāḥ saṃnipetuḥ prahāriṇaḥ,गाढप्रहारसंजातमूर्छाविह्वलमानसौ / तौ दृष्ट्वा पतितौ वीराः संनिपेतुः प्रहारिणः
+bhmj_7.27,nīte madrādhipe tūrṇaṃ rathena kṛtavarmaṇā / bhīmasenaḥ samādāya kurusenāmadārayat,नीते मद्राधिपे तूर्णं रथेन कृतवर्मणा / भीमसेनः समादाय कुरुसेनामदारयत्
+bhmj_7.28,karṇasūnoratha śarairdṛṣasenasya pāṇḍavāḥ / ākīrṇāndraupadīputrānvilokya tamupādravan,कर्णसूनोरथ शरैर्दृषसेनस्य पाण्डवाः / आकीर्णान्द्रौपदीपुत्रान्विलोक्य तमुपाद्रवन्
+bhmj_7.29,tato rukmaratho droṇaḥ svayaṃ pāñcālavāhinīm / praviśya bāṇairvidadhe viprakīrṇāṃ sahasradhā,ततो रुक्मरथो द्रोणः स्वयं पाञ्चालवाहिनीम् / प्रविश्य बाणैर्विदधे विप्रकीर्णां सहस्रधा
+bhmj_7.30,śikhaṇḍisātyakimukhānsa vidārya mahārathān / yudhiṣṭhiramabhiprekṣuḥ kurvannarapatikṣayam,शिखण्डिसात्यकिमुखान्स विदार्य महारथान् / युधिष्ठिरमभिप्रेक्षुः कुर्वन्नरपतिक्षयम्
+bhmj_7.31,yugaṃdharaṃ vyāghradattaṃ sihasenaṃ ca pārthivam / nināya mṛtyusadana śarairaśanidāruṇaiḥ,युगंधरं व्याघ्रदत्तं सिहसेनं च पार्थिवम् / निनाय मृत्युसदन शरैरशनिदारुणैः
+bhmj_7.32,tiṣṭha sthito 'ha yuddhasva hato 'sīti muhurmuhuḥ / droṇāgre yudhyamānānāṃ bhūbhujāmabhavadraṇaḥ,तिष्ठ स्थितो ऽह युद्धस्व हतो ऽसीति मुहुर्मुहुः / द्रोणाग्रे युध्यमानानां भूभुजामभवद्रणः
+bhmj_7.33,droṇena yudhyamānānāṃ niśamya śvetavāhanaḥ / kolāhalaṃ svasainyānāṃ tūrṇaṃ taṃ deśamāyayau,द्रोणेन युध्यमानानां निशम्य श्वेतवाहनः / कोलाहलं स्वसैन्यानां तूर्णं तं देशमाययौ
+bhmj_7.34,sa nihatyāstrajālena vīraḥ kuruvarūthinīm / vidadhe raktataṭinīmāvartahṛtakuñjarām,स निहत्यास्त्रजालेन वीरः कुरुवरूथिनीम् / विदधे रक्ततटिनीमावर्तहृतकुञ्जराम्
+bhmj_7.35,tato 'vahāraṃ sainyānāṃ pārthasāyakapīḍitāḥ / yāte 'staṃ tigmakiraṇe cakrire kurupuṃgavāḥ,ततो ऽवहारं सैन्यानां पार्थसायकपीडिताः / याते ऽस्तं तिग्मकिरणे चक्रिरे कुरुपुंगवाः
+bhmj_7.36,***** droṇābhiṣekaḥ prathamo yuddhadivasaśca || 1 || ***** niśāyāṃ saṃniviṣṭeṣu śibire sarvarājasu / lajjamāna ivācāryo duryodhanamabhāṣata,***** द्रोणाभिषेकः प्रथमो युद्धदिवसश्च ॥ १ ॥ ***** निशायां संनिविष्टेषु शिबिरे सर्वराजसु / लज्जमान इवाचार्यो दुर्योधनमभाषत
+bhmj_7.37,uktameva mayā rājanrahitaṃ savyasācinā / yudhiṣṭhiraṃ grahīṣyāmi durjayo hi dhanaṃjayaḥ,उक्तमेव मया राजन्रहितं सव्यसाचिना / युधिष्ठिरं ग्रहीष्यामि दुर्जयो हि धनंजयः
+bhmj_7.38,iti bruvāṇe vailakṣyādācārye rājasaṃnidhau / trigarvarājaḥ provāca kṛtavairaḥ kirīṭinā,इति ब्रुवाणे वैलक्ष्यादाचार्ये राजसंनिधौ / त्रिगर्वराजः प्रोवाच कृतवैरः किरीटिना
+bhmj_7.39,vayaṃ saṃśaptakagaṇairmālavaistuṇḍilaistathā / vīrairmadrakakāmbojalalitaiśca prahāribhiḥ,वयं संशप्तकगणैर्मालवैस्तुण्डिलैस्तथा / वीरैर्मद्रककाम्बोजललितैश्च प्रहारिभिः
+bhmj_7.40,rathāyutaistribhiḥ pārthamāhūya pṛthagāsthitaḥ / yotsyāmahe suprakṛtairiti satyaṃ śapāmahe,रथायुतैस्त्रिभिः पार्थमाहूय पृथगास्थितः / योत्स्यामहे सुप्रकृतैरिति सत्यं शपामहे
+bhmj_7.41,ityukte śapathaṃ kṛtvā trigartā vahnisākṣiṇaḥ / pratyūṣe niryayurvīrāḥ suśarmapramukhā nṛpāḥ,इत्युक्ते शपथं कृत्वा त्रिगर्ता वह्निसाक्षिणः / प्रत्यूषे निर्ययुर्वीराः सुशर्मप्रमुखा नृपाः
+bhmj_7.42,te turaṅgakharoddhūtadhūligrastanabhastalāḥ / cakrire phalguṇāhvānaṃ nādaiḥ pralayaśaṃsibhiḥ,ते तुरङ्गखरोद्धूतधूलिग्रस्तनभस्तलाः / चक्रिरे फल्गुणाह्वानं नादैः प्रलयशंसिभिः
+bhmj_7.43,tānvyūhenārdhacandreṇa same deśe vyavasthitān / dṛṣṭvā pārthastadāhūto yudhiṣṭhiramabhāṣata,तान्व्यूहेनार्धचन्द्रेण समे देशे व्यवस्थितान् / दृष्ट्वा पार्थस्तदाहूतो युधिष्ठिरमभाषत
+bhmj_7.44,anujānātu māmāryastrigartānāṃ vadhaṃ prati / ete māmabhivāñcanti yoddhuṃ saṃgharṣaśālinaḥ,अनुजानातु मामार्यस्त्र��गर्तानां वधं प्रति / एते मामभिवाञ्चन्ति योद्धुं संघर्षशालिनः
+bhmj_7.45,ayaṃ te satyajidvīraḥ pāñcālyaḥ pravaro rathaḥ / goptā droṇābhisaraṇe śakratulyaparākramaḥ,अयं ते सत्यजिद्वीरः पाञ्चाल्यः प्रवरो रथः / गोप्ता द्रोणाभिसरणे शक्रतुल्यपराक्रमः
+bhmj_7.46,ityuktvā caṇḍagāṇḍīvaghoṣaghaṇṭitadiktaṭaḥ / pralayāmbhodasaṃrabdhastānyayau kapiketanaḥ,इत्युक्त्वा चण्डगाण्डीवघोषघण्टितदिक्तटः / प्रलयाम्भोदसंरब्धस्तान्ययौ कपिकेतनः
+bhmj_7.47,te 'pi pāṇḍavamāyāntaṃ dṛṣṭvā pramadanirbharāḥ / phullasālamivādṛśyaṃ cakruḥ kṣipraṃ śilīmukhaiḥ,ते ऽपि पाण्डवमायान्तं दृष्ट्वा प्रमदनिर्भराः / फुल्लसालमिवादृश्यं चक्रुः क्षिप्रं शिलीमुखैः
+bhmj_7.48,tataḥ śauryāmbudheḥ phenamaṭṭahāsaṃ raṇaśriyaḥ / dadhmau dhanaṃjayaḥ śaṅkhaṃ kandaṃ nijayaśastaroḥ,ततः शौर्याम्बुधेः फेनमट्टहासं रणश्रियः / दध्मौ धनंजयः शङ्खं कन्दं निजयशस्तरोः
+bhmj_7.49,tasya śabdena mahatā tatsainyaṃ bhayakāriṇā / abhūnnivṛttamātaṅgaṃ stimitāṅgaturaṅgamam,तस्य शब्देन महता तत्सैन्यं भयकारिणा / अभून्निवृत्तमातङ्गं स्तिमिताङ्गतुरङ्गमम्
+bhmj_7.50,atha sāyakajālena jīvamatsyāpahāriṇā / trigartavāhinīṃ pārthaḥ samantātparyavārayat,अथ सायकजालेन जीवमत्स्यापहारिणा / त्रिगर्तवाहिनीं पार्थः समन्तात्पर्यवारयत्
+bhmj_7.51,tataḥ saṃśaptakagaṇotsṛṣṭairavivaraiḥ śaraiḥ / pihite bhuvanābhoge babhūvākālaśarvarī,ततः संशप्तकगणोत्सृष्टैरविवरैः शरैः / पिहिते भुवनाभोगे बभूवाकालशर्वरी
+bhmj_7.52,tataḥ pravidadhe tvāṣṭraṃ mahāstraṃ vajrinandanaḥ / yenārjunasahasrāṇi dadṛśuste sasaṃbhramāḥ,ततः प्रविदधे त्वाष्ट्रं महास्त्रं वज्रिनन्दनः / येनार्जुनसहस्राणि ददृशुस्ते ससंभ्रमाः
+bhmj_7.53,jahārākarṇakṛṣṭena bhallena ca mahaujasaḥ / sphuranmauliprabhājālaṃ śiraḥ kāyātsudhanvanaḥ,जहाराकर्णकृष्टेन भल्लेन च महौजसः / स्फुरन्मौलिप्रभाजालं शिरः कायात्सुधन्वनः
+bhmj_7.54,tatpreṣitāṃ śastravṛṣṭiṃ pavanāstreṇa hāriṇā / vidhūya tacchiraḥpuñjairadṛśyāṃ vidadhe mahīm,तत्प्रेषितां शस्त्रवृष्टिं पवनास्त्रेण हारिणा / विधूय तच्छिरःपुञ्जैरदृश्यां विदधे महीम्
+bhmj_7.55,chinnacchattradhvajarathaṃ patadbhujabhaṭānanam / trigartakadanaṃ pārtho ghoramāyodhanaṃ vyadhāt,छिन्नच्छत्त्रध्वजरथं पतद्भुजभटाननम् / त्रिगर्तकदनं पार्थो घोरमायोधनं व्यधात्
+bhmj_7.56,***** saṃśaptakayuddham || 2 || ***** asminkṣaṇe vainateyavyūhe droṇena nirmite / vyūhena nirmitārdhena pāṇḍuputrāḥ samudyayuḥ,***** संशप्तकयुद्धम् ॥ २ ॥ ***** अस्मिन्क्षणे वैनतेयव्यूहे द्रोणेन निर्मिते / व्यूहेन निर्मितार्धेन पाण्डुपुत्राः समुद्ययुः
+bhmj_7.57,tataḥ pravṛtte saṃgrāme kṣaye caiva mahībhujām / dhṛṣṭadyumnaprabhṛtayo droṇamukhyānayodhayan,ततः प्रवृत्ते संग्रामे क्षये चैव महीभुजाम् / धृष्टद्युम्नप्रभृतयो द्रोणमुख्यानयोधयन्
+bhmj_7.58,rajobhiḥ pihite vyomni dikṣu ruddhāsu sāyakaiḥ / avibhāgamamaryādaṃ ghoraṃ yuddhamavartata,रजोभिः पिहिते व्योम्नि दिक्षु रुद्धासु सायकैः / अविभागममर���यादं घोरं युद्धमवर्तत
+bhmj_7.59,abhidrute tato droṇe dharmarājajighṛkṣayā / ghoro halahalāśabdaḥ sainyānāmudabhūtkṣaṇam,अभिद्रुते ततो द्रोणे धर्मराजजिघृक्षया / घोरो हलहलाशब्दः सैन्यानामुदभूत्क्षणम्
+bhmj_7.60,kālāgnitejasaṃ vīraṃ dhaureyaṃ sarvadhanvinām / avārayitumabhyetya satyajitsatyavikramaḥ,कालाग्नितेजसं वीरं धौरेयं सर्वधन्विनाम् / अवारयितुमभ्येत्य सत्यजित्सत्यविक्रमः
+bhmj_7.61,yudhyamānaṃ tato hatvā vṛkaṃ rājasutaṃ guruḥ / śaraiḥ satyajitaṃ cakre kīrṇāṃśumiva bhāskaram,युध्यमानं ततो हत्वा वृकं राजसुतं गुरुः / शरैः सत्यजितं चक्रे कीर्णांशुमिव भास्करम्
+bhmj_7.62,hemanāmāṅkitairbāṇairmuhūrtādatha satyajit / dīptairapūrayaddroṇaṃ khadyotairiva pādapam,हेमनामाङ्कितैर्बाणैर्मुहूर्तादथ सत्यजित् / दीप्तैरपूरयद्द्रोणं खद्योतैरिव पादपम्
+bhmj_7.63,tataḥ satyajitaḥ kāyādācāryaḥ śauryaśālinaḥ / śiro jahāra bhallena caṇḍatāṇḍavakuṇḍalam,ततः सत्यजितः कायादाचार्यः शौर्यशालिनः / शिरो जहार भल्लेन चण्डताण्डवकुण्डलम्
+bhmj_7.64,nipātite satyajiti pravare sarvadhanvinām / vidrute dharmatanaye vyadīryate varūthinī,निपातिते सत्यजिति प्रवरे सर्वधन्विनाम् / विद्रुते धर्मतनये व्यदीर्यते वरूथिनी
+bhmj_7.65,***** satyajidvadhaḥ || 3 || ***** hṛtvānujaṃ virāṭasya śatānīkaṃ prahāriṇam / dṛḍhasenaṃ kṣatradevaṃ vasudānaṃ ca pārthivam,***** सत्यजिद्वधः ॥ ३ ॥ ***** हृत्वानुजं विराटस्य शतानीकं प्रहारिणम् / दृढसेनं क्षत्रदेवं वसुदानं च पार्थिवम्
+bhmj_7.66,nighnanrukmarathaścedimatsyapāñcālasṛñjayān / vidadhe rudhirāvartaiḥ kṛtāntodyānavāhinīm,निघ्नन्रुक्मरथश्चेदिमत्स्यपाञ्चालसृञ्जयान् / विदधे रुधिरावर्तैः कृतान्तोद्यानवाहिनीम्
+bhmj_7.67,vidrute pāṇḍavabale pīḍite droṇasāyakaiḥ / karṇaduryodhanamukhā bhāradvājamapūjayan,विद्रुते पाण्डवबले पीडिते द्रोणसायकैः / कर्णदुर्योधनमुखा भारद्वाजमपूजयन्
+bhmj_7.68,punarāvartite sainye bhīmena bhujaśālinā / saṃhatāḥ pṛthivīpālāḥ kopāddroṇamupādravan,पुनरावर्तिते सैन्ये भीमेन भुजशालिना / संहताः पृथिवीपालाः कोपाद्द्रोणमुपाद्रवन्
+bhmj_7.69,ṛṣyavarṇairhayairbhīmaḥ sātyakiḥ sphāṭikaprabhaiḥ / pārāvataprabhaiścāśvairdhṛṣṭadyumnaścamūpatiḥ,ऋष्यवर्णैर्हयैर्भीमः सात्यकिः स्फाटिकप्रभैः / पारावतप्रभैश्चाश्वैर्धृष्टद्युम्नश्चमूपतिः
+bhmj_7.70,nakulaḥ sahadevaśca śukatittirisaprabhaiḥ / abhimanyuḥ piśaṅgābhaiḥ pāṇḍyaiśca tuhinaprabhaiḥ / dantaprabhaiḥ kṛṣṇavālaiḥ svayaṃ rājā yudhiṣṭhiraḥ,नकुलः सहदेवश्च शुकतित्तिरिसप्रभैः / अभिमन्युः पिशङ्गाभैः पाण्ड्यैश्च तुहिनप्रभैः / दन्तप्रभैः कृष्णवालैः स्वयं राजा युधिष्ठिरः
+bhmj_7.71,anye tu vividhacchāyaiścitravarmāmbaradhvajaiḥ / parivārya raṇe droṇaṃ cakrurbāṇamayaṃ jagat,अन्ये तु विविधच्छायैश्चित्रवर्माम्बरध्वजैः / परिवार्य रणे द्रोणं चक्रुर्बाणमयं जगत्
+bhmj_7.72,mṛdaṅganādakau rājño dhvajo nandopanandakau / divyayantreṇa vihitau babhaturdharmajanmanaḥ,मृदङ्गनादकौ राज्ञो ध्वजो नन्दोपनन्दकौ / दिव्ययन्त्रेण विहित�� बभतुर्धर्मजन्मनः
+bhmj_7.73,dharmānilendrāśvināṃ ca pratimā draupadībhuvām / tumule yudhyamānānāṃ rejire kāñcanojjvalāḥ,धर्मानिलेन्द्राश्विनां च प्रतिमा द्रौपदीभुवाम् / तुमुले युध्यमानानां रेजिरे काञ्चनोज्ज्वलाः
+bhmj_7.74,āvṛtaṃ droṇamālokya rājabhiḥ krūrayā dhiyā / duryodhanādayo vīrānbhīmamukhyānsamāpatan,आवृतं द्रोणमालोक्य राजभिः क्रूरया धिया / दुर्योधनादयो वीरान्भीममुख्यान्समापतन्
+bhmj_7.75,teṣu śalyapradhāneṣu yudhiṣṭhirapurogamaiḥ / dvandvaddhaniṣakteṣu samarotsavarājiṣu,तेषु शल्यप्रधानेषु युधिष्ठिरपुरोगमैः / द्वन्द्वद्धनिषक्तेषु समरोत्सवराजिषु
+bhmj_7.76,kṛtabāhau subāhau ca hate vīre yuyutsunā / vaṅgarāje samātaṅge bhīmasenena pātite,कृतबाहौ सुबाहौ च हते वीरे युयुत्सुना / वङ्गराजे समातङ्गे भीमसेनेन पातिते
+bhmj_7.77,vidrute kauravabale nihateṣvabhimāniṣu / nirālokeṣu lokeṣu rajastimiramaṇḍalaiḥ,विद्रुते कौरवबले निहतेष्वभिमानिषु / निरालोकेषु लोकेषु रजस्तिमिरमण्डलैः
+bhmj_7.78,prerito bhagadattena saṃvartakaghanaprabhaḥ / supratīko madoddāmaḥ pāṇḍusenāṃ vyagāhata,प्रेरितो भगदत्तेन संवर्तकघनप्रभः / सुप्रतीको मदोद्दामः पाण्डुसेनां व्यगाहत
+bhmj_7.79,daityasaṃgrāmasāhāyye jambhāribhavanasthitaḥ / airāvaṇaghaṭābandhaḥ pramāṇaṃ yasya varṣmamaḥ,दैत्यसंग्रामसाहाय्ये जम्भारिभवनस्थितः / ऐरावणघटाबन्धः प्रमाणं यस्य वर्ष्ममः
+bhmj_7.80,śaśiśubhrairnakhairudyādekapātsa kṣaṇaṃ babhau / svamahīpīḍanaruṣā daṣṭaḥ seṣaśatairiva,शशिशुभ्रैर्नखैरुद्यादेकपात्स क्षणं बभौ / स्वमहीपीडनरुषा दष्टः सेषशतैरिव
+bhmj_7.81,itaścandrārkamukhyānāṃ prabhavaḥ sarvatejasām / iti nakṣatramālābhirudayādririvāśritaḥ,इतश्चन्द्रार्कमुख्यानां प्रभवः सर्वतेजसाम् / इति नक्षत्रमालाभिरुदयाद्रिरिवाश्रितः
+bhmj_7.82,digvāraṇaraṇāvāptiṃ vinā vyarthamidaṃ balam / itīva pṛthuśūtkārairniḥśaśvāsa madālasaḥ,दिग्वारणरणावाप्तिं विना व्यर्थमिदं बलम् / इतीव पृथुशूत्कारैर्निःशश्वास मदालसः
+bhmj_7.83,etā āyāntu vaiklavyaṃ matpratāpoṣmaṇā diśaḥ / itīva karṇatālābhyāṃ muhurmuhuravījayat,एता आयान्तु वैक्लव्यं मत्प्रतापोष्मणा दिशः / इतीव कर्णतालाभ्यां मुहुर्मुहुरवीजयत्
+bhmj_7.84,caṇḍīśaḍamaroccaṇḍaḍiṇḍimadhvānaniḥsvanaiḥ / helayonmīlayankiṃcillocane pracacāla saḥ,चण्डीशडमरोच्चण्डडिण्डिमध्वाननिःस्वनैः / हेलयोन्मीलयन्किंचिल्लोचने प्रचचाल सः
+bhmj_7.85,bhagadattāstraniṣkṛttavīravaktrāñcitāṃ mahīm / gatvā pade pade paśyansasmāra kamalākarān,भगदत्तास्त्रनिष्कृत्तवीरवक्त्राञ्चितां महीम् / गत्वा पदे पदे पश्यन्सस्मार कमलाकरान्
+bhmj_7.86,sa vāhinīṃ pāṇḍavānāṃ praviśya nibiḍaṃ gajaḥ / gajavājiratānpiṃṣanvasākardaminīṃ vyadhāt,स वाहिनीं पाण्डवानां प्रविश्य निबिडं गजः / गजवाजिरतान्पिंषन्वसाकर्दमिनीं व्यधात्
+bhmj_7.87,mṛdyamānāḥ karīndreṇa tāḥ senāḥ kauravadviṣām / saṃkocamāpuḥ sahasā darpeṇeva vibhūtayaḥ,मृद्यमानाः करीन्द्रेण ताः सेनाः कौरवद्विषाम् / संकोचमापुः सहसा दर्पेणेव विभूतयः
+bhmj_7.88,tena mandaratulyena gajenānīkavāridheḥ / samākrāntasya nistriṃśakālakūṭacchaṭā babhuḥ,तेन मन्दरतुल्येन गजेनानीकवारिधेः / समाक्रान्तस्य निस्त्रिंशकालकूटच्छटा बभुः
+bhmj_7.89,kuṇḍalīkṛtaśuṇḍāgraḥ so 'bhyadhāvadvṛkodaram / ākṛṣṭaṃ pāśahastena yena taṃ menire janāḥ,कुण्डलीकृतशुण्डाग्रः सो ऽभ्यधावद्वृकोदरम् / आकृष्टं पाशहस्तेन येन तं मेनिरे जनाः
+bhmj_7.90,saṃśaye patitaṃ bhīmaṃ dṛṣṭvā tūrṇaṃ yudhiṣṭhiraḥ / saha sarvairmahīpālairbhagadattaṃ samabhyadhāt,संशये पतितं भीमं दृष्ट्वा तूर्णं युधिष्ठिरः / सह सर्वैर्महीपालैर्भगदत्तं समभ्यधात्
+bhmj_7.91,sa taiḥ parivṛto vīrairhatvā dāśārṇabhūpatim / unmamātha rathaṃ vegātsupratīkena sātyake,स तैः परिवृतो वीरैर्हत्वा दाशार्णभूपतिम् / उन्ममाथ रथं वेगात्सुप्रतीकेन सात्यके
+bhmj_7.92,tasya śīkariṇā ghoraśītkṛtenātha dantinaḥ / bhīmasenamukhā dūraṃ jahrustrastāsturaṅgamān,तस्य शीकरिणा घोरशीत्कृतेनाथ दन्तिनः / भीमसेनमुखा दूरं जह्रुस्त्रस्तास्तुरङ्गमान्
+bhmj_7.93,sā senā bhagadattena kuñjarasthena pīḍitā / janatā kṛnṛpeṇeva na lebhe śaraṇaṃ kvacit,सा सेना भगदत्तेन कुञ्जरस्थेन पीडिता / जनता कृनृपेणेव न लेभे शरणं क्वचित्
+bhmj_7.94,gajānāṃ patyamānānāṃ rathānāṃ sphuṭatāmapi / hāhākāraiśca bhītānāṃ niḥsvanastumulo 'bhavat,गजानां पत्यमानानां रथानां स्फुटतामपि / हाहाकारैश्च भीतानां निःस्वनस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_7.95,sveṣāmākrandamākarṇya vajrāstreṇendranandanaḥ / trigartānsānugānhatvā bhagadattamathāpatat,स्वेषामाक्रन्दमाकर्ण्य वज्रास्त्रेणेन्द्रनन्दनः / त्रिगर्तान्सानुगान्हत्वा भगदत्तमथापतत्
+bhmj_7.96,dṛṣṭvā gāṇḍīvadhanvānaṃ tārkṣyavattarṇamāgatam / prerito bhagadattena kruddho 'dāvaddvipādhipaḥ,दृष्ट्वा गाण्डीवधन्वानं तार्क्ष्यवत्तर्णमागतम् / प्रेरितो भगदत्तेन क्रुद्धो ऽदावद्द्विपाधिपः
+bhmj_7.97,tamantakamivāyāntamapasavyena keśavaḥ / rathena moghasaṃrambhaṃ kṛtvā punarabhūtpuraḥ,तमन्तकमिवायान्तमपसव्येन केशवः / रथेन मोघसंरम्भं कृत्वा पुनरभूत्पुरः
+bhmj_7.98,viddhvā śarasahasreṇa pārthaṃ prāgjyotiṣeśvaraḥ / nārāyaṇāstramasṛjattacca jagrāha keśavaḥ,विद्ध्वा शरसहस्रेण पार्थं प्राग्ज्योतिषेश्वरः / नारायणास्त्रमसृजत्तच्च जग्राह केशवः
+bhmj_7.99,arjunaṃ rakṣatastūrṇaṃ tadastraṃ kaiṭabhadviṣaḥ / niṣaktaṃ vakṣasi prāpa hemasragdāmavibhramam,अर्जुनं रक्षतस्तूर्णं तदस्त्रं कैटभद्विषः / निषक्तं वक्षसि प्राप हेमस्रग्दामविभ्रमम्
+bhmj_7.100,tasminviphalatāṃ yāte mahāstre dīptatejasi / vailakṣyādarjunaḥ kṛṣṇamuvācāsphālayandhanuḥ,तस्मिन्विफलतां याते महास्त्रे दीप्ततेजसि / वैलक्ष्यादर्जुनः कृष्णमुवाचास्फालयन्धनुः
+bhmj_7.101,nūnaṃ yuddheṣvayogyo 'haṃ yenāstraṃ dhṛtavānasi / śrutvaitadavadatpārthaṃ mānayangaruḍadhvajaḥ,नूनं युद्धेष्वयोग्यो ऽहं येनास्त्रं धृतवानसि / श्रुत्वैतदवदत्पार्थं मानयन्गरुडध्वजः
+bhmj_7.102,caturmūrtimṛtā pūrvaṃ pṛthivīvacasā mayā / vitīrṇaṃ narakāyaitannijāstraṃ bhūmisūnave,चतुर्मूर्तिमृता पूर्वं पृथिवीवच���ा मया / वितीर्णं नरकायैतन्निजास्त्रं भूमिसूनवे
+bhmj_7.103,amoghamāptavāṃstasmāddetyātso 'sau narādhipaḥ / gṛhītaṃ tanmayā divyaṃ jahyenamadhunā nṛpam,अमोघमाप्तवांस्तस्माद्देत्यात्सो ऽसौ नराधिपः / गृहीतं तन्मया दिव्यं जह्येनमधुना नृपम्
+bhmj_7.104,ukte janārdaneneti savyasācī sakuñjaram / ūrdhvavaktraiḥ śaraiḥ kṣipraṃ bhagadattamapūrayat,उक्ते जनार्दनेनेति सव्यसाची सकुञ्जरम् / ऊर्ध्ववक्त्रैः शरैः क्षिप्रं भगदत्तमपूरयत्
+bhmj_7.105,girivarṣma gajārūḍho bāṇaiḥ prāgjyotiṣeśvaraḥ / adūravidrutāmartyavimānamakaronnabhaḥ,गिरिवर्ष्म गजारूढो बाणैः प्राग्ज्योतिषेश्वरः / अदूरविद्रुतामर्त्यविमानमकरोन्नभः
+bhmj_7.106,tataḥ karṇāntakṛṣṭena kumbhayoḥ kuñjareśvaram / āpucchagāminā pārtho nārācenākulaṃ vyadhāt,ततः कर्णान्तकृष्टेन कुम्भयोः कुञ्जरेश्वरम् / आपुच्छगामिना पार्थो नाराचेनाकुलं व्यधात्
+bhmj_7.107,sa phalguṇeṣunirbhinnaḥ patindviradabhūdharaḥ / jaghāna mahītaṃ senāṃ patitāḥ pātayanti yat,स फल्गुणेषुनिर्भिन्नः पतिन्द्विरदभूधरः / जघान महीतं सेनां पतिताः पातयन्ति यत्
+bhmj_7.108,kruddhastator'dhacandreṇa hṛdi viddhaḥ kirīṭinā / muktāṅkuśadhanurbāṇo bhagadatto 'bhavadvyasuḥ,क्रुद्धस्ततोर्ऽधचन्द्रेण हृदि विद्धः किरीटिना / मुक्ताङ्कुशधनुर्बाणो भगदत्तो ऽभवद्व्यसुः
+bhmj_7.109,***** bhagadattavadhaḥ || 4 || ***** tasminnipatite vīre kakude sarvabhūbhujām / vijaye kurusenānāmāśābandhaḥ ślatho 'bhavat,***** भगदत्तवधः ॥ ४ ॥ ***** तस्मिन्निपतिते वीरे ककुदे सर्वभूभुजाम् / विजये कुरुसेनानामाशाबन्धः श्लथो ऽभवत्
+bhmj_7.110,vidrute kauravānīke saubalau vṛṣakācalau / gāndhārau dhanvināṃ dhuryai dhanaṃjayamayudhyatām,विद्रुते कौरवानीके सौबलौ वृषकाचलौ / गान्धारौ धन्विनां धुर्यै धनंजयमयुध्यताम्
+bhmj_7.111,tau bāṇavarṣiṇau pārthaśareṇaikena saṃhatau / syūtāvapātayatprītyā yāto bhāruṇḍatāmiva,तौ बाणवर्षिणौ पार्थशरेणैकेन संहतौ / स्यूतावपातयत्प्रीत्या यातो भारुण्डतामिव
+bhmj_7.112,***** vṛṣabhakācalavadhaḥ || 5 || ***** anujau nihatau dṛṣṭvā śakuniḥ kopakampitaḥ / kalpayanvipulāṃ māyāṃ savyasācināmādravat,***** वृषभकाचलवधः ॥ ५ ॥ ***** अनुजौ निहतौ दृष्ट्वा शकुनिः कोपकम्पितः / कल्पयन्विपुलां मायां सव्यसाचिनामाद्रवत्
+bhmj_7.113,astraiśca krūrasatvaiśca tamobhiścabhito vṛtaḥ / nākampata raṇe pārthastasya māyāśatairapi,अस्त्रैश्च क्रूरसत्वैश्च तमोभिश्चभितो वृतः / नाकम्पत रणे पार्थस्तस्य मायाशतैरपि
+bhmj_7.114,saureṇāstreṇa tanmāyāṃ chittvā kātaramohinīm / prāhiṇotsāyakānyena śakuniḥ prayayau bhayāt,सौरेणास्त्रेण तन्मायां छित्त्वा कातरमोहिनीम् / प्राहिणोत्सायकान्येन शकुनिः प्रययौ भयात्
+bhmj_7.115,yāter'junamayaṃ lokaṃ manyamāne 'tha saubale / na lebhe śaraṇaṃ trāsādvidrutā kuruvāhinī,यातेर्ऽजुनमयं लोकं मन्यमाने ऽथ सौबले / न लेभे शरणं त्रासाद्विद्रुता कुरुवाहिनी
+bhmj_7.116,tato droṇaḥ sahānīkairyudhiṣṭhirajighṛkṣayā / haranvaktrāṇi vīrāṇāṃ pāñcālānsamupādravat,ततो द्रोणः सहानीकैर्युधिष्ठिरजिघृक्षया / हरन्वक्त्राणि वी���ाणां पाञ्चालान्समुपाद्रवत्
+bhmj_7.117,vadhyamāneṣvanīkeṣu śoṇāśvena sahasraśaḥ / raktāsavamadeneva cakampe vasudhāvadhūḥ,वध्यमानेष्वनीकेषु शोणाश्वेन सहस्रशः / रक्तासवमदेनेव चकम्पे वसुधावधूः
+bhmj_7.118,tūrṇaṃ praharata droṇaṃ tūrṇaṃ rakṣata saṃgare / pāṇḍavānāṃ pareṣāṃ ca babhūveti mahādhvaniḥ,तूर्णं प्रहरत द्रोणं तूर्णं रक्षत संगरे / पाण्डवानां परेषां च बभूवेति महाध्वनिः
+bhmj_7.119,pāñcāleṣvatha bhagneṣu sṛñjayeṣu ca sarvataḥ / ayodhayatkurucamūṃ nīlo māhiṣmatīpatiḥ,पाञ्चालेष्वथ भग्नेषु सृञ्जयेषु च सर्वतः / अयोधयत्कुरुचमूं नीलो माहिष्मतीपतिः
+bhmj_7.120,taṃ dahantamanīkāni divyāstrairvahnitejasam / pratyudyayau dhairyanidhirdraiṇireko dhanurdharaḥ,तं दहन्तमनीकानि दिव्यास्त्रैर्वह्नितेजसम् / प्रत्युद्ययौ धैर्यनिधिर्द्रैणिरेको धनुर्धरः
+bhmj_7.121,ācāryasūnustasyātha vajrasāreṣuvarṣiṇaḥ / chattraṃ dhvajaṃ kārmukaṃ ca bhallaiściccheda nirvyathaḥ,आचार्यसूनुस्तस्याथ वज्रसारेषुवर्षिणः / छत्त्रं ध्वजं कार्मुकं च भल्लैश्चिच्छेद निर्व्यथः
+bhmj_7.122,avaruhya rathāttūrṇaṃ nīlaścitraparākramaḥ / kṛpāṇena śiro hartuṃ drauṇeḥ śyena ivāpatat,अवरुह्य रथात्तूर्णं नीलश्चित्रपराक्रमः / कृपाणेन शिरो हर्तुं द्रौणेः श्येन इवापतत्
+bhmj_7.123,bhāradvājasutastasya bhallenojjvalakuṇḍalam / kāntaṃ śiro 'harattārāyugayuktamivoḍupam,भारद्वाजसुतस्तस्य भल्लेनोज्ज्वलकुण्डलम् / कान्तं शिरो ऽहरत्तारायुगयुक्तमिवोडुपम्
+bhmj_7.124,***** nīlavadhaḥ || 6 || ***** nīle hate pāṇḍavānāṃ bhagne subhaṭamaṇḍale / hatvā saṃśaptakānpārtho javārtāṃ bhuvamāyayau,***** नीलवधः ॥ ६ ॥ ***** नीले हते पाण्डवानां भग्ने सुभटमण्डले / हत्वा संशप्तकान्पार्थो जवार्तां भुवमाययौ
+bhmj_7.125,bhīmaphalguṇasaubhadramatsyacaidyamukhaistataḥ / bhidyamāne parānīke niḥsvanastumulo 'bhavat,भीमफल्गुणसौभद्रमत्स्यचैद्यमुखैस्ततः / भिद्यमाने परानीके निःस्वनस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_7.126,tataḥ karṇaprabhṛtibhisteṣāṃ samaraśālinām / ghoro babhūta saṃmardaḥ sarvalokabhayaṃkaraḥ,ततः कर्णप्रभृतिभिस्तेषां समरशालिनाम् / घोरो बभूत संमर्दः सर्वलोकभयंकरः
+bhmj_7.127,nirmaryāde raṇe tasminrūdhirāvartadustare / bhinnāṃ kurucamūṃ dṛṣṭvā karṇaḥ pārthamayodhayat,निर्मर्यादे रणे तस्मिन्रूधिरावर्तदुस्तरे / भिन्नां कुरुचमूं दृष्ट्वा कर्णः पार्थमयोधयत्
+bhmj_7.128,sor'junaṃ pāvakāstreṇa sātyakipramukhāṃstathā / cakāra ghoradigdāhapiṅgalāniva bhūdharān,सोर्ऽजुनं पावकास्त्रेण सात्यकिप्रमुखांस्तथा / चकार घोरदिग्दाहपिङ्गलानिव भूधरान्
+bhmj_7.129,tato dhanaṃjayamukhā hatvāstrairastramutkaṭam / karṇaṃ śaraśataiścakrurghanavetravanopamam,ततो धनंजयमुखा हत्वास्त्रैरस्त्रमुत्कटम् / कर्णं शरशतैश्चक्रुर्घनवेत्रवनोपमम्
+bhmj_7.130,śatruṃjayaṃ vipāṭaṃ ca vīraṃ cāvarajaṃ śaraiḥ / karṇānujānyamapuraṃ prāhiṇotkapiketanaḥ,शत्रुंजयं विपाटं च वीरं चावरजं शरैः / कर्णानुजान्यमपुरं प्राहिणोत्कपिकेतनः
+bhmj_7.131,***** karṇānujavadhaḥ || 7 || ***** atha droṇamukhāḥ sarve kauravāṇāṃ mahārathāḥ / karṇapārśvaṃ samājagmurdīptāstragrāmaduḥsahāḥ,***** कर्णानुजवधः ॥ ७ ॥ ***** अथ द्रोणमुखाः सर्वे कौरवाणां महारथाः / कर्णपार्श्वं समाजग्मुर्दीप्तास्त्रग्रामदुःसहाः
+bhmj_7.132,te sātyakiprabhṛtibhiḥ saṃsaktā dhanvināṃ varāḥ / cakrire samaraṃ ghoraṃ gajavājirathakṣayam,ते सात्यकिप्रभृतिभिः संसक्ता धन्विनां वराः / चक्रिरे समरं घोरं गजवाजिरथक्षयम्
+bhmj_7.133,tator'junaśarāsārairbhinneṣu bhujaśāliṣu / vāsarānte nyavartanta pārthivā bhṛśapīḍitāḥ,ततोर्ऽजुनशरासारैर्भिन्नेषु भुजशालिषु / वासरान्ते न्यवर्तन्त पार्थिवा भृशपीडिताः
+bhmj_7.134,***** dvītīyo yuddhadivasaḥ || 8 || ***** tataḥ prātaḥ samabhyetya guruṃ duryodhano 'bravīt / karṇayanbhṛśasaṃtaptaḥ pāṇḍavānāṃ parākramam,***** द्वीतीयो युद्धदिवसः ॥ ८ ॥ ***** ततः प्रातः समभ्येत्य गुरुं दुर्योधनो ऽब्रवीत् / कर्णयन्भृशसंतप्तः पाण्डवानां पराक्रमम्
+bhmj_7.135,aho nu puṇyahīnasya bhavatāpi pratiśrutaḥ / vīro niṣphalatāṃ yāto dharmajagrahaṇe mama,अहो नु पुण्यहीनस्य भवतापि प्रतिश्रुतः / वीरो निष्फलतां यातो धर्मजग्रहणे मम
+bhmj_7.136,śaktimanta- praṇayināmabhijātā yaśasvinaḥ / vṛthā manorathaṃ kartuṃ śikṣitā na bhavadvidhāḥ,शक्तिमन्त- प्रणयिनामभिजाता यशस्विनः / वृथा मनोरथं कर्तुं शिक्षिता न भवद्विधाः
+bhmj_7.137,śrutvā suyodhanenoktaṃ jagāda kalaśodbhavaḥ / durgrahyaḥ pāṇḍavo rājangupto gāṇḍīvadhanvanā,श्रुत्वा सुयोधनेनोक्तं जगाद कलशोद्भवः / दुर्ग्रह्यः पाण्डवो राजन्गुप्तो गाण्डीवधन्वना
+bhmj_7.138,tathāpyadya karomyeṣa yathāśakti hitaṃ tava / saṃśaptakāḥ punaryāntu ratādākṛṣya phalguṇam,तथाप्यद्य करोम्येष यथाशक्ति हितं तव / संशप्तकाः पुनर्यान्तु रतादाकृष्य फल्गुणम्
+bhmj_7.139,ācāryeṇeti gadite saṃśaptakagaṇāḥ punaḥ / samāhūyārjunaṃ ninyurdakṣiṇāśāṃ yuyutsavaḥ,आचार्येणेति गदिते संशप्तकगणाः पुनः / समाहूयार्जुनं निन्युर्दक्षिणाशां युयुत्सवः
+bhmj_7.140,rāmaśiṣyastato droṇaḥ kṣatriyakṣayadīkṣitaḥ / saṃsāracakradurbhedyaṃ cakravyūhaṃ vinirmame,रामशिष्यस्ततो द्रोणः क्षत्रियक्षयदीक्षितः / संसारचक्रदुर्भेद्यं चक्रव्यूहं विनिर्ममे
+bhmj_7.141,arīṇāmayute tasminrājaputrāyutaṃ babhau / vyomanirjhariṇīsvacchapatākālaṃkṛtairbhujaiḥ,अरीणामयुते तस्मिन्राजपुत्रायुतं बभौ / व्योमनिर्झरिणीस्वच्छपताकालंकृतैर्भुजैः
+bhmj_7.142,nābhimanye svaya śrīmānrājā tasthau suyodhanaḥ / gajānīkena mahatā vṛtaḥ sarvairmahārathaiḥ,नाभिमन्ये स्वय श्रीमान्राजा तस्थौ सुयोधनः / गजानीकेन महता वृतः सर्वैर्महारथैः
+bhmj_7.143,jayadrathena sahito droṇo vyūhamukho 'bhavat / triṃśatā tridaśākaraistathā duryodhanānujaiḥ,जयद्रथेन सहितो द्रोणो व्यूहमुखो ऽभवत् / त्रिंशता त्रिदशाकरैस्तथा दुर्योधनानुजैः
+bhmj_7.144,tadapāraṃ balaṃ dṛṣṭvā vyūhaṃ vikramaśālibhiḥ / droṇanirdāritānīkaḥ pradadhyau dharmanandanaḥ,तदपारं बलं दृष्ट्वा व्यूहं विक्रमशालिभिः / द्रोणनिर्दारितानीकः प्रदध्यौ धर्मनन्दनः
+bhmj_7.145,sa saubhadraṃ raṇe matvā kaṃsārisamavikramam / babhāṣe saṃnidhau rājñāṃ trailokyavijayakṣamam,स सौभद्रं रणे मत्वा कंसारिसमविक्रमम् / बभाषे संनिधौ राज्ञां त्रैलोक्यविजयक्षमम्
+bhmj_7.146,abhimanyo tava pitā yātaḥ saṃśaptakānprati / tadvoḍhurmahasi dhuraṃ tvamimāṃ tadguṇādhikaḥ,अभिमन्यो तव पिता यातः संशप्तकान्प्रति / तद्वोढुर्महसि धुरं त्वमिमां तद्गुणाधिकः
+bhmj_7.147,kṛṣṇor'juno raukmiṇeyastvaṃ vā vajriparākramaḥ / pragalbhaḥ pañcamo nāsti cakravyūhavibhedine,कृष्णोर्ऽजुनो रौक्मिणेयस्त्वं वा वज्रिपराक्रमः / प्रगल्भः पञ्चमो नास्ति चक्रव्यूहविभेदिने
+bhmj_7.148,śrutvaitadūce saubhadraḥ praharṣotphullalocanaḥ / eṣa vyūhaṃ vidāryādya praviśāmi tvadājñayā,श्रुत्वैतदूचे सौभद्रः प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः / एष व्यूहं विदार्याद्य प्रविशामि त्वदाज्ञया
+bhmj_7.149,nirgantumanabhijñaṃ māmanuyāntu mahārathāḥ / ukter'junasuteneti yudhiṣṭhiramukhairnṛpaiḥ,निर्गन्तुमनभिज्ञं मामनुयान्तु महारथाः / उक्तेर्ऽजुनसुतेनेति युधिष्ठिरमुखैर्नृपैः
+bhmj_7.150,tathetyabhihite sūtaṃ saubhadraḥ samacodayat / sa muktaśaiśvo vīraḥ kesarīva trihāyanaḥ,तथेत्यभिहिते सूतं सौभद्रः समचोदयत् / स मुक्तशैश्वो वीरः केसरीव त्रिहायनः
+bhmj_7.151,manyamāno raṇamukhe varākaṃ sarvarājakam / kāntaḥ kankasaṃnāho baddhasvaṅgo vibhūṣitaḥ,मन्यमानो रणमुखे वराकं सर्वराजकम् / कान्तः कन्कसंनाहो बद्धस्वङ्गो विभूषितः
+bhmj_7.152,kautukātkṣmāmivāyāto vīraḥ surakumārakaḥ / akaṭhoratarākāro vīro jaraṭhavikramaḥ,कौतुकात्क्ष्मामिवायातो वीरः सुरकुमारकः / अकठोरतराकारो वीरो जरठविक्रमः
+bhmj_7.153,droṇānīkaṃ śaraiścakre kṣubhitāmbhodhivibhramam / tataḥ pravṛtte samare mahatāmapi mohane,द्रोणानीकं शरैश्चक्रे क्षुभिताम्भोधिविभ्रमम् / ततः प्रवृत्ते समरे महतामपि मोहने
+bhmj_7.154,vidārya vyūhamaviśatsaubhadrastīkṣṇavikramaḥ / lāghave sauṣṭhave citre yātamekamanekatām,विदार्य व्यूहमविशत्सौभद्रस्तीक्ष्णविक्रमः / लाघवे सौष्ठवे चित्रे यातमेकमनेकताम्
+bhmj_7.155,dṛṣṭvā praviṣṭaṃ taṃ sarve kuruvīrāḥ samādravan / ayaṃ gṛhīto yāto 'yaṃ hato 'yaṃ hantyayaṃ bahūn,दृष्ट्वा प्रविष्टं तं सर्वे कुरुवीराः समाद्रवन् / अयं गृहीतो यातो ऽयं हतो ऽयं हन्त्ययं बहून्
+bhmj_7.156,iti rājñāṃ ninādo 'būdabhimanyurathaṃ prati / saratnamukuṭaiḥ śīrṣaiḥ saprāsāsiśaraiḥ karaiḥ,इति राज्ञां निनादो ऽबूदभिमन्युरथं प्रति / सरत्नमुकुटैः शीर्षैः सप्रासासिशरैः करैः
+bhmj_7.157,sahemakavacaiḥ kāyaiḥ sakeyūrāṅgadairbhujaiḥ / turaṅgaiḥ kṛttasāraṅgairbhinnakumbhaiśca kumbhibhiḥ,सहेमकवचैः कायैः सकेयूराङ्गदैर्भुजैः / तुरङ्गैः कृत्तसारङ्गैर्भिन्नकुम्भैश्च कुम्भिभिः
+bhmj_7.158,nipatadbhiraviśrāntaśchannāṃ cakre sa medinīm / vadhyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā saubhadreṇa prahāriṇā,निपतद्भिरविश्रान्तश्छन्नां चक्रे स मेदिनीम् / वध्यमानं बलं दृष्ट्वा सौभद्रेण प्रहारिणा
+bhmj_7.159,tamādravansasaṃrabdhāḥ drauṇikarṇakṛpādayaḥ / tānbāṇavarṣiṇo vīrānvidhāya vimukhāñśaraiḥ,तमाद्रवन्ससंरब्धाः द्रौणिकर्णकृपादयः / तान्बाणवर्षिणो वीरान्विधाय विमुखाञ्शरैः
+bhmj_7.160,śiro jahāra bhallena saubhadro 'śmakabhūpateḥ / bhagne tato kurubale droṇakarṇakṛpāḥ punaḥ,शिरो जहार भल्लेन सौभद्रो ऽश्मकभूपतेः / भग्ने ततो कुरुबले द्रोणकर्णकृपाः पुनः
+bhmj_7.161,drauṇihārdikyagāndhāraśaraśalyabṛhadbalāḥ / bhūribhūriśravaścitraduḥśāsanasuyodhanāḥ,द्रौणिहार्दिक्यगान्धारशरशल्यबृहद्बलाः / भूरिभूरिश्रवश्चित्रदुःशासनसुयोधनाः
+bhmj_7.162,anye cābhyetya bhūpālāḥ sāyakaistamavākiran / kṣipraiḥ śilīmukhaisteṣāṃ saṃcchannor'junanandanaḥ,अन्ये चाभ्येत्य भूपालाः सायकैस्तमवाकिरन् / क्षिप्रैः शिलीमुखैस्तेषां संच्छन्नोर्ऽजुननन्दनः
+bhmj_7.163,vasantasamaye kāntaḥ karṇikāra ivābabhau / tasya pārthakumārasya kumārasyeva dānavāḥ,वसन्तसमये कान्तः कर्णिकार इवाबभौ / तस्य पार्थकुमारस्य कुमारस्येव दानवाः
+bhmj_7.164,śaktyā śaktimato yuddhe nirjitāste pradudruvuḥ / madrarājānujaṃ hatvā sa tūrṇaṃ bhīmavikramam,शक्त्या शक्तिमतो युद्धे निर्जितास्ते प्रदुद्रुवुः / मद्रराजानुजं हत्वा स तूर्णं भीमविक्रमम्
+bhmj_7.165,karṇasya bhrātaraṃ śūraṃ jaghāna ghanagarjitam / krameṇaikaikaśo jitvā saṃhatāṃśca punaḥ punaḥ,कर्णस्य भ्रातरं शूरं जघान घनगर्जितम् / क्रमेणैकैकशो जित्वा संहतांश्च पुनः पुनः
+bhmj_7.166,karṇaduḥśāsanamukhānsa cakre bhūbhujāṃ kṣayam / parasainyāntarasthasya dikṣu sarvāsu bhūmipāḥ,कर्णदुःशासनमुखान्स चक्रे भूभुजां क्षयम् / परसैन्यान्तरस्थस्य दिक्षु सर्वासु भूमिपाः
+bhmj_7.167,hemacāpasahasrāṇi dadṛśustasya lāghavāt / gajavājirathānīke dārite tena pattribhiḥ,हेमचापसहस्राणि ददृशुस्तस्य लाघवात् / गजवाजिरथानीके दारिते तेन पत्त्रिभिः
+bhmj_7.168,cāmaroṣṇīṣahāsāṅkā prasasarpāsravāhinī / utthiteṣu kabandheṣu bhagne subhaṭamaṇḍale,चामरोष्णीषहासाङ्का प्रससर्पास्रवाहिनी / उत्थितेषु कबन्धेषु भग्ने सुभटमण्डले
+bhmj_7.169,dadhmau pārthasutaḥ śaṅkhaṃ diśaḥ śakalayanniva / atrāntare pāṇḍusutānpraveṣṭuṃ vyūhamudyatān,दध्मौ पार्थसुतः शङ्खं दिशः शकलयन्निव / अत्रान्तरे पाण्डुसुतान्प्रवेष्टुं व्यूहमुद्यतान्
+bhmj_7.170,avārayadbhargavarāddṛpto rājā jayadrathaḥ / sa kṛṣṇāharaṇe pūrvaṃ vijitastairmaheśvarāt,अवारयद्भर्गवराद्दृप्तो राजा जयद्रथः / स कृष्णाहरणे पूर्वं विजितस्तैर्महेश्वरात्
+bhmj_7.171,varaṃ tapaḥ kṛśo lebhe tajjayaṃ phalgumaṃ vinā / sa babhau pāṇḍutanayānvārayansapadānugān,वरं तपः कृशो लेभे तज्जयं फल्गुमं विना / स बभौ पाण्डुतनयान्वारयन्सपदानुगान्
+bhmj_7.172,velācala ivoddhūtānvārivegānmahodadheḥ / haimaṃ varāhaṃ bibhrāṇo dhvaje vaiśvānaraprabham,वेलाचल इवोद्धूतान्वारिवेगान्महोदधेः / हैमं वराहं बिभ्राणो ध्वजे वैश्वानरप्रभम्
+bhmj_7.173,dadāha pāṇḍavacamūṃ saindhavo rudratejasā / tenaikena niruddheṣu prasabhaṃ pāṇḍusūnuṣu,ददाह पाण्डवचमूं सैन्धवो रुद्रतेजसा / तेनैकेन निरुद्धेषु प्रसभं पाण्डुसूनुषु
+bhmj_7.174,abhimanyurviśanrājñāmuccakarta śirovanam / vṛṣasenaṃ sa vidrāvya vīro vaikartanātmajam,अभिमन्युर्विशन्राज्ञामुच्चकर्त शिरोवनम् / वृषसेनं स विद्राव्य वीरो वैकर्तनात्मजम्
+bhmj_7.175,jahāra lulitoṣṇīṣaṃ kāmbojanṛpateḥ śiraḥ / tasminvimarde tumule dikṣu ruddhāsu pāṃsubhiḥ,जहार लुलितोष्णीषं काम्बोजनृपतेः शिरः / तस्मिन्विमर्दे तुमुले दिक्षु रुद्धासु पांसुभिः
+bhmj_7.176,asūcyanta mahīpālā ratnābharaṇaraśimabhiḥ / tato vijayadāyādaḥ kesarīva madadvipam,असूच्यन्त महीपाला रत्नाभरणरशिमभिः / ततो विजयदायादः केसरीव मदद्विपम्
+bhmj_7.177,jagrāha satyaśravasaṃ rājānamatulaujasam / abhimanyorvaśaṃ yāte tasminbhūmibhṛtāṃ vare,जग्राह सत्यश्रवसं राजानमतुलौजसम् / अभिमन्योर्वशं याते तस्मिन्भूमिभृतां वरे
+bhmj_7.178,śalyātmajo rukmarathastaṃ garjansamupādravat / sa teṣāṃ bhrukuṭīdhūmalakṣyakopāgnisaṃpadām,शल्यात्मजो रुक्मरथस्तं गर्जन्समुपाद्रवत् / स तेषां भ्रुकुटीधूमलक्ष्यकोपाग्निसंपदाम्
+bhmj_7.179,gāndharvāstreṇa sahasā vidadhe kīrtiśeṣatām / tena tulyavayoveśe rājaputraśate hate,गान्धर्वास्त्रेण सहसा विदधे कीर्तिशेषताम् / तेन तुल्यवयोवेशे राजपुत्रशते हते
+bhmj_7.180,rambhākāṇḍavane bhagne prabhinneneva dantinā / vidrute bhūbhujāṃ cakre bhagnāmānaḥ suyodhanaḥ,रम्भाकाण्डवने भग्ने प्रभिन्नेनेव दन्तिना / विद्रुते भूभुजां चक्रे भग्नामानः सुयोधनः
+bhmj_7.181,niḥśaśvāsa hriyā namraḥ saubhadraśaradāritaḥ / tato duryodhanasuto lakṣmaṇo lakṣmaṇopamaḥ,निःशश्वास ह्रिया नम्रः सौभद्रशरदारितः / ततो दुर्योधनसुतो लक्ष्मणो लक्ष्मणोपमः
+bhmj_7.182,abhimanyuṃ samabhyetya prāhiṇodviśikhāvalīm / lakṣmīlatākisalayaṃ saṃbhogatarukandaram,अभिमन्युं समभ्येत्य प्राहिणोद्विशिखावलीम् / लक्ष्मीलताकिसलयं संभोगतरुकन्दरम्
+bhmj_7.183,taṃ rājaputraṃ saubhadraḥ kṣaṇaṃ tulyamayodhayat / tasya muktāvalītārāpaṅktisevitamānanam,तं राजपुत्रं सौभद्रः क्षणं तुल्यमयोधयत् / तस्य मुक्तावलीतारापङ्क्तिसेवितमाननम्
+bhmj_7.184,śaśāṅkamiva bhallena kaṇṭhamūlājjahāra saḥ / kauravendrastataḥ kruddhaḥ priye putre nipātite,शशाङ्कमिव भल्लेन कण्ठमूलाज्जहार सः / कौरवेन्द्रस्ततः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते
+bhmj_7.185,saubhadramādravadvīraḥ saha sarvairmahārathaiḥ / nṛpavaikartandroṇadrauṇihārdikyagautamān,सौभद्रमाद्रवद्वीरः सह सर्वैर्महारथैः / नृपवैकर्तन्द्रोणद्रौणिहार्दिक्यगौतमान्
+bhmj_7.186,śarairvidrāvya tarasā vṛndārakamapātayat / kopādāpatataḥ so 'tha kosalādhipateḥ śiraḥ,शरैर्विद्राव्य तरसा वृन्दारकमपातयत् / कोपादापततः सो ऽथ कोसलाधिपतेः शिरः
+bhmj_7.187,bṛhadbalasya ciccheda bhallenākulakuṇḍalam / tataḥ karṇamabhidrutya śarairaśanidāruṇaiḥ,बृहद्बलस्य चिच्छेद भल्लेनाकुलकुण्डलम् / ततः कर्णमभिद्रुत्य शरैरशनिदारुणैः
+bhmj_7.188,nināya saṃśayatulāṃ mṛtyudaṃṣṭrāṅkurairiva / nipātya karṇasacivānrājaputrānprahāriṇaḥ,निनाय संशयतुलां मृत्युदंष्ट्राङ्कुरैरिव / निपात्य कर्णसचिवान्राजपुत्रान्प्रहारिणः
+bhmj_7.189,jaghāna mārtikaṃ bhojaṃ tathā kuñjarekatanam / dauḥśāsaniṃ tataḥ kṛtvā pṛṣatkena parāṅbhukham,जघान मार्तिकं भोजं तथा कुञ्जरेकतनम् / दौःशासनिं ततः कृत्वा पृषत्केन पराङ्भुखम्
+bhmj_7.190,vidhāya virathaṃ śalyaṃ śarajālairamohayat / śatruṃjayaṃ meghavegaṃ candraketuṃ suvarcasam,विधाय विरथं शल्यं शरजालैरमोहयत् / शत्रुंजयं मेघवेगं चन्द्रकेतुं सुवर्चसम्
+bhmj_7.191,sūryabhāsaṃ ca hatvaitāngāndhārāṇāṃ kṣayaṃ vyadhāt / vidrāvya bhinnasarvāṅgaṃ śakuniṃ kṣatajokṣitam,सूर्यभासं च हत्वैतान्गान्धाराणां क्षयं व्यधात् / विद्राव्य भिन्नसर्वाङ्गं शकुनिं क्षतजोक्षितम्
+bhmj_7.192,śiraḥphaloccayaṃ cakre rājacūtavaneṣu saḥ / hemapuṅkheṣujālena janakaspardhayeva saḥ,शिरःफलोच्चयं चक्रे राजचूतवनेषु सः / हेमपुङ्खेषुजालेन जनकस्पर्धयेव सः
+bhmj_7.193,cakāra kauravānīkaṃ jvalatsvāṇḍavavibhramam / sa babhau bimbito rājñāṃ svaṅgeṣu kavaceṣu ca,चकार कौरवानीकं ज्वलत्स्वाण्डवविभ्रमम् / स बभौ बिम्बितो राज्ञां स्वङ्गेषु कवचेषु च
+bhmj_7.194,eko viśvakṣayāyeva prayāto viśvarūpatām / taṃ dahantamanekāni dṛṣṭvā śaraśatārciṣam,एको विश्वक्षयायेव प्रयातो विश्वरूपताम् / तं दहन्तमनेकानि दृष्ट्वा शरशतार्चिषम्
+bhmj_7.195,ācāryametya rādheyo gāḍhaviddhaḥ samabhyadhāt / bālo 'pyabālacaritaḥ kākutsthamavikramaḥ,आचार्यमेत्य राधेयो गाढविद्धः समभ्यधात् / बालो ऽप्यबालचरितः काकुत्स्थमविक्रमः
+bhmj_7.196,aśeṣaṃ kṣapayatyeṣa sainyaṃ vajrisutātmajaḥ / vidhīyatāmatra nītirdurjayo 'yamupekṣitaḥ,अशेषं क्षपयत्येष सैन्यं वज्रिसुतात्मजः / विधीयतामत्र नीतिर्दुर्जयो ऽयमुपेक्षितः
+bhmj_7.197,tvadadhīnā hi yuddhe 'sminkauravāṇāṃ jayaśriyaḥ / śrutvaitatsasmito droṇaḥ sūtaputramabhāṣata,त्वदधीना हि युद्धे ऽस्मिन्कौरवाणां जयश्रियः / श्रुत्वैतत्सस्मितो द्रोणः सूतपुत्रमभाषत
+bhmj_7.198,satyaṃ hinasti pṛtanāṃ muhurtenārjunātmajaḥ / asya dhairyamamaryādaṃ dṛṣṭvā prauḍhaṃ ca vikramam,सत्यं हिनस्ति पृतनां मुहुर्तेनार्जुनात्मजः / अस्य धैर्यममर्यादं दृष्ट्वा प्रौढं च विक्रमम्
+bhmj_7.199,romāñjakañcukaḥ kāyaḥ kasya nāma na jāyate / sakārmuko na śakyo 'yaṃ sakhaṅgarathakaṅkaṭaḥ,रोमाञ्जकञ्चुकः कायः कस्य नाम न जायते / सकार्मुको न शक्यो ऽयं सखङ्गरथकङ्कटः
+bhmj_7.200,sacakro vā raṇe jetuṃ bhāsvaraistridaśairapi / tadasya kriyatāṃ yatnaḥ sarvāyudhavināśane,सचक्रो वा रणे जेतुं भास्वरैस्त्रिदशैरपि / तदस्य क्रियतां यत्नः सर्वायुधविनाशने
+bhmj_7.201,paracakrāntarasthasya yuṣmābhiryadi śakyate / tato droṇaḥ samābhāṣya karṇena sahito yayau,परचक्रान्तरस्थस्य युष्माभिर्यदि शक्यते / ततो द्रोणः समाभाष्य कर्णेन सहितो ययौ
+bhmj_7.202,saubhadraṃ drāvitānīkaṃ saha sarvairmahārathaiḥ / sa tānāpatato vīrānmaṇḍalīkṛtakārmukaḥ,सौभद्रं द्रावितानीकं सह सर्वैर्महारथैः / स तानापततो वीरान्मण्डलीकृतकार्मुकः
+bhmj_7.203,śaraiścakāra vimukhānnadīvegānivācalaḥ / tataściccheda pārśvena karṇastasyānataṃ dhanuḥ,शरैश्चकार विमुखान्नदीवेगानिवाचलः / ततश्चिच्छेद पार्श्वेन कर्णस्तस्यानतं धनुः
+bhmj_7.204,rathaṃ jaghāna hārdikyaḥ sārathiṃ tasya gautamaḥ / virathaṃ chinnadhanvānaṃ droṇamukhyāstamādravan,रथं जघान हार्दिक्यः सारथिं तस्य गौतमः / विरथं छिन्नधन्वानं द्रोणमुख्यास्तमाद्रवन्
+bhmj_7.205,sa dīptaṃ svaṅgamādāya carma cānekatārakam / maṇḍalāni caranvīro durlakṣyaḥ samapadyata,स दीप्तं स्वङ्गमादाय चर्म चानेकतारकम् / मण्डलानि चरन्वीरो दुर्लक्ष्यः समपद्यत
+bhmj_7.206,carantaṃ vyomni bāhulyātsahasrāṃśumivābhitaḥ / patitaṃ menire mūrdhni tulyaṃ sarve mahārathāḥ,चरन्तं व्योम्नि बाहुल्यात्सहस्रांशुमिवाभितः / पतितं मेनिरे मूर्ध्नि तुल्यं सर्वे महारथाः
+bhmj_7.207,prahāriṇaḥ kṣurapreṇa droṇastasyākaroddvidhā / khaṅgaṃ bhinnebhakumbhāgrasaktamauktikadanturam,प्रहारिणः क्षुरप्रेण द्रोणस्तस्याकरोद्द्विधा / खङ्गं भिन्नेभकुम्भाग्रसक्तमौक्तिकदन्तुरम्
+bhmj_7.208,chinnakhaṅgaḥ samādāya cakraṃ vikramalācchanaḥ / sa cakre rājacakrāṇāṃ kṣayaṃ cakrāyudhabhramam,छिन्नखङ्गः समादाय चक्रं विक्रमलाच्छनः / स चक्रे राजचक्राणां क्षयं चक्रायुधभ्रमम्
+bhmj_7.209,tataste saṃhatāḥ sarve droṇamukhyā mahārathāḥ / taccakraṃ tilaśaścakruḥ śaraiḥ saṃhāraśaṅkitāḥ,ततस्ते संहताः सर्वे द्रोणमुख्या महारथाः / तच्चक्रं तिलशश्चक्रुः शरैः संहारशङ्किताः
+bhmj_7.210,hemāṅgadagadāpāṇiḥ so 'tha bhīma ivāparaḥ / subalasyātmajaṃ vīraṃ kālikeyaṃ jaghāna saḥ,हेमाङ्गदगदापाणिः सो ऽथ भीम इवापरः / सुबलस्यात्मजं वीरं कालिकेयं जघान सः
+bhmj_7.211,gāndhārarājaputrāṇāṃ sa hatvā saptasaptatim / nṛpānbrahmavasātīyāngadayāpātayaddaśa,गान्धारराजपुत्राणां स हत्वा सप्तसप्ततिम् / नृपान्ब्रह्मवसातीयान्गदयापातयद्दश
+bhmj_7.212,niṣpiṣṭakekayaratho gajānīkaṃ cakāra saḥ / vajrapātavinirbhinnaśailamaṇḍalasaṃnibham,निष्पिष्टकेकयरथो गजानीकं चकार सः / वज्रपातविनिर्भिन्नशैलमण्डलसंनिभम्
+bhmj_7.213,rathaṃ dauḥśāsaneḥ sāśvaṃ sa niṣpiṣya sasārathim / gadayā gajaghātinyā gadāpāṇiṃ tamādravat,रथं दौःशासनेः साश्वं स निष्पिष्य ससारथिम् / गदया गजघातिन्या गदापाणिं तमाद्रवत्
+bhmj_7.214,maṇḍalāni carantau tāvanyonyamabhijaghnatuḥ / gadābhyaṃ bhīṣaṇāghātajātavahnikaṇākulau,मण्डलानि चरन्तौ तावन्योन्यमभिजघ्नतुः / गदाभ्यं भीषणाघातजातवह्निकणाकुलौ
+bhmj_7.215,guruprahārābhihatau petatustau mahābhujau / saubhadraṃ patitaṃ dūrādbāṇairjaghnurmahārathāḥ,गुरुप्रहाराभिहतौ पेततुस्तौ महाभुजौ / सौभद्रं पतितं दूराद्बाणैर्जघ्नुर्महारथाः
+bhmj_7.216,sāyakāñcitasarvāṅgaṃ vikīrṇākulakuntalam / dauḥśāsanistamutthāna gadayā mūrdhnyatāḍayat,सायकाञ्चितसर्वाङ्गं विकीर्णाकुलकुन्तलम् / दौःशासनिस्तमुत्थान गदया मूर्ध्न्यताडयत्
+bhmj_7.217,tasminnipatite vīre vālacūta ivānilaiḥ / vītaśobhamabhūtsarvaṃ jagadudyānamākulam,तस्मिन्निपतिते वीरे वालचूत इवानिलैः / वीतशोभमभूत्सर्वं जगदुद्यानमाकुलम्
+bhmj_7.218,praśāntamapi taṃ dṛṣṭvā kṣatraveṇuvanānalam / punaruttiṣṭhatītyāsīdbhūbhujāṃ hṛdayabhramaḥ,प्रशान्तमपि तं दृष्ट्वा क्षत्रवेणुवनानलम् / पुनरुत्तिष्ठतीत्यासीद्भूभुजां हृदयभ्रमः
+bhmj_7.219,taṃ dṛṣṭvā candravadanaṃ kumāraṃ bhūmipātitam / vyomagā mumucurbāṣpaṃ suravidyādharāṅganāḥ,तं दृष्ट्वा चन्द्रवदनं कुमारं भूमिपातितम् / व्योमगा मुमुचुर्बाष्पं सुरविद्याधराङ्गनाः
+bhmj_7.220,bālo lūnadhanuṣsvaṇḍaḥ śrānto vihatavāhanaḥ / hato mahārathaiḥ sarvairityabhūddivi niḥśvanaḥ,बालो लूनधनुष्स्वण्डः श्रान्तो विहतवाहनः / हतो महारथैः सर्वैरित्यभूद्दिवि निःश्वनः
+bhmj_7.221,tataḥ prahṛṣṭaiḥ kurubhirlabdhalakṣyaiḥ samantataḥ / garjadbhirnirjitāḥ senā dudruvurdharmanandanam,ततः प्रहृष्टैः कुरुभिर्लब्धलक्ष्यैः समन्ततः / गर्जद्भिर्निर्जिताः सेना दुद्रुवुर्धर्मनन्दनम्
+bhmj_7.222,***** tṛtīye dine 'bhimanyuvadhaḥ || 9 || ***** sahasrapattranayane saubhadre yudhi pātite / śokārta iva raktāṃśuḥ papātāstādrikandarāt,***** तृतीये दिने ऽभिमन्युवधः ॥ ९ ॥ ***** सहस्रपत्त्रनयने सौभद्रे युधि पातिते / शोकार्त इव रक्तांशुः पपातास्ताद्रिकन्दरात्
+bhmj_7.223,tato yudhiṣṭhiramukhāḥ saṃmukhaṃ hatamāhave / aśocyaṃ śuśucuḥ snehājjambhāritanayātmajam,ततो युधिष्ठिरमुखाः संमुखं हतमाहवे / अशोच्यं शुशुचुः स्नेहाज्जम्भारितनयात्मजम्
+bhmj_7.224,samāyayau tato jiṣṇuḥ śibiraṃ vimanā iva / prāyaḥ pūrvaṃ manāṃsyeva kathayanti śubhāśubham,समाययौ ततो जिष्णुः शिबिरं विमना इव / प्रायः पूर्वं मनांस्येव कथयन्ति शुभाशुभम्
+bhmj_7.225,sa nijaṃ sainyamālokya dhvastacchāyamadhomukham / bhrātṝṃśca viṣanārācanirbhinnāniva marmasu,स निजं सैन्यमालोक्य ध्वस्तच्छायमधोमुखम् / भ्रातॄंश्च विषनाराचनिर्भिन्नानिव मर्मसु
+bhmj_7.226,divasaproṣitaṃ putraṃ draṣṭumutkaṇṭhitāśayaḥ / mūkībhūtāniva śucā tānapṛcchatsasaṃbhramaḥ,दिवसप्रोषितं पुत्रं द्रष्टुमुत्कण्ठिताशयः / मूकीभूतानिव शुचा तानपृच्छत्ससंभ्रमः
+bhmj_7.227,kaccinna droṇavihitaṃ cakravyūhaṃ mamātmajaḥ / praviṣṭo nidhanaṃ nītaḥ kurubhiḥ kūṭayodhibhiḥ,कच्चिन्न द्रोणविहितं चक्रव्यूहं ममात्मजः / प्रविष्टो निधनं नीतः कुरुभिः कूटयोधिभिः
+bhmj_7.228,praveśaṃ śikṣito vyūhe mayā bālo na nirgamam / dhruvaṃ sa nihataḥ pāpaurvīro rājīvalocanaḥ,प्रवेशं शिक्षितो व्यूहे मया बालो न निर्गमम् / ध्रुवं स निहतः पापौर्वीरो राजीवलोचनः
+bhmj_7.229,uktveti śokadanakvāthyamāno dhanaṃjayaḥ / śrutvā tanayavṛttāntaṃ mohātsthāṇurivābhavat / yaśomayīṃ praviṣṭo 'sau vīraḥ kalpasthirāṃ tanum,उक्त्वेति शोकदनक्वाथ्यमानो धनंजयः / श्रुत्वा तनयवृत्तान्तं मोहात्स्थाणुरिवाभवत् / यशोमयीं प्रविष्टो ऽसौ वीरः कल्पस्थिरां तनुम्
+bhmj_7.230,ityucyamānaḥ kṛṣṇena labdhasaṃjño jagāda saḥ / aho nu nābhavatkaścinmatputraṃ yo 'rimadhyagam,इत्युच्यमानः कृष्णेन लब्धसंज्ञो जगाद सः / अहो नु नाभवत्कश्चिन्मत्पुत्रं यो ऽरिमध्यगम्
+bhmj_7.231,rarakṣa madhye yuṣmākaṃ mithyāśastraparigrahaḥ / taṃ samagraguṇārāmaṃ tanayaṃ rāmavikramam,ररक्ष मध्ये युष्माकं मिथ्याशस्त्रपरिग्रहः / तं समग्रगुणारामं तनयं रामविक्रमम्
+bhmj_7.232,drakṣyāmi kva punaḥ kāntaṃ svapnalabdhamivepsitam / vyaktaṃ ripubhirākīrṇaḥ patansasmāra māṃ sutaḥ,द्रक्ष्यामि क्व पुनः कान्तं स्वप्नलब्धमिवेप्सितम् / व्यक्तं रिपुभिराकीर्णः पतन्सस्मार मां सुतः
+bhmj_7.233,svasrīyaḥ keśava tvāṃ vā luptadhairyo 'thavā na saḥ / hatā subhadrā rahitā putreṇāmṛtavarṣiṇā,स्वस्रीयः केशव त्वां वा लुप��तधैर्यो ऽथवा न सः / हता सुभद्रा रहिता पुत्रेणामृतवर्षिणा
+bhmj_7.234,sarvātiśayalāvaṇyaguṇavikramaśālinā / manye taṃ manyate kāntaṃ tārāpatinibhānanam,सर्वातिशयलावण्यगुणविक्रमशालिना / मन्ये तं मन्यते कान्तं तारापतिनिभाननम्
+bhmj_7.235,navaṃ manmathamāyātaṃ divi devavadhūjanaḥ / pariṣvajasva hā putra kva yāto 'si vihāya mām,नवं मन्मथमायातं दिवि देववधूजनः / परिष्वजस्व हा पुत्र क्व यातो ऽसि विहाय माम्
+bhmj_7.236,ityuktvā mūlanirlūno bhuvi tāla ivāpatat / pratilabhya punaḥ saṃjñāṃ śrutvā hetuṃ jayadratham,इत्युक्त्वा मूलनिर्लूनो भुवि ताल इवापतत् / प्रतिलभ्य पुनः संज्ञां श्रुत्वा हेतुं जयद्रथम्
+bhmj_7.237,sutakṣayaprakopāgnipītaśokārṇavo 'vadat / hantāhaṃ saindhavaṃ pāpaṃ tridaśairapi rakṣitam,सुतक्षयप्रकोपाग्निपीतशोकार्णवो ऽवदत् / हन्ताहं सैन्धवं पापं त्रिदशैरपि रक्षितम्
+bhmj_7.238,anastano tigmakare paśyatāṃ sarvabhūjām / ye caranti gurudrohaṃ sādhūnparivadanti ye,अनस्तनो तिग्मकरे पश्यतां सर्वभूजाम् / ये चरन्ति गुरुद्रोहं साधून्परिवदन्ति ये
+bhmj_7.239,viśvastānghnanti ye svairaṃ nikṣepaṃ bhakṣayanti ye / nindanti ye striyaṃ bhuktvā ye ca śāstrārthavarjitāḥ,विश्वस्तान्घ्नन्ति ये स्वैरं निक्षेपं भक्षयन्ति ये / निन्दन्ति ये स्त्रियं भुक्त्वा ये च शास्त्रार्थवर्जिताः
+bhmj_7.240,ācaranti niṣiddhaṃ ye vihitaṃ ca tyajanti ye / lokanvrajeyaṃ tattulyānhanyā yadi na taṃ yudhi,आचरन्ति निषिद्धं ये विहितं च त्यजन्ति ये / लोकन्व्रजेयं तत्तुल्यान्हन्या यदि न तं युधि
+bhmj_7.241,asamāpte 'hni nikhile na hataścejjayadrathaḥ / tatpravekṣyāmi dahanaṃ hūṣaṇānṛtaśāntaye,असमाप्ते ऽह्नि निखिले न हतश्चेज्जयद्रथः / तत्प्रवेक्ष्यामि दहनं हूषणानृतशान्तये
+bhmj_7.242,bhuvi vā diva pātāle merumandarakandare / api sthitaṃ taṃ madbāṇā dārayiṣyantyavāritāḥ,भुवि वा दिव पाताले मेरुमन्दरकन्दरे / अपि स्थितं तं मद्बाणा दारयिष्यन्त्यवारिताः
+bhmj_7.243,ityuktvā kopatāmrākṣaḥ samaṃ kāliyavidviṣā / dadhmau śaṅkhaṃ mahī yena cakampe sakulācalā,इत्युक्त्वा कोपताम्राक्षः समं कालियविद्विषा / दध्मौ शङ्खं मही येन चकम्पे सकुलाचला
+bhmj_7.244,***** arjunapratijñā || 10 || ***** asminnavasare cārairvijñāyārjunabhāṣitam / bhīto duryodhanāyaitya saindhavastannyavedayat,***** अर्जुनप्रतिज्ञा ॥ १० ॥ ***** अस्मिन्नवसरे चारैर्विज्ञायार्जुनभाषितम् / भीतो दुर्योधनायैत्य सैन्धवस्तन्न्यवेदयत्
+bhmj_7.245,kauravastaṃ samādāya dromamabhyetya sānugaḥ / pratijñāmavadaddhorāṃ saindhave savyasācinaḥ,कौरवस्तं समादाय द्रोममभ्येत्य सानुगः / प्रतिज्ञामवदद्धोरां सैन्धवे सव्यसाचिनः
+bhmj_7.246,jayadratho vadatyeṣa dinamekamalakṣitaḥ / gacchāmi pārthivāḥ sarve māṃ vā rakṣantu saṃhatāḥ,जयद्रथो वदत्येष दिनमेकमलक्षितः / गच्छामि पार्थिवाः सर्वे मां वा रक्षन्तु संहताः
+bhmj_7.247,iti duryodhanenokte bhāradvājastamabravīt / śvaḥ kartāsmi mahāvyūhaṃ durbhedyaṃ tridaśairapi,इति दुर्योधनेनोक्ते भारद्वाजस्तमब्रवीत् / श्वः कर्तास्मि महाव्यूहं दुर्भेद्यं त्रिदशैरपि
+bhmj_7.248,ahaṃ dhanaṃjayaṃ vīraṃ vārayiṣyāmi sāyakaiḥ / saindhavārthinamāyāntaṃ velaśaila ivodadhim,अहं धनंजयं वीरं वारयिष्यामि सायकैः / सैन्धवार्थिनमायान्तं वेलशैल इवोदधिम्
+bhmj_7.249,ukte śoṇahayeneti prahṛṣṭāḥ kurupuṃgavāḥ / hataṃ pārthamamanyanta pratijñābhaṅgavahninā,उक्ते शोणहयेनेति प्रहृष्टाः कुरुपुंगवाः / हतं पार्थममन्यन्त प्रतिज्ञाभङ्गवह्निना
+bhmj_7.250,adhunaivākhilāṃ senāmekaḥ kruddho vināśayet / rātrāvityarjunabhayātkuravastasthurutthitāḥ,अधुनैवाखिलां सेनामेकः क्रुद्धो विनाशयेत् / रात्रावित्यर्जुनभयात्कुरवस्तस्थुरुत्थिताः
+bhmj_7.251,atrāntare putraśokavyathātāpralāpinīm / subhadrāṃ yājñasenīṃ ca śauriḥ sāntvayituṃ yayau,अत्रान्तरे पुत्रशोकव्यथाताप्रलापिनीम् / सुभद्रां याज्ञसेनीं च शौरिः सान्त्वयितुं ययौ
+bhmj_7.252,āśvāsitā keśavena subhadrā bāṣpagadgadam / vilalāpa muhuḥ kaṇṭhe snuṣāmālambya mūrcchitām,आश्वासिता केशवेन सुभद्रा बाष्पगद्गदम् / विललाप मुहुः कण्ठे स्नुषामालम्ब्य मूर्च्छिताम्
+bhmj_7.253,hā putra nayanānanda mandirāmṛtadīdhite / kva nu te padmapattrākṣaṃ drakṣyāmi vadanaṃ punaḥ,हा पुत्र नयनानन्द मन्दिरामृतदीधिते / क्व नु ते पद्मपत्त्राक्षं द्रक्ष्यामि वदनं पुनः
+bhmj_7.254,iyaṃ te matsyaduhitā navoḍhā mahiṣī priyā / martumāhitasaṃkalpā rakṣyate garbhagauravāt,इयं ते मत्स्यदुहिता नवोढा महिषी प्रिया / मर्तुमाहितसंकल्पा रक्ष्यते गर्भगौरवात्
+bhmj_7.255,nāthe pitari kṛṣṇe ca bhīme ca balināṃ vare / raṇe reṇubhirakīrṇaḥ śeṣe kathamanāthavat,नाथे पितरि कृष्णे च भीमे च बलिनां वरे / रणे रेणुभिरकीर्णः शेषे कथमनाथवत्
+bhmj_7.256,brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ yajvanāṃ puṇyakarmiṇām / sadācāravratajuṣāṃ gatimāpnuhi putraka,ब्रह्मण्यानां वदान्यानां यज्वनां पुण्यकर्मिणाम् / सदाचारव्रतजुषां गतिमाप्नुहि पुत्रक
+bhmj_7.257,iti pralāpamukharāṃ tāṃ samāśvāsya mādhavaḥ / tūrṇaṃ gāṇḍīvadhanvānaṃ vītanidramupāyayau,इति प्रलापमुखरां तां समाश्वास्य माधवः / तूर्णं गाण्डीवधन्वानं वीतनिद्रमुपाययौ
+bhmj_7.258,kṛṣṇājñayā japaparo vidhivatparikalpite / pavitre śayane nidrāṃ lebhe śakrasutastataḥ,कृष्णाज्ञया जपपरो विधिवत्परिकल्पिते / पवित्रे शयने निद्रां लेभे शक्रसुतस्ततः
+bhmj_7.259,so 'pasyadvyomagaḥ svapne viṣṇunā saha saṃyutaḥ / divyaparvatamārūḍho devaṃ candrārdhasekharam,सो ऽपस्यद्व्योमगः स्वप्ने विष्णुना सह संयुतः / दिव्यपर्वतमारूढो देवं चन्द्रार्धसेखरम्
+bhmj_7.260,taṃ govindasakho dṛṣṭvā praṇamya racitāñjaliḥ / bhaktyā tuṣṭāva varadaṃ vareṇyaṃ harṣanirbharaḥ,तं गोविन्दसखो दृष्ट्वा प्रणम्य रचिताञ्जलिः / भक्त्या तुष्टाव वरदं वरेण्यं हर्षनिर्भरः
+bhmj_7.261,namo bhavāya bhuvanaprabhavāpyāyakāriṇe / namaḥ śarvāya niḥśeṣaduṣkarmaviṣahāriṇe,नमो भवाय भुवनप्रभवाप्यायकारिणे / नमः शर्वाय निःशेषदुष्कर्मविषहारिणे
+bhmj_7.262,namo rudrāya daityendradrāvitendrabhayacchide / namaḥ śivāya bhīmāya śrīkaṇṭhāya kapāline,नमो रुद्राय दैत्येन्द्रद्रावितेन्द्रभयच्छिदे / नमः शिवाय भीमाय श्र���कण्ठाय कपालिने
+bhmj_7.263,ugrāya śreyasāṃ dhāmne vāmārdhāyordhvaretase / vyālākulāya sevyāya niṣkalāya kalābhṛte,उग्राय श्रेयसां धाम्ने वामार्धायोर्ध्वरेतसे / व्यालाकुलाय सेव्याय निष्कलाय कलाभृते
+bhmj_7.264,triguṇāya trinetrāya tryambakāya trimūrtaye / saṃkalpakalpavṛkṣāya namastubhyaṃ triśūline,त्रिगुणाय त्रिनेत्राय त्र्यम्बकाय त्रिमूर्तये / संकल्पकल्पवृक्षाय नमस्तुभ्यं त्रिशूलिने
+bhmj_7.265,iti rudraḥ stutaḥ svapne mahābhujagavigraham / dhanurastraṃ ca pārthāya sasthānakamadarśayat,इति रुद्रः स्तुतः स्वप्ने महाभुजगविग्रहम् / धनुरस्त्रं च पार्थाय सस्थानकमदर्शयत्
+bhmj_7.266,pūrvalabdhaṃ mahāstraṃ taddṛṣṭvā pāśupataṃ jayaḥ / manttraṃ ca prāpya caṇḍīśātkṛtakṛtyo vyabudhyata,पूर्वलब्धं महास्त्रं तद्दृष्ट्वा पाशुपतं जयः / मन्त्त्रं च प्राप्य चण्डीशात्कृतकृत्यो व्यबुध्यत
+bhmj_7.267,tataḥ prabhāte kṛṣṇāya tannivedya dhanaṃjayaḥ / pratijñābhāramakhilaṃ hṛṣṭaḥ svalpamamanyata,ततः प्रभाते कृष्णाय तन्निवेद्य धनंजयः / प्रतिज्ञाभारमखिलं हृष्टः स्वल्पममन्यत
+bhmj_7.268,atha snātāḥ kṛtāvaśyakaraṇīyā hutāgnayaḥ / raṇāṅgaṇaṃ mahotsāhā niryayuḥ kurupāṇḍavāḥ,अथ स्नाताः कृतावश्यकरणीया हुताग्नयः / रणाङ्गणं महोत्साहा निर्ययुः कुरुपाण्डवाः
+bhmj_7.269,tato vyūhaṃ vyadhāddroṇaḥ pṛthucakrapariṣkṛtam / śakaṭaṃ vikaṭāṭopaṃ guptaṃ subhaṭakoṭibhiḥ,ततो व्यूहं व्यधाद्द्रोणः पृथुचक्रपरिष्कृतम् / शकटं विकटाटोपं गुप्तं सुभटकोटिभिः
+bhmj_7.270,mahādalaṃ ca tanmadhye padmaṃ nṛpatikesaram / turaṅgarathamātaṅgasahasrāyutakarṇikam,महादलं च तन्मध्ये पद्मं नृपतिकेसरम् / तुरङ्गरथमातङ्गसहस्रायुतकर्णिकम्
+bhmj_7.271,kṛtavarmamukhaiḥ kṛtvā sūcivyūhaṃ tadantare / jayadrathaṃ vṛtaṃ vīraiḥ sūcīpāśe nyavedayat,कृतवर्ममुखैः कृत्वा सूचिव्यूहं तदन्तरे / जयद्रथं वृतं वीरैः सूचीपाशे न्यवेदयत्
+bhmj_7.272,evaṃ vyūḍheṣvanīkeṣu guruṇādbhutakāriṇā / gāṇḍīvadhanvā senāgre dīptaketuradṛśyata,एवं व्यूढेष्वनीकेषु गुरुणाद्भुतकारिणा / गाण्डीवधन्वा सेनाग्रे दीप्तकेतुरदृश्यत
+bhmj_7.273,tasya caṇḍakarasyeva śararaśmisahasriṇaḥ / sehire na mahīpālā draṣṭuṃ tejo mahaujasaḥ,तस्य चण्डकरस्येव शररश्मिसहस्रिणः / सेहिरे न महीपाला द्रष्टुं तेजो महौजसः
+bhmj_7.274,ākampite 'tha bhuvane durnimittaśatākule / śvetāśve syandane kṛṣṇau śubhrau śaṅkhau pradadhmatuḥ,आकम्पिते ऽथ भुवने दुर्निमित्तशताकुले / श्वेताश्वे स्यन्दने कृष्णौ शुभ्रौ शङ्खौ प्रदध्मतुः
+bhmj_7.275,tayoḥ śabdena pavanaskandasaṃghaṭṭakāriṇā / akāṇḍapralayārambhasarvabhūtāni menire,तयोः शब्देन पवनस्कन्दसंघट्टकारिणा / अकाण्डप्रलयारम्भसर्वभूतानि मेनिरे
+bhmj_7.276,tato militayostūrṇaṃ mithaḥ senāsamudrayoḥ / vyālanīlavalatasvaṅgātaraṅgaḥ saṃgaro 'bhavat,ततो मिलितयोस्तूर्णं मिथः सेनासमुद्रयोः / व्यालनीलवलतस्वङ्गातरङ्गः संगरो ऽभवत्
+bhmj_7.277,śirobhiratha śūrāṇāṃ bāhubhiśca sabhūṣaṇaiḥ / mahīmācchādayanpārtho droṇānīkamathāviśat,शिरोभिरथ शूराणां बाहुभिश्च सभूषणैः / महीमाच्छादयन्पार्थो द्रोणानीकमथाविशत्
+bhmj_7.278,sa praṇamya guruṃ vṛddhamanumānya prasādya ca / pūrvotsṛṣṭaśaraṃ dīptaiḥ śarajālairavākirat,स प्रणम्य गुरुं वृद्धमनुमान्य प्रसाद्य च / पूर्वोत्सृष्टशरं दीप्तैः शरजालैरवाकिरत्
+bhmj_7.279,tato jayadrathākāṅkṣī tūrṇamacyutasārathiḥ / droṇaṃ pradakṣiṇīkṛtya praviśyānilaraṃhasā,ततो जयद्रथाकाङ्क्षी तूर्णमच्युतसारथिः / द्रोणं प्रदक्षिणीकृत्य प्रविश्यानिलरंहसा
+bhmj_7.280,lāghavāddroṇamṛtsṛjya praviṣṭe śvetavāhane / cakrarakṣau viviśaturyudhāmanyūttamaujasau,लाघवाद्द्रोणमृत्सृज्य प्रविष्टे श्वेतवाहने / चक्ररक्षौ विविशतुर्युधामन्यूत्तमौजसौ
+bhmj_7.281,tato mandarasaṃrabdhakṣubhitāmbhodhivibhramaḥ / vyūhasyādīryamāṇasya nirghoṣastumulo 'bhavat,ततो मन्दरसंरब्धक्षुभिताम्भोधिविभ्रमः / व्यूहस्यादीर्यमाणस्य निर्घोषस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_7.282,prasaktaṃ vrajatastasya puraḥ kuñjarabhedinaḥ / babhuḥ padmavanānīva patitairbhūbhujāṃ mukhaiḥ,प्रसक्तं व्रजतस्तस्य पुरः कुञ्जरभेदिनः / बभुः पद्मवनानीव पतितैर्भूभुजां मुखैः
+bhmj_7.283,vṛto gato hato labdho hantyeṣa patitā vayam / ityabhūddārumaḥ śabdo yatra yatra dhanaṃjayaḥ,वृतो गतो हतो लब्धो हन्त्येष पतिता वयम् / इत्यभूद्दारुमः शब्दो यत्र यत्र धनंजयः
+bhmj_7.284,tūrṇaṃ praviśatastasya sindhurājavadhepsayā / pralayāmbudharadhvānadhīro 'bhūtasyandansvanaḥ,तूर्णं प्रविशतस्तस्य सिन्धुराजवधेप्सया / प्रलयाम्बुधरध्वानधीरो ऽभूतस्यन्दन्स्वनः
+bhmj_7.285,ajayyaṃ samare droṇaṃ tyaktvā dhīmati phalguṇe / praviṣṭe śaravarṣābhre cakampe kurukānanam,अजय्यं समरे द्रोणं त्यक्त्वा धीमति फल्गुणे / प्रविष्टे शरवर्षाभ्रे चकम्पे कुरुकाननम्
+bhmj_7.286,kṛtavarmamukhānvīrāṃstatastūrṇamabhidrutān / jitvā yavanakāmbojaṃ jaghāna śatamanyujaḥ,कृतवर्ममुखान्वीरांस्ततस्तूर्णमभिद्रुतान् / जित्वा यवनकाम्बोजं जघान शतमन्युजः
+bhmj_7.287,droṇaḥ paścādathābhyetya brahmāstreṇa dhanaṃjayam / rundhānaḥ samare cakre jvālājālajaṭaṃ nabhaḥ,द्रोणः पश्चादथाभ्येत्य ब्रह्मास्त्रेण धनंजयम् / रुन्धानः समरे चक्रे ज्वालाजालजटं नभः
+bhmj_7.288,brahmāstreṇaiva sahasā hatvāstraṃ śakranandanaḥ / parivarjya guruṃ prāyādbhojānīkaṃ manojavaḥ,ब्रह्मास्त्रेणैव सहसा हत्वास्त्रं शक्रनन्दनः / परिवर्ज्य गुरुं प्रायाद्भोजानीकं मनोजवः
+bhmj_7.289,vidhāya vimukhaṃ bhojaṃ prayāntaṃ savyasācinam / abhyudyayau vāripateḥ suto rājā śrutāyudhaḥ,विधाय विमुखं भोजं प्रयान्तं सव्यसाचिनम् / अभ्युद्ययौ वारिपतेः सुतो राजा श्रुतायुधः
+bhmj_7.290,śaraistenāyutotsṛṣṭairviddho dhairyamahodadhiḥ / rathaṃ hatvāsya vidadhe pārthaḥ sarvāyudhakṣayam,शरैस्तेनायुतोत्सृष्टैर्विद्धो धैर्यमहोदधिः / रथं हत्वास्य विदधे पार्थः सर्वायुधक्षयम्
+bhmj_7.291,varuṇena purā pitrā sa dattāmādade gadām / ayodhe pātitā mohāttamevaitya nihanti yā,वरुणेन पुरा पित्रा स दत्तामाददे गदाम् / अयोधे पातिता मोहात्तमेवैत्य निहन्ति या
+bhmj_7.292,sa tayā keśavaṃ mūḍho mṛtyudūtyeva ghorayā / atāḍayanmahāvegī vicacāla na cācyutaḥ,स तया केशवं मूढो मृत्युदूत्येव घोरया / अताडयन्महावेगी विचचाल न चाच्युतः
+bhmj_7.293,tayā pratīpamabhyetya sa niṣpiṣṭo nareśvaraḥ / papāta bhagnakaṭako vajreṇeva kulācalaḥ,तया प्रतीपमभ्येत्य स निष्पिष्टो नरेश्वरः / पपात भग्नकटको वज्रेणेव कुलाचलः
+bhmj_7.294,saritastanaye vīre varṇamāyāḥ śrutāyudhe / hate pārtharathasyābhūdabhagnapraṇayā gatiḥ,सरितस्तनये वीरे वर्णमायाः श्रुतायुधे / हते पार्थरथस्याभूदभग्नप्रणया गतिः
+bhmj_7.295,***** śrutāyudhavadhaḥ || 11 || ***** jayoddhūtapatākāgraṃ vrajantaṃ vānaradhvajam / vegadīrghīkṛtasmerakirīṭābharaṇaprabham,***** श्रुतायुधवधः ॥ ११ ॥ ***** जयोद्धूतपताकाग्रं व्रजन्तं वानरध्वजम् / वेगदीर्घीकृतस्मेरकिरीटाभरणप्रभम्
+bhmj_7.296,taḍitāṃ maṇḍaleneva piṅgaṃ gāṇḍīvatejasā / rājā sudakṣiṇo 'bhyāyātkāmbojaḥ kurudakṣiṇaḥ,तडितां मण्डलेनेव पिङ्गं गाण्डीवतेजसा / राजा सुदक्षिणो ऽभ्यायात्काम्बोजः कुरुदक्षिणः
+bhmj_7.297,tasyāstravarṣiṇastūrṇaṃ chitvā kārmukamarjunaḥ / cakarta śaktiṃ tanmuktāṃ ghanaghaṇṭāvirāviṇīm,तस्यास्त्रवर्षिणस्तूर्णं छित्वा कार्मुकमर्जुनः / चकर्त शक्तिं तन्मुक्तां घनघण्टाविराविणीम्
+bhmj_7.298,so 'tha pārthaśarāsāraviśarārutanurnṛpaḥ / papāta hemamālāṅko vidyādhara ivāmbarāt,सो ऽथ पार्थशरासारविशरारुतनुर्नृपः / पपात हेममालाङ्को विद्याधर इवाम्बरात्
+bhmj_7.299,***** sudakṣimavadhaḥ || 12 || ***** kāmboje nihate vīre bhajyamāne balārṇave / sahācyutāyuṣā rājñā śrutāyuḥ pārthamādravat,***** सुदक्षिमवधः ॥ १२ ॥ ***** काम्बोजे निहते वीरे भज्यमाने बलार्णवे / सहाच्युतायुषा राज्ञा श्रुतायुः पार्थमाद्रवत्
+bhmj_7.300,śrutāyuṣā tomarema śūlenānyena cāhataḥ / tulyaṃ bāṇasahasraiśca mumoha kapiketanaḥ,श्रुतायुषा तोमरेम शूलेनान्येन चाहतः / तुल्यं बाणसहस्रैश्च मुमोह कपिकेतनः
+bhmj_7.301,labdhasaṃjño 'tha śakrāsraṃ samudīrya dhanaṃjayaḥ / sāśvasūtau supatrau ca kathāśeṣau cakāra tau,लब्धसंज्ञो ऽथ शक्रास्रं समुदीर्य धनंजयः / साश्वसूतौ सुपत्रौ च कथाशेषौ चकार तौ
+bhmj_7.302,***** śrutāyurvadhaḥ || 13 || ***** aṅgānvaṅgānkaliṅgāṃśca dākṣiṇātyāṃśca pāṇḍavaḥ / hatvā jaghāna vipulaṃ kuñjarānīkamāśugaiḥ,***** श्रुतायुर्वधः ॥ १३ ॥ ***** अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गांश्च दाक्षिणात्यांश्च पाण्डवः / हत्वा जघान विपुलं कुञ्जरानीकमाशुगैः
+bhmj_7.303,daratturaṣkacīnānāṃ mlecchānāṃ ca varūthinīm / śarairnipātya vidadhe ghorāṃ raktataraṅgiṇīm,दरत्तुरष्कचीनानां म्लेच्छानां च वरूथिनीम् / शरैर्निपात्य विदधे घोरां रक्ततरङ्गिणीम्
+bhmj_7.304,ambaṣṭhādhipateśchitvā mauliratnojjavalaṃ śiraḥ / avāritagatirvīro viveśācyutasārathiḥ,अम्बष्ठाधिपतेश्छित्वा मौलिरत्नोज्जवलं शिरः / अवारितगतिर्वीरो विवेशाच्युतसारथिः
+bhmj_7.305,atha droṇaṃ samabhyetya babhāṣe kauraveśvaraḥ / ācārya paśya pārthena bhūbhujāṃ kadanaṃ kṛtam,अथ द्रोणं समभ्येत्य बभाषे कौरवेश्वरः / आचार्य पश्य पार्थेन भूभुजां कदनं कृतम्
+bhmj_7.306,kathaṃ nu laṅghayedvīra varākastvāṃ pṛthāsutaḥ / śiṣyānurodho yadi te na syātsaralacetasaḥ,कथं नु लङ्घयेद��वीर वराकस्त्वां पृथासुतः / शिष्यानुरोधो यदि ते न स्यात्सरलचेतसः
+bhmj_7.307,dattābhayo 'dya bhavatā helayaiva jayadrathaḥ / praveśitaḥ svayaṃ kālakarālavadanodare,दत्ताभयो ऽद्य भवता हेलयैव जयद्रथः / प्रवेशितः स्वयं कालकरालवदनोदरे
+bhmj_7.308,ko hi gāṇḍīvadhanvānaṃ tvayāpi samupekṣitam / carantaṃ mama sainyeṣu sāmānyo vārayiṣyati,को हि गाण्डीवधन्वानं त्वयापि समुपेक्षितम् / चरन्तं मम सैन्येषु सामान्यो वारयिष्यति
+bhmj_7.309,ityukte kururājena bhāradvājo jagāda tam / tārkṣyavego yuvā pārtho vṛddhamullaṅghya cāgataḥ,इत्युक्ते कुरुराजेन भारद्वाजो जगाद तम् / तार्क्ष्यवेगो युवा पार्थो वृद्धमुल्लङ्घ्य चागतः
+bhmj_7.310,vyūhadvāre mayā ruddhā bhīmasātyakipārṣatāḥ / praviśantyeṣa bībhātsuṃ vrajāmi yadi pṛṣṭhataḥ,व्यूहद्वारे मया रुद्धा भीमसात्यकिपार्षताः / प्रविशन्त्येष बीभात्सुं व्रजामि यदि पृष्ठतः
+bhmj_7.311,idaṃ tu te karomyadya hitaṃ lokeṣu duṣkaram / bhaviṣyasi raṇe yena devānāmapi durjayaḥ,इदं तु ते करोम्यद्य हितं लोकेषु दुष्करम् / भविष्यसि रणे येन देवानामपि दुर्जयः
+bhmj_7.312,ghore vṛtraraṇe rudraḥ surendrāya dadau purā / divyaṃ mantramayaṃ varma durbhedyo yena so 'bhavat,घोरे वृत्ररणे रुद्रः सुरेन्द्राय ददौ पुरा / दिव्यं मन्त्रमयं वर्म दुर्भेद्यो येन सो ऽभवत्
+bhmj_7.313,tadetanmantrasaṃyuktaṃ prāptaṃ gurumukhānmayā / badhnāmi brahmasūtreṇa tava śatrunibarhaṇam,तदेतन्मन्त्रसंयुक्तं प्राप्तं गुरुमुखान्मया / बध्नामि ब्रह्मसूत्रेण तव शत्रुनिबर्हणम्
+bhmj_7.314,ityuktvā tasya mantreṇa bhāsvatkanakakaṅkaṭam / prasthitasyārjunaṃ jetuṃ babandha kurubhūpateḥ,इत्युक्त्वा तस्य मन्त्रेण भास्वत्कनककङ्कटम् / प्रस्थितस्यार्जुनं जेतुं बबन्ध कुरुभूपतेः
+bhmj_7.315,āmuktadivyakavaco guruṇā kauraveśvaraḥ / gajavājirathānīkaiḥ prayayau pārthamojasā,आमुक्तदिव्यकवचो गुरुणा कौरवेश्वरः / गजवाजिरथानीकैः प्रययौ पार्थमोजसा
+bhmj_7.316,asminnavasare yuddhe vyūhasya pramukhe 'bhavan / droṇaśalyaśalādīnāṃ dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ,अस्मिन्नवसरे युद्धे व्यूहस्य प्रमुखे ऽभवन् / द्रोणशल्यशलादीनां धृष्टद्युम्नपुरोगमाः
+bhmj_7.317,pāṇḍavā draupadeyāśca rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ / sātyakirdrupado matsyaḥ kuntibhojasca kekayāḥ,पाण्डवा द्रौपदेयाश्च राक्षसश्च घटोत्कचः / सात्यकिर्द्रुपदो मत्स्यः कुन्तिभोजस्च केकयाः
+bhmj_7.318,vīrāścānye mahīpālāḥ samabhidrutya saṃhatāḥ / divyāstravittamā vīrā jalasandhaṃ narādhipam,वीराश्चान्ये महीपालाः समभिद्रुत्य संहताः / दिव्यास्त्रवित्तमा वीरा जलसन्धं नराधिपम्
+bhmj_7.319,duḥśāsanaṃ vikarṇaṃ ca citrasenaṃ viviṃśatim / alāyudhaṃ rākṣasendramalambumamalambusam,दुःशासनं विकर्णं च चित्रसेनं विविंशतिम् / अलायुधं राक्षसेन्द्रमलम्बुममलम्बुसम्
+bhmj_7.320,bāhlikaṃ śakuniṃ droṇiṃ vṛṣasenaṃ ca gautamam / muhurmuhārathāṃścanyānvyūhagarbhavinirgatān,बाह्लिकं शकुनिं द्रोणिं वृषसेनं च गौतमम् / मुहुर्मुहारथांश्चन्यान्व्यूहगर्भविनिर्गतान्
+bhmj_7.321,avākiranhemapuṅkhairnijanāmāṅkitaiḥ śaraiḥ / mitho rathāgre kurvāṇā rudhirāvartadurgamam,अवाकिरन्हेमपुङ्खैर्निजनामाङ्कितैः शरैः / मिथो रथाग्रे कुर्वाणा रुधिरावर्तदुर्गमम्
+bhmj_7.322,te cakrurvikramodārā ghorābhiḥ śastravṛṣṭibhiḥ / kabandhatāṇḍavoccaṇḍasaṃrambhalalitā diśaḥ,ते चक्रुर्विक्रमोदारा घोराभिः शस्त्रवृष्टिभिः / कबन्धताण्डवोच्चण्डसंरम्भललिता दिशः
+bhmj_7.323,atrāntare śvetahayaḥ praviśankuruvāhinīm / cakāra nipatacchatrurājahaṃsāvalīsitām,अत्रान्तरे श्वेतहयः प्रविशन्कुरुवाहिनीम् / चकार निपतच्छत्रुराजहंसावलीसिताम्
+bhmj_7.324,śarāṇāmarjunabhujotsṛṣṭānāmāśugāminām / krośadvayaṃ yayāvagre sa kṛṣṇaprerito rathaḥ,शराणामर्जुनभुजोत्सृष्टानामाशुगामिनाम् / क्रोशद्वयं ययावग्रे स कृष्णप्रेरितो रथः
+bhmj_7.325,te hayā hemasaṃnāhā gāhamānā ivāmbaram / javadīrghaiḥ prabhājālaiścakruḥ pallavitā diśaḥ,ते हया हेमसंनाहा गाहमाना इवाम्बरम् / जवदीर्घैः प्रभाजालैश्चक्रुः पल्लविता दिशः
+bhmj_7.326,hato gajo rathaśchinnaḥ patito 'yaṃ narādhipaḥ / ityabhūnniḥsvanastatra ceruryatrārjuneṣavaḥ,हतो गजो रथश्छिन्नः पतितो ऽयं नराधिपः / इत्यभून्निःस्वनस्तत्र चेरुर्यत्रार्जुनेषवः
+bhmj_7.327,vindānuvindāvāvantyāvabhidrutyātha pāṇḍavam / adṛśyaṃ cakraturnānāśastravarṣaiḥ sakeśavam,विन्दानुविन्दावावन्त्यावभिद्रुत्याथ पाण्डवम् / अदृश्यं चक्रतुर्नानाशस्त्रवर्षैः सकेशवम्
+bhmj_7.328,tayoḥ pārtho rathau hatvā chitvā ca dhanuṣī śaraiḥ / jahāra śirasī yābhyāṃ dvicandrevābhavanmahī,तयोः पार्थो रथौ हत्वा छित्वा च धनुषी शरैः / जहार शिरसी याभ्यां द्विचन्द्रेवाभवन्मही
+bhmj_7.329,***** vindānuvindavadhaḥ || 14 || ***** sasainyo rājaputrau tau hatvā vipulavikramau / nijāśvānvyathitānvīkṣya babhāṣe kṛṣṇamarjunaḥ,***** विन्दानुविन्दवधः ॥ १४ ॥ ***** ससैन्यो राजपुत्रौ तौ हत्वा विपुलविक्रमौ / निजाश्वान्व्यथितान्वीक्ष्य बभाषे कृष्णमर्जुनः
+bhmj_7.330,kṛṣṇārtānvājinaḥ klāntāndasyuśastraśarakṣatān / pāyayoddhṛtaśalyāṃstvaṃ muktvaitānsalilaṃ vibho,कृष्णार्तान्वाजिनः क्लान्तान्दस्युशस्त्रशरक्षतान् / पाययोद्धृतशल्यांस्त्वं मुक्त्वैतान्सलिलं विभो
+bhmj_7.331,uktveti so 'vatīryaśu pādacārī nareśvarān / idamantaramityāptānekaḥ sarvānayodhayat,उक्त्वेति सो ऽवतीर्यशु पादचारी नरेश्वरान् / इदमन्तरमित्याप्तानेकः सर्वानयोधयत्
+bhmj_7.332,tataḥ pārthāstrajālānāṃ tadastrāṇāṃ ca saṃghaśaḥ / nigharṣaniḥsṛtajvālākarālamabhavannabhaḥ,ततः पार्थास्त्रजालानां तदस्त्राणां च संघशः / निघर्षनिःसृतज्वालाकरालमभवन्नभः
+bhmj_7.333,arjunena kṛte kṣipraṃ śarapañaajaramandiram / tadastrabhinnavasudhāsaṃjātavimalodake,अर्जुनेन कृते क्षिप्रं शरपञअजरमन्दिरम् / तदस्त्रभिन्नवसुधासंजातविमलोदके
+bhmj_7.334,parivṛttānsamākṛṣṭaśalyānāghrātabhūtalān / pāyayitvā hayānkṛṣṇo hṛṣṭānpunarayojayat,परिवृत्तान्समाकृष्टशल्यानाघ्रातभूतलान् / पाययित्वा हयान्कृष्णो हृष्टान्पुनरयोजयत्
+bhmj_7.335,te kṛṣṇāvavahanvāhā jātadviguṇaraṃhasaḥ / āruhanta ivākāśaṃ śakrāśvivijigīṣayā,ते कृष��णाववहन्वाहा जातद्विगुणरंहसः / आरुहन्त इवाकाशं शक्राश्विविजिगीषया
+bhmj_7.336,atha svalpāvaśeṣe 'hni tūrṇaṃ saindhavakāṅkṣiṇaḥ / cakampe kauravacamūḥ sāyakaiḥ savyasācinaḥ,अथ स्वल्पावशेषे ऽह्नि तूर्णं सैन्धवकाङ्क्षिणः / चकम्पे कौरवचमूः सायकैः सव्यसाचिनः
+bhmj_7.337,vidruteṣu narendreṣu bhagne gajaghaṭāvane / droṇānubaddhakavacaḥ kauravendraḥ samāyayau,विद्रुतेषु नरेन्द्रेषु भग्ने गजघटावने / द्रोणानुबद्धकवचः कौरवेन्द्रः समाययौ
+bhmj_7.338,vilokya vipulānīkaṃ tamāyāntaṃ mahaujasam / uvāca kaiṭabhārātirnivātakavacāntakam,विलोक्य विपुलानीकं तमायान्तं महौजसम् / उवाच कैटभारातिर्निवातकवचान्तकम्
+bhmj_7.339,ayaṃ sa kartā darpāndho nikārāṇāṃ sthavīyasām / prāpto mūlamanarthānāṃ jahyenaṃ kulakaṇṭakam,अयं स कर्ता दर्पान्धो निकाराणां स्थवीयसाम् / प्राप्तो मूलमनर्थानां जह्येनं कुलकण्टकम्
+bhmj_7.340,ityukte puṣkarākṣeṇa vīrau jiṣṇusuyodhanau / kṣaṇaṃ vilokya cakrāte surendranamuciprabham,इत्युक्ते पुष्कराक्षेण वीरौ जिष्णुसुयोधनौ / क्षणं विलोक्य चक्राते सुरेन्द्रनमुचिप्रभम्
+bhmj_7.341,preritā kururājena śubhrapakṣā kirīṭinam / krauñcādrimiva haṃsālī viveśa viśikhāvalī,प्रेरिता कुरुराजेन शुभ्रपक्षा किरीटिनम् / क्रौञ्चाद्रिमिव हंसाली विवेश विशिखावली
+bhmj_7.342,gāṇḍīvadhanvano bāṇānvandhyāndṛṣṭvā suyodhane / kimetaditi govindo jagāda pṛthuvismayaḥ,गाण्डीवधन्वनो बाणान्वन्ध्यान्दृष्ट्वा सुयोधने / किमेतदिति गोविन्दो जगाद पृथुविस्मयः
+bhmj_7.343,dhanaṃjayastamavadatsmitadhautādharadyutiḥ / jñātaṃ kṛṣṇa mayā yena pāpo 'yaṃ pratibhāṃ śritaḥ,धनंजयस्तमवदत्स्मितधौताधरद्युतिः / ज्ञातं कृष्ण मया येन पापो ऽयं प्रतिभां श्रितः
+bhmj_7.344,varmāsya guruṇā baddhaṃ vidyayā vajrasaṃnibham / pratiyogaṃ ca jāne 'haṃ kṛtsnametadvināśane,वर्मास्य गुरुणा बद्धं विद्यया वज्रसंनिभम् / प्रतियोगं च जाने ऽहं कृत्स्नमेतद्विनाशने
+bhmj_7.345,ityuktvāstraṃ mahaddivyaṃ kavacocchittaye vyadhāt / tacca dūrānmahāstreṇa droṇaputro vyadārayat,इत्युक्त्वास्त्रं महद्दिव्यं कवचोच्छित्तये व्यधात् / तच्च दूरान्महास्त्रेण द्रोणपुत्रो व्यदारयत्
+bhmj_7.346,dviṣprayojyaṃ na divyāstramityuktvā pāṇḍunandanaḥ / cakre suyodhanaṃ chinnarathasārathikārmukam,द्विष्प्रयोज्यं न दिव्यास्त्रमित्युक्त्वा पाण्डुनन्दनः / चक्रे सुयोधनं छिन्नरथसारथिकार्मुकम्
+bhmj_7.347,hastayośca śarairasya cakārāprāptavarmaṇoḥ / lakṣyābhyāsamivāsaktaṃ yenāsau vimukho 'bhavat,हस्तयोश्च शरैरस्य चकाराप्राप्तवर्मणोः / लक्ष्याभ्यासमिवासक्तं येनासौ विमुखो ऽभवत्
+bhmj_7.348,tato drauṇiprabhṛtayaḥ pārthaṃ sarve mahārathāḥ / abhyādravansusaṃrabdhā vicitrakavacadhvajāḥ,ततो द्रौणिप्रभृतयः पार्थं सर्वे महारथाः / अभ्याद्रवन्सुसंरब्धा विचित्रकवचध्वजाः
+bhmj_7.349,śikhidhvajaḥ karṇasutaḥ sīrāṅko madrabhūpatiḥ / maṇināgadhvajaḥ śrīmānsvayaṃ rājā suyodhanaḥ,शिखिध्वजः कर्णसुतः सीराङ्को मद्रभूपतिः / मणिनागध्वजः श्रीमान्स्वयं राजा सुयोध��ः
+bhmj_7.350,bhūriśravā yūpaketurante ca vividhadhvajāḥ / hemadīptāyudhadharā ghoraṃ yuyudhire nṛpāḥ,भूरिश्रवा यूपकेतुरन्ते च विविधध्वजाः / हेमदीप्तायुधधरा घोरं युयुधिरे नृपाः
+bhmj_7.351,teṣāmāpatatāṃ tūrṇaṃ laghuhasto dhanaṃjayaḥ / ciccheda bāṇairmarmāṇi chattrāṇi ca dhanūṃṣi ca,तेषामापततां तूर्णं लघुहस्तो धनंजयः / चिच्छेद बाणैर्मर्माणि छत्त्राणि च धनूंषि च
+bhmj_7.352,śarairvivarmaṇāṃ teṣāṃ padmagarbhanibhāni saḥ / bālātapāruṇānīva vapūṃṣi rudhirairvyadhāt,शरैर्विवर्मणां तेषां पद्मगर्भनिभानि सः / बालातपारुणानीव वपूंषि रुधिरैर्व्यधात्
+bhmj_7.353,vadhyamāneṣu vīreṣu jiṣṇunā sarvarājasu / valatsvaṅgabhujaḥ kālo nanarteva nijotsave,वध्यमानेषु वीरेषु जिष्णुना सर्वराजसु / वलत्स्वङ्गभुजः कालो ननर्तेव निजोत्सवे
+bhmj_7.354,atrāntare dharmasutaṃ droṇo vyūhamukhe sthitaḥ / mahārathaiḥ parivṛtaṃ jighṛkṣustūrṇamādravat,अत्रान्तरे धर्मसुतं द्रोणो व्यूहमुखे स्थितः / महारथैः परिवृतं जिघृक्षुस्तूर्णमाद्रवत्
+bhmj_7.355,sa kṛtvā matsyapāñcālacedisṛñjayakekayān / alpāvaśeṣānrājānaṃ cakāra virathaṃ śaraiḥ,स कृत्वा मत्स्यपाञ्चालचेदिसृञ्जयकेकयान् / अल्पावशेषान्राजानं चकार विरथं शरैः
+bhmj_7.356,hatāśvaṃ kṛttacāpaṃ ca dṛṣṭvā sarve yudhiṣṭhiram / hṛto hṛto nṛpa iti sphāratāraṃ pracukruśuḥ,हताश्वं कृत्तचापं च दृष्ट्वा सर्वे युधिष्ठिरम् / हृतो हृतो नृप इति स्फारतारं प्रचुक्रुशुः
+bhmj_7.357,tataḥ pāṇḍusutaḥ śaktiṃ prāhiṇotprāṇahāriṇīm / brahmastreṇa ca tāṃ droṇo bhasmasādakarotkṣaṇāt,ततः पाण्डुसुतः शक्तिं प्राहिणोत्प्राणहारिणीम् / ब्रह्मस्त्रेण च तां द्रोणो भस्मसादकरोत्क्षणात्
+bhmj_7.358,chinnasarvāyudho viddhaḥ śaraiḥ kuliśadāruṇaiḥ / saha devarathenāśu muktvā droṇaṃ yayau nṛpaḥ,छिन्नसर्वायुधो विद्धः शरैः कुलिशदारुणैः / सह देवरथेनाशु मुक्त्वा द्रोणं ययौ नृपः
+bhmj_7.359,vidrute dharmatanaye bhāradvājo ruṣā jvalan / dadāha pāṇḍavacamūṃ śaraśreṇīśikāśataiḥ,विद्रुते धर्मतनये भारद्वाजो रुषा ज्वलन् / ददाह पाण्डवचमूं शरश्रेणीशिकाशतैः
+bhmj_7.360,kekayo 'tha bṛhatkṣatraḥ pāṇḍavānīkanāyakaḥ / droṇānugaṃ kṣemadhūtiṃ mahīpālamapātayat,केकयो ऽथ बृहत्क्षत्रः पाण्डवानीकनायकः / द्रोणानुगं क्षेमधूतिं महीपालमपातयत्
+bhmj_7.361,traigartaṃ vīradhanvānaṃ dhṛṣṭaketuṃ mahāratham / vidhāya cchinnamūrdhānaṃ kabandhaṃ vidadhe kṣaṇam,त्रैगर्तं वीरधन्वानं धृष्टकेतुं महारथम् / विधाय च्छिन्नमूर्धानं कबन्धं विदधे क्षणम्
+bhmj_7.362,nirapatyaṃ hātamitraṃ sahadevo 'vadhīdyudhi / sātyakirvyāghradattaṃ ca rājaputramapātayat,निरपत्यं हातमित्रं सहदेवो ऽवधीद्युधि / सात्यकिर्व्याघ्रदत्तं च राजपुत्रमपातयत्
+bhmj_7.363,vidhyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā bhāradvājasutaḥ paraiḥ / śiraḥkūṭāvaseṣāṇi pāṇḍusainyānyakalpayat,विध्यमानं बलं दृष्ट्वा भारद्वाजसुतः परैः / शिरःकूटावसेषाणि पाण्डुसैन्यान्यकल्पयत्
+bhmj_7.364,rākṣaso 'tha bakabhrātā bhīmasenamalambusaḥ / yodhayitvā śaraśataistatsenāṃ māyayāvadhīt,राक्षसो ऽथ बकभ्राता भीमसेनमलम्बुसः / योधयित्वा शरशतैस्तत्सेनां माययावधीत्
+bhmj_7.365,pravartitāṃ rākṣasena bhīmo dṛṣṭvāsṛgāpagām / tvāṣṭreṇāstreṇa tanmāyāṃ chitvāramajayatkṛtī,प्रवर्तितां राक्षसेन भीमो दृष्ट्वासृगापगाम् / त्वाष्ट्रेणास्त्रेण तन्मायां छित्वारमजयत्कृती
+bhmj_7.366,vadhāya bhīmasenasya rakṣastatpunarāgamat / avārayanmahākāyaṃ mahākāyo ghaṭotkacaḥ,वधाय भीमसेनस्य रक्षस्तत्पुनरागमत् / अवारयन्महाकायं महाकायो घटोत्कचः
+bhmj_7.367,sa rathādrathamutsṛjya kālaḥ kāla ivonnadan / ākṛṣyālambusaṃ vegānniṣpiṣya vidadhe vyasum,स रथाद्रथमुत्सृज्य कालः काल इवोन्नदन् / आकृष्यालम्बुसं वेगान्निष्पिष्य विदधे व्यसुम्
+bhmj_7.368,***** alambusavadhaḥ || 15 || ***** ghaṭotkacena nihate rākṣase jambhavikrame / bhayamāvirabhūddhoraṃ samare sarvabhūbhujām,***** अलम्बुसवधः ॥ १५ ॥ ***** घटोत्कचेन निहते राक्षसे जम्भविक्रमे / भयमाविरभूद्धोरं समरे सर्वभूभुजाम्
+bhmj_7.369,atrāntare dharmasuto dūrasthasya kirīṭinaḥ / aśṛṇvañśaṅkhanirghoṣaṃ kimapyāśaṅkito 'bhavat,अत्रान्तरे धर्मसुतो दूरस्थस्य किरीटिनः / अशृण्वञ्शङ्खनिर्घोषं किमप्याशङ्कितो ऽभवत्
+bhmj_7.370,bhīto 'bhimanyuvṛktāntādviṣaṇṇo bhrātṛvatsalaḥ / uvāca sātyakiṃ matvā sa dhuryaṃ sarvadhanvinām,भीतो ऽभिमन्युवृक्तान्ताद्विषण्णो भ्रातृवत्सलः / उवाच सात्यकिं मत्वा स धुर्यं सर्वधन्विनाम्
+bhmj_7.371,sātyake paśya bandhūnāṃ gurūṇāṃ suhṛdāṃ tathā / dordarpasya ca saṃprāptaḥ kālo 'yamucitastava,सात्यके पश्य बन्धूनां गुरूणां सुहृदां तथा / दोर्दर्पस्य च संप्राप्तः कालो ऽयमुचितस्तव
+bhmj_7.372,sa te guruḥ sakhā bandhuḥ kirīṭi śatrumadhyagaḥ / na jñāyate praṇaṣṭe 'tra śaṅkhaśabde kathaṃ sthitaḥ,स ते गुरुः सखा बन्धुः किरीटि शत्रुमध्यगः / न ज्ञायते प्रणष्टे ऽत्र शङ्खशब्दे कथं स्थितः
+bhmj_7.373,ṛte tvāmujjvalācāraṃ pravaraṃ śauryaśālinām / bhāraḥ kasminnasahyo 'yaṃ dhuraṃdhara nidhīyatām,ऋते त्वामुज्ज्वलाचारं प्रवरं शौर्यशालिनाम् / भारः कस्मिन्नसह्यो ऽयं धुरंधर निधीयताम्
+bhmj_7.374,pātre vitaratāṃ pṛthvīṃ rakṣatāṃ śaraṇāgatam / mittrārthe tyajatāṃ prāṇānsamānaṃ śrūyate phalam,पात्रे वितरतां पृथ्वीं रक्षतां शरणागतम् / मित्त्रार्थे त्यजतां प्राणान्समानं श्रूयते फलम्
+bhmj_7.375,dhanyā bhavadvidhā eva kriyate yaiḥ sthiraṃ yaśaḥ / pavanākampikadalīdalālolairnijāsubhiḥ,धन्या भवद्विधा एव क्रियते यैः स्थिरं यशः / पवनाकम्पिकदलीदलालोलैर्निजासुभिः
+bhmj_7.376,tvayi yāter'junaṃ draṣṭuṃ droṇagrahaṇajaṃ bhayam / bhīmapārṣataguptasya satyaṃ me na bhaviṣyati,त्वयि यातेर्ऽजुनं द्रष्टुं द्रोणग्रहणजं भयम् / भीमपार्षतगुप्तस्य सत्यं मे न भविष्यति
+bhmj_7.377,ukta yudhiṣṭhireṇeti sātyakiḥ satvasāgaraḥ / sajjo 'bhavattathetyuktvā parānīkabibhitsayā,उक्त युधिष्ठिरेणेति सात्यकिः सत्वसागरः / सज्जो ऽभवत्तथेत्युक्त्वा परानीकबिभित्सया
+bhmj_7.378,sa hemakavacaḥ sragvī śubhrāśvaṃ rathamāsthitaḥ / dīptasaṃhadhvajaḥ śrīmānghananirghoṣakārmukaḥ,स हेमकवचः स्रग्वी शुभ्राश्वं रथमास्थितः / दीप्तसंहध्वजः श���रीमान्घननिर्घोषकार्मुकः
+bhmj_7.379,dātā hutānalo hṛṣṭo nṛpamāntrya sānujam / bhīme rakṣāṃ nidhāyāsya maṅgalālaṃkṛto yayau,दाता हुतानलो हृष्टो नृपमान्त्र्य सानुजम् / भीमे रक्षां निधायास्य मङ्गलालंकृतो ययौ
+bhmj_7.380,sa bhāradvājamāsādya vainateya ivāśugaḥ / cakre rājabhujaṅgānāṃ kṣaṇamākampavibhramam,स भारद्वाजमासाद्य वैनतेय इवाशुगः / चक्रे राजभुजङ्गानां क्षणमाकम्पविभ्रमम्
+bhmj_7.381,tato yuddhamabhūddhoramācāryayuyudhānayoḥ / mohanaṃ sarvalokānāṃ skandatārakayoriva,ततो युद्धमभूद्धोरमाचार्ययुयुधानयोः / मोहनं सर्वलोकानां स्कन्दतारकयोरिव
+bhmj_7.382,droṇaṃ sa durjayaṃ matvā dhīmānsātyakirabravīt / guro śiṣyaṃ tavānveṣṭuṃ phalguṇaṃ prasthitasya me / asminnalpāvaśeṣe 'hni na vighnaṃ kartumarhasi,द्रोणं स दुर्जयं मत्वा धीमान्सात्यकिरब्रवीत् / गुरो शिष्यं तवान्वेष्टुं फल्गुणं प्रस्थितस्य मे / अस्मिन्नल्पावशेषे ऽह्नि न विघ्नं कर्तुमर्हसि
+bhmj_7.383,śrutvaitaccāpamākṛṣya babhāṣe kumbhasaṃbhavaḥ / na praveṣṭuṃ tvayā śakyaṃ mayi jīvati sātyake,श्रुत्वैतच्चापमाकृष्य बभाषे कुम्भसंभवः / न प्रवेष्टुं त्वया शक्यं मयि जीवति सात्यके
+bhmj_7.384,iti bruvāṇaṃ śaineyo mano mārutaraṃhasā / rathena vañcayitvā taṃ parāhūtaṃ samāviśat,इति ब्रुवाणं शैनेयो मनो मारुतरंहसा / रथेन वञ्चयित्वा तं पराहूतं समाविशत्
+bhmj_7.385,sa vrajandurjayāñjitvā kṛtavarmamukhānraṇe / ghorānmlecchānkirātāṃśca kāmbojāṃśca nyapātayat,स व्रजन्दुर्जयाञ्जित्वा कृतवर्ममुखान्रणे / घोरान्म्लेच्छान्किरातांश्च काम्बोजांश्च न्यपातयत्
+bhmj_7.386,sānugānpāṇḍutanayānbhettuṃ vyūhāgramudyatān / nirgatyāvārayansarvānkṛtavarmā dhanurdhanaḥ,सानुगान्पाण्डुतनयान्भेत्तुं व्यूहाग्रमुद्यतान् / निर्गत्यावारयन्सर्वान्कृतवर्मा धनुर्धनः
+bhmj_7.387,javena praviśantaṃ ca sātyakiṃ subhaṭāśanim / bhindānaṃ kuñjaraghaṭā rundhānaṃ sāyakairdiśaḥ,जवेन प्रविशन्तं च सात्यकिं सुभटाशनिम् / भिन्दानं कुञ्जरघटा रुन्धानं सायकैर्दिशः
+bhmj_7.388,śastravṛṣṭiṃ tadutsṛṣṭāṃ śarairvikṣipya sātyakiḥ / ciccheda jalasaṃdhasya śakrāyudhanibhaṃ dhanuḥ,शस्त्रवृष्टिं तदुत्सृष्टां शरैर्विक्षिप्य सात्यकिः / चिच्छेद जलसंधस्य शक्रायुधनिभं धनुः
+bhmj_7.389,kupitaśchinnacāpāstraḥ kṛtvā sarvāyudhavyayam / sāvegaṃ preritagajaḥ so 'tha sātyakimādravat,कुपितश्छिन्नचापास्त्रः कृत्वा सर्वायुधव्ययम् / सावेगं प्रेरितगजः सो ऽथ सात्यकिमाद्रवत्
+bhmj_7.390,javādāpatatastasya śaineyaścandanokṣitau / chitvā bhujau jahārāśu saratnamukuṭaṃ śiraḥ,जवादापततस्तस्य शैनेयश्चन्दनोक्षितौ / छित्वा भुजौ जहाराशु सरत्नमुकुटं शिरः
+bhmj_7.391,tasminhate sa nāgendro yuyudhānaśarārditaḥ / vidrutaḥ kauravacamūṃ pipeṣālambi kaṅkaṭaḥ,तस्मिन्हते स नागेन्द्रो युयुधानशरार्दितः / विद्रुतः कौरवचमूं पिपेषालम्बि कङ्कटः
+bhmj_7.392,***** jalasaṃdhavadhaḥ || 16 || ***** vidārya māgadhānīkaṃ praviśanvṛṣṇipuṃgavaḥ / duryodhanamukhānvīrānayodhayadasaṃbhramaḥ,***** जलसंधवधः ॥ १६ ॥ ***** विदार्य मागधानीकं प्रविशन्वृष्णिपुंगवः / दुर्योधनमुखान्वीरानयोधयदसंभ्रमः
+bhmj_7.393,parāṅmukhīkṛtāśeṣasubhaṭaḥ so 'tha māninaḥ / sudarśanasya nṛpateścakarta ruciraṃ śiraḥ,पराङ्मुखीकृताशेषसुभटः सो ऽथ मानिनः / सुदर्शनस्य नृपतेश्चकर्त रुचिरं शिरः
+bhmj_7.394,śabarānyavanānbhojānbarbarāṃstāmraliptikān / śakānmuṇḍānkuvindāṃśca harandūrānmataṅgajān,शबरान्यवनान्भोजान्बर्बरांस्ताम्रलिप्तिकान् / शकान्मुण्डान्कुविन्दांश्च हरन्दूरान्मतङ्गजान्
+bhmj_7.395,dasyusaṃghāṃśca vividhānsa hatvā krūravikramān / cakre karabhakuṭṭākaḥ kṣitaṃ mastiṣkakardamām,दस्युसंघांश्च विविधान्स हत्वा क्रूरविक्रमान् / चक्रे करभकुट्टाकः क्षितं मस्तिष्ककर्दमाम्
+bhmj_7.396,duḥśāsano 'tha niśitairviddhaḥ sātyakinā śaraiḥ / vihāya samaraṃ tūrṇaṃ bhāradvājāntikaṃ yayau,दुःशासनो ऽथ निशितैर्विद्धः सात्यकिना शरैः / विहाय समरं तूर्णं भारद्वाजान्तिकं ययौ
+bhmj_7.397,taṃ dṛṣṭvā vihvalaṃ droṇo babhāṣe pārśvartinam / ko 'yaṃ te saṃbhramo vīra gatvā rakṣa yajadratham,तं दृष्ट्वा विह्वलं द्रोणो बभाषे पार्श्वर्तिनम् / को ऽयं ते संभ्रमो वीर गत्वा रक्ष यजद्रथम्
+bhmj_7.398,aho na sātyakiśarairbhinnāṃ dṛṣṭvā varūthinīm / kṛtavairaśca mānī ca yoddhavye vidruto 'si kim,अहो न सात्यकिशरैर्भिन्नां दृष्ट्वा वरूथिनीम् / कृतवैरश्च मानी च योद्धव्ये विद्रुतो ऽसि किम्
+bhmj_7.399,etattāvatkṛtaṃ karma śaineyenātimānuṣam / ato bahuguṇaṃ vīrau bhīmapārthau kariṣyataḥ,एतत्तावत्कृतं कर्म शैनेयेनातिमानुषम् / अतो बहुगुणं वीरौ भीमपार्थौ करिष्यतः
+bhmj_7.400,naiṣā sabhā sā pāñcālī yatra tvaṃ kṛṣṭavānasi / imāḥ prāṇapaṇaprāpyā yaśovikramabhūmayaḥ,नैषा सभा सा पाञ्चाली यत्र त्वं कृष्टवानसि / इमाः प्राणपणप्राप्या यशोविक्रमभूमयः
+bhmj_7.401,adyāpi rocatāṃ saṃdhiryuṣmākaṃ pāṇḍunandanaiḥ / antaṃ na yātā vīrāṇāṃ saṃpratyarjunasāyakāḥ,अद्यापि रोचतां संधिर्युष्माकं पाण्डुनन्दनैः / अन्तं न याता वीराणां संप्रत्यर्जुनसायकाः
+bhmj_7.402,yudhyasva tūrṇamathavā śātravairaparāṅmukhaḥ / bhagnapradhānā hi camūrvāryamāṇāpi dīryate,युध्यस्व तूर्णमथवा शात्रवैरपराङ्मुखः / भग्नप्रधाना हि चमूर्वार्यमाणापि दीर्यते
+bhmj_7.403,iti rukmarathenokto vailabhyātkṣmāṃ vilokayan / nighnansāhāyyakaṃ cakre mṛtyoriva jagatkṣate,इति रुक्मरथेनोक्तो वैलभ्यात्क्ष्मां विलोकयन् / निघ्नन्साहाय्यकं चक्रे मृत्योरिव जगत्क्षते
+bhmj_7.404,vīraketuṃ sudhanvānaṃ citraketuṃ ca pārthivam / tathā citrarthaṃ vīraṃ pāñcālānavadhīdyudhi,वीरकेतुं सुधन्वानं चित्रकेतुं च पार्थिवम् / तथा चित्रर्थं वीरं पाञ्चालानवधीद्युधि
+bhmj_7.405,dhṛṣṭadyumnastataḥ kruddhaḥ sarvābharaṇabhedibhiḥ / viddhvā droṇamasaṃbhrāntaḥ śaraiḥ senāmadārayat,धृष्टद्युम्नस्ततः क्रुद्धः सर्वाभरणभेदिभिः / विद्ध्वा द्रोणमसंभ्रान्तः शरैः सेनामदारयत्
+bhmj_7.406,ācāryaṃ bhṛśamākīrṇaṃ śarairmūrchāmupāgatam / khaḍgapāṇirabhidrāvya pārṣato hantumudyayau,आचार्यं भृशमाकीर्णं शरैर्मूर्छामुपागतम् / खड्गपाणिरभिद्राव्य पार्षतो हन्तुमुद्ययौ
+bhmj_7.407,labdhasaṃjñastato droṇaḥ śarairāsannapātibhiḥ / kiṣkupramāṇairvaitastairvaṃśotthaistamapūrayat,लब्धसंज्ञस्ततो द्रोणः शरैरासन्नपातिभिः / किष्कुप्रमाणैर्वैतस्तैर्वंशोत्थैस्तमपूरयत्
+bhmj_7.408,vṛścikairiva tairvyāpto dhṛṣṭadyumnaḥ parāṅmukhaḥ / prayayau guruṇā paścāddāritaḥ pṛthusāyakaiḥ,वृश्चिकैरिव तैर्व्याप्तो धृष्टद्युम्नः पराङ्मुखः / प्रययौ गुरुणा पश्चाद्दारितः पृथुसायकैः
+bhmj_7.409,tataḥ śoṇahayaḥ kruddhaḥ pāṇḍavānāmanīkinīm / dārayanbhūmipālānāṃ śirobhiḥ kṣmāmapūrayat,ततः शोणहयः क्रुद्धः पाण्डवानामनीकिनीम् / दारयन्भूमिपालानां शिरोभिः क्ष्मामपूरयत्
+bhmj_7.410,duḥśāsanamathāyāntaṃ sātyakiḥ śaravarṣiṇam / cakāra cchinnavarmāṇaṃ virathadhvajasāyakam,दुःशासनमथायान्तं सात्यकिः शरवर्षिणम् / चकार च्छिन्नवर्माणं विरथध्वजसायकम्
+bhmj_7.411,saṃtyaktaṃ vidrutairmlecchaiḥ prahāraśakalīkṛtaiḥ / rakṣanpratijñāṃ bhīmasya vimukhaṃ nāvadhīdgatam,संत्यक्तं विद्रुतैर्म्लेच्छैः प्रहारशकलीकृतैः / रक्षन्प्रतिज्ञां भीमस्य विमुखं नावधीद्गतम्
+bhmj_7.412,atrāntare rukmaratho viśanpāñcālavāhinīm / droṇāya prāhiṇoddīptāṃ śiśupālasuto balī,अत्रान्तरे रुक्मरथो विशन्पाञ्चालवाहिनीम् / द्रोणाय प्राहिणोद्दीप्तां शिशुपालसुतो बली
+bhmj_7.413,tasya tūrṇaṃ śitairbāṇairguruḥ kṛtvā yudhi kṣayam / cakāra mauliratnāṃśucchuritoṣṇīṣamānanam,तस्य तूर्णं शितैर्बाणैर्गुरुः कृत्वा युधि क्षयम् / चकार मौलिरत्नांशुच्छुरितोष्णीषमाननम्
+bhmj_7.414,dhṛṣṭaketau vinihate jalasaṃdhasuto balī / bāṇavarṣī kṣaṇātprāpa droṇānalapataṅgatām,धृष्टकेतौ विनिहते जलसंधसुतो बली / बाणवर्षी क्षणात्प्राप द्रोणानलपतङ्गताम्
+bhmj_7.415,***** kekayadhṛṣṭaketuvadhaḥ || 17 || ***** dhṛṣṭadyumnasutaṃ hatvā kṛtavarmāṇamāśugaiḥ / droṇo jaghāna pāñcālānhehayāniva bhārgavaḥ,***** केकयधृष्टकेतुवधः ॥ १७ ॥ ***** धृष्टद्युम्नसुतं हत्वा कृतवर्माणमाशुगैः / द्रोणो जघान पाञ्चालान्हेहयानिव भार्गवः
+bhmj_7.416,bhagnāsu pāṇḍusenāsu ghore tasminmahāhave / nininda krūravarmāṇamācāryaṃ vyathito janaḥ,भग्नासु पाण्डुसेनासु घोरे तस्मिन्महाहवे / निनिन्द क्रूरवर्माणमाचार्यं व्यथितो जनः
+bhmj_7.417,***** sātyakipraveśaḥ || 18 || ***** cirapraviṣṭe śeneye śaṅkito dharmajaḥ punaḥ / lambamāne ravau bhīmaṃ samabhyetyābhyabhāṣata,***** सात्यकिप्रवेशः ॥ १८ ॥ ***** चिरप्रविष्टे शेनेये शङ्कितो धर्मजः पुनः / लम्बमाने रवौ भीमं समभ्येत्याभ्यभाषत
+bhmj_7.418,yathā na śrūyate bhīma śaṅkhaśabdaḥ kirīṭinaḥ / tathā manye kimapyasya kṛtaṃ sarvairmahārathaiḥ,यथा न श्रूयते भीम शङ्खशब्दः किरीटिनः / तथा मन्ये किमप्यस्य कृतं सर्वैर्महारथैः
+bhmj_7.419,taṃ vīramamarārātitamovidhvaṃsabhāskaram / vinā tavānujaṃ bhīma kathaṃ jīvitumutsahe,तं वीरममरारातितमोविध्वंसभास्करम् / विना तवानुजं भीम कथं जीवितुमुत्सहे
+bhmj_7.420,nirghoṣaḥ śrūyate ghoraḥ pāñcajanyasya duḥsahaḥ / jāner'junavadhakrodhānmādhavo yoddhumudyataḥ,निर्घोषः श्रूयते घोरः पाञ्चजन्यस्य दुःसहः / जानेर्ऽजुनवधक्रोधान्माधवो योद्धुमुद्यतः
+bhmj_7.421,tadgatvā vīra jānīhi vṛttāntaṃ savyasācinaḥ / paśyāmi timirākrāntāḥ kaśmalābhihato diśaḥ,तद्गत्वा वीर जानीहि वृत्तान्तं सव्यसाचिनः / पश्यामि तिमिराक्रान्ताः कश्मलाभिहतो दिशः
+bhmj_7.422,ukte yudhiṣṭhireṇeti taṃ jagāda vṛkodaraḥ / rājandhanaṃjaye śaṅkāṃ na mithyā kartumarhasi,उक्ते युधिष्ठिरेणेति तं जगाद वृकोदरः / राजन्धनंजये शङ्कां न मिथ्या कर्तुमर्हसि
+bhmj_7.423,ko nāma vibudhārātivadhūvaidhavyadāyinaḥ / pragalbhate dhuraṃ dhatte yudhi gāṇḍīvadhanvanaḥ,को नाम विबुधारातिवधूवैधव्यदायिनः / प्रगल्भते धुरं धत्ते युधि गाण्डीवधन्वनः
+bhmj_7.424,tathāpyadya gṛhītvāhaṃ śirasā tava śāsanam / carāmi padavīṃ jiṣṇordārayankuruvāhinīm,तथाप्यद्य गृहीत्वाहं शिरसा तव शासनम् / चरामि पदवीं जिष्णोर्दारयन्कुरुवाहिनीम्
+bhmj_7.425,ityuktvā mārutasutaḥ syandanenābhranādinā / hemacitratanutrāṇaḥ pattrirāja ivādravat,इत्युक्त्वा मारुतसुतः स्यन्दनेनाभ्रनादिना / हेमचित्रतनुत्राणः पत्त्रिराज इवाद्रवत्
+bhmj_7.426,sa rukmarathamāruhya rukmapuṅkhaiḥ śilīmukhaiḥ / apūrayatkuruvanaṃ ratnadīptairivāhibhiḥ,स रुक्मरथमारुह्य रुक्मपुङ्खैः शिलीमुखैः / अपूरयत्कुरुवनं रत्नदीप्तैरिवाहिभिः
+bhmj_7.427,praveṣṭukāmamācāryastamabhyetyābravīttataḥ / māmanirjitya kaunteya bhettuṃ śakyā na vāhinī,प्रवेष्टुकाममाचार्यस्तमभ्येत्याब्रवीत्ततः / मामनिर्जित्य कौन्तेय भेत्तुं शक्या न वाहिनी
+bhmj_7.428,tvadvidhaiḥ kururājasya saṃrambhaṃ mā kṛthā vṛthā / ityuktvā pāṇḍavaṃ droṇaḥ śaravarṣairavākirat,त्वद्विधैः कुरुराजस्य संरम्भं मा कृथा वृथा / इत्युक्त्वा पाण्डवं द्रोणः शरवर्षैरवाकिरत्
+bhmj_7.429,tadbāṇajālanirbhinno babhāṣe ca vṛkodaraḥ / yathā tvaṃ manyase droṇa nedānīṃ no gururbhavān,तद्बाणजालनिर्भिन्नो बभाषे च वृकोदरः / यथा त्वं मन्यसे द्रोण नेदानीं नो गुरुर्भवान्
+bhmj_7.430,pūjayatyarjuno mānyānbhīmo 'haṃ paśya māmiti / ityuktvā prāhiṇottasmai gadāmaśanigauravām,पूजयत्यर्जुनो मान्यान्भीमो ऽहं पश्य मामिति / इत्युक्त्वा प्राहिणोत्तस्मै गदामशनिगौरवाम्
+bhmj_7.431,tayā droṇaparityakto rathaḥ śakalatāṃ yayau / apakrānte kṣaṇaṃ droṇe sānujaṃ kauraveśvaram,तया द्रोणपरित्यक्तो रथः शकलतां ययौ / अपक्रान्ते क्षणं द्रोणे सानुजं कौरवेश्वरम्
+bhmj_7.432,śarairapūrayadbhīmo bhīmasāyakavarṣiṇam / kṣuraprotkṛttavadanānsa jaghānātha kauravān,शरैरपूरयद्भीमो भीमसायकवर्षिणम् / क्षुरप्रोत्कृत्तवदनान्स जघानाथ कौरवान्
+bhmj_7.433,vṛndārakaṃ dīrghanetraṃ suṣeṇaṃ durvimocanam / raudrakarmāṇamabhayaṃ citrakāntiṃ sudarśanam,वृन्दारकं दीर्घनेत्रं सुषेणं दुर्विमोचनम् / रौद्रकर्माणमभयं चित्रकान्तिं सुदर्शनम्
+bhmj_7.434,nipātyaitāngadābhinnasainyaścakre talasvanam / vidrutaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā taṃ dromaḥ punarādravat,निपात्यैतान्गदाभिन्नसैन्यश्चक्रे तलस्वनम् / विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा तं द्रोमः पुनराद्रवत्
+bhmj_7.435,rathenākālajaladadhvanigambhīranādinā / saṃprahārastataḥ kṣipraṃ dāruṇo droṇabhīmayoḥ,���थेनाकालजलदध्वनिगम्भीरनादिना / संप्रहारस्ततः क्षिप्रं दारुणो द्रोणभीमयोः
+bhmj_7.436,yayau bhārgavakākutstharaṇasmaraṇahetutām / syandanādavaruhyātha krūrakarmā vṛkodaraḥ,ययौ भार्गवकाकुत्स्थरणस्मरणहेतुताम् / स्यन्दनादवरुह्याथ क्रूरकर्मा वृकोदरः
+bhmj_7.437,cikṣepa dorbhyāmutkṣipya dūradūre rathaṃ guroḥ / bhagnacakradhvajahayādvikīrṇayugakūbarāt,चिक्षेप दोर्भ्यामुत्क्षिप्य दूरदूरे रथं गुरोः / भग्नचक्रध्वजहयाद्विकीर्णयुगकूबरात्
+bhmj_7.438,avaplutya yayau tasmāddroṇo garuḍavikramaḥ / athāntaraṃ samāsādya dārayanvaravāraṇān,अवप्लुत्य ययौ तस्माद्द्रोणो गरुडविक्रमः / अथान्तरं समासाद्य दारयन्वरवारणान्
+bhmj_7.439,pothayanraṇasaṃghātānviveśa pavanātmajaḥ / pātayanrājavaktrāṇi punaḥ sasmāra mārutiḥ,पोथयन्रणसंघातान्विवेश पवनात्मजः / पातयन्राजवक्त्राणि पुनः सस्मार मारुतिः
+bhmj_7.440,nirlūnanālanalināṃ kuberanalinīṃ muhuḥ / sa vrajanbojakāmbojānvijitya vijayāgrajaḥ,निर्लूननालनलिनां कुबेरनलिनीं मुहुः / स व्रजन्बोजकाम्बोजान्विजित्य विजयाग्रजः
+bhmj_7.441,viveśākulitaṃ tūrṇaṃ karṇānīkamanākulaḥ / tasya nādaṃ parijñāya dūrātkṛṣṇadhanaṃjayau,विवेशाकुलितं तूर्णं कर्णानीकमनाकुलः / तस्य नादं परिज्ञाय दूरात्कृष्णधनंजयौ
+bhmj_7.442,ākarṇya kārmukaravaṃ nanāda pramadākulaḥ / tasya nādaṃ parijñāya dūrātkṛṣṇadhanaṃjayau,आकर्ण्य कार्मुकरवं ननाद प्रमदाकुलः / तस्य नादं परिज्ञाय दूरात्कृष्णधनंजयौ
+bhmj_7.443,mandaroddhūtadugdhābdhighoṣau saṅkhau pradadhmatuḥ / tena diktaṭasaṃghaṭṭapaṭṭaṭāṅkāraśālinā,मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिघोषौ सङ्खौ प्रदध्मतुः / तेन दिक्तटसंघट्टपट्टटाङ्कारशालिना
+bhmj_7.444,śabdena sādhvasakṛtā bhuvanāni cakampire / ākarṇya kṛṣṇayostulyaṃ śaṅkhanādaṃ yudhiṣṭhiraḥ,शब्देन साध्वसकृता भुवनानि चकम्पिरे / आकर्ण्य कृष्णयोस्तुल्यं शङ्खनादं युधिष्ठिरः
+bhmj_7.445,hṛṣṭo mene samuttīrṇamarjunaṃ ripusāgarāt / bhajyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā bhīmena bhujaśālinā,हृष्टो मेने समुत्तीर्णमर्जुनं रिपुसागरात् / भज्यमानं बलं दृष्ट्वा भीमेन भुजशालिना
+bhmj_7.446,kopādabhyāyayau karṇaḥ kurvanbāṇamayaṃ jagat / tamāyāntaṃ śarairviddhvā nadatpavananandanaḥ,कोपादभ्याययौ कर्णः कुर्वन्बाणमयं जगत् / तमायान्तं शरैर्विद्ध्वा नदत्पवननन्दनः
+bhmj_7.447,cakāra vimukhaṃ kṛttadhvajasyandanakārmukam / bhagne samiti rādheye dhaureye dhairyaśālinām,चकार विमुखं कृत्तध्वजस्यन्दनकार्मुकम् / भग्ने समिति राधेये धौरेये धैर्यशालिनाम्
+bhmj_7.448,uvāca droṇamāgatya mlānamānaḥ suyodhanaḥ / arjunaste priyaḥ śiṣyastvāmullaṅghya gato yadi,उवाच द्रोणमागत्य म्लानमानः सुयोधनः / अर्जुनस्ते प्रियः शिष्यस्त्वामुल्लङ्घ्य गतो यदि
+bhmj_7.449,tatkiṃ praviṣṭau prasabhaṃ yuyudhānavṛkodarau / kimanyadvidhivaimukhyaṃ satyamasmāsu jṛmbhate,तत्किं प्रविष्टौ प्रसभं युयुधानवृकोदरौ / किमन्यद्विधिवैमुख्यं सत्यमस्मासु जृम्भते
+bhmj_7.450,yatra velāmatikrānto bhavānvīryamahodadhiḥ / ityuktaḥ kururājena babhāṣe kumbhasaṃbhavaḥ,यत्र वेलामतिक्रान्तो भवान्वीर्यमहोदधिः / इत्युक्तः कुरुराजेन बभाषे कुम्भसंभवः
+bhmj_7.451,sainyaṃ puraśca paścācca gṛhītaṃ dhāryate katham / rakṣyamāṇamito yatnātpurataḥ pravidīryate,सैन्यं पुरश्च पश्चाच्च गृहीतं धार्यते कथम् / रक्ष्यमाणमितो यत्नात्पुरतः प्रविदीर्यते
+bhmj_7.452,avāritā viśantyeva sarve pāñcālasṛñjayāḥ / sainyadvāramito yatnādrakṣyaṃ sarvātmanā mayā,अवारिता विशन्त्येव सर्वे पाञ्चालसृञ्जयाः / सैन्यद्वारमितो यत्नाद्रक्ष्यं सर्वात्मना मया
+bhmj_7.453,bhavānkarṇamukhaiḥ sārdhamebhiḥ sarvairmahārathaiḥ / pārthasātyakibhīmānāṃ paryāptaḥ kiṃ na vāraṇe,भवान्कर्णमुखैः सार्धमेभिः सर्वैर्महारथैः / पार्थसात्यकिभीमानां पर्याप्तः किं न वारणे
+bhmj_7.454,asminmuhūrtaśeṣe 'hni gatvā rakṣa jayadratham / adhunā tatpaṇāveva raṇadyūte jayājayau,अस्मिन्मुहूर्तशेषे ऽह्नि गत्वा रक्ष जयद्रथम् / अधुना तत्पणावेव रणद्यूते जयाजयौ
+bhmj_7.455,ityukto guruṇā rājā gatvā pāñcālanandanau / sarvaiścakāra virathau cakrarakṣau kirīṭinaḥ,इत्युक्तो गुरुणा राजा गत्वा पाञ्चालनन्दनौ / सर्वैश्चकार विरथौ चक्ररक्षौ किरीटिनः
+bhmj_7.456,atrāntare punaḥ karṇaḥ samāgatya vṛkodaram / hemupuṅkhaiḥ śaraiścakre jvalitānalasaṃnibham,अत्रान्तरे पुनः कर्णः समागत्य वृकोदरम् / हेमुपुङ्खैः शरैश्चक्रे ज्वलितानलसंनिभम्
+bhmj_7.457,tato bhīmabhujotsṛṣṭaiḥ pattribhirgiribhedibhiḥ / viddhaśchinnāyudharatho raṇaṃ tatyāja sūtajaḥ,ततो भीमभुजोत्सृष्टैः पत्त्रिभिर्गिरिभेदिभिः / विद्धश्छिन्नायुधरथो रणं तत्याज सूतजः
+bhmj_7.458,tato bhagne kurubale nadantaṃ vāyunandanam / karṇo mānī samāśvasya rathena punarādravat,ततो भग्ने कुरुबले नदन्तं वायुनन्दनम् / कर्णो मानी समाश्वस्य रथेन पुनराद्रवत्
+bhmj_7.459,ghore pravṛtte samare suciraṃ karṇabhīmayoḥ / babhūva viśikhavrātairnaranāgarathakṣayaḥ,घोरे प्रवृत्ते समरे सुचिरं कर्णभीमयोः / बभूव विशिखव्रातैर्नरनागरथक्षयः
+bhmj_7.460,bhīmo 'tha sūtaputrasya cchitvā tālopamaṃ dhanuḥ / jaghāna ghananirghoṣaṃ rathaṃ saha manorathaiḥ,भीमो ऽथ सूतपुत्रस्य च्छित्वा तालोपमं धनुः / जघान घननिर्घोषं रथं सह मनोरथैः
+bhmj_7.461,virathaṃ karṇamālokya yudhyamānaṃ prayatnataḥ / ādiṣṭaḥ kururājena durjayastamupādravat,विरथं कर्णमालोक्य युध्यमानं प्रयत्नतः / आदिष्टः कुरुराजेन दुर्जयस्तमुपाद्रवत्
+bhmj_7.462,duryodhanānujaṃ vīramāyāntaṃ śaravarṣiṇam / taṃ hatvā vinadanbhīmaḥ śaraiḥ karṇamapūrayat,दुर्योधनानुजं वीरमायान्तं शरवर्षिणम् / तं हत्वा विनदन्भीमः शरैः कर्णमपूरयत्
+bhmj_7.463,punaḥ syandanamāsthāya sūtapūtro vṛkodaram / abhyadhāvatpṛthuśarajvālājaṭilakārmukam,पुनः स्यन्दनमास्थाय सूतपूत्रो वृकोदरम् / अभ्यधावत्पृथुशरज्वालाजटिलकार्मुकम्
+bhmj_7.464,tadbāṇadāritatanuḥ pāvaniḥ kopakampitaḥ / gurvī gadāṃ visṛjyāsya niṣpipeṣa rathaṃ javāt,तद्बाणदारिततनुः पावनिः कोपकम्पितः / गुर्वी गदां विसृज्यास्य निष्पिपेष रथं जवात्
+bhmj_7.465,bhuvi sthitaṃ śarairbhinnaṃ karṇaṃ dṛṣṭvā suyodhanaḥ / ādideśānujaṃ kopāddurmukhaṃ karṇaguptaye,भुवि स्थितं शरैर्भि���्नं कर्णं दृष्ट्वा सुयोधनः / आदिदेशानुजं कोपाद्दुर्मुखं कर्णगुप्तये
+bhmj_7.466,vegātkauravamāyāntaṃ taṃ śastrāśaniduḥsaham / rathādapātayadbhīmo nirbhinnahṛdayaṃ śaraiḥ,वेगात्कौरवमायान्तं तं शस्त्राशनिदुःसहम् / रथादपातयद्भीमो निर्भिन्नहृदयं शरैः
+bhmj_7.467,āruhya durmukharathaṃ karṇo duḥkhānalākulaḥ / bhīmāya prāhiṇodbāṇāñjvalitāniva duḥsahān,आरुह्य दुर्मुखरथं कर्णो दुःखानलाकुलः / भीमाय प्राहिणोद्बाणाञ्ज्वलितानिव दुःसहान्
+bhmj_7.468,tato bhīmabhujotsṛṣṭāḥ saniḥśvāsā ivoragāḥ / aṅgarājaṃ vinirbhidya śarāḥ pātālamāviśan,ततो भीमभुजोत्सृष्टाः सनिःश्वासा इवोरगाः / अङ्गराजं विनिर्भिद्य शराः पातालमाविशन्
+bhmj_7.469,sa gāḍhaviddho dudrāva javavyālolaketunā / rathena kurusenānāṃ dhṛtimunmūlayanniva,स गाढविद्धो दुद्राव जवव्यालोलकेतुना / रथेन कुरुसेनानां धृतिमुन्मूलयन्निव
+bhmj_7.470,abhyadhāvaṃstato bhīmaṃ pañca duryodhanānujāḥ / jagaduḥ śalyadurgrāhyāḥ sadurdarśanaduṣprabhāḥ,अभ्यधावंस्ततो भीमं पञ्च दुर्योधनानुजाः / जगदुः शल्यदुर्ग्राह्याः सदुर्दर्शनदुष्प्रभाः
+bhmj_7.471,yudhyamānānsa tānbāṇairmahārhābharaṇojjvalān / apātayanmahāvāta iva sendrāyudhānghanān,युध्यमानान्स तान्बाणैर्महार्हाभरणोज्ज्वलान् / अपातयन्महावात इव सेन्द्रायुधान्घनान्
+bhmj_7.472,hateṣu teṣu rādheyo dhunāno vipulaṃ dhanuḥ / ayodhayatpunarbhīmaṃ mahākāle 'pyasaṃbhramaḥ,हतेषु तेषु राधेयो धुनानो विपुलं धनुः / अयोधयत्पुनर्भीमं महाकाले ऽप्यसंभ्रमः
+bhmj_7.473,tasya bhīmo dhanuśchitvā rathaṃ ca guruvikramaḥ / nardankare 'bhyo vīrāṇāmāyudhāni nyapātayat,तस्य भीमो धनुश्छित्वा रथं च गुरुविक्रमः / नर्दन्करे ऽभ्यो वीराणामायुधानि न्यपातयत्
+bhmj_7.474,viṣame vartamānasya rādheyasya suyodhanaḥ / saptānujānsahāyārthaṃ preṣayāmāsa satvaram,विषमे वर्तमानस्य राधेयस्य सुयोधनः / सप्तानुजान्सहायार्थं प्रेषयामास सत्वरम्
+bhmj_7.475,citrākṣaścitravarmā ca citrabāṇaḥ śarāsanaḥ / upacitraḥ sacitraśca cārucitraśca te samam,चित्राक्षश्चित्रवर्मा च चित्रबाणः शरासनः / उपचित्रः सचित्रश्च चारुचित्रश्च ते समम्
+bhmj_7.476,āyānta eva vimukhāstulyābharaṇavāsasaḥ / śaraibharmibhujotsṛṣṭaiḥ pretāḥ peturmahītale,आयान्त एव विमुखास्तुल्याभरणवाससः / शरैभर्मिभुजोत्सृष्टैः प्रेताः पेतुर्महीतले
+bhmj_7.477,tānvīkṣya patitānvīrānkṣīṇapuṇyāniva grahān / karṇo 'srupūrṇanayano rathamanyaṃ samādade,तान्वीक्ष्य पतितान्वीरान्क्षीणपुण्यानिव ग्रहान् / कर्णो ऽस्रुपूर्णनयनो रथमन्यं समाददे
+bhmj_7.478,krodhādadhikasaṃrambo yudhyamāno vṛkodaraḥ / taṃ nirvikāro viśikhairvajravegairapūrayat,क्रोधादधिकसंरम्बो युध्यमानो वृकोदरः / तं निर्विकारो विशिखैर्वज्रवेगैरपूरयत्
+bhmj_7.479,karṇamācchāditaṃ dṛṣṭvā bhīmacāpacyutaiḥ śaraiḥ / vyādideśānujānsapta tadguptyai kauraveśvaraḥ,कर्णमाच्छादितं दृष्ट्वा भीमचापच्युतैः शरैः / व्यादिदेशानुजान्सप्त तद्गुप्त्यै कौरवेश्वरः
+bhmj_7.480,citrāyudhaḥ śatrusahaḥ śatruḥ śatruṃjayastathā / citrāsuścitrasenaśca vikeśaśceti tāndrutam,चित्रायुधः शत्रुसहः शत्रुः शत्रुंजयस्तथा / चित्रासुश्चित्रसेनश्च विकेशश्चेति तान्द्रुतम्
+bhmj_7.481,vīrānabhimukhānbāṇaviddhānpavananandanaḥ / unmamātha ratāgrebhyaḥ śailebhyaḥ pādapāniva,वीरानभिमुखान्बाणविद्धान्पवननन्दनः / उन्ममाथ रताग्रेभ्यः शैलेभ्यः पादपानिव
+bhmj_7.482,hateṣu rājaputreṣu teṣu vikramaśāliṣu / bhīmakarṇaśaraiḥ kṣipraṃ babhūva janasaṃkṣayaḥ,हतेषु राजपुत्रेषु तेषु विक्रमशालिषु / भीमकर्णशरैः क्षिप्रं बभूव जनसंक्षयः
+bhmj_7.483,bhīmabāṇavinirbhinnaḥ saṃstambhyādhirathirvyathām / maṇḍalīkṛtakodaṇḍaścakre bāṇamayaṃ nabhaḥ,भीमबाणविनिर्भिन्नः संस्तम्भ्याधिरथिर्व्यथाम् / मण्डलीकृतकोदण्डश्चक्रे बाणमयं नभः
+bhmj_7.484,tataḥ karṇaśarāścakrurvyaśvasūtadhanurdhvajam / ekībhūtā iva javādbhīmaṃ vismayakāriṇaḥ,ततः कर्णशराश्चक्रुर्व्यश्वसूतधनुर्ध्वजम् / एकीभूता इव जवाद्भीमं विस्मयकारिणः
+bhmj_7.485,sarvāyudhāni saṃrabdho virathasyopasarpataḥ / vaikartanaścakartāsya saṃvartaka ivonnadan,सर्वायुधानि संरब्धो विरथस्योपसर्पतः / वैकर्तनश्चकर्तास्य संवर्तक इवोन्नदन्
+bhmj_7.486,kṣīṇāyudho 'tha dviradānhayāṃśca pavanātmajaḥ / prāhiṇotsūtaputrāya śaraiściccheda tāṃśca saḥ,क्षीणायुधो ऽथ द्विरदान्हयांश्च पवनात्मजः / प्राहिणोत्सूतपुत्राय शरैश्चिच्छेद तांश्च सः
+bhmj_7.487,viṣamasthaṃ raṇe karṇo na jaghāna vṛkodaram / vīraḥ kuntīvacaḥ smṛtvā satyaśīlā hi sādhavaḥ,विषमस्थं रणे कर्णो न जघान वृकोदरम् / वीरः कुन्तीवचः स्मृत्वा सत्यशीला हि साधवः
+bhmj_7.488,taṃ spṛśanniva cāpena provāca vinadannṛpaḥ / mahadbhirmūḍhamā yuddhamakṛtāstraḥ punaḥ kṛthāḥ,तं स्पृशन्निव चापेन प्रोवाच विनदन्नृपः / महद्भिर्मूढमा युद्धमकृतास्त्रः पुनः कृथाः
+bhmj_7.489,haṃho bahubhujo neyamucitā tava yuddhabhūḥ / māṃsāstikūṭakuṭṭāka sūdaśālāsu śobhase,हंहो बहुभुजो नेयमुचिता तव युद्धभूः / मांसास्तिकूटकुट्टाक सूदशालासु शोभसे
+bhmj_7.490,athavā bhārayogyasya śarīrasyāsya te paśoḥ / yuktāstūvarakāḥ sphītāḥ kānane labdhavṛttayaḥ,अथवा भारयोग्यस्य शरीरस्यास्य ते पशोः / युक्तास्तूवरकाः स्फीताः कानने लब्धवृत्तयः
+bhmj_7.491,iti bruvāṇe rādheye bhīmaṃ kṛcchradaśāśritam / vilokya dūrātkaṃsāriḥ phlaguṇāya nyavedayat,इति ब्रुवाणे राधेये भीमं कृच्छ्रदशाश्रितम् / विलोक्य दूरात्कंसारिः फ्लगुणाय न्यवेदयत्
+bhmj_7.492,tato muhūrtagaṇane hemarekhānukāriṇī / tūrṇaṃ bāṇāvalī karṇaṃ gāṇḍīvapatitāviśat,ततो मुहूर्तगणने हेमरेखानुकारिणी / तूर्णं बाणावली कर्णं गाण्डीवपतिताविशत्
+bhmj_7.493,khāṇḍavānalasaṃkrāntaśikhayeva bhṛto bhṛśam / vyāpto dudrāva rādheyo jayoddhūtadhvajāṃśukaḥ,खाण्डवानलसंक्रान्तशिखयेव भृतो भृशम् / व्याप्तो दुद्राव राधेयो जयोद्धूतध्वजांशुकः
+bhmj_7.494,***** bhīmasenapraveśaḥ || 19* ||**** ārūḍhe sātyakirathaṃ kopatapte vṛkodare / karṇāya prāhiṇotpārtho nārācaṃ vyomavartmanā,***** भीमसेनप्रवेशः ॥ १९* ॥**** आरूढे सात्यकिरथं कोपतप्ते वृकोदरे / कर्णाय प्राहिणोत्पार्थो ना��ाचं व्योमवर्त्मना
+bhmj_7.495,vajratulyaṃ tamāyāntaṃ dāruṇaṃ sarvabhūbhujām / dūrādalakṣito drauṇiścicchedāśu patatribhiḥ,वज्रतुल्यं तमायान्तं दारुणं सर्वभूभुजाम् / दूरादलक्षितो द्रौणिश्चिच्छेदाशु पतत्रिभिः
+bhmj_7.496,athārjuno bāṇaśatairdreṇātmajamapūrayat / so 'pi tatsāyakairbhinnaḥ senāsaṃgaramāviśat,अथार्जुनो बाणशतैर्द्रेणात्मजमपूरयत् / सो ऽपि तत्सायकैर्भिन्नः सेनासंगरमाविशत्
+bhmj_7.497,tataḥ kanakapṛṣṭhānāṃ śarāṇāṃ dhanuṣāṃ tathā / raśmibhiḥ koparacanā raṭantamiva rājakam,ततः कनकपृष्ठानां शराणां धनुषां तथा / रश्मिभिः कोपरचना रटन्तमिव राजकम्
+bhmj_7.498,vidārayannāsasāda sūcivyūhaṃ dhanaṃjayaḥ / āste mahārathairgupto yatra pāpo jayadrathaḥ,विदारयन्नाससाद सूचिव्यूहं धनंजयः / आस्ते महारथैर्गुप्तो यत्र पापो जयद्रथः
+bhmj_7.499,atrāntare śarajvālīñakṣitipakānanam / alambiṣo ghanadhvāno garjansātyakimādravat,अत्रान्तरे शरज्वालीञक्षितिपकाननम् / अलम्बिषो घनध्वानो गर्जन्सात्यकिमाद्रवत्
+bhmj_7.500,taṃ rājavaramāyāntaṃ pūrayantaṃ śarairdiśaḥ / avārayanmahānīkaṃ sātyakiḥ satyapauruṣaḥ,तं राजवरमायान्तं पूरयन्तं शरैर्दिशः / अवारयन्महानीकं सात्यकिः सत्यपौरुषः
+bhmj_7.501,tayoḥ kāñcanapuṅkhābhiḥ śaramālābhirāvṛtāḥ / siktā vīraraseneva diśaḥ pallavitā babhuḥ,तयोः काञ्चनपुङ्खाभिः शरमालाभिरावृताः / सिक्ता वीररसेनेव दिशः पल्लविता बभुः
+bhmj_7.502,tataścakarta bhallena śirastasyāśu sātyakiḥ / mauliśoṇamaṇicchāyācchuritena samāharan,ततश्चकर्त भल्लेन शिरस्तस्याशु सात्यकिः / मौलिशोणमणिच्छायाच्छुरितेन समाहरन्
+bhmj_7.503,nihatyālambipaṃ vīraṃ pravarāṇāṃ prahāriṇām / śatāni rājaputrāṇāṃ nyavadhītpañca sātyakiḥ,निहत्यालम्बिपं वीरं प्रवराणां प्रहारिणाम् / शतानि राजपुत्राणां न्यवधीत्पञ्च सात्यकिः
+bhmj_7.504,kṣapayantaṃ kurucamūṃ taṃ raṇe dīptavikramam / abhyadhāvadvīraketurvīro bhūriśravāḥ svayam,क्षपयन्तं कुरुचमूं तं रणे दीप्तविक्रमम् / अभ्यधावद्वीरकेतुर्वीरो भूरिश्रवाः स्वयम्
+bhmj_7.505,tayorvicitradhanuṣoḥ śaradurdinameghayoḥ / garjitaṃ cakitāḥ sarve rājahaṃsā na sehire,तयोर्विचित्रधनुषोः शरदुर्दिनमेघयोः / गर्जितं चकिताः सर्वे राजहंसा न सेहिरे
+bhmj_7.506,tau mithaḥ śarasaṃpātanirgharṣaṇasamutthitaiḥ / virejatuḥ sphuliṅgaughaiḥ kīṭaratnaurivācalau,तौ मिथः शरसंपातनिर्घर्षणसमुत्थितैः / विरेजतुः स्फुलिङ्गौघैः कीटरत्नौरिवाचलौ
+bhmj_7.507,chitvā parasparaṃ cāpaṃ syandanaṃ saṃpramathya ca / khaṅgacarmadharau vīrau yuyudhāte cirāya tau,छित्वा परस्परं चापं स्यन्दनं संप्रमथ्य च / खङ्गचर्मधरौ वीरौ युयुधाते चिराय तौ
+bhmj_7.508,javādalakṣyavapuṣościtramaṇḍalacāriṇoḥ / tayoḥ sthagitasaṃgrāmā vīrāḥ prekṣakatāṃ yayuḥ,जवादलक्ष्यवपुषोश्चित्रमण्डलचारिणोः / तयोः स्थगितसंग्रामा वीराः प्रेक्षकतां ययुः
+bhmj_7.509,tataḥ sātyakimākṛṣya mālyavadbhiḥ śiroruhaiḥ / hatvā vakṣasi pādena saumadattirapātayat,ततः सात्यकिमाकृष्य माल्यवद्भिः शिरोरुहैः / हत्वा वक्षसि पादेन सौमदत्तिरपातयत्
+bhmj_7.510,khaḍgena sātyakiśiraśchettuṃ dṛṣṭvā tamudyatam / uvāca sahasā pārthaṃ saṃbhrāntaḥ kaiṭabhāntakaḥ,खड्गेन सात्यकिशिरश्छेत्तुं दृष्ट्वा तमुद्यतम् / उवाच सहसा पार्थं संभ्रान्तः कैटभान्तकः
+bhmj_7.511,preṣitaṃ dharmarājena tvadarthaṃ vṛṣṇipuṃgavam / paśya śatruvaśaṃ yātaṃ śrāntaṃ sātyakimāhave,प्रेषितं धर्मराजेन त्वदर्थं वृष्णिपुंगवम् / पश्य शत्रुवशं यातं श्रान्तं सात्यकिमाहवे
+bhmj_7.512,anityau sarvathā nūnaṃ subhaṭānāṃ jayājayau / yadimāṃ sātyakirapi prāptaḥ klībocitāṃ daśām,अनित्यौ सर्वथा नूनं सुभटानां जयाजयौ / यदिमां सात्यकिरपि प्राप्तः क्लीबोचितां दशाम्
+bhmj_7.513,eṣa bhūriśravāstūrṇaṃ khaḍgenākhaṇḍavikramaḥ / samudyataḥ śiro hartuṃ śiṣyasya tava sātyakeḥ,एष भूरिश्रवास्तूर्णं खड्गेनाखण्डविक्रमः / समुद्यतः शिरो हर्तुं शिष्यस्य तव सात्यकेः
+bhmj_7.514,ukte janārdaneneti prahārābhimukhaṃ bhujam / bhallena bhūriśravaso jahāra kapiketanaḥ,उक्ते जनार्दनेनेति प्रहाराभिमुखं भुजम् / भल्लेन भूरिश्रवसो जहार कपिकेतनः
+bhmj_7.515,kṛtte dūrādadṛśyena bhujastambhe kirīṭinā / kālavaktrānnipatitaṃ sātyakiṃ menire janāḥ,कृत्ते दूराददृश्येन भुजस्तम्भे किरीटिना / कालवक्त्रान्निपतितं सात्यकिं मेनिरे जनाः
+bhmj_7.516,patansa bhuvi dordaṇḍaḥ kaṅkaṇāvaliniḥsvanaḥ / ninādairiva kaunteyaṃ tāratārairatarjayat,पतन्स भुवि दोर्दण्डः कङ्कणावलिनिःस्वनः / निनादैरिव कौन्तेयं तारतारैरतर्जयत्
+bhmj_7.517,tasmiñjayadvipālāne viśrāntisadane kṣiteḥ / pratāpamandirastambhe bhuje bhuvi nipātite,तस्मिञ्जयद्विपालाने विश्रान्तिसदने क्षितेः / प्रतापमन्दिरस्तम्भे भुजे भुवि निपातिते
+bhmj_7.518,tyaktvā vāmakarākṛṣṭāṃ sātyakermūrdhajāvalīm / uvācānalpasaṃkalpo yūpaketurdhanaṃjayam,त्यक्त्वा वामकराकृष्टां सात्यकेर्मूर्धजावलीम् / उवाचानल्पसंकल्पो यूपकेतुर्धनंजयम्
+bhmj_7.519,aho vīravrataṃ pārtha kīdṛśaṃ darśinaṃ tvayā / yenānyaraṇasaktasya cchadmanā me hato bhujaḥ,अहो वीरव्रतं पार्थ कीदृशं दर्शिनं त्वया / येनान्यरणसक्तस्य च्छद्मना मे हतो भुजः
+bhmj_7.520,ucitaṃ vā tavaivaitanmantrī yasya janārdanaḥ / jātā hṛdyārthalobhena kūṭayuddhavigdhatā,उचितं वा तवैवैतन्मन्त्री यस्य जनार्दनः / जाता हृद्यार्थलोभेन कूटयुद्धविग्धता
+bhmj_7.521,ityuktvā vāmahastena śaraśayyāṃ vidhāya saḥ / upaviśya viśannantaḥ sahitaḥ svarśavṛttibhiḥ,इत्युक्त्वा वामहस्तेन शरशय्यां विधाय सः / उपविश्य विशन्नन्तः सहितः स्वर्शवृत्तिभिः
+bhmj_7.522,hutvā prāṇānalaṃ bāṇairbhrumadhye nihitekṣaṇaḥ / tejaḥ pravidadhe mūrdhni śaśisūryānalottaram,हुत्वा प्राणानलं बाणैर्भ्रुमध्ये निहितेक्षणः / तेजः प्रविदधे मूर्ध्नि शशिसूर्यानलोत्तरम्
+bhmj_7.523,tato bībhatsuravadannindāmukharitānnṛpān / vihvalo viṣamātmā ca rakṣitaḥ sātyakirmayā,ततो बीभत्सुरवदन्निन्दामुखरितान्नृपान् / विह्वलो विषमात्मा च रक्षितः सात्यकिर्मया
+bhmj_7.524,hantā śiṣyasya sakhyuśca kṛttahastaḥ kṛto yadi / tatra kiṃ nāma manyadhvaṃ nirdeṣā yūyamāhave,हन्ता शिष्यस्य सख्युश्च कृत्तहस्तः कृतो यदि / तत्र किं न��म मन्यध्वं निर्देषा यूयमाहवे
+bhmj_7.525,eko 'bhimanyurnihataḥ samāyaiḥ sarvapārthivaiḥ / śrāntaśchinnadhanuḥkhaḍgastatkiṃ nāma vadanti naḥ,एको ऽभिमन्युर्निहतः समायैः सर्वपार्थिवैः / श्रान्तश्छिन्नधनुःखड्गस्तत्किं नाम वदन्ति नः
+bhmj_7.526,ityuktavati kaunteye labdhasaṃjño 'tha sātyakiḥ / yayāce praṇataḥ pūrvaṃ raṇaṃ prāyajuṣo ripoḥ,इत्युक्तवति कौन्तेये लब्धसंज्ञो ऽथ सात्यकिः / ययाचे प्रणतः पूर्वं रणं प्रायजुषो रिपोः
+bhmj_7.527,khaḍgena yajñaśīlasya vīrasya yaśasāṃ nidheḥ / vaktraṃ muktāvalībhābhirjātahāsamivāharat,खड्गेन यज्ञशीलस्य वीरस्य यशसां निधेः / वक्त्रं मुक्तावलीभाभिर्जातहासमिवाहरत्
+bhmj_7.528,sa kṛṣṇena ca bhūpālairvāryamāṇena saṃbhramāt / krodhādajñātavṛttena tasminsātyakinā hate,स कृष्णेन च भूपालैर्वार्यमाणेन संभ्रमात् / क्रोधादज्ञातवृत्तेन तस्मिन्सात्यकिना हते
+bhmj_7.529,dhikśabdaḥ sarvavīrāṇāmuttasthau sthagitāmbaraḥ / saumadatteśca caritaṃ praśaśaṃsuḥ surā divi,धिक्शब्दः सर्ववीराणामुत्तस्थौ स्थगिताम्बरः / सौमदत्तेश्च चरितं प्रशशंसुः सुरा दिवि
+bhmj_7.530,***** bhūriśravaso vadhaḥ || 20 || ***** sa tena nirjitaḥ pūrvaṃ somadatto 'timanyunā / ārādhya tapasā devaṃ rūdraṃ tripuradāraṇam,***** भूरिश्रवसो वधः ॥ २० ॥ ***** स तेन निर्जितः पूर्वं सोमदत्तो ऽतिमन्युना / आराध्य तपसा देवं रूद्रं त्रिपुरदारणम्
+bhmj_7.531,lebhe sātyakijetāraṃ bhūriśravasamātmajam / śekharaṃ sarvavīrāṇāṃ vadānyaṃ bahuyājinam,लेभे सात्यकिजेतारं भूरिश्रवसमात्मजम् / शेखरं सर्ववीराणां वदान्यं बहुयाजिनम्
+bhmj_7.532,tasminnipatite vīre jayadrathavadhotsukaḥ / tūrṇaṃ viveśa śvetāśvo nibiḍaṃ rājamaṇḍalam,तस्मिन्निपतिते वीरे जयद्रथवधोत्सुकः / तूर्णं विवेश श्वेताश्वो निबिडं राजमण्डलम्
+bhmj_7.533,astādricūḍāmaṇitāṃ gantumicchati bhāskare / dadarśa saindhavaṃ pārtho guptaṃ sarvairmahārathaiḥ,अस्ताद्रिचूडामणितां गन्तुमिच्छति भास्करे / ददर्श सैन्धवं पार्थो गुप्तं सर्वैर्महारथैः
+bhmj_7.534,ākarṇāñcitagāṇḍīvastaṃ dūrādduḥsahāgamam / dṛśaiva kopāruṇayā tasya dāhamivākarot,आकर्णाञ्चितगाण्डीवस्तं दूराद्दुःसहागमम् / दृशैव कोपारुणया तस्य दाहमिवाकरोत्
+bhmj_7.535,tato vilulite sainye parāvṛtta ivāmbudhau / hato hataḥ sindhurājo babhūveti mahāsvanaḥ,ततो विलुलिते सैन्ये परावृत्त इवाम्बुधौ / हतो हतः सिन्धुराजो बभूवेति महास्वनः
+bhmj_7.536,atha karṇakṛpadrauṇiduḥśāsanasuyodhanāḥ / saha sarvairmahīpālairdhanaṃjayamayodhayat,अथ कर्णकृपद्रौणिदुःशासनसुयोधनाः / सह सर्वैर्महीपालैर्धनंजयमयोधयत्
+bhmj_7.537,tānvidhāya śaraistūrṇaṃ dvastavarmarathadhvajān / pātayanrājavaktrāṇi jiṣṇuḥ saindhavamādravat,तान्विधाय शरैस्तूर्णं द्वस्तवर्मरथध्वजान् / पातयन्राजवक्त्राणि जिष्णुः सैन्धवमाद्रवत्
+bhmj_7.538,jayadratho 'pi vijayaṃ vilokyācyutasārathim / sa niṣkṛṣyāsakṛttaistaiḥ sāyakaistamapūrayat,जयद्रथो ऽपि विजयं विलोक्याच्युतसारथिम् / स निष्कृष्यासकृत्तैस्तैः सायकैस्तमपूरयत्
+bhmj_7.539,tato 'bravīnmadhuripurdinānte savyasācinam / chindhi sindhupateḥ kṣipraṃ śiro divyena patriṇā,ततो ऽब्रवीन्मधुरिपुर्दिनान्ते सव्यसाचिनम् / छिन्धि सिन्धुपतेः क्षिप्रं शिरो दिव्येन पत्रिणा
+bhmj_7.540,vṛddhakṣattraḥ pitā prādādvaramasya kṣitau śiraḥ / pātayiṣyati yastulyaṃ tasyāpi nipatiṣyati,वृद्धक्षत्त्रः पिता प्रादाद्वरमस्य क्षितौ शिरः / पातयिष्यति यस्तुल्यं तस्यापि निपतिष्यति
+bhmj_7.541,samantapañcakābhyarṇe pitāsya tapasi sthitaḥ / tadaṅke pātaya ripoḥ sirastasmātprayātu gām,समन्तपञ्चकाभ्यर्णे पितास्य तपसि स्थितः / तदङ्के पातय रिपोः सिरस्तस्मात्प्रयातु गाम्
+bhmj_7.542,ityukte śauriṇā jiṣṇuśchittvā sindhuśiro javāt / śareṇa saṃdhyādhyānasthajanakāṅke nyapātayat,इत्युक्ते शौरिणा जिष्णुश्छित्त्वा सिन्धुशिरो जवात् / शरेण संध्याध्यानस्थजनकाङ्के न्यपातयत्
+bhmj_7.543,aṅkādajñāsavṛttasya kṣipatastacchiraḥ kṣitau / vṛddhakṣattrasya sahasā papātāgre nijaṃ śiraḥ,अङ्कादज्ञासवृत्तस्य क्षिपतस्तच्छिरः क्षितौ / वृद्धक्षत्त्रस्य सहसा पपाताग्रे निजं शिरः
+bhmj_7.544,***** jayadrathavadhaḥ || 21* ||**** tasminnipatite vīre trailokyāścaryakāriṇā / gāṇḍīvadhanvanā kṛṣṇo nanādāsphoṭayandiśaḥ,***** जयद्रथवधः ॥ २१* ॥**** तस्मिन्निपतिते वीरे त्रैलोक्याश्चर्यकारिणा / गाण्डीवधन्वना कृष्णो ननादास्फोटयन्दिशः
+bhmj_7.545,tato vighaṭite vyūhe kururājavarūthinī / naurivābdhermahāvātairbabhrāmāvartanartitā,ततो विघटिते व्यूहे कुरुराजवरूथिनी / नौरिवाब्धेर्महावातैर्बभ्रामावर्तनर्तिता
+bhmj_7.546,bhīmo nanarda taṃ nādaṃ hataṃ matvā jayadratham / prahṛṣṭaḥ pratijagrāha nānāvādyaṃ yudhiṣṭhiraḥ,भीमो ननर्द तं नादं हतं मत्वा जयद्रथम् / प्रहृष्टः प्रतिजग्राह नानावाद्यं युधिष्ठिरः
+bhmj_7.547,akṣauhiṇīḥ sapta hatvā hataḥ pārthena saindhavaḥ / nūnaṃ na durgaṃ daivasya kiṃcidityūcire janāḥ,अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतः पार्थेन सैन्धवः / नूनं न दुर्गं दैवस्य किंचिदित्यूचिरे जनाः
+bhmj_7.548,nirvibhāge tato yuddhe pravṛtte nṛpatikṣaye / droṇaṃ kṛpaṃ ca vidadhe śarairjiṣṇuḥ parāṅmukham,निर्विभागे ततो युद्धे प्रवृत्ते नृपतिक्षये / द्रोणं कृपं च विदधे शरैर्जिष्णुः पराङ्मुखम्
+bhmj_7.549,bhīmasāyakanirbhinnajihvākarṇaṃ(?) ca sātyakiḥ / āruroha rathaṃ vīro vitīrṇa hariṇā nijam,भीमसायकनिर्भिन्नजिह्वाकर्णं(?) च सात्यकिः / आरुरोह रथं वीरो वितीर्ण हरिणा निजम्
+bhmj_7.550,māruteravamānaṃ ca kalayañśatamanyujaḥ / punaḥ pratijñāṃ karṇasya vṛṣasenavadhe vyadhāt,मारुतेरवमानं च कलयञ्शतमन्युजः / पुनः प्रतिज्ञां कर्णस्य वृषसेनवधे व्यधात्
+bhmj_7.551,tato yudhiṣṭhiraṃ prāpya tau ca sātyakiphalguṇau / mithaḥ śaśaṃsuḥ pramadādabhinandya parākramam,ततो युधिष्ठिरं प्राप्य तौ च सात्यकिफल्गुणौ / मिथः शशंसुः प्रमदादभिनन्द्य पराक्रमम्
+bhmj_7.552,kṛṣṇāvatha pariṣvajya mānandaṃ dharmanandanaḥ / tuṣṭāva jagatāṃ nāthaṃ viṣṇuṃ vijayakāraṇam,कृष्णावथ परिष्वज्य मानन्दं धर्मनन्दनः / तुष्टाव जगतां नाथं विष्णुं विजयकारणम्
+bhmj_7.553,bāṣpākulastato rājā droṇametya suyodhanaḥ / ūce tvayā kṛtāśvāso nihataḥ sa jayadrathaḥ,बाष्प���कुलस्ततो राजा द्रोणमेत्य सुयोधनः / ऊचे त्वया कृताश्वासो निहतः स जयद्रथः
+bhmj_7.554,śrutvaitadavadaddroṇo nidhanāyaiva dīkṣitaḥ / tyakṣyāmi kavacaṃ rājannāhatvā tava vairiṇaḥ,श्रुत्वैतदवदद्द्रोणो निधनायैव दीक्षितः / त्यक्ष्यामि कवचं राजन्नाहत्वा तव वैरिणः
+bhmj_7.555,ācāryeṇetyabhihite sarve duryodhanānugāḥ / prāṇahavye raṇamakhe tasthurābaddhaniścayāḥ,आचार्येणेत्यभिहिते सर्वे दुर्योधनानुगाः / प्राणहव्ये रणमखे तस्थुराबद्धनिश्चयाः
+bhmj_7.556,athāṃśumati yāte 'staṃ dinakṛtkamalatviṣi / śoṇacchatra ivākṛṣṭe saṃdhyāraktasaritplavaiḥ,अथांशुमति याते ऽस्तं दिनकृत्कमलत्विषि / शोणच्छत्र इवाकृष्टे संध्यारक्तसरित्प्लवैः
+bhmj_7.557,nakṣatraistārataralaiḥ kopakampajuṣāṃ raṇe / hatānāṃ bhūbhunāṃ jīvairiva vyāpte nabhastale,नक्षत्रैस्तारतरलैः कोपकम्पजुषां रणे / हतानां भूभुनां जीवैरिव व्याप्ते नभस्तले
+bhmj_7.558,tamobhirāvṛte vyomni kṛpāṇavanameckaiḥ / divyāstradagdhairmātaṅgairiva tridivagāmibhiḥ,तमोभिरावृते व्योम्नि कृपाणवनमेच्कैः / दिव्यास्त्रदग्धैर्मातङ्गैरिव त्रिदिवगामिभिः
+bhmj_7.559,visphuranmaulikeyūrahemasāyakakārmukāḥ / cakrire samaraṃ ghoraṃ duryodhanamukhāḥ paraiḥ,विस्फुरन्मौलिकेयूरहेमसायककार्मुकाः / चक्रिरे समरं घोरं दुर्योधनमुखाः परैः
+bhmj_7.560,arjunadhvānagarjābhiḥ siṃhanādaiśca māruteḥ / droṇakārmukanirghoṣaiḥ pṛthivī samakampata,अर्जुनध्वानगर्जाभिः सिंहनादैश्च मारुतेः / द्रोणकार्मुकनिर्घोषैः पृथिवी समकम्पत
+bhmj_7.561,aśrāntaṃ yudhyamānānāṃ kurupāṇḍavabhūbhujām / babhau sākṣādivāyātā kālarātrirvibhāvarī,अश्रान्तं युध्यमानानां कुरुपाण्डवभूभुजाम् / बभौ साक्षादिवायाता कालरात्रिर्विभावरी
+bhmj_7.562,prāpustamāṃsi vaipulyaṃ khaḍgeṣu dviradeṣu ca / prāpustamāṃsi dāridryaṃ chattreṣu vyajaneṣu ca,प्रापुस्तमांसि वैपुल्यं खड्गेषु द्विरदेषु च / प्रापुस्तमांसि दारिद्र्यं छत्त्रेषु व्यजनेषु च
+bhmj_7.563,gṛdhrabhūtotsave tasminvikarālā vasuṃdharā / avartamānamānena tamaseva vidāritā,गृध्रभूतोत्सवे तस्मिन्विकराला वसुंधरा / अवर्तमानमानेन तमसेव विदारिता
+bhmj_7.564,dattavetālatālo 'bhūdakāṇḍadhṛtikhaṇḍanaḥ / kabandhoddaṇḍadordaṇḍatāṇḍavāḍambarotsavaḥ,दत्तवेतालतालो ऽभूदकाण्डधृतिखण्डनः / कबन्धोद्दण्डदोर्दण्डताण्डवाडम्बरोत्सवः
+bhmj_7.565,śirastrakaṅkaṭāpātiśastrajvālājaṭā babhuḥ / tamaḥpiśācasaṃghānāṃ piṅgāḥ śmaśrusaṭā iva,शिरस्त्रकङ्कटापातिशस्त्रज्वालाजटा बभुः / तमःपिशाचसंघानां पिङ्गाः श्मश्रुसटा इव
+bhmj_7.566,tatra droṇo mahāstraughaiḥ kṣapayanrājamaṇḍalam / ādīptaratnamukuṭaṃ proccakarta śineḥ śiraḥ,तत्र द्रोणो महास्त्रौघैः क्षपयन्राजमण्डलम् / आदीप्तरत्नमुकुटं प्रोच्चकर्त शिनेः शिरः
+bhmj_7.567,bhīmaseno 'pi kāliṅgaṃ rājaputraṃ tarasvinam / rathādrathamabhiplutya nijaghānāśu muṣṭinā,भीमसेनो ऽपि कालिङ्गं राजपुत्रं तरस्विनम् / रथाद्रथमभिप्लुत्य निजघानाशु मुष्टिना
+bhmj_7.568,tasya muṣṭihatasyājau peturasthīni bhūtale / phalgunyaśmahatasyeva cirapakvasya śākhinaḥ,तस्य मुष्टिहतस्याजौ पेतुरस्थीनि भूतले / फल्गुन्यश्महतस्येव चिरपक्वस्य शाखिनः
+bhmj_7.569,kaliṅgakulasaṃhāraṃ kṛtvā tūrṇaṃ vṛkodaraḥ / dhruvaṃ ca jaladhāraṃ ca rājaputrāvadārayat,कलिङ्गकुलसंहारं कृत्वा तूर्णं वृकोदरः / ध्रुवं च जलधारं च राजपुत्रावदारयत्
+bhmj_7.570,vidhāya vimukhaṃ karṇaṃ bhīmo duryodhanānujam / niṣpipeṣa padā hatvā vīro duṣkaradurmadaḥ,विधाय विमुखं कर्णं भीमो दुर्योधनानुजम् / निष्पिपेष पदा हत्वा वीरो दुष्करदुर्मदः
+bhmj_7.571,somadattasya tanayaṃ śalaṃ hatvātha sātyakiḥ / taṃ putraśokavidhuraṃ cakāra vimukhaṃ śaraiḥ,सोमदत्तस्य तनयं शलं हत्वाथ सात्यकिः / तं पुत्रशोकविधुरं चकार विमुखं शरैः
+bhmj_7.572,dārayantaṃ kurucamūṃ sātyakiṃ śaravarṣiṇam / diśaḥ saṃpūrayanbāṇairaśvatthāmā samādravat,दारयन्तं कुरुचमूं सात्यकिं शरवर्षिणम् / दिशः संपूरयन्बाणैरश्वत्थामा समाद्रवत्
+bhmj_7.573,kṣapayantamanīkāni dṛṣṭvā rudramivāparam / niśīthe dviguṇotsāhastamadhāvaddhaṭotkacaḥ,क्षपयन्तमनीकानि दृष्ट्वा रुद्रमिवापरम् / निशीथे द्विगुणोत्साहस्तमधावद्धटोत्कचः
+bhmj_7.574,tasya nādena mahatā diśaḥ samabhipūritāḥ / sphuṭitā yatra dalaśastadāścaryamivābhavat,तस्य नादेन महता दिशः समभिपूरिताः / स्फुटिता यत्र दलशस्तदाश्चर्यमिवाभवत्
+bhmj_7.575,aśvatthāmni prabhādhāmni bāṇograkiraṇe raṇe / kurvanghaṭotkaco reje rāhujṛmbhāvijṛmbhitam,अश्वत्थाम्नि प्रभाधाम्नि बाणोग्रकिरणे रणे / कुर्वन्घटोत्कचो रेजे राहुजृम्भाविजृम्भितम्
+bhmj_7.576,śarāṇāṃ drauṇimuktānāṃ divyānāṃ samare rucaḥ / na kūṇitāni netrāṇi rātrau bhūtāni sehire,शराणां द्रौणिमुक्तानां दिव्यानां समरे रुचः / न कूणितानि नेत्राणि रात्रौ भूतानि सेहिरे
+bhmj_7.577,akṣauhiṇīṃ rākṣasānāṃ haiḍambavaśavartinām / taṭāyudhāni dalayanneko drauṇirayodhayat,अक्षौहिणीं राक्षसानां हैडम्बवशवर्तिनाम् / तटायुधानि दलयन्नेको द्रौणिरयोधयत्
+bhmj_7.578,chittvā ghaṭotkaṭo hṛṣṭaṃ cakraṃ kālānalaprabham / jaghānāñjanaparvāṇaṃ tatputraṃ ghoravikramam,छित्त्वा घटोत्कटो हृष्टं चक्रं कालानलप्रभम् / जघानाञ्जनपर्वाणं तत्पुत्रं घोरविक्रमम्
+bhmj_7.579,tato vimohanīṃ māyāṃ drauṇiḥ kruddhasya rakṣasaḥ / chittvā jaghāna visikhairdhṛmnānujānraṇe,ततो विमोहनीं मायां द्रौणिः क्रुद्धस्य रक्षसः / छित्त्वा जघान विसिखैर्धृम्नानुजान्रणे
+bhmj_7.580,kuntibhojasutānhatvā sahasrāṇi prahāriṇām / jaghāna rājaputrāṇāṃ drauṇiḥ kāla ivākulaḥ,कुन्तिभोजसुतान्हत्वा सहस्राणि प्रहारिणाम् / जघान राजपुत्राणां द्रौणिः काल इवाकुलः
+bhmj_7.581,atrāntare bhīmaseno bāhlikādhipateḥ śiraḥ / gadayā vīraghātinyā niṣpipeṣāśu maulinaḥ,अत्रान्तरे भीमसेनो बाह्लिकाधिपतेः शिरः / गदया वीरघातिन्या निष्पिपेषाशु मौलिनः
+bhmj_7.582,tato jaghāna saṃrabdhāndaśa duryodhanānujān / vīrabāhuṃ dṛḍharathaṃ nāgadantamayobhujam,ततो जघान संरब्धान्दश दुर्योधनानुजान् / वीरबाहुं दृढरथं नागदन्तमयोभुजम्
+bhmj_7.583,pramāthinaṃ virajasaṃ suhastaṃ sudṛḍhaṃ tathā / hatvaitānsapta gāndhārānavadhītsubalātmajān,प्रमाथिनं विरजसं सुहस्तं सुदृढं तथा / हत्वैतान्सप्त गान्धारानवधीत्सुबलात्मजान्
+bhmj_7.584,nighnantaṃ kauravacamūṃ svayaṃ yudhi yudhiṣṭhiram / aindravāruṇavāyavyairastrairdreṇo 'pyayodhayat,निघ्नन्तं कौरवचमूं स्वयं युधि युधिष्ठिरम् / ऐन्द्रवारुणवायव्यैरस्त्रैर्द्रेणो ऽप्ययोधयत्
+bhmj_7.585,tataḥ prayuktaṃ brahmāstraṃ guruṇā tajjihīrṣayā / avārayadasaṃrambho brahmāstreṇaiva dharmajaḥ,ततः प्रयुक्तं ब्रह्मास्त्रं गुरुणा तज्जिहीर्षया / अवारयदसंरम्भो ब्रह्मास्त्रेणैव धर्मजः
+bhmj_7.586,sānugaiḥ pāṇḍutanayairgajairiva sarojinīm / mṛdyamānāṃ camūṃ dṛṣṭvā karṇamūce suyodhanaḥ,सानुगैः पाण्डुतनयैर्गजैरिव सरोजिनीम् / मृद्यमानां चमूं दृष्ट्वा कर्णमूचे सुयोधनः
+bhmj_7.587,karṇākarṇaya saṃgrāme jayibhiḥ pāṇḍusūnubhiḥ / virāvaṃ vadhyamānānāṃ sainyānāṃ ca tarasvinām,कर्णाकर्णय संग्रामे जयिभिः पाण्डुसूनुभिः / विरावं वध्यमानानां सैन्यानां च तरस्विनाम्
+bhmj_7.588,tumule 'sminnirāloke viṣame samupasthite / tejasāmāśrayaḥ śūra tvamevaikaḥ parāyaṇam,तुमुले ऽस्मिन्निरालोके विषमे समुपस्थिते / तेजसामाश्रयः शूर त्वमेवैकः परायणम्
+bhmj_7.589,praṇayāditi rādheyo bhūbhujā svayamarthitaḥ / uvāca pāṇḍusenāsu kṣipanniva śaravalīḥ,प्रणयादिति राधेयो भूभुजा स्वयमर्थितः / उवाच पाण्डुसेनासु क्षिपन्निव शरवलीः
+bhmj_7.590,vīraśayyāsthite bhīṣme śekhare sarvadhanvinām / rājanbhāraḥ kramāyāto mamaivāyaṃ kimucyate,वीरशय्यास्थिते भीष्मे शेखरे सर्वधन्विनाम् / राजन्भारः क्रमायातो ममैवायं किमुच्यते
+bhmj_7.591,adya vīravrataharaṃ harasyāpi kirīṭinam / pātayāmyeṣa samare śaktyā vāsavadattayā,अद्य वीरव्रतहरं हरस्यापि किरीटिनम् / पातयाम्येष समरे शक्त्या वासवदत्तया
+bhmj_7.592,ityukte sūtaputreṇa provāca prahasankṛpaḥ / loke sūtyamavīre 'sminnekastvaṃ vīratāṃ gataḥ,इत्युक्ते सूतपुत्रेण प्रोवाच प्रहसन्कृपः / लोके सूत्यमवीरे ऽस्मिन्नेकस्त्वं वीरतां गतः
+bhmj_7.593,aho nu mithyā rādheya kathitena tāvamunā / satataṃ sarvavīrāṇāṃ śravaṇau badhirīkṛtau,अहो नु मिथ्या राधेय कथितेन तावमुना / सततं सर्ववीराणां श्रवणौ बधिरीकृतौ
+bhmj_7.594,kutastvamaśrutodanta ivāyātaḥ parākramī / yadā hataḥ sindhupatiḥ kṛtavānna bhavāṃstadā,कुतस्त्वमश्रुतोदन्त इवायातः पराक्रमी / यदा हतः सिन्धुपतिः कृतवान्न भवांस्तदा
+bhmj_7.595,dṛṣṭasārā vayaṃ sarve tava pāṇḍusutasya ca / balānusāraṃ yudhyasva vṛthā ślāghāṃ tu mā kṛtāḥ,दृष्टसारा वयं सर्वे तव पाण्डुसुतस्य च / बलानुसारं युध्यस्व वृथा श्लाघां तु मा कृताः
+bhmj_7.596,iti śāradvatenokte kopādvaikartano 'bravīt / garjanti saphalaṃ vīrāḥ prāvṛṣeṇyā ivāmbudāḥ,इति शारद्वतेनोक्ते कोपाद्वैकर्तनो ऽब्रवीत् / गर्जन्ति सफलं वीराः प्रावृषेण्या इवाम्बुदाः
+bhmj_7.597,tvaṃ tu vṛddha nirācāro mohādevaṃ prabhāṣase / anyapakṣāśrayaḥ ko hi bandīvānyānpraśaṃsati,त्वं तु वृद्ध निराचारो मोहादेवं प्रभाषसे / अन्यपक्षाश्रयः को हि बन्दीवान्यान्प्रशंसति
+bhmj_7.598,brahmabandho punardveṣ��dyadyevamabhidhāsyati / chetasyāmi jihvāṃ kaṭukāṃ tadanenāsinā tava,ब्रह्मबन्धो पुनर्द्वेषाद्यद्येवमभिधास्यति / छेतस्यामि जिह्वां कटुकां तदनेनासिना तव
+bhmj_7.599,iti karṇena saṃrambhātkopitaṃ vīkṣya mātulam / karavālamathākṛṣya krudhyaṃstaṃ drauṇirādravat,इति कर्णेन संरम्भात्कोपितं वीक्ष्य मातुलम् / करवालमथाकृष्य क्रुध्यंस्तं द्रौणिराद्रवत्
+bhmj_7.600,rudratulyaṃ tamāyāntaṃ trijagatpralayakṣamam / nyavārayatsvayaṃ rājā nayavāgbhiḥ sagautamam,रुद्रतुल्यं तमायान्तं त्रिजगत्प्रलयक्षमम् / न्यवारयत्स्वयं राजा नयवाग्भिः सगौतमम्
+bhmj_7.601,droṇikarṇau prasādyātha kururāje raṇonmukhaḥ / viveśa pāṇḍavacamūṃ saha sarvairmahārathaiḥ,द्रोणिकर्णौ प्रसाद्याथ कुरुराजे रणोन्मुखः / विवेश पाण्डवचमूं सह सर्वैर्महारथैः
+bhmj_7.602,ākarṇāñcitakodaṇḍamuktaiḥ karṇaśaraistathā / abhūdyaudhiṣṭhiraṃ sainyaṃ viprakīrṇaṃ samantataḥ,आकर्णाञ्चितकोदण्डमुक्तैः कर्णशरैस्तथा / अभूद्यौधिष्ठिरं सैन्यं विप्रकीर्णं समन्ततः
+bhmj_7.603,śaratvālākarālaṃ taṃ karṇapāvakamutkaṭam / abhyetya pārthajalado bāṇadhārābhirāvṛṇot,शरत्वालाकरालं तं कर्णपावकमुत्कटम् / अभ्येत्य पार्थजलदो बाणधाराभिरावृणोत्
+bhmj_7.604,kṣaṇādathārjunaśaracchinnacāparathadhvajaḥ / karṇaḥ kṛpasyāruhoha rathaṃ bhagnamanorathaḥ,क्षणादथार्जुनशरच्छिन्नचापरथध्वजः / कर्णः कृपस्यारुहोह रथं भग्नमनोरथः
+bhmj_7.605,dṛṣṭvā duryodhanaṃ vīraṃ yudhyamānamarātibhiḥ / jaghāna pāñcālacamūṃ drauṇirāhavadurmadaḥ,दृष्ट्वा दुर्योधनं वीरं युध्यमानमरातिभिः / जघान पाञ्चालचमूं द्रौणिराहवदुर्मदः
+bhmj_7.606,sahasraśo vadhyamānāḥ kṣatrakānanavahninā / pāñcālā droṇaputreṇa hataśeṣā diśo yayuḥ,सहस्रशो वध्यमानाः क्षत्रकाननवह्निना / पाञ्चाला द्रोणपुत्रेण हतशेषा दिशो ययुः
+bhmj_7.607,dhṛṣṭadyumnaṃ tato jitvā vīraṃ hatvāsya cānugān / drauṇirāyodhanaṃ cakre kṛtāntodyānavibhramam,धृष्टद्युम्नं ततो जित्वा वीरं हत्वास्य चानुगान् / द्रौणिरायोधनं चक्रे कृतान्तोद्यानविभ्रमम्
+bhmj_7.608,bhīmārjunābhyāṃ sahitaḥ svayaṃ rājā yudhiṣṭhiraḥ / vidrāvya kauravīṃ senāṃ droṇaśeṣāmivākarot,भीमार्जुनाभ्यां सहितः स्वयं राजा युधिष्ठिरः / विद्राव्य कौरवीं सेनां द्रोणशेषामिवाकरोत्
+bhmj_7.609,somadattamathāyāntaṃ sātyakiḥ pṛthuvikramam / ayodhavadasaṃbhrāntaḥ kumāra iva tārakam,सोमदत्तमथायान्तं सात्यकिः पृथुविक्रमम् / अयोधवदसंभ्रान्तः कुमार इव तारकम्
+bhmj_7.610,tadbāṇaśatanirbhinno vyathāṃ saṃstambya sātyakiḥ / śareṇāśanitulyena vidārya tamapātayat,तद्बाणशतनिर्भिन्नो व्यथां संस्तम्ब्य सात्यकिः / शरेणाशनितुल्येन विदार्य तमपातयत्
+bhmj_7.611,tato droṇārjunaraṇe divyāstragrāmaduḥsahe / babhau raktāmbaravatī kālarātrīva śarvarī,ततो द्रोणार्जुनरणे दिव्यास्त्रग्रामदुःसहे / बभौ रक्ताम्बरवती कालरात्रीव शर्वरी
+bhmj_7.612,tataḥ kirīṭipramukhairdraiṇikṛperitaiḥ / sainyānāṃ bhajyamānānāṃ babhūva bhayado ravaḥ,ततः किरीटिप्रमुखैर्द्रैणिकृपेरितैः / सैन्यानां भज्यमानानां बभ��व भयदो रवः
+bhmj_7.613,tato duryodhanādeśādgāḍhe tamasi saṃtataiḥ / dīpairyuyudhire vīrā gajāśvetsaṅgasaṅgibhiḥ,ततो दुर्योधनादेशाद्गाढे तमसि संततैः / दीपैर्युयुधिरे वीरा गजाश्वेत्सङ्गसङ्गिभिः
+bhmj_7.614,te sene dīpanikarairabhito babhatuḥ kṣaṇāt / hatānāṃ kaṇaśo yātaistejobhiriva bhūbhujām,ते सेने दीपनिकरैरभितो बभतुः क्षणात् / हतानां कणशो यातैस्तेजोभिरिव भूभुजाम्
+bhmj_7.615,virejustānyanīkāni dīpaiḥ khaḍgeṣu bimbitaiḥ / jvalitāni vanānīva naktamoṣadhimaṇḍalaiḥ,विरेजुस्तान्यनीकानि दीपैः खड्गेषु बिम्बितैः / ज्वलितानि वनानीव नक्तमोषधिमण्डलैः
+bhmj_7.616,dīpadīptā narendrāṇāṃ ratnābharaṇarociṣaḥ / tamaḥkaṣaṇapāṣāṇe hemalekhā ivābabhuḥ,दीपदीप्ता नरेन्द्राणां रत्नाभरणरोचिषः / तमःकषणपाषाणे हेमलेखा इवाबभुः
+bhmj_7.617,tato vimardanaṣṭeṣu teṣu dīpeṣu saṃgare / niśītho yauvanaṃ prāpa vairāṇyapanayairiva,ततो विमर्दनष्टेषु तेषु दीपेषु संगरे / निशीथो यौवनं प्राप वैराण्यपनयैरिव
+bhmj_7.618,nirvibhāge tato yuddhe pravṛtte śauryaśālini / svayaṃ jite dharmajena sānuge kauraveśvare,निर्विभागे ततो युद्धे प्रवृत्ते शौर्यशालिनि / स्वयं जिते धर्मजेन सानुगे कौरवेश्वरे
+bhmj_7.619,mṛtyuvīthīmapi prāptaṃ sahadevamavārayat / na jaghāna raṇe karṇaḥ smarankuntīvaco muhuḥ,मृत्युवीथीमपि प्राप्तं सहदेवमवारयत् / न जघान रणे कर्णः स्मरन्कुन्तीवचो मुहुः
+bhmj_7.620,tataḥ karṇasuto vīro vṛṣaseno 'rivāhinīm / viveśāstrāvalījvālālīḍhakṣattriyakānanaḥ,ततः कर्णसुतो वीरो वृषसेनो ऽरिवाहिनीम् / विवेशास्त्रावलीज्वालालीढक्षत्त्रियकाननः
+bhmj_7.621,vidrāviteṣu vīreṣu vṛṣasenena sāyakaiḥ / kupito draupado roṣātkurusainyaṃ vyadārayat,विद्रावितेषु वीरेषु वृषसेनेन सायकैः / कुपितो द्रौपदो रोषात्कुरुसैन्यं व्यदारयत्
+bhmj_7.622,vartamāne raṇe ghore bhāradvājasya paśyataḥ / dhṛṣṭadyumno 'vadhīdvīraṃ drumasenaṃ narādhipam,वर्तमाने रणे घोरे भारद्वाजस्य पश्यतः / धृष्टद्युम्नो ऽवधीद्वीरं द्रुमसेनं नराधिपम्
+bhmj_7.623,tato duryodhanagirā droṇakarṇau mahībhujām / kṛttaiḥ śirobhiścakrāte bhuvi padmākarāniva,ततो दुर्योधनगिरा द्रोणकर्णौ महीभुजाम् / कृत्तैः शिरोभिश्चक्राते भुवि पद्माकरानिव
+bhmj_7.624,dhṛṣṭadyumnamukhāñjitvā kṣapitānīkanāyakaḥ / vidrāvya pāṇḍavacamūṃ karṇaścakre nṛpakṣayam,धृष्टद्युम्नमुखाञ्जित्वा क्षपितानीकनायकः / विद्राव्य पाण्डवचमूं कर्णश्चक्रे नृपक्षयम्
+bhmj_7.625,taṃ karṇaṃ sāyakānena kirantaṃ tejasāṃ nidhim / na sehire pare draṣṭuṃ raṇe tapanasaṃbhavam,तं कर्णं सायकानेन किरन्तं तेजसां निधिम् / न सेहिरे परे द्रष्टुं रणे तपनसंभवम्
+bhmj_7.626,bhajyamāneṣvanīkeṣu karṇena raṇaśālinā / jayāśā pāṇḍuputrāṇāṃ sakalā tanutāṃ yayau,भज्यमानेष्वनीकेषु कर्णेन रणशालिना / जयाशा पाण्डुपुत्राणां सकला तनुतां ययौ
+bhmj_7.627,atha kṛṣṇasya vacanātkṛṣṇarātrau ghaṭotkacaḥ / avadhīttvaritaṃ karṇaṃ kṛṣṇākopa ivāpatan,अथ कृष्णस्य वचनात्कृष्णरात्रौ घटोत्कचः / अवधीत्त्वरितं कर्णं कृष्णाकोप इवापतन्
+bhmj_7.628,tasminnabhyudgate dīptaśmaśrujihvāvilocane / vāhinyaḥ śatadhā jagmuḥ pratāpapatitā iva,तस्मिन्नभ्युद्गते दीप्तश्मश्रुजिह्वाविलोचने / वाहिन्यः शतधा जग्मुः प्रतापपतिता इव
+bhmj_7.629,sa tadā jaladacchāyo bhrukuṭī vidyudutkaṭaḥ / sphārābhiḥ śatadhārābhiḥ pārthaḥ karṇamapūrayat,स तदा जलदच्छायो भ्रुकुटी विद्युदुत्कटः / स्फाराभिः शतधाराभिः पार्थः कर्णमपूरयत्
+bhmj_7.630,āsthitastaptahemāṅgaṃ caturhastaśataṃ ratham / sarvākārasya lagnāgnernīlādrerupamākṣamam,आस्थितस्तप्तहेमाङ्गं चतुर्हस्तशतं रथम् / सर्वाकारस्य लग्नाग्नेर्नीलाद्रेरुपमाक्षमम्
+bhmj_7.631,daśahastaparīṇāhaṃ dadhāno bhāsuraṃ dhanuḥ / dāvānalaprajvalitaṃ mahāsālamivānalaḥ,दशहस्तपरीणाहं दधानो भासुरं धनुः / दावानलप्रज्वलितं महासालमिवानलः
+bhmj_7.632,visphuratsphāramukuṭo dīptajāmbūnadāṅgadaḥ / tamaḥśailaśikhāsajjo babhau vighaṭayanniva,विस्फुरत्स्फारमुकुटो दीप्तजाम्बूनदाङ्गदः / तमःशैलशिखासज्जो बभौ विघटयन्निव
+bhmj_7.633,aṭṭahāsapaṭurnādastasyābhūttamasāmiva / taṃ dṛṣṭvā vikaṭājvālaṃ pāṭitānāṃ vyathāravaḥ,अट्टहासपटुर्नादस्तस्याभूत्तमसामिव / तं दृष्ट्वा विकटाज्वालं पाटितानां व्यथारवः
+bhmj_7.634,vidruteṣvarisainyeṣu saṃbhogārheṣu rājasu / rādheyagirirevāsya jagrāha śaradurdinam,विद्रुतेष्वरिसैन्येषु संभोगार्हेषु राजसु / राधेयगिरिरेवास्य जग्राह शरदुर्दिनम्
+bhmj_7.635,athāṅgarājarakṣāyai jaṭāsurasuto balī / kauraveśvaramāmantrya samabhyāyādalambusaḥ,अथाङ्गराजरक्षायै जटासुरसुतो बली / कौरवेश्वरमामन्त्र्य समभ्यायादलम्बुसः
+bhmj_7.636,tatastasyābhavaddhoraḥ saṃprahāraḥ prahāriṇā / ghaṭotkacena saśtrāstraśilāpāvakavarṣiṇaḥ,ततस्तस्याभवद्धोरः संप्रहारः प्रहारिणा / घटोत्कचेन सश्त्रास्त्रशिलापावकवर्षिणः
+bhmj_7.637,tayormāyāmayāścaryakūṭaprakaṭayodhinoḥ / ūrjitaiḥ śataśo yodhā garjitairvyasavo 'bhavat,तयोर्मायामयाश्चर्यकूटप्रकटयोधिनोः / ऊर्जितैः शतशो योधा गर्जितैर्व्यसवो ऽभवत्
+bhmj_7.638,rathādrathamabhidrutya tato bhaimiralambusam / dorbhyāṃ mittramivāliṅgya gāḍhagāḍhamapīḍayat,रथाद्रथमभिद्रुत्य ततो भैमिरलम्बुसम् / दोर्भ्यां मित्त्रमिवालिङ्ग्य गाढगाढमपीडयत्
+bhmj_7.639,tasya niṣpīḍyamānasya niryayuḥ srotasāṃ mukhaiḥ / sadhūmāḥ sānalajvālāḥ saśabdaṃ śoṇitacchaṭāḥ,तस्य निष्पीड्यमानस्य निर्ययुः स्रोतसां मुखैः / सधूमाः सानलज्वालाः सशब्दं शोणितच्छटाः
+bhmj_7.640,tato bhuvi viniṣpiṣya rāviṇaṃ taṃ ghaṭotkacaḥ / uddhṛtya tacchiro vegādduryodhanamathāyayau,ततो भुवि विनिष्पिष्य राविणं तं घटोत्कचः / उद्धृत्य तच्छिरो वेगाद्दुर्योधनमथाययौ
+bhmj_7.641,tamuvāca hato 'yaṃ te mayā bandhurniśācaraḥ / priyasya pātaya śiraḥ punareva nṛpādham,तमुवाच हतो ऽयं ते मया बन्धुर्निशाचरः / प्रियस्य पातय शिरः पुनरेव नृपाधम्
+bhmj_7.642,uktvaitatkarṇamabhyāyādvinadanrajanīcaraḥ / caṇḍānilasamuddhūtaḥ kālameva ivākulaḥ,उक्त्वैतत्कर्णमभ्यायाद्विनदन्रजनीचरः / चण्डानिलसमुद्धूतः कालमेव इवाकुलः
+bhmj_7.643,***** alambusavadhaḥ || 22 || ***** tataḥ pravṛtte samare ghore rādheyarakṣasoḥ / rāmarāvaṇasaṃgrāmamasmaranvibudhā divi,***** अलम्बुसवधः ॥ २२ ॥ ***** ततः प्रवृत्ते समरे घोरे राधेयरक्षसोः / रामरावणसंग्राममस्मरन्विबुधा दिवि
+bhmj_7.644,stambhapramāṇairviśakhairjvalitairulmukairiva / viddho 'pi rakṣasā karṇo na cacāla mahāśayaḥ,स्तम्भप्रमाणैर्विशखैर्ज्वलितैरुल्मुकैरिव / विद्धो ऽपि रक्षसा कर्णो न चचाल महाशयः
+bhmj_7.645,atha krodhavinirmuktairvipulaiḥ karṇasāyakaiḥ / nirbhinno rākṣasaścakraṃ prāhiṇotkarṇapāvakam,अथ क्रोधविनिर्मुक्तैर्विपुलैः कर्णसायकैः / निर्भिन्नो राक्षसश्चक्रं प्राहिणोत्कर्णपावकम्
+bhmj_7.646,prekṣya cāyatsahasrāraṃ tejaḥpiñjaritāmbaram / cakāra khaṇḍaśaścakraṃ karṇaḥ sāvegamāśugaiḥ,प्रेक्ष्य चायत्सहस्रारं तेजःपिञ्जरिताम्बरम् / चकार खण्डशश्चक्रं कर्णः सावेगमाशुगैः
+bhmj_7.647,tato ghaṭotkacaḥ kopānmāyāṃ kṛtvā vimohanīm / piṣṭvā sūtadhjarathaṃ viśālamaviśannabhaḥ,ततो घटोत्कचः कोपान्मायां कृत्वा विमोहनीम् / पिष्ट्वा सूतध्जरथं विशालमविशन्नभः
+bhmj_7.648,śāntatejomaye vahnau tārā tārāsthisaṃkule / vyoma śmaśāne tasyāsanmattavetālakoṭayaḥ,शान्ततेजोमये वह्नौ तारा तारास्थिसंकुले / व्योम श्मशाने तस्यासन्मत्तवेतालकोटयः
+bhmj_7.649,muhurgajo muhuḥ siṃhaḥ kṣaṇaṃ meghaḥ kṣaṇaṃ giriḥ / sarvabhūtamahākāyo varṣansa vipulāḥ śilāḥ,मुहुर्गजो मुहुः सिंहः क्षणं मेघः क्षणं गिरिः / सर्वभूतमहाकायो वर्षन्स विपुलाः शिलाः
+bhmj_7.650,bhuvo vahniṃ divaḥ śastraṃ digbhyo rākṣasamaṇḍalam / visṛjankurusenāsu vaikartanamayodhayat,भुवो वह्निं दिवः शस्त्रं दिग्भ्यो राक्षसमण्डलम् / विसृजन्कुरुसेनासु वैकर्तनमयोधयत्
+bhmj_7.651,tato vidhūya tāṃ māyāṃ karṇo divyāstratejasā / nirdahanpāṇḍavacamūṃ rakṣo vivyādha sāyakaiḥ,ततो विधूय तां मायां कर्णो दिव्यास्त्रतेजसा / निर्दहन्पाण्डवचमूं रक्षो विव्याध सायकैः
+bhmj_7.652,heḍihanpāṇḍava yātudhānānsahasraśaḥ / karṇo dhanuṣmatāṃ dhuryo vibabhau rāmavikramaḥ,हेडिहन्पाण्डव यातुधानान्सहस्रशः / कर्णो धनुष्मतां धुर्यो विबभौ रामविक्रमः
+bhmj_7.653,aṣṭāṣṭacakrāmaśaniṃ kālajihvavibhīṣaṇām / bhaimaḥ sasarja karṇāya svayaṃ rudreṇa nirmitām,अष्टाष्टचक्रामशनिं कालजिह्वविभीषणाम् / भैमः ससर्ज कर्णाय स्वयं रुद्रेण निर्मिताम्
+bhmj_7.654,visṛṣṭā rākṣasendreṇa śailasaṃghapramāthinī / sā bhasmasānmahāghoṣā rathamādhirathervyadhāt,विसृष्टा राक्षसेन्द्रेण शैलसंघप्रमाथिनी / सा भस्मसान्महाघोषा रथमाधिरथेर्व्यधात्
+bhmj_7.655,tato 'paraṃ samāsthāya syandanaṃ sūtanandanaḥ / piśācavadanānanyāñjaghāna piśitāśinaḥ,ततो ऽपरं समास्थाय स्यन्दनं सूतनन्दनः / पिशाचवदनानन्याञ्जघान पिशिताशिनः
+bhmj_7.656,virathaḥ kopahutabhugjvālāvalayitekṣaṇaḥ / ghaṭotkaco mahāmāyaḥ punarantaradhīyata,विरथः कोपहुतभुग्ज्वालावलयितेक्षणः / घटोत्कचो महामायः पुनरन्तरधीयत
+bhmj_7.657,atrāntare rākṣasendro bakasya dayitaḥ sakhā / suyodhanābhyanujñāto bīmamāyādalāyudhaḥ,अत्रान्तरे राक्षसेन्द्रो बकस्य दयितः सखा / सुयोधनाभ्यनुज्ञातो बीममायादलायुधः
+bhmj_7.658,hayānāṃ hastikarṇānāṃ piśācamukhavarcasām / yukte śatena gambhīranirghoṣe syāndane sthitam,हयानां हस्तिकर्णानां पिशाचमुखवर्चसाम् / युक्ते शतेन गम्भीरनिर्घोषे स्यान्दने स्थितम्
+bhmj_7.659,taṃ bhīmaḥ pratijagrāha saṃrambhagurugarjitam / siddhamantra ivākampo vīro vetālamutthitam,तं भीमः प्रतिजग्राह संरम्भगुरुगर्जितम् / सिद्धमन्त्र इवाकम्पो वीरो वेतालमुत्थितम्
+bhmj_7.660,ākīryamāṇo ghoreṇa śilaśastrastravarṣiṇā / rākṣasena gadāṃ bhīmaḥ prāhiṇottadvadhāśayā,आकीर्यमाणो घोरेण शिलशस्त्रस्त्रवर्षिणा / राक्षसेन गदां भीमः प्राहिणोत्तद्वधाशया
+bhmj_7.661,tāṃ gadāṃ gadayā rakṣo hatvā jāmbūnadāṅgadām / nadannakālajaladadhvānadhīraḥ khamāviśat,तां गदां गदया रक्षो हत्वा जाम्बूनदाङ्गदाम् / नदन्नकालजलदध्वानधीरः खमाविशत्
+bhmj_7.662,alāyudhena saṃsaktaṃ rajanyāṃ kūṭayodhinā / bhīmaṃ dṛṣṭvā kṣaṇaṃ kṛṣṇaḥ saṃdehākulito 'bhavat,अलायुधेन संसक्तं रजन्यां कूटयोधिना / भीमं दृष्ट्वा क्षणं कृष्णः संदेहाकुलितो ऽभवत्
+bhmj_7.663,tataḥ śaurergirā vīraḥ pravaro raudrakarmaṇām / alāyudhaṃ samabhyāyāttyaktvā karṇaṃ ghaṭotkacaḥ,ततः शौरेर्गिरा वीरः प्रवरो रौद्रकर्मणाम् / अलायुधं समभ्यायात्त्यक्त्वा कर्णं घटोत्कचः
+bhmj_7.664,tayoḥ saṃrabdhayorvyomni saṃnipāto ghanasvanaḥ / abhūdbhṛśaṃ śilāśastranirgharṣoddhūtapāvakaḥ,तयोः संरब्धयोर्व्योम्नि संनिपातो घनस्वनः / अभूद्भृशं शिलाशस्त्रनिर्घर्षोद्धूतपावकः
+bhmj_7.665,citāgnipaṅgalaśmaśrujaṭābhīṣaṇayostayoḥ / dantaniṣpeṣasaṃjātāḥ sphuliṅgā iva babhramuḥ,चिताग्निपङ्गलश्मश्रुजटाभीषणयोस्तयोः / दन्तनिष्पेषसंजाताः स्फुलिङ्गा इव बभ्रमुः
+bhmj_7.666,agnikuṇḍopamānābhyāṃ kuṇḍalābhyāṃ virājitam / alāyudhasyāśu śiraściccheda ca ghaṭotkacaḥ,अग्निकुण्डोपमानाभ्यां कुण्डलाभ्यां विराजितम् / अलायुधस्याशु शिरश्चिच्छेद च घटोत्कचः
+bhmj_7.667,***** alāyudhavadhaḥ || 23 || ***** taṃ hatvā vinadanghoraṃ haiḍimbo ghoravikramaḥ / drutaṃ karṇaṃ samabhyetya śilavarṣairatāḍayat,***** अलायुधवधः ॥ २३ ॥ ***** तं हत्वा विनदन्घोरं हैडिम्बो घोरविक्रमः / द्रुतं कर्णं समभ्येत्य शिलवर्षैरताडयत्
+bhmj_7.668,vaikartano 'pi pārthānāṃ kṣapayitvā varūthinīm / ghaṭotkacasaṃbhrāntaḥ śarajālairapūrayat,वैकर्तनो ऽपि पार्थानां क्षपयित्वा वरूथिनीम् / घटोत्कचसंभ्रान्तः शरजालैरपूरयत्
+bhmj_7.669,athāstreṇa rathaṃ hatvā karṇasya rajanīcaraḥ / trijaganmohanīṃ māyāṃ samādāyāviśannabhaḥ,अथास्त्रेण रथं हत्वा कर्णस्य रजनीचरः / त्रिजगन्मोहनीं मायां समादायाविशन्नभः
+bhmj_7.670,ulmukairāyudhairvṛkṣaiḥ śilābhiḥ parvataistathā / sa jaghāna mahāghoṣaḥ kauravāṇāmanīkinīm,उल्मुकैरायुधैर्वृक्षैः शिलाभिः पर्वतैस्तथा / स जघान महाघोषः कौरवाणामनीकिनीम्
+bhmj_7.671,niśīthe sarvavīreṣu yudhyamāneṣu rakṣasā / dudruvuḥ pṛthivīpālā bhagnasyandanakuñjarāḥ,निशीथे सर्ववीरेषु युध्यमानेषु रक्षसा / दुद्रुवुः पृथिवीपाला भग्नस्यन्दनकुञ्जराः
+bhmj_7.672,saṃhāre sarvayodhānāṃ tasminnatibhayaṃkare / niṣkampaḥ samare karṇaḥ sāyakaiḥ khamapūrayat,संहारे सर्वयोध��नां तस्मिन्नतिभयंकरे / निष्कम्पः समरे कर्णः सायकैः खमपूरयत्
+bhmj_7.673,gagane vidhyamānānāṃ śilānāṃ karṇamārgaṇaiḥ / jvālājālajaṭālānāmabhūccaṭacaṭāravaḥ,गगने विध्यमानानां शिलानां कर्णमार्गणैः / ज्वालाजालजटालानामभूच्चटचटारवः
+bhmj_7.674,tataḥ parighanistriṃśaśataghniprāsamudgarāḥ / satriśūlagadācakrabhusuṇḍiśaratomarāḥ,ततः परिघनिस्त्रिंशशतघ्निप्रासमुद्गराः / सत्रिशूलगदाचक्रभुसुण्डिशरतोमराः
+bhmj_7.675,karṇānane rākṣasena prāsta viṣamayodhinā / cakrire kauravānīkaṃ hataṃ kālaśatairiva,कर्णानने राक्षसेन प्रास्त विषमयोधिना / चक्रिरे कौरवानीकं हतं कालशतैरिव
+bhmj_7.676,vidrute ca tathā sainye raktakulyāvarohini / vidyamāne nirādhāre rādheye dhairyaśālini,विद्रुते च तथा सैन्ये रक्तकुल्यावरोहिनि / विद्यमाने निराधारे राधेये धैर्यशालिनि
+bhmj_7.677,svastītyuktvā prayāteṣu vyomnaḥ siddhasurarṣiṣu / akampata jagatsarvaṃ rākṣasendrasya māyayā,स्वस्तीत्युक्त्वा प्रयातेषु व्योम्नः सिद्धसुरर्षिषु / अकम्पत जगत्सर्वं राक्षसेन्द्रस्य मायया
+bhmj_7.678,yudhyamānaṃ tato vīraṃ karṇamabhyetya kauravaḥ / avadatsarvasaṃhārasaṃtrāsāyāsakātaraḥ,युध्यमानं ततो वीरं कर्णमभ्येत्य कौरवः / अवदत्सर्वसंहारसंत्रासायासकातरः
+bhmj_7.679,tvayārjunavadhe śaktirdhāryate kimanarthakā / asminniśīthe ko hyasmānmucyate yaḥ punarjayet,त्वयार्जुनवधे शक्तिर्धार्यते किमनर्थका / अस्मिन्निशीथे को ह्यस्मान्मुच्यते यः पुनर्जयेत्
+bhmj_7.680,etadākarṇya rādheyaḥ śakradattāṃ mahāprabhām / ekavīravadhāyattāṃ suciraṃ parirakṣitām,एतदाकर्ण्य राधेयः शक्रदत्तां महाप्रभाम् / एकवीरवधायत्तां सुचिरं परिरक्षिताम्
+bhmj_7.681,dāraṇīṃ daityasaṅghānāmutsasarja nabhastale / yasyā jvālāvalīdhāmnā sīmantitamivābhavat,दारणीं दैत्यसङ्घानामुत्ससर्ज नभस्तले / यस्या ज्वालावलीधाम्ना सीमन्तितमिवाभवत्
+bhmj_7.682,tejasvino rākṣasasya dṛḍhaṃ vakṣo vidārya sā / jagāma tridivaṃ dīptā prāṇaśaktirivāparā,तेजस्विनो राक्षसस्य दृढं वक्षो विदार्य सा / जगाम त्रिदिवं दीप्ता प्राणशक्तिरिवापरा
+bhmj_7.683,dagdhamāyastadā kṣipraṃ haiḍimbo mandarākṛtiḥ / patannirbhinnahṛdayaḥ pipeṣa kuruvāhinīm,दग्धमायस्तदा क्षिप्रं हैडिम्बो मन्दराकृतिः / पतन्निर्भिन्नहृदयः पिपेष कुरुवाहिनीम्
+bhmj_7.684,***** rātriyuddhe ghaṭotkacavadhaḥ || 24 || ***** hate ghaṭotkace vīre daśakaṇṭhaparākrame / prahṛṣṭāḥ kuravaḥ karṇaṃ rāmopamamapūjayan,***** रात्रियुद्धे घटोत्कचवधः ॥ २४ ॥ ***** हते घटोत्कचे वीरे दशकण्ठपराक्रमे / प्रहृष्टाः कुरवः कर्णं रामोपममपूजयन्
+bhmj_7.685,śaktihīne tataḥ karṇe nadatkāliyasūdanaḥ / viṣṇo pāṇḍavānīke nanartānandanirbharaḥ,शक्तिहीने ततः कर्णे नदत्कालियसूदनः / विष्णो पाण्डवानीके ननर्तानन्दनिर्भरः
+bhmj_7.686,valatpītāṃśukāstasya nṛtyato vibabhurbhujāḥ / sphūrjatikañjalkapaṭalā vātalolā iva drumāḥ,वलत्पीतांशुकास्तस्य नृत्यतो विबभुर्भुजाः / स्फूर्जतिकञ्जल्कपटला वातलोला इव द्रुमाः
+bhmj_7.687,tamūce nindayanpārtho haiḍimbavadhaduḥkhitaḥ / ko 'yaṃ viṣādasamaye praharṣaste janārdana,तमूचे निन्दयन्पार्थो हैडिम्बवधदुःखितः / को ऽयं विषादसमये प्रहर्षस्ते जनार्दन
+bhmj_7.688,śrutvaitadabravītkṛṣṇo jitaḥ karṇo 'dhunā sakhe / haiḍimbavapuṣaḥ prāṇaścintācapalacetasaḥ,श्रुत्वैतदब्रवीत्कृष्णो जितः कर्णो ऽधुना सखे / हैडिम्बवपुषः प्राणश्चिन्ताचपलचेतसः
+bhmj_7.689,śaktiśca karṇadordaṇḍātsamaṃ yātā jayāya vaḥ / ekalavyajarāsaṃdhaśiśupālādayo mayā,शक्तिश्च कर्णदोर्दण्डात्समं याता जयाय वः / एकलव्यजरासंधशिशुपालादयो मया
+bhmj_7.690,purā yuddhamidaṃ jñātvā durjayāḥ śaktibhirhatāḥ / evameva raṇe karṇo na jeyastridaśairapi,पुरा युद्धमिदं ज्ञात्वा दुर्जयाः शक्तिभिर्हताः / एवमेव रणे कर्णो न जेयस्त्रिदशैरपि
+bhmj_7.691,kiṃ punarghorayā pārtha śaktyā vāsavadattayā / tvayi notsṛṣṭavāñśaktiṃ satataṃ mohito mayā / karṇa pratiniśaṃ pāpaiḥ preryamāṇo 'pi kauravaiḥ,किं पुनर्घोरया पार्थ शक्त्या वासवदत्तया / त्वयि नोत्सृष्टवाञ्शक्तिं सततं मोहितो मया / कर्ण प्रतिनिशं पापैः प्रेर्यमाणो ऽपि कौरवैः
+bhmj_7.692,ityuktavati dāśārhe siddhavīravadhārditāḥ / nirvibhāgaṃ yuyudhire krodhāndhāḥ kurupāṇḍavāḥ,इत्युक्तवति दाशार्हे सिद्धवीरवधार्दिताः / निर्विभागं युयुधिरे क्रोधान्धाः कुरुपाण्डवाः
+bhmj_7.693,haiḍimbe nihate rājā śokatapto yudhiṣṭhiraḥ / āśvāsitaḥ keśavena kupittaḥ karṇamādravat,हैडिम्बे निहते राजा शोकतप्तो युधिष्ठिरः / आश्वासितः केशवेन कुपित्तः कर्णमाद्रवत्
+bhmj_7.694,nṛpairanugataḥ sarvaiḥ praviṣṭaḥ kuruvāhinīm / abhyetya bhagavānvyāso dharmarājamabhāṣata,नृपैरनुगतः सर्वैः प्रविष्टः कुरुवाहिनीम् / अभ्येत्य भगवान्व्यासो धर्मराजमभाषत
+bhmj_7.695,diṣṭyā nādhiratheḥ śaktyā kṛtaṃ jagadanarjunam / adhunā vīra yudhyasva niḥsaṃrambhamanākulaḥ,दिष्ट्या नाधिरथेः शक्त्या कृतं जगदनर्जुनम् / अधुना वीर युध्यस्व निःसंरम्भमनाकुलः
+bhmj_7.696,itaścaturbhirdivasairna bhaviṣyanti bhūmipāḥ / dharmavīra tjaja krodhaṃ sadā dharmānugo jayaḥ,इतश्चतुर्भिर्दिवसैर्न भविष्यन्ति भूमिपाः / धर्मवीर त्जज क्रोधं सदा धर्मानुगो जयः
+bhmj_7.697,ityuktvāntarhite vyāse bhīmārjunayudhiṣṭhirāḥ / cakrire samaraṃ ghoraṃ droṇakarṇakṛpādibhiḥ,इत्युक्त्वान्तर्हिते व्यासे भीमार्जुनयुधिष्ठिराः / चक्रिरे समरं घोरं द्रोणकर्णकृपादिभिः
+bhmj_7.698,sā kālarātriḥ śūrāṇāmutsavo yakṣarakṣasām / sahasrayāmatāṃ yātā triyāmābūnmahībhujām,सा कालरात्रिः शूराणामुत्सवो यक्षरक्षसाम् / सहस्रयामतां याता त्रियामाबून्महीभुजाम्
+bhmj_7.699,tato nidrākule sainye śānte śastrakṛtakṣate / dṛṣṭvā jagāda kāruṇyācchvetāśvo yaśasāṃ nidhiḥ,ततो निद्राकुले सैन्ये शान्ते शस्त्रकृतक्षते / दृष्ट्वा जगाद कारुण्याच्छ्वेताश्वो यशसां निधिः
+bhmj_7.700,muhurte 'sminnirāloke khinnāḥ sarve mahārathāḥ / kṣaṇaṃ bhajantu viśrāntiṃ nidrāmukulitekṣaṇāḥ,मुहुर्ते ऽस्मिन्निरालोके खिन्नाः सर्वे महारथाः / क्षणं भजन्तु विश्रान्तिं निद्रामुकुलितेक्षणाः
+bhmj_7.701,ityukte sainikāḥ sarve praśaṃsanto dhanaṃjayam / kṣaṇaṃ gajarathaskandaniṣṇṇāstatyajuḥ śramam,इत्युक्ते सैनिकाः सर्वे प्रशंसन्तो धनंजयम् / क्षणं गजरथस्कन्दनिष्ण्णास्तत्यजुः श्रमम्
+bhmj_7.702,niḥsyandanāgaturagā niscalacchatracāmarāḥ / aṅkanyastāyudhabhāṭāstāḥ senā niścalā bhabhuḥ,निःस्यन्दनागतुरगा निस्चलच्छत्रचामराः / अङ्कन्यस्तायुधभाटास्ताः सेना निश्चला भभुः
+bhmj_7.703,athodyayau vyomakṛpāṇapaṭṭadantatsaruḥ kāntisarinmarālaḥ / candro jagatkuñjarakarṇaśaṅkho digaṅganāmaṇḍanadarpaṇaśrīḥ,अथोद्ययौ व्योमकृपाणपट्टदन्तत्सरुः कान्तिसरिन्मरालः / चन्द्रो जगत्कुञ्जरकर्णशङ्खो दिगङ्गनामण्डनदर्पणश्रीः
+bhmj_7.704,tataḥ samastavīrāṇāṃ saṃmukhāhavapātinām / yaśobhiriva śītāṃśuraṃśubhirdyāmapūrayat,ततः समस्तवीराणां संमुखाहवपातिनाम् / यशोभिरिव शीतांशुरंशुभिर्द्यामपूरयत्
+bhmj_7.705,tuṣārahararuciraiḥ kiraṇairamṛtatviṣaḥ / cāmarairiva bhūpālā vījyamānāḥ kṣaṇaṃ babhuḥ,तुषारहररुचिरैः किरणैरमृतत्विषः / चामरैरिव भूपाला वीज्यमानाः क्षणं बभुः
+bhmj_7.706,śareṣvaṅkuritaścandraḥ sāndraṃ pallavitomiṃṣu / hareṣu phullito rājñāṃ śaṅkheṣu phalito 'bhavat,शरेष्वङ्कुरितश्चन्द्रः सान्द्रं पल्लवितोमिंषु / हरेषु फुल्लितो राज्ञां शङ्खेषु फलितो ऽभवत्
+bhmj_7.707,pratibimbagato raktataṭinīṣu niśākaraḥ / babhau saṃdhyāsaveneva ghūrṇamānāruṇacchaviḥ,प्रतिबिम्बगतो रक्ततटिनीषु निशाकरः / बभौ संध्यासवेनेव घूर्णमानारुणच्छविः
+bhmj_7.708,tataḥ kṣīṇe kṣapākāle dhvajinī rājayakṣmaṇi / udyayau śoṇitātāmro bhagavānvāsareśvaraḥ,ततः क्षीणे क्षपाकाले ध्वजिनी राजयक्ष्मणि / उद्ययौ शोणिताताम्रो भगवान्वासरेश्वरः
+bhmj_7.709,***** caturthadivase rātriyuddham || 25 || ***** duryodhanena vākyalyairarditaḥ kumbhasaṃbhavaḥ / tato dadāha divyāstrairanastrajñānapi krudhā,***** चतुर्थदिवसे रात्रियुद्धम् ॥ २५ ॥ ***** दुर्योधनेन वाक्यल्यैरर्दितः कुम्भसंभवः / ततो ददाह दिव्यास्त्रैरनस्त्रज्ञानपि क्रुधा
+bhmj_7.710,punaḥ pravṛtte samare nirmaryāde jagatkṣaye / droṇena vadhyamānānāmānandastumulo 'bhavat,पुनः प्रवृत्ते समरे निर्मर्यादे जगत्क्षये / द्रोणेन वध्यमानानामानन्दस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_7.711,tasminnakālakalpānte rudraḥ kiṃ vāpuṣāmunā / saṃhartumudyato lokānityūcurvyomacāriṇaḥ,तस्मिन्नकालकल्पान्ते रुद्रः किं वापुषामुना / संहर्तुमुद्यतो लोकानित्यूचुर्व्योमचारिणः
+bhmj_7.712,cedisomakapāñcālamatsyakekayasṛñjayāḥ / na śarma lebhire vīrāḥ pīḍitā droṇasāyakaiḥ,चेदिसोमकपाञ्चालमत्स्यकेकयसृञ्जयाः / न शर्म लेभिरे वीराः पीडिता द्रोणसायकैः
+bhmj_7.713,tato virāṭadrupadau bhāradvājaṃ śitaiḥ śaraiḥ / saṃcchādya cakratuḥ kṣipraṃ vismayaṃ tava dhanvinām,ततो विराटद्रुपदौ भारद्वाजं शितैः शरैः / संच्छाद्य चक्रतुः क्षिप्रं विस्मयं तव धन्विनाम्
+bhmj_7.714,droṇo 'tha pārṣatasutānhatvā vipulavikramān / kaṇṭhāñjahāra bhallābhyāṃ virāṭadrupadau samam,द्रोणो ऽथ पार्षतसुतान्हत्वा विपुलविक्रमान् / कण्ठाञ्जहार भल्लाभ्यां विराटद्रुपदौ समम्
+bhmj_7.715,***** virāṭadrupadavadhaḥ || 26 || ***** matsyapāñcālasenāsu bhagnāsu pavanātmajaḥ / dhṛṣṭadyumnamukhaiḥ sārdhaṃ droṇānīkamupādravat,***** विराटद्रुपदवधः ॥ २६ ॥ ***** मत्स्यपाञ्चालसेनासु भग्नासु पवनात्मजः / धृष्टद्युम्नमुखैः सार्धं द्रोणानीकमुपाद्रवत्
+bhmj_7.716,karṇasaubalahārdikyaduḥśāsanamukhāstataḥ / bhīmapārṣatasaineyaphalgunādyānayodhayan,कर्णसौबलहार्दिक्यदुःशासनमुखास्ततः / भीमपार्षतसैनेयफल्गुनाद्यानयोधयन्
+bhmj_7.717,saṃghaṭṭaḥ sarvavīrāṇāṃ tumule saṃprahāriṇi / āyātsollolakīlālakulyā kallolamālinī,संघट्टः सर्ववीराणां तुमुले संप्रहारिणि / आयात्सोल्लोलकीलालकुल्या कल्लोलमालिनी
+bhmj_7.718,pāñcālacedimatsyānāṃ kurvāṇāṃ kadanaṃ raṇe / droṇaṃ vilokya kaṃsārirbabhāṣe pāṇḍunandanam,पाञ्चालचेदिमत्स्यानां कुर्वाणां कदनं रणे / द्रोणं विलोक्य कंसारिर्बभाषे पाण्डुनन्दनम्
+bhmj_7.719,jāmadagnyasya śiṣyo 'yaṃ pravṛddhaḥ kṣatriyānalaḥ / divyāstraduḥsahaśikhaḥ soḍhuṃ naḥ kena pāryate,जामदग्न्यस्य शिष्यो ऽयं प्रवृद्धः क्षत्रियानलः / दिव्यास्त्रदुःसहशिखः सोढुं नः केन पार्यते
+bhmj_7.720,sarvātmanā yudhyamāno durjayaḥ sāyudho guruḥ / udyataḥ kartumadyaiva jāne niṣpāṇḍavaṃ jagat,सर्वात्मना युध्यमानो दुर्जयः सायुधो गुरुः / उद्यतः कर्तुमद्यैव जाने निष्पाण्डवं जगत्
+bhmj_7.721,putraṃ tu nihataṃ śrutvā dhruvameṣa na yotsyate / tasmādyuktimupāśritya jaye nītirvidhīyatām,पुत्रं तु निहतं श्रुत्वा ध्रुवमेष न योत्स्यते / तस्माद्युक्तिमुपाश्रित्य जये नीतिर्विधीयताम्
+bhmj_7.722,śrutvaitadarjune karṇau pidhāyādhomukhasthite / kathaṃcidabhyupagamānmūke pāṇḍavabhūpatau,श्रुत्वैतदर्जुने कर्णौ पिधायाधोमुखस्थिते / कथंचिदभ्युपगमान्मूके पाण्डवभूपतौ
+bhmj_7.723,aśvatthāmābhidhaṃ hatvā gadayā madakuñjaram / uccaiḥ putravadhaṃ bhīmo droṇamaśrāvayatpuraḥ,अश्वत्थामाभिधं हत्वा गदया मदकुञ्जरम् / उच्चैः पुत्रवधं भीमो द्रोणमश्रावयत्पुरः
+bhmj_7.724,lajjamānena bhīmena vyāhṛtaṃ bhṛśamapriyam / durjayaṃ tanayaṃ matvā droṇo mene na tattathā,लज्जमानेन भीमेन व्याहृतं भृशमप्रियम् / दुर्जयं तनयं मत्वा द्रोणो मेने न तत्तथा
+bhmj_7.725,sa praviśyātha pāñcālāndhṛṣṭadyumnajighāṃsayā / jaghāna vīrayodhānāṃ rathānāmayutāni ṣaṭ,स प्रविश्याथ पाञ्चालान्धृष्टद्युम्नजिघांसया / जघान वीरयोधानां रथानामयुतानि षट्
+bhmj_7.726,cedipāñcālamatsyānāṃ brahmastreṇogravikramaḥ / prayutānyadahatkruddho droṇo rudra ivāparaḥ,चेदिपाञ्चालमत्स्यानां ब्रह्मस्त्रेणोग्रविक्रमः / प्रयुतान्यदहत्क्रुद्धो द्रोणो रुद्र इवापरः
+bhmj_7.727,nighnanprabhadrakānvīrānsomakāśca prahāriṇaḥ / caturvarṣaśato darpādyuveva vicacāra saḥ,निघ्नन्प्रभद्रकान्वीरान्सोमकाश्च प्रहारिणः / चतुर्वर्षशतो दर्पाद्युवेव विचचार सः
+bhmj_7.728,ṛṣayo 'tha samabhyetya taṃ krūratarakāriṇam / tasmādavārayanghorāllokasaṃhāravaiśasāt,ऋषयो ऽथ समभ्येत्य तं क्रूरतरकारिणम् / तस्मादवारयन्घोराल्लोकसंहारवैशसात्
+bhmj_7.729,munisaṃghe gate vyomnā droṇo bhīmavacaḥ smaran / yudhiṣṭhiraṃ śaṅkitadhīrapṛcchatsatyavikramam,मुनिसंघे गते व्योम्ना द्रोणो भीमवचः स्मरन् / युधिष्ठिरं शङ्कितधीरपृच्छत्सत्यविक्रमम्
+bhmj_7.730,govindenārthito yatnāllokasaṃhāraśāntaye / yudhiṣṭhirastadevoktvā svairaṃ hastītyabhāṣata,गोविन्देनार्थितो यत्नाल्लोकसंहारशान्तये / युधिष्ठिरस्तदेवोक्त्वा स्वैरं हस्तीत्यभाषत
+bhmj_7.731,aspṛśanto hayā bhūmimavahanye yudhiṣṭhiram / te nīcagāminastūrṇamasatyaguravo 'bhavan,अस्पृशन्तो हया भूमिमवहन्ये युधिष्ठिरम् / ते नीचगामिनस्तूर्णमसत्यगुरवो ऽभवन्
+bhmj_7.732,tataḥ saviṣanārācairnirbhinna iva marmasu / niścityātmavadhaṃ droṇaścitrārpita ivābhavat,ततः सविषनाराचैर्निर्भिन्न इव मर्मसु / निश्चित्यात्मवधं द्रोणश्चित्रार्पित इवाभवत्
+bhmj_7.733,taṃ jihvādīptaviśikho dhṛṣṭadyumno 'vadaddrutam / aho tanu brāhmaṇo bhūtvā piśitāśīva niṣkṛpaḥ / karoṣi kaluṣaṃ karma nihate 'pi priye sute,तं जिह्वादीप्तविशिखो धृष्टद्युम्नो ऽवदद्द्रुतम् / अहो तनु ब्राह्मणो भूत्वा पिशिताशीव निष्कृपः / करोषि कलुषं कर्म निहते ऽपि प्रिये सुते
+bhmj_7.734,tacchrutvā sahasā droṇastyaktvā cāpaṃ saha krudhā / dattvā sarvābhayaṃ maunī dadarśa jyotirāntaram,तच्छ्रुत्वा सहसा द्रोणस्त्यक्त्वा चापं सह क्रुधा / दत्त्वा सर्वाभयं मौनी ददर्श ज्योतिरान्तरम्
+bhmj_7.735,tasya ṣaṭkośasaṃghasya saṃpuṭatrayapātanāt / brahmarandhraviniṣkrāntaṃ jyotirvyoma samāviśat,तस्य षट्कोशसंघस्य संपुटत्रयपातनात् / ब्रह्मरन्ध्रविनिष्क्रान्तं ज्योतिर्व्योम समाविशत्
+bhmj_7.736,atrāntare samākṛṣya dhṛṣṭadyumnaḥ śiroruhaiḥ / krodhāndhaḥ pāṇḍutanayairvāryamāṇo 'pi saṃbhramam,अत्रान्तरे समाकृष्य धृष्टद्युम्नः शिरोरुहैः / क्रोधान्धः पाण्डुतनयैर्वार्यमाणो ऽपि संभ्रमम्
+bhmj_7.737,gurorakṛṣṭaśastrasya dhāmni saṃkrāntatejasaḥ / śiro jahāra khaḍgena dhikkṛtaḥ sravarājabhiḥ,गुरोरकृष्टशस्त्रस्य धाम्नि संक्रान्ततेजसः / शिरो जहार खड्गेन धिक्कृतः स्रवराजभिः
+bhmj_7.738,***** droṇavadhaḥ || 27 || ***** hate rukmarathe vīre gurau sarvadhanuṣmatām / saṃbhrāntā dudruvuḥ sarve kauravāṇāṃ mahārathāḥ,***** द्रोणवधः ॥ २७ ॥ ***** हते रुक्मरथे वीरे गुरौ सर्वधनुष्मताम् / संभ्रान्ता दुद्रुवुः सर्वे कौरवाणां महारथाः
+bhmj_7.739,bhagnaṃ kurubalaṃ dṛṣṭvā śaṅkito droṇanandanaḥ / kimetaditi papraccha sāśrunetraṃ suyodhanam,भग्नं कुरुबलं दृष्ट्वा शङ्कितो द्रोणनन्दनः / किमेतदिति पप्रच्छ साश्रुनेत्रं सुयोधनम्
+bhmj_7.740,tasminnadhomukhe duḥkhāddhoraṃ vaktumanīśvare / tatpreritaḥ pitṛvadhaṃ gautamo 'smau nyavedayat,तस्मिन्नधोमुखे दुःखाद्धोरं वक्तुमनीश्वरे / तत्प्रेरितः पितृवधं गौतमो ऽस्मौ न्यवेदयत्
+bhmj_7.741,śrutvā sa vaiśasaṃ ghoraṃ chadmanā vihitaṃ gurau / pāñcālyena nṛśaṃsena jajvāla krodhavahninā,श्रुत्वा स वैशसं घोरं छद्मना विहितं गुरौ / पाञ्चाल्येन नृशंसेन जज्वाल क्रोधवह्निना
+bhmj_7.742,tasya niḥśvasataḥ kopātkālasyeva didhakṣataḥ / saṃrambhaḥ sarvabhūtānāṃ babhūvātibhayaṃkaraḥ,तस्य निःश्वसतः कोपात्कालस्येव दिधक्षतः / संरम्भः सर्वभूतानां बभूवातिभयंकरः
+bhmj_7.743,niṣpiṣyapāṇinā pāṇiṃ so 'bravītsāśrulocanaḥ / aho mamāpi janakaḥ keśagrahaṇamāptavān,निष्पिष्यपाणिना पाणिं सो ऽब्रवीत्साश्रुलोचनः / अहो ममापि जनकः केशग्रहणमाप्तवान्
+bhmj_7.744,ghātayitvā mṛṣāvādī guruṃ rājā bakavrataḥ / mayi jīvati kaunteyaḥ kathaṃ prāpsyati medinīm,घातयित्वा मृषावादी गुरुं राजा बकव्रतः / मयि जीवति कौन्तेयः कथं प्राप्स्यति मेदिनीम्
+bhmj_7.745,adya matkopanirdagdhe pāṇḍuputre sarājake / bhārgavasya smariṣyanti vīrāḥ kṣattrakulacchidaḥ,अद्य मत्कोपनिर्दग्धे पाण्डुपुत्रे सराजके / भार्गवस्य स्मरिष्यन्ति वीराः क्षत्त्रकुलच्छिदः
+bhmj_7.746,kṛtvādya pārṣatapaśuṃ krodhāgnerupahāratām / akṛṣṇapārthāṃ pṛthivīmeṣo 'haṃ kartumudyataḥ,कृत्वाद्य पार्षतपशुं क्रोधाग्नेरुपहारताम् / अकृष्णपार्थां पृथिवीमेषो ऽहं कर्तुमुद्यतः
+bhmj_7.747,purā mahyaṃ pitā prādādastraṃ nārāyaṇoditam / tenādya saṃhṛtāṃllokānmayā paśyantu khecarāḥ,पुरा मह्यं पिता प्रादादस्त्रं नारायणोदितम् / तेनाद्य संहृतांल्लोकान्मया पश्यन्तु खेचराः
+bhmj_7.748,ityuktvā saṃdadhe dhīptaṃ tadastraṃ niyataḥ śuciḥ / yenāśvatthadalālolā vicacālajagattrayī,इत्युक्त्वा संदधे धीप्तं तदस्त्रं नियतः शुचिः / येनाश्वत्थदलालोला विचचालजगत्त्रयी
+bhmj_7.749,tato nanāda manthādrikṣubhitāmbhodhiniḥsvanam / drauṇiryena diśaḥ sarvā yayuḥ śakalatāmiva,ततो ननाद मन्थाद्रिक्षुभिताम्भोधिनिःस्वनम् / द्रौणिर्येन दिशः सर्वा ययुः शकलतामिव
+bhmj_7.750,tato vyathitamālokya svasainyaṃ śvetavāhanaḥ / jagāda dharmatanayaṃ śvasannanuśayākulaḥ / vyājādvibhavalubdhena śiṣyeṇa nihato guruḥ,ततो व्यथितमालोक्य स्वसैन्यं श्वेतवाहनः / जगाद धर्मतनयं श्वसन्ननुशयाकुलः / व्याजाद्विभवलुब्धेन शिष्येण निहतो गुरुः
+bhmj_7.751,iti pralāpamukhare surarājasute guroḥ / kopādātāmranayanaḥ provāca pavanātmajaḥ,इति प्रलापमुखरे सुरराजसुते गुरोः / कोपादाताम्रनयनः प्रोवाच पवनात्मजः
+bhmj_7.752,na nāma munivatpārtha kṣattriyo vaktumarhasi / ghorāpakāre kaḥ śatrau raṇe nyāyamupekṣate,न नाम मुनिवत्पार्थ क्षत्त्रियो वक्तुमर्हसि / घोरापकारे कः शत्रौ रणे न्यायमुपेक्षते
+bhmj_7.753,asminmama bhuje vīre gadāpraṇayini sthite / tvayi kṛṣṇe ca kiṃ nāma drauṇiślāghābhinandyate,अस्मिन्मम भुजे वीरे गदाप्रणयिनि स्थिते / त्वयि कृष्णे च किं नाम द्रौणिश्लाघाभिनन्द्यते
+bhmj_7.754,ityukte bhīmasenena pārṣator'junamabravīt / lokāntako vikarmastho brahmabandhurhato mayā,इत्युक्ते भीमसेनेन पार्षतोर्ऽजुनमब्रवीत् / लोकान्तको विकर्मस्थो ब्रह्मबन्धुर्हतो मया
+bhmj_7.755,brahmāstreṇa hato yena muktavarmā pṛthagjanaḥ / sarvopāyaiḥ sa hantavyo 'suravadviśvakaṇṭakaḥ,ब्रह्मास्त्रेण हतो येन मुक्तवर्मा पृथग्जनः / सर्वोपायैः स हन्तव्यो ऽसुरवद्विश्वकण्टकः
+bhmj_7.756,tvayā hataḥ kathaṃ bhīṣmaḥ sa ca prāgjyotiṣeśvaraḥ / pituḥ sakhā kimetena gahanā vīravṛttayaḥ,त्वया हतः कथं भीष्मः स च प्राग्ज्योतिषेश्वरः / पितुः सखा किमेतेन गहना वीरवृत्तयः
+bhmj_7.757,dhṛṣṭadyumnavacaḥ śrutvā tiryagjihmīkṛtekṣaṇaḥ / niḥśvasya kopasaṃtapto dhigdhigityarjuno 'bravīt,धृष्टद्युम्नवचः श्रुत्वा तिर्यग्जिह्मीकृतेक्षणः / निःश्वस्य कोपसंतप्तो धिग्धिगित्यर्जुनो ऽब्रवीत्
+bhmj_7.758,lajjānate dharmasute mūkībhūteṣu rājasu / sātyakiḥ kopasaṃtapto dhṛṣṭadyumnamabhāṣata,लज्जानते धर्मसुते मूकीभूतेषु राजसु / सात्यकिः कोपसंतप्तो धृष्टद्युम्नमभाषत
+bhmj_7.759,bata pāpa vayaṃ sarve ye gurughnaṃ puraḥ sthitam / svastivatpratibhāṣante hantavyaṃ tvāṃ prayatnataḥ,बत पाप वयं सर्वे ये गुरुघ्नं पुरः स्थितम् / स्वस्तिवत्प्रतिभाषन्ते हन्तव्यं त्वां प्रयत्नतः
+bhmj_7.760,ityuktavati śaineye jagāda drupadātmajaḥ / aho nu paradoṣajño nirdeṣa iva bhāṣase,इत्युक्तवति शैनेये जगाद द्रुपदात्मजः / अहो नु परदोषज्ञो निर्देष इव भाषसे
+bhmj_7.761,bhūriśravāḥ prāyagataḥ kṛttabāhuḥ kirīṭinā / nṛśaṃsa patitācāra kenānyena nipātitaḥ,भूरिश्रवाः प्रायगतः कृत्तबाहुः किरीटिना / नृशंस पतिताचार केनान्येन निपातितः
+bhmj_7.762,naitadvācyaṃ tvayā bhūpo bāṇaistvāmanyathā śitaiḥ / karomi śikṣāgurubhirvinayāvanivartinam,नैतद्वाच्यं त्वया भूपो बाणैस्त्वामन्यथा शितैः / करोमि शिक्षागुरुभिर्विनयावनिवर्तिनम्
+bhmj_7.763,iti bruvāṇau saṃrambhāttau mitho hantumudyatau / ni(nya)vārayatkṛṣṇagirā bhīmasenaḥ sahānujaiḥ,इति ब्रुवाणौ संरम्भात्तौ मिथो हन्तुमुद्यतौ / नि(न्य)वारयत्कृष्णगिरा भीमसेनः सहानुजैः
+bhmj_7.764,tataḥ kṣaṇātsamāvṛtte kururājabalārṇave / droṇātmajāstrapihitā nālakṣyanta diśo daśa,ततः क्षणात्समावृत्ते कुरुराजबलार्णवे / द्रोणात्मजास्त्रपिहिता नालक्ष्यन्त दिशो दश
+bhmj_7.765,nārāyaṇāstraniḥsṛtaiḥ pradīptāyudhamaṇḍalaiḥ / badhyamānālpaśeṣābhūtpāṇḍavānāmanīkinī,नारायणास्त्रनिःसृतैः प्रदीप्तायुधमण्डलैः / बध्यमानाल्पशेषाभूत्पाण्डवानामनीकिनी
+bhmj_7.766,tasminnāyudhasaṃgharṣajātajvālāśatākule / ghore subhaṭasaṃhāre trasto rājā yudhiṣṭhiraḥ,तस्मिन्नायुधसंघर्षजातज्वालाशताकुले / घोरे सुभटसंहारे त्रस्तो राजा युधिष्ठिरः
+bhmj_7.767,uvāca pārṣatamukhānvīkṣamāṇaḥ kirīṭinam / palāyantāmitaḥ sarve mahadbhayamupasthitam,उवाच पार्षतमुखान्वीक्षमाणः किरीटिनम् / पलायन्तामितः सर्वे महद्भयमुपस्थितम्
+bhmj_7.768,mādhyasthyamāsthito jiṣṇuḥ kopito nidhanādguroḥ / yenābhimanyurvṛddhena vyājādbālo nipātitaḥ,माध्यस्थ्यमास्थितो जिष्णुः कोपितो निधनाद्गुरोः / येनाभिमन्युर्वृद्धेन व्याजाद्बालो निपातितः
+bhmj_7.769,satyajitpramukhā yena hatāste te mahārathāḥ / durbhedyaṃ kavacaṃ prādāddivyaṃ duryodhanāya yaḥ,सत्यजित्प्रमुखा येन हतास्ते ते महारथाः / दुर्भेद्यं कवचं प्रादाद्दिव्यं दुर्योधनाय यः
+bhmj_7.770,kriyatāṃ nādhunā yuddhaṃ svasti pārthāya dhīmate / evaṃ vahniṃ pravekṣyāmi drauṇiṃ kālaṃ saheta kaḥ,क्रियतां नाधुना युद्धं स्वस्ति पार्थाय धीमते / एवं वह्निं प्रवेक्ष्यामि द्रौणिं कालं सहेत कः
+bhmj_7.771,ityukte dharmarājena bhujāvutkṣipya keśavaḥ / uccairuvāca bhūpālāñjvalitānstratejasā,इत्युक्ते धर्मराजेन भुजावुत्क्षिप्य केशवः / उच्��ैरुवाच भूपालाञ्ज्वलितान्स्त्रतेजसा
+bhmj_7.772,bho bhoḥ śastraṃ parityajya rathebhyo vrajata kṣitim / astreṇānena hanyante na viśastrā bhuvi sthitāḥ,भो भोः शस्त्रं परित्यज्य रथेभ्यो व्रजत क्षितिम् / अस्त्रेणानेन हन्यन्ते न विशस्त्रा भुवि स्थिताः
+bhmj_7.773,iti bruvāṇe saṃrambhātsāvegaṃ kaiṭabhadviṣi / bhīmo babhāṣe bhūpālānabhayaṃ kartumarhatha,इति ब्रुवाणे संरम्भात्सावेगं कैटभद्विषि / भीमो बभाषे भूपालानभयं कर्तुमर्हथ
+bhmj_7.774,eṣo 'haṃ samayaprakhyāṃ gadāmādāya daṃśitaḥ / drauṇimabhyudyato hantuṃ paśyantu kurupāṇḍavāḥ,एषो ऽहं समयप्रख्यां गदामादाय दंशितः / द्रौणिमभ्युद्यतो हन्तुं पश्यन्तु कुरुपाण्डवाः
+bhmj_7.775,iti garjantamāyāntaṃ pāvaniṃ droṇanandanaḥ / hasanmūḍho 'yamityuktvā śarajālairapūrayat,इति गर्जन्तमायान्तं पावनिं द्रोणनन्दनः / हसन्मूढो ऽयमित्युक्त्वा शरजालैरपूरयत्
+bhmj_7.776,tato nārāyaṇāstreṇa dahyamānāḥ samantataḥ / avātaranvāhanebhya śastrāṇyutsṛjya bhūmipāḥ,ततो नारायणास्त्रेण दह्यमानाः समन्ततः / अवातरन्वाहनेभ्य शस्त्राण्युत्सृज्य भूमिपाः
+bhmj_7.777,rathe sthitaṃ yudhyamānaṃ bhīmasenamasaṃbhramāt / astrajvālāvalīcakramekībhūtaṃ samāpatat,रथे स्थितं युध्यमानं भीमसेनमसंभ्रमात् / अस्त्रज्वालावलीचक्रमेकीभूतं समापतत्
+bhmj_7.778,prajavāgniśikhākūṭasaṃghaṭṭantaritaṃ kṣaṇāt / arjuno bhīmamālokya varuṇāstramavāsṝjat,प्रजवाग्निशिखाकूटसंघट्टन्तरितं क्षणात् / अर्जुनो भीममालोक्य वरुणास्त्रमवासॄजत्
+bhmj_7.779,nārāyaṇāstradahanaistadastramabhito hatam / modhīkṛtaṃ kṣaṇenābhūdaprayuktamivāmbare,नारायणास्त्रदहनैस्तदस्त्रमभितो हतम् / मोधीकृतं क्षणेनाभूदप्रयुक्तमिवाम्बरे
+bhmj_7.780,mahāstrasaṃkaṭe ghore vartamānaṃ vṛkodaram / avaruhya rathātkṛṣṇau drāgbhujābhyāṃ vikṛṣya tam,महास्त्रसंकटे घोरे वर्तमानं वृकोदरम् / अवरुह्य रथात्कृष्णौ द्राग्भुजाभ्यां विकृष्य तम्
+bhmj_7.781,śastraṃ hṛtvā balādvīraṃ nītvāśu syandanādbhuvam / vīrau citrojjvalau hṛṣṭau tasthātuḥ kṛṣṇapāṇḍavau,शस्त्रं हृत्वा बलाद्वीरं नीत्वाशु स्यन्दनाद्भुवम् / वीरौ चित्रोज्ज्वलौ हृष्टौ तस्थातुः कृष्णपाण्डवौ
+bhmj_7.782,astre tataḥ svayaṃ śānte prasanne bhuvanatraye / ūce duryodhano drauṇiṃ punarastraṃ prayujyatām,अस्त्रे ततः स्वयं शान्ते प्रसन्ने भुवनत्रये / ऊचे दुर्योधनो द्रौणिं पुनरस्त्रं प्रयुज्यताम्
+bhmj_7.783,dviṣprayojyaṃ na divyāstramityuktvā drauṇirākulaḥ / śaraiśvakāra pāñcālamatsyakekayasaṃkṣayam,द्विष्प्रयोज्यं न दिव्यास्त्रमित्युक्त्वा द्रौणिराकुलः / शरैश्वकार पाञ्चालमत्स्यकेकयसंक्षयम्
+bhmj_7.784,sa sātyakiṃ pārṣataṃ ca jitvā vidrāvya vāhinīm / jaghāna pauravaṃ vīraṃ rājānaṃ ca sudarśanam,स सात्यकिं पार्षतं च जित्वा विद्राव्य वाहिनीम् / जघान पौरवं वीरं राजानं च सुदर्शनम्
+bhmj_7.785,pāṇḍusainyeṣu bhagneṣu drauṇiṃ paścādabhidrutam / avārayatsvayaṃ kruddho bāṇavarṣairdhanaṃjayaḥ,पाण्डुसैन्येषु भग्नेषु द्रौणिं पश्चादभिद्रुतम् / अवारयत्स्वयं क्रुद्धो बाणवर्षैर्धनंजयः
+bhmj_7.786,prāduścakre tato ghoraṃ jvālāvalayitāmbaram / āgneyamastraṃ lokānāṃ kṣayāya drauṇirudyataḥ,प्रादुश्चक्रे ततो घोरं ज्वालावलयिताम्बरम् / आग्नेयमस्त्रं लोकानां क्षयाय द्रौणिरुद्यतः
+bhmj_7.787,atha kāñcanasaṃnāhauriva sarve samāvṛtāḥ / mahāstratejasā vyāptāḥ peturbhūmibhṛtāṃ varāḥ,अथ काञ्चनसंनाहौरिव सर्वे समावृताः / महास्त्रतेजसा व्याप्ताः पेतुर्भूमिभृतां वराः
+bhmj_7.788,astreṇākṣauhiṇīṃ dagdhāṃ vahnivyāpto dhanaṃjayaḥ / dṛṣṭvā prāduścakārograṃ brahmāstraṃ tatpraśāntaye,अस्त्रेणाक्षौहिणीं दग्धां वह्निव्याप्तो धनंजयः / दृष्ट्वा प्रादुश्चकारोग्रं ब्रह्मास्त्रं तत्प्रशान्तये
+bhmj_7.789,astre tirohite tasminvimuktau keśavārjunau / dṛṣṭvā droṇasutaḥ kruddho dhigastrāṇītyabhāṣata,अस्त्रे तिरोहिते तस्मिन्विमुक्तौ केशवार्जुनौ / दृष्ट्वा द्रोणसुतः क्रुद्धो धिगस्त्राणीत्यभाषत
+bhmj_7.790,atrāntare jñānasahasraraśmirapāravedāmṛtasindhusetuḥ / sarasvatīmānasarājahaṃsaḥ kṛṣṇo 'pyakṛṣṇo munirājagāma,अत्रान्तरे ज्ञानसहस्ररश्मिरपारवेदामृतसिन्धुसेतुः / सरस्वतीमानसराजहंसः कृष्णो ऽप्यकृष्णो मुनिराजगाम
+bhmj_7.791,rathaṃ samutsṛjya tamugrakarmā praṇamya papraccha gurostanūjaḥ / astrāṇi divyānyaphalāni kasmātpārthe sakṛṣṇe bhagavangatāni,रथं समुत्सृज्य तमुग्रकर्मा प्रणम्य पप्रच्छ गुरोस्तनूजः / अस्त्राणि दिव्यान्यफलानि कस्मात्पार्थे सकृष्णे भगवन्गतानि
+bhmj_7.792,pṛṣṭaḥ kopākuleneti tamuvāca munīśvaraḥ / vīrau kṛṣṇārjunāvetau naranārāyaṇāvṛṣī,पृष्टः कोपाकुलेनेति तमुवाच मुनीश्वरः / वीरौ कृष्णार्जुनावेतौ नरनारायणावृषी
+bhmj_7.793,ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi tapaḥ kṛtvā pinākinam / nārāyaṇastoṣayitvā lebhe tattulyatāṃ purā,षष्टिं वर्षसहस्राणि तपः कृत्वा पिनाकिनम् / नारायणस्तोषयित्वा लेभे तत्तुल्यतां पुरा
+bhmj_7.794,sa eṣa durjayaḥ kṛṣṇaḥ svayaṃ liṅgārcanavrataḥ / drauṇe tvamapi rudrāṃśastasmānmā vikriyāṃ gamaḥ,स एष दुर्जयः कृष्णः स्वयं लिङ्गार्चनव्रतः / द्रौणे त्वमपि रुद्रांशस्तस्मान्मा विक्रियां गमः
+bhmj_7.795,etadvyāsavacaḥ śrutvā śāntamanyurguroḥ sutaḥ / dhiyā rudraṃ namaskṛtya devau kṛṣṇāvamanyata,एतद्व्यासवचः श्रुत्वा शान्तमन्युर्गुरोः सुतः / धिया रुद्रं नमस्कृत्य देवौ कृष्णावमन्यत
+bhmj_7.796,tato 'vahāre sainyānāṃ vihite kurupāṇḍavaiḥ / nivṛttaḥ samarātpārthaḥ pathi vyāsaṃ vyalokayat,ततो ऽवहारे सैन्यानां विहिते कुरुपाण्डवैः / निवृत्तः समरात्पार्थः पथि व्यासं व्यलोकयत्
+bhmj_7.797,taṃ namaskṛtya papraccha bhagavansamare puraḥ / dṛṣṭo mayā śūlahastaḥ puruṣo dahanadyutiḥ,तं नमस्कृत्य पप्रच्छ भगवन्समरे पुरः / दृष्टो मया शूलहस्तः पुरुषो दहनद्युतिः
+bhmj_7.798,tacchūlinaḥsṛtairdīptairasaṃkhyaiḥ śūlamaṇḍalaiḥ / kurusenā mayā dṛṣṭā dahyamānā samantataḥ,तच्छूलिनःसृतैर्दीप्तैरसंख्यैः शूलमण्डलैः / कुरुसेना मया दृष्टा दह्यमाना समन्ततः
+bhmj_7.800,krośārdhaspṛṣṭavasudho raudro rudra ivāparaḥ / pṛṣṭo dhanaṃjayeneti hṛṣye dvaipāyano 'bravīt/ bhmj_7.799 // sa devastripurārātirgajāsuravimardanaḥ / rudraḥ kṛtāntadahanastrijagatpralayakṣamaḥ,क्रोशार्धस्पृष्टवसुधो रौद्रो रुद्र इवापरः / पृष्टो धनंजयेनेति हृष्ये द्वैपायनो ऽब्रवीत्/ भ्म्ज्_७.७९९ // स देवस्त्रिपुरारातिर्गजासुरविमर्दनः / रुद्रः कृतान्तदहनस्त्रिजगत्प्रलयक्षमः
+bhmj_7.801,yaṃ namaskṛtya varadaṃ rājante divi devatāḥ / astambhayadbujastambhaṃ jambhārāteḥ smitānanaḥ,यं नमस्कृत्य वरदं राजन्ते दिवि देवताः / अस्तम्भयद्बुजस्तम्भं जम्भारातेः स्मिताननः
+bhmj_7.802,smaraharamasurāriṃ taṃ smara smerakāntiṃ haramajaramajayyaṃ śāśvataṃ viśvarūpam / viṣamadṛśamanīśaṃ śāntamīsānamīśaṃ taruṇataraṇimālāsphāratejaḥprakāram,स्मरहरमसुरारिं तं स्मर स्मेरकान्तिं हरमजरमजय्यं शाश्वतं विश्वरूपम् / विषमदृशमनीशं शान्तमीसानमीशं तरुणतरणिमालास्फारतेजःप्रकारम्
+bhmj_7.803,kṣapitadinakarākṣaṃ dakṣadīkṣāvighātaṃ bhavamabhavamabhedaṃ svacchabhāvopalabhyam / śivamacalamacintyaṃ bālacandrāvataṃsaṃ giriparivṛḍhaputrīdyūtagoṣṭhīgariṣṭham,क्षपितदिनकराक्षं दक्षदीक्षाविघातं भवमभवमभेदं स्वच्छभावोपलभ्यम् / शिवमचलमचिन्त्यं बालचन्द्रावतंसं गिरिपरिवृढपुत्रीद्यूतगोष्ठीगरिष्ठम्
+bhmj_7.804,hatyāgrahātparamamāgrahamindrasūnoḥ prītyā vidhāya munimaulimaṇau prayāte / bhūpāḥ praviśya śibirāṇi dināvasāne cakruḥ kathāḥ pravaravīrakathānubaddhāḥ,हत्याग्रहात्परममाग्रहमिन्द्रसूनोः प्रीत्या विधाय मुनिमौलिमणौ प्रयाते / भूपाः प्रविश्य शिबिराणि दिनावसाने चक्रुः कथाः प्रवरवीरकथानुबद्धाः
+bhmj_8.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ droṇaparva karṇaparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां द्रोणपर्व कर्णपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_8.2,hate droṇe kurukṣetre punarabhyetya saṃjayaḥ / rājñe nyavedayadyuddhamāścaryaṃ karṇapārthayoḥ,हते द्रोणे कुरुक्षेत्रे पुनरभ्येत्य संजयः / राज्ञे न्यवेदयद्युद्धमाश्चर्यं कर्णपार्थयोः
+bhmj_8.3,tato duryodhanaḥ karṇaṃ cittasaṃkalpaśālinam / cakre drauṇigirā hṛṣṭaḥ śūraṃ senāsu nāyakam,ततो दुर्योधनः कर्णं चित्तसंकल्पशालिनम् / चक्रे द्रौणिगिरा हृष्टः शूरं सेनासु नायकम्
+bhmj_8.4,abhiṣikto maṇimayaiḥ kalaśairyaśasāṃ nidhiḥ / manorathasudhāvarṣī so 'bhavatkurubhūpateḥ,अभिषिक्तो मणिमयैः कलशैर्यशसां निधिः / मनोरथसुधावर्षी सो ऽभवत्कुरुभूपतेः
+bhmj_8.5,vidhāya makaravyūhaṃ sthito vairikuleṣu saḥ / cakrire pāṇḍavā vyūhamardhacandramatandritam,विधाय मकरव्यूहं स्थितो वैरिकुलेषु सः / चक्रिरे पाण्डवा व्यूहमर्धचन्द्रमतन्द्रितम्
+bhmj_8.6,tataḥ śastrāstrasaṃgharṣakīrṇavahnikaṇākule / ghore pravṛtte samare nirdhoṣastumulo 'bhavat,ततः शस्त्रास्त्रसंघर्षकीर्णवह्निकणाकुले / घोरे प्रवृत्ते समरे निर्धोषस्तुमुलो ऽभवत्
+bhmj_8.7,bhīmo 'tha kuñjarārūḍho mattamātaṅgamāsthitam / caturdantaṃ jaghānograṃ kulūtanṛpatiṃ raṇe,भीमो ऽथ कुञ्जरारूढो मत्तमातङ्गमास्थितम् / चतुर्दन्तं जघानोग्रं कुलूतनृपतिं रणे
+bhmj_8.8,tataḥ karṇāntanirmuktaiḥ karṇacāpacyutaiḥ śaraiḥ / nirbhinnāḥ kuñjarāḥ petuśchinnapakṣā ivācalāḥ,ततः कर्णान्तनिर्मुक्तैः कर्णचापच्युतैः शरैः / निर्भिन्नाः कुञ्जराः पेतुश्छिन्नपक्षा इवाचलाः
+bhmj_8.9,pārthasātyakipāñcāladraupadeyaśikhaṇḍinaḥ / kṛpadrauṇimukhaiścakruḥ paraṃ navamivāharam,पार्थसात्यकिपाञ्चालद्रौपदेयशिखण्डिनः / कृपद्रौणिमुखैश्चक्रुः परं नवमिवाहरम्
+bhmj_8.10,pārthaḥ saṃśaptakānhatvā nināya bhrātarau nṛpau / daṇḍādhāraṃ sadaṇḍaṃ ca daṇḍādhārapuraṃ śaraiḥ,पार्थः संशप्तकान्हत्वा निनाय भ्रातरौ नृपौ / दण्डाधारं सदण्डं च दण्डाधारपुरं शरैः
+bhmj_8.11,atha pāṇḍyaḥ kurucamūṃ dārayañjagatībhujām / bhallaiḥ śirāṃsi ciccheda labdhalakṣyaḥ prahāriṇām,अथ पाण्ड्यः कुरुचमूं दारयञ्जगतीभुजाम् / भल्लैः शिरांसि चिच्छेद लब्धलक्ष्यः प्रहारिणाम्
+bhmj_8.12,bhīṣmadroṇārjunaspardhāṃ darpajvarabhavāṃ nayaḥ / sahate nityamātmānaṃ manyamāno balādhikam,भीष्मद्रोणार्जुनस्पर्धां दर्पज्वरभवां नयः / सहते नित्यमात्मानं मन्यमानो बलाधिकम्
+bhmj_8.13,dakṣiṇāpathanāthena karṇāṭīsmitakīrtinā / lāṭīnetraśitāstreṇa tena bāṇairnipīḍitā,दक्षिणापथनाथेन कर्णाटीस्मितकीर्तिना / लाटीनेत्रशितास्त्रेण तेन बाणैर्निपीडिता
+bhmj_8.14,drauṇinā sūtapūtreṇa saubalena kṛpeṇa ca / vāryamāṇāpi dudrāva kururājavarūthinī,द्रौणिना सूतपूत्रेण सौबलेन कृपेण च / वार्यमाणापि दुद्राव कुरुराजवरूथिनी
+bhmj_8.15,tamabhyetya javāddrauṇirviśikhāśanivarṣiṇam / ayodhayadasaṃbhrānto jambhāririva śambaram,तमभ्येत्य जवाद्द्रौणिर्विशिखाशनिवर्षिणम् / अयोधयदसंभ्रान्तो जम्भारिरिव शम्बरम्
+bhmj_8.16,tasya līlāvatīlolalocanabhramarāmbujam / drauṇiḥ śiro jahārātha bhallenāndelikuṇḍalam,तस्य लीलावतीलोललोचनभ्रमराम्बुजम् / द्रौणिः शिरो जहाराथ भल्लेनान्देलिकुण्डलम्
+bhmj_8.17,pāṇḍyasaṃjñe hate vīre mauliratne mahībhujām / pāṇḍusenā na śuśubhe śaśihineva śarvarī,पाण्ड्यसंज्ञे हते वीरे मौलिरत्ने महीभुजाम् / पाण्डुसेना न शुशुभे शशिहिनेव शर्वरी
+bhmj_8.18,***** pāṇḍyavadhaḥ || 1 || ***** tato gāḍhaniṣakteṣu śastravṛṣṭiṃ pibatsiva / āviṣṭeṣviva vīreṣu yudhi māneṣvavāritam,***** पाण्ड्यवधः ॥ १ ॥ ***** ततो गाढनिषक्तेषु शस्त्रवृष्टिं पिबत्सिव / आविष्टेष्विव वीरेषु युधि मानेष्ववारितम्
+bhmj_8.19,miśrībhūteṣu bhūpānāṃ ratheṣu ca gajeṣu ca / naṣṭālokeṣu lokeṣu vapurgāḍhena pāṃsunā,मिश्रीभूतेषु भूपानां रथेषु च गजेषु च / नष्टालोकेषु लोकेषु वपुर्गाढेन पांसुना
+bhmj_8.20,mleccharājaṃ mahānīkaṃ nakulaḥ krūrayodhinam / jaghāna rākṣasācāraṃ sarvāyudhaviśāradam,म्लेच्छराजं महानीकं नकुलः क्रूरयोधिनम् / जघान राक्षसाचारं सर्वायुधविशारदम्
+bhmj_8.21,vimarde nibiḍe tasminnakulaṃ vadhagocaram / smarankuntīvacaḥ karṇo nāvadhītsatyavikramaḥ,विमर्दे निबिडे तस्मिन्नकुलं वधगोचरम् / स्मरन्कुन्तीवचः कर्णो नावधीत��सत्यविक्रमः
+bhmj_8.22,tataḥ karṇamukhairvīraiḥ kīrṇāḥ pāñcālasṝñjayāḥ / na lebhire paritrāṇaṃ kuravaścārjunādibhiḥ,ततः कर्णमुखैर्वीरैः कीर्णाः पाञ्चालसॄञ्जयाः / न लेभिरे परित्राणं कुरवश्चार्जुनादिभिः
+bhmj_8.23,hatavīreṣu bhagneṣu cchinnadhvajaratheṣu ca / gāḍhaviddhasravaddantighaṭāniṣpiṣṭapattiṣu,हतवीरेषु भग्नेषु च्छिन्नध्वजरथेषु च / गाढविद्धस्रवद्दन्तिघटानिष्पिष्टपत्तिषु
+bhmj_8.24,akāṇḍatāṇḍavāviddhakabandhākulavartmasu / viśālaśoṇitanadīmañjatkuñjaravājiṣu,अकाण्डताण्डवाविद्धकबन्धाकुलवर्त्मसु / विशालशोणितनदीमञ्जत्कुञ्जरवाजिषु
+bhmj_8.25,hataśeṣeṣu sainyeṣu śrānteṣu kurupāṇḍavāḥ / avahāraṃ dināpāye cakruḥ śithilakārmukāḥ,हतशेषेषु सैन्येषु श्रान्तेषु कुरुपाण्डवाः / अवहारं दिनापाये चक्रुः शिथिलकार्मुकाः
+bhmj_8.26,***** prathamo yuddhadivasaḥ || 2 || ***** atha prabhāte saṃnaddhe saṃnikṛṣṭe baladvaye / ūce duryodhanaṃ karṇaḥ pāṇḍusenāṃ vyalokayan,***** प्रथमो युद्धदिवसः ॥ २ ॥ ***** अथ प्रभाते संनद्धे संनिकृष्टे बलद्वये / ऊचे दुर्योधनं कर्णः पाण्डुसेनां व्यलोकयन्
+bhmj_8.27,tvatprasādapraṇayino mānasya vibhavasya ca / adyāhamanṛṇo bhūtvā raṇe gacchāmi nirvṛtim,त्वत्प्रसादप्रणयिनो मानस्य विभवस्य च / अद्याहमनृणो भूत्वा रणे गच्छामि निर्वृतिम्
+bhmj_8.28,adya gāṇḍīvadhanvānaṃ hatvā sāraṃ bhavaddviṣām / saphalaṃ te karomyeṣa saṃkalpaṃ cirasaṃbhṛtam,अद्य गाण्डीवधन्वानं हत्वा सारं भवद्द्विषाम् / सफलं ते करोम्येष संकल्पं चिरसंभृतम्
+bhmj_8.29,nindyaṃ sarvātmanā loke satāṃ svaguṇakīrtanam / kiṃtu kartavyakāleṣu na praśaṃsanti mūkatām,निन्द्यं सर्वात्मना लोके सतां स्वगुणकीर्तनम् / किंतु कर्तव्यकालेषु न प्रशंसन्ति मूकताम्
+bhmj_8.30,ahamabhyadhikaḥ pārthādvidyayā vikrameṇa ca / etāvadadhikaṃ kṛṣṇo yadanargho 'sya sārathiḥ,अहमभ्यधिकः पार्थाद्विद्यया विक्रमेण च / एतावदधिकं कृष्णो यदनर्घो ऽस्य सारथिः
+bhmj_8.31,kṛṣṇādabhyadhikaḥ śalyo viditaḥ sarvabhūbhujām / tena sārathinā jiṣṇuṃ vijetumahamutsahe,कृष्णादभ्यधिकः शल्यो विदितः सर्वभूभुजाम् / तेन सारथिना जिष्णुं विजेतुमहमुत्सहे
+bhmj_8.32,iti vaikartanenokte hṛṣṭo rājā suyodhanaḥ / tadevābhyetya vinayānmadrarājamabhāṣata,इति वैकर्तनेनोक्ते हृष्टो राजा सुयोधनः / तदेवाभ्येत्य विनयान्मद्रराजमभाषत
+bhmj_8.33,tato madrādhipaḥ kruddhaḥ saṃrambhalulitāṃśukaḥ / sāsūyaṃ vīkṣya rādheyaṃ kauravādhipamabhyadhāt,ततो मद्राधिपः क्रुद्धः संरम्भलुलितांशुकः / सासूयं वीक्ष्य राधेयं कौरवाधिपमभ्यधात्
+bhmj_8.34,aho saralatā rājannavamānāya kevalam / yadahaṃ dīrghasaṃghābhyāṃ sārathye gaditastvayā,अहो सरलता राजन्नवमानाय केवलम् / यदहं दीर्घसंघाभ्यां सारथ्ये गदितस्त्वया
+bhmj_8.35,kimahaṃ pāṇḍavānsarvānhantuṃ śakte na saṃgare / nṛpaṃ māṃ sūtaputrasya sūtaṃ kartuṃ yadicchasi,किमहं पाण्डवान्सर्वान्हन्तुं शक्ते न संगरे / नृपं मां सूतपुत्रस्य सूतं कर्तुं यदिच्छसि
+bhmj_8.36,uktveti sahasā śalye sānuge hantumudyate / prasādya taṃ kurupatirvaktuṃ samupacakrame,उक्त्वेति सहसा शल्ये ��ानुगे हन्तुमुद्यते / प्रसाद्य तं कुरुपतिर्वक्तुं समुपचक्रमे
+bhmj_8.37,madrarāja ja saṃrambhamasthāne kartumarhasi / adhikastvaṃ hi govindādato 'smābhirihārthyate,मद्रराज ज संरम्भमस्थाने कर्तुमर्हसि / अधिकस्त्वं हि गोविन्दादतो ऽस्माभिरिहार्थ्यते
+bhmj_8.38,arjunādadhikaḥ kṛṣṇaḥ sārathirvihitaḥ paraiḥ / tvaṃ karṇādadhikastasmātsārathye mā haṭhaṃ kṛthāḥ,अर्जुनादधिकः कृष्णः सारथिर्विहितः परैः / त्वं कर्णादधिकस्तस्मात्सारथ्ये मा हठं कृथाः
+bhmj_8.39,trailokyopaplave daityaiḥ prajāpativarorjitaiḥ / rājatāyasasauvarṇasvacchandapuravāsibhiḥ,त्रैलोक्योपप्लवे दैत्यैः प्रजापतिवरोर्जितैः / राजतायससौवर्णस्वच्छन्दपुरवासिभिः
+bhmj_8.40,vadhyamāneṣu lokeṣu devāḥ śakrapurogamāḥ / purā pinākinaṃ devaṃ śaṃkaraṃ śaraṇaṃ yayuḥ,वध्यमानेषु लोकेषु देवाः शक्रपुरोगमाः / पुरा पिनाकिनं देवं शंकरं शरणं ययुः
+bhmj_8.41,viśvatrāṇāya viśveśastridaśairarthitastataḥ / sarvadevamayaṃ kṛtvā rathaṃ viṣṇuṃ ca sāyakam,विश्वत्राणाय विश्वेशस्त्रिदशैरर्थितस्ततः / सर्वदेवमयं कृत्वा रथं विष्णुं च सायकम्
+bhmj_8.42,uvāca devānsaṃnaddhaḥ sārathiḥ kalpyatāṃ mama / matprabhāvādhikaḥ kaścidyena hantāsmi dānavān,उवाच देवान्संनद्धः सारथिः कल्प्यतां मम / मत्प्रभावाधिकः कश्चिद्येन हन्तास्मि दानवान्
+bhmj_8.43,tataḥ śakramukhā devā vicārya suciraṃ dhiyā / brahmāṇaṃ viśvakartāraṃ sārathye paryakalpayan,ततः शक्रमुखा देवा विचार्य सुचिरं धिया / ब्रह्माणं विश्वकर्तारं सारथ्ये पर्यकल्पयन्
+bhmj_8.44,tenoṅkārapratodena gṛhīte syandane haraḥ / ekībhūtānpure daityāndadāha viśikhāgninā,तेनोङ्कारप्रतोदेन गृहीते स्यन्दने हरः / एकीभूतान्पुरे दैत्यान्ददाह विशिखाग्निना
+bhmj_8.45,***** tripuravadhopākhyānam || 3 || ***** iti rudrasya dhātāpi svayaṃ sūto 'bhavatpurā / tathā tvamapi karmasya nāvajñāṃ kartumarhasi,***** त्रिपुरवधोपाख्यानम् ॥ ३ ॥ ***** इति रुद्रस्य धातापि स्वयं सूतो ऽभवत्पुरा / तथा त्वमपि कर्मस्य नावज्ञां कर्तुमर्हसि
+bhmj_8.46,aiśvaryasyābhijanyasya guṇānāṃ vikramasya ca / santaḥ phalaṃ hi manyante mitrapraṇayapūraṇam,ऐश्वर्यस्याभिजन्यस्य गुणानां विक्रमस्य च / सन्तः फलं हि मन्यन्ते मित्रप्रणयपूरणम्
+bhmj_8.47,ukte duryodhaneneti madrarājaḥ smitānanaḥ / svacchandavādī sūto 'haṃ bhaviṣyāmītyabhāṣata,उक्ते दुर्योधनेनेति मद्रराजः स्मिताननः / स्वच्छन्दवादी सूतो ऽहं भविष्यामीत्यभाषत
+bhmj_8.48,***** śalyasārathyasvīkāraḥ || 4 || ***** tataḥ svakalpitaiḥ śvetaisturaṅgairiva mātaliḥ / taptakāñcanasaṃnāhe karṇasya rucire rathe,***** शल्यसारथ्यस्वीकारः ॥ ४ ॥ ***** ततः स्वकल्पितैः श्वेतैस्तुरङ्गैरिव मातलिः / तप्तकाञ्चनसंनाहे कर्णस्य रुचिरे रथे
+bhmj_8.49,jagrāha helayā śalyo raśmimamālāṃ suśikṣitām / pratāpadhāmnaḥ sūryasya divīva garuḍāgrajaḥ,जग्राह हेलया शल्यो रश्मिममालां सुशिक्षिताम् / प्रतापधाम्नः सूर्यस्य दिवीव गरुडाग्रजः
+bhmj_8.50,yuyutsuṃ karṇamālokya dhanvinaṃ śalyasārathim / jayaṃ hastagataṃ mene kururājaḥ sahānugaḥ,युयुत्सुं कर्णमालोक्य धन्विनं श��्यसारथिम् / जयं हस्तगतं मेने कुरुराजः सहानुगः
+bhmj_8.51,nadastu kurusainyeṣu śaṅkhadundubhiniḥsvanaiḥ / maurvīmāsphālayankarṇo madrarājamabhāṣata,नदस्तु कुरुसैन्येषु शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः / मौर्वीमास्फालयन्कर्णो मद्रराजमभाषत
+bhmj_8.52,adya śakraḥ sutaṃ dṛṣṭvā mayā nihatamarjunam / divyāstreṣu dṛśaḥ śaṅke sāsūyaṃ kṣipati kṣaṇāt,अद्य शक्रः सुतं दृष्ट्वा मया निहतमर्जुनम् / दिव्यास्त्रेषु दृशः शङ्के सासूयं क्षिपति क्षणात्
+bhmj_8.53,adya madbāṇadalitaṃ pārthaṃ vīkṣya yudhiṣṭhiraḥ / bhīṣmadroṇavadhāyāsavaiphalyātparitapyatām,अद्य मद्बाणदलितं पार्थं वीक्ष्य युधिष्ठिरः / भीष्मद्रोणवधायासवैफल्यात्परितप्यताम्
+bhmj_8.54,iti bruvāṇaṃ rādheyaṃ karṇa madrādhipo 'bravīt / mā sūtaputra mithyaiva pralāpaṃ śiśuvatkṛthāḥ,इति ब्रुवाणं राधेयं कर्ण मद्राधिपो ऽब्रवीत् / मा सूतपुत्र मिथ्यैव प्रलापं शिशुवत्कृथाः
+bhmj_8.55,gandharvasamare pūrvaṃ tvayi dhīmati vidrute / yena trailokyavīreṇa kauravāḥ parirakṣitāḥ,गन्धर्वसमरे पूर्वं त्वयि धीमति विद्रुते / येन त्रैलोक्यवीरेण कौरवाः परिरक्षिताः
+bhmj_8.56,mānināmāttaśastrabhāṇāṃ tasmingograhavigrahe / yuṣmadvidhānāṃ sahasā hṛtā yenāṃśukāvalī,मानिनामात्तशस्त्रभाणां तस्मिन्गोग्रहविग्रहे / युष्मद्विधानां सहसा हृता येनांशुकावली
+bhmj_8.57,ākhaṇḍalaḥ sānucaraḥ khāṇḍave yena nirjitaḥ / taṃ samutsahase jetuṃ karṇa karṇo 'si kiṃ na vā,आखण्डलः सानुचरः खाण्डवे येन निर्जितः / तं समुत्सहसे जेतुं कर्ण कर्णो ऽसि किं न वा
+bhmj_8.58,iti śalyena sahasā śalyenevārdito muhuḥ / saṃstambhya kopaṃ rādheyo drakṣyasīti tamabhyadhāt,इति शल्येन सहसा शल्येनेवार्दितो मुहुः / संस्तम्भ्य कोपं राधेयो द्रक्ष्यसीति तमभ्यधात्
+bhmj_8.59,tato vyūheṣvanīkeṣu savyasāciraṇotsukaḥ / agresaro rathāgryāṇāṃ karṇaḥ papraccha sainikān,ततो व्यूहेष्वनीकेषु सव्यसाचिरणोत्सुकः / अग्रेसरो रथाग्र्याणां कर्णः पप्रच्छ सैनिकान्
+bhmj_8.60,kvāsau jayadrathārātirvīro vānaraketanaḥ / taṃ vinā rabhasādete tāmyantyeva mameṣavaḥ,क्वासौ जयद्रथारातिर्वीरो वानरकेतनः / तं विना रभसादेते ताम्यन्त्येव ममेषवः
+bhmj_8.61,vidhatte locanapathaṃ mama yastūrṇamarjunam / dadāmi tasmai vāsāṃsi citrāṇyābharaṇāni ca,विधत्ते लोचनपथं मम यस्तूर्णमर्जुनम् / ददामि तस्मै वासांसि चित्राण्याभरणानि च
+bhmj_8.62,rathānsamattamātaṅgāngāḥ suvarṇaṃ purāṇi ca / kāntāśca vividhaṃ cānyaddraviṇaṃ yāvadicchati,रथान्समत्तमातङ्गान्गाः सुवर्णं पुराणि च / कान्ताश्च विविधं चान्यद्द्रविणं यावदिच्छति
+bhmj_8.63,etadākarṇya sotprāsaṃ babhāṣe madrabhūpatiḥ / hāso duḥkhāya jāyeta rādheya tvadviceṣṭitaiḥ,एतदाकर्ण्य सोत्प्रासं बभाषे मद्रभूपतिः / हासो दुःखाय जायेत राधेय त्वद्विचेष्टितैः
+bhmj_8.64,mūmūrṣuriva niṣputro draviṇaṃ cirasaṃbhṛtam / avicāryaiva kiṃ mohātpareṣu tyaktumicchasi,मूमूर्षुरिव निष्पुत्रो द्रविणं चिरसंभृतम् / अविचार्यैव किं मोहात्परेषु त्यक्तुमिच्छसि
+bhmj_8.65,svayamarjunamāyāntaṃ vaśaḥ sitasaṭābharam / draṣ���āsi bāṇanakharaiḥ kuraṅga iva kātaraḥ,स्वयमर्जुनमायान्तं वशः सितसटाभरम् / द्रष्टासि बाणनखरैः कुरङ्ग इव कातरः
+bhmj_8.66,śrutvaitatkupitaḥ karṇo jagāda bhrukuṭīmukhaḥ / nirguṇastvaṃ na jānīṣe na māṃ na ca dhanaṃjayam,श्रुत्वैतत्कुपितः कर्णो जगाद भ्रुकुटीमुखः / निर्गुणस्त्वं न जानीषे न मां न च धनंजयम्
+bhmj_8.67,ahamevārjunaṃ jāne pratimallaṃ pinākinaḥ / sa ca māṃ vetti tattvena tvaṃ mithyā tu pragalbhase,अहमेवार्जुनं जाने प्रतिमल्लं पिनाकिनः / स च मां वेत्ति तत्त्वेन त्वं मिथ्या तु प्रगल्भसे
+bhmj_8.68,ayaṃ mitropadhiḥ śatruḥ kenāpi preṣito 'si naḥ / kudeśajasya vā naitattava kauṭilyamadbhutam,अयं मित्रोपधिः शत्रुः केनापि प्रेषितो ऽसि नः / कुदेशजस्य वा नैतत्तव कौटिल्यमद्भुतम्
+bhmj_8.69,madrakāḥ kutsitācārāḥ satyaśīlārjavojjhitāḥ / mānaṃ pracakṣate loke sarvavedavido janāḥ,मद्रकाः कुत्सिताचाराः सत्यशीलार्जवोज्झिताः / मानं प्रचक्षते लोके सर्ववेदविदो जनाः
+bhmj_8.70,nirlajjāḥ sarvagāminyo lobhamohamadākulāḥ / anāryā madrikāyāstāḥ svasāro mātaraśca te,निर्लज्जाः सर्वगामिन्यो लोभमोहमदाकुलाः / अनार्या मद्रिकायास्ताः स्वसारो मातरश्च ते
+bhmj_8.71,rādheyeneti saṃrambhādbhāṣito madrabhūpatiḥ / uvāca mūḍha bahuśo hitamuktaṃ na budhyase,राधेयेनेति संरम्भाद्भाषितो मद्रभूपतिः / उवाच मूढ बहुशो हितमुक्तं न बुध्यसे
+bhmj_8.72,smartāsi vigaladdarpo nirjitaḥ savyasācinā / hitopadeśavākyānāṃ śocannanuśayākulaḥ,स्मर्तासि विगलद्दर्पो निर्जितः सव्यसाचिना / हितोपदेशवाक्यानां शोचन्ननुशयाकुलः
+bhmj_8.73,samudrakūlanilayaḥ purā vaiśyo mahādhanaḥ / bahvapatyo 'bhavadrājñā rakṣito nirupadravaḥ,समुद्रकूलनिलयः पुरा वैश्यो महाधनः / बह्वपत्यो ऽभवद्राज्ञा रक्षितो निरुपद्रवः
+bhmj_8.74,tatputrāṇāmabhūtkākaḥ satatocciṣṭabhojanaḥ / puṣṭāṅgo yo dhanāḍhyānāṃ praṇayī putravatpriyaḥ,तत्पुत्राणामभूत्काकः सततोच्चिष्टभोजनः / पुष्टाङ्गो यो धनाढ्यानां प्रणयी पुत्रवत्प्रियः
+bhmj_8.75,tataḥ kadācidāyātā haṃsā mānasagāminaḥ / so 'vadajjātasaṃgharṣastulyā yūyaṃ na me jave,ततः कदाचिदायाता हंसा मानसगामिनः / सो ऽवदज्जातसंघर्षस्तुल्या यूयं न मे जवे
+bhmj_8.76,jāne pātaśataṃ pūrṇaṃ viḍīnoḍḍīnabhedataḥ / jñāyate tulyapātānme yuṣmākaṃ ca tarasvitā,जाने पातशतं पूर्णं विडीनोड्डीनभेदतः / ज्ञायते तुल्यपातान्मे युष्माकं च तरस्विता
+bhmj_8.77,ityucchiṣṭabhujā tena rājahaṃsā vivalgitāḥ / āhūtā vihasanto 'ntarvīrā no kiṃcidūcire,इत्युच्छिष्टभुजा तेन राजहंसा विवल्गिताः / आहूता विहसन्तो ऽन्तर्वीरा नो किंचिदूचिरे
+bhmj_8.78,ekastu haṃso jaladhau vrajāva iti saṃvidā / kākena sārdhaṃ śaravannipapāta smitānanaḥ,एकस्तु हंसो जलधौ व्रजाव इति संविदा / काकेन सार्धं शरवन्निपपात स्मिताननः
+bhmj_8.79,tena vātajavenābdhau vāyasaḥ khe vrajansamam / sa ca krośārdhamātre 'bhūddhastapakṣo 'tivihvalaḥ,तेन वातजवेनाब्धौ वायसः खे व्रजन्समम् / स च क्रोशार्धमात्रे ऽभूद्धस्तपक्षो ऽतिविह्वलः
+bhmj_8.80,tenaiva bhagnadarpo 'tha tīre nyastaḥ kṛpāvatā / raktaṣṭhīvī cirātprāpa saṃjñāṃ jñātakhagāntaraḥ,तेनैव भग्नदर्पो ऽथ तीरे न्यस्तः कृपावता / रक्तष्ठीवी चिरात्प्राप संज्ञां ज्ञातखगान्तरः
+bhmj_8.81,***** haṃsakākīyam || 5 || ***** evaṃ tvamapi rādheya kauravaiḥ parivāritaḥ / arjunaṃ samare prāpya hīnadarpo bhaviṣyasi,***** हंसकाकीयम् ॥ ५ ॥ ***** एवं त्वमपि राधेय कौरवैः परिवारितः / अर्जुनं समरे प्राप्य हीनदर्पो भविष्यसि
+bhmj_8.82,śrutvaitanmadrarājena kathitaṃ marmadāraṇam / ūce vaikartano vīraḥ pṛthukopo 'pyavikriyaḥ,श्रुत्वैतन्मद्रराजेन कथितं मर्मदारणम् / ऊचे वैकर्तनो वीरः पृथुकोपो ऽप्यविक्रियः
+bhmj_8.83,yuṣmadvidhānāṃ vacasā jāyate na bhayaṃ mama / paśyārjunaṃ mayā śalya samare vinipātitam,युष्मद्विधानां वचसा जायते न भयं मम / पश्यार्जुनं मया शल्य समरे विनिपातितम्
+bhmj_8.84,lakṣyābhyāse mayā vatsaḥ purā bāṇena dāritaḥ / pracchannastarukhaṇḍena homadhenordvijanmanaḥ,लक्ष्याभ्यासे मया वत्सः पुरा बाणेन दारितः / प्रच्छन्नस्तरुखण्डेन होमधेनोर्द्विजन्मनः
+bhmj_8.85,tacchāpādrathacakraṃ me paryantaṃ sādhayiṣyati / ityetacchidramekaṃ me durjayo 'hamato 'nyathā,तच्छापाद्रथचक्रं मे पर्यन्तं साधयिष्यति / इत्येतच्छिद्रमेकं मे दुर्जयो ऽहमतो ऽन्यथा
+bhmj_8.86,tvaṃ tu kevalayānena nṛpeṇa vāhinā vṛtaḥ / mayā svayaṃ saṃnikarṣe dvijihvaḥ kuṭilo vṛtaḥ,त्वं तु केवलयानेन नृपेण वाहिना वृतः / मया स्वयं संनिकर्षे द्विजिह्वः कुटिलो वृतः
+bhmj_8.87,madrakāṇāṃ kuvṛttānāṃ pāpadeśanivāsinām / tīrthācāravihīnānāmadhipo 'si kimucyate,मद्रकाणां कुवृत्तानां पापदेशनिवासिनाम् / तीर्थाचारविहीनानामधिपो ऽसि किमुच्यते
+bhmj_8.88,abhakṣyaṃ bhuñjate nityamapātavyaṃ pibanti ye / agamyāsu ramante ca te madrāstava bāndhavāḥ,अभक्ष्यं भुञ्जते नित्यमपातव्यं पिबन्ति ये / अगम्यासु रमन्ते च ते मद्रास्तव बान्धवाः
+bhmj_8.89,sarvasādhāraṇā yoṣāḥ sarvabhakṣyā dvijātayaḥ / sarvapātakasaṃpṛktā madrā yeṣu bhavānnṛpaḥ,सर्वसाधारणा योषाः सर्वभक्ष्या द्विजातयः / सर्वपातकसंपृक्ता मद्रा येषु भवान्नृपः
+bhmj_8.90,***** madrakutsanam || 6 || ***** iti karṇena gadite madrarājo 'pyabhāṣata / karṇa rājā tvamaṅgānāṃ mātulyatyāgapāpinām,***** मद्रकुत्सनम् ॥ ६ ॥ ***** इति कर्णेन गदिते मद्रराजो ऽप्यभाषत / कर्ण राजा त्वमङ्गानां मातुल्यत्यागपापिनाम्
+bhmj_8.91,vikrīyante sadā yatra dārāḥ putrāśca mānavaiḥ / tasminpraṇetā viṣaye naivaṃ me vaktumarhasi,विक्रीयन्ते सदा यत्र दाराः पुत्राश्च मानवैः / तस्मिन्प्रणेता विषये नैवं मे वक्तुमर्हसि
+bhmj_8.92,***** aṅgakutsanam || 7 || ***** ityukte madrarājena coditāste turaṅgamāḥ / dārayanta iva kṣoṇīṃ jātapakṣā ivodyayuḥ,***** अङ्गकुत्सनम् ॥ ७ ॥ ***** इत्युक्ते मद्रराजेन चोदितास्ते तुरङ्गमाः / दारयन्त इव क्षोणीं जातपक्षा इवोद्ययुः
+bhmj_8.93,athādṛśyata śubhrāśvo jiṣṇuracyutasārathiḥ / agre samagrasainyānāṃ vyagraḥ śatrunibarhaṇe,अथादृश्यत शुभ्राश्वो जिष्णुरच्युतसारथिः / अग्रे समग्रसैन्यानां व्यग्रः शत्रुनिबर्हणे
+bhmj_8.94,tataḥ pravṛtte vīrāṇāṃ samare prāṇahāriṇi / dhanuṣāṃ kūjatāṃ śabde chādite tūryaniḥsvanaiḥ,ततः प्रवृत्ते वीराणां समरे प्राणहारिणि / धनुषां कूजतां शब्दे छादिते तूर्यनिःस्वनैः
+bhmj_8.95,uvāca śalyo rādheyaṃ dhanaṃjayaraṇotsukam / paśya gāṇḍīvadhanvānaṃ bhindānaṃ kuruvāhinīm,उवाच शल्यो राधेयं धनंजयरणोत्सुकम् / पश्य गाण्डीवधन्वानं भिन्दानं कुरुवाहिनीम्
+bhmj_8.96,ete saṃśaptakāḥ pārthaśaraśreṇīśatārditāḥ / hatadvipaghaṭākūṭakuṭīṣu nibhṛtaṃ sthitāḥ,एते संशप्तकाः पार्थशरश्रेणीशतार्दिताः / हतद्विपघटाकूटकुटीषु निभृतं स्थिताः
+bhmj_8.97,paśyārjunaśarotkṛttakaṇṭhānāṃ mauktikāvalī / patitā bhūmipālānāmaśrumālā iva śriyaḥ,पश्यार्जुनशरोत्कृत्तकण्ठानां मौक्तिकावली / पतिता भूमिपालानामश्रुमाला इव श्रियः
+bhmj_8.98,iti madrādhipenokte kva yāsyati dhanaṃjayaḥ / madbāṇagocaraṃ yāto harṣādityavadannṛpaḥ,इति मद्राधिपेनोक्ते क्व यास्यति धनंजयः / मद्बाणगोचरं यातो हर्षादित्यवदन्नृपः
+bhmj_8.99,tato vaikartanaśaraiḥ pūrite bhuvanodare / cakampe pāṇḍavānīkaṃ vātairiva mahadvanam,ततो वैकर्तनशरैः पूरिते भुवनोदरे / चकम्पे पाण्डवानीकं वातैरिव महद्वनम्
+bhmj_8.100,dhṛṣṭadyumnamukhānvīrānkurvāṇo virathānmuhuḥ / ayutāni kṣaṇātkarṇo vīrāṇāmavadhīddaśa,धृष्टद्युम्नमुखान्वीरान्कुर्वाणो विरथान्मुहुः / अयुतानि क्षणात्कर्णो वीराणामवधीद्दश
+bhmj_8.101,cedimāgadhapāñcālasainye bhagne yudhiṣṭhiraḥ / mahārathairanugataḥ svaṃya rādheyamādravat,चेदिमागधपाञ्चालसैन्ये भग्ने युधिष्ठिरः / महारथैरनुगतः स्वंय राधेयमाद्रवत्
+bhmj_8.102,rājavallabha vāgyuddhaṃ nedaṃ yatra pragalbhase / ityuktvā dharmatanayaḥ śaraiḥ karṇamapūrayat,राजवल्लभ वाग्युद्धं नेदं यत्र प्रगल्भसे / इत्युक्त्वा धर्मतनयः शरैः कर्णमपूरयत्
+bhmj_8.103,atha karṇo narapateścakrarakṣau mahārathau / hatvā śarairunmamātha dhvajaṃ cāpaṃ cakarta ca,अथ कर्णो नरपतेश्चक्ररक्षौ महारथौ / हत्वा शरैरुन्ममाथ ध्वजं चापं चकर्त च
+bhmj_8.104,tataḥ śaktiṃ niśātāgrāṃ kāladaṃṣṭrāmivotkaṭām / prāhiṇotsūtavṛtrāya sa nirhnādāṃ yudhiṣṭhiraḥ,ततः शक्तिं निशाताग्रां कालदंष्ट्रामिवोत्कटाम् / प्राहिणोत्सूतवृत्राय स निर्ह्नादां युधिष्ठिरः
+bhmj_8.105,bhittvā vaikartanaḥ śaktiṃ tāṃ ghaṇṭākrandinīṃ muhuḥ / jātarūpamayaṃ varma cakarta nṛpateḥ śaraiḥ,भित्त्वा वैकर्तनः शक्तिं तां घण्टाक्रन्दिनीं मुहुः / जातरूपमयं वर्म चकर्त नृपतेः शरैः
+bhmj_8.106,muhūrtaṃ taṃ samāpūrya cchinnavarmāṇamāśugaiḥ / dantavarṇāñjaghānāsya kṛṣṇabālāṃsturaṅgamān,मुहूर्तं तं समापूर्य च्छिन्नवर्माणमाशुगैः / दन्तवर्णाञ्जघानास्य कृष्णबालांस्तुरङ्गमान्
+bhmj_8.107,vidrutaṃ dharmatanayaṃ dṛṣṭvā krodhī vṛkodaraḥ / karṇaṃ parāṅmukhaṃ cakre śarairaśanidāruṇaiḥ,विद्रुतं धर्मतनयं दृष्ट्वा क्रोधी वृकोदरः / कर्णं पराङ्मुखं चक्रे शरैरशनिदारुणैः
+bhmj_8.108,duryodhanānujānvīrānāyātānbhrāturajñayā / vidadhe vipulairbāṇairbhīmaḥ pretapurāśrayān,दुर्योधनानुजान्वीरानायातान्भ्रातुरज्ञया / विदधे विपुलैर्बाणैर्भीमः प्रेतपुराश्रयान्
+bhmj_8.109,nandopanandau durdharṣaṃ dhanurgrāhaṃ mahābhujam / jarāsaṃdhaṃ śrutarvāṇaṃ durdinaṃ saniṣaṅgiṇam,नन्दोपनन्दौ दुर्धर्षं धनुर्ग्राहं महाभुजम् / जरासंधं श्रुतर्वाणं दुर्दिनं सनिषङ्गिणम्
+bhmj_8.110,pāśahastaṃ kavacinaṃ krodhaṃ ca sa mahābhujam / hatvā praviśya pṛtanāṃ nāgānīkamapothayat,पाशहस्तं कवचिनं क्रोधं च स महाभुजम् / हत्वा प्रविश्य पृतनां नागानीकमपोथयत्
+bhmj_8.111,tataḥ sātyakipāñcālamādrīsutayudhiṣṭhirāḥ / ayodhayankarṇamukhyāṃstasminsubhaṭasaṃkṣaye,ततः सात्यकिपाञ्चालमाद्रीसुतयुधिष्ठिराः / अयोधयन्कर्णमुख्यांस्तस्मिन्सुभटसंक्षये
+bhmj_8.112,vṛṣasenamukhairvīrairbhidyamāne balārṇave / udabhūccaṇḍagāṇḍīvadhvanirāghaṭṭitāmbaraḥ,वृषसेनमुखैर्वीरैर्भिद्यमाने बलार्णवे / उदभूच्चण्डगाण्डीवध्वनिराघट्टिताम्बरः
+bhmj_8.113,hatvā saṃśaptakānsarvānpratyāvṛtte dhanaṃjaye / āvartanartitevābhūtsahasā kuruvāhinī,हत्वा संशप्तकान्सर्वान्प्रत्यावृत्ते धनंजये / आवर्तनर्तितेवाभूत्सहसा कुरुवाहिनी
+bhmj_8.114,bhagne suśarmapramukhe pārthāstrairnṛpamaṇḍale / karṇaḥ pāṇḍavasainyeṣu kālalīlāyitaṃ vyadhāt,भग्ने सुशर्मप्रमुखे पार्थास्त्रैर्नृपमण्डले / कर्णः पाण्डवसैन्येषु काललीलायितं व्यधात्
+bhmj_8.115,ayutāni gajendrāṇāṃ sapta hatvā tarasvinām / tāvantyeva rathānāṃ ca cakre bhūmibhujāṃ kṣayam,अयुतानि गजेन्द्राणां सप्त हत्वा तरस्विनाम् / तावन्त्येव रथानां च चक्रे भूमिभुजां क्षयम्
+bhmj_8.116,vyāghraketuṃ jayaṃ śaṅkuṃ rudramugrāyudhaṃ param / siṃhasenaṃ rocamānaṃ śuktaṃ citrāyudhaṃ harim,व्याघ्रकेतुं जयं शङ्कुं रुद्रमुग्रायुधं परम् / सिंहसेनं रोचमानं शुक्तं चित्रायुधं हरिम्
+bhmj_8.117,devāpiṃ jiṣṇukarmāṇaṃ śalabhaṃ citradaṇḍakau / anyāṃśca bhūmipānhatvā pāñcālakadanaṃ vyadhāt,देवापिं जिष्णुकर्माणं शलभं चित्रदण्डकौ / अन्यांश्च भूमिपान्हत्वा पाञ्चालकदनं व्यधात्
+bhmj_8.118,vadhyamāne 'tha karṇena vidīrṇe ca sahasradhā / babhūva pāṇḍave sainye ghoro vyatikaro navaḥ,वध्यमाने ऽथ कर्णेन विदीर्णे च सहस्रधा / बभूव पाण्डवे सैन्ये घोरो व्यतिकरो नवः
+bhmj_8.119,karṇena droṇaputreṇa kṛpeṇa kṛtavarmaṇā / kirīṭinā pārṣatena śaineyena śikhaṇḍinā,कर्णेन द्रोणपुत्रेण कृपेण कृतवर्मणा / किरीटिना पार्षतेन शैनेयेन शिखण्डिना
+bhmj_8.120,kupitena ca bhīmena te sene pravidārite / babhūvaturviprakīrṇe vidhvastakavacāyudhe,कुपितेन च भीमेन ते सेने प्रविदारिते / बभूवतुर्विप्रकीर्णे विध्वस्तकवचायुधे
+bhmj_8.121,divyāstravarṣiṇaṃ drauṇiṃ divyāstreṇaiva phalguṇaḥ / jitvā dadarśa karṇena vadhyamānānmahārathān,दिव्यास्त्रवर्षिणं द्रौणिं दिव्यास्त्रेणैव फल्गुणः / जित्वा ददर्श कर्णेन वध्यमानान्महारथान्
+bhmj_8.122,tamabravīnmadhuripurvismitaḥ karṇāvikramāt / paśya kaunteya karṇāstravahnidagdhāṃ varūthinīm,तमब्रवीन्मधुरिपुर्विस्मितः कर्णाविक्रमात् / पश्य कौन्तेय कर्णास्त्रवह्निदग्धां वरूथिनीम्
+bhmj_8.123,paśya kālakaṭākṣeṇa lakṣitaḥ sūtanandanaḥ / kaṭākṣeṇa madādhmātaḥ sārathye māṃ yadaikṣata,पश्य कालकटाक्षेण लक्षितः सूतनन्दनः / कटाक्षेण मदाध्मातः सारथ्ये मां यदैक्षत
+bhmj_8.124,kṣaṇena nikhilāṃ syūtāṃ tāṃ senāṃ kurute nṛpaḥ / paśyāsya śarajālena nīrandhreṇāvṛtā diśaḥ,क्षणेन निखिलां स्यूतां तां सेनां कुरुते नृपः / पश्यास्य शरजालेन नीरन्ध्रेणावृता दिशः
+bhmj_8.125,ityuktvā keśavastūrṇaṃ rathena ghananādinā / nināya śakratanayaṃ bhīmasenarathāntikam,इत्युक्त्वा केशवस्तूर्णं रथेन घननादिना / निनाय शक्रतनयं भीमसेनरथान्तिकम्
+bhmj_8.126,tato bhīmagirā dhyātvā dharmarājaṃ dhanaṃjayaḥ / karṇasāyakanirbhinnaṃ prayātaṃ śibiraṃ śanaiḥ,ततो भीमगिरा ध्यात्वा धर्मराजं धनंजयः / कर्णसायकनिर्भिन्नं प्रयातं शिबिरं शनैः
+bhmj_8.127,niḥśvasanbhṛśasaṃtaptaḥ kesarīva talāhataḥ / prayayau bhrātaraṃ draṣṭuṃ saha kāliyavidviṣā,निःश्वसन्भृशसंतप्तः केसरीव तलाहतः / प्रययौ भ्रातरं द्रष्टुं सह कालियविद्विषा
+bhmj_8.128,sa hemapuṅkhairnirbhinnaṃ karṇanāmāṅkitaiḥ śaraiḥ / śayānaṃ dharmatanayaṃ dadarśa cchinnakaṅkaṭam,स हेमपुङ्खैर्निर्भिन्नं कर्णनामाङ्कितैः शरैः / शयानं धर्मतनयं ददर्श च्छिन्नकङ्कटम्
+bhmj_8.129,tasyābhivādya caraṇau niṣaṇṇau keśavārjunau / cintāsaṃtāpitatanū tasthatuḥ kṣaṇamākulau,तस्याभिवाद्य चरणौ निषण्णौ केशवार्जुनौ / चिन्तासंतापिततनू तस्थतुः क्षणमाकुलौ
+bhmj_8.130,yudhiṣṭhirastaṃ vijñāya karṇaṃ hatvā samāgatam / utthāya nirvyatho harṣājjayādapṛthuvismayaḥ,युधिष्ठिरस्तं विज्ञाय कर्णं हत्वा समागतम् / उत्थाय निर्व्यथो हर्षाज्जयादपृथुविस्मयः
+bhmj_8.131,prāyo niḥśeṣitāḥ senā yenāstradahanena naḥ / sa diṣṭyā samare pārtha tvayā karṇo nipātitaḥ,प्रायो निःशेषिताः सेना येनास्त्रदहनेन नः / स दिष्ट्या समरे पार्थ त्वया कर्णो निपातितः
+bhmj_8.132,vīrāḥ sa vidviṣāṃ hantā dhaureyaḥ sarvadhanvinām / rāmaśiṣyastvayā brūhi kathaṃ vaikartano hataḥ,वीराः स विद्विषां हन्ता धौरेयः सर्वधन्विनाम् / रामशिष्यस्त्वया ब्रूहि कथं वैकर्तनो हतः
+bhmj_8.133,iti pṛṣṭo nṛpatinā babhāṣe śvetavāhanaḥ / yudhyamānasya suciraṃ drauṇinā rudratejasā,इति पृष्टो नृपतिना बभाषे श्वेतवाहनः / युध्यमानस्य सुचिरं द्रौणिना रुद्रतेजसा
+bhmj_8.134,saṃśaptakaiśca vighano 'bhūnmama karṇanipātane / bhīmasenamavasthāpya pratyanīke mahābhujam,संशप्तकैश्च विघनो ऽभून्मम कर्णनिपातने / भीमसेनमवस्थाप्य प्रत्यनीके महाभुजम्
+bhmj_8.135,prahāravikṣataṃ deva tvāmahaṃ draṣṭumāgataḥ / adhunā tvadanujñātaḥ kauravāṇāṃ parāyaṇam,प्रहारविक्षतं देव त्वामहं द्रष्टुमागतः / अधुना त्वदनुज्ञातः कौरवाणां परायणम्
+bhmj_8.136,kathāśeṣaṃ karo 'pyeṣa karṇaṃ karṇāyataiḥ śaraiḥ / iti bruvāṇaṃ bibhatsuṃ moghasaṃkalpaduḥkhitaḥ,कथाशेषं करो ऽप्येष कर्णं कर्णायतैः शरैः / इति ब्रुवाणं बिभत्सुं मोघसंकल्पदुःखितः
+bhmj_8.137,uvāca sāyakākīrṇaḥ kopatapto yudhiṣṭhiraḥ / bhāraṃ vinyasya vipulaṃ bhīmasene dhanurdharaḥ,उवाच सायकाकीर्णः कोपतप्तो युधिष्ठिरः / भारं विन्यस्य विपुलं भीमसेने धनुर्धरः
+bhmj_8.138,apayāto 'si karṇasya satyaṃ dṛṣṭvā parākramam / mithyaiva kuntyā garbhe tvaṃ kṣatriyavyañjano dhṛtaḥ,अपया���ो ऽसि कर्णस्य सत्यं दृष्ट्वा पराक्रमम् / मिथ्यैव कुन्त्या गर्भे त्वं क्षत्रियव्यञ्जनो धृतः
+bhmj_8.139,pūrakaḥ putrasaṃkhyāyāṃ bāṇastṛṇamayo yathā / trayodaśa samāste te saṃkalpā vihitāstvayi,पूरकः पुत्रसंख्यायां बाणस्तृणमयो यथा / त्रयोदश समास्ते ते संकल्पा विहितास्त्वयि
+bhmj_8.140,sarve prayātā vaiphalyamupakārā ivādhame / ka eva nāma jānīte karṇādbhīto dhanaṃjayaḥ,सर्वे प्रयाता वैफल्यमुपकारा इवाधमे / क एव नाम जानीते कर्णाद्भीतो धनंजयः
+bhmj_8.141,apayāsyati saṃgrāmādyo varteta tathā vidhim / etatprayaccha kasmaicidgāṇḍīvaṃ śauryaśāline,अपयास्यति संग्रामाद्यो वर्तेत तथा विधिम् / एतत्प्रयच्छ कस्मैचिद्गाण्डीवं शौर्यशालिने
+bhmj_8.142,samare karṇasaṃtrāsaṃ yo 'smākamapaneṣyati / etadākarṇya bībhatsurmarmaṇīva samāhataḥ,समरे कर्णसंत्रासं यो ऽस्माकमपनेष्यति / एतदाकर्ण्य बीभत्सुर्मर्मणीव समाहतः
+bhmj_8.143,etadgirā dadau khaḍge kruddhaḥ sāśrulavā dṛśaḥ / taṃ kopasaṃkaṭo ghore duḥkhāgnau ca nirantare,एतद्गिरा ददौ खड्गे क्रुद्धः साश्रुलवा दृशः / तं कोपसंकटो घोरे दुःखाग्नौ च निरन्तरे
+bhmj_8.144,patitaṃ vīkṣya govindaḥ sarvavyāpī tamabhyadhāt / jāne te hṛdgataṃ pārtha yena dolāyase muhuḥ,पतितं वीक्ष्य गोविन्दः सर्वव्यापी तमभ्यधात् / जाने ते हृद्गतं पार्थ येन दोलायसे मुहुः
+bhmj_8.145,gāṇḍīvaṃ vitarānyasmai tvāṃ brūyādyaḥ sa te dhruvam / vadhya ityucitācāra pratijñā tava viśrutā,गाण्डीवं वितरान्यस्मै त्वां ब्रूयाद्यः स ते ध्रुवम् / वध्य इत्युचिताचार प्रतिज्ञा तव विश्रुता
+bhmj_8.146,tadarthamasi kopāndho nihantuṃ kiṃsvidagrajam / ātmānaṃ vā vratabhraṃśabhayātkhaṅgaṃ nirīkṣase,तदर्थमसि कोपान्धो निहन्तुं किंस्विदग्रजम् / आत्मानं वा व्रतभ्रंशभयात्खङ्गं निरीक्षसे
+bhmj_8.147,śruyatāmatra satyena kevalena vimuhyase / dharmādharmau na jānīṣe satyamātradṛḍhavrataḥ,श्रुयतामत्र सत्येन केवलेन विमुह्यसे / धर्माधर्मौ न जानीषे सत्यमात्रदृढव्रतः
+bhmj_8.148,asatyaṃ dharmatāṃ yāti satyamāyātyadharmatām / kadācitkarmabhedena tadvicāryaṃ dhiyā budhaiḥ,असत्यं धर्मतां याति सत्यमायात्यधर्मताम् / कदाचित्कर्मभेदेन तद्विचार्यं धिया बुधैः
+bhmj_8.149,dharmo 'pi gahanaḥ sūkṣmo jñāyate na yathā tathā / purā babhūva vipine balāko nāma lubdhakaḥ,धर्मो ऽपि गहनः सूक्ष्मो ज्ञायते न यथा तथा / पुरा बभूव विपिने बलाको नाम लुब्धकः
+bhmj_8.150,ghorasattvaṃ kadācitsa gobrāhmaṇagaṇāntakam / hatvā śareṇa sahasā śakralokamavāptavān,घोरसत्त्वं कदाचित्स गोब्राह्मणगणान्तकम् / हत्वा शरेण सहसा शक्रलोकमवाप्तवान्
+bhmj_8.151,kauśiko nāma vipraḥ prāksatyavākyakṛtavrataḥ / vidrutāndhanikānpṛṣṭo dasyubhiḥ kva gatā iti,कौशिको नाम विप्रः प्राक्सत्यवाक्यकृतव्रतः / विद्रुतान्धनिकान्पृष्टो दस्युभिः क्व गता इति
+bhmj_8.152,adarśayatsatyavādī sa tānguṇadayāśrayān / dṛṣṭāṃśca dasyavo jaghnustūrṇaṃ tāndraviṇāśayā,अदर्शयत्सत्यवादी स तान्गुणदयाश्रयान् / दृष्टांश्च दस्यवो जघ्नुस्तूर्णं तान्द्रविणाशया
+bhmj_8.153,kauśiko 'pyatha kālena patito narakaṃ yayau / ityevaṃ gahanā pārtha pravṛttiḥ satyadharmayoḥ,कौशिको ऽप्यथ कालेन पतितो नरकं ययौ / इत्येवं गहना पार्थ प्रवृत्तिः सत्यधर्मयोः
+bhmj_8.154,tasmāttvamagraje rājñi dharmaniṣṭhe yudhiṣṭhire / mohādasāṃprataṃ kiṃcinna cintayitumarhasi,तस्मात्त्वमग्रजे राज्ञि धर्मनिष्ठे युधिष्ठिरे / मोहादसांप्रतं किंचिन्न चिन्तयितुमर्हसि
+bhmj_8.155,śrutvaitatkhaḍgamākṛṣya hantumātmānamudyatam / pratijñābhaṅganirbhinnaṃ pārthaṃ kṛṣṇo 'bravītpunaḥ,श्रुत्वैतत्खड्गमाकृष्य हन्तुमात्मानमुद्यतम् / प्रतिज्ञाभङ्गनिर्भिन्नं पार्थं कृष्णो ऽब्रवीत्पुनः
+bhmj_8.156,avamānena nihato gururbhavati sarvathā / bhavatyātmā ca nihataḥ ślāghayā gurusaṃsadi,अवमानेन निहतो गुरुर्भवति सर्वथा / भवत्यात्मा च निहतः श्लाघया गुरुसंसदि
+bhmj_8.157,rakṣanpratijñāmajñānaṃ nirasya krodhasaṃbhavam / tasmādetadvadhāyādya nivṛtto bhava phalguṇa,रक्षन्प्रतिज्ञामज्ञानं निरस्य क्रोधसंभवम् / तस्मादेतद्वधायाद्य निवृत्तो भव फल्गुण
+bhmj_8.158,ityuktavati dāśārhe tathetyuktvā dhanaṃjayaḥ / bhīruḥ pramādī krūrastvamityuvāca yudhiṣṭhiram,इत्युक्तवति दाशार्हे तथेत्युक्त्वा धनंजयः / भीरुः प्रमादी क्रूरस्त्वमित्युवाच युधिष्ठिरम्
+bhmj_8.159,mayaikena hatāḥ sarve saṃhatā daityadānavāḥ / dhuryo 'haṃ kārmukabhṛtāmityātmānamuvāca ca,मयैकेन हताः सर्वे संहता दैत्यदानवाः / धुर्यो ऽहं कार्मुकभृतामित्यात्मानमुवाच च
+bhmj_8.160,tato dharmasutaṃ duḥkhātkānanaṃ gantumudyatam / yatnātprasādayāmāsa gṛhītvā caraṇau hariḥ,ततो धर्मसुतं दुःखात्काननं गन्तुमुद्यतम् / यत्नात्प्रसादयामास गृहीत्वा चरणौ हरिः
+bhmj_8.161,pārthaṃ ca pādapatitaṃ sāśrunetraṃ yudhiṣṭhiraḥ / rurodha gāḍhamāliṅgya vigalanmanyuviplavaḥ,पार्थं च पादपतितं साश्रुनेत्रं युधिष्ठिरः / रुरोध गाढमालिङ्ग्य विगलन्मन्युविप्लवः
+bhmj_8.162,kṛtaśaucau tato vīrau dharmarājadhanaṃjayau / rathāvāruhya saṃnaddhau jagmatuḥ samarāṅgaṇam,कृतशौचौ ततो वीरौ धर्मराजधनंजयौ / रथावारुह्य संनद्धौ जग्मतुः समराङ्गणम्
+bhmj_8.163,athārjunaśaravrātakṛttavaktrairnareśvaraiḥ / kṣaṇaṃ babhūva patitaiḥ sā kabandhamayīva bhūḥ,अथार्जुनशरव्रातकृत्तवक्त्रैर्नरेश्वरैः / क्षणं बभूव पतितैः सा कबन्धमयीव भूः
+bhmj_8.164,atrāntare bhīmaseno hatvā duryodhanānujān / duḥśāsanaṃ yudhyamānamāsasādebhavikramam,अत्रान्तरे भीमसेनो हत्वा दुर्योधनानुजान् / दुःशासनं युध्यमानमाससादेभविक्रमम्
+bhmj_8.165,niṣpiṣya gadayā tasya rathaṃ sāśvāyudhadhvajam / ācakarṣa raṇe dhvastaṃ taṃ hiḍimbāpatirbalāt,निष्पिष्य गदया तस्य रथं साश्वायुधध्वजम् / आचकर्ष रणे ध्वस्तं तं हिडिम्बापतिर्बलात्
+bhmj_8.166,priyāparibhavaṃ ghoraṃ smarannatha vṛkodaraḥ / prakoparākṣasāviṣṭaḥ koṣṇaṃ śoṇitamāpapau,प्रियापरिभवं घोरं स्मरन्नथ वृकोदरः / प्रकोपराक्षसाविष्टः कोष्णं शोणितमापपौ
+bhmj_8.167,ghoraṃ tatkarma bhīmasya dṛṣṭvā srastāsikārmukāḥ / trastā mahārathāḥ sarve mīlitākṣākampire,घोरं तत्कर्म भीमस्य दृष्ट्वा स्रस्तासिकार्मुकाः / त्रस्ता महारथाः सर्वे मीलिताक्षाकम्पिरे
+bhmj_8.168,asṛkprasaragarvitaḥ pulakadaṇḍagaṇḍānano madādativiśṛṅkhalaḥ skhalitapādacārakramaḥ / babhau bhayadavibhramabhramitabhīmabhāsvadgadaḥ priyācikurasaṃyamodyatamatiḥ samīrātmajaḥ,असृक्प्रसरगर्वितः पुलकदण्डगण्डाननो मदादतिविशृङ्खलः स्खलितपादचारक्रमः / बभौ भयदविभ्रमभ्रमितभीमभास्वद्गदः प्रियाचिकुरसंयमोद्यतमतिः समीरात्मजः
+bhmj_8.169,apūrveṇaiva vidhinā hate duḥśāsane tathā / mahatāmapi bhūtānāmabhūtkaṇṭakitā tanuḥ,अपूर्वेणैव विधिना हते दुःशासने तथा / महतामपि भूतानामभूत्कण्टकिता तनुः
+bhmj_8.170,***** ***** duḥśāsanavadhaḥ || 8 || ***** ***** atrāntare pāṇḍavānāṃ vṛṣasenaśarārdite / sainye babhūva nirghoṣaḥ patatāṃ gajavājinām,***** ***** दुःशासनवधः ॥ ८ ॥ ***** ***** अत्रान्तरे पाण्डवानां वृषसेनशरार्दिते / सैन्ये बभूव निर्घोषः पततां गजवाजिनाम्
+bhmj_8.171,saṃhatā api bhūpālā bhīmasātyakirakṣitāḥ / na sehire raṇe dīptaṃ karṇasūnoḥ parākramam,संहता अपि भूपाला भीमसात्यकिरक्षिताः / न सेहिरे रणे दीप्तं कर्णसूनोः पराक्रमम्
+bhmj_8.172,sa sātyakiṃ bhīmasenaṃ mādrīputrau kirīṭinam / dhṛṣṭadyumnaṃ nṛpāścānyānvīrastulyamayodhayat,स सात्यकिं भीमसेनं माद्रीपुत्रौ किरीटिनम् / धृष्टद्युम्नं नृपाश्चान्यान्वीरस्तुल्यमयोधयत्
+bhmj_8.173,āścaryayodhinastasya smayamāna ivārjunaḥ / bhujau śiraśca ciccheda kamalākamalopamam,आश्चर्ययोधिनस्तस्य स्मयमान इवार्जुनः / भुजौ शिरश्च चिच्छेद कमलाकमलोपमम्
+bhmj_8.174,***** vṛṣasenavadhaḥ || 9 || ***** vṛṣasene hate karṇaḥ puro gāṇḍīvadhanvanā / sasmāra sāśrunayanaḥ saubhadraṃ bahubhirhatam,***** वृषसेनवधः ॥ ९ ॥ ***** वृषसेने हते कर्णः पुरो गाण्डीवधन्वना / सस्मार साश्रुनयनः सौभद्रं बहुभिर्हतम्
+bhmj_8.175,athāmarṣājyasiktena bhrukuṭīdhūmaketunā / krodhāgninā dahyamānaḥ karṇo 'dhāvaddhanaṃjayam,अथामर्षाज्यसिक्तेन भ्रुकुटीधूमकेतुना / क्रोधाग्निना दह्यमानः कर्णो ऽधावद्धनंजयम्
+bhmj_8.176,manorathaśatābhyaste pravṛtte samare tayoḥ / babhūva kautukāyātasurasiddhākulaṃ nabhaḥ,मनोरथशताभ्यस्ते प्रवृत्ते समरे तयोः / बभूव कौतुकायातसुरसिद्धाकुलं नभः
+bhmj_8.178,karṇārjunaraṇe tasminsvaputrajayaśaṃsinoḥ / jāte vivāde sahasā divi sūryasurendrayoḥ/ bhmj_8.177 // pṛṣṭo dvidhā sthitairdevairvṛṣāṅkakamalodbhavau / kṛṣṇo yatra jayastatretyūcaturniścitaṃ purā,कर्णार्जुनरणे तस्मिन्स्वपुत्रजयशंसिनोः / जाते विवादे सहसा दिवि सूर्यसुरेन्द्रयोः/ भ्म्ज्_८.१७७ // पृष्टो द्विधा स्थितैर्देवैर्वृषाङ्ककमलोद्भवौ / कृष्णो यत्र जयस्तत्रेत्यूचतुर्निश्चितं पुरा
+bhmj_8.179,atha gambhīranirghoṣau śaṅkhau karṇakirīṭinau / dadhmatuḥ śauriśalyau ca yaiścakampe jagattrayī,अथ गम्भीरनिर्घोषौ शङ्खौ कर्णकिरीटिनौ / दध्मतुः शौरिशल्यौ च यैश्चकम्पे जगत्त्रयी
+bhmj_8.180,tato dhavalapakṣāgrāḥ svayaśobhirivāṅkitāḥ / vaikartanaḥ pāṇḍavāya prāhiṇodviśikhāvalīḥ,ततो धवलपक्षाग्राः स्वयशोभिरिवाङ्किताः / वैकर्तनः पाण्डवाय प्राहिणोद्विशिखावलीः
+bhmj_8.181,pārthadhvajenābhihataḥ karṇaketurakampata / kṛṣṇasya dṛktribhāgaśca śalyaṃ śalyamivāvi��at,पार्थध्वजेनाभिहतः कर्णकेतुरकम्पत / कृष्णस्य दृक्त्रिभागश्च शल्यं शल्यमिवाविशत्
+bhmj_8.182,athārjunaśarairdikṣu pūryamāṇāsu saṃtatam / bāṇapātamatikramya tasthuḥ kauravasainikāḥ,अथार्जुनशरैर्दिक्षु पूर्यमाणासु संततम् / बाणपातमतिक्रम्य तस्थुः कौरवसैनिकाः
+bhmj_8.183,duryodhanaprayuktānāṃ rādheyaratharakṣiṇām / mahārathānāṃ vaktrāṇi jahārātha kapidhvajaḥ,दुर्योधनप्रयुक्तानां राधेयरथरक्षिणाम् / महारथानां वक्त्राणि जहाराथ कपिध्वजः
+bhmj_8.184,asaṃbhrāntastataḥ karṇo muṣṭimūle kirīṭinaḥ / prayujyamānamasakṛcciccheda śaramaṇḍalam,असंभ्रान्तस्ततः कर्णो मुष्टिमूले किरीटिनः / प्रयुज्यमानमसकृच्चिच्छेद शरमण्डलम्
+bhmj_8.185,tato bhīmo 'bravītpārthamacyutaścātivismitaḥ / durjayaḥ samare karṇaḥ sthiro yudhyasva phalguṇa,ततो भीमो ऽब्रवीत्पार्थमच्युतश्चातिविस्मितः / दुर्जयः समरे कर्णः स्थिरो युध्यस्व फल्गुण
+bhmj_8.186,kairāte khāṇḍave vīra kālakeyavadhe 'pi vā / yo 'bhavattava saṃrambho gṛhāṇābhyadhikaṃ tataḥ,कैराते खाण्डवे वीर कालकेयवधे ऽपि वा / यो ऽभवत्तव संरम्भो गृहाणाभ्यधिकं ततः
+bhmj_8.187,etadākarṇya vijayo vellanmukharakaṅkaṇaḥ / gāḍhamākṛṣya gāṇḍīvaṃ divyāstrairdyāmapūrayat,एतदाकर्ण्य विजयो वेल्लन्मुखरकङ्कणः / गाढमाकृष्य गाण्डीवं दिव्यास्त्रैर्द्यामपूरयत्
+bhmj_8.188,bhārgavāstreṇa hatvā tāmastravṛṣṭiṃ kirīṭinaḥ / taṃ ca bhīmaṃ ca kṛṣṇaṃ ca karṇo bāṇairapūrayat,भार्गवास्त्रेण हत्वा तामस्त्रवृष्टिं किरीटिनः / तं च भीमं च कृष्णं च कर्णो बाणैरपूरयत्
+bhmj_8.189,tataḥ karṇaśarāsārairarjunāstraiśca sarvataḥ / pāṇḍukauravasenāsu babhūva vipulaḥ kṣayaḥ,ततः कर्णशरासारैरर्जुनास्त्रैश्च सर्वतः / पाण्डुकौरवसेनासु बभूव विपुलः क्षयः
+bhmj_8.190,atha sarpamukhaṃ dīptaṃ kīrṇacandanaśālinam / astraṃ karṇo mahābhogaṃ prāhiṇotsavyasācinaḥ,अथ सर्पमुखं दीप्तं कीर्णचन्दनशालिनम् / अस्त्रं कर्णो महाभोगं प्राहिणोत्सव्यसाचिनः
+bhmj_8.191,visṛṣṭe bhujage tasminśalyo 'ṅgapatimabhyadhāt / nāyaṃ prāpnoti pārthasya kaṇṭhaṃ nāgastvayeritaḥ,विसृष्टे भुजगे तस्मिन्शल्यो ऽङ्गपतिमभ्यधात् / नायं प्राप्नोति पार्थस्य कण्ठं नागस्त्वयेरितः
+bhmj_8.192,punaḥ saṃdhānayogyaste rādheya yadi manyase / akarṇo 'syatha vā karṇahitavākyeṣu sarvadā,पुनः संधानयोग्यस्ते राधेय यदि मन्यसे / अकर्णो ऽस्यथ वा कर्णहितवाक्येषु सर्वदा
+bhmj_8.193,iti tejovadhāyoktaḥ śalyena tapanātmajaḥ / uvāca dvirna saṃdhatte karṇa ityamalāśayaḥ,इति तेजोवधायोक्तः शल्येन तपनात्मजः / उवाच द्विर्न संधत्ते कर्ण इत्यमलाशयः
+bhmj_8.194,karṇacyutaṃ mahāghoramāpatantaṃ viṣolbaṇam / vyālaṃ dṛṣṭvā hariścakre vapurmandaragauravam,कर्णच्युतं महाघोरमापतन्तं विषोल्बणम् / व्यालं दृष्ट्वा हरिश्चक्रे वपुर्मन्दरगौरवम्
+bhmj_8.195,jānubhirvasudhāṃ yāte tato hayacatuṣṭaye / phaṇī jagrāha namrasya kirīṭāgraṃ kirīṭinaḥ,जानुभिर्वसुधां याते ततो हयचतुष्टये / फणी जग्राह नम्रस्य किरीटाग्रं किरीटिनः
+bhmj_8.196,kirīṭakhaṇḍe patite muktāratnāṭ���ahāsini / so 'viśadvasudhāṃ sarpo vipralabdho viniḥśvasan,किरीटखण्डे पतिते मुक्तारत्नाट्टहासिनि / सो ऽविशद्वसुधां सर्पो विप्रलब्धो विनिःश्वसन्
+bhmj_8.197,tataḥ kṛṣṇārjunau vidhyankāladaṇḍopamaiḥ śaraiḥ / karṇaḥ karṇāyato 'sṛṣṭairunnanāda hasanmuhuḥ,ततः कृष्णार्जुनौ विध्यन्कालदण्डोपमैः शरैः / कर्णः कर्णायतो ऽसृष्टैरुन्ननाद हसन्मुहुः
+bhmj_8.198,atha śakrasutaḥ kopāddivyaratnavirājitam / varma ciccheda karṇasya śaraiścāpūrayadvapuḥ,अथ शक्रसुतः कोपाद्दिव्यरत्नविराजितम् / वर्म चिच्छेद कर्णस्य शरैश्चापूरयद्वपुः
+bhmj_8.199,khāṇḍave kṛtavairaṃ taṃ khaṃ vrajantaṃ mahoragam / chittvā ṣaḍbhiḥ śaraiḥ pārthaḥ karṇaṃ punaratāḍayat,खाण्डवे कृतवैरं तं खं व्रजन्तं महोरगम् / छित्त्वा षड्भिः शरैः पार्थः कर्णं पुनरताडयत्
+bhmj_8.200,vaikartanena nihate brahmāstre śākramarjunaḥ / prāduścakre vighātāya vajrāśaniśatākulam,वैकर्तनेन निहते ब्रह्मास्त्रे शाक्रमर्जुनः / प्रादुश्चक्रे विघाताय वज्राशनिशताकुलम्
+bhmj_8.201,hatvā tamastraṃ rādheyo jyāṃ ciccheda kirīṭinaḥ / kṣaṇādabhinavāṃ maurvī vidadhe ca dhanaṃjayaḥ,हत्वा तमस्त्रं राधेयो ज्यां चिच्छेद किरीटिनः / क्षणादभिनवां मौर्वी विदधे च धनंजयः
+bhmj_8.202,tato raudraṃ sphurajjvālājaṭālaṃ saṃdadher'junaḥ / astraṃ yenābhavadvyoma ghoradigdāhabhīṣaṇam,ततो रौद्रं स्फुरज्ज्वालाजटालं संदधेर्ऽजुनः / अस्त्रं येनाभवद्व्योम घोरदिग्दाहभीषणम्
+bhmj_8.203,atrāntare mahī svayaṃ rathacakraṃ vidhervaśāt / jagrāha samaye tasminnaṅgarājasya saṃgare,अत्रान्तरे मही स्वयं रथचक्रं विधेर्वशात् / जग्राह समये तस्मिन्नङ्गराजस्य संगरे
+bhmj_8.204,tatastaccakramuddhartumudyato viṣamasthitaḥ / uvāca karṇaḥ kaunteyaṃ muhūrtaṃ kṣamatāṃ bhavān,ततस्तच्चक्रमुद्धर्तुमुद्यतो विषमस्थितः / उवाच कर्णः कौन्तेयं मुहूर्तं क्षमतां भवान्
+bhmj_8.205,uddhṛte 'sminmayā cakre mahāstraṃ muñca phalguṇa / vyasanasthe viśastre ca nahi śūrā bhavādṛśaḥ,उद्धृते ऽस्मिन्मया चक्रे महास्त्रं मुञ्च फल्गुण / व्यसनस्थे विशस्त्रे च नहि शूरा भवादृशः
+bhmj_8.206,etacchrutvāvadatkarṇaṃ hasankāliyasūdanaḥ / diṣṭyādya karṇa jānīṣe dharmaṃ vīravrate sthitaḥ,एतच्छ्रुत्वावदत्कर्णं हसन्कालियसूदनः / दिष्ट्याद्य कर्ण जानीषे धर्मं वीरव्रते स्थितः
+bhmj_8.207,bahubhirnihato bālaḥ saubhadraḥ kiṃ nu vismṛtaḥ / gaṇyatāṃ tacca yatkṛṣṇāṃ sabhāyāmuktavānasi,बहुभिर्निहतो बालः सौभद्रः किं नु विस्मृतः / गण्यतां तच्च यत्कृष्णां सभायामुक्तवानसि
+bhmj_8.208,viṣavahnipradāneṣu cchinnadharmaḥ smṛtastvayā / nūnaṃ vipadi nīcānāṃ nṛpāṇāṃ dharmavṛttayaḥ,विषवह्निप्रदानेषु च्छिन्नधर्मः स्मृतस्त्वया / नूनं विपदि नीचानां नृपाणां धर्मवृत्तयः
+bhmj_8.209,ukte janārdaneneti manyunā prajvalanniva / brahmāstraṃ karṇavihitaṃ brāhmeṇa vijayo 'vadhīt,उक्ते जनार्दनेनेति मन्युना प्रज्वलन्निव / ब्रह्मास्त्रं कर्णविहितं ब्राह्मेण विजयो ऽवधीत्
+bhmj_8.210,āgneyamarjunotsṛṣṭaṃ vāruṇenāṅgabhūpatiḥ / astreṇāstraṃ samāhṛtya grastacakro vyalambata,आग्नेयमर���जुनोत्सृष्टं वारुणेनाङ्गभूपतिः / अस्त्रेणास्त्रं समाहृत्य ग्रस्तचक्रो व्यलम्बत
+bhmj_8.211,athonmamātha bāṇena dhvajaṃ kanakabhāsvaram / karṇasyākhaṇḍalasuto manorathamivonnatam,अथोन्ममाथ बाणेन ध्वजं कनकभास्वरम् / कर्णस्याखण्डलसुतो मनोरथमिवोन्नतम्
+bhmj_8.212,tato 'ñjalikamādāya śaraṃ kāñcanabhūṣitam / abhimantrya samākṛṣya mṛtyudaṃṣṭrāsitānanam,ततो ऽञ्जलिकमादाय शरं काञ्चनभूषितम् / अभिमन्त्र्य समाकृष्य मृत्युदंष्ट्रासिताननम्
+bhmj_8.213,rudrādayo 'straguravastuṣṭā me tapasā yadi / tadanena ripuṃ hanyāmityuktvāsṛjadarjunaḥ,रुद्रादयो ऽस्त्रगुरवस्तुष्टा मे तपसा यदि / तदनेन रिपुं हन्यामित्युक्त्वासृजदर्जुनः
+bhmj_8.214,nirbhinnastena sahasā kaṇṭhe hārapariṣkṛte / rādheyaḥ krakacotkṛttahematāla ivāpatat,निर्भिन्नस्तेन सहसा कण्ठे हारपरिष्कृते / राधेयः क्रकचोत्कृत्तहेमताल इवापतत्
+bhmj_8.215,hate dhanuṣmatāṃ dhurye kauravānīkanāyake / karṇe drutaṃ yayau śalyaḥ śalyayanhṛdayānanam,हते धनुष्मतां धुर्ये कौरवानीकनायके / कर्णे द्रुतं ययौ शल्यः शल्ययन्हृदयाननम्
+bhmj_8.216,prāptaṃ rathena śūnyena dṛṣṭvā madranareśvaram / hato duryodhanaḥ karṇo jīvatītyūcire nṛpāḥ,प्राप्तं रथेन शून्येन दृष्ट्वा मद्रनरेश्वरम् / हतो दुर्योधनः कर्णो जीवतीत्यूचिरे नृपाः
+bhmj_8.217,duryodhano 'rjunaśarairaṅgarāje nipātite / uttamāṅga ivājñāsīnna kiṃcidvihatondriyaḥ,दुर्योधनो ऽर्जुनशरैरङ्गराजे निपातिते / उत्तमाङ्ग इवाज्ञासीन्न किंचिद्विहतोन्द्रियः
+bhmj_8.218,tejastatastaraladīdhitikarṇadehādabhyudgataṃ taraṇimaṇḍalamāviveśa / yenāvakāśaviśarāruvimānamāsījjvālākalāpajaṭilaṃ kṣaṇamantarikṣam,तेजस्ततस्तरलदीधितिकर्णदेहादभ्युद्गतं तरणिमण्डलमाविवेश / येनावकाशविशरारुविमानमासीज्ज्वालाकलापजटिलं क्षणमन्तरिक्षम्
+bhmj_9.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ karṇaparva śalyaparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां कर्णपर्व शल्यपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_9.2,evaṃ jambha ivendreṇa hate karṇe kirīṭinā / yuddhaṃ nyavedayadrājñe punarabhyetya saṃjayaḥ,एवं जम्भ इवेन्द्रेण हते कर्णे किरीटिना / युद्धं न्यवेदयद्राज्ञे पुनरभ्येत्य संजयः
+bhmj_9.3,śekhare sarvavīrāṇāmarthināṃ kalpapādape / hate vaikartane rājansarvāśārajanīkṛti,शेखरे सर्ववीराणामर्थिनां कल्पपादपे / हते वैकर्तने राजन्सर्वाशारजनीकृति
+bhmj_9.4,tadātmanā gate kvāpi nijajīva ivākulaḥ / duryodhano nirucchvāso mene śūnyā diśo daśa,तदात्मना गते क्वापि निजजीव इवाकुलः / दुर्योधनो निरुच्छ्वासो मेने शून्या दिशो दश
+bhmj_9.5,cacāra rathināṃ madhye pāṇḍavānyoddhumudyataḥ / pareṇaiva śarīreṇa paralokagato naraḥ,चचार रथिनां मध्ये पाण्डवान्योद्धुमुद्यतः / परेणैव शरीरेण परलोकगतो नरः
+bhmj_9.6,tato drauṇigirā kṛtvā śalyaṃ senāpatiṃ nṛpaḥ / raṇaṃ vitara(?)rājyārthe viveśa tridaśālayam,ततो द्रौणिगिरा क���त्वा शल्यं सेनापतिं नृपः / रणं वितर(?)राज्यार्थे विवेश त्रिदशालयम्
+bhmj_9.7,rathānāmayutaṃ sāgraṃ tāvadeva ca dantinām / lakṣyadvayaṃ dvayānāṃ ca tisraḥ koṭyaḥ padātinām,रथानामयुतं साग्रं तावदेव च दन्तिनाम् / लक्ष्यद्वयं द्वयानां च तिस्रः कोट्यः पदातिनाम्
+bhmj_9.8,sainyaśeṣamabhūdetatkururājasya saṃgare / ator'dhaṃ pāṇḍavānāṃ ca hataśeṣamabhūdbalam,सैन्यशेषमभूदेतत्कुरुराजस्य संगरे / अतोर्ऽधं पाण्डवानां च हतशेषमभूद्बलम्
+bhmj_9.9,asminnāyodhane ghore rājñāṃ saṃhāramaṇḍale / mastiṣkakardamaluṭhatpattisyandanakuñjare,अस्मिन्नायोधने घोरे राज्ञां संहारमण्डले / मस्तिष्ककर्दमलुठत्पत्तिस्यन्दनकुञ्जरे
+bhmj_9.10,ākīrṇavaktrakamale raṅgodbhaṅgarathāṅgake / visrastārājaṃsaughe khaṅgakhaṇḍotpalākule,आकीर्णवक्त्रकमले रङ्गोद्भङ्गरथाङ्गके / विस्रस्ताराजंसौघे खङ्गखण्डोत्पलाकुले
+bhmj_9.11,keśaśevālajambālaśeṣakīlālapicchile / akālakālakariṇā sarasīva viloḍite,केशशेवालजम्बालशेषकीलालपिच्छिले / अकालकालकरिणा सरसीव विलोडिते
+bhmj_9.12,srastavarāśvakarṇāṅke bhagnabāṇāsanāvṛte / kadalīśakalālole vane vajrairivāhate,स्रस्तवराश्वकर्णाङ्के भग्नबाणासनावृते / कदलीशकलालोले वने वज्रैरिवाहते
+bhmj_9.13,utpalāvayavāpūrṇavyaktaśaktyāsavodite / udyāna iva kālasya kapālacaṣakākule,उत्पलावयवापूर्णव्यक्तशक्त्यासवोदिते / उद्यान इव कालस्य कपालचषकाकुले
+bhmj_9.14,punaḥ pravṛtte samare śalyahārdikyasauvalāḥ / viviśuḥ pāṇḍavacamūṃ kṛpadrauṇisuyodhanāḥ,पुनः प्रवृत्ते समरे शल्यहार्दिक्यसौवलाः / विविशुः पाण्डवचमूं कृपद्रौणिसुयोधनाः
+bhmj_9.15,pārthapārṣataśaineyadraupadeyaśikhaṇḍinaḥ / jaghnustrigartagāndhārakapināthavarūthinīḥ,पार्थपार्षतशैनेयद्रौपदेयशिखण्डिनः / जघ्नुस्त्रिगर्तगान्धारकपिनाथवरूथिनीः
+bhmj_9.16,amaryāde raṇe tasminkṣībā iva mahārathāḥ / kruddhā yuyudhire ghoraṃ hatabandhusuhṛdgaṇāḥ,अमर्यादे रणे तस्मिन्क्षीबा इव महारथाः / क्रुद्धा युयुधिरे घोरं हतबन्धुसुहृद्गणाः
+bhmj_9.17,satyasenaṃ suṣeṇaṃ ca citrasenaṃ ca karṇajam / jaghāna nakulo vīrānkarṇatulyaparākramān,सत्यसेनं सुषेणं च चित्रसेनं च कर्णजम् / जघान नकुलो वीरान्कर्णतुल्यपराक्रमान्
+bhmj_9.18,tataḥ śalyena balinā gajeneva sarojinī / mṛdyamānā sanirghoṣā cakampe pāṇḍuvāhinī,ततः शल्येन बलिना गजेनेव सरोजिनी / मृद्यमाना सनिर्घोषा चकम्पे पाण्डुवाहिनी
+bhmj_9.19,śalyena ripuśalyenā vadhyamānāṃ varūthinīm / dṛṣṭvā bhīmo gadāpāṇirbhīmakopastamādravat,शल्येन रिपुशल्येना वध्यमानां वरूथिनीम् / दृष्ट्वा भीमो गदापाणिर्भीमकोपस्तमाद्रवत्
+bhmj_9.20,sa hatvā gadayā tasya rathaṃ rathaśatacchidaḥ / mumūrṣordaṇḍamudyamya tasthau kāla ivāgrataḥ,स हत्वा गदया तस्य रथं रथशतच्छिदः / मुमूर्षोर्दण्डमुद्यम्य तस्थौ काल इवाग्रतः
+bhmj_9.21,ādāya madrarājo 'pi gadāṃ cāmīkarāṅgadām / bhīmaṃ bhīmabalaḥ kopāddarpoddhatamayodhayat,आदाय मद्रराजो ऽपि गदां चामीकराङ्गदाम् / भीमं भीमबलः कोपाद्दर्पोद्धतमयोधयत्
+bhmj_9.22,maṇḍalāni carantau tāvabhipatya parasparam / ghātajātasphuliṅgābhyāṃ gadābhyāmabhijaghnatuḥ,मण्डलानि चरन्तौ तावभिपत्य परस्परम् / घातजातस्फुलिङ्गाभ्यां गदाभ्यामभिजघ्नतुः
+bhmj_9.23,tayormūrcchitayoḥ kṣipraṃ mohātpatitayorbhuvi / sānugāstūrṇamājagmuḥ saṃrabdhāḥ kurupāṇḍavāḥ,तयोर्मूर्च्छितयोः क्षिप्रं मोहात्पतितयोर्भुवि / सानुगास्तूर्णमाजग्मुः संरब्धाः कुरुपाण्डवाः
+bhmj_9.24,saṃjñāmavāpya sahasā yathāvatsthitayostayoḥ / duryodhanamukhā vīrāḥ pārthamukhyānayodhayan,संज्ञामवाप्य सहसा यथावत्स्थितयोस्तयोः / दुर्योधनमुखा वीराः पार्थमुख्यानयोधयन्
+bhmj_9.25,brahmalokābhikāmeṣu yudhyamāneṣu rājasu / suyodhanaścekitānamavadhīdbhūbhujāṃ varam,ब्रह्मलोकाभिकामेषु युध्यमानेषु राजसु / सुयोधनश्चेकितानमवधीद्भूभुजां वरम्
+bhmj_9.26,madrarājastataḥ kruddhaḥ pāṇḍūputrānsahānugān / avārayadbalādekaḥ pūjyamāno nabhaścaraiḥ,मद्रराजस्ततः क्रुद्धः पाण्डूपुत्रान्सहानुगान् / अवारयद्बलादेकः पूज्यमानो नभश्चरैः
+bhmj_9.27,śastravṛṣṭiṃ tadutsṛṣṭāṃ chittvā bāṇairasaṃbhramaḥ / muhurtādvidadhe śalyastānadṛśyānpatatribhiḥ,शस्त्रवृष्टिं तदुत्सृष्टां छित्त्वा बाणैरसंभ्रमः / मुहुर्ताद्विदधे शल्यस्तानदृश्यान्पतत्रिभिः
+bhmj_9.28,chādite śarajālena sainye madramahībhujā / kruddho 'vadhītsahasre dve rathānāṃ dharmanandanaḥ,छादिते शरजालेन सैन्ये मद्रमहीभुजा / क्रुद्धो ऽवधीत्सहस्रे द्वे रथानां धर्मनन्दनः
+bhmj_9.29,dṛṣṭvānugānhatānrājñā śalyo yudhi yudhiṣṭhiram / śilīmukhaśataiḥ pūrṇamathāśokamivākarot,दृष्ट्वानुगान्हतान्राज्ञा शल्यो युधि युधिष्ठिरम् / शिलीमुखशतैः पूर्णमथाशोकमिवाकरोत्
+bhmj_9.30,pīḍite dharmatanaye nakulaḥ kopakampitaḥ / bhīmasātyakimukhyāśca śaraiḥ śalyamavākiran,पीडिते धर्मतनये नकुलः कोपकम्पितः / भीमसात्यकिमुख्याश्च शरैः शल्यमवाकिरन्
+bhmj_9.31,tataḥ śarāndhakāreṇa sthagayanbhuvanodaram / unmamāthaḥ ghanadhvānaḥ śalyaḥ pārthavarūthinīm,ततः शरान्धकारेण स्थगयन्भुवनोदरम् / उन्ममाथः घनध्वानः शल्यः पार्थवरूथिनीम्
+bhmj_9.32,ākulaḥ samare tasmiñjiṣṇurdraiṇimayodhayat / duryodhanaṃ bhīmaseno nakulaḥ subalātmajam,आकुलः समरे तस्मिञ्जिष्णुर्द्रैणिमयोधयत् / दुर्योधनं भीमसेनो नकुलः सुबलात्मजम्
+bhmj_9.33,kṣapitāśeṣanṛpateḥ śalyasyātha yudhiṣṭhiraḥ / chittvāyudhāni sarvāṇi tilaśo vidadhe ratham,क्षपिताशेषनृपतेः शल्यस्याथ युधिष्ठिरः / छित्त्वायुधानि सर्वाणि तिलशो विदधे रथम्
+bhmj_9.34,aparaṃ rathamāsthāya madrarājaḥ krudhā jvalan / cakāra dharmatanayaṃ kṛttacāparathadhvajam,अपरं रथमास्थाय मद्रराजः क्रुधा ज्वलन् / चकार धर्मतनयं कृत्तचापरथध्वजम्
+bhmj_9.35,bhīmaseno 'tha virathaṃ dṛṣṭvā rājānamākulaḥ / cakarta madrarājasya rathaṃ sarvāyudhaiḥ saha,भीमसेनो ऽथ विरथं दृष्ट्वा राजानमाकुलः / चकर्त मद्रराजस्य रथं सर्वायुधैः सह
+bhmj_9.36,khaḍgahastastataḥ śalyo nighnansyandanakuñjarān / cacārālakṣitatanurmargairgaruḍavikramaḥ,खड्गहस्तस्ततः शल्यो निघ्नन्स्यन्दनकुञ्जरान् / चचारालक्षिततनुर्मर्गैर्गरुडविक्रमः
+bhmj_9.37,atha jvālāyamānena śoṇapaṭṭena guṇṭhitām / bhrājiṣṇuratnakhacitāṃ mṛtyordantāvalīmiva,अथ ज्वालायमानेन शोणपट्टेन गुण्ठिताम् / भ्राजिष्णुरत्नखचितां मृत्योर्दन्तावलीमिव
+bhmj_9.38,etadantaṃ kurubalaṃ yuddhamevaṃvidhaṃ kutaḥ / itīva ghaṇṭāpaṭalaiḥ krośantīmaśanisvanām,एतदन्तं कुरुबलं युद्धमेवंविधं कुतः / इतीव घण्टापटलैः क्रोशन्तीमशनिस्वनाम्
+bhmj_9.39,yudhiṣṭhiraḥ sahasraghniṃ dīptāṃ ṣaṇmukhavikramaḥ / prāhiṇonmadrarājāya śaktiṃ śaktimatāṃ varaḥ,युधिष्ठिरः सहस्रघ्निं दीप्तां षण्मुखविक्रमः / प्राहिणोन्मद्रराजाय शक्तिं शक्तिमतां वरः
+bhmj_9.40,sa tayā bhinnahṛdayaḥ papāta kṣmābhṛtāṃ varaḥ / śrotranāsāsyavivarasravadrudhiranirjharaḥ,स तया भिन्नहृदयः पपात क्ष्माभृतां वरः / श्रोत्रनासास्यविवरस्रवद्रुधिरनिर्झरः
+bhmj_9.41,***** śalyavadhaḥ || 1 || ***** śalye hate kauravāṇāmāśā śeṣāvalambane / rathino dudruvuḥ sarve bhagnamānamanorathāḥ,***** शल्यवधः ॥ १ ॥ ***** शल्ये हते कौरवाणामाशा शेषावलम्बने / रथिनो दुद्रुवुः सर्वे भग्नमानमनोरथाः
+bhmj_9.42,tataḥ śalyānujaḥ kruddho vicitrakavacābhidhaḥ / abhyāyāyau dharmarājaṃ dārayantamanīkinīm,ततः शल्यानुजः क्रुद्धो विचित्रकवचाभिधः / अभ्यायायौ धर्मराजं दारयन्तमनीकिनीम्
+bhmj_9.43,pṛṣatkavarṣiṇastasya citraratnojjvalaṃ śiraḥ / rohaṇādrerivottuṅgaṃ śṛṅgaṃ ciccheda dharmajaḥ,पृषत्कवर्षिणस्तस्य चित्ररत्नोज्ज्वलं शिरः / रोहणाद्रेरिवोत्तुङ्गं शृङ्गं चिच्छेद धर्मजः
+bhmj_9.44,tasminhate bhajyamānāṃ nāthahīnāṃ patākinīm / parāvṛtya kṛpadrauṇihārdikyāstūrṇamāyayuḥ,तस्मिन्हते भज्यमानां नाथहीनां पताकिनीम् / परावृत्य कृपद्रौणिहार्दिक्यास्तूर्णमाययुः
+bhmj_9.45,nadadbhiścedipāñcālairlabdhalakṣyairmahārathāḥ / te muhūrtaṃ yuyudhire prayātā bahutāmiva,नदद्भिश्चेदिपाञ्चालैर्लब्धलक्ष्यैर्महारथाः / ते मुहूर्तं युयुधिरे प्रयाता बहुतामिव
+bhmj_9.46,tataḥ svāmivadhāmarṣādyudhiṣṭhiramabhidrutān / hatvā śeṣānaho madrānamadrāṃ pṛthivīṃ vyadhāt,ततः स्वामिवधामर्षाद्युधिष्ठिरमभिद्रुतान् / हत्वा शेषानहो मद्रानमद्रां पृथिवीं व्यधात्
+bhmj_9.47,atha bhīmo gadāpāṇirnipuṇaḥ kṣayakarmasu / niṣpiṣya mlecchānsarvāṃśca raṇaṃ śūnyamivākarot,अथ भीमो गदापाणिर्निपुणः क्षयकर्मसु / निष्पिष्य म्लेच्छान्सर्वांश्च रणं शून्यमिवाकरोत्
+bhmj_9.48,tataḥ sātyakinā vīre satyarāje nipātite / svayaṃ duryodhano 'bhyetya pāṇḍuputrānayodhayat,ततः सात्यकिना वीरे सत्यराजे निपातिते / स्वयं दुर्योधनो ऽभ्येत्य पाण्डुपुत्रानयोधयत्
+bhmj_9.49,na ratho na gajo nāśvo na yodhaḥ pāṇḍaveṣvabhūt / haimanāmāṅkitairvyāpto yo na duryodhaneṣubhiḥ,न रथो न गजो नाश्वो न योधः पाण्डवेष्वभूत् / हैमनामाङ्कितैर्व्याप्तो यो न दुर्योधनेषुभिः
+bhmj_9.50,cakampe kuñjarakulaṃ tasya nārācavarṣiṇaḥ / maṇikāñcanajhāṅkāratāramaurvīravairmuhuḥ,चकम्पे कुञ्जरकुलं तस्य नाराचवर्षिणः / मणिकाञ्चनझाङ्कारतारमौर्वीरवैर्मुहुः
+bhmj_9.51,duryodhane yudhyamāne labdhalakṣyairarātibhiḥ / āyayurdraiṇihārdikyasuśarmakṛpasaubalāḥ,दुर्योधने युध्यमाने लब्धलक्ष्यैररातिभिः / आययुर्द्रैणिहार्दिक्यसुशर्मकृपसौबलाः
+bhmj_9.52,ghore raṇavyatikare teṣāṃ nibiḍapātinām / nirāloko 'bhavalloko rajasā saṃvṛte ravau,घोरे रणव्यतिकरे तेषां निबिडपातिनाम् / निरालोको ऽभवल्लोको रजसा संवृते रवौ
+bhmj_9.53,kuñjarendrataṭāghātakṣame rajasi duḥsahe / vibhāgo nābhavatkaścitkalpāpāya ivāgate,कुञ्जरेन्द्रतटाघातक्षमे रजसि दुःसहे / विभागो नाभवत्कश्चित्कल्पापाय इवागते
+bhmj_9.54,kva drauṇiḥ kva ca gāndhāraḥ kva ca rājā suyodhanaḥ / ityabhūdvipulaḥ śabdaḥ pāṇḍusenāsu sarvataḥ,क्व द्रौणिः क्व च गान्धारः क्व च राजा सुयोधनः / इत्यभूद्विपुलः शब्दः पाण्डुसेनासु सर्वतः
+bhmj_9.55,tasminmuhūrte pralayāvartasaṃkrāntagocare / jaghāna mārutasutaḥ śeṣānduryodhanānujān,तस्मिन्मुहूर्ते प्रलयावर्तसंक्रान्तगोचरे / जघान मारुतसुतः शेषान्दुर्योधनानुजान्
+bhmj_9.56,mahābāhuṃ bhūribalaṃ jaitraṃ durdarśanaṃ śalam / sunādaṃ ca sa hatvā tānunnanāda kṣayocitān,महाबाहुं भूरिबलं जैत्रं दुर्दर्शनं शलम् / सुनादं च स हत्वा तानुन्ननाद क्षयोचितान्
+bhmj_9.57,tato māmagrahīdvīraḥ sātyakirvinarale raṇe / saṃjayo 'yaṃ mayā labdho nigadyeti sasaṃbhramam,ततो मामग्रहीद्वीरः सात्यकिर्विनरले रणे / संजयो ऽयं मया लब्धो निगद्येति ससंभ्रमम्
+bhmj_9.58,athārjunaḥ suśarmāṇaṃ saputraṃ sapadānugam / hatvā saṃśaptakānīkaṃ niḥśeṣaṃ viśikhairvyadhāt,अथार्जुनः सुशर्माणं सपुत्रं सपदानुगम् / हत्वा संशप्तकानीकं निःशेषं विशिखैर्व्यधात्
+bhmj_9.59,dyūte raṇābhidhe tasminsāyakākṣānkṣipanmuhuḥ / sahadevor'dhacandreṇa jahāra śakuneḥ śiraḥ,द्यूते रणाभिधे तस्मिन्सायकाक्षान्क्षिपन्मुहुः / सहदेवोर्ऽधचन्द्रेण जहार शकुनेः शिरः
+bhmj_9.60,***** śakunivadhaḥ || 2 || ***** ulūkaṃ tatsutaṃ hatvā gāndhārāṇāmanīkinīm / jaghāna mādrītanayo vanavāsadaśāṃ smaran,***** शकुनिवधः ॥ २ ॥ ***** उलूकं तत्सुतं हत्वा गान्धाराणामनीकिनीम् / जघान माद्रीतनयो वनवासदशां स्मरन्
+bhmj_9.61,atha niḥśeṣite sainye śrānto nihatavāhanaḥ / apasṛtya raṇātprāyātpadbhyāṃ rājā suyodhanaḥ,अथ निःशेषिते सैन्ये श्रान्तो निहतवाहनः / अपसृत्य रणात्प्रायात्पद्भ्यां राजा सुयोधनः
+bhmj_9.62,kṛtavarmakṛpadrauṇiśeṣe tasminmahāraṇe / kṣaṇādaśeṣatāṃ yāte bhūtavetālamaṇḍale,कृतवर्मकृपद्रौणिशेषे तस्मिन्महारणे / क्षणादशेषतां याते भूतवेतालमण्डले
+bhmj_9.63,dhṛṣṭadyumnasya vacasā māṃ nihantuṃ samudyate / śaineye bhagavānvyāso rarakṣa karuṇānidhiḥ,धृष्टद्युम्नस्य वचसा मां निहन्तुं समुद्यते / शैनेये भगवान्व्यासो ररक्ष करुणानिधिः
+bhmj_9.64,tato dinānte śokārtaḥ prasthito 'haṃ suyodhanam / apaśyaṃ vajrahṛdayaṃ prayāntaṃ cakravartinam,ततो दिनान्ते शोकार्तः प्रस्थितो ऽहं सुयोधनम् / अपश्यं वज्रहृदयं प्रयान्तं चक्रवर्तिनम्
+bhmj_9.65,sa pādacārī māṃ dṛṣṭvā lajjākuṭilakandharaḥ / ūce saṃjayarājānaṃ brūyāstvaṃ janakaṃ mama,स पादचारी मां दृष्ट्वा लज्जाकुटिलकन्धरः / ऊचे संजयराजानं ब्रूयास्त्वं जनकं मम
+bhmj_9.66,tena karṇena suhṛdā taiśca vīrairvinā kṛtaḥ / hradaṃ praviṣṭaḥ putraste hīno duḥśāsanādibhiḥ,तेन कर्णेन सुहृदा तैश्च वीरैर्विना कृतः / ह्रदं प्रविष्टः पुत्रस्ते हीनो दुःशासनादिभिः
+bhmj_9.67,māmityuktvā sa saṃstambhya salilaṃ daityamāyayā / hradaṃ viveśa vipulaṃ prauḍhaśokānalākulaḥ,मामित्युक्त्वा स संस्तम्भ्य सलिलं दैत्यमायया / ह्रदं विवेश विपुलं प्रौढशोकानलाकुलः
+bhmj_9.68,taṃ stambhitorusalile sarasi praviṣṭaṃ jñātvā girā mama gurostanayaḥ kṛpaśca / bhojaśca bhūpatiśikhāmaṇilīḍhapādaṃ lakṣmīvilāsasadanaṃ śuśucustametya,तं स्तम्भितोरुसलिले सरसि प्रविष्टं ज्ञात्वा गिरा मम गुरोस्तनयः कृपश्च / भोजश्च भूपतिशिखामणिलीढपादं लक्ष्मीविलाससदनं शुशुचुस्तमेत्य
+bhmj_9.69,akṣauhiṇīparivṛto 'tha visṛjya gehaṃ rātrau yuyutsumakhilaiḥ saha rājadāraiḥ / dharmātmajastamṛṇaśeṣamiva pradadhyau duryodhanaṃ saha dhanaṃjayabhīmamukhyaiḥ,अक्षौहिणीपरिवृतो ऽथ विसृज्य गेहं रात्रौ युयुत्सुमखिलैः सह राजदारैः / धर्मात्मजस्तमृणशेषमिव प्रदध्यौ दुर्योधनं सह धनंजयभीममुख्यैः
+bhmj_9.70,yatpādapadmanakhacandramarīcimālā mālā iva kṣitibhṛtāṃ babhuruttamāṅge / so 'pyeka eva kururājasutaḥ padātiryāto dhigāsthiravilāsavikāsi daivam,यत्पादपद्मनखचन्द्रमरीचिमाला माला इव क्षितिभृतां बभुरुत्तमाङ्गे / सो ऽप्येक एव कुरुराजसुतः पदातिर्यातो धिगास्थिरविलासविकासि दैवम्
+bhmj_9.71,yasyā vaśādbata natonnatabhāñji bhāvacakrāṇi hanta viśarārudaśāṃ viśanti / saṃkrandanāni yativibhramamudritāni tasyai namo 'stu satataṃ bhavitavyatāyai,यस्या वशाद्बत नतोन्नतभाञ्जि भावचक्राणि हन्त विशरारुदशां विशन्ति / संक्रन्दनानि यतिविभ्रममुद्रितानि तस्यै नमो ऽस्तु सततं भवितव्यतायै
+bhmj_10.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ śalyaparva gadāparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां शल्यपर्व गदापर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_10.2,tato drauṇimukhā vīrāḥ samabhyetya rathāstrayaḥ / hradaṃ praviṣṭaṃ rājānamūcurmānadhanaṃ śaraiḥ,ततो द्रौणिमुखा वीराः समभ्येत्य रथास्त्रयः / ह्रदं प्रविष्टं राजानमूचुर्मानधनं शरैः
+bhmj_10.3,rājannuttiṣṭha saṃgrāme jahi śatruṃ dhanurdhara / sahāsmābhirayaṃ kālo vikramasya yaśobhuvaḥ,राजन्नुत्तिष्ठ संग्रामे जहि शत्रुं धनुर्धर / सहास्माभिरयं कालो विक्रमस्य यशोभुवः
+bhmj_10.4,iti śrutvā kurupatiḥ praśaṃsaṃstatparākramam / ūce prātaḥ samāśvāsya mama kṣatrocitā gatiḥ,इति श्रुत्वा कुरुपतिः प्रशंसंस्तत्पराक्रमम् / ऊचे प्रातः समाश्वास्य मम क्षत्रोचिता गतिः
+bhmj_10.5,iti teṣāṃ samālāpaṃ śrutvā jñātvā suyodhanam / śaśaṃsurbhīmasenāya lubdhakā dhanalubdhakāḥ,इति तेषां समालापं श्रुत्वा ज्ञात्वा सुयोधनम् / शशंसुर्भीमसेनाय लुब्धका धनलुब्धकाः
+bhmj_10.6,bhīmasenagirā rājā sasainyo 'tha yudhiṣṭhiraḥ / kṛṣṇapradhānaiḥ sahitastaṃ deśaṃ tūrṇamāyayau,भीमसेनगिरा राजा ससैन्यो ऽथ युधिष्ठिरः / कृष्णप्रधानैः सहितस्तं ��ेशं तूर्णमाययौ
+bhmj_10.7,garjadgajarathānīkaiḥ pārthānvīkṣya samāgatān / narendrasūcanabhayātprayayurgautamādayaḥ,गर्जद्गजरथानीकैः पार्थान्वीक्ष्य समागतान् / नरेन्द्रसूचनभयात्प्रययुर्गौतमादयः
+bhmj_10.8,tasya kṛṣṇasya vacasā dharmasūnuḥ suyodhanam / tataḥ sa salilāntaḥsthamuvāca kṣmābhṛtāṃ varaḥ,तस्य कृष्णस्य वचसा धर्मसूनुः सुयोधनम् / ततः स सलिलान्तःस्थमुवाच क्ष्माभृतां वरः
+bhmj_10.9,rājanrajatakarpūrarajanīpatisundaram / aho vīra yaśaḥ śubhraṃ bhavatā malinīkṛtam,राजन्रजतकर्पूररजनीपतिसुन्दरम् / अहो वीर यशः शुभ्रं भवता मलिनीकृतम्
+bhmj_10.10,ghātayitvā narapatīṃllakṣmīkulagṛhānraṇe / prāṇarakṣāparo mānī kathaṃ jīvanna lajjase,घातयित्वा नरपतींल्लक्ष्मीकुलगृहान्रणे / प्राणरक्षापरो मानी कथं जीवन्न लज्जसे
+bhmj_10.11,uttiṣṭha yuddhe svāṃ lakṣmīṃ tridivaṃ vā samāpnuhi / lākṣaḥ samo hi vīrāṇāṃ vijayo nidhanaṃ nu vā,उत्तिष्ठ युद्धे स्वां लक्ष्मीं त्रिदिवं वा समाप्नुहि / लाक्षः समो हि वीराणां विजयो निधनं नु वा
+bhmj_10.12,iti yaudhiṣṭhiraṃ śrutvā vaco manyuviṣākulaḥ / prāha dūryodhanastoye stambheram iva śvasan,इति यौधिष्ठिरं श्रुत्वा वचो मन्युविषाकुलः / प्राह दूर्योधनस्तोये स्तम्भेरम् इव श्वसन्
+bhmj_10.13,evametadyathāttha tvaṃ śriyaṃ nidhanameva me / bandhusvajanahīnā tu lakṣmīḥ kasya manaḥ spṛśet,एवमेतद्यथात्थ त्वं श्रियं निधनमेव मे / बन्धुस्वजनहीना तु लक्ष्मीः कस्य मनः स्पृशेत्
+bhmj_10.14,dhvajinī vīrahīnena goṣṭhīva budhavarjitā / svajanena vinā lakṣmīḥ kasya prīṇāti mānasam,ध्वजिनी वीरहीनेन गोष्ठीव बुधवर्जिता / स्वजनेन विना लक्ष्मीः कस्य प्रीणाति मानसम्
+bhmj_10.15,sa karṇaḥ suhṛdāmagryaḥ sa guruḥ sa pitāmahaḥ / vinā tapovanamaho sumuneḥ kasya vismaret,स कर्णः सुहृदामग्र्यः स गुरुः स पितामहः / विना तपोवनमहो सुमुनेः कस्य विस्मरेत्
+bhmj_10.16,bandhumittraviyuktānāṃ bhūtayo hi viḍambanāḥ / andhānāmiva saundaryavicitrāścitramālikāḥ,बन्धुमित्त्रवियुक्तानां भूतयो हि विडम्बनाः / अन्धानामिव सौन्दर्यविचित्राश्चित्रमालिकाः
+bhmj_10.17,bhuṅkṣva bhuktāṃ mayā pṛthvīṃ vīraratnavivarjitām / vairāgyamuktābharaṇāṃ jaratīmiva yoṣitam,भुङ्क्ष्व भुक्तां मया पृथ्वीं वीररत्नविवर्जिताम् / वैराग्यमुक्ताभरणां जरतीमिव योषितम्
+bhmj_10.18,ityākarṇya pṛthāsūnurdhārtarāṣṭramabhāṣata / diṣṭyā tapovanaruciḥ śānto 'si vasudhāpate,इत्याकर्ण्य पृथासूनुर्धार्तराष्ट्रमभाषत / दिष्ट्या तपोवनरुचिः शान्तो ऽसि वसुधापते
+bhmj_10.19,sūcyagramapi na tyājyaṃ pāṇḍavānprati te bhuvaḥ / samagrāṃ pṛthivīmadya dātumicchasi kautukam,सूच्यग्रमपि न त्याज्यं पाण्डवान्प्रति ते भुवः / समग्रां पृथिवीमद्य दातुमिच्छसि कौतुकम्
+bhmj_10.20,uttiṣṭha yuddhamekena tavāstu vijitaḥ sa cet / jitāḥ sarve tvayā rājanmā pralāpaiḥ kṛśo bhava,उत्तिष्ठ युद्धमेकेन तवास्तु विजितः स चेत् / जिताः सर्वे त्वया राजन्मा प्रलापैः कृशो भव
+bhmj_10.21,udatiṣṭhanniśamyaitatpārthavākyaṃ nṛpaḥ krudhā / sāvalepaṃ vacaḥ śrutvā na sahante hi māninaḥ,उदतिष्ठन्निशम्यैतत्पार्��वाक्यं नृपः क्रुधा / सावलेपं वचः श्रुत्वा न सहन्ते हि मानिनः
+bhmj_10.22,hemāṅgadagadāpāṇiḥ sumeruriva śṛṅgavān / utthitaḥ sa babhau rājā daṇḍadhāra ivāparaḥ,हेमाङ्गदगदापाणिः सुमेरुरिव शृङ्गवान् / उत्थितः स बभौ राजा दण्डधार इवापरः
+bhmj_10.23,kṛṣṇavākyātsa saṃnaddho gadāpāṇirvṛkodaraḥ / tasya tasthau puraḥ kṛṣṇānikāragaṇanāparaḥ,कृष्णवाक्यात्स संनद्धो गदापाणिर्वृकोदरः / तस्य तस्थौ पुरः कृष्णानिकारगणनापरः
+bhmj_10.24,***** duryodhanāvirbhāvaḥ || 1 || ***** atrāntare haladharaḥ kurupāṇḍavasaṃkṣaye / bandhunāśabhayodvignastīrthayātrāgataḥ śanaiḥ,***** दुर्योधनाविर्भावः ॥ १ ॥ ***** अत्रान्तरे हलधरः कुरुपाण्डवसंक्षये / बन्धुनाशभयोद्विग्नस्तीर्थयात्रागतः शनैः
+bhmj_10.25,tadābhyetya kurukṣetraṃ tāvapaśyadgadāyudhau / śiṣyayoḥ samaraṃ paśyañśṛṇvanniva giro mithaḥ,तदाभ्येत्य कुरुक्षेत्रं तावपश्यद्गदायुधौ / शिष्ययोः समरं पश्यञ्शृण्वन्निव गिरो मिथः
+bhmj_10.26,sa pūjitaḥ kṛṣṇamukhyaiḥ pārthaiḥ śaśiśatadyutiḥ / upāviśannīlavāsā himavāniva sāmbudaḥ,स पूजितः कृष्णमुख्यैः पार्थैः शशिशतद्युतिः / उपाविशन्नीलवासा हिमवानिव साम्बुदः
+bhmj_10.27,ityākarṇya kathāpadhye papraccha janamejayaḥ / tīrthayātrāṃ halabhṛto vaiśampāyanamādarāt,इत्याकर्ण्य कथापध्ये पप्रच्छ जनमेजयः / तीर्थयात्रां हलभृतो वैशम्पायनमादरात्
+bhmj_10.28,so 'bravītprastute yuddhe kurupāṇḍavabhūbhujām / āmantrya kṛṣṇaṃ prayayau kṣayāśaṅkī pralambahā,सो ऽब्रवीत्प्रस्तुते युद्धे कुरुपाण्डवभूभुजाम् / आमन्त्र्य कृष्णं प्रययौ क्षयाशङ्की प्रलम्बहा
+bhmj_10.29,puṣpeṇa nirgato rāmo dvijebhyaḥ sarvakāmadaḥ / sarasvatīmavāpyātha prabhāsaṃ śayanena saḥ,पुष्पेण निर्गतो रामो द्विजेभ्यः सर्वकामदः / सरस्वतीमवाप्याथ प्रभासं शयनेन सः
+bhmj_10.30,yatra tārāpatiṃ tārā rohiṇīsaktamānasam / khinnā nyavedayatpitre tacchāpātso 'bhavatkṣayī,यत्र तारापतिं तारा रोहिणीसक्तमानसम् / खिन्ना न्यवेदयत्पित्रे तच्छापात्सो ऽभवत्क्षयी
+bhmj_10.31,kṣaṇena śāpātprakṣīṇe śaśalakṣmaṇi yakṣmaṇā / sarvakṣayabhayodvignairdaivairdiṣṭaṃ tadā yayau,क्षणेन शापात्प्रक्षीणे शशलक्ष्मणि यक्ष्मणा / सर्वक्षयभयोद्विग्नैर्दैवैर्दिष्टं तदा ययौ
+bhmj_10.32,tatprabhāsaṃ hasaṃstūrṇaṃ tatrāpi prāpa pūrṇatām / tatra bharādvajaḥ snātvā tritakūpaṃ samāyayau,तत्प्रभासं हसंस्तूर्णं तत्रापि प्राप पूर्णताम् / तत्र भराद्वजः स्नात्वा त्रितकूपं समाययौ
+bhmj_10.33,upekṣitaḥ purā yatra bhrātṛbhyāṃ nṛpatistritaḥ / sa cakre mānasaṃ yajñaṃ tato devāḥ samabhyayuḥ,उपेक्षितः पुरा यत्र भ्रातृभ्यां नृपतिस्त्रितः / स चक्रे मानसं यज्ञं ततो देवाः समभ्ययुः
+bhmj_10.34,tato varātsakūpo 'bhūtsomapānaphalapradaḥ / tasminsarasvatītīre sasne rāmeṇa sādaram,ततो वरात्सकूपो ऽभूत्सोमपानफलप्रदः / तस्मिन्सरस्वतीतीरे सस्ने रामेण सादरम्
+bhmj_10.35,tato vinaśanaṃ puṇyaṃ prāpa yatra sarasvatī / śūdrabhīrukavidviṣṭā vinaṣṭā duṣṭanāśinī,ततो विनशनं पुण्यं प्राप यत्र सरस्वती / शूद्रभीरुकविद्विष्ट��� विनष्टा दुष्टनाशिनी
+bhmj_10.36,sa bhūmikaṃ tataḥ prāyādbalī yatrāpsaraḥsakhā / krīḍanti suragandharvā nṛtyagītavinodanaiḥ,स भूमिकं ततः प्रायाद्बली यत्राप्सरःसखा / क्रीडन्ति सुरगन्धर्वा नृत्यगीतविनोदनैः
+bhmj_10.37,durgasrotaḥ śaṅkhatīrthaṃ puṇyaṃ dvaitavanaṃ tathā / avāpya nagadhanvānaṃ vasatiryatra vāsukeḥ,दुर्गस्रोतः शङ्खतीर्थं पुण्यं द्वैतवनं तथा / अवाप्य नगधन्वानं वसतिर्यत्र वासुकेः
+bhmj_10.38,viveśa naimiṣa rāmo yatra prācī sarasvatī / munīnāṃ darśanaṃ yatra naimiṣāraṇyavāsinām,विवेश नैमिष रामो यत्र प्राची सरस्वती / मुनीनां दर्शनं यत्र नैमिषारण्यवासिनाम्
+bhmj_10.39,sapta sārasvataṃ prāyādyatra caṅkaṇako muniḥ / nanarta gātrādālokya nijācchākarasaṃ srutam,सप्त सारस्वतं प्रायाद्यत्र चङ्कणको मुनिः / ननर्त गात्रादालोक्य निजाच्छाकरसं स्रुतम्
+bhmj_10.40,nṛtyatastasya sāvegaṃ sakhelaṃ varakānanam / munestapaḥprabhāvena jagatsarvaṃ nanarta ca,नृत्यतस्तस्य सावेगं सखेलं वरकाननम् / मुनेस्तपःप्रभावेन जगत्सर्वं ननर्त च
+bhmj_10.41,devairathārthito 'bhyetya tasya śambaradarśanāt / svakarānniḥsṛtaṃ bhasma tenābhūnnirmado muniḥ,देवैरथार्थितो ऽभ्येत्य तस्य शम्बरदर्शनात् / स्वकरान्निःसृतं भस्म तेनाभून्निर्मदो मुनिः
+bhmj_10.42,tasmai stutikṛte tuṣṭastapovṛddhiṃ dadau vibhuḥ / saptasārasvate tīrthe saṃnidhānaṃ ca śaṃkaraḥ,तस्मै स्तुतिकृते तुष्टस्तपोवृद्धिं ददौ विभुः / सप्तसारस्वते तीर्थे संनिधानं च शंकरः
+bhmj_10.43,kapālamocanaṃ prāpa tīrthamauśanasaṃ balaḥ / yatra jaṅghāgrahānmukto munirghorānmahodaraḥ,कपालमोचनं प्राप तीर्थमौशनसं बलः / यत्र जङ्घाग्रहान्मुक्तो मुनिर्घोरान्महोदरः
+bhmj_10.44,rāghaveṣunikṛttasya rākṣasasya śiraḥ purā / mahodarasya jaṅghāyāṃ lagnaṃ kila visarpadam,राघवेषुनिकृत्तस्य राक्षसस्य शिरः पुरा / महोदरस्य जङ्घायां लग्नं किल विसर्पदम्
+bhmj_10.45,sarvatīrthanimagno 'pi tatraiva svāsthyamāpa saḥ / uttaṅkāśramamāsādya pṛthūdakamavāpa ca,सर्वतीर्थनिमग्नो ऽपि तत्रैव स्वास्थ्यमाप सः / उत्तङ्काश्रममासाद्य पृथूदकमवाप च
+bhmj_10.46,vasiṣṭhena jitaḥ pūrvaṃ dhenuhṛdbrahmatejasā / rājanyavaṃśyo yatrāpa brahmatāṃ kauśiko muniḥ,वसिष्ठेन जितः पूर्वं धेनुहृद्ब्रह्मतेजसा / राजन्यवंश्यो यत्राप ब्रह्मतां कौशिको मुनिः
+bhmj_10.47,tatra rāmo dadau bhūri dhanaṃ vārṣṇeyanandanaḥ / tataḥ sārasvate kuñje yatrendro namucervadhāt,तत्र रामो ददौ भूरि धनं वार्ष्णेयनन्दनः / ततः सारस्वते कुञ्जे यत्रेन्द्रो नमुचेर्वधात्
+bhmj_10.48,brahmahatyākulo muktastaṃ prāpa dāruṇaṃ śanaiḥ / somatīrthaṃ tataḥ prāpa yatreṣṭamamṛtatviṣā,ब्रह्महत्याकुलो मुक्तस्तं प्राप दारुणं शनैः / सोमतीर्थं ततः प्राप यत्रेष्टममृतत्विषा
+bhmj_10.49,tārakakhyo hato yatra ṣaṇmukhena mahāsuraḥ / skandābhiṣekātsnātvātha vahnitīrthaṃ samāyayau,तारकख्यो हतो यत्र षण्मुखेन महासुरः / स्कन्दाभिषेकात्स्नात्वाथ वह्नितीर्थं समाययौ
+bhmj_10.50,yatrānalo bhṛgoḥ śāpānnaṣṭo 'bhūnnirvṛtaḥ punaḥ / kauberamindratīrthaṃ ca yāmunaṃ cācyutāgrajaḥ,यत्रानलो भृगोः शापान्नष्टो ऽभून्निर्वृतः पुनः / कौबेरमिन्द्रतीर्थं च यामुनं चाच्युताग्रजः
+bhmj_10.51,devalasyāśramaṃ prāpya jaijīṣavyaḥ suyogavit / yatra sarvagataṃ brahma devalāya jagau muniḥ,देवलस्याश्रमं प्राप्य जैजीषव्यः सुयोगवित् / यत्र सर्वगतं ब्रह्म देवलाय जगौ मुनिः
+bhmj_10.52,tataḥ sārasvataṃ tīrthamāsasāda halāyudhaḥ / apasarodarśanātpūrvaṃ śukraṃ nipatitaṃ jale,ततः सारस्वतं तीर्थमाससाद हलायुधः / अपसरोदर्शनात्पूर्वं शुक्रं निपतितं जले
+bhmj_10.53,dadhīcasya munestena putraṃ lebhe sarasvatī / dadhīcasyāsthinicaye mahendrāyudhatāṃ gate,दधीचस्य मुनेस्तेन पुत्रं लेभे सरस्वती / दधीचस्यास्थिनिचये महेन्द्रायुधतां गते
+bhmj_10.54,anāvṛṣṭyāṃ sa tanayastayā matsyāśanairvṛtaḥ / sārasvataḥ suto vedānsa sasmāra mahāmatiḥ,अनावृष्ट्यां स तनयस्तया मत्स्याशनैर्वृतः / सारस्वतः सुतो वेदान्स सस्मार महामतिः
+bhmj_10.55,durbhikṣakarṣitā nāma vismṛte 'dhyayane tataḥ / sarveṣāṃ munimukhyānāṃ babhūva gururarthitaḥ,दुर्भिक्षकर्षिता नाम विस्मृते ऽध्ययने ततः / सर्वेषां मुनिमुख्यानां बभूव गुरुरर्थितः
+bhmj_10.56,tasmiṃstīrthe balaḥ snātvā yayau yatra purā vapuḥ / sanatkumārī tapasā svargāya tyaktumudyatā,तस्मिंस्तीर्थे बलः स्नात्वा ययौ यत्र पुरा वपुः / सनत्कुमारी तपसा स्वर्गाय त्यक्तुमुद्यता
+bhmj_10.57,nāradaḥ prāha nodvāhaṃ vinā svargo bhavediti / sā gālavasutāyaiva dinabhogyāṃ tanuṃ dadau,नारदः प्राह नोद्वाहं विना स्वर्गो भवेदिति / सा गालवसुतायैव दिनभोग्यां तनुं ददौ
+bhmj_10.58,kṛtvā lalitamākāraṃ tridivaṃ ca yayau tataḥ / tatra snātvā ca datvā ca plakṣaprasravaṇe tathā,कृत्वा ललितमाकारं त्रिदिवं च ययौ ततः / तत्र स्नात्वा च दत्वा च प्लक्षप्रस्रवणे तथा
+bhmj_10.59,avāpa kārapavanaṃ tīrthānyālokayañśanaiḥ / nāradāttatra śuśrāva kurukṣetre nṛpakṣayam,अवाप कारपवनं तीर्थान्यालोकयञ्शनैः / नारदात्तत्र शुश्राव कुरुक्षेत्रे नृपक्षयम्
+bhmj_10.60,***** rāmatīrthayātrā || 2 || ***** pṛṣṭo 'tha dhṛtarāṣṭreṇa saṃjayo yuddhamabravīt / bhīmasenasya virathaṃ kauravasya ca māninaḥ,***** रामतीर्थयात्रा ॥ २ ॥ ***** पृष्टो ऽथ धृतराष्ट्रेण संजयो युद्धमब्रवीत् / भीमसेनस्य विरथं कौरवस्य च मानिनः
+bhmj_10.61,samantapañcakaṃ gatvā padbhyāmeva suyodhanaḥ / tasthāvakampo mahatāmadhikaṃ dhairyamāpadi,समन्तपञ्चकं गत्वा पद्भ्यामेव सुयोधनः / तस्थावकम्पो महतामधिकं धैर्यमापदि
+bhmj_10.62,tato duryodhano 'vādīddharmaputraṃ sahānugāḥ / upaviśya nirīkṣantāṃ bhavanto yudhyamānayoḥ,ततो दुर्योधनो ऽवादीद्धर्मपुत्रं सहानुगाः / उपविश्य निरीक्षन्तां भवन्तो युध्यमानयोः
+bhmj_10.63,ajātaśatruḥ śrutvaitatsaha pāñcālasainikaiḥ / upāviśatkṛṣṇasakhaḥ parivārya halāyudham,अजातशत्रुः श्रुत्वैतत्सह पाञ्चालसैनिकैः / उपाविशत्कृष्णसखः परिवार्य हलायुधम्
+bhmj_10.64,atha bhīmaṃ gadāpāṇiṃ baddhakakṣastarasvinam / ājuhāva vacoyuddhe pravṛtte kurunandanaḥ,अथ भीमं गदापाणिं बद्धकक्षस्तरस्विनम् / आजुहाव वचोयुद्धे प्रवृत्ते कुरुनन्दनः
+bhmj_10.65,tatastayorgadāghātajātā vahnikaṇāvalī / vidadhe saṃbhramāvṛttahemābharaṇavibhramam,ततस��तयोर्गदाघातजाता वह्निकणावली / विदधे संभ्रमावृत्तहेमाभरणविभ्रमम्
+bhmj_10.66,surairāpūrite vyomni yuddhadarśanalālasaiḥ / babhūva nākakāntānāṃ ko 'pi kautukavibhramaḥ,सुरैरापूरिते व्योम्नि युद्धदर्शनलालसैः / बभूव नाककान्तानां को ऽपि कौतुकविभ्रमः
+bhmj_10.67,ākṣepe varjane mokṣe rājavṛttau nivartake / dhāvane samavasthāne viplute samaviplute,आक्षेपे वर्जने मोक्षे राजवृत्तौ निवर्तके / धावने समवस्थाने विप्लुते समविप्लुते
+bhmj_10.68,tau pragalbhatayā vīrau citramaṇḍalacāriṇau / sanirghoṣaṃ mahāvegaḥ pārśvadeśamatāḍayat,तौ प्रगल्भतया वीरौ चित्रमण्डलचारिणौ / सनिर्घोषं महावेगः पार्श्वदेशमताडयत्
+bhmj_10.69,tato bhīmaḥ samādhūya gadāmaśaniniḥsvanām / bhrāmayāmāsa yenābhūddhoro gharagharāravaḥ,ततो भीमः समाधूय गदामशनिनिःस्वनाम् / भ्रामयामास येनाभूद्धोरो घरघरारवः
+bhmj_10.70,tatastāṃ prahiṇodbhīmo girigurvīṃ gadāṃ javāt/ akampitastāḍito 'pi punarbhīmo 'sṛjadgadām / punarmoghīkṛtā rājñā sāpatatkampitāvaniḥ,ततस्तां प्रहिणोद्भीमो गिरिगुर्वीं गदां जवात्/ अकम्पितस्ताडितो ऽपि पुनर्भीमो ऽसृजद्गदाम् / पुनर्मोघीकृता राज्ञा सापतत्कम्पितावनिः
+bhmj_10.71,atha vakṣastaṭe bhīmaḥ kauraveṇa samāhataḥ / na viveda kṣaṇaṃ kiṃcinmūrchāvyākulitāśayaḥ,अथ वक्षस्तटे भीमः कौरवेण समाहतः / न विवेद क्षणं किंचिन्मूर्छाव्याकुलिताशयः
+bhmj_10.72,pāñcālasṛñjayānīke saṃdehākulite tataḥ / śanairbhīmaḥ samāśvasya pārśve nṛpamatāḍayat,पाञ्चालसृञ्जयानीके संदेहाकुलिते ततः / शनैर्भीमः समाश्वस्य पार्श्वे नृपमताडयत्
+bhmj_10.73,gāḍhaprahārābhihataḥ patitaḥ kauraveśvaraḥ / utthāya tūrṇamāhatya bhuvi bhīmamapātayat,गाढप्रहाराभिहतः पतितः कौरवेश्वरः / उत्थाय तूर्णमाहत्य भुवि भीममपातयत्
+bhmj_10.74,athāpatatsurotsṛṣṭa puṣpavṛṣṭiryaśaḥsitā / sādhuvādāvalī mūrdhi sūnave kurubhūpateḥ,अथापतत्सुरोत्सृष्ट पुष्पवृष्टिर्यशःसिता / साधुवादावली मूर्धि सूनवे कुरुभूपतेः
+bhmj_10.75,athotthite bhīmasene parimṛjyāśu śoṇitam / ko 'nayoradhiko yoddhā papracchetyarjuno harim,अथोत्थिते भीमसेने परिमृज्याशु शोणितम् / को ऽनयोरधिको योद्धा पप्रच्छेत्यर्जुनो हरिम्
+bhmj_10.76,so 'bravīdbalavānbhīmo bhīmavīryaḥ kimucyate / upadeśe gadāyuddhe kiṃtu yuddhaparākrame,सो ऽब्रवीद्बलवान्भीमो भीमवीर्यः किमुच्यते / उपदेशे गदायुद्धे किंतु युद्धपराक्रमे
+bhmj_10.77,sa prayatnaḥ kurupatirbhīmasenādvilokyate / tasmānna dharmayuddhena bhīmaḥ śakto nipātane,स प्रयत्नः कुरुपतिर्भीमसेनाद्विलोक्यते / तस्मान्न धर्मयुद्धेन भीमः शक्तो निपातने
+bhmj_10.78,māyayā nihatā daityā māyāvadhyā hi māyinaḥ / ūrubhaṅgamato bhīmo vidadhātvasya māyayā,मायया निहता दैत्या मायावध्या हि मायिनः / ऊरुभङ्गमतो भीमो विदधात्वस्य मायया
+bhmj_10.79,anyathā durjayo rājā trayodaśasamāvyadhāt / eṣa lokabhayaṃ bhīmo(me) vidhāya gadayā śramam,अन्यथा दुर्जयो राजा त्रयोदशसमाव्यधात् / एष लोकभयं भीमो(मे) विधाय गदया श्रमम्
+bhmj_10.80,vyāyāmacaturo vegādūrdhvacārī suyodhanaḥ / mahāśaileyabhaṅgo 'sminsukaraśchidradarśanāt,व्यायामचतुरो वेगादूर्ध्वचारी सुयोधनः / महाशैलेयभङ्गो ऽस्मिन्सुकरश्छिद्रदर्शनात्
+bhmj_10.81,ukte janārdaneneti bhīmaścikṣepa bhīṣaṇām / gadāṃ tāṃ kururājo 'pi vilaṅghya tamatāḍayat,उक्ते जनार्दनेनेति भीमश्चिक्षेप भीषणाम् / गदां तां कुरुराजो ऽपि विलङ्घ्य तमताडयत्
+bhmj_10.82,vyathāṃ saṃstambhya bhīmo 'tha ghūrṇamānatanuḥ kṣaṇam / gadāṃ randhraṃ vicintyāsmai prāhiṇotkanakāṅgadām,व्यथां संस्तम्भ्य भीमो ऽथ घूर्णमानतनुः क्षणम् / गदां रन्ध्रं विचिन्त्यास्मै प्राहिणोत्कनकाङ्गदाम्
+bhmj_10.83,puṣpāyudhapurodārahemābharaṇavibhrame / ūruyugme bhujaṅgīva sā papāta mahīpateḥ,पुष्पायुधपुरोदारहेमाभरणविभ्रमे / ऊरुयुग्मे भुजङ्गीव सा पपात महीपतेः
+bhmj_10.84,nirghātaghoraghanaghoṣagadānipātaniṣpeṣajarjarataratruṭitorusaṃdhiḥ / duryodhano 'tha nipapāta divaṃ vilokya vajrāvapātahatapakṣa ivādrirājaḥ,निर्घातघोरघनघोषगदानिपातनिष्पेषजर्जरतरत्रुटितोरुसंधिः / दुर्योधनो ऽथ निपपात दिवं विलोक्य वज्रावपातहतपक्ष इवाद्रिराजः
+bhmj_10.85,akṣauhiṇīpatinareśvaramauliratnaraśmicchaṭāpaṭalapāṭalapādapīṭhe / asminmahīparivṛḍhe patite ca bhūmau kairninditaṃ na bhavabhaṅgurabhaṅgi janma,अक्षौहिणीपतिनरेश्वरमौलिरत्नरश्मिच्छटापटलपाटलपादपीठे / अस्मिन्महीपरिवृढे पतिते च भूमौ कैर्निन्दितं न भवभङ्गुरभङ्गि जन्म
+bhmj_10.86,***** gadāyuddham || 3 || ***** tasminnekādaśacamūnāthe bhuvi nipātite / cakampe lolataṭinīraśanā vasudhāvadhūḥ,***** गदायुद्धम् ॥ ३ ॥ ***** तस्मिन्नेकादशचमूनाथे भुवि निपातिते / चकम्पे लोलतटिनीरशना वसुधावधूः
+bhmj_10.87,babhūva bhayadairvyāptaṃ durnimittaśatairjagat / praśaṃsantaśca tadyuddhaṃ prayayurvyomacāriṇaḥ,बभूव भयदैर्व्याप्तं दुर्निमित्तशतैर्जगत् / प्रशंसन्तश्च तद्युद्धं प्रययुर्व्योमचारिणः
+bhmj_10.88,bhīmo nikāragaṇanāṃ kurvankurupateḥ śiraḥ / caraṇenāspṛśallakṣmīvilāsasadanaṃ tataḥ,भीमो निकारगणनां कुर्वन्कुरुपतेः शिरः / चरणेनास्पृशल्लक्ष्मीविलाससदनं ततः
+bhmj_10.89,taṃ vilokya rurodeva patitaṃ cakravartinam / tvaṅgadgadāṅgadacchinnahāramuktāśrubhirmahī,तं विलोक्य रुरोदेव पतितं चक्रवर्तिनम् / त्वङ्गद्गदाङ्गदच्छिन्नहारमुक्ताश्रुभिर्मही
+bhmj_10.90,bhīmaṃ nirasya garjantaṃ dharmarājaḥ suyodhanam / ūce rājaṃstavaivāyamanayātsuhṛdāṃ kṣayaḥ,भीमं निरस्य गर्जन्तं धर्मराजः सुयोधनम् / ऊचे राजंस्तवैवायमनयात्सुहृदां क्षयः
+bhmj_10.91,dṛṣṭvā śiraḥ padā spṛṣṭaṃ bhīmena jagatībhujaḥ / prāhottālahalaḥ kopakarālastālalāñchanaḥ,दृष्ट्वा शिरः पदा स्पृष्टं भीमेन जगतीभुजः / प्राहोत्तालहलः कोपकरालस्ताललाञ्छनः
+bhmj_10.92,pratāpatāpitaricoryaśaḥ śatruhṛtaśriyaḥ / śiro vyājahatasyāsya kaḥ spṛśedapaśuḥ padā,प्रतापतापितरिचोर्यशः शत्रुहृतश्रियः / शिरो व्याजहतस्यास्य कः स्पृशेदपशुः पदा
+bhmj_10.93,ityuktvā krodhaśikhinā taṃ bhīmaṃ dagdhumudyatam / śamayāmāsa kaṃsāristaistairvinayabhāṣitaiḥ,इत्युक्त्वा क्रोधशिखिना तं भीमं दग्धुमुद्यतम् / शमयामास कंसारिस्तैस्तैर्विनयभाषितैः
+bhmj_10.94,viṣadyutāgnidoṣāṇā��� prabhāvo 'sīti vādinam / kṛṣṇaṃ duryodhano 'vādītsaṃstambhya rujamutkaṭām,विषद्युताग्निदोषाणां प्रभावो ऽसीति वादिनम् / कृष्णं दुर्योधनो ऽवादीत्संस्तम्भ्य रुजमुत्कटाम्
+bhmj_10.95,gopālabāla mūrkhāṇāṃ saṃjñāṃ kṛtvāsmi vañcitaḥ / tvayā bhīṣmamukhā vīrāste vyājaireva pātitāḥ,गोपालबाल मूर्खाणां संज्ञां कृत्वास्मि वञ्चितः / त्वया भीष्ममुखा वीरास्ते व्याजैरेव पातिताः
+bhmj_10.96,bhuktaṃ suhṛdbhirvihṛtaṃ kāntābhirhutamagryajaiḥ / vadhaḥ kṣatrocitaḥ prāptaḥ ko 'nyo 'sti sadṛśo mayā,भुक्तं सुहृद्भिर्विहृतं कान्ताभिर्हुतमग्र्यजैः / वधः क्षत्रोचितः प्राप्तः को ऽन्यो ऽस्ति सदृशो मया
+bhmj_10.97,bhrūbhaṅgena nivāsitā vanabhuvaṃ śuṣyanmukhāḥ śatravo dṛṣṭā śrīḥ svayamarpitāgryasuhṛdāmuṣṇīṣahārasmitā / saṃgrāme 'pyaparāṅmukhasya nidhanaṃ dikṣu prarūḍhaṃ yaśaḥ kartavya spṛhaṇīyamanyadicitaṃ yuktaṃ kimastyāyuṣaḥ,भ्रूभङ्गेन निवासिता वनभुवं शुष्यन्मुखाः शत्रवो दृष्टा श्रीः स्वयमर्पिताग्र्यसुहृदामुष्णीषहारस्मिता / संग्रामे ऽप्यपराङ्मुखस्य निधनं दिक्षु प्ररूढं यशः कर्तव्य स्पृहणीयमन्यदिचितं युक्तं किमस्त्यायुषः
+bhmj_10.98,ityākarṇya vacastasya lajjitā iva māninaḥ / nṛpaiḥ saha yayuḥ pārthā nādayanto rathairjayam,इत्याकर्ण्य वचस्तस्य लज्जिता इव मानिनः / नृपैः सह ययुः पार्था नादयन्तो रथैर्जयम्
+bhmj_10.99,athāvaropya prathamaṃ phalguṇaṃ madhusūdanaḥ / rathādavātaratpascājjajvāla sa rathastataḥ,अथावरोप्य प्रथमं फल्गुणं मधुसूदनः / रथादवातरत्पस्चाज्जज्वाल स रथस्ततः
+bhmj_10.100,droṇakarṇāstradagdho 'yamatyantaṃ jvalito rathaḥ / iti pṛṣṭo 'vadatpārthaṃ vismitaṃ kāliyāntakaḥ,द्रोणकर्णास्त्रदग्धो ऽयमत्यन्तं ज्वलितो रथः / इति पृष्टो ऽवदत्पार्थं विस्मितं कालियान्तकः
+bhmj_10.101,śrutveti saṃjayādrājā dāruṇaṃ mohavihvalaḥ / śuśoca putrānvākyāni vidurasya smaranmuhuḥ,श्रुत्वेति संजयाद्राजा दारुणं मोहविह्वलः / शुशोच पुत्रान्वाक्यानि विदुरस्य स्मरन्मुहुः
+bhmj_10.102,tataḥ kṛṣṇamunau prāpte kuruveśma harirnṛpam / gāndhārīṃ cāvadatprāpya visṛṣṭo 'jātaśatruṇā,ततः कृष्णमुनौ प्राप्ते कुरुवेश्म हरिर्नृपम् / गान्धारीं चावदत्प्राप्य विसृष्टो ऽजातशत्रुणा
+bhmj_10.103,yācito 'piśamaṃ naicchatkauravo nijadurnayāt / na ca dharmāccyutāḥ pārthāstena tena padaṃ ruṣaḥ,याचितो ऽपिशमं नैच्छत्कौरवो निजदुर्नयात् / न च धर्माच्च्युताः पार्थास्तेन तेन पदं रुषः
+bhmj_10.104,putrāste yuvayoradya pāṇḍuputrāḥ suratviṣaḥ / yuvābhyāmeva coktaṃ prāgyato dharmastato jayaḥ,पुत्रास्ते युवयोरद्य पाण्डुपुत्राः सुरत्विषः / युवाभ्यामेव चोक्तं प्राग्यतो धर्मस्ततो जयः
+bhmj_10.105,iti prasādya tau yāte vṛṣṇivīre 'mbikāsutaḥ / munāvāśvāsya yāte ca śeṣaṃ papraccha saṃjayam,इति प्रसाद्य तौ याते वृष्णिवीरे ऽम्बिकासुतः / मुनावाश्वास्य याते च शेषं पप्रच्छ संजयम्
+bhmj_10.106,so 'bravīdatha putraste veṣya(pa)māno mahītale / māmūce paśya sūdena māyayāhaṃ nipātitaḥ,सो ऽब्रवीदथ पुत्रस्ते वेष्य(प)मानो महीतले / मामूचे पश्य सूदेन माययाहं निपातितः
+bhmj_10.107,atrāntare samabhyetya drauṇihārdikyagautamāḥ / dadṛśuḥ kauravapatiṃ nītaṃ kālena tāṃ daśām,अत्रान्तरे समभ्येत्य द्रौणिहार्दिक्यगौतमाः / ददृशुः कौरवपतिं नीतं कालेन तां दशाम्
+bhmj_10.108,tato gurusutaḥ kopādviniṣpiṣya kare karam / niḥśeṣaśatrunidhane pratijñāṃ niḥśvasanvyadhāt,ततो गुरुसुतः कोपाद्विनिष्पिष्य करे करम् / निःशेषशत्रुनिधने प्रतिज्ञां निःश्वसन्व्यधात्
+bhmj_10.109,atha vīraṃ tamāliṅgya cakre senāpatiṃ nṛpaḥ / na hyahaṃkāraśaithilyaṃ paryante 'pyabhimāninām,अथ वीरं तमालिङ्ग्य चक्रे सेनापतिं नृपः / न ह्यहंकारशैथिल्यं पर्यन्ते ऽप्यभिमानिनाम्
+bhmj_10.110,pralayāmbudanirghoṣaṃ vinadya droṇanandanaḥ / niśāyāṃ tāṃ rujā rājā viṣamāmagamaddaśām,प्रलयाम्बुदनिर्घोषं विनद्य द्रोणनन्दनः / निशायां तां रुजा राजा विषमामगमद्दशाम्
+bhmj_10.111,tato gautamahārdikyaguruputrā mahāvanam / viviśuḥ kalayanto 'ntaḥ śriyaḥ kallolalolatām,ततो गौतमहार्दिक्यगुरुपुत्रा महावनम् / विविशुः कलयन्तो ऽन्तः श्रियः कल्लोललोलताम्
+bhmj_11.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ gadāparva sauptikaparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां गदापर्व सौप्तिकपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_11.2,pratāpadhāmni yāte 'staṃ ravau kamalinīpriye / śokāvakīrṇakeśena tamobhirabhavanmahī,प्रतापधाम्नि याते ऽस्तं रवौ कमलिनीप्रिये / शोकावकीर्णकेशेन तमोभिरभवन्मही
+bhmj_11.3,kṣayaṃ kālena nīte 'hni śānte saṃdhyācitānale / asthiśeṣairivāpūrṇaṃ tārakābhirabhūnnabhaḥ,क्षयं कालेन नीते ऽह्नि शान्ते संध्याचितानले / अस्थिशेषैरिवापूर्णं तारकाभिरभून्नभः
+bhmj_11.4,śyāmā pratyagraduḥkhena prasarattimirāñjanā / babhāra tārataralāṃ nakṣatrāśrukaṇāvalīm,श्यामा प्रत्यग्रदुःखेन प्रसरत्तिमिराञ्जना / बभार तारतरलां नक्षत्राश्रुकणावलीम्
+bhmj_11.5,ghore tasminniśāvaktre ghorasattvaghane vane / śramānnidrāmupagate kṛpe sa kṛtavarmaṇi,घोरे तस्मिन्निशावक्त्रे घोरसत्त्वघने वने / श्रमान्निद्रामुपगते कृपे स कृतवर्मणि
+bhmj_11.6,dhyāyanduryodhanavadhaṃ manyuhālāhalākulaḥ / pratijñāṃ śatrunidhane drauṇireko vyacintayat,ध्यायन्दुर्योधनवधं मन्युहालाहलाकुलः / प्रतिज्ञां शत्रुनिधने द्रौणिरेको व्यचिन्तयत्
+bhmj_11.7,atrāntare dadarśoccanyagrodhaśikharāśrayam / vadhyamānamulūkena vāyasānāṃ ca maṇḍalam,अत्रान्तरे ददर्शोच्चन्यग्रोधशिखराश्रयम् / वध्यमानमुलूकेन वायसानां च मण्डलम्
+bhmj_11.8,kākānkālabalenaitya dṛṣṭvā ghūkena pātitān / tāmeva pāṇḍavavadhe nītiṃ drauṇiracintayat,काकान्कालबलेनैत्य दृष्ट्वा घूकेन पातितान् / तामेव पाण्डववधे नीतिं द्रौणिरचिन्तयत्
+bhmj_11.9,krudhā krūrāṃ dhiyaṃ kṛtvā kṛpabhojau vibodhya saḥ / uvāca niḥśvasandīrghaṃ dahyamāna iva krudhā,क्रुधा क्रूरां धियं कृत्वा कृपभोजौ विबोध्य सः / उवाच निःश्वसन्दीर्घं दह्यमान इव ��्रुधा
+bhmj_11.10,rājā rājasahasrāṇāmekākī viṣamasthitiḥ / vyājādasmāsu jīvatsu bhīmasenena pātitaḥ,राजा राजसहस्राणामेकाकी विषमस्थितिः / व्याजादस्मासु जीवत्सु भीमसेनेन पातितः
+bhmj_11.11,śastraṃ vahadbhirmithyaiva dṛṣṭo 'smābhiḥ sa bhūtale / aśrupātapratīkārākṣamaiḥ klībatarairiva,शस्त्रं वहद्भिर्मिथ्यैव दृष्टो ऽस्माभिः स भूतले / अश्रुपातप्रतीकाराक्षमैः क्लीबतरैरिव
+bhmj_11.12,deśakālau samāśritya vadhyaḥ sarvātmanā ripuḥ / tasmātprasuptānadyaiva sānugānhanmi pāṇḍavān,देशकालौ समाश्रित्य वध्यः सर्वात्मना रिपुः / तस्मात्प्रसुप्तानद्यैव सानुगान्हन्मि पाण्डवान्
+bhmj_11.13,śrutvaitatkūṇitamanāḥ prasuptavadhapātakam / kṛpaḥ kṛpākulo nindannabhāṣata sutaṃ svasuḥ,श्रुत्वैतत्कूणितमनाः प्रसुप्तवधपातकम् / कृपः कृपाकुलो निन्दन्नभाषत सुतं स्वसुः
+bhmj_11.14,dhigetatkutsitaṃ yuddhaṃ niśceṣṭo yatra hanyate / bhagnadhairye 'pi no vīrāḥ praharanti yaśasvinaḥ,धिगेतत्कुत्सितं युद्धं निश्चेष्टो यत्र हन्यते / भग्नधैर्ये ऽपि नो वीराः प्रहरन्ति यशस्विनः
+bhmj_11.15,bhavānahaṃ ca bhojaśca kartāraḥ prātareva tat / punaryena na yāsyāmo duryodhanavadhavyathām,भवानहं च भोजश्च कर्तारः प्रातरेव तत् / पुनर्येन न यास्यामो दुर्योधनवधव्यथाम्
+bhmj_11.16,surāṇāmapi paryāptāḥ saṃhatāḥ samare vayam / pravekṣyāmo vairivanaṃ jvalitā iva pāvakāḥ,सुराणामपि पर्याप्ताः संहताः समरे वयम् / प्रवेक्ष्यामो वैरिवनं ज्वलिता इव पावकाः
+bhmj_11.17,gautamenetyabhihite saṃmate kṛtavarmaṇaḥ / niḥśvasansāśrunyanaḥ punardraiṇirabhāṣata,गौतमेनेत्यभिहिते संमते कृतवर्मणः / निःश्वसन्साश्रुन्यनः पुनर्द्रैणिरभाषत
+bhmj_11.18,māyopamā vidagdheṣu nikṛtyāvicarastu ye / spṛśantyadharmamaryādāṃ na te tatphalabhāginaḥ,मायोपमा विदग्धेषु निकृत्याविचरस्तु ये / स्पृशन्त्यधर्ममर्यादां न ते तत्फलभागिनः
+bhmj_11.19,arjunena hataḥ karṇaḥ sa ca śāntanavo yathā / tatkiṃ na viditaṃ loke śeṣaṃ vaktuṃ na pāryate,अर्जुनेन हतः कर्णः स च शान्तनवो यथा / तत्किं न विदितं लोके शेषं वक्तुं न पार्यते
+bhmj_11.20,adhunā svasti dharmāya racito 'smai mayāñjaliḥ / parābhavamimaṃ tāvanna sahe marmadāraṇam,अधुना स्वस्ति धर्माय रचितो ऽस्मै मयाञ्जलिः / पराभवमिमं तावन्न सहे मर्मदारणम्
+bhmj_11.21,drauṇirdāruṇasaṃkalpamityuktvā kṛtaniścayaḥ / rathena tamasi prāyācchibiraṃ kauravadviṣam,द्रौणिर्दारुणसंकल्पमित्युक्त्वा कृतनिश्चयः / रथेन तमसि प्रायाच्छिबिरं कौरवद्विषम्
+bhmj_11.22,kṛṣṇasya śāsanātpūrvaṃ yāteṣu śibirāntaram / saha sātyakinā yodhaiḥ pāṇḍaveṣu vinānugaiḥ,कृष्णस्य शासनात्पूर्वं यातेषु शिबिरान्तरम् / सह सात्यकिना योधैः पाण्डवेषु विनानुगैः
+bhmj_11.23,kṛpabhojāvatikramya javāddrauṇirupāgataḥ / śibiradvāramāsādya mahadbhūtaṃ vyalokayat,कृपभोजावतिक्रम्य जवाद्द्रौणिरुपागतः / शिबिरद्वारमासाद्य महद्भूतं व्यलोकयत्
+bhmj_11.24,hariśmaśrujaṭānetraṃ jvālānāmiva saṃcayam / tamasāmiva saṃghātamañjanācalasaṃnibham,हरिश्मश्रुजटानेत्रं ज्वालानामिव संचयम् / तमसामिव संघातमञ्जनाचलसंनि��म्
+bhmj_11.25,sahasraśīrṣanayanaṃ sahasracaraṇādbhutam/ sarpayajñopavītāṅgaṃ sarpakeyūrakaṅkaṇam / bhayaṃkaraṃ bhayasyāpi kṛtāntasyeva daivatam,सहस्रशीर्षनयनं सहस्रचरणाद्भुतम्/ सर्पयज्ञोपवीताङ्गं सर्पकेयूरकङ्कणम् / भयंकरं भयस्यापि कृतान्तस्येव दैवतम्
+bhmj_11.26,taddṛṣṭvā ghorasaṃrambho drauṇirdurjayavikramaḥ / sarvāyudhāvalī tasmai prāhiṇauddhairyabhūdharaḥ,तद्दृष्ट्वा घोरसंरम्भो द्रौणिर्दुर्जयविक्रमः / सर्वायुधावली तस्मै प्राहिणौद्धैर्यभूधरः
+bhmj_11.27,tānyāyudhāni sahasā jvalitānyeva tejasā / bṛmbhamāṇaṃ mahadbhūtaṃ tadāsādya kṣayaṃ yayuḥ,तान्यायुधानि सहसा ज्वलितान्येव तेजसा / बृम्भमाणं महद्भूतं तदासाद्य क्षयं ययुः
+bhmj_11.28,drauṇistatastadākāramarīcibhyo vyalokayat / cakrāyudhasahasraṇi niḥsṛtāni sa vismayaḥ,द्रौणिस्ततस्तदाकारमरीचिभ्यो व्यलोकयत् / चक्रायुधसहस्रणि निःसृतानि स विस्मयः
+bhmj_11.29,kṣaṇādgrastāyudhastena gāḍhānuśayatāpitaḥ / prastutaṃ malinaṃ karma nininda svayamākulaḥ,क्षणाद्ग्रस्तायुधस्तेन गाढानुशयतापितः / प्रस्तुतं मलिनं कर्म निनिन्द स्वयमाकुलः
+bhmj_11.30,sa rathādavatīryātha prayatastripurāntakam / śūlinaṃ śaraṇaṃ prāyāttatstotramukharānanaḥ,स रथादवतीर्याथ प्रयतस्त्रिपुरान्तकम् / शूलिनं शरणं प्रायात्तत्स्तोत्रमुखराननः
+bhmj_11.31,ātmopahāraṃ rudrāya tasmindātuṃ samudyate / jvālākulā hemavedī purastātpratyadṛśyata,आत्मोपहारं रुद्राय तस्मिन्दातुं समुद्यते / ज्वालाकुला हेमवेदी पुरस्तात्प्रत्यदृश्यत
+bhmj_11.32,tadudbhūtairgaṇairghorairnānāprāṇimukhodaraiḥ / nānāpraharaṇairdīptairvyoma kṣipramapūrayat,तदुद्भूतैर्गणैर्घोरैर्नानाप्राणिमुखोदरैः / नानाप्रहरणैर्दीप्तैर्व्योम क्षिप्रमपूरयत्
+bhmj_11.33,tato vedyāṃ mahāvahnau jvalite droṇanandanaḥ / bhaktyātmānaṃ trinetrāya nivedyābhyapatatsvayam,ततो वेद्यां महावह्नौ ज्वलिते द्रोणनन्दनः / भक्त्यात्मानं त्रिनेत्राय निवेद्याभ्यपतत्स्वयम्
+bhmj_11.34,tuṣṭo 'tha bhagavānetya svayamandhakasūdanaḥ / tamuvāca svamevāṃśamuttiṣṭhāṅgirasāṃ vara,तुष्टो ऽथ भगवानेत्य स्वयमन्धकसूदनः / तमुवाच स्वमेवांशमुत्तिष्ठाङ्गिरसां वर
+bhmj_11.35,saṃsthānāya mayaitāvatkṛtaṃ kaiṭabhavidviṣaḥ / ātgānaṃ viddhi me kṛṣṇaṃ sa me bahumataḥ sadā,संस्थानाय मयैतावत्कृतं कैटभविद्विषः / आत्गानं विद्धि मे कृष्णं स मे बहुमतः सदा
+bhmj_11.36,kālapakvāstu pāñcālā naiṣāṃ rakṣāsti kutracit / gṛhāṇa khaḍgametena dārayaitānaśaṅkitaḥ,कालपक्वास्तु पाञ्चाला नैषां रक्षास्ति कुत्रचित् / गृहाण खड्गमेतेन दारयैतानशङ्कितः
+bhmj_11.37,ityuktvā bhairave dīptaṃ khaḍgaṃ datvā tirohite / tadā vikārādduṣprekṣyo drauṇiḥ śibiramāviśat,इत्युक्त्वा भैरवे दीप्तं खड्गं दत्वा तिरोहिते / तदा विकाराद्दुष्प्रेक्ष्यो द्रौणिः शिबिरमाविशत्
+bhmj_11.38,dvāri bhojakṛpau dhṛtvā vidrutānāṃ vadhāya saḥ / praviśya śayane śubhre dhṛṣṭadyumnaṃ vyalokayat,द्वारि भोजकृपौ धृत्वा विद्रुतानां वधाय सः / प्रविश्य शयने शुभ्रे धृष्टद्युम्नं व्यलोकयत्
+bhmj_11.39,tārahārāṃśunakharaṃ dīptakesarisaṃnibham / ghūrṇamānaśikhairdīpairvismayādiva vīkṣitam,तारहारांशुनखरं दीप्तकेसरिसंनिभम् / घूर्णमानशिखैर्दीपैर्विस्मयादिव वीक्षितम्
+bhmj_11.40,anekaraṇasaṃmardaśrāntairnidrāvimohitaiḥ / adhiṣṭhitaṃ bahubhaṭairmuktaparyāṇavāhanaiḥ,अनेकरणसंमर्दश्रान्तैर्निद्राविमोहितैः / अधिष्ठितं बहुभटैर्मुक्तपर्याणवाहनैः
+bhmj_11.41,taṃ dṛṣṭvā kopaśikhinā dahyamānaḥ smaranpituḥ / uttiṣṭha re gurughneti drauṇiruktvā padāspṛśat,तं दृष्ट्वा कोपशिखिना दह्यमानः स्मरन्पितुः / उत्तिष्ठ रे गुरुघ्नेति द्रौणिरुक्त्वा पदास्पृशत्
+bhmj_11.42,bodhitaḥ sahasā tena saṃbhramasvīkṛtāyudhaḥ / droṇaputraṃ parijñāya cakampe drupadātmajaḥ,बोधितः सहसा तेन संभ्रमस्वीकृतायुधः / द्रोणपुत्रं परिज्ञाय चकम्पे द्रुपदात्मजः
+bhmj_11.43,drauṇistamutthitaṃ vegānmālyavadbhiḥ śiroruhaiḥ / ākṛṣyāpātayatkaṇṭhe gāḍhaṃ niṣpīḍya vihvalam,द्रौणिस्तमुत्थितं वेगान्माल्यवद्भिः शिरोरुहैः / आकृष्यापातयत्कण्ठे गाढं निष्पीड्य विह्वलम्
+bhmj_11.44,niṣpiṣyamāṇaḥ saṃrambhādraktodgārākulānanaḥ / kupitvā pādayordraiṇiṃ nakhairdantaiśca visphuran,निष्पिष्यमाणः संरम्भाद्रक्तोद्गाराकुलाननः / कुपित्वा पादयोर्द्रैणिं नखैर्दन्तैश्च विस्फुरन्
+bhmj_11.45,śastreṇa chindhi māṃ tūrṇaṃ mā padeneti gadgadam / kaṇṭharuddhasvaraḥ śvāsādasphuṭākṣaramabhyadhāt,शस्त्रेण छिन्धि मां तूर्णं मा पदेनेति गद्गदम् / कण्ठरुद्धस्वरः श्वासादस्फुटाक्षरमभ्यधात्
+bhmj_11.46,tamabravīddroṇasutaḥ pāpa padbhyāṃ nihanyase / lokānāṃ śastrapūtānāṃ na pāpaṃ gurughātinām,तमब्रवीद्द्रोणसुतः पाप पद्भ्यां निहन्यसे / लोकानां शस्त्रपूतानां न पापं गुरुघातिनाम्
+bhmj_11.47,ityuktvā caraṇāghātairjarjaraṃ tamapothayat / tasminhate tadvimardaśabdena bubudhe janaḥ,इत्युक्त्वा चरणाघातैर्जर्जरं तमपोथयत् / तस्मिन्हते तद्विमर्दशब्देन बुबुधे जनः
+bhmj_11.48,***** dhṛṣṭadyumnavadhaḥ || 1 || ***** tato drauṇiṃ samālekya ripuraktacchaṭāṅkitam / pāñcālā draupadeyāśca kālo 'yamiti menire,***** धृष्टद्युम्नवधः ॥ १ ॥ ***** ततो द्रौणिं समालेक्य रिपुरक्तच्छटाङ्कितम् / पाञ्चाला द्रौपदेयाश्च कालो ऽयमिति मेनिरे
+bhmj_11.49,nidrāśeṣāruṇadṛśāṃ śastrāṇyānayatāṃ mithaḥ / krośatāṃ varma varmeti teṣāmāsīnmahāsvanaḥ,निद्राशेषारुणदृशां शस्त्राण्यानयतां मिथः / क्रोशतां वर्म वर्मेति तेषामासीन्महास्वनः
+bhmj_11.50,kva gajaḥ kva rathaḥ kvāśvaḥ kva cāpaṃ kva śilīmukhāḥ / iti bruvāṇānkhaṅgena drauṇiściccheda tānkrudhā,क्व गजः क्व रथः क्वाश्वः क्व चापं क्व शिलीमुखाः / इति ब्रुवाणान्खङ्गेन द्रौणिश्चिच्छेद तान्क्रुधा
+bhmj_11.51,hatvottamaujasaṃ padbhyāṃ kaṇṭhe kaṭhinavikramaḥ / gadāhastaṃ yudhāmanyuṃ niṣpipeṣa virāviṇam,हत्वोत्तमौजसं पद्भ्यां कण्ठे कठिनविक्रमः / गदाहस्तं युधामन्युं निष्पिपेष विराविणम्
+bhmj_11.52,tataḥ khaṅgena śūrāṇāṃ śirāṃsi bhuvi pātayan / kālarātryāḥ sa vidadhe vinodaṃ kandukairiva,ततः खङ्गेन शूराणां शिरांसि भुवि पातयन् / कालरात्र्याः स विदधे विनोदं कन्दुकैरिव
+bhmj_11.53,kṛṣṇāsutānāpatato draupadeyānasaṃbhramāt / cakāra karavālena sa kālakavalocitān,कृष्णासुतानापततो द्रौपदेयानसंभ्रमात् / चकार करवालेन स कालकवलोचितान्
+bhmj_11.54,prativindhye hate vīre sutasome nipātite / śrutakīrtai śatānīke chinne ca śrutavarmaṇi,प्रतिविन्ध्ये हते वीरे सुतसोमे निपातिते / श्रुतकीर्तै शतानीके छिन्ने च श्रुतवर्मणि
+bhmj_11.55,śikhaṇḍī kṛṣṭakodaṇḍaḥ śarairdraiṇimapūrayat / droṇaputro 'pi khaḍgena kruddhastaṃ vidadhe dvidhā,शिखण्डी कृष्टकोदण्डः शरैर्द्रैणिमपूरयत् / द्रोणपुत्रो ऽपि खड्गेन क्रुद्धस्तं विदधे द्विधा
+bhmj_11.56,***** draupadeyaśikhaṇḍivadhaḥ || 2 || ***** kopādācāryaputreṇa vadhyamānāḥ prabhadrakāḥ / matsyasṛñjayapāñcālāḥ kālaṃ dadṛśurantike,***** द्रौपदेयशिखण्डिवधः ॥ २ ॥ ***** कोपादाचार्यपुत्रेण वध्यमानाः प्रभद्रकाः / मत्स्यसृञ्जयपाञ्चालाः कालं ददृशुरन्तिके
+bhmj_11.57,asitaṃ raktavasanaṃ raktamālyānulepanam / hasantaṃ vīkṣya taṃ vīrāḥ saṃhāraṃ menire sphṛṭam,असितं रक्तवसनं रक्तमाल्यानुलेपनम् / हसन्तं वीक्ष्य तं वीराः संहारं मेनिरे स्फृटम्
+bhmj_11.58,ghanāndhakāre vīrāṇāṃ rathakuñjaravājinām / yodhānāṃ ca kṣayaṃ dvāri cakraturbhojagautamau,घनान्धकारे वीराणां रथकुञ्जरवाजिनाम् / योधानां च क्षयं द्वारि चक्रतुर्भोजगौतमौ
+bhmj_11.59,evamakṣauhiṇīṃ hatvā vasāraktānulepanaḥ / niryayau raudracarito drauṇirbhairavavigrahaḥ,एवमक्षौहिणीं हत्वा वसारक्तानुलेपनः / निर्ययौ रौद्रचरितो द्रौणिर्भैरवविग्रहः
+bhmj_11.60,sa gatvā sahitastūrṇaṃ hārdikyena kṛpeṇa ca / dadarśa bhuvi rājānaṃ bhagnaśaktiṃ suyodhanam,स गत्वा सहितस्तूर्णं हार्दिक्येन कृपेण च / ददर्श भुवि राजानं भग्नशक्तिं सुयोधनम्
+bhmj_11.61,vārayantaṃ gadāgreṇa muhuḥ kravyādamaṇḍalam / vyathayā marmadinyā bhakṣayantaṃ vasuṃdharām,वारयन्तं गदाग्रेण मुहुः क्रव्यादमण्डलम् / व्यथया मर्मदिन्या भक्षयन्तं वसुंधराम्
+bhmj_11.62,śoṇitaṃ vadanodvāntaṃ parimṛjyāśu tasya te / sarvapāñcalasaṃhārakathayā vavṛṣuḥ sudhām,शोणितं वदनोद्वान्तं परिमृज्याशु तस्य ते / सर्वपाञ्चलसंहारकथया ववृषुः सुधाम्
+bhmj_11.63,sa kiṃciccheṣajīvo 'pi tacchrutvā vṛttakandharaḥ / paryantagrasitāvyaktabhāṣitaiḥ praśaśaṃsa tān,स किंचिच्छेषजीवो ऽपि तच्छ्रुत्वा वृत्तकन्धरः / पर्यन्तग्रसिताव्यक्तभाषितैः प्रशशंस तान्
+bhmj_11.64,sa pariṣvajya yatnena drauṇiṃ sāśruvilocanam / punarnaḥ saṃgamaḥ svarge bhūyādityavadacchanaiḥ,स परिष्वज्य यत्नेन द्रौणिं साश्रुविलोचनम् / पुनर्नः संगमः स्वर्गे भूयादित्यवदच्छनैः
+bhmj_11.65,aṅge vidhāya dayitāṃ sa gadāṃ sadaiva bhuktāṃ ciraṃ vasumatīmavagūhya dorbhyām / karṇāvalambitabalodgatajīvacāro vīraḥ śanaiḥ suravadhūpraṇayī babhūva,अङ्गे विधाय दयितां स गदां सदैव भुक्तां चिरं वसुमतीमवगूह्य दोर्भ्याम् / कर्णावलम्बितबलोद्गतजीवचारो वीरः शनैः सुरवधूप्रणयी बभूव
+bhmj_11.66,***** duryodhanasvargagamanam || 3 || ***** atrāntare prayātāyāṃ kṣapāyāṃ kṣapitārayaḥ / jajñire pāṇḍavāḥ karma dāruṇaṃ drauṇinā kṛtam,***** दुर्योधनस्वर्गगमनम् ॥ ३ ॥ ***** अत्रान्तरे प्रयातायां क्षपायां क्षपितारयः / जज्ञिरे पाण्डवाः कर्म दारुणं द्रौणिना कृतम्
+bhmj_11.67,muktānmahābhayāttasmātkṛṣṇā śrutvā hatānsutān / anujāṃśca sapāñcālānpapāta bhuvi mūrcchitā,मुक्तान्महाभयात्तस्मात्कृष्णा श्रुत्वा हतान्सुतान् / अनुजांश्च सपाञ्चालान्पपात भुवि मूर्च्छिता
+bhmj_11.68,śanakairlabdhasaṃjñā sā vilapantī sulocanā / pārthānāṃ śokavidhurā hṛdayāni vyadārayat,शनकैर्लब्धसंज्ञा सा विलपन्ती सुलोचना / पार्थानां शोकविधुरा हृदयानि व्यदारयत्
+bhmj_11.69,yāvanna viśikhaiḥ kṛttamuttamāṅgaṃ vikarmaṇaḥ / drauṇerdṛṣṭaṃ mayā tāvajjīvitasyāyamañjaliḥ,यावन्न विशिखैः कृत्तमुत्तमाङ्गं विकर्मणः / द्रौणेर्दृष्टं मया तावज्जीवितस्यायमञ्जलिः
+bhmj_11.70,ityuktvā draupadī duḥkhādvīkṣamāṇā vṛkodaram / novāca kiṃcitsaṃtāpānmaraṇe kṛtaniścayā,इत्युक्त्वा द्रौपदी दुःखाद्वीक्षमाणा वृकोदरम् / नोवाच किंचित्संतापान्मरणे कृतनिश्चया
+bhmj_11.71,tato bhīmaḥ priyāśokaśūlenābhyāhato hṛdi / prayayau rathamāruhya droṇaputrajighāṃsayā,ततो भीमः प्रियाशोकशूलेनाभ्याहतो हृदि / प्रययौ रथमारुह्य द्रोणपुत्रजिघांसया
+bhmj_11.72,vrajatastasya kālagneriva lokāndidhakṣataḥ / dhūmamālābhramaṃ cakre lalāṭe bhrukuṭiḥ kṣaṇam,व्रजतस्तस्य कालग्नेरिव लोकान्दिधक्षतः / धूममालाभ्रमं चक्रे ललाटे भ्रुकुटिः क्षणम्
+bhmj_11.73,raudro rudrāśrayo drauṇiḥ kruddhaśca pavanātmajaḥ / gacchāmaḥ pṛṣṭhatastasmādityūce pāṇḍavānhariḥ,रौद्रो रुद्राश्रयो द्रौणिः क्रुद्धश्च पवनात्मजः / गच्छामः पृष्ठतस्तस्मादित्यूचे पाण्डवान्हरिः
+bhmj_11.74,tataḥ kirīṭipramukhāḥ saha sātyakinā yayuḥ / rathinaḥ seṣavaḥ sarve pāṇḍuputrā yuyutsavaḥ,ततः किरीटिप्रमुखाः सह सात्यकिना ययुः / रथिनः सेषवः सर्वे पाण्डुपुत्रा युयुत्सवः
+bhmj_11.75,tataste drauṇimāsādya prasuptavadhapātakāt / dhvastacchāyaṃ kriyāhīnaṃ kopenākulatāṃ yayuḥ,ततस्ते द्रौणिमासाद्य प्रसुप्तवधपातकात् / ध्वस्तच्छायं क्रियाहीनं कोपेनाकुलतां ययुः
+bhmj_11.76,abhidrute bhīmasene drauṇiṃ nakulasārathau/ pādacārī ghṛtābhyaktaḥ sarasvatyāstaṭe kṣaṇam / apāṇḍavaṃ jagatkartuṃ brahmaśīrṣāstramādade,अभिद्रुते भीमसेने द्रौणिं नकुलसारथौ/ पादचारी घृताभ्यक्तः सरस्वत्यास्तटे क्षणम् / अपाण्डवं जगत्कर्तुं ब्रह्मशीर्षास्त्रमाददे
+bhmj_11.77,tadvināśāya pārtho 'pi brahmāstramasṛjatkṛtī / yenābhavandiśo vyāptāḥ kampātaṅkataraṅgitāḥ,तद्विनाशाय पार्थो ऽपि ब्रह्मास्त्रमसृजत्कृती / येनाभवन्दिशो व्याप्ताः कम्पातङ्कतरङ्गिताः
+bhmj_11.78,atrāntare samabhyāyānnāradena saha svayam / muniḥ satyavatīsūnurbhagavānbhūtabhāvanaḥ,अत्रान्तरे समभ्यायान्नारदेन सह स्वयम् / मुनिः सत्यवतीसूनुर्भगवान्भूतभावनः
+bhmj_11.79,so 'bravīddroṇatanayaṃ jiṣṇuṃ ca kṣayaśaṅkitaḥ / ayaṃ divyāstrasaṃmarde hatavīraṃ jagaddahet,सो ऽब्रवीद्द्रोणतनयं जिष्णुं च क्षयशङ्कितः / अयं दिव्यास्त्रसंमर्दे हतवीरं जगद्दहेत्
+bhmj_11.80,pārtha saṃhara divyāstraṃ tvaṃ ca drauṇe girā mama / akāṇḍe mā bhavantvete lokāḥ pralayabhāginaḥ,पार्थ संहर दिव्यास्त्रं त्वं च द्रौणे गिरा मम / अकाण्डे मा भवन्त्वेते लोकाः प्रलयभागिनः
+bhmj_11.81,ityukte muninā kṣipraṃ saṃjahārāstramarjunaḥ / drauṇiḥ prayogakuśalo neśo 'bhūdastrasaṃhṛtau,इत्युक्ते मुनिना क्षिप्रं संजहारास्त्रमर्जुनः / द्रौणिः प्रयोगकुशलो नेशो ऽभूदस्त्रसंहृतौ
+bhmj_11.82,tataḥ prajvalite loke vyathite suramaṇḍale / abhimanyuvadhūgarbhe drauṇirastramapātayat,ततः प्रज्वलिते लोके व्यथिते सुरमण्डले / अभिमन्युवधूगर्भे द्रौणिरस्त्रमपातयत्
+bhmj_11.83,bhūyastatpratiṣedhāya putrasaṃtānavāñchayā / nindandroṇasutaṃ pārthastadastraṃ kupito 'sṛjat,भूयस्तत्प्रतिषेधाय पुत्रसंतानवाञ्छया / निन्दन्द्रोणसुतं पार्थस्तदस्त्रं कुपितो ऽसृजत्
+bhmj_11.84,tataḥ kṛṣṇo 'vadajjiṣṇuṃ viṣaṇṇaṃ saṃtatikṣayāt / mā śuco dhairyajaladhe na te vaṃśo vinaṅkṣyati,ततः कृष्णो ऽवदज्जिष्णुं विषण्णं संततिक्षयात् / मा शुचो धैर्यजलधे न ते वंशो विनङ्क्ष्यति
+bhmj_11.85,jātvenaṃ jīvayiṣyāmi dagdhamapyastratejasā / uttarāyāḥ sthitaṃ garbhe saubhadratanayaṃ śiśum,जात्वेनं जीवयिष्यामि दग्धमप्यस्त्रतेजसा / उत्तरायाः स्थितं गर्भे सौभद्रतनयं शिशुम्
+bhmj_11.86,iti bruvāṇe govinde pārthāstre jvalite bhuvi / uvāca droṇatanayaṃ vyāso devarṣiṇā saha,इति ब्रुवाणे गोविन्दे पार्थास्त्रे ज्वलिते भुवि / उवाच द्रोणतनयं व्यासो देवर्षिणा सह
+bhmj_11.87,tyaja cūḍāmaṇiṃ rakṣa jīvaratnaṃ mahāstrataḥ / aśaktaśca pramādī ca jānīṣe na yathocitam,त्यज चूडामणिं रक्ष जीवरत्नं महास्त्रतः / अशक्तश्च प्रमादी च जानीषे न यथोचितम्
+bhmj_11.88,vatsarāṇāṃ sahasra tvaṃ visrarogī samāhitaḥ / durbhikṣavyañjako duḥkhī vijane vicariṣyasi,वत्सराणां सहस्र त्वं विस्ररोगी समाहितः / दुर्भिक्षव्यञ्जको दुःखी विजने विचरिष्यसि
+bhmj_11.89,iti śapto gurusutaḥ kopādvyāsamabhāṣata / vyasane patitaḥ kasmātkṣipto 'haṃ saṃkaṭe tvayā,इति शप्तो गुरुसुतः कोपाद्व्यासमभाषत / व्यसने पतितः कस्मात्क्षिप्तो ऽहं संकटे त्वया
+bhmj_11.90,yatra yatra bhaviṣyāmi tatra tatra mamānugaḥ / tvamapi pratiśāpena mune nityaṃ bhaviṣyasi,यत्र यत्र भविष्यामि तत्र तत्र ममानुगः / त्वमपि प्रतिशापेन मुने नित्यं भविष्यसि
+bhmj_11.91,ityuktvāstropahārāya cūḍāratnaṃ vitīrya saḥ / prayayau droṇatanayo muniśca muninā saha,इत्युक्त्वास्त्रोपहाराय चूडारत्नं वितीर्य सः / प्रययौ द्रोणतनयो मुनिश्च मुनिना सह
+bhmj_11.92,tataḥ praśānte brahmāstre pāṇḍavāḥ saha śauriṇā / cūḍāratnaṃ samādāya yājñasenyai nyavedayan,ततः प्रशान्ते ब्रह्मास्त्रे पाण्डवाः सह शौरिणा / चूडारत्नं समादाय याज्ञसेन्यै न्यवेदयन्
+bhmj_11.93,***** aiṣīkamastram || 4 || ***** evaṃ prasādya pāñcālīṃ śokārtāḥ pāṇḍunandanāḥ / pāñcālakadanaṃ ghoraṃ dhyāyanto na yayurvṛtim,***** ऐषीकमस्त्रम् ॥ ४ ॥ ***** एवं प्रसाद्य पाञ्चालीं शोकार्ताः पाण्डुनन्दनाः / पाञ्चालकदनं घोरं ध्यायन्तो न ययुर्वृतिम्
+bhmj_11.94,saṃjayeneti kathite śrutvā rājāmbikāsutaḥ / papāta mūrcchito mohāllīnaśokānalaḥ kṣaṇam,संजयेनेति कथिते श्रुत्वा राजाम्बिकासुतः / पपात मूर्च्छितो मोहाल्लीनशोकानलः क्षणम्
+bhmj_11.95,taṃ śītasalilāpūrairāśvāsyovāca saṃjayaḥ / mantriṇaśca priyānputrāñśocantaṃ vyathitendriyam,तं शीतसलिलापूरैराश्वास्योवाच संजयः / मन्त्रिणश्च प्रियान्पुत्राञ्शोचन्तं व्यथितेन्द्रियम्
+bhmj_11.96,svapnamāyāvilasitaiḥ paryante śokamohadaiḥ / saṃsāravibhramairdhīrāḥ spṛśyante na manīṣiṇaḥ,स्वप्नमायाविलसितैः पर्यन्ते शोकमोहदैः / संसारविभ्रमैर्धीराः स्पृश्यन्ते न मनीषिणः
+bhmj_11.97,devaindrajālikakṛtaiśchāyākrīḍanakairiva / putrairdhanaiśca dāraiśca na muhyanti madāśayāḥ,देवैन्द्रजालिककृतैश्छायाक्रीडनकैरिव / पुत्रैर्धनैश्च दारैश्च न मुह्यन्ति मदाशयाः
+bhmj_11.98,upekṣitastvayaivāyaṃ durnayādbāndhavakṣayaḥ / vṛtte tasminnamithyaiva śokaṃ kartumihārhasi,उपेक्षितस्त्वयैवायं दुर्नयाद्बान्धवक्षयः / वृत्ते तस्मिन्नमिथ्यैव शोकं कर्तुमिहार्हसि
+bhmj_11.99,prabhāvaprabhavairbhāvairmāyāvibhavabhāvitaiḥ / abhāvaniṣṭhāparyantaiḥ satāṃ na kriyate bhramaḥ,प्रभावप्रभवैर्भावैर्मायाविभवभावितैः / अभावनिष्ठापर्यन्तैः सतां न क्रियते भ्रमः
+bhmj_11.100,svakarmamudrite loke niyatau pralayodadhau / kalayāmi na kālasya kaśca tāvati vartate,स्वकर्ममुद्रिते लोके नियतौ प्रलयोदधौ / कलयामि न कालस्य कश्च तावति वर्तते
+bhmj_11.101,ityādi saṃjayamukhā nṛpamugramohabhagnaṃ svayaṃ vihitadurnayadṛṣṭapāram / helāvalatkalabhacñcalakarṇatālalolāṃ bhavasthitikathāmasakṛttamūcuḥ,इत्यादि संजयमुखा नृपमुग्रमोहभग्नं स्वयं विहितदुर्नयदृष्टपारम् / हेलावलत्कलभच्ञ्चलकर्णताललोलां भवस्थितिकथामसकृत्तमूचुः
+bhmj_12.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ sauptikaparva strīparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां सौप्तिकपर्व स्त्रीपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_12.2,gāndhārī dhṛtarāṣṭraśca rājā vyākulamānasau / hatāvatha sutāndraṣṭuṃ sotkaṇṭhāviva jagmatuḥ,गान्धारी धृतराष्ट्रश्च राजा व्याकुलमानसौ / हतावथ सुतान्द्रष्टुं सोत्कण्ठाविव जग्मतुः
+bhmj_12.3,tatra tau vilapantau ca kṣipantau ca tanuṃ bhuvi / bhagavānatha cābhyetya pārāśaryo vyalokayat,तत्र तौ विलपन्तौ च क्षिपन्तौ च तनुं भुवि / भगवानथ चाभ्येत्य पाराशर्यो व्यलोकयत्
+bhmj_12.4,sa dīnaṃ patitaṃ bhūmau hataputraṃ nareśvaram / vidureṇa sahovāca kṛṣṇena ca kṛpākulaḥ,स दीनं पतितं भूमौ हतपुत्रं नरेश्वरम् / विदुरेण सहोवाच कृष्णेन च कृपाकुलः
+bhmj_12.5,abhāvaḥ prākca paścācca dehināṃ satataṃ sthitaḥ / teṣu madhyavikāreṣu kaḥ śnehaṃ kartumarhasi,अभावः प्राक्च पश्चाच्च देहिनां सततं स्थितः / तेषु मध्यविकारेषु कः श्नेहं कर्तुमर्हसि
+bhmj_12.6,apāre 'sminbhavāmbhodhau bhavanti na bhavanti ca / jalabudbudavatsarve karmayogena jantavaḥ,अपारे ऽस्मिन्भवाम्भोधौ भवन्ति न भवन्ति च / जलबुद्बुदवत्सर्वे कर्मयोगेन जन्तवः
+bhmj_12.7,satyaṃ bhūbhāraśāntyarthamajāyata suyodhanaḥ / sa ca yātastathā kṛtvā kastvaṃ tasya sa kastava,सत्यं भूभारशान्त्यर्थमजायत सुयोधनः / स च यातस्तथा कृत्वा कस्त्वं तस्य स कस्तव
+bhmj_12.8,narendra mā kṛthāḥ śokaṃ pravṛtte 'sminmahālaye / pratīpameti yātānāṃ kaṇikāpi na pārṣadām,नरेन्द्र मा कृथाः शोकं प्रवृत्ते ऽस्मिन्महालये / प्रतीपमेति यातानां कणिकापि न पार्षदाम्
+bhmj_12.9,āyāsāya prayāso 'yaṃ śokavyasanasaṃbhavaḥ / adhunā duḥkhavṛkṣāṇāṃ sneho mūlaṃ nivāryatām,आयासाय प्रयासो ऽयं शोकव्यसनसंभवः / अधुना दुःखवृक्षाणां स्नेहो मूलं निवार्यताम्
+bhmj_12.10,namaḥ kālāya yaḥ ko 'pi vidyate mṛtyunā vṛtaḥ / kāyo vārdhakamāyāti svayaṃ yena śarīriṇām,नमः कालाय यः को ऽपि विद्यते मृत्युना वृतः / कायो वार्धकमायाति स्वयं येन शरीरिणाम्
+bhmj_12.11,ātmāparādhātputrāste kālena kavalīkṛtāḥ / tasmānna pāṇḍaputrebhyaḥ kilbiṣātkroddhamarhasi,आत्मापराधात्पुत्रास्ते कालेन कवलीकृताः / तस्मान्न पाण्डपुत्रेभ्यः किल्बिषात्क्रोद्धमर्हसि
+bhmj_12.12,dharmanityāḥ kṛtadhiyaste dharmeṇa kṣatāstava / pāṇḍavā bhrātaraṃ smṛtvā kāluṣyaṃ teṣu mā kṛthāḥ,धर्मनित्याः कृतधियस्ते धर्मेण क्षतास्तव / पाण्डवा भ्रातरं स्मृत्वा कालुष्यं तेषु मा कृथाः
+bhmj_12.13,gāndhārīṃ brūhi sahasā mohe majjati no yathā / eṣaivoktavatī pūrvaṃ jaye dharmo nibandhanam,गान्धारीं ब्रूहि सहसा मोहे मज्जति नो यथा / एषैवोक्तवती पूर्वं जये धर्मो निबन्धनम्
+bhmj_12.14,iti teṣāṃ girā kṣipraṃ samohaṃ kauraveśvaram / draṣṭumabhyāyayuḥ pārthā lajjānamraśirodharāḥ,इति तेषां गिरा क्षिप्रं समोहं कौरवेश्वरम् / द्रष्टुमभ्याययुः पार्था लज्जानम्रशिरोधराः
+bhmj_12.15,āliliṅga tato rājā prajñācakṣuryudhiṣṭhiram / bhīmaṃ māyāmayaṃ paścātkṛṣṇabuddhyā vivardhitam,आलिलिङ्ग ततो राजा प्रज्ञाचक्षुर्युधिष्ठिरम् / भीमं मायामयं पश्चात्कृष्णबुद्ध्या विवर्धितम्
+bhmj_12.16,āyayau mārutirdveṣādbhujābhyāṃ tena pīḍitaḥ / prayayau kaṇaśastena sarve vismayamāyayuḥ,आययौ मारुतिर्द्वेषाद्भुजाभ्यां तेन पीडितः / प्रययौ कणशस्तेन सर्वे विस्मयमाययुः
+bhmj_12.17,dharmasūnustato vṛddhāṃ praṇanāma pativratām / gāndhārīṃ bhartṛsādṛśyātsadā vastrāvṛtekṣaṇām,धर्मसूनुस्ततो वृद्धां प्रणनाम पतिव्रताम् / गान्धारीं भर्तृसादृश्यात्सदा वस्त्रावृतेक्षणाम्
+bhmj_12.18,adho nipatitastasyāḥ pādayordharmanandanaḥ / dadāhāṅguṣṭhayugalaṃ dṛṣṭikopānalākulaḥ,अधो निपतितस्तस्याः पादयोर्धर्मनन्दनः / ददाहाङ्गुष्ठयुगलं दृष्टिकोपानलाकुलः
+bhmj_12.19,tato hatānāṃ duḥkhārtā vallabhā jagatībhujām / raṇamadhyaṃ pratiyayurgāndhārī ca snuṣākulā,ततो हतानां दुःखार्ता वल्लभा जगतीभुजाम् / रणमध्यं प्रतिययुर्गान्धारी च स्नुषाकुला
+bhmj_12.20,vilapya karuṇaṃ tatra vihvalā subalātmajā / babhāṣe keśavaṃ sāsrā divyadṛṣṭiḥ pativratā,विलप्य करुणं तत्र विह्वला सुबलात्मजा / बभाषे केशवं सास्रा दिव्यदृष्टिः पतिव्रता
+bhmj_12.21,paśyaitānkṛṣṇa matputrānsīmantinyo raṇe hatān / śocanti yāḥ purā dṛṣṭā na sūryeṇa na cendunā,पश्���ैतान्कृष्ण मत्पुत्रान्सीमन्तिन्यो रणे हतान् / शोचन्ति याः पुरा दृष्टा न सूर्येण न चेन्दुना
+bhmj_12.22,paśyāntaḥpuracārībhirapsarobhirivāvṛtaḥ / saṃmukhaṃ nihataḥ śūro bhagnorustanayo mama,पश्यान्तःपुरचारीभिरप्सरोभिरिवावृतः / संमुखं निहतः शूरो भग्नोरुस्तनयो मम
+bhmj_12.23,hatanāgāṃ hatāśvāṃ ca suyodhanavadhūriyam / kṣmāṃ sapatnīmivālokya paśya mūrcchāmupāgatā,हतनागां हताश्वां च सुयोधनवधूरियम् / क्ष्मां सपत्नीमिवालोक्य पश्य मूर्च्छामुपागता
+bhmj_12.24,labdhasaṃjñā śanaireṣā parimṛjya rajaściram / rājarājasya mahiṣī paripṛcchati vallabham,लब्धसंज्ञा शनैरेषा परिमृज्य रजश्चिरम् / राजराजस्य महिषी परिपृच्छति वल्लभम्
+bhmj_12.25,utsaṅge māmivādāya ratnāṃśukavatīṃ gadām / dorbhyāṃ ca bhuvamāliṅgya kathaṃ supto 'si bhūpate,उत्सङ्गे मामिवादाय रत्नांशुकवतीं गदाम् / दोर्भ्यां च भुवमालिङ्ग्य कथं सुप्तो ऽसि भूपते
+bhmj_12.26,na te kanakaparyaṅke vilāsaśayane vṛtā / asminnarapate suptā raktakṣībā kathaṃ śivā,न ते कनकपर्यङ्के विलासशयने वृता / अस्मिन्नरपते सुप्ता रक्तक्षीबा कथं शिवा
+bhmj_12.27,eṣaḥ duḥśāsanaḥ śete priyo ramyastavānujaḥ / nipītaṃ rākṣaseneva yasya bhīmena śoṇitam,एषः दुःशासनः शेते प्रियो रम्यस्तवानुजः / निपीतं राक्षसेनेव यस्य भीमेन शोणितम्
+bhmj_12.28,ayaṃ te dayitaḥ putro lakṣmaṇaḥ śatruṇā hataḥ / sajīva iva vaktuṃ tvaṃ nātha kiṃcitsamīhate,अयं ते दयितः पुत्रो लक्ष्मणः शत्रुणा हतः / सजीव इव वक्तुं त्वं नाथ किंचित्समीहते
+bhmj_12.29,dantastambhāviva bhraṣṭāvanaṅgaṅganatoraṇau / saralau pātitāvatya(?) manyete kāladantinā,दन्तस्तम्भाविव भ्रष्टावनङ्गङ्गनतोरणौ / सरलौ पातितावत्य(?) मन्येते कालदन्तिना
+bhmj_12.30,ayaṃ te maulirucitaściraṃ mūrdhni sukhoṣitaḥ / rociṣṇuriha vibhraṣṭaḥ spṛṣṭaḥ kāntiparikṣayāt,अयं ते मौलिरुचितश्चिरं मूर्ध्नि सुखोषितः / रोचिष्णुरिह विभ्रष्टः स्पृष्टः कान्तिपरिक्षयात्
+bhmj_12.31,pādābhyāṃ rudhirārdrābhyāṃ raṇasaṃcāriṇastava / vānteva satatā pītā rājacūḍāmaṇicchaviḥ,पादाभ्यां रुधिरार्द्राभ्यां रणसंचारिणस्तव / वान्तेव सतता पीता राजचूडामणिच्छविः
+bhmj_12.32,lokapāle tvayi divaṃ yāte nandanakautukāt / dhanyābhimānitevaikā kīrtistvadanuyāyinī,लोकपाले त्वयि दिवं याते नन्दनकौतुकात् / धन्याभिमानितेवैका कीर्तिस्त्वदनुयायिनी
+bhmj_12.33,bhrājiṣṇuratnavalaye doṣṇi karpūrapāṇḍure / kasyānyasya mahī yātu śeṣaviśrāntinirvṛtim,भ्राजिष्णुरत्नवलये दोष्णि कर्पूरपाण्डुरे / कस्यान्यस्य मही यातु शेषविश्रान्तिनिर्वृतिम्
+bhmj_12.34,yaḥ sa kaṅkaṇjhāṅkārairvyajanairvijito nṛpaḥ / kravyādapakṣivātene so 'yamadyāpi vījyate,यः स कङ्कण्झाङ्कारैर्व्यजनैर्विजितो नृपः / क्रव्यादपक्षिवातेने सो ऽयमद्यापि वीज्यते
+bhmj_12.35,iti duryodhanavadhūṃ krośantīṃ kauravastriyaḥ / samākṛṣya viveṣṭante patitāḥ paśya bhūtale,इति दुर्योधनवधूं क्रोशन्तीं कौरवस्त्रियः / समाकृष्य विवेष्टन्ते पतिताः पश्य भूतले
+bhmj_12.36,itaḥ subhadrā saubhadraṃ putrakaṃ putravatsalā / parim��rṣṭi rajodigdhaṃ stanau dātumivodyatā,इतः सुभद्रा सौभद्रं पुत्रकं पुत्रवत्सला / परिमार्ष्टि रजोदिग्धं स्तनौ दातुमिवोद्यता
+bhmj_12.37,aṅke śaśāṅkasadṛśaṃ kṛtveyaṃ patyuruttarā / vadanaṃ bāṣpadhārābhiḥ prakṣālya paripṛcchati,अङ्के शशाङ्कसदृशं कृत्वेयं पत्युरुत्तरा / वदनं बाष्पधाराभिः प्रक्षाल्य परिपृच्छति
+bhmj_12.38,ayi nātha tathā tattaduktvā praṇayapeśalam / bhūmimāliṅgya kiṃ śeṣe priyāmadya vihāya mām,अयि नाथ तथा तत्तदुक्त्वा प्रणयपेशलम् / भूमिमालिङ्ग्य किं शेषे प्रियामद्य विहाय माम्
+bhmj_12.39,gāṇḍīvadhanvanaḥ putraścakrapāṇeḥ svasuḥ sutaḥ / tvaṃ śakrasadṛśaḥ śaurye kathameko hataḥ paraiḥ,गाण्डीवधन्वनः पुत्रश्चक्रपाणेः स्वसुः सुतः / त्वं शक्रसदृशः शौर्ये कथमेको हतः परैः
+bhmj_12.40,idaṃ te vadanaṃ kāntaṃ kamalākamalopamam / nūnamāpāsyati smeraṃ dhanyaḥ svargavadhūjanaḥ,इदं ते वदनं कान्तं कमलाकमलोपमम् / नूनमापास्यति स्मेरं धन्यः स्वर्गवधूजनः
+bhmj_12.41,nanvanaṅgatayānaṅgastvayyabhūnnopamāspadam / so 'yamaṅgavadhātkānta tvayādya saphalīkṛtaḥ,नन्वनङ्गतयानङ्गस्त्वय्यभून्नोपमास्पदम् / सो ऽयमङ्गवधात्कान्त त्वयाद्य सफलीकृतः
+bhmj_12.42,śaśāṅkaśaṅkayā śaṅke tvayi tridivagāmini / karoti tārakāpaṅktiḥ kaṇṭhe muktāvalībhramam,शशाङ्कशङ्कया शङ्के त्वयि त्रिदिवगामिनि / करोति तारकापङ्क्तिः कण्ठे मुक्तावलीभ्रमम्
+bhmj_12.43,yāhaṃ tvayā navavadhūḥ pratyālāpaṃ purārthitā / tvāṃ svayaṃ bhāṣyamāṇāṃ māṃ kathaṃ na pratibhāṣase,याहं त्वया नववधूः प्रत्यालापं पुरार्थिता / त्वां स्वयं भाष्यमाणां मां कथं न प्रतिभाषसे
+bhmj_12.44,kva nu sarvaguṇagrāmagaṇanīyasya te gatam / dākṣiṇyaṃ svargalalanāsakto yanmāmupekṣase,क्व नु सर्वगुणग्रामगणनीयस्य ते गतम् / दाक्षिण्यं स्वर्गललनासक्तो यन्मामुपेक्षसे
+bhmj_12.45,punaḥ kartumaśakye 'smindhātuḥ saubhāgyavarṇane / prahṛtaṃ tvaccharīre yaurdhiktāndagdhavilocanān,पुनः कर्तुमशक्ये ऽस्मिन्धातुः सौभाग्यवर्णने / प्रहृतं त्वच्छरीरे यौर्धिक्तान्दग्धविलोचनान्
+bhmj_12.46,kusumāyudhatulyasya kusumāyudhataiva te / nūnaṃ raṇe 'bhūttvāṃ vīrāḥ sehire kathamanyathā,कुसुमायुधतुल्यस्य कुसुमायुधतैव ते / नूनं रणे ऽभूत्त्वां वीराः सेहिरे कथमन्यथा
+bhmj_12.47,evaṃ vilāpinīṃ bālāṃ balādākṛṣya putrikām / virāṭapatnyo yāntyetā rudantyaḥ patyurantikam,एवं विलापिनीं बालां बलादाकृष्य पुत्रिकाम् / विराटपत्न्यो यान्त्येता रुदन्त्यः पत्युरन्तिकम्
+bhmj_12.48,sānujaḥ sa sutāmātyo virāṭanṛpatirhataḥ / vadhūbhirāvṛto bhūmau divīvāpsarasāṃ gaṇaiḥ,सानुजः स सुतामात्यो विराटनृपतिर्हतः / वधूभिरावृतो भूमौ दिवीवाप्सरसां गणैः
+bhmj_12.49,eṣā droṇaśacchinnaṃ sudoṣṇā bharturānanam / vilokya tāraṃ krośantī ruddhā sakhyeva mūrcchayā,एषा द्रोणशच्छिन्नं सुदोष्णा भर्तुराननम् / विलोक्य तारं क्रोशन्ती रुद्धा सख्येव मूर्च्छया
+bhmj_12.50,kravyādaluptāvayavaṃ paśya karṇaṃ vadhūjanaḥ / parāyaṇaṃ kauravāṇāmāliṅgyāliṅgya śocati,क्रव्यादलुप्तावयवं पश्य कर्णं वधूजनः / परायणं कौ���वाणामालिङ्ग्यालिङ्ग्य शोचति
+bhmj_12.51,nāmni saṃkīrtite yasya prāpurnidrāṃ na śatravaḥ / sa tvamadya hataḥ śeṣe dhikkālasya durantatām,नाम्नि संकीर्तिते यस्य प्रापुर्निद्रां न शत्रवः / स त्वमद्य हतः शेषे धिक्कालस्य दुरन्तताम्
+bhmj_12.52,jambhārirabhavadyasya varmakuṇḍalayācakaḥ / satyasaṃdhaḥ kathaṃ kaṇaḥ karṇaśeṣīkṛtaḥ khagaiḥ,जम्भारिरभवद्यस्य वर्मकुण्डलयाचकः / सत्यसंधः कथं कणः कर्णशेषीकृतः खगैः
+bhmj_12.53,nisargavisaraḥ sargaḥ sarvathā hatavedhasaḥ / kṛtvā yaḥ śakratulyatvaṃ na cakre kalpasākṣiṇam,निसर्गविसरः सर्गः सर्वथा हतवेधसः / कृत्वा यः शक्रतुल्यत्वं न चक्रे कल्पसाक्षिणम्
+bhmj_12.54,iti prakīrṇābharaṇāḥ krandantyaḥ karṇayoṣitaḥ / dārayanti kucābhogaṃ vṛṣasenasya mātaraḥ,इति प्रकीर्णाभरणाः क्रन्दन्त्यः कर्णयोषितः / दारयन्ति कुचाभोगं वृषसेनस्य मातरः
+bhmj_12.55,paśya jāmātaraṃ kṛṣṇa hataṃ mama jayadratham / bālā śociti matputrī na ca jānāti śocitum,पश्य जामातरं कृष्ण हतं मम जयद्रथम् / बाला शोचिति मत्पुत्री न च जानाति शोचितुम्
+bhmj_12.56,eṣa śalyo hataḥ saṃkhye ripuśalyaparākramaḥ / śalyatāmadhunā yātaḥ paśyāntaḥpurayoṣitām,एष शल्यो हतः संख्ये रिपुशल्यपराक्रमः / शल्यतामधुना यातः पश्यान्तःपुरयोषिताम्
+bhmj_12.57,paśyāsya kṛṣyate jihvā madrarājasya vāyasaiḥ / rādheyasyaiṣa vidadhe yudhi tejovadhaṃ yayā,पश्यास्य कृष्यते जिह्वा मद्रराजस्य वायसैः / राधेयस्यैष विदधे युधि तेजोवधं यया
+bhmj_12.58,paśya droṇasya samare vahneḥ śāntārciṣo yathā / saṃskāraḥ kriyate vipraiḥ krimīnutsārya mūrcchitān,पश्य द्रोणस्य समरे वह्नेः शान्तार्चिषो यथा / संस्कारः क्रियते विप्रैः क्रिमीनुत्सार्य मूर्च्छितान्
+bhmj_12.59,eṣa bhūriśravā vīraḥ somadattasuto hataḥ / mahiṣyā śocyate vīraśchinnabāhuḥ kirīṭinā,एष भूरिश्रवा वीरः सोमदत्तसुतो हतः / महिष्या शोच्यते वीरश्छिन्नबाहुः किरीटिना
+bhmj_12.60,raṇayajñamahīyūpe yūpadhvajabhuje tava / nikṛte jiṣṇunā manye yaśo nirlūnamātmanaḥ,रणयज्ञमहीयूपे यूपध्वजभुजे तव / निकृते जिष्णुना मन्ये यशो निर्लूनमात्मनः
+bhmj_12.61,lakṣmīkareṇukālāne bhūbhārabhujageśvare / śivākṛṣṭe virautīva doṣṇi te kaṅkaṇāvalī,लक्ष्मीकरेणुकालाने भूभारभुजगेश्वरे / शिवाकृष्टे विरौतीव दोष्णि ते कङ्कणावली
+bhmj_12.62,candrikābharaṇe harmye tvatpremābharaṇāḥ striyaḥ / āliliṅga purā so 'yaṃ vilāsābharaṇo bhujaḥ,चन्द्रिकाभरणे हर्म्ये त्वत्प्रेमाभरणाः स्त्रियः / आलिलिङ्ग पुरा सो ऽयं विलासाभरणो भुजः
+bhmj_12.63,arthikalpadrume doṣṇi cchinne 'smiñśatruyoṣitām / vaidhavyadīkṣāgurutāṃ vīra yāsyati ko 'paraḥ,अर्थिकल्पद्रुमे दोष्णि च्छिन्ने ऽस्मिञ्शत्रुयोषिताम् / वैधव्यदीक्षागुरुतां वीर यास्यति को ऽपरः
+bhmj_12.64,haṭhakaṇṭhagrahaḥ prauḍhaḥ ko nāma hariṇīdṛśām / keyūrakāntikalikāṃ karṇapūrīkariṣyati,हठकण्ठग्रहः प्रौढः को नाम हरिणीदृशाम् / केयूरकान्तिकलिकां कर्णपूरीकरिष्यति
+bhmj_12.65,iti pralāpinī vakti vihvalā kamaleśvaram / pravaraṃ bhūriyaśasaṃ bhūriśravasamātmanā,इति प्रलापिनी वक्ति विह्वला कमलेश्वरम् / प्रवरं भूरियशसं भूरिश्रवसमात्मना
+bhmj_12.66,hitopadeśavidveṣī śukuniḥ paśya bhakṣyate / śivābhiraśivācāro veśyābhiriva vittavān,हितोपदेशविद्वेषी शुकुनिः पश्य भक्ष्यते / शिवाभिरशिवाचारो वेश्याभिरिव वित्तवान्
+bhmj_12.67,pṛthivī kṣapitā kṣipraṃ kṣudraiḥ karṇāntagāmibhiḥ / itaḥ pūrvamanenākṣairito bāṇaiḥ kirīṭinā,पृथिवी क्षपिता क्षिप्रं क्षुद्रैः कर्णान्तगामिभिः / इतः पूर्वमनेनाक्षैरितो बाणैः किरीटिना
+bhmj_12.68,itaḥ sudakṣiṇasyaitāḥ priyāḥ kāmbojabhūpateḥ / hṛdayāni pralāpena dārayantyaśmanāmapi,इतः सुदक्षिणस्यैताः प्रियाः काम्बोजभूपतेः / हृदयानि प्रलापेन दारयन्त्यश्मनामपि
+bhmj_12.69,saubhadraśaranirbhinnaṃ rājaputraṃ bṛhadbalam / etāḥ komalakāminyaḥ śotanti śaśirociṣam,सौभद्रशरनिर्भिन्नं राजपुत्रं बृहद्बलम् / एताः कोमलकामिन्यः शोतन्ति शशिरोचिषम्
+bhmj_12.70,dhṛṣṭadyumnasutā dīptahemamālāvibhūṣitāḥ / bhāntyete droṇanihatā bhraṣṭā vidyādharā iva,धृष्टद्युम्नसुता दीप्तहेममालाविभूषिताः / भान्त्येते द्रोणनिहता भ्रष्टा विद्याधरा इव
+bhmj_12.71,kekayo dhṛṣṭaketuśca jayatsenaśca māgadhaḥ / vṛddhaśca rājā drupadaḥ sāmātyasutabāndhavaḥ,केकयो धृष्टकेतुश्च जयत्सेनश्च मागधः / वृद्धश्च राजा द्रुपदः सामात्यसुतबान्धवः
+bhmj_12.72,alāyudho 'lambusaśca bhagadattaḥ śrutāyudhaḥ / vindānuvindāvāvantyau jalasaṃdhaḥ sulocanaḥ,अलायुधो ऽलम्बुसश्च भगदत्तः श्रुतायुधः / विन्दानुविन्दावावन्त्यौ जलसंधः सुलोचनः
+bhmj_12.73,pravarāḥ pārthivāścānye hatā vīrāḥ sahasraśaḥ / labdhajīvā ivābhānti kāntābhiḥ parivāritāḥ,प्रवराः पार्थिवाश्चान्ये हता वीराः सहस्रशः / लब्धजीवा इवाभान्ति कान्ताभिः परिवारिताः
+bhmj_12.74,śaktenāpi tvayā kṛṣṇa yasmātkāmādupekṣitāḥ / sarvakṣayādvā dveṣādvā sarvajñena ca līlayā,शक्तेनापि त्वया कृष्ण यस्मात्कामादुपेक्षिताः / सर्वक्षयाद्वा द्वेषाद्वा सर्वज्ञेन च लीलया
+bhmj_12.75,ṣaṅviṃśe vatsare prāpte vṛṣṇīnāṃ samare mithaḥ / tasmāttāvāpi bhavitā vipulo bāndhavakṣayaḥ,षङ्विंशे वत्सरे प्राप्ते वृष्णीनां समरे मिथः / तस्मात्तावापि भविता विपुलो बान्धवक्षयः
+bhmj_12.76,tavāpyanucitaḥ ko 'pi vadhaheturbhaviṣyati / ityuktvā tārakaruṇaṃ ruroda subalātmajā,तवाप्यनुचितः को ऽपि वधहेतुर्भविष्यति / इत्युक्त्वा तारकरुणं रुरोद सुबलात्मजा
+bhmj_12.77,tāmuvāca hasankṛṣṇaḥ svecchāsṛṣṭalayodayaḥ / vidhinaitatpurādiṣṭaṃ punaruktaṃ tvayoditam,तामुवाच हसन्कृष्णः स्वेच्छासृष्टलयोदयः / विधिनैतत्पुरादिष्टं पुनरुक्तं त्वयोदितम्
+bhmj_12.78,avaśyabhāvini śucaṃ kṣaye 'sminmā vṛthā kṛthāḥ / avaśyaṃ kṣatriyasute hantāhaṃ kila vidviṣām,अवश्यभाविनि शुचं क्षये ऽस्मिन्मा वृथा कृथाः / अवश्यं क्षत्रियसुते हन्ताहं किल विद्विषाम्
+bhmj_12.79,ityuktavati dāśārhe dhṛtarāṣṭro yudhiṣṭhiram / gatiṃ papraccha vīrāṇāṃ parimāṇaṃ ca saṃkṣaye,इत्युक्तवति दाशार्हे धृतराष्ट्रो युधिष्ठिरम् / गतिं पप्रच्छ वीराणां परिमाणं च संक्षये
+bhmj_12.80,tamabravīddharmarājo lakṣaṇāmadhuraṃ raṇe / viṃśatiśca sahasrāṇi koṭyaḥ ṣaḍadhikāśca ṣaṭ,तमब्रवीद्धर्मराजो लक्षणामधुरं रणे / विंशतिश्च सहस्राणि कोट्यः षडधिकाश्च षट्
+bhmj_12.81,vīrāṇāṃ gaṇanārhāṇāmasminnāyodhane hatāḥ / aprahṛṣṭā hatā ye ca te gandharvapuraṃ gatāḥ,वीराणां गणनार्हाणामस्मिन्नायोधने हताः / अप्रहृष्टा हता ये च ते गन्धर्वपुरं गताः
+bhmj_12.82,bhayātparāṅmukhā ye ca te yakṣatvamupāgatāḥ / ye tvakhaṇḍitasattvasthāste brahmabhuvanaṃ śritāḥ,भयात्पराङ्मुखा ये च ते यक्षत्वमुपागताः / ये त्वखण्डितसत्त्वस्थास्ते ब्रह्मभुवनं श्रिताः
+bhmj_12.83,merupārśvaṃ prayātāste ye padbhyāṃ vāhanairhatāḥ / prasādāllomaśasyaitanmuneḥ paśyāmi divyadṛk,मेरुपार्श्वं प्रयातास्ते ये पद्भ्यां वाहनैर्हताः / प्रसादाल्लोमशस्यैतन्मुनेः पश्यामि दिव्यदृक्
+bhmj_12.84,ityuktvā dharmatanayo hatānāṃ jagatībhujām / bandhūnāṃ cādideśāśu saṃskāraṃ vibhavocitam,इत्युक्त्वा धर्मतनयो हतानां जगतीभुजाम् / बन्धूनां चादिदेशाशु संस्कारं विभवोचितम्
+bhmj_12.85,indrasenamukhāḥ sūtāḥ saṃjayo vidurastathā / yuyutsuśca girā tasya teṣāmantyavidhau yayuḥ,इन्द्रसेनमुखाः सूताः संजयो विदुरस्तथा / युयुत्सुश्च गिरा तस्य तेषामन्त्यविधौ ययुः
+bhmj_12.86,mālyairvastrairaṃlakārairbhūṣitāste mahārathāḥ / citānaleṣu nihitāḥ svapratāpamivāviśan,माल्यैर्वस्त्रैरंलकारैर्भूषितास्ते महारथाः / चितानलेषु निहिताः स्वप्रतापमिवाविशन्
+bhmj_12.87,athodatiṣṭhannārīṇāṃ saṃhatānāmitastataḥ / mithaḥ kaṇṭhavilagnānāṃ karuṇo rodanadhvaniḥ,अथोदतिष्ठन्नारीणां संहतानामितस्ततः / मिथः कण्ठविलग्नानां करुणो रोदनध्वनिः
+bhmj_12.88,dhṛtarāṣṭreṇa sahitaḥ sānugo 'tha yudhiṣṭhiraḥ / anuyāto nṛpastrībhiryayau snātumathāpagām,धृतराष्ट्रेण सहितः सानुगो ऽथ युधिष्ठिरः / अनुयातो नृपस्त्रीभिर्ययौ स्नातुमथापगाम्
+bhmj_12.89,śrāvitaḥ karṇavṛttāntaṃ sa mātrā gūḍhasaṃbhavam / bhrātre duḥkhāddadau tasmai bāṣpamiśrāṃ jalāñjalim,श्रावितः कर्णवृत्तान्तं स मात्रा गूढसंभवम् / भ्रात्रे दुःखाद्ददौ तस्मै बाष्पमिश्रां जलाञ्जलिम्
+bhmj_12.90,sa yathāvidhi bandhūnāṃ vidhāya svocitāṃ kriyām / ādideśa nṛpastrīṇāṃ kriyāyau paṭamaṇḍapān,स यथाविधि बन्धूनां विधाय स्वोचितां क्रियाम् / आदिदेश नृपस्त्रीणां क्रियायौ पटमण्डपान्
+bhmj_12.91,tā bhūmipālalalanā saralāyatākṣyo netrāmbunirjharavinirjitatārahārāḥ / bhāgīrathīmatha yayuḥ kalahaṃsamañjukāñcīvirāvipulinorunitambabimbāḥ,ता भूमिपालललना सरलायताक्ष्यो नेत्राम्बुनिर्झरविनिर्जिततारहाराः / भागीरथीमथ ययुः कलहंसमञ्जुकाञ्चीविराविपुलिनोरुनितम्बबिम्बाः
+bhmj_13.1,iti kṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ strīparva śāntiparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति क्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां स्त्रीपर्व शान्तिपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_13.2,kṛtodakaṃ kṛtāśaucaṃ sthitaṃ surasarittaṭe / munayo 'bhyāyayurdraṣṭuṃ nāradādyā yudhiṣṭhiram,कृतोदकं कृताशौचं स्थितं सुरसरित्तटे / मुनयो ऽभ्याययुर्द्रष्टुं नारदाद्या युधिष्ठिरम्
+bhmj_13.3,teṣu prāptāsanārghyeṣu pūjiteṣu purodhasā / prītyā provāca devarṣiḥ pṛṣṭvā nṛpamanāmayam,तेषु प्राप्तासनार्घ्येषु पूजितेषु पुरोधसा / प्रीत्या प्रोवाच देवर्षिः पृष्ट्वा नृपमनामयम्
+bhmj_13.4,diṣṭyā virājase rājankuśalī nihatāhitaḥ / diṣṭyā śalyādayo vīrā yātā vṛtrasamā kṣayam,दिष्ट्या विराजसे राजन्कुशली निहताहितः / दिष्ट्या शल्यादयो वीरा याता वृत्रसमा क्षयम्
+bhmj_13.5,kacchinna bandhuvirahādavasthāṃ kātarocitām / mohādālambya dhairyaghnīṃ vijayaṃ nābhinandasi,कच्छिन्न बन्धुविरहादवस्थां कातरोचिताम् / मोहादालम्ब्य धैर्यघ्नीं विजयं नाभिनन्दसि
+bhmj_13.6,ityukte divyamuninā niḥśvasyovāca dharmajaḥ / śmaśānasadṛśe rājye ko 'sminmodeta mādṛśaḥ,इत्युक्ते दिव्यमुनिना निःश्वस्योवाच धर्मजः / श्मशानसदृशे राज्ये को ऽस्मिन्मोदेत मादृशः
+bhmj_13.7,guravaḥ suhṛdaḥ putrā bhṛtyāḥ saṃbandhibāndhavāḥ / śarīraśeṣairasmābhirghātitā vibhavārthibhiḥ,गुरवः सुहृदः पुत्रा भृत्याः संबन्धिबान्धवाः / शरीरशेषैरस्माभिर्घातिता विभवार्थिभिः
+bhmj_13.8,yadarthaṃ rājyamīhante rājāno hatakaṇṭakam / te hatāḥ svajanāḥ sarve gato niṣphalatāṃ śramaḥ,यदर्थं राज्यमीहन्ते राजानो हतकण्टकम् / ते हताः स्वजनाः सर्वे गतो निष्फलतां श्रमः
+bhmj_13.9,idaṃ dahati me ceto yatkarṇo vinipātitaḥ / sa hi me kathitaḥ kuntyā bhrātā tapanasaṃbhavaḥ,इदं दहति मे चेतो यत्कर्णो विनिपातितः / स हि मे कथितः कुन्त्या भ्राता तपनसंभवः
+bhmj_13.10,purā vikārajaḥ krodhastasminmama puraḥsaraḥ / kuntyāḥ sadṛśapādo 'sāviti mārdavamāyayau,पुरा विकारजः क्रोधस्तस्मिन्मम पुरःसरः / कुन्त्याः सदृशपादो ऽसाविति मार्दवमाययौ
+bhmj_13.11,aiśvaryalubdhairasmābhirnihataḥ sa sahodaraḥ / narakāparaparyāyaṃ dhigrājyamadhunā mama,ऐश्वर्यलुब्धैरस्माभिर्निहतः स सहोदरः / नरकापरपर्यायं धिग्राज्यमधुना मम
+bhmj_13.12,asmadarthe raho mātrā yācitaḥ sa mahāyaśāḥ / kāle kāle rarakṣāsmānpatitānvadhagocare,अस्मदर्थे रहो मात्रा याचितः स महायशाः / काले काले ररक्षास्मान्पतितान्वधगोचरे
+bhmj_13.13,śrotumicchāmi bhagavaṃstasya śāpo yathābhavat / iti rājñā viṣaṇṇena pṛṣṭaḥ provāca nāradaḥ,श्रोतुमिच्छामि भगवंस्तस्य शापो यथाभवत् / इति राज्ञा विषण्णेन पृष्टः प्रोवाच नारदः
+bhmj_13.14,yuṣmaddeṣātpurā karṇo bhāradvājamayācata / brahmāstraṃ tacca na dadau droṇo 'smai phalguṇapriyāt,युष्मद्देषात्पुरा कर्णो भारद्वाजमयाचत / ब्रह्मास्त्रं तच्च न ददौ द्रोणो ऽस्मै फल्गुणप्रियात्
+bhmj_13.15,jñātavyaṃ brāhmaṇenaitadityuktastena duḥkhitaḥ / vipraveṣaṃ vidhāyāśu jāmadagnyāśramaṃ yayau,ज्ञातव्यं ब्राह्मणेनैतदित्युक्तस्तेन दुःखितः / विप्रवेषं विधायाशु जामदग्न्याश्रमं ययौ
+bhmj_13.16,anyevāsī bhṛgubhuvaḥ so 'tha brahmāstrayācakaḥ / vicacāra ciraṃ dhanvī mahendragirisānuṣu,अन्येवासी भृगुभुवः सो ऽथ ब्रह्मास्त्रयाचकः / विचचार चिरं धन्वी महेन्द्रगिरिसानुषु
+bhmj_13.17,taṃ kadāciddijaḥ kaścidajñānāvāptakilbiṣam / śaśāpātyantakupito homadhenunikārataḥ,तं कदाचिद्दिजः कश्चिदज्ञानावाप्तकिल्बिषम् / शशापात्यन्तकुपितो होमधेनुनिकारतः
+bhmj_13.18,mohādapakṛtaṃ yasmāddhomadhenormama tvayā / saktasya śatruṇā tasmādbhūste cakraṃ grasiṣyati,मोहादपकृतं यस्माद्धोमधेनोर्मम त्वया / सक्तस्य शत्रुणा तस्माद्भूस्ते चक्रं ग्रसिष्यति
+bhmj_13.19,iti śaptaḥ sa vipreṇa dahyamāna ivāniśam / ārādhya rāmaṃ brahmāstramavāpa vipulaśramaḥ,इति शप्तः स विप्रेण दह्यमान इवानिशम् / आराध्य रामं ब्रह्मास्त्रमवाप विपुलश्रमः
+bhmj_13.20,tataḥ kadācitsaṃjātavisramavāpa bhṛgusaṃbhavaḥ / karṇasyāṅke śiraḥ kṛtvā suṣvāpa vratakarṣitaḥ,ततः कदाचित्संजातविस्रमवाप भृगुसंभवः / कर्णस्याङ्के शिरः कृत्वा सुष्वाप व्रतकर्षितः
+bhmj_13.21,atrāntare kṛmistīkṣṇadaṃṣṭroṣṭhacaraṇaḥ kṛśaḥ / adaśaddāruṇaḥ karṇamalarko nāma duḥsahaḥ,अत्रान्तरे कृमिस्तीक्ष्णदंष्ट्रोष्ठचरणः कृशः / अदशद्दारुणः कर्णमलर्को नाम दुःसहः
+bhmj_13.22,guruprabodhacakito yāvatsehe sa tadvyathām / tāvattadrudhirāsikto nidrāṃ tatyāja bhārgavaḥ,गुरुप्रबोधचकितो यावत्सेहे स तद्व्यथाम् / तावत्तद्रुधिरासिक्तो निद्रां तत्याज भार्गवः
+bhmj_13.23,kimetaditi saṃbhrāntaḥ śoṇitasparśakūṇitaḥ / daṣṭaṃ rādheyamālokya dadarśa vikṛtākṛtim,किमेतदिति संभ्रान्तः शोणितस्पर्शकूणितः / दष्टं राधेयमालोक्य ददर्श विकृताकृतिम्
+bhmj_13.24,rāmeṇa dṛṣṭamātro 'tha bhasmībhūtaḥ kṛmiḥ kṣaṇāt / rākṣaso lohitagrīvaḥ pradīptākṣo babhūva saḥ,रामेण दृष्टमात्रो ऽथ भस्मीभूतः कृमिः क्षणात् / राक्षसो लोहितग्रीवः प्रदीप्ताक्षो बभूव सः
+bhmj_13.25,so 'bravīdbhṛgubhāryāyāṃ cāpalādabhilāṣukaḥ / gṛdhro nāma surārātiḥ śapte 'haṃ muninā purā,सो ऽब्रवीद्भृगुभार्यायां चापलादभिलाषुकः / गृध्रो नाम सुरारातिः शप्ते ऽहं मुनिना पुरा
+bhmj_13.26,tacchāpānnirayaṃ yātaḥ pāpāṃ yonimimāṃ vibho / tvatsaṃdarśanaparyantāṃ prapannaḥ kṣapitā ca sā,तच्छापान्निरयं यातः पापां योनिमिमां विभो / त्वत्संदर्शनपर्यन्तां प्रपन्नः क्षपिता च सा
+bhmj_13.27,ityuktvā rākṣase yāte karṇaṃ papraccha bhārgavaḥ / kastvaṃ nāsi dvijo nūnaṃ kṣattrastīvravyathāsahaḥ,इत्युक्त्वा राक्षसे याते कर्णं पप्रच्छ भार्गवः / कस्त्वं नासि द्विजो नूनं क्षत्त्रस्तीव्रव्यथासहः
+bhmj_13.28,śrutvaitaccakitaḥ karṇo nijaṃ tasmai nyavedayat / kulaṃ nāma ca yenāśu taṃ śaśāpa ruṣā guruḥ,श्रुत्वैतच्चकितः कर्णो निजं तस्मै न्यवेदयत् / कुलं नाम च येनाशु तं शशाप रुषा गुरुः
+bhmj_13.29,brāhmaṇaccadmanā yasmādbrahmāstraṃ prāptavānasi / tasmāttavaitatparyante vināśamupayāsyati,ब्राह्मणच्चद्मना यस्माद्ब्रह्मास्त्रं प्राप्तवानसि / तस्मात्तवैतत्पर्यन्ते विनाशमुपयास्यति
+bhmj_13.30,nirasto bhārgaveṇeti karṇaḥ prāpya suyodhanam / yuṣmatsaṃgharṣasauhārdāttenāṅgeṣu kṛtaḥ patiḥ,निरस्तो भार्गवेणेति कर्णः प्राप्य सुयोधनम् / युष्मत्संघर्षसौहार्दात्तेनाङ्गेषु कृतः पति���
+bhmj_13.31,citrāṅgadasya tanayāṃ kaliṅganṛpateḥ purā / tadbāhubalamāśritya jahāra dhṛtarāṣṭrajaḥ,चित्राङ्गदस्य तनयां कलिङ्गनृपतेः पुरा / तद्बाहुबलमाश्रित्य जहार धृतराष्ट्रजः
+bhmj_13.32,tasminsvayaṃvare karṇaḥ kupitaṃ rājamaṇḍalam / yāte duryodhane pūrvameko darpadayodhayat,तस्मिन्स्वयंवरे कर्णः कुपितं राजमण्डलम् / याते दुर्योधने पूर्वमेको दर्पदयोधयत्
+bhmj_13.33,jitvā samastabhūpālāñjarāsaṃdhaṃ yaśonidhiḥ / saṃdehadolāmanayanniyuddhena baloddhataḥ,जित्वा समस्तभूपालाञ्जरासंधं यशोनिधिः / संदेहदोलामनयन्नियुद्धेन बलोद्धतः
+bhmj_13.34,jarāsaṃdho dadau tasmai mālinīṃ nagarīṃ jitaḥ / anye ca tatyajurvīrā bhāgaṃ bhāgaṃ nareśvarāḥ,जरासंधो ददौ तस्मै मालिनीं नगरीं जितः / अन्ये च तत्यजुर्वीरा भागं भागं नरेश्वराः
+bhmj_13.35,vañcitaḥ sa surendreṇa varmakuṇḍalahāriṇā / śaptaḥ pūrvaṃ dvijendreṇa guruṇā bhārgavena ca,वञ्चितः स सुरेन्द्रेण वर्मकुण्डलहारिणा / शप्तः पूर्वं द्विजेन्द्रेण गुरुणा भार्गवेन च
+bhmj_13.36,prājñayāmantritaḥ kuntyā gāṅgeyena tiraskṛtaḥ / śalyena tejasaḥ śāntyai śrāvitaḥ paruṣā giraḥ,प्राज्ञयामन्त्रितः कुन्त्या गाङ्गेयेन तिरस्कृतः / शल्येन तेजसः शान्त्यै श्रावितः परुषा गिरः
+bhmj_13.37,hataḥ kṛṣṇadhiyā dhīro divyāstraiḥ śakrajanmanā / anyathā samare hanyātkastamūrjitavikramam,हतः कृष्णधिया धीरो दिव्यास्त्रैः शक्रजन्मना / अन्यथा समरे हन्यात्कस्तमूर्जितविक्रमम्
+bhmj_13.38,nāradeneti kathite śokārtaṃ dharmanandanam / uvāca kuntī dhairyeṇa vidhūya tanayavyathām,नारदेनेति कथिते शोकार्तं धर्मनन्दनम् / उवाच कुन्ती धैर्येण विधूय तनयव्यथाम्
+bhmj_13.39,raviṇāpyarthitaḥ saṃdhiṃ bubudhe na vidhervaśāt / yuṣmaddveṣī sa satataṃ mayā svayamupekṣitaḥ,रविणाप्यर्थितः संधिं बुबुधे न विधेर्वशात् / युष्मद्द्वेषी स सततं मया स्वयमुपेक्षितः
+bhmj_13.40,yātaḥ sa sūryasadanaṃ saṃmukhaṃ samare hataḥ / mā śucaḥ prāptamadhunā bhuṅkṣva rājyamanākulaḥ,यातः स सूर्यसदनं संमुखं समरे हतः / मा शुचः प्राप्तमधुना भुङ्क्ष्व राज्यमनाकुलः
+bhmj_13.41,na lebhe śarma vipulānkarṇasya kalayanguṇān / so 'bravīdgūhanānmāturajñāto 'smābhiragrajaḥ,न लेभे शर्म विपुलान्कर्णस्य कलयन्गुणान् / सो ऽब्रवीद्गूहनान्मातुरज्ञातो ऽस्माभिरग्रजः
+bhmj_13.42,yasmāttasmādbhaviṣyanti cchinnasattvā sadā striyaḥ / bhaikṣyeṇa phalamūlairvā vṛttayaḥ santyavāritāḥ,यस्मात्तस्माद्भविष्यन्ति च्छिन्नसत्त्वा सदा स्त्रियः / भैक्ष्येण फलमूलैर्वा वृत्तयः सन्त्यवारिताः
+bhmj_13.43,tāstyaktāḥ kathamasmābhirghoraḥ sarvakṣayaḥ kṛtaḥ / lobhāddharmaṃ parityajya prajñāhīnairabhikṣavat,तास्त्यक्ताः कथमस्माभिर्घोरः सर्वक्षयः कृतः / लोभाद्धर्मं परित्यज्य प्रज्ञाहीनैरभिक्षवत्
+bhmj_13.44,dhyātvāsmābhiḥ kulācāraṃ vikrītā tridive gatiḥ / aho śvabhirivāsmābhirghoraḥ sarvakṣayaḥ kṛtaḥ,ध्यात्वास्माभिः कुलाचारं विक्रीता त्रिदिवे गतिः / अहो श्वभिरिवास्माभिर्घोरः सर्वक्षयः कृतः
+bhmj_13.45,aṅgakṣayāvadhi kṣudraiḥ kalaho vipulaḥ kṛtaḥ / mittrabanadhuviyogogragrāhasaṃsāravāridhim,अङ��गक्षयावधि क्षुद्रैः कलहो विपुलः कृतः / मित्त्रबनधुवियोगोग्रग्राहसंसारवारिधिम्
+bhmj_13.46,saṃgatyāgaplavo naiṣa tarāmi vitaraspṛhaḥ / arjunaḥ pṛthivīṃ vīro rakṣatvasmāsu gauravāt,संगत्यागप्लवो नैष तरामि वितरस्पृहः / अर्जुनः पृथिवीं वीरो रक्षत्वस्मासु गौरवात्
+bhmj_13.47,tyajāmyāyāsavirasāmetāṃ kutsitajīvikām / ityuktvati saṃtapte dharmaputre dhanaṃjayaḥ,त्यजाम्यायासविरसामेतां कुत्सितजीविकाम् / इत्युक्त्वति संतप्ते धर्मपुत्रे धनंजयः
+bhmj_13.48,uvāca kopatāmrākṣaḥ kṣaṇamālokayankṣitim / aho nu devaśaptānāṃ duḥkhānyante sukhānyati,उवाच कोपताम्राक्षः क्षणमालोकयन्क्षितिम् / अहो नु देवशप्तानां दुःखान्यन्ते सुखान्यति
+bhmj_13.49,tatsarveṣvapi śocanti sarvathā vidhivañcitāḥ / hāsāya sādhugoṣṭhīṣu saṃnyāso 'yaṃ tavādhunā,तत्सर्वेष्वपि शोचन्ति सर्वथा विधिवञ्चिताः / हासाय साधुगोष्ठीषु संन्यासो ऽयं तवाधुना
+bhmj_13.50,naṣṭāmarthayamānasya prāptāṃ ca tyajataḥ śriyam / avasthāviparīteṣu klībakāryeṣu majjatām,नष्टामर्थयमानस्य प्राप्तां च त्यजतः श्रियम् / अवस्थाविपरीतेषु क्लीबकार्येषु मज्जताम्
+bhmj_13.51,saṃnyāso dīrghasūtrāṇāmālasyamabhidhīyate / lajjākaramato loke kimanyatprājñagarhitam,संन्यासो दीर्घसूत्राणामालस्यमभिधीयते / लज्जाकरमतो लोके किमन्यत्प्राज्ञगर्हितम्
+bhmj_13.52,yatsarvaṃ tyajati kṣipraṃ naraḥ kṣība ivāmbaram / apūrvamidamārabdhaṃ bhavatā vyasanādhikam,यत्सर्वं त्यजति क्षिप्रं नरः क्षीब इवाम्बरम् / अपूर्वमिदमारब्धं भवता व्यसनाधिकम्
+bhmj_13.53,na kadācicchruto 'smābhiḥ kila bhikṣāśano nṛpaḥ / kramaprāptāmimāṃ lakṣmīṃ bhaja rājannavikriyaḥ,न कदाचिच्छ्रुतो ऽस्माभिः किल भिक्षाशनो नृपः / क्रमप्राप्तामिमां लक्ष्मीं भज राजन्नविक्रियः
+bhmj_13.54,dhanināmeva dhanyānāṃ yajñadānādikāḥ kriyāḥ / yathā hi śocyastyaktārtho na tathā tyaktajīvitaḥ,धनिनामेव धन्यानां यज्ञदानादिकाः क्रियाः / यथा हि शोच्यस्त्यक्तार्थो न तथा त्यक्तजीवितः
+bhmj_13.55,vyasurmuhūrtaṃ nidhano nirdhanastu sadā mṛtaḥ / imāṃ vasumatīṃ rājanmāndhātṛnahuṣopamaḥ,व्यसुर्मुहूर्तं निधनो निर्धनस्तु सदा मृतः / इमां वसुमतीं राजन्मान्धातृनहुषोपमः
+bhmj_13.56,avāpya vividhairyajñairyajasva bahudakṣiṇaiḥ / iti śakrasutenokto dharmasūnurabhāṣata,अवाप्य विविधैर्यज्ञैर्यजस्व बहुदक्षिणैः / इति शक्रसुतेनोक्तो धर्मसूनुरभाषत
+bhmj_13.57,śrotumarhasi me pārtha hitvā grāmyasukhaspṛhām / śīrṇaparṇalavāhāraḥ samaḥ śāntapriyāpriyaḥ,श्रोतुमर्हसि मे पार्थ हित्वा ग्राम्यसुखस्पृहाम् / शीर्णपर्णलवाहारः समः शान्तप्रियाप्रियः
+bhmj_13.58,sa brahmacārī vipine kuraṅgāṇāṃ vihāriṇām / dhiyā na cintaye kiṃcinmaunī vigalitāgrahaḥ,स ब्रह्मचारी विपिने कुरङ्गाणां विहारिणाम् / धिया न चिन्तये किंचिन्मौनी विगलिताग्रहः
+bhmj_13.59,nirāhāro bhaviṣyāmi saṃsārocchittaye muniḥ / iti bruvāṇaṃ rājānamabhyadhānmārutātmajaḥ,निराहारो भविष्यामि संसारोच्छित्तये मुनिः / इति ब्रुवाणं राजानमभ्यधान्मारुतात्मजः
+bhmj_13.60,bata deva jaḍasyeva buddhiste durgrahe dṛḍhā / aghātayitvā pṛthivīṃ kiṃ naiṣā dhīstvayā kṛtāḥ,बत देव जडस्येव बुद्धिस्ते दुर्ग्रहे दृढा / अघातयित्वा पृथिवीं किं नैषा धीस्त्वया कृताः
+bhmj_13.61,kiṃ jalāhṛtayantreṇa nirdagdhe nagare 'gninā / rājanna paścimavayāḥ sarvatyāgī na śobhase,किं जलाहृतयन्त्रेण निर्दग्धे नगरे ऽग्निना / राजन्न पश्चिमवयाः सर्वत्यागी न शोभसे
+bhmj_13.62,madhumāsu ivāśokaḥ sahasā śuṣkapallavaḥ / pāptāṃ pāṇapaṇenātha śrameṇa pṛthivīmimām,मधुमासु इवाशोकः सहसा शुष्कपल्लवः / पाप्तां पाणपणेनाथ श्रमेण पृथिवीमिमाम्
+bhmj_13.63,tyajatastava sāvajñaṃ mohādanyatkimucyate / vidhūya vighnasaṃmardamāsthāya sa cirānnidhim,त्यजतस्तव सावज्ञं मोहादन्यत्किमुच्यते / विधूय विघ्नसंमर्दमास्थाय स चिरान्निधिम्
+bhmj_13.64,padā kṣipasi kiṃ rājangataṃ na prāpyate punaḥ / taistaiḥ prāṇaparityagaiḥ kāntamāhṛtya gatvarām,पदा क्षिपसि किं राजन्गतं न प्राप्यते पुनः / तैस्तैः प्राणपरित्यगैः कान्तमाहृत्य गत्वराम्
+bhmj_13.65,madhumatto yathā śete tathā tvaṃ kartumudyataḥ / saṃnyāsavipralabdhātmā na sthitiṃ hātumarhasi,मधुमत्तो यथा शेते तथा त्वं कर्तुमुद्यतः / संन्यासविप्रलब्धात्मा न स्थितिं हातुमर्हसि
+bhmj_13.66,muktā vṛkṣā na dṛśyante mokṣaścettyaktakarmaṇām / kiṃ vānyatpatitāḥ sarve tadaiva vyasane vayam,मुक्ता वृक्षा न दृश्यन्ते मोक्षश्चेत्त्यक्तकर्मणाम् / किं वान्यत्पतिताः सर्वे तदैव व्यसने वयम्
+bhmj_13.67,yadaiva tvaṃ grāmakāmastvaṃ dhātrā jyeṣṭhaḥ kṛto 'si naḥ / purā vane grāmakāmastvaṃ grāme 'dya vanotsukaḥ,यदैव त्वं ग्रामकामस्त्वं धात्रा ज्येष्ठः कृतो ऽसि नः / पुरा वने ग्रामकामस्त्वं ग्रामे ऽद्य वनोत्सुकः
+bhmj_13.68,tiṣṭhatyaṅke na ca skanadhe kaṣṭaṃ bāla ivāturaḥ / sattvaśīlāḥ svakarmasthā mucyante gṛhamedhinaḥ,तिष्ठत्यङ्के न च स्कनधे कष्टं बाल इवातुरः / सत्त्वशीलाः स्वकर्मस्था मुच्यन्ते गृहमेधिनः
+bhmj_13.69,vane kuraṅgamātaṅgā na tu dṛṣṭā divaṃ gatāḥ / ityukte bīmasenena punarūce dhanaṃjayaḥ,वने कुरङ्गमातङ्गा न तु दृष्टा दिवं गताः / इत्युक्ते बीमसेनेन पुनरूचे धनंजयः
+bhmj_13.70,rājannasti gṛhe mokṣo dhanyānāṃ vighasāśinām / ajātaśmaśravo bālāḥ purā brāhmaṇaputrakāḥ,राजन्नस्ति गृहे मोक्षो धन्यानां विघसाशिनाम् / अजातश्मश्रवो बालाः पुरा ब्राह्मणपुत्रकाः
+bhmj_13.71,akāle śritavairāgyā vanametya pravavrajuḥ / saṃjātakarumasteṣu pakṣirūpī puraṃdaraḥ,अकाले श्रितवैराग्या वनमेत्य प्रवव्रजुः / संजातकरुमस्तेषु पक्षिरूपी पुरंदरः
+bhmj_13.72,praśaśaṃsa tadabhyāse gṛhasthānvighasāśinaḥ / hiraṇmayasya śukaneste śrutvā bhāṣitaṃ dvijāḥ,प्रशशंस तदभ्यासे गृहस्थान्विघसाशिनः / हिरण्मयस्य शुकनेस्ते श्रुत्वा भाषितं द्विजाः
+bhmj_13.73,ātmānaṃ menire mūrkhāḥ prahṛṣṭā vighasāśinam / śakuniḥ so 'tha taiḥ pṛṣṭo jagāda vihasanniva,आत्मानं मेनिरे मूर्खाः प्रहृष्टा विघसाशिनम् / शकुनिः सो ऽथ तैः पृष्टो जगाद विहसन्निव
+bhmj_13.74,rūkṣāḥ kṛśā malādigdhā vipine kaṣṭavṛttayaḥ / duḥkhaikabhāgino nityaṃ na yūyaṃ vighasāsinaḥ,रूक्षाः कृशा मलादिग्धा विपिने कष्टवृत्तयः / दुःखैकभागिनो नित्यं न यूयं विघसासिनः
+bhmj_13.75,sāyaṃ prātarvibhajyānnaṃ vidhivadgṛhamedhinaḥ / bhṛtyārthiśeṣaṃ ye 'śnanti te dhanyā vighasāśinaḥ,सायं प्रातर्विभज्यान्नं विधिवद्गृहमेधिनः / भृत्यार्थिशेषं ये ऽश्नन्ति ते धन्या विघसाशिनः
+bhmj_13.76,teṣāṃ puṇyairaparyantairdivi lokāḥ sanātanāḥ / gṛhādāśramiṇaḥ sarve jīvantyabhrādiva prajāḥ,तेषां पुण्यैरपर्यन्तैर्दिवि लोकाः सनातनाः / गृहादाश्रमिणः सर्वे जीवन्त्यभ्रादिव प्रजाः
+bhmj_13.77,evaṃ te bodhitā yuktvā svagarūpeṇa vajriṇā / vanavāsaṃ parityajya dvijāḥ svagṛhamāyayuḥ,एवं ते बोधिता युक्त्वा स्वगरूपेण वज्रिणा / वनवासं परित्यज्य द्विजाः स्वगृहमाययुः
+bhmj_13.78,gatijñaḥ sarvadharmāṇāmācāryāṇāṃ ca tattvavit / tvamapyevaṃ mahīpāla na sthitiṃ tyaktumarhasi,गतिज्ञः सर्वधर्माणामाचार्याणां च तत्त्ववित् / त्वमप्येवं महीपाल न स्थितिं त्यक्तुमर्हसि
+bhmj_13.79,arjuneneti kathite mādrīputrāvathocatuḥ / bhaja rājyamanāyāsamidamuddhṛtakaṇṭakam,अर्जुनेनेति कथिते माद्रीपुत्रावथोचतुः / भज राज्यमनायासमिदमुद्धृतकण्टकम्
+bhmj_13.80,sāmrājyavijayī yajvā pāhi bhūmipate prajāḥ / yamābhyāmityabhihite priyā praṇayinī priyam,साम्राज्यविजयी यज्वा पाहि भूमिपते प्रजाः / यमाभ्यामित्यभिहिते प्रिया प्रणयिनी प्रियम्
+bhmj_13.81,draupadī dharmatanayaṃ babhāṣe valguvādinī / tvadājñākāriṇo vīrā bhrātarastridaśatviṣaḥ,द्रौपदी धर्मतनयं बभाषे वल्गुवादिनी / त्वदाज्ञाकारिणो वीरा भ्रातरस्त्रिदशत्विषः
+bhmj_13.82,anutsāhena te paśya likhantyete mṛṣā bhuvam / yadetairduṣkaraṃ karma samare kṛtamojasā,अनुत्साहेन ते पश्य लिखन्त्येते मृषा भुवम् / यदेतैर्दुष्करं कर्म समरे कृतमोजसा
+bhmj_13.83,tadadya rājyabhāgena saphalaṃ kartumarhasi / adhomukhānāṃ śvasatāṃ niṣphalārambhaduḥkhinām,तदद्य राज्यभागेन सफलं कर्तुमर्हसि / अधोमुखानां श्वसतां निष्फलारम्भदुःखिनाम्
+bhmj_13.84,praṇayairmānayaiteṣāmabhinanadya parākramam / aklībacarito rājanrājyaṃ nijabhujārjitam,प्रणयैर्मानयैतेषामभिननद्य पराक्रमम् / अक्लीबचरितो राजन्राज्यं निजभुजार्जितम्
+bhmj_13.85,bhajasva vijayotthānāṃ na klībāḥ saṃpadāṃ padam / ityukte kṛṣṇayā jiṣṇuḥ punarnṛpamabhāṣata,भजस्व विजयोत्थानां न क्लीबाः संपदां पदम् / इत्युक्ते कृष्णया जिष्णुः पुनर्नृपमभाषत
+bhmj_13.86,lokasya pālanātsamyagrājānaḥ svargagāminaḥ / svadharmeṣu pravartante rājadaṇḍabhayātprajāḥ,लोकस्य पालनात्सम्यग्राजानः स्वर्गगामिनः / स्वधर्मेषु प्रवर्तन्ते राजदण्डभयात्प्रजाः
+bhmj_13.87,mitho matsyā ivāśnanti janā daṇḍavivarjitāḥ / yatra saṃnihito daṇḍaḥ śyāmo lohitalocanaḥ,मिथो मत्स्या इवाश्नन्ति जना दण्डविवर्जिताः / यत्र संनिहितो दण्डः श्यामो लोहितलोचनः
+bhmj_13.88,tatra vedaiśca yajñaiśca vardhante dharmasaṃpadaḥ / taistaistapobhirucitairyatphalaṃ śāntatojasām,तत्र वेदैश्च यज्ञैश्च वर्धन्ते धर्मसंपदः / तैस्तैस्तपोभिरुचितैर्यत्फलं शान्ततोजसाम्
+bhmj_13.89,tadeva daṇḍadhārasya dharmabhrāturmahībhṛtaḥ / janakaṃ rājyavimukhaṃ yiyāsuṃ kānanaṃ purā,तदेव दण्डधारस्य धर्मभ्रातुर्महीभृतः / जनकं राज्यविमुखं यियासुं काननं पुरा
+bhmj_13.90,uvāca patnī praṇayānmadhuraṃ dharmavādinī / rājanvane na mokṣo 'sti bandho nāsti gṛheṣu ca,उवाच पत्नी प्रणयान्मधुरं धर्मवादिनी / राजन्वने न मोक्षो ऽस्ति बन्धो नास्ति गृहेषु च
+bhmj_13.91,svakarmaṇi pravṛttānāmapavargo vivekinām / amuṇḍitaspṛhā muṇḍā bahirantaḥ kaṣāyiṇaḥ,स्वकर्मणि प्रवृत्तानामपवर्गो विवेकिनाम् / अमुण्डितस्पृहा मुण्डा बहिरन्तः कषायिणः
+bhmj_13.92,dambhadharmadhvajā loke kathyante dharmavādibhiḥ / tasmādrājye 'pi bhavatā vartamānena sarvadā,दम्भधर्मध्वजा लोके कथ्यन्ते धर्मवादिभिः / तस्माद्राज्ये ऽपि भवता वर्तमानेन सर्वदा
+bhmj_13.93,labhyaḥ satyamasaktena sukhinā saṃsṛtikṣayaḥ / ityukto maithilaḥ patnyā jīvanmuktadaśāṃ śritaḥ,लभ्यः सत्यमसक्तेन सुखिना संसृतिक्षयः / इत्युक्तो मैथिलः पत्न्या जीवन्मुक्तदशां श्रितः
+bhmj_13.94,yayāvatyaktarājyo 'pi paramaṃ dhāma śāśvatam / phalguṇeneti kathite devasthāne praśaṃsati,ययावत्यक्तराज्यो ऽपि परमं धाम शाश्वतम् / फल्गुणेनेति कथिते देवस्थाने प्रशंसति
+bhmj_13.95,muniḥ pravṛttadharmaṃ ca kṛṣṇadvaipāyano 'bravīt / prajānāṃ pālanaṃ samyaksvadharmaste mahīpate,मुनिः प्रवृत्तधर्मं च कृष्णद्वैपायनो ऽब्रवीत् / प्रजानां पालनं सम्यक्स्वधर्मस्ते महीपते
+bhmj_13.96,araṇyagamanaṃ rājñāmakāle sthitiviplavaḥ / siddhiṃ prakṛtino(to) yātāḥ sudyumnapramukhā nṛpāḥ,अरण्यगमनं राज्ञामकाले स्थितिविप्लवः / सिद्धिं प्रकृतिनो(तो) याताः सुद्युम्नप्रमुखा नृपाः
+bhmj_13.97,tapaḥkleśairasaṃspṛṣṭa yathāvaddaṇḍadhāraṇāt / bhrātarau prāḍmunivarau śrutismṛtiviśāradau,तपःक्लेशैरसंस्पृष्ट यथावद्दण्डधारणात् / भ्रातरौ प्राड्मुनिवरौ श्रुतिस्मृतिविशारदौ
+bhmj_13.98,abhūtāṃ śaṅkhalikhitāvācāraniśitavratau / kadācidāśrame bhrātuḥ svayamādāya pādapāt,अभूतां शङ्खलिखितावाचारनिशितव्रतौ / कदाचिदाश्रमे भ्रातुः स्वयमादाय पादपात्
+bhmj_13.99,phalāni likhito mohādbhuktavānpraṇayādiva / tamabhyetyābravīcchaṅkho dharmabhraṃśabhayākulaḥ,फलानि लिखितो मोहाद्भुक्तवान्प्रणयादिव / तमभ्येत्याब्रवीच्छङ्खो धर्मभ्रंशभयाकुलः
+bhmj_13.100,stainyametanna jānīṣe kasmātparaphalāśanam / gaccha pāpaṃ kṛtaṃ bhrātaḥ svayaṃ rājñe nivedaya,स्तैन्यमेतन्न जानीषे कस्मात्परफलाशनम् / गच्छ पापं कृतं भ्रातः स्वयं राज्ञे निवेदय
+bhmj_13.101,ityukto likhitastena sudyamnaṃ vasudhādhipam / śrutvācacakṣe daṇḍārthīṃ sa svayaṃ phalabhakṣaṇam,इत्युक्तो लिखितस्तेन सुद्यम्नं वसुधाधिपम् / श्रुत्वाचचक्षे दण्डार्थीं स स्वयं फलभक्षणम्
+bhmj_13.102,tamabhyadhātkṣitipatirbhagavanvipulavratāḥ / yūyaṃ pramāṇaṃ dharmāṇāṃ śucirgaccha varānmama,तमभ्यधात्क्षितिपतिर्भगवन्विपुलव्रताः / यूयं प्रमाणं धर्माणां शुचिर्गच्छ वरान्मम
+bhmj_13.103,ityucyamāno rājñāpi daṇḍameva punaḥ punaḥ / so 'yācata sadācārabhraṃśabhīrurnareśvaram,इत्युच्यमानो राज्ञापि दण्डमेव पुनः पुनः / सो ऽयाचत सदाचारभ्रंशभीरुर्नरेश्वरम्
+bhmj_13.104,tatastasya karacchedamādideśa mahīpatiḥ / chinnahastaḥ sa ca yayau prahṛṣṭo bhrāturantikam,ततस्तस्य करच्छेदमादिदेश महीपतिः / छिन्नहस्तः स च ययौ प्रहृष्टो भ्रातुरन्तिकम्
+bhmj_13.105,tadgirā ca punardadyāṃ snātvā jātakaradvayaḥ / sa babhūva tapoyogātpraśāntānuśayajvaraḥ,तद्गिरा च पुनर्दद्यां स्नात्वा जातकरद्वयः / स बभूव तपोयोगात्प्रशान्तानुशयज्वरः
+bhmj_13.106,sudyumno 'pi prajānāthaḥ samyagdaṇḍasya dhāraṇāt / tapaḥsamucitāṃllokānavāpa yaśasāṃ nidhiḥ,सुद्युम्नो ऽपि प्रजानाथः सम्यग्दण्डस्य धारणात् / तपःसमुचितांल्लोकानवाप यशसां निधिः
+bhmj_13.107,***** sudyumnopākhyānam || 1 || ***** tasmātpālaya bhūpāla kṣattradharme sthitaḥ prajāḥ / kṣayaṃ kālakṛtaṃ vīkṣya mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ,***** सुद्युम्नोपाख्यानम् ॥ १ ॥ ***** तस्मात्पालय भूपाल क्षत्त्रधर्मे स्थितः प्रजाः / क्षयं कालकृतं वीक्ष्य मा च शोके मनः कृथाः
+bhmj_13.108,bhūtvā bhūtvā pralīyante kālena kalitāḥ kila / lokāḥ kālakalājalaiścitraścāyaṃ bhavaśramaḥ,भूत्वा भूत्वा प्रलीयन्ते कालेन कलिताः किल / लोकाः कालकलाजलैश्चित्रश्चायं भवश्रमः
+bhmj_13.109,uktaṃ senajitā rājñā purā rājanvivekinā / duḥkhe dṛḍhaṃ manaḥ kuryānnartiśokagadauṣadham,उक्तं सेनजिता राज्ञा पुरा राजन्विवेकिना / दुःखे दृढं मनः कुर्यान्नर्तिशोकगदौषधम्
+bhmj_13.110,śocatāṃ dhṛtihīnānāṃ na śāntirjāyate kvacit / duḥkhairāyānti duḥkhāni dhanānīva dhanairnṛṇām,शोचतां धृतिहीनानां न शान्तिर्जायते क्वचित् / दुःखैरायान्ति दुःखानि धनानीव धनैर्नृणाम्
+bhmj_13.111,dṛṣṭvā jagati jantūnāṃ kāle kāle bhavābhavam / phalānāmiva kālajñaḥ ko 'nuśocati tattvadhīḥ,दृष्ट्वा जगति जन्तूनां काले काले भवाभवम् / फलानामिव कालज्ञः को ऽनुशोचति तत्त्वधीः
+bhmj_13.112,janakena purā pṛṣṭo jagāda brāhmaṇo 'śmakaḥ / svabhāvanaśvarānbhāvānna śocanti vivekinaḥ,जनकेन पुरा पृष्टो जगाद ब्राह्मणो ऽश्मकः / स्वभावनश्वरान्भावान्न शोचन्ति विवेकिनः
+bhmj_13.113,na kaściddṛśyate 'tyetuṃ sthāvareṣu careṣu ca / śakto hyāyuṣi maryādāṃ yaḥ kālavihitāṃ bhavet,न कश्चिद्दृश्यते ऽत्येतुं स्थावरेषु चरेषु च / शक्तो ह्यायुषि मर्यादां यः कालविहितां भवेत्
+bhmj_13.114,dhanamāyuḥ śarīraṃ ca jātistaruṇatā tathā / bhajante kālavaicitryānnānārūpaviparyayam,धनमायुः शरीरं च जातिस्तरुणता तथा / भजन्ते कालवैचित्र्यान्नानारूपविपर्ययम्
+bhmj_13.115,uccā nīcatvamāyānti viśīryante ca saṃhatāḥ / bhavanti kila kālena nimnānyucchrāyavanti ca,उच्चा नीचत्वमायान्ति विशीर्यन्ते च संहताः / भवन्ति किल कालेन निम्नान्युच्छ्रायवन्ति च
+bhmj_13.116,hīnavaṃśāḥ kulīnatvaṃ dhaninaśca daridratām / yānti mūrkhāśca vaiduṣyaṃ daurbhāgyaṃ subhagāstathā,हीनवंशाः कुलीनत्वं धनिनश्च दरिद्रताम् / यान्ति मूर्खाश्च वैदुष्यं दौर्भाग्यं सुभगास्तथा
+bhmj_13.117,svalpāyuṣaśca rājāno daridrāśca śatāyuṣaḥ / jarābhagnāśca dṛśyante rasāyanavicakṣaṇāḥ,स्वल्पायुषश्च राजानो दरिद्राश्च शतायुषः / जराभग्नाश्च दृश्यन्ते रसायनविचक्षणाः
+bhmj_13.118,dhanino vyādhisaṃtaptā daridrāśca nirāmayāḥ / āyurvedavido yānti taruṇā eva pañcatām,धनिनो व्याधिसंतप्ता दरिद्राश्च निरामयाः / आयुर्वेदविदो यान्ति तरुणा एव पञ्चताम्
+bhmj_13.119,mūrkhāḥ sadācāraratāḥ paṇḍitā dharmavarjitāḥ / bhavanti kālavihataistaistaiḥ kila viparyayaiḥ,मूर्खाः सदाचाररताः पण्डिता धर्मवर्जिताः / भवन्ति कालविहतैस्तैस्तैः किल विपर्ययैः
+bhmj_13.120,api trailokyakartārascaturmukhamukhāḥ surāḥ / na hi kālakaṭākṣeṇa lakṣitaṃ rakṣituṃ kṣamāḥ,अपि त्रैलोक्यकर्तारस्चतुर्मुखमुखाः सुराः / न हि कालकटाक्षेण लक्षितं रक्षितुं क्षमाः
+bhmj_13.121,śrīmatāṃ hīnavittānāṃ dhīmatāṃ jaḍacetasām / tulyaṃ niranurakto hi kālapaṇyagṛhe krayaḥ,श्रीमतां हीनवित्तानां धीमतां जडचेतसाम् / तुल्यं निरनुरक्तो हि कालपण्यगृहे क्रयः
+bhmj_13.122,kālānilavilolānāṃ dehināṃ bhavakānane / drumāṇāmiva jāyante mitho nityaṃ gamāgamāḥ,कालानिलविलोलानां देहिनां भवकानने / द्रुमाणामिव जायन्ते मिथो नित्यं गमागमाः
+bhmj_13.123,akasmātsaṃgato nāma yadyakasmādvinaśyanti / śokaḥ kiṃ tatra jantūnāṃ satataṃ hi gatāgatam,अकस्मात्संगतो नाम यद्यकस्माद्विनश्यन्ति / शोकः किं तत्र जन्तूनां सततं हि गतागतम्
+bhmj_13.124,na viyogeṣu saṃtāpaḥ kāryaḥ kila vivekibhiḥ / abhāvānubhave bhāvā bhave hi kṣaṇabhaṅginaḥ,न वियोगेषु संतापः कार्यः किल विवेकिभिः / अभावानुभवे भावा भवे हि क्षणभङ्गिनः
+bhmj_13.125,aśmakeneti kathitaṃ kathayitvā munīśvaraḥ / virarāma samālokya gāḍhaśoka yudhiṣṭhiram,अश्मकेनेति कथितं कथयित्वा मुनीश्वरः / विरराम समालोक्य गाढशोक युधिष्ठिरम्
+bhmj_13.126,***** aśmakagītā || 2 || ***** athārjunena praṇayātpreritaḥ puṣkarekṣaṇaḥ / bhagavānkaiṭabhārātirdharmasūnubhāṣata,***** अश्मकगीता ॥ २ ॥ ***** अथार्जुनेन प्रणयात्प्रेरितः पुष्करेक्षणः / भगवान्कैटभारातिर्धर्मसूनुभाषत
+bhmj_13.127,viṣādaṃ mā vṛthā rājañśarīrocchoṣaṇaṃ kṛthāḥ / teṣāṃ hatānāṃ vīrāṇāṃ na śokātpunarāgamaḥ,विषादं मा वृथा राजञ्शरीरोच्छोषणं कृथाः / तेषां हतानां वीराणां न शोकात्पुनरागमः
+bhmj_13.128,eke 'dya prātarapare paścādanye punaḥ pare / sarve niḥsīmni saṃsāre yānti kaḥ kena śocyate,एके ऽद्य प्रातरपरे पश्चादन्ये पुनः परे / सर्वे निःसीम्नि संसारे यान्ति कः केन शोच्यते
+bhmj_13.129,nūnamakṣayamātmānaṃ mohātsarvo 'bhimanyate / yatpuraḥsthitanāśo 'pi naṣṭañśocati naśvaraḥ,नूनमक्षयमात्मानं मोहात्सर्वो ऽभिमन्यते / यत्पुरःस्थितनाशो ऽपि नष्टञ्शोचति नश्वरः
+bhmj_13.130,te janāste prabhāvāśca tāśca prajvalitāḥ śriyaḥ / helayā kila kālena prāpitāḥ smṛtiśeṣatām,ते जनास्ते प्रभावाश्च ताश्च प्रज्वलिताः श्रियः / हेलया किल कालेन प्रापिताः स्मृतिशेषताम्
+bhmj_13.131,sṛñjayaṃ nāma bhūpālaṃ bhagavāneṣa nāradaḥ / kṛpayāśvāsayannūce putraśokākulaṃ purā,सृञ्जयं नाम भूपालं भगवानेष नारदः / कृपयाश्वासयन्नूचे पुत्रशोकाकुलं पुरा
+bhmj_13.132,rājanprāptāvadhiṃ putraṃ yātaṃ kimanuśocasi / sarvaṃ jagatsahāsmābhiḥ paryante na bhaviṣyati,राजन्प्राप्तावधिं पुत्रं यातं किमन��शोचसि / सर्वं जगत्सहास्माभिः पर्यन्ते न भविष्यति
+bhmj_13.133,matuttaḥ pṛthivīpālaḥ kālena nidhanaṃ gataḥ / yasyāsanbhuvi gīrvāṇāḥ sendrā yajñasabhāsadāḥ,मतुत्तः पृथिवीपालः कालेन निधनं गतः / यस्यासन्भुवि गीर्वाणाः सेन्द्रा यज्ञसभासदाः
+bhmj_13.134,vavarṣa kanakaṃ yasmai vatsaraṃ pākaśāsanaḥ / abhūdbṛhaspatibhrātā saṃvarto yasya yājakaḥ,ववर्ष कनकं यस्मै वत्सरं पाकशासनः / अभूद्बृहस्पतिभ्राता संवर्तो यस्य याजकः
+bhmj_13.135,suhotraśca mahīnāthaḥ kathāśeṣatvamāgataḥ / yo yathārthāṃ vasumatīṃ cakre kāñcanavṛṣṭibhiḥ,सुहोत्रश्च महीनाथः कथाशेषत्वमागतः / यो यथार्थां वसुमतीं चक्रे काञ्चनवृष्टिभिः
+bhmj_13.136,bṛhadrathaśca nṛpatiryāto 'staṃ rathināṃ varaḥ / yasya yajñe surapatiḥ somaṃ pītvā mudaṃ yayau,बृहद्रथश्च नृपतिर्यातो ऽस्तं रथिनां वरः / यस्य यज्ञे सुरपतिः सोमं पीत्वा मुदं ययौ
+bhmj_13.137,śibirauśīnaraḥ pṛthvīmekacchatrāṃ śaśāsa yaḥ / sa dhuryaḥ sarvadāttṝṇāṃ prayātaḥ kīrtiśeṣatām,शिबिरौशीनरः पृथ्वीमेकच्छत्रां शशास यः / स धुर्यः सर्वदात्तॄणां प्रयातः कीर्तिशेषताम्
+bhmj_13.138,sahasreṇāśvamedhānāṃ rājasūyaśatena ca / īje yaḥ so 'pi bharataḥ kālena tridivaṃ gataḥ,सहस्रेणाश्वमेधानां राजसूयशतेन च / ईजे यः सो ऽपि भरतः कालेन त्रिदिवं गतः
+bhmj_13.139,sa ca dāśarāthī rāmo daśakaṇṭhakulāntakaḥ / yātaḥ paryantapadavīṃ gīyamānaguṇaḥ suraiḥ,स च दाशराथी रामो दशकण्ठकुलान्तकः / यातः पर्यन्तपदवीं गीयमानगुणः सुरैः
+bhmj_13.140,bhagīrathaśca bhūpālastapasā yas jāhnavī / avāpa śaṃkaraśiraḥ sa kālasyecchayā gataḥ,भगीरथश्च भूपालस्तपसा यस् जाह्नवी / अवाप शंकरशिरः स कालस्येच्छया गतः
+bhmj_13.141,so 'pi smṛtidaśāṃ prāpto dilīpaḥ pṛthivīpatiḥ / yūpe hiraṇmaye yasya nanṛtustridivaukasaḥ,सो ऽपि स्मृतिदशां प्राप्तो दिलीपः पृथिवीपतिः / यूपे हिरण्मये यस्य ननृतुस्त्रिदिवौकसः
+bhmj_13.142,ayonijaśca māṃdhātā sa sarvavijayī nṛpaḥ / gataḥ śakrādayo devā yasyāsankāntavikrame,अयोनिजश्च मांधाता स सर्वविजयी नृपः / गतः शक्रादयो देवा यस्यासन्कान्तविक्रमे
+bhmj_13.143,yayātirapi kālena kṣmāpālaḥ pralayaṃ gataḥ / devāsuraraṇe vīro yo jaghānāmaradviṣaḥ,ययातिरपि कालेन क्ष्मापालः प्रलयं गतः / देवासुररणे वीरो यो जघानामरद्विषः
+bhmj_13.144,yaśaḥ śarīramaviśatso 'mbarīṣaśca pārthivaḥ / yasya śāsanamamlānaṃ nṛpā mālyamivāvahan,यशः शरीरमविशत्सो ऽम्बरीषश्च पार्थिवः / यस्य शासनमम्लानं नृपा माल्यमिवावहन्
+bhmj_13.145,śaśabindurnarapatiḥ so 'pyantapadamāśritaḥ / abhūtkoṭiśataṃ yasya putrāṇāṃ śakravarcasām,शशबिन्दुर्नरपतिः सो ऽप्यन्तपदमाश्रितः / अभूत्कोटिशतं यस्य पुत्राणां शक्रवर्चसाम्
+bhmj_13.146,gato gayaśca nṛpatiryaḥ kāñcanamayīṃ mahīm / pradadau yasya saṃkhyāṃ ca yajñānāṃ na pracakṣate,गतो गयश्च नृपतिर्यः काञ्चनमयीं महीम् / प्रददौ यस्य संख्यां च यज्ञानां न प्रचक्षते
+bhmj_13.147,prayāto rantidevaśca yajñeṣu paśucarmabhiḥ / srutaiḥ pravartitā tena puṇyā carmaṇvatī nadī,प्रयातो रन्तिदेवश्च यज्ञेषु पशुचर्मभिः / स्रुतैः प्रवर्तिता तेन प��ण्या चर्मण्वती नदी
+bhmj_13.148,atītaḥ sa ca bhūpālaḥ sagaro yena sāgarāḥ / ṣaṣṭyā putrasahasrāṇāṃ kṛtāsturagarakṣiṇām,अतीतः स च भूपालः सगरो येन सागराः / षष्ट्या पुत्रसहस्राणां कृतास्तुरगरक्षिणाम्
+bhmj_13.149,vainyaśca yo dhanuṣkoṭyā parvatānkarotpṛthak / so 'pi śakrādhipo rājā priyaṃ tatyāja vigraham,वैन्यश्च यो धनुष्कोट्या पर्वतान्करोत्पृथक् / सो ऽपि शक्राधिपो राजा प्रियं तत्याज विग्रहम्
+bhmj_13.150,ete cānye ca bhūpālāḥ kālena kavalīkṛtāḥ / mā śacastava madvākyātputraḥ sṛñjaya jīvatu,एते चान्ये च भूपालाः कालेन कवलीकृताः / मा शचस्तव मद्वाक्यात्पुत्रः सृञ्जय जीवतु
+bhmj_13.151,ityuktvā nārado rājñaḥ kanakaṣṭhīvinaṃ sutam / taṃ sahasrāyuṣaṃ cakre jīvayitvā kṛpānidhiḥ,इत्युक्त्वा नारदो राज्ञः कनकष्ठीविनं सुतम् / तं सहस्रायुषं चक्रे जीवयित्वा कृपानिधिः
+bhmj_13.152,***** ṣoḍaśarājakīyam || 3 || ***** kathaṃ sa kāñcanaṣṭhīvī sṛñjayasya suto 'bhavat / pṛṣṭo dharmasuteneti punaruce caturbhujaḥ,***** षोडशराजकीयम् ॥ ३ ॥ ***** कथं स काञ्चनष्ठीवी सृञ्जयस्य सुतो ऽभवत् / पृष्टो धर्मसुतेनेति पुनरुचे चतुर्भुजः
+bhmj_13.153,sṛñjayasya kṣitipatestathā nāradaparvatau / devarṣī tasthaturgehe martyalokavihāriṇau,सृञ्जयस्य क्षितिपतेस्तथा नारदपर्वतौ / देवर्षी तस्थतुर्गेहे मर्त्यलोकविहारिणौ
+bhmj_13.154,vaktavyaṃ hṛdgataṃ sarvaṃ mithastāviti saṃvidam / cakratustatra sahitau prītyā praṇayaśālinau,वक्तव्यं हृद्गतं सर्वं मिथस्ताविति संविदम् / चक्रतुस्तत्र सहितौ प्रीत्या प्रणयशालिनौ
+bhmj_13.155,sṝñjayastatsaparyāyai kanyāṃ lāvaṇyabhūṣaṇām / yathārthanāmnīṃ tanayāṃ sukumārīṃ samādiśat,सॄञ्जयस्तत्सपर्यायै कन्यां लावण्यभूषणाम् / यथार्थनाम्नीं तनयां सुकुमारीं समादिशत्
+bhmj_13.156,bālāṃ paricarantīṃ tāṃ hariṇīhārilocanām / nirvarṇayannanimiṣo nārado 'būtsmarākulaḥ,बालां परिचरन्तीं तां हरिणीहारिलोचनाम् / निर्वर्णयन्ननिमिषो नारदो ऽबूत्स्मराकुलः
+bhmj_13.157,taṃ tasya hṛdgataṃ bhāvaṃ gūhamānasya lajjayā / svasrīyaḥ parvataḥ kṣipraṃ bubudhe jñānacakṣuṣā,तं तस्य हृद्गतं भावं गूहमानस्य लज्जया / स्वस्रीयः पर्वतः क्षिप्रं बुबुधे ज्ञानचक्षुषा
+bhmj_13.158,maryādābhraṃśakupitaḥ sa śaśāpātha mātulam / patirvānararūpo 'syāḥ sukumāryā bhaviṣyasi,मर्यादाभ्रंशकुपितः स शशापाथ मातुलम् / पतिर्वानररूपो ऽस्याः सुकुमार्या भविष्यसि
+bhmj_13.159,iti tena ruṣā śaptaḥ kopāttamapi nāradaḥ / śaśāpāśvargago bhūyādbhavāniti sutaṃ svasuḥ,इति तेन रुषा शप्तः कोपात्तमपि नारदः / शशापाश्वर्गगो भूयाद्भवानिति सुतं स्वसुः
+bhmj_13.160,vitīrṇāṃ sṛñjayenātha kanyāṃ kālena nāradaḥ / tāṃ prāpyodvāhasamaye kṣaṇāccāsīttathavidhaḥ,वितीर्णां सृञ्जयेनाथ कन्यां कालेन नारदः / तां प्राप्योद्वाहसमये क्षणाच्चासीत्तथविधः
+bhmj_13.161,sāpi tadvidhamāsādya bhartāraṃ nāradaṃ satī / ananyamanasā mene taṃ netrāmṛtanirjharam,सापि तद्विधमासाद्य भर्तारं नारदं सती / अनन्यमनसा मेने तं नेत्रामृतनिर्झरम्
+bhmj_13.162,śamayitvā mithaḥ śāpaṃ praśānte manyuviplave / prītyā babhūvatuḥ svasthau tau parityajya vikriyām,शमयित्वा मिथः शापं प्रशान्ते मन्युविप्लवे / प्रीत्या बभूवतुः स्वस्थौ तौ परित्यज्य विक्रियाम्
+bhmj_13.163,tyaktavānararūpaṃ ca sukumārī pativratā / śaṅkitā nāradaṃ bheje cireṇa jñātatatkathā,त्यक्तवानररूपं च सुकुमारी पतिव्रता / शङ्किता नारदं भेजे चिरेण ज्ञाततत्कथा
+bhmj_13.164,ataḥ śeṣāṃ kathāmeṣa svayaṃ vadatu nāradaḥ / ityuktvā virate kṛṣṇe tamapṛcchadyudhiṣṭhiraḥ,अतः शेषां कथामेष स्वयं वदतु नारदः / इत्युक्त्वा विरते कृष्णे तमपृच्छद्युधिष्ठिरः
+bhmj_13.165,munistenābravītpṛṣṭastathāhaṃ parvatānugaḥ / uṣitvā sṛñjayagṛhe paritoṣamupāgataḥ,मुनिस्तेनाब्रवीत्पृष्टस्तथाहं पर्वतानुगः / उषित्वा सृञ्जयगृहे परितोषमुपागतः
+bhmj_13.166,asmadvarāttato rājñaḥ sṛñjayasya suto gataḥ / yathārthaṃ kāñcanaṣṭhīvī na sehe taṃ śatakratuḥ,अस्मद्वरात्ततो राज्ञः सृञ्जयस्य सुतो गतः / यथार्थं काञ्चनष्ठीवी न सेहे तं शतक्रतुः
+bhmj_13.167,taṃ śiśuṃ jāhnavītīre kelisaktaṃ yadṛcchayā / aghātayatsurapatirvajreṇa vyāghrarūpiṇā,तं शिशुं जाह्नवीतीरे केलिसक्तं यदृच्छया / अघातयत्सुरपतिर्वज्रेण व्याघ्ररूपिणा
+bhmj_13.168,sṛñjayastaṃ hataṃ dṛṣṭvā putraṃ rājīvalocanam / śuśoca viṣamāyāsamūrchāvihvalamānasaḥ,सृञ्जयस्तं हतं दृष्ट्वा पुत्रं राजीवलोचनम् / शुशोच विषमायासमूर्छाविह्वलमानसः
+bhmj_13.169,pralāpamukharaṃ kṣmāpaṃ taṃ vilokyāhamākulam / kṛpayājīvayaṃ tasya svarṇaṣṭhīvinamātmajam,प्रलापमुखरं क्ष्मापं तं विलोक्याहमाकुलम् / कृपयाजीवयं तस्य स्वर्णष्ठीविनमात्मजम्
+bhmj_13.170,madvarātsa sahasrāyurbhuktvā vasumatīmimām / kālena yātastridivaṃ sthāyino na hi dehinaḥ,मद्वरात्स सहस्रायुर्भुक्त्वा वसुमतीमिमाम् / कालेन यातस्त्रिदिवं स्थायिनो न हि देहिनः
+bhmj_13.171,***** svarṇaṣṭhīvyupākhyānam || 4 || ***** nāradeneti kathite vyāsenāpi muhurmuhuḥ / bodhito dharmatanayaḥ śokārtaḥ punarabravīt,***** स्वर्णष्ठीव्युपाख्यानम् ॥ ४ ॥ ***** नारदेनेति कथिते व्यासेनापि मुहुर्मुहुः / बोधितो धर्मतनयः शोकार्तः पुनरब्रवीत्
+bhmj_13.172,lobhāndhaṃ patitaṃ dhiṅbhāmasminkilbiṣasaṃkaṭe / bhogāśayā kṛto yena gurubandhusutakṣayaḥ,लोभान्धं पतितं धिङ्भामस्मिन्किल्बिषसंकटे / भोगाशया कृतो येन गुरुबन्धुसुतक्षयः
+bhmj_13.173,punaḥ punarimāṃ hutvā vahnau pātakinīṃ tanum / kṣayaṃ yāsyati manye no na bhīṣmavadhapātakam,पुनः पुनरिमां हुत्वा वह्नौ पातकिनीं तनुम् / क्षयं यास्यति मन्ये नो न भीष्मवधपातकम्
+bhmj_13.174,iti śokānalakrāntaṃ vilapantaṃ yudhiṣṭhiram / uvāca lokasthitaye parāśarasuto muniḥ,इति शोकानलक्रान्तं विलपन्तं युधिष्ठिरम् / उवाच लोकस्थितये पराशरसुतो मुनिः
+bhmj_13.175,saṃgrāmajīvināṃ rājñāṃ dharmaḥ śatruvadhaḥ sadā / kṛtvā kulocitaṃ karma mā viṣādaṃ vṛthā kṛthāḥ,संग्रामजीविनां राज्ञां धर्मः शत्रुवधः सदा / कृत्वा कुलोचितं कर्म मा विषादं वृथा कृथाः
+bhmj_13.176,kīrtanairanutāpaiśca prāyaścittairmahābalaiḥ / dānaistīrthābhiṣekaiśca pāpānāmasti niṣkṛtiḥ,कीर्तनैरनुतापैश्च प्रायश्चित्तैर्महाबलैः / दानैस्तीर्थाभिषेकैश्च पापानामस्ति निष्कृतिः
+bhmj_13.177,nijadharmaparityāgāttvaṃ tu rājansakalmaṣaḥ / yajasva hayamedhena mithyā yadi viśaṅkase,निजधर्मपरित्यागात्त्वं तु राजन्सकल्मषः / यजस्व हयमेधेन मिथ्या यदि विशङ्कसे
+bhmj_13.178,prajāḥ pālaya visrabdhaṃ hatanāthāśca yoṣitaḥ / nihātārātiputrāṇāṃ putravatpaśya kanyakāḥ,प्रजाः पालय विस्रब्धं हतनाथाश्च योषितः / निहातारातिपुत्राणां पुत्रवत्पश्य कन्यकाः
+bhmj_13.179,iti bruvāṇo bhagavānrājñā pṛṣṭo muniḥ punaḥ / uvāca sarvapāpānāṃ praśāntiṃ śāntaviplavaḥ,इति ब्रुवाणो भगवान्राज्ञा पृष्टो मुनिः पुनः / उवाच सर्वपापानां प्रशान्तिं शान्तविप्लवः
+bhmj_13.180,satkarmaṇāmakaraṇānninditānāṃ ca sevanāt / paścāttāpamanāsādya prāyaścittaṃ naror'hati,सत्कर्मणामकरणान्निन्दितानां च सेवनात् / पश्चात्तापमनासाद्य प्रायश्चित्तं नरोर्ऽहति
+bhmj_13.181,kapālī dvādaśa samāścaranbhaikṣyamasaṃvṛtaḥ / brahmahatyābhayāttīvrādvratānte mucyate naraḥ,कपाली द्वादश समाश्चरन्भैक्ष्यमसंवृतः / ब्रह्महत्याभयात्तीव्राद्व्रतान्ते मुच्यते नरः
+bhmj_13.182,etattulyāni pāpāni yajñairvipuladakṣiṇaiḥ / gosahasrapradānaiśca taranti kila dehinaḥ,एतत्तुल्यानि पापानि यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः / गोसहस्रप्रदानैश्च तरन्ति किल देहिनः
+bhmj_13.183,surāpaiśceryata pāpaṃ pītvāgnisadṛśīṃ surām / vahnivarṇaśikhāśāyī mucyate gurutalpagaḥ,सुरापैश्चेर्यत पापं पीत्वाग्निसदृशीं सुराम् / वह्निवर्णशिखाशायी मुच्यते गुरुतल्पगः
+bhmj_13.184,bhṛguvahninipātena mahāprasthānakena ca / mahīdānena dātṝṇāṃ kṣīyate gurupātakam,भृगुवह्निनिपातेन महाप्रस्थानकेन च / महीदानेन दातॄणां क्षीयते गुरुपातकम्
+bhmj_13.185,prāyaścittaṃ na tu strīṇāṃ rajasā saṃvṛtā hitāḥ / mahaugheneva vāhinyo bhavanti vimalāśayāḥ,प्रायश्चित्तं न तु स्त्रीणां रजसा संवृता हिताः / महौघेनेव वाहिन्यो भवन्ति विमलाशयाः
+bhmj_13.186,bhakṣyābhakṣyavicāreṇa kāryākāryavibhedataḥ / vihitāvihitodīrṇaḥ sūkṣmo 'yaṃ dharmasaṃkaraḥ,भक्ष्याभक्ष्यविचारेण कार्याकार्यविभेदतः / विहिताविहितोदीर्णः सूक्ष्मो ऽयं धर्मसंकरः
+bhmj_13.187,abhinandya nijaṃ rājyaṃ svīkṛtya prakṛtīstathā / gaccha śāntanavaṃ bhīṣmaṃ sa te dharmānpravakṣyati,अभिनन्द्य निजं राज्यं स्वीकृत्य प्रकृतीस्तथा / गच्छ शान्तनवं भीष्मं स ते धर्मान्प्रवक्ष्यति
+bhmj_13.188,iti dvaipāyanenoktaḥ kṛṣṇena ca vibodhitaḥ / dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya nagaraṃ sānugo 'viśat,इति द्वैपायनेनोक्तः कृष्णेन च विबोधितः / धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य नगरं सानुगो ऽविशत्
+bhmj_13.189,pūjyamānaḥ prakṛtibhirgīyamānaśca māgadhaiḥ / rājadhānīṃ samāsādya viveśa rucirāṃ sabhām,पूज्यमानः प्रकृतिभिर्गीयमानश्च मागधैः / राजधानीं समासाद्य विवेश रुचिरां सभाम्
+bhmj_13.190,upasthitānsvayaṃ tatra brāhmaṇānvipulāśiṣaḥ / apūjayatpuraskṛtya dhaumyaṃ dhuryaṃ purodhasām,उपस्थितान्स्वयं तत्र ब्राह्मणान्विपुलाशिषः / अपूजयत्पुरस्कृत्य धौम्यं धुर्यं पुरोधसाम्
+bhmj_13.191,***** yudhiṣṭhiranagarapraveśaḥ || 5 || ***** atrāntare tridaṇḍāṅkastriśikhaḥ kapaṭo muniḥ / suhṛdduryodhanasyāyāccārvāko nāma rāśrasaḥ,***** युधिष्ठिरनगरप्रवेशः ॥ ५ ॥ ***** अत्रान्तरे त्रिदण्डाङ्कस्त्रिशिखः कपटो मुनिः / सुहृद्दुर्योधनस्यायाच्चार्वाको नाम राश्रसः
+bhmj_13.192,so 'bravīddharmajaṃ rājanvacmi tvāṃ brāhmaṇājñayā / bandhumittradruhaḥ kiṃ te rājyena dhvastatejasaḥ,सो ऽब्रवीद्धर्मजं राजन्वच्मि त्वां ब्राह्मणाज्ञया / बन्धुमित्त्रद्रुहः किं ते राज्येन ध्वस्ततेजसः
+bhmj_13.193,iti bruvāṇe cārvāke viṣaṇṇe ca yudhiṣṭhire / brāhmaṇāste krudhāviṣṭā jajñire jñānacakṣuṣaḥ,इति ब्रुवाणे चार्वाके विषण्णे च युधिष्ठिरे / ब्राह्मणास्ते क्रुधाविष्टा जज्ञिरे ज्ञानचक्षुषः
+bhmj_13.194,sakhā duryodhanasyāyaṃ cārvāko nāma rākṣasaḥ / uktveti taṃ dvijāścakrur huṃkāreṇaiva bhasmasāt,सखा दुर्योधनस्यायं चार्वाको नाम राक्षसः / उक्त्वेति तं द्विजाश्चक्रुर् हुंकारेणैव भस्मसात्
+bhmj_13.195,tasminbrāhmaṇakopena nirdagdhe rajanīcare / uvāca vihasañśauriramṛtaṃ vikiranniva,तस्मिन्ब्राह्मणकोपेन निर्दग्धे रजनीचरे / उवाच विहसञ्शौरिरमृतं विकिरन्निव
+bhmj_13.196,avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ tapasvī vedhaso varāt / edho brāhmaṇakopāgnerbabhūvaiṣa niśācaraḥ,अवध्यः सर्वभूतानां तपस्वी वेधसो वरात् / एधो ब्राह्मणकोपाग्नेर्बभूवैष निशाचरः
+bhmj_13.197,so 'yaṃ diṣṭyā hataḥ pāpastejasā brahmavādinām / ityuktavati govinde sabhāyāmutsavo 'bhavat,सो ऽयं दिष्ट्या हतः पापस्तेजसा ब्रह्मवादिनाम् / इत्युक्तवति गोविन्दे सभायामुत्सवो ऽभवत्
+bhmj_13.198,***** cārvākanigrahaḥ || 6 || ***** athābhiṣeko divyena vidhinā dharmajanmanaḥ / avartata hate vṛtre devasyeva śatakratoḥ,***** चार्वाकनिग्रहः ॥ ६ ॥ ***** अथाभिषेको दिव्येन विधिना धर्मजन्मनः / अवर्तत हते वृत्रे देवस्येव शतक्रतोः
+bhmj_13.199,sumeruvipule pīṭhe pariṣvakto jayaśriyā / pradīpasaṃdhyāruciro divākara ivābabhau,सुमेरुविपुले पीठे परिष्वक्तो जयश्रिया / प्रदीपसंध्यारुचिरो दिवाकर इवाबभौ
+bhmj_13.200,dhṛtvā daivatavatpūrvaṃ dhṛtarāṣṭraṃ vadhūsakham / nidhāya mārutasutaṃ yauvarājye mahābhujam,धृत्वा दैवतवत्पूर्वं धृतराष्ट्रं वधूसखम् / निधाय मारुतसुतं यौवराज्ये महाभुजम्
+bhmj_13.201,viduraṃ mantrakāryeṣu digjayeṣu dhanaṃjayam / saṃjayaṃ vyayacintāsu nakulaṃ sainyapālane,विदुरं मन्त्रकार्येषु दिग्जयेषु धनंजयम् / संजयं व्ययचिन्तासु नकुलं सैन्यपालने
+bhmj_13.202,dhaumyaṃ brāhmaṇacintāsu sahadevaṃ ca saṃnidhau / uciteṣu ca kāryeṣu vṛddhāmātyānakalpayat,धौम्यं ब्राह्मणचिन्तासु सहदेवं च संनिधौ / उचितेषु च कार्येषु वृद्धामात्यानकल्पयत्
+bhmj_13.203,***** yudhiṣṭhirābhiṣekaḥ || 7 || ***** tataḥ stutvā hṛṣīkeśaṃ duryodhananiveśanam / mahārharatnaruciraṃ dadau bhīmāya dharmajaḥ,***** युधिष्ठिराभिषेकः ॥ ७ ॥ ***** ततः स्तुत्वा हृषीकेशं दुर्योधननिवेशनम् / महार्हरत्नरुचिरं ददौ भीमाय धर्मजः
+bhmj_13.204,vṛtaṃ dāsīsahasraiśca duḥśāsanagṛhaṃ nṛpaḥ / arjunāya dadau ratnakāñcanodāramandiram,वृतं दासीसहस्रैश्च दुःशासनगृहं नृपः / अर्जुनाय ददौ रत्नकाञ्��नोदारमन्दिरम्
+bhmj_13.205,anyebhyo 'pi vilabhyaivaṃ kauravāvasathāvalīm / labdhapraśamanaṃ cakre cakrāyudhamate sthitaḥ,अन्येभ्यो ऽपि विलभ्यैवं कौरवावसथावलीम् / लब्धप्रशमनं चक्रे चक्रायुधमते स्थितः
+bhmj_13.206,tato vidhāya bandhūnāṃ rājā śrāddhaṃ yathāvidhi / prapākūpanipānāṅkāstebhyo dharmānakalpayat,ततो विधाय बन्धूनां राजा श्राद्धं यथाविधि / प्रपाकूपनिपानाङ्कास्तेभ्यो धर्मानकल्पयत्
+bhmj_13.207,atha prabhāte bhūpālaḥ pūjayitvāmbikāsutam / gāndharīṃ svāṃ ca jananīṃ praṇamya racitāñjaliḥ,अथ प्रभाते भूपालः पूजयित्वाम्बिकासुतम् / गान्धरीं स्वां च जननीं प्रणम्य रचिताञ्जलिः
+bhmj_13.208,viśrāntaṃ puṇḍarīkākṣaṃ stitamarjunamandire / sānugaḥ prayayau druṣṭuṃ brahmaṇamiva vāsavaḥ,विश्रान्तं पुण्डरीकाक्षं स्तितमर्जुनमन्दिरे / सानुगः प्रययौ द्रुष्टुं ब्रह्मणमिव वासवः
+bhmj_13.209,tamāsādya nabhaḥśyāmaṃ vyāptaṃ kaustubhakāntibhiḥ / dineśakiraṇodāravāsarārambhavibhramam,तमासाद्य नभःश्यामं व्याप्तं कौस्तुभकान्तिभिः / दिनेशकिरणोदारवासरारम्भविभ्रमम्
+bhmj_13.210,sumerukūṭavikaṭe niṣaṇṇaṃ kanakāsane / tatkāntivalayeneva saṃvītaṃ pītavāsasā,सुमेरुकूटविकटे निषण्णं कनकासने / तत्कान्तिवलयेनेव संवीतं पीतवाससा
+bhmj_13.211,dhyāyantaṃ kimapi prahvo jagāda jagatīpatiḥ / taddarśanānandasudhāṃ dantakāntyā kiranniva,ध्यायन्तं किमपि प्रह्वो जगाद जगतीपतिः / तद्दर्शनानन्दसुधां दन्तकान्त्या किरन्निव
+bhmj_13.212,sukhena kaccidbhagavanvyatītā tava śarvarī / tvadyoganidrāsarasīvilāsramarāvalī,सुखेन कच्चिद्भगवन्व्यतीता तव शर्वरी / त्वद्योगनिद्रासरसीविलास्रमरावली
+bhmj_13.213,ityuktaḥ kamalākāntaḥ kimapi dhyānamāsthitaḥ / na jagāda yadā kiṃcittadā rājāvadatpunaḥ,इत्युक्तः कमलाकान्तः किमपि ध्यानमास्थितः / न जगाद यदा किंचित्तदा राजावदत्पुनः
+bhmj_13.214,aho na sarvabhūtātmandhyeyastvaṃ tattvadarśinām / vimalaṃ dhyānamālambya vismayaṃ vidadhāsi naḥ,अहो न सर्वभूतात्मन्ध्येयस्त्वं तत्त्वदर्शिनाम् / विमलं ध्यानमालम्ब्य विस्मयं विदधासि नः
+bhmj_13.215,kuśalaṃ jagatāṃ kacciditi vādini bhūpatau / īṣadunmīlya nayane viśvarūpī tamabhyadhāt,कुशलं जगतां कच्चिदिति वादिनि भूपतौ / ईषदुन्मील्य नयने विश्वरूपी तमभ्यधात्
+bhmj_13.216,śaraśayyāgato bhīṣmaḥ pravṛttaḥ stotumadya mām / tamahaṃ manasā yāto mānyaṃ sarvamanīṣiṇām,शरशय्यागतो भीष्मः प्रवृत्तः स्तोतुमद्य माम् / तमहं मनसा यातो मान्यं सर्वमनीषिणाम्
+bhmj_13.217,sa me bahumataḥ śrīmānyoginaṃ cintayāmi tam / ye māṃ smaranti satataṃ dehatyāge smarāmi tān,स मे बहुमतः श्रीमान्योगिनं चिन्तयामि तम् / ये मां स्मरन्ति सततं देहत्यागे स्मरामि तान्
+bhmj_13.218,uttarāśāpraṇayitāṃ yātaḥ prāyo divākaraḥ / devavratasya kāle 'yaṃ mumukṣordehamuktaye,उत्तराशाप्रणयितां यातः प्रायो दिवाकरः / देवव्रतस्य काले ऽयं मुमुक्षोर्देहमुक्तये
+bhmj_13.219,śrutvaitaddharmatanayaḥ praṇayāvartitāñjaliḥ / uvāca bhagavanbhīṣmastvatsaṃdarśanamarhati,श्रुत्वैतद्धर्मतनयः प्रणयावर्तिताञ्जलिः / उवाच भगवन्भीष्मस्त्वत्संदर्श���मर्हति
+bhmj_13.220,tadehi sarve gacchāmastaṃ druṣṭuṃ tejasāṃ nidhim / aśeṣasaṃśayacchettā sa me jñānaṃ pravakṣyati,तदेहि सर्वे गच्छामस्तं द्रुष्टुं तेजसां निधिम् / अशेषसंशयच्छेत्ता स मे ज्ञानं प्रवक्ष्यति
+bhmj_13.221,ityukto dharmarājena sahitaḥ phalguṇena ca / bhīmasātyakimukhyaiśca pratasthe syandane hariḥ,इत्युक्तो धर्मराजेन सहितः फल्गुणेन च / भीमसात्यकिमुख्यैश्च प्रतस्थे स्यन्दने हरिः
+bhmj_13.222,asminnavasare bhīṣmaḥ sarvairmunigaṇairvṛtaḥ / tuṣṭāva prayato dhyātvā viṣṇuṃ jiṣṇuṃ jagaddhiṣām,अस्मिन्नवसरे भीष्मः सर्वैर्मुनिगणैर्वृतः / तुष्टाव प्रयतो ध्यात्वा विष्णुं जिष्णुं जगद्धिषाम्
+bhmj_13.223,saṃsāramarusaṃtāpanirvāṇasuraśākhine / mohastambheramaghaṭāharaye haraye namaḥ,संसारमरुसंतापनिर्वाणसुरशाखिने / मोहस्तम्भेरमघटाहरये हरये नमः
+bhmj_13.224,sphuratsaṃvinmaṇiśikhāṃ cittaprāṅganacandrikām / prapadye bhagavadbhaktimānandodyānavāhinīm,स्फुरत्संविन्मणिशिखां चित्तप्राङ्गनचन्द्रिकाम् / प्रपद्ये भगवद्भक्तिमानन्दोद्यानवाहिनीम्
+bhmj_13.225,phullollasatsamutsāhaśaktivyāptajagattrayām / yā pūrvakoṭirbhāvānāṃ sattāṃ tāṃ vaiṣṇavīṃ namaḥ,फुल्लोल्लसत्समुत्साहशक्तिव्याप्तजगत्त्रयाम् / या पूर्वकोटिर्भावानां सत्तां तां वैष्णवीं नमः
+bhmj_13.226,pavanāghaṭṭitāmbhojavanaparyantalambinām / jalānāmiva jantūnāṃ sthairyameko hariḥ smṛtaḥ,पवनाघट्टिताम्भोजवनपर्यन्तलम्बिनाम् / जलानामिव जन्तूनां स्थैर्यमेको हरिः स्मृतः
+bhmj_13.227,namaḥ sūryātmane tasmai saṃvitkiraṇaśāline / hṛtkuśeśayakośaśrīsamunmeṣavidhāyine,नमः सूर्यात्मने तस्मै संवित्किरणशालिने / हृत्कुशेशयकोशश्रीसमुन्मेषविधायिने
+bhmj_13.228,namastasmai yamīkṣante jñānino gatamṛtyavaḥ / paramaṃ puruṣaṃ pāre tamasāṃ mahasāṃ tathā,नमस्तस्मै यमीक्षन्ते ज्ञानिनो गतमृत्यवः / परमं पुरुषं पारे तमसां महसां तथा
+bhmj_13.229,yajñāya yajñahaviṣe yajñasomamayātmane / namaḥ sarasvatīvāhahaṃsāyākhilarūpiṇe,यज्ञाय यज्ञहविषे यज्ञसोममयात्मने / नमः सरस्वतीवाहहंसायाखिलरूपिणे
+bhmj_13.230,satyāya dharmanidhaye kṣetrajñāyāmṛtātmane / sāṃkhyayogapratiṣṭhāya namo mokṣaikahetave,सत्याय धर्मनिधये क्षेत्रज्ञायामृतात्मने / सांख्ययोगप्रतिष्ठाय नमो मोक्षैकहेतवे
+bhmj_13.231,ghorāya māyānidhaye sahasraśirase namaḥ / yoganidrātmane nābhipadmodbhūtajagatsṛje,घोराय मायानिधये सहस्रशिरसे नमः / योगनिद्रात्मने नाभिपद्मोद्भूतजगत्सृजे
+bhmj_13.232,namaḥ salilarūpāya kāraṇāya jagatsthitau / duṣṭakālāya valine jīvāya pavanātmane,नमः सलिलरूपाय कारणाय जगत्स्थितौ / दुष्टकालाय वलिने जीवाय पवनात्मने
+bhmj_13.233,kālāya dhāmne varṇānāṃ sarvalokamayātmane / lokaprāṇāya bhūtānāṃ namo viśvāya vedhase,कालाय धाम्ने वर्णानां सर्वलोकमयात्मने / लोकप्राणाय भूतानां नमो विश्वाय वेधसे
+bhmj_13.234,tṛptāya siṃhavapuṣe daityasaṃhārakāriṇe / vīryāyānantamahase jagadbhārabhṛte namaḥ,तृप्ताय सिंहवपुषे दैत्यसंहारकारिणे / वीर्यायानन्तमहसे जगद्भारभृते नमः
+bhmj_13.235,saṃsārakartre mohāya jñānāya timiracchide / acityadhāmne guhyāya rudrāya jaṭine namaḥ,संसारकर्त्रे मोहाय ज्ञानाय तिमिरच्छिदे / अचित्यधाम्ने गुह्याय रुद्राय जटिने नमः
+bhmj_13.236,śāntāya śāntakallolakaivalyapadaśāyine / sarvabhāvātiriktāya namaḥ sarvamayātmane,शान्ताय शान्तकल्लोलकैवल्यपदशायिने / सर्वभावातिरिक्ताय नमः सर्वमयात्मने
+bhmj_13.237,indīvaravanaśyāsame sphuratkiñjilkavibhrame / bibhrāṇaṃ vāsasī viṣṇuṃ naumi netrarasāyanam,इन्दीवरवनश्यासमे स्फुरत्किञ्जिल्कविभ्रमे / बिभ्राणं वाससी विष्णुं नौमि नेत्ररसायनम्
+bhmj_13.238,ityuktvā nirbharānandaḥ praṇamya manasā harim / dadhyau śāntanavaḥ sāstraiḥ stūyamāno maharṣibhiḥ,इत्युक्त्वा निर्भरानन्दः प्रणम्य मनसा हरिम् / दध्यौ शान्तनवः सास्त्रैः स्तूयमानो महर्षिभिः
+bhmj_13.239,atha pāṇḍusutaiḥ sārdhaṃ rathairgambhīranādibhiḥ / āyayau sātyakisakhaḥ saṃjayādyaiśca keśavaḥ,अथ पाण्डुसुतैः सार्धं रथैर्गम्भीरनादिभिः / आययौ सात्यकिसखः संजयाद्यैश्च केशवः
+bhmj_13.240,āyātkṛṣṇaḥ kurukṣetraṃ tānpaśyanbhārgavahradān / yudhiṣṭhirāyākathayaddharmyaṃ rāmaparākramam,आयात्कृष्णः कुरुक्षेत्रं तान्पश्यन्भार्गवह्रदान् / युधिष्ठिरायाकथयद्धर्म्यं रामपराक्रमम्
+bhmj_13.241,tataḥ surasaritsūnuṃ dadarśa śaraśāyinam / sānugaḥ śaurirabhyetya svāṃśujālairivāvṛtam,ततः सुरसरित्सूनुं ददर्श शरशायिनम् / सानुगः शौरिरभ्येत्य स्वांशुजालैरिवावृतम्
+bhmj_13.242,taruṇārkopamāpātraṃ vṛddhaṃ vṛddhena tejasā / ruddhaṃ siṃhamiva sphāraśarakāñcanapañjare,तरुणार्कोपमापात्रं वृद्धं वृद्धेन तेजसा / रुद्धं सिंहमिव स्फारशरकाञ्चनपञ्जरे
+bhmj_13.243,avaruhya rathātkṛṣṇaḥ sānugaśca yudhiṣṭhiraḥ / praṇamyopāviśansarve praśaṃsantaḥ pitāmaham,अवरुह्य रथात्कृष्णः सानुगश्च युधिष्ठिरः / प्रणम्योपाविशन्सर्वे प्रशंसन्तः पितामहम्
+bhmj_13.244,tato 'bravīcchāntanavaṃ śaraśreṇīvṛthākulam / sādaraṃ puṇḍarīkākṣo dṛśā nirvāpayannivaṣa,ततो ऽब्रवीच्छान्तनवं शरश्रेणीवृथाकुलम् / सादरं पुण्डरीकाक्षो दृशा निर्वापयन्निवष
+bhmj_13.245,kañcitte vimalaṃ jñānaṃ paramaṃ brahmadarśanam / vajrāgradāruṇaśarasyūtasya na vilupyate,कञ्चित्ते विमलं ज्ञानं परमं ब्रह्मदर्शनम् / वज्राग्रदारुणशरस्यूतस्य न विलुप्यते
+bhmj_13.246,nidhānaṃ guṇaratnānāṃ śekharaṃ śauryaśālinām / dhanyatā māninī manye vahati tvāṃ vasuṃdharā,निधानं गुणरत्नानां शेखरं शौर्यशालिनाम् / धन्यता मानिनी मन्ये वहति त्वां वसुंधरा
+bhmj_13.247,gāḍhānuśayasaṃtaptastvayi vīra śarārdite / vyathito dharmatanayo na kvāpi labhate dhṛtim,गाढानुशयसंतप्तस्त्वयि वीर शरार्दिते / व्यथितो धर्मतनयो न क्वापि लभते धृतिम्
+bhmj_13.248,sarvajña dharmānakhilānkathayāsmai girā mama / prasannakaraṇajñānapaṭurbhava gatavyathaḥ,सर्वज्ञ धर्मानखिलान्कथयास्मै गिरा मम / प्रसन्नकरणज्ञानपटुर्भव गतव्यथः
+bhmj_13.249,kṣīrodaśāyī bhagavānityuktvā garuḍadhvajaḥ / karāmṛtakarāluptavyathaṃ cakre suravratam,क्षीरोदशायी भगवानित्युक्त्वा गरुडध्वजः / करामृतकरालुप्तव्यथं चक्रे सुरव्रतम्
+bhmj_13.250,athāpatatpuṣpavṛṣṭirmūrdhni gāṅgeyakṛṣṇayoḥ / vyāsanāradamukhyāśca praśaśaṃsuḥ smayena tau,अथापतत्पुष्पवृष्टिर्मूर्ध्नि गाङ्गेयकृष्णयोः / व्यासनारदमुख्याश्च प्रशशंसुः स्मयेन तौ
+bhmj_13.251,śvo vaktāsmyakhilāndharmānityukte 'tha janārdanaḥ / jāhvavīsutamāmantrya prataśthe pāṇḍavaiḥ saha,श्वो वक्तास्म्यखिलान्धर्मानित्युक्ते ऽथ जनार्दनः / जाह्ववीसुतमामन्त्र्य प्रतश्थे पाण्डवैः सह
+bhmj_13.252,uṣitvā rajanīṃ śauriḥ pārthāśca nijaveśmani / rathaiḥ śāntanavaṃ druṣṭuṃ prātaḥ sarve samāyayuḥ,उषित्वा रजनीं शौरिः पार्थाश्च निजवेश्मनि / रथैः शान्तनवं द्रुष्टुं प्रातः सर्वे समाययुः
+bhmj_13.253,te vihāya rathāṃstūrṇaṃ praṇipatya pitāmaham / parivāryopaviviśuḥ sevyamānaṃ maharṣibhiḥ,ते विहाय रथांस्तूर्णं प्रणिपत्य पितामहम् / परिवार्योपविविशुः सेव्यमानं महर्षिभिः
+bhmj_13.254,tataḥ pṛṣṭo harirbhīṣmaṃ śāntavyathamanāmayam / uvāca kathyatāṃ didvansvadharmāndharmasūnave,ततः पृष्टो हरिर्भीष्मं शान्तव्यथमनामयम् / उवाच कथ्यतां दिद्वन्स्वधर्मान्धर्मसूनवे
+bhmj_13.255,bhavatprasādātsvartho 'haṃ vakṣyāmi tava śāsanāt / kiṃ tu pṛcchatu māṃ rājā dharmaniṣṭho yudhiṣṭhiraḥ,भवत्प्रसादात्स्वर्थो ऽहं वक्ष्यामि तव शासनात् / किं तु पृच्छतु मां राजा धर्मनिष्ठो युधिष्ठिरः
+bhmj_13.256,vṛtte kṣatrocite kārye na lajjā kartumarhati / ukte pitāmaheneti kṛṣṇavākyādyudhiṣṭhiraḥ,वृत्ते क्षत्रोचिते कार्ये न लज्जा कर्तुमर्हति / उक्ते पितामहेनेति कृष्णवाक्याद्युधिष्ठिरः
+bhmj_13.257,abhyetya bhīṣmacaraṇau vavande hrīnatānanaḥ / sa tena mūrdhnyupāghrāya pṛccha māmiti coditaḥ,अभ्येत्य भीष्मचरणौ ववन्दे ह्रीनताननः / स तेन मूर्ध्न्युपाघ्राय पृच्छ मामिति चोदितः
+bhmj_13.258,prajānāṃ pālane dharmaṃ pūrvaṃ papraccha dharmajaḥ / tato jagāda gāṅgeyaḥ praṇamya manasā harim,प्रजानां पालने धर्मं पूर्वं पप्रच्छ धर्मजः / ततो जगाद गाङ्गेयः प्रणम्य मनसा हरिम्
+bhmj_13.259,śṛṇu putra yathā rājye virājante nareśvarāḥ / paramaṃ saṃśayasthānamādhipatyaṃ pramādinām,शृणु पुत्र यथा राज्ये विराजन्ते नरेश्वराः / परमं संशयस्थानमाधिपत्यं प्रमादिनाम्
+bhmj_13.260,atikaṅkaṇakeyūrahāraṃ rājñāṃ vibhūṣaṇam / nityaṃ dvijātimānyatvaṃ prajāpālanarañjanam,अतिकङ्कणकेयूरहारं राज्ञां विभूषणम् / नित्यं द्विजातिमान्यत्वं प्रजापालनरञ्जनम्
+bhmj_13.261,paramaṃ daivataṃ viprā nigrahānugrahāya ca / rājñāṃ śriyo hi tadvākyādbhavanti na bhavanti ca,परमं दैवतं विप्रा निग्रहानुग्रहाय च / राज्ञां श्रियो हि तद्वाक्याद्भवन्ति न भवन्ति च
+bhmj_13.262,jātaṃ brāhmaṇataḥ kṣattraṃ salilācca hutāśanaḥ / śastraṃ tathāśmato yāni kṣata(ya)mete svajanmasu,जातं ब्राह्मणतः क्षत्त्रं सलिलाच्च हुताशनः / शस्त्रं तथाश्मतो यानि क्षत(य)मेते स्वजन्मसु
+bhmj_13.263,rājavṛttiriyaṃ pūrvā yanna tīvraṃ na mārdavam / rūḍhirviṣāmṛtasphārairbhīmaḥ sevyaśca sāgaraḥ,राजवृत्तिरियं पूर्वा यन्न तीव्रं न मार्दवम् / रूढिर्विषामृतस्फारैर्भीमः सेव्यश्च सागरः
+bhmj_13.264,hitairmānyaiśca rakṣyante bhṛtyairnṛpatisaṃpadaḥ / tāneva nābhimanyante rājāno hi niraṅkuśāḥ,हितैर्मान्यैश्च रक्ष्यन्ते भृत्यैर्नृपतिसंपदः / तानेव नाभिमन्यन्ते राजानो हि निरङ्कुशाः
+bhmj_13.265,sunayo rājavṛttīnāṃ vinayo guṇasaṃpadām / lāvaṇyamiva nārīṇāṃ vibhūṣaṇamakṛtrimam,सुनयो राजवृत्तीनां विनयो गुणसंपदाम् / लावण्यमिव नारीणां विभूषणमकृत्रिमम्
+bhmj_13.266,sa nṛpaḥ kamalākelidhāmakarṇābjaṣaṭpadaḥ / piśunairnābhimanyante yasminsaṃbhṛtavṛttayaḥ,स नृपः कमलाकेलिधामकर्णाब्जषट्पदः / पिशुनैर्नाभिमन्यन्ते यस्मिन्संभृतवृत्तयः
+bhmj_13.267,siddhaye saṃyatadhiyāṃ sanmantrabalaśālinām / samastacittagrahaṇaṃ yogināmiva bhūbhujām,सिद्धये संयतधियां सन्मन्त्रबलशालिनाम् / समस्तचित्तग्रहणं योगिनामिव भूभुजाम्
+bhmj_13.268,mṛduṃ bālamivādhairyaṃ vinodarasikaṃ sadā / rājānaṃ hāsyasaṃpannaṃ manyante sevakāstṛṇam,मृदुं बालमिवाधैर्यं विनोदरसिकं सदा / राजानं हास्यसंपन्नं मन्यन्ते सेवकास्तृणम्
+bhmj_13.269,narmasācivyamāptāste bhūpaterlaghucetasaḥ / tāṃ tāmutkramya maryādāṃ vartante kāmacāriṇaḥ,नर्मसाचिव्यमाप्तास्ते भूपतेर्लघुचेतसः / तां तामुत्क्रम्य मर्यादां वर्तन्ते कामचारिणः
+bhmj_13.270,rājasrīsaṃgamaṃ yānti rājatulyavibhūṣaṇāḥ / suṣiraṃ kurvate rājyaṃ svāṃ svaniṃ mūṣikā iva,राजस्रीसंगमं यान्ति राजतुल्यविभूषणाः / सुषिरं कुर्वते राज्यं स्वां स्वनिं मूषिका इव
+bhmj_13.271,hayaṃ rathaṃ gajaṃ vāso rājayogyaṃ tathāsanam / āruhya rājñā spardhante vismaranti ca bhṛtyatām,हयं रथं गजं वासो राजयोग्यं तथासनम् / आरुह्य राज्ञा स्पर्धन्ते विस्मरन्ति च भृत्यताम्
+bhmj_13.272,bahu dattaṃ na manyante yācante durlabhānyapi / nindanti svābhicaritaṃ bahirmantraṃ kiranti ca,बहु दत्तं न मन्यन्ते याचन्ते दुर्लभान्यपि / निन्दन्ति स्वाभिचरितं बहिर्मन्त्रं किरन्ति च
+bhmj_13.273,rājadeyaṃ harantaśca lajjante nijakarmasu / prathayanti ca mithyaiva loke bhūpālavaśyatām,राजदेयं हरन्तश्च लज्जन्ते निजकर्मसु / प्रथयन्ति च मिथ्यैव लोके भूपालवश्यताम्
+bhmj_13.274,svāminā kelisaktena śanakairmarmadarśinaḥ / kimanyatpeśaladhiyā khelante rājavallabhāḥ,स्वामिना केलिसक्तेन शनकैर्मर्मदर्शिनः / किमन्यत्पेशलधिया खेलन्ते राजवल्लभाः
+bhmj_13.275,mantrairbhūtāni śāmyanti dānairmṛtyurnivartate / prajānāṃ dalane saktā na tu te rājasaṃmatāḥ,मन्त्रैर्भूतानि शाम्यन्ति दानैर्मृत्युर्निवर्तते / प्रजानां दलने सक्ता न तु ते राजसंमताः
+bhmj_13.276,susahāyaḥ sthirārambho gūḍhamantraḥ sadodyataḥ / prajāhito 'pramattaśca rājā rājye virājate,सुसहायः स्थिरारम्भो गूढमन्त्रः सदोद्यतः / प्रजाहितो ऽप्रमत्तश्च राजा राज्ये विराजते
+bhmj_13.277,ko hi paśyedimaṃ lokaṃ gāḍhena tamasā vṛtam / rājñaḥ śaśāṅkayaśasaḥ pratāpo yadi na sphuret,को हि पश्येदिमं लोकं गाढेन तमसा वृतम् / राज्ञः शशाङ्कयशसः प्रतापो यदि न स्फुरेत्
+bhmj_13.278,avaśyamekacaraṇo dharmo 'sminkalikardame / praskhaledbhūmipālānāṃ vinā daṇḍāvalambanam,अवश्यमेकचरणो धर्मो ऽस्मिन्कलिकर्दमे / प्रस्खलेद्भूमिपालानां विना दण्डावलम्बन��्
+bhmj_13.279,arājake purā loke pravṛtte dharmaviplave / surārthitena vidhinā nayopāye pravartate,अराजके पुरा लोके प्रवृत्ते धर्मविप्लवे / सुरार्थितेन विधिना नयोपाये प्रवर्तते
+bhmj_13.280,caturvargaphale śāstre bhāgairātte munīśvaraiḥ / asṛjanmānasaṃ jiṣṇuṃ tumulaṃ virajaṃ sutam,चतुर्वर्गफले शास्त्रे भागैरात्ते मुनीश्वरैः / असृजन्मानसं जिष्णुं तुमुलं विरजं सुतम्
+bhmj_13.281,sa niyukto bhagavatā prajānāṃ paripālane / tacchāsanamanādṛtya saṃnyāsavirato 'bhavat,स नियुक्तो भगवता प्रजानां परिपालने / तच्छासनमनादृत्य संन्यासविरतो ऽभवत्
+bhmj_13.282,kīryāmāno 'pi tatputrastathaiva tapase gataḥ / tatsutaḥ kardamākhyaśca viraktaḥ kānanaṃ yayau,कीर्यामानो ऽपि तत्पुत्रस्तथैव तपसे गतः / तत्सुतः कर्दमाख्यश्च विरक्तः काननं ययौ
+bhmj_13.283,anaṅganāmnastatsūnostanayo 'tibalastataḥ / rājābhūnmṛtyutanayāṃ munīnāṃ prāpa yaḥ priyām,अनङ्गनाम्नस्तत्सूनोस्तनयो ऽतिबलस्ततः / राजाभून्मृत्युतनयां मुनीनां प्राप यः प्रियाम्
+bhmj_13.284,venaṃ nāma sutaṃ tasyāṃ saṃprāpya tapase yayau / tataḥ krūro 'bhavadrājā venaḥ kopaviṣolbaṇaḥ,वेनं नाम सुतं तस्यां संप्राप्य तपसे ययौ / ततः क्रूरो ऽभवद्राजा वेनः कोपविषोल्बणः
+bhmj_13.285,munayo mantrapūtaistaṃ jaghnurvajraśitaiḥ kuśaiḥ / tasyoruṃ dakṣiṇaṃ mantraiste nirmathya maharṣayaḥ,मुनयो मन्त्रपूतैस्तं जघ्नुर्वज्रशितैः कुशैः / तस्योरुं दक्षिणं मन्त्रैस्ते निर्मथ्य महर्षयः
+bhmj_13.286,hrasvaṃ dehaṃ tadudbhūtaṃ dadṛśurvikṛtaṃ naram / sa tairukto niṣīdeti niṣādajanako 'bhavat,ह्रस्वं देहं तदुद्भूतं ददृशुर्विकृतं नरम् / स तैरुक्तो निषीदेति निषादजनको ऽभवत्
+bhmj_13.287,venasya dakṣiṇaṃ pāṇiṃ nirmathya munayaḥ punaḥ / apaśyanvainyamuditaṃ sāyudhaṃ śakravikramam,वेनस्य दक्षिणं पाणिं निर्मथ्य मुनयः पुनः / अपश्यन्वैन्यमुदितं सायुधं शक्रविक्रमम्
+bhmj_13.288,sa daṇḍanītimāsādya śaśāsa muniśāsanāt / prāptāṃ ratnapradāṃ sākṣātpṛthvīṃ sagirisāgarām,स दण्डनीतिमासाद्य शशास मुनिशासनात् / प्राप्तां रत्नप्रदां साक्षात्पृथ्वीं सगिरिसागराम्
+bhmj_13.289,tamāviveśa bhagavāṃllokapālasakho hariḥ / naradevā iti khyātāstataḥ prabhṛti bhūmipāḥ,तमाविवेश भगवांल्लोकपालसखो हरिः / नरदेवा इति ख्यातास्ततः प्रभृति भूमिपाः
+bhmj_13.290,rājamānaguṇe tasminrājani kṣmāṃ praśāsati / svadharmaniratāstasthuḥ samyagdaṇḍabhayātprajāḥ,राजमानगुणे तस्मिन्राजनि क्ष्मां प्रशासति / स्वधर्मनिरतास्तस्थुः सम्यग्दण्डभयात्प्रजाः
+bhmj_13.291,teneyaṃ vihitā rājñāṃ sthitaye daṇḍadhāratā / yathā lokāḥ prakāśante na sūryeṇa na cendunā,तेनेयं विहिता राज्ञां स्थितये दण्डधारता / यथा लोकाः प्रकाशन्ते न सूर्येण न चेन्दुना
+bhmj_13.292,***** rājotpattiḥ || 8 || ***** samyagvyavasite trātuṃ rājñi dharmapare prajāḥ / sthitayo na vilupyante cāturvarṇyavibhāgajāḥ,***** राजोत्पत्तिः ॥ ८ ॥ ***** सम्यग्व्यवसिते त्रातुं राज्ञि धर्मपरे प्रजाः / स्थितयो न विलुप्यन्ते चातुर्वर्ण्यविभागजाः
+bhmj_13.293,yathāvidhiprayātānāmāśramādāśramāntaram / cāturāśramyavihitā siddhirvighnairna hanyate,यथाविधिप्रयातानामाश्रमादाश्रमान्तरम् / चातुराश्रम्यविहिता सिद्धिर्विघ्नैर्न हन्यते
+bhmj_13.294,māṃdhāturnṛpateḥ pūrvaṃ yajñadarśanakāṅkṣiṇaḥ / śakrarūpadharo viṣṇurbhagavānsvayamāyayau,मांधातुर्नृपतेः पूर्वं यज्ञदर्शनकाङ्क्षिणः / शक्ररूपधरो विष्णुर्भगवान्स्वयमाययौ
+bhmj_13.295,pṛṣṭo jijñāsayā tena sa rājā praṇipatya tam / uvāca sarvadharmāṇāṃ pratiṣṭhiḥ rājaśāntaye,पृष्टो जिज्ञासया तेन स राजा प्रणिपत्य तम् / उवाच सर्वधर्माणां प्रतिष्ठिः राजशान्तये
+bhmj_13.296,rājanītyā pravartante khakarmasu sadā prajāḥ / śrutismṛtisadācāre kāraṇaṃ rājavṛttayaḥ,राजनीत्या प्रवर्तन्ते खकर्मसु सदा प्रजाः / श्रुतिस्मृतिसदाचारे कारणं राजवृत्तयः
+bhmj_13.297,trātā dharmagatasyāsya yasmātkila nareśvaraḥ / gauravādātmatulyaṃ taṃ svadharmasthamamanyata,त्राता धर्मगतस्यास्य यस्मात्किल नरेश्वरः / गौरवादात्मतुल्यं तं स्वधर्मस्थममन्यत
+bhmj_13.298,pitā prajānāṃ nṛpatirjagatsīdatyarājakam / vastavyaṃ mlecchamadhye 'pi sādhubhirna tvarājake,पिता प्रजानां नृपतिर्जगत्सीदत्यराजकम् / वस्तव्यं म्लेच्छमध्ये ऽपि साधुभिर्न त्वराजके
+bhmj_13.299,durbalaṃ ghnanti balinaḥ sevante ca parastriyaḥ / māṃsaṃ mithaśca khādante rāṣṭre rājavivarjite,दुर्बलं घ्नन्ति बलिनः सेवन्ते च परस्त्रियः / मांसं मिथश्च खादन्ते राष्ट्रे राजविवर्जिते
+bhmj_13.300,arājakāḥ prajāḥ pūrvaṃ nimagnāḥ sthitiviplave / cakrire rājabhāgārthaṃ manuṃ nimagnāḥ sthitiviplave / cakrire rājabhāgārthaṃ manuṃ vaivasvataṃ nṛpam,अराजकाः प्रजाः पूर्वं निमग्नाः स्थितिविप्लवे / चक्रिरे राजभागार्थं मनुं निमग्नाः स्थितिविप्लवे / चक्रिरे राजभागार्थं मनुं वैवस्वतं नृपम्
+bhmj_13.301,rājñā sumanasā pūrvaṃ kausalyena bṛhaspatiḥ / pṛṣṭo babhāṣe lokānāṃ daṇḍadhāraṃ parāyaṇam,राज्ञा सुमनसा पूर्वं कौसल्येन बृहस्पतिः / पृष्टो बभाषे लोकानां दण्डधारं परायणम्
+bhmj_13.302,nārājakeṣu rāṣṭreṣu havyaṃ vahati pāvakaḥ / na ca dharmāḥ pravartante na ca varṣati vāsavaḥ,नाराजकेषु राष्ट्रेषु हव्यं वहति पावकः / न च धर्माः प्रवर्तन्ते न च वर्षति वासवः
+bhmj_13.303,kuto dhanaṃ kuto dārāḥ śarīraṃ ca kuto nṛṇām / sarvadevamayastrātā yāvanna vasudhādhipaḥ,कुतो धनं कुतो दाराः शरीरं च कुतो नृणाम् / सर्वदेवमयस्त्राता यावन्न वसुधाधिपः
+bhmj_13.304,sarvāvalokane sūryaḥ pāpānāṃ nigrahe yamaḥ / kubero bharaṇe rājā prāyaścitteṣu pāvakaḥ,सर्वावलोकने सूर्यः पापानां निग्रहे यमः / कुबेरो भरणे राजा प्रायश्चित्तेषु पावकः
+bhmj_13.305,ācchettā rājavittānāṃ hantā marṣayitāpi vā / sarve prayānti narakaṃ yathā brahmasvaharimaḥ,आच्छेत्ता राजवित्तानां हन्ता मर्षयितापि वा / सर्वे प्रयान्ति नरकं यथा ब्रह्मस्वहरिमः
+bhmj_13.306,yajvanāṃ dharmaśīlānāṃ vairāgyanyastakarmaṇām / tulyamāpnoti bhūpālaḥ phalaṃ lokānupālanāt,यज्वनां धर्मशीलानां वैराग्यन्यस्तकर्मणाम् / तुल्यमाप्नोति भूपालः फलं लोकानुपालनात्
+bhmj_13.307,iti devagurorvākyaṃ niśamya sa mahīpatiḥ / ciraṃ prajāḥ svadharmasthāḥ pālayitvā divaṃ yayau,इति द��वगुरोर्वाक्यं निशम्य स महीपतिः / चिरं प्रजाः स्वधर्मस्थाः पालयित्वा दिवं ययौ
+bhmj_13.308,kośedurgabalādīnāṃ kṣayaṃ śatruṣu(ṣva)nirdiśan / apramattaḥ sada rājā kuryātsaṃśrayamātmanaḥ,कोशेदुर्गबलादीनां क्षयं शत्रुषु(ष्व)निर्दिशन् / अप्रमत्तः सद राजा कुर्यात्संश्रयमात्मनः
+bhmj_13.309,sarvato guptamantrāṇāṃ gūḍhapraṇidhicakṣuṣām / svasthaprakṛtisārāṇāṃ rājñāṃ lakṣmīranaśvarā,सर्वतो गुप्तमन्त्राणां गूढप्रणिधिचक्षुषाम् / स्वस्थप्रकृतिसाराणां राज्ञां लक्ष्मीरनश्वरा
+bhmj_13.310,seveta dharmānadveṣastyajetprītimadāruṇaḥ / akarkaśo labhetārthānkāmī syādamadoddhataḥ,सेवेत धर्मानद्वेषस्त्यजेत्प्रीतिमदारुणः / अकर्कशो लभेतार्थान्कामी स्यादमदोद्धतः
+bhmj_13.311,priyaṃ vadedadainyaśca vikrāntaścāvikatthanaḥ / dayādānamakāmaśca paṭuḥ syādakaṭurgirām,प्रियं वदेददैन्यश्च विक्रान्तश्चाविकत्थनः / दयादानमकामश्च पटुः स्यादकटुर्गिराम्
+bhmj_13.312,maittraḥ syādakhalāsaṅgī yudhyeta na tu bandhubhiḥ / viddhyeta śatrunnānāstraiḥ kuryātsarvamahiṃsakaḥ,मैत्त्रः स्यादखलासङ्गी युध्येत न तु बन्धुभिः / विद्ध्येत शत्रुन्नानास्त्रैः कुर्यात्सर्वमहिंसकः
+bhmj_13.313,jñānaṃ diśenna cāsatsu guṇāñślāgheta nātmanaḥ / haredarthānna sādhumbhaḥ saṃśrayeta na durjanam,ज्ञानं दिशेन्न चासत्सु गुणाञ्श्लाघेत नात्मनः / हरेदर्थान्न साधुम्भः संश्रयेत न दुर्जनम्
+bhmj_13.314,daṇḍayennāvicāreṇa mantrasenna na saṃsadi / pūrayenna kadaryāṃstu viśvasenna ca vairiṣu,दण्डयेन्नाविचारेण मन्त्रसेन्न न संसदि / पूरयेन्न कदर्यांस्तु विश्वसेन्न च वैरिषु
+bhmj_13.315,rakṣeddārānnahīrṣyāluḥ kalāvānsyādavañcakaḥ / bhajena kāntā nātyantamadyātsādhu na cāhitam,रक्षेद्दारान्नहीर्ष्यालुः कलावान्स्यादवञ्चकः / भजेन कान्ता नात्यन्तमद्यात्साधु न चाहितम्
+bhmj_13.316,sevetārcyānna tu stabdho bhavecchiṣyo na māyayā / yajeta devānno dambhādicchedbhūtimaninditām,सेवेतार्च्यान्न तु स्तब्धो भवेच्छिष्यो न मायया / यजेत देवान्नो दम्भादिच्छेद्भूतिमनिन्दिताम्
+bhmj_13.317,prītiṃ bhajennātinayo dakṣaścārabhaso bhavet / āśāṃ sṛjenna viphalāṃ vibhajeta na viṣṭhuram,प्रीतिं भजेन्नातिनयो दक्षश्चारभसो भवेत् / आशां सृजेन्न विफलां विभजेत न विष्ठुरम्
+bhmj_13.318,prahartā stānna sarvatra hanyācchatrūnnaśeṣakṛt / prakupyenna tvadoṣebhyaḥ peśalaḥ syānna śatruṣu,प्रहर्ता स्तान्न सर्वत्र हन्याच्छत्रून्नशेषकृत् / प्रकुप्येन्न त्वदोषेभ्यः पेशलः स्यान्न शत्रुषु
+bhmj_13.319,etairyuktāḥ kila guṇaiḥ pārthivāḥ pṛthuvaṃśajāḥ / yaśaḥśubhrā prayāntyeva satataṃ hāratāṃ śriyaḥ,एतैर्युक्ताः किल गुणैः पार्थिवाः पृथुवंशजाः / यशःशुभ्रा प्रयान्त्येव सततं हारतां श्रियः
+bhmj_13.320,***** guṇaṣaṭriṃtraśakāḥ || 9 || ***** brāhmaṇāḥ sarvadā rājñā mūrdhni kāryā bubhūṣatā / brāhmeṇa tejasā yuktaṃ balaṃ kṣātraṃ hi duḥsaham,***** गुणषट्रिंत्रशकाः ॥ ९ ॥ ***** ब्राह्मणाः सर्वदा राज्ञा मूर्ध्नि कार्या बुभूषता / ब्राह्मेण तेजसा युक्तं ब���ं क्षात्रं हि दुःसहम्
+bhmj_13.321,aiḍena bhūbhujā pṛṣṭaḥ purā provāca mārutaḥ / brāhmaṇānāmiyaṃ pṛthvī dhanaṃ vā jātu rakṣitam,ऐडेन भूभुजा पृष्टः पुरा प्रोवाच मारुतः / ब्राह्मणानामियं पृथ्वी धनं वा जातु रक्षितम्
+bhmj_13.322,anivedya mahīṃ tasmādviprebhyaḥ pṛthivīpatiḥ / svayamapyarjitaṃ vīro na kāmādbhoktumarhati,अनिवेद्य महीं तस्माद्विप्रेभ्यः पृथिवीपतिः / स्वयमप्यर्जितं वीरो न कामाद्भोक्तुमर्हति
+bhmj_13.323,purodhasā brāhmaṇena saṃyuktaḥ śreyasāṃ nṛpaḥ / jetā bhavati śatrūṇāṃ sarvalokābhayaṃkaraḥ,पुरोधसा ब्राह्मणेन संयुक्तः श्रेयसां नृपः / जेता भवति शत्रूणां सर्वलोकाभयंकरः
+bhmj_13.324,mucukundaḥ purā rājā vijitya sakalā diśaḥ / yayau vayasyaṃ rudrasya kuberaṃ jetumojasā,मुचुकुन्दः पुरा राजा विजित्य सकला दिशः / ययौ वयस्यं रुद्रस्य कुबेरं जेतुमोजसा
+bhmj_13.325,tataḥ pravṛtte samare guhyakā balavattarāḥ / pṛthunā mucukundasya tejasā ca kṣayaṃ yayuḥ / kṣaṇādalakṣyamantrasya vīrāste yakṣarākṣasāḥ,ततः प्रवृत्ते समरे गुह्यका बलवत्तराः / पृथुना मुचुकुन्दस्य तेजसा च क्षयं ययुः / क्षणादलक्ष्यमन्त्रस्य वीरास्ते यक्षराक्षसाः
+bhmj_13.326,tataḥ prāptāḥ kubereṇa dattāṃ vasumatīṃ nṛpaḥ / tyaktvā parākrameṇaiva sa jagrāha balotkaṭaḥ,ततः प्राप्ताः कुबेरेण दत्तां वसुमतीं नृपः / त्यक्त्वा पराक्रमेणैव स जग्राह बलोत्कटः
+bhmj_13.327,iti rājabalaṃ brahmabālānuprāṇitaṃ sadā / abhagnapraṇayāṃ dhatte trailokyavijayaśriyam,इति राजबलं ब्रह्मबालानुप्राणितं सदा / अभग्नप्रणयां धत्ते त्रैलोक्यविजयश्रियम्
+bhmj_13.328,***** mucukundopākhyānam || 10 || ***** brāhmaṇānpurataḥ kṛtvā prajā dharmeṇa pālayet / caturbhāgaharo rājā prajānāṃ puṇyapāpayoḥ,***** मुचुकुन्दोपाख्यानम् ॥ १० ॥ ***** ब्राह्मणान्पुरतः कृत्वा प्रजा धर्मेण पालयेत् / चतुर्भागहरो राजा प्रजानां पुण्यपापयोः
+bhmj_13.329,tasya saṃvṛtamantrasya prajākāryāṇi paśyataḥ / vadānyasyānṛśaṃsasya kvaciddharmo na lupyate,तस्य संवृतमन्त्रस्य प्रजाकार्याणि पश्यतः / वदान्यस्यानृशंसस्य क्वचिद्धर्मो न लुप्यते
+bhmj_13.330,viprāḥ pūjyāḥ sadā rājñā yathoktācāravartinaḥ / śūdravatkrūrakarmārhā daṇḍyāstvācāravarjitāḥ,विप्राः पूज्याः सदा राज्ञा यथोक्ताचारवर्तिनः / शूद्रवत्क्रूरकर्मार्हा दण्ड्यास्त्वाचारवर्जिताः
+bhmj_13.331,purā kekayabhūpālo gṛhīto rakṣasā vane / āśvāsayannijaṃ ceto jagāda dhṛtisāgaraḥ / na bhetavyaṃ tvayā citta rāṣṭre me nāsti viplavaḥ,पुरा केकयभूपालो गृहीतो रक्षसा वने / आश्वासयन्निजं चेतो जगाद धृतिसागरः / न भेतव्यं त्वया चित्त राष्ट्रे मे नास्ति विप्लवः
+bhmj_13.332,nāyajvā na vikarmastho na pāpī na kulacyutaḥ / vidyate nagare kaścitkṣattradharme sthitasya me,नायज्वा न विकर्मस्थो न पापी न कुलच्युतः / विद्यते नगरे कश्चित्क्षत्त्रधर्मे स्थितस्य मे
+bhmj_13.333,iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ sa tatyāja niśācaraḥ / satyaśīlāḥ svadharmasthā labhante na parābhavam,इति ब्रुवाणं नृपतिं स तत्याज निशाचरः / सत्यशीलाः स्वधर्मस्था लभन्ते न पराभवम्
+bhmj_13.334,viśvasen ca sarvatra na ca śaṅketa pārthivaḥ / viśvāsī cātiśaṅkī ca sarvathā vipadāṃ padam,विश्वसेन् च सर्वत्र न च शङ्केत पार्थिवः / विश्वासी चातिशङ्की च सर्वथा विपदां पदम्
+bhmj_13.335,āpteṣvapi na viśvāsaḥ kartavyaḥ kila bhūbhujā / na śarīrāṇi cetāṃsi sthirāṇi na hi dehinām,आप्तेष्वपि न विश्वासः कर्तव्यः किल भूभुजा / न शरीराणि चेतांसि स्थिराणि न हि देहिनाम्
+bhmj_13.336,tasmātkośaśca mantraśca rakṣaṇīyaḥ prayatnataḥ / kāle kāle svayaṃ rājñā draṣṭavyaścāpramādinā,तस्मात्कोशश्च मन्त्रश्च रक्षणीयः प्रयत्नतः / काले काले स्वयं राज्ञा द्रष्टव्यश्चाप्रमादिना
+bhmj_13.337,purā babhāṣe bhagavānnāradaṃ garuḍadhvajaḥ / vṛṣṇīnāmāhnikaṃ rājñāṃ cintābharamahaṃ sahe,पुरा बभाषे भगवान्नारदं गरुडध्वजः / वृष्णीनामाह्निकं राज्ञां चिन्ताभरमहं सहे
+bhmj_13.338,guṇavikramasaṃpannāḥ sābhimānā matā na me / na śṛṇvanti na manyante girā māṃ vyathayanniva,गुणविक्रमसंपन्नाः साभिमाना मता न मे / न शृण्वन्ति न मन्यन्ते गिरा मां व्यथयन्निव
+bhmj_13.339,etacchrutvā suramuniḥ keśavaṃ pratyabhāṣata / satvasārā vahantyeva gaṇakāryaṃ mahāśayāḥ,एतच्छ्रुत्वा सुरमुनिः केशवं प्रत्यभाषत / सत्वसारा वहन्त्येव गणकार्यं महाशयाः
+bhmj_13.340,dānena kṣamayā śaktyā mārdavenārjavena ca / vaśe tiṣṭhanti dhīrāṇāṃ guṇabaddhā mahāguṇāḥ,दानेन क्षमया शक्त्या मार्दवेनार्जवेन च / वशे तिष्ठन्ति धीराणां गुणबद्धा महागुणाः
+bhmj_13.341,ārjavaṃ na tu kośeṣu praśaṃsantyarthadarśinaḥ / śrutvaitannāradenoktaṃ tatheti harirabhyadhāt,आर्जवं न तु कोशेषु प्रशंसन्त्यर्थदर्शिनः / श्रुत्वैतन्नारदेनोक्तं तथेति हरिरभ्यधात्
+bhmj_13.342,***** harināradasaṃvādaḥ || 11 || ***** sarvātmanā viśuddheṣu saciveṣu nareśvaraḥ / cāraiḥ sadā tadācāraṃ jānankāryāṇi nikṣipet,***** हरिनारदसंवादः ॥ ११ ॥ ***** सर्वात्मना विशुद्धेषु सचिवेषु नरेश्वरः / चारैः सदा तदाचारं जानन्कार्याणि निक्षिपेत्
+bhmj_13.343,kośādhyakṣaḥ svayaṃ rājā parirakṣyaḥ śuciḥ sadā / amātyā na sahante taṃ goptāraṃ kośahāriṇaḥ,कोशाध्यक्षः स्वयं राजा परिरक्ष्यः शुचिः सदा / अमात्या न सहन्ते तं गोप्तारं कोशहारिणः
+bhmj_13.344,kosalādhipateḥ pūrvaṃ nagare kṣemadarśinaḥ / muniḥ kālakavṛkṣe(kṣī)yo yadṛcchābhyāgato 'vasat,कोसलाधिपतेः पूर्वं नगरे क्षेमदर्शिनः / मुनिः कालकवृक्षे(क्षी)यो यदृच्छाभ्यागतो ऽवसत्
+bhmj_13.345,pañjare kākamādāya sā rājā sarvapakṣiṇām / saṃcaranbubudhe sarvaṃ svavṛttaṃ rājajīvinām,पञ्जरे काकमादाय सा राजा सर्वपक्षिणाम् / संचरन्बुबुधे सर्वं स्ववृत्तं राजजीविनाम्
+bhmj_13.346,mantraśrāvamakāryaṃ ca kośalopaṃ ca mantriṇām / sa nivedya sadā rājñe pratyakṣaṃ samadarśayat,मन्त्रश्रावमकार्यं च कोशलोपं च मन्त्रिणाम् / स निवेद्य सदा राज्ञे प्रत्यक्षं समदर्शयत्
+bhmj_13.347,te sarve kaṇṭakaṃ matvā saṃhatya nṛpajīvinaḥ / suptaṃ taṃ vāyasaṃ rātrau jaghnurbāṇena nirjane,ते सर्वे कण्टकं मत्वा संहत्य नृपजीविनः / सुप्तं तं वायसं रात्रौ जघ्नुर्बाणेन निर्जने
+bhmj_13.348,kākaṃ nihatamālokya nṛpametyābravīnmuniḥ / svasti gacchāmi bhūpāla bhayāttvadanuvīvinām,काकं निहतमालोक्य नृपमेत्याब्रवीन्मुनिः / स्वस्ति गच्छामि भूपाल भयात्त्वदनुवीविनाम्
+bhmj_13.349,sa tairme nihataḥ kākaḥ prāha yo māṃ bhava dvitam / kāko nipatito daivānmadarthaṃ preritaḥ śaraḥ / vibhedya pātayāmātyānityuktvā virarāma saḥ,स तैर्मे निहतः काकः प्राह यो मां भव द्वितम् / काको निपतितो दैवान्मदर्थं प्रेरितः शरः / विभेद्य पातयामात्यानित्युक्त्वा विरराम सः
+bhmj_13.350,rājāpi tadgirā kāle śoṣayitvā krameṇa tān / dānena bhedayitvā ca cakre niṣkaṇṭakāṃ śriyam,राजापि तद्गिरा काले शोषयित्वा क्रमेण तान् / दानेन भेदयित्वा च चक्रे निष्कण्टकां श्रियम्
+bhmj_13.351,***** kākapañjarikā || 12 || ***** tasmātkramāgataṃ kuryāddraṣṭāraṃ nṛpatirhitam / bhavanti yadbhayātsarve kāyasthā bhinnasaṃhatāḥ,***** काकपञ्जरिका ॥ १२ ॥ ***** तस्मात्क्रमागतं कुर्याद्द्रष्टारं नृपतिर्हितम् / भवन्ति यद्भयात्सर्वे कायस्था भिन्नसंहताः
+bhmj_13.352,dāsādhipaśatasyaiko bhaveduparicintakaḥ / tatsahasrasya cādhyakṣaḥ sarvaṃ rājño nivedayet,दासाधिपशतस्यैको भवेदुपरिचिन्तकः / तत्सहस्रस्य चाध्यक्षः सर्वं राज्ञो निवेदयेत्
+bhmj_13.353,ghoṣaṃ grāmaṃ puraṃ rāṣṭraṃ bhakṣayantyadhikāriṇaḥ / kriyante yadi na prājñauruparyupari cintakāḥ / malopadānenārhāśca tīvrapākānivāriṇaḥ,घोषं ग्रामं पुरं राष्ट्रं भक्षयन्त्यधिकारिणः / क्रियन्ते यदि न प्राज्ञौरुपर्युपरि चिन्तकाः / मलोपदानेनार्हाश्च तीव्रपाकानिवारिणः
+bhmj_13.354,śītkārakamalotkāraviparyastalipikramaiḥ / ka eṣāṃ bhṛtabhastrāṇāṃ cauryasyodbhāsane kṣamaḥ,शीत्कारकमलोत्कारविपर्यस्तलिपिक्रमैः / क एषां भृतभस्त्राणां चौर्यस्योद्भासने क्षमः
+bhmj_13.355,teṣāṃ luṇṭhakavṛttīnāṃ jṛmbhārambhamṛjā juṣām / nagarāṇyeva culakaṃ galagartagaladgirām,तेषां लुण्ठकवृत्तीनां जृम्भारम्भमृजा जुषाम् / नगराण्येव चुलकं गलगर्तगलद्गिराम्
+bhmj_13.356,tairghaṭyamānāṃ pṛthivīṃ rakṣedvetālaceṣṭitaiḥ / yeṣāṃ narakapākograparyante viṣamā sthitiḥ,तैर्घट्यमानां पृथिवीं रक्षेद्वेतालचेष्टितैः / येषां नरकपाकोग्रपर्यन्ते विषमा स्थितिः
+bhmj_13.357,yauvanāśvaṃ narapatiṃ prāgutathyo 'vadanmuniḥ / pṛthivīpālane rājankuru kaṇṭhakaśodhanam,यौवनाश्वं नरपतिं प्रागुतथ्यो ऽवदन्मुनिः / पृथिवीपालने राजन्कुरु कण्ठकशोधनम्
+bhmj_13.358,anāthāndurbalānrakṣetkṛpaṇāṃścānulepayet / rājñāṃ hi kṛpaṇākrandairmūlānnaśyanti saṃpadaḥ,अनाथान्दुर्बलान्रक्षेत्कृपणांश्चानुलेपयेत् / राज्ञां हि कृपणाक्रन्दैर्मूलान्नश्यन्ति संपदः
+bhmj_13.359,artho 'pyanarthatāṃ yāti bhūbhujāṃ janapīḍanāt / janāpavādaparaśuṃ sahate śrīlatā katham,अर्थो ऽप्यनर्थतां याति भूभुजां जनपीडनात् / जनापवादपरशुं सहते श्रीलता कथम्
+bhmj_13.360,vadānyaḥ sabhyavānvīraḥ kṛtajñaḥ satyavākpaṭuḥ / abhijāto bhavatyeva prajānāṃ sukṛtairnṛpaḥ,वदान्यः सभ्यवान्वीरः कृतज्ञः सत्यवाक्पटुः / अभिजातो भवत्येव प्रजानां सुकृतैर्नृपः
+bhmj_13.361,utathyeneti kathite māṃdhātā pṛthivīpatiḥ / tathā śaśāsa yaśasā yathā jīvanniva sthitaḥ,उतथ्येनेति कथिते मांधाता पृथिवीपतिः / तथा शशास यशसा यथा जीवन्निव स्थितः
+bhmj_13.362,***** utathyagītāḥ || 13 || ***** uvāca kosalādhīśaṃ vāmadevaḥ purā muniḥ / dharmalopena bhūpānāṃ kṣīyante sahasā śriyaḥ,***** उतथ्यगीताः ॥ १३ ॥ ***** उवाच कोसलाधीशं वामदेवः पुरा मुनिः / धर्मलोपेन भूपानां क्षीयन्ते सहसा श्रियः
+bhmj_13.363,suhṛdbhiḥ praṇayakrītairmānakrītairmanīṣibhiḥ / dhanakrītaistathā bhṛtyairdhāryate śrīrmahībhujā,सुहृद्भिः प्रणयक्रीतैर्मानक्रीतैर्मनीषिभिः / धनक्रीतैस्तथा भृत्यैर्धार्यते श्रीर्महीभुजा
+bhmj_13.364,śṛṇoti karuṇākrandaṃ śrutvā ca trāyate bhayat / nāvicārya sṛjeddaṇḍaṃ yaḥ sa sarvapriyo nṛpaḥ,शृणोति करुणाक्रन्दं श्रुत्वा च त्रायते भयत् / नाविचार्य सृजेद्दण्डं यः स सर्वप्रियो नृपः
+bhmj_13.365,nātaḥ parataraṃ kiṃcidrājñaḥ kilbiṣakāraṇam / prajā viraktatāṃ yānti yatkubharturivābalāḥ,नातः परतरं किंचिद्राज्ञः किल्बिषकारणम् / प्रजा विरक्ततां यान्ति यत्कुभर्तुरिवाबलाः
+bhmj_13.366,ityuktaṃ vāmadevena śrutvā sa vasudhādhipaḥ / vartamānaḥ svadharmeṇa prajānāmabhavatpriyaḥ,इत्युक्तं वामदेवेन श्रुत्वा स वसुधाधिपः / वर्तमानः स्वधर्मेण प्रजानामभवत्प्रियः
+bhmj_13.367,***** vāmadevagītāḥ || 14 || ***** viṣamasthairasaṃnaddhaiḥ kṣīṇasainyairbhayārditaiḥ / na yudhyate kṣatriyo yaḥ sa dharmavijayī nṛpaḥ,***** वामदेवगीताः ॥ १४ ॥ ***** विषमस्थैरसंनद्धैः क्षीणसैन्यैर्भयार्दितैः / न युध्यते क्षत्रियो यः स धर्मविजयी नृपः
+bhmj_13.368,tathā manye na śocyaḥ śvā mṛto viṇmūtrakardame / nihataḥ svajanasyāgre kṣatriyaḥ śayane yathā,तथा मन्ये न शोच्यः श्वा मृतो विण्मूत्रकर्दमे / निहतः स्वजनस्याग्रे क्षत्रियः शयने यथा
+bhmj_13.369,parairvidārite sainye hate bhṛtyajane puraḥ / ye svayaṃ kṣemiṇo yānti dhiktānkṣatriyapāṃsanān,परैर्विदारिते सैन्ये हते भृत्यजने पुरः / ये स्वयं क्षेमिणो यान्ति धिक्तान्क्षत्रियपांसनान्
+bhmj_13.370,yasya pṛṣṭhaṃ na paśyanti yudhyamānasya śatravaḥ / sa hataḥ svargamāsādya śakreṇa spardhate nṛpaḥ,यस्य पृष्ठं न पश्यन्ति युध्यमानस्य शत्रवः / स हतः स्वर्गमासाद्य शक्रेण स्पर्धते नृपः
+bhmj_13.371,***** vijigīṣamāṇavṛttam || 15 || ***** ambarīṣaḥ purā rājā yajvā prāpya surālayam / sudevākhyaṃ camūnāthaṃ dadarśābhyadhikaṃ śriyā,***** विजिगीषमाणवृत्तम् ॥ १५ ॥ ***** अम्बरीषः पुरा राजा यज्वा प्राप्य सुरालयम् / सुदेवाख्यं चमूनाथं ददर्शाभ्यधिकं श्रिया
+bhmj_13.372,uparyupari gacchantaṃ sarveṣāṃ puṇyaśālinām / taṃ dṛṣṭvā vismitaḥ śakraṃ paprāccha sa mahīpatiḥ,उपर्युपरि गच्छन्तं सर्वेषां पुण्यशालिनाम् / तं दृष्ट्वा विस्मितः शक्रं पप्राच्छ स महीपतिः
+bhmj_13.373,yathādharmaṃ yathāśāstraṃ pālayitvā vasuṃdharām / iṣṭvā datvā ca taptvā ca prāpto 'haṃ tvatpurīmimām,यथाधर्मं यथाशास्त्रं पालयित्वा वसुंधराम् / इष्ट्वा दत्वा च तप्त्वा च प्राप्तो ऽहं त्वत्पुरीमिमाम्
+bhmj_13.374,mama senāpatirayaṃ sudevaḥ kena karmaṇā / prabhābhirabhibhūyāsmānuccaiḥ sūrya iva sthitaḥ,मम सेनापतिरयं सुदेवः केन कर्मणा / प्रभाभिरभिभूयास्मानुच्चैः सूर्य इव स्थितः
+bhmj_13.375,iti rājñā surapatiḥ pṛṣṭastaṃ pratyabhāṣata / śṛṇu yenādhiko rājaṃstvatto 'yaṃ pṛtanāpatiḥ,इति राज्ञा सुरपतिः पृष्टस्तं प्रत्यभाषत / शृणु येनाधिको राजंस्त्वत्तो ऽयं पृतनापतिः
+bhmj_13.376,śastrānale raṇamakhe rudhirājye dhanuḥsrave / kabandhayūpe kṛtinā hutānena nijā tanuḥ,शस्त्रानले रणमखे रुधिराज्ये धनुःस्रवे / कबन्धयूपे कृतिना हुतानेन निजा तनुः
+bhmj_13.377,so 'yaṃ virājate vīrastejasā kṛtamaṇḍalaḥ / niṣkampaḥ samare kṛttasrastānāmabhayapradaḥ,सो ऽयं विराजते वीरस्तेजसा कृतमण्डलः / निष्कम्पः समरे कृत्तस्रस्तानामभयप्रदः
+bhmj_13.378,śrutvaitadvismito rājā praśaṃsanvīravikramān / vismitaśca prahṛṣṭaśca manasā tamapūjayat,श्रुत्वैतद्विस्मितो राजा प्रशंसन्वीरविक्रमान् / विस्मितश्च प्रहृष्टश्च मनसा तमपूजयत्
+bhmj_13.379,***** śakrāmbarīṣasaṃvādaḥ || 16* ||**** pṛṣṭaḥ purā surendreṇa rājanītiṃ bṛhaspatiḥ / uvāca śrīryathā rājñāṃ na karoti taḍidbhramam,***** शक्राम्बरीषसंवादः ॥ १६* ॥**** पृष्टः पुरा सुरेन्द्रेण राजनीतिं बृहस्पतिः / उवाच श्रीर्यथा राज्ञां न करोति तडिद्भ्रमम्
+bhmj_13.380,vacasā madhureṇaiva kuryānmūlakṣayaṃ ripoḥ / ghoreṇa kalahenāpto jaghanyo hi jayaḥ smṛtaḥ,वचसा मधुरेणैव कुर्यान्मूलक्षयं रिपोः / घोरेण कलहेनाप्तो जघन्यो हि जयः स्मृतः
+bhmj_13.381,saṃdehāyoddhṛtaṃ śastraṃ vāgyuddhaṃ kaṇṭhaśoṣaṇam / śatruṃ hanyātpriyālāpaiḥ kuraṅgamiva lubdhakaḥ,संदेहायोद्धृतं शस्त्रं वाग्युद्धं कण्ठशोषणम् / शत्रुं हन्यात्प्रियालापैः कुरङ्गमिव लुब्धकः
+bhmj_13.382,praṇameddeśakālajño balinaṃ ripumudyatam / tamevāpacite kāle hanyādeṣa nayakramaḥ,प्रणमेद्देशकालज्ञो बलिनं रिपुमुद्यतम् / तमेवापचिते काले हन्यादेष नयक्रमः
+bhmj_13.383,sāmnā seveta balinaṃ lubdhaṃ dānena sādhayet / bhedena kupitāmātyaṃ hīnaṃ daṇḍena pātayet,साम्ना सेवेत बलिनं लुब्धं दानेन साधयेत् / भेदेन कुपितामात्यं हीनं दण्डेन पातयेत्
+bhmj_13.384,pramādinaṃ sahānīkaṃ kośadurgabalocitam / sarvopāyavihīnaṃ ca tūṣṇīṃ daṇḍena yojayet,प्रमादिनं सहानीकं कोशदुर्गबलोचितम् / सर्वोपायविहीनं च तूष्णीं दण्डेन योजयेत्
+bhmj_13.385,sadā vibudhyeta nijānviraktānanujīvinaḥ / ātmanastāṃśca gūheta cchidraṃ yaccintayedareḥ,सदा विबुध्येत निजान्विरक्ताननुजीविनः / आत्मनस्तांश्च गूहेत च्छिद्रं यच्चिन्तयेदरेः
+bhmj_13.386,na bhāṣate vepate ca lakṣitaḥ kṣmāṃ nirīkṣate / na catuṣpatidānena viraktahṛdayo janaḥ,न भाषते वेपते च लक्षितः क्ष्मां निरीक्षते / न चतुष्पतिदानेन विरक्तहृदयो जनः
+bhmj_13.387,guruṇā kathitaṃ śrīmānniśamyaitatpuraṃdaraḥ / ātmaguptaḥ parānveṣī babhūvāvahitaḥ sadā,गुरुणा कथितं श्रीमान्निशम्यैतत्पुरंदरः / आत्मगुप्तः परान्वेषी बभूवावहितः सदा
+bhmj_13.388,***** indrabṛhaspatisaṃvādaḥ || 17 || ***** daivādavāpto vipadaṃ na śocedvasudhādhipaḥ / anirvedena labhyante hāritā api saṃpadaḥ,***** इन्द्रबृहस्पतिसंवादः ॥ १७ ॥ ***** दैवादवाप्तो विपदं न शोचेद्वसुधाधिपः / अनिर्वेदेन लभ्यन्ते ���ारिता अपि संपदः
+bhmj_13.389,muniḥ kālakavṛkṣīyaḥ kṣmābhujā kṣemadarśinā / vibhraṣṭena purā pṛṣṭo jagāda nayakovidaḥ,मुनिः कालकवृक्षीयः क्ष्माभुजा क्षेमदर्शिना / विभ्रष्टेन पुरा पृष्टो जगाद नयकोविदः
+bhmj_13.390,vidyudvilāsataralāḥ surāṇāmapi saṃpadaḥ / rājanna nityamāyuśca yatkṛte śriyamīhase,विद्युद्विलासतरलाः सुराणामपि संपदः / राजन्न नित्यमायुश्च यत्कृते श्रियमीहसे
+bhmj_13.391,tathāpi yadi te vāñchā sve rājye śatruṇā hate / gatvā tameva sevasva maunaṃ kṛtvā kṛtāñjaliḥ,तथापि यदि ते वाञ्छा स्वे राज्ये शत्रुणा हते / गत्वा तमेव सेवस्व मौनं कृत्वा कृताञ्जलिः
+bhmj_13.392,tāvacca sevako bhūtvā sarvathā vyasanālasam / yāvatkośe ca mitre ca śanakairupacīyase,तावच्च सेवको भूत्वा सर्वथा व्यसनालसम् / यावत्कोशे च मित्रे च शनकैरुपचीयसे
+bhmj_13.393,praviśya ca manaḥ prītyā priyavādī yathā tathā / protsāhānāmakāryeṣu kurvīthā dusteraṣvareḥ,प्रविश्य च मनः प्रीत्या प्रियवादी यथा तथा / प्रोत्साहानामकार्येषु कुर्वीथा दुस्तेरष्वरेः
+bhmj_13.394,tatastaṃ saṃśayāpannaṃ drutakośaṃ pramādinam / taistairupāyairdravyairvā kurvīthāḥ kṣaṇasādhanam,ततस्तं संशयापन्नं द्रुतकोशं प्रमादिनम् / तैस्तैरुपायैर्द्रव्यैर्वा कुर्वीथाः क्षणसाधनम्
+bhmj_13.395,ityukte muninā rājā kutsitācārakūṇitaḥ / mānī naitatkaromīti jagādābhijanojjvalaḥ,इत्युक्ते मुनिना राजा कुत्सिताचारकूणितः / मानी नैतत्करोमीति जगादाभिजनोज्ज्वलः
+bhmj_13.396,tasya satyavato bhāvamupalabhya munistataḥ / dūto bhūtvā svayaṃ saṃdhau tasya śatrumayo 'jayat,तस्य सत्यवतो भावमुपलभ्य मुनिस्ततः / दूतो भूत्वा स्वयं संधौ तस्य शत्रुमयो ऽजयत्
+bhmj_13.397,saṃdhāya munivākyena vaidehaḥ kṣemadarśinā / vitatāra sutāṃ tasmai vibhavaṃ ca yathocitam,संधाय मुनिवाक्येन वैदेहः क्षेमदर्शिना / विततार सुतां तस्मै विभवं च यथोचितम्
+bhmj_13.398,***** kālakavṛkṣīyam || 18 || ***** pālayetsvagaṇaṃ rājā pareṣāṃ bhedayedgaṇam / samyagvṛttena satyena vartante hi gaṇāḥ sadā,***** कालकवृक्षीयम् ॥ १८ ॥ ***** पालयेत्स्वगणं राजा परेषां भेदयेद्गणम् / सम्यग्वृत्तेन सत्येन वर्तन्ते हि गणाः सदा
+bhmj_13.399,gaṇairvijayate rājā cintitaiḥ svabhṛtaistathā / upekṣitaiḥ saṃhataiśca tairevāśu vipadyate,गणैर्विजयते राजा चिन्तितैः स्वभृतैस्तथा / उपेक्षितैः संहतैश्च तैरेवाशु विपद्यते
+bhmj_13.400,praśāmyati bahiḥ kopo rājñāṃ sāmādibhiḥ kṣaṇāt / gūḍhastu veśmanīvāgnirnāntaḥ kopo gaṇodbhavaḥ,प्रशाम्यति बहिः कोपो राज्ञां सामादिभिः क्षणात् / गूढस्तु वेश्मनीवाग्निर्नान्तः कोपो गणोद्भवः
+bhmj_13.401,***** gaṇavṛttam || 19 || ***** daivataṃ pitaro yasya dharmo yasya prajāhitam / samyagdaṇḍo vrataṃ yasya sa rājā yajvanāṃ varaḥ,***** गणवृत्तम् ॥ १९ ॥ ***** दैवतं पितरो यस्य धर्मो यस्य प्रजाहितम् / सम्यग्दण्डो व्रतं यस्य स राजा यज्वनां वरः
+bhmj_13.402,na satyaṃ kevalaṃ satyamanṛtaṃ na tathānṛtam / hitaṃ yatsarvalokasya tatsatyaṃ śeṣamanyathā,न सत्यं केवलं सत्यमनृतं न तथानृतम् / हितं यत्सर्वलोकस्य तत्सत्यं शेषमन्यथा
+bhmj_13.403,anṛtenānṛtācāraścikitsyaḥ kila bhūbhujā / satyena satyaśīlaśca sevyo vibhavamicchatā,अनृतेनानृताचारश्चिकित्स्यः किल भूभुजा / सत्येन सत्यशीलश्च सेव्यो विभवमिच्छता
+bhmj_13.404,***** satyānṛtakam || 20 || ***** yājinaḥ śuddhasaṃkalpāstyāginaḥ pātravarṣiṇaḥ / trātāraḥ sarvadharmāṇaṃ kartāraḥ puṇyakarmaṇām,***** सत्यानृतकम् ॥ २० ॥ ***** याजिनः शुद्धसंकल्पास्त्यागिनः पात्रवर्षिणः / त्रातारः सर्वधर्माणं कर्तारः पुण्यकर्मणाम्
+bhmj_13.405,śrotāraḥ sādhuvacasāṃ bhettāro dhanahāriṇām / taranti ghoradurgāṇi paratreha ca bhūmipāḥ,श्रोतारः साधुवचसां भेत्तारो धनहारिणाम् / तरन्ति घोरदुर्गाणि परत्रेह च भूमिपाः
+bhmj_13.406,sadācārāstapoyuktāḥ praśāntāḥ satyavādinaḥ / saṃtaranti ca durgāṇi nārāyaṇaparāyaṇāḥ,सदाचारास्तपोयुक्ताः प्रशान्ताः सत्यवादिनः / संतरन्ति च दुर्गाणि नारायणपरायणाः
+bhmj_13.407,***** durgātitaraṇam || 21 || ***** asaumyāḥ saumyacaritā mṛdavaḥ krūrakāriṇaḥ / bhavanti puruṣā loke tāṃśca budhyeta bhūmipaḥ,***** दुर्गातितरणम् ॥ २१ ॥ ***** असौम्याः सौम्यचरिता मृदवः क्रूरकारिणः / भवन्ति पुरुषा लोके तांश्च बुध्येत भूमिपः
+bhmj_13.408,purā babhūva bhūpālaḥ prerakaḥ pūrikāpatiḥ / dārumaḥ puruṣaḥ kṣudraḥ piśitāśanaceṣṭitaḥ,पुरा बभूव भूपालः प्रेरकः पूरिकापतिः / दारुमः पुरुषः क्षुद्रः पिशिताशनचेष्टितः
+bhmj_13.409,kālena pañcatāṃ yātaḥ sa ca prāptaḥ śṛgālatām / janmāntarakṛtaiḥ puṇyairjātaṃ sasmāra duḥkhitaḥ,कालेन पञ्चतां यातः स च प्राप्तः शृगालताम् / जन्मान्तरकृतैः पुण्यैर्जातं सस्मार दुःखितः
+bhmj_13.410,āpannaḥ kutsitaṃ sargaṃ nirvedācchātamānasaḥ / parairapyāhṛtaṃ māṃsaṃ nādade phalabhojanaḥcha,आपन्नः कुत्सितं सर्गं निर्वेदाच्छातमानसः / परैरप्याहृतं मांसं नाददे फलभोजनःछ
+bhmj_13.411,śmaśānanilayaṃ kopāttaṃ vilokya śucivratam / ūtcurgomāyavaḥ sarve nindantastadviceṣṭitam,श्मशाननिलयं कोपात्तं विलोक्य शुचिव्रतम् / ऊत्चुर्गोमायवः सर्वे निन्दन्तस्तद्विचेष्टितम्
+bhmj_13.412,vasatāpi śmaśāne 'sminhāritaṃ jaḍabuddhinā / tvayā mūḍhavratenedaṃ svādu māṃsarasāyanam,वसतापि श्मशाने ऽस्मिन्हारितं जडबुद्धिना / त्वया मूढव्रतेनेदं स्वादु मांसरसायनम्
+bhmj_13.413,viparītamidaṃ sarvaṃ dunoti hṛdayaṃ satām / asminpitṛvane ghore śṛgālo yadamāṃsabhuk,विपरीतमिदं सर्वं दुनोति हृदयं सताम् / अस्मिन्पितृवने घोरे शृगालो यदमांसभुक्
+bhmj_13.414,bhuṅkṣveti tairabhihitaḥ so 'vadadvimalāśayaḥ / na śīlakāraṇaṃ jātirnāśramaḥ puṇyakāraṇam,भुङ्क्ष्वेति तैरभिहितः सो ऽवदद्विमलाशयः / न शीलकारणं जातिर्नाश्रमः पुण्यकारणम्
+bhmj_13.415,kimāśrame prāṇivadhaḥ pātakaṃ na pracakṣate / manaḥ śuddhikṛtaṃ sarvaṃ pramāṇaṃ karma dehinām,किमाश्रमे प्राणिवधः पातकं न प्रचक्षते / मनः शुद्धिकृतं सर्वं प्रमाणं कर्म देहिनाम्
+bhmj_13.416,iti bruvāṇaṃ taṃ sarve vijñāya dṛḍhaniścayam / nocuḥ kiṃcidamarśena kiṃtvatapyanta kevalam,इति ब्रुवाणं तं सर्वे विज्ञाय दृढनिश्चयम् / नोचुः किंचिदमर्शेन किंत्वतप्यन्त केवलम्
+bhmj_13.417,tataḥ kadācittadvṛttaṃ śrutvā vyāghro 'bhipatya tam / uvāca mama sācivyaṃ śuddhātmā bhajatāṃ bhavān,ततः कदाचित्तद्वृत्तं श्रुत्वा व्याघ्रो ऽभिपत्य तम् / उवाच मम साचिव्यं शुद्धात्मा भजतां भवान्
+bhmj_13.418,gomāyuratha tacchrutvā babhāṣe vinayānataḥ / svācchandyamamṛtaṃ tyaktvā kaḥ sevāṃ vikaṭāṃ śrayet,गोमायुरथ तच्छ्रुत्वा बभाषे विनयानतः / स्वाच्छन्द्यममृतं त्यक्त्वा कः सेवां विकटां श्रयेत्
+bhmj_13.419,saṃtoṣadraviṇaṃ tyaktvā nirāyāsamanaśvaram / abhyarthayeta kaḥ sevāṃ daivyātaṅkakalaṅkitām,संतोषद्रविणं त्यक्त्वा निरायासमनश्वरम् / अभ्यर्थयेत कः सेवां दैव्यातङ्ककलङ्किताम्
+bhmj_13.420,athavā yadi nirbandhāttatkaromi bhavadvacaḥ / mayaivekena bhṛtyena bhavitavyaṃ sadā tvayā,अथवा यदि निर्बन्धात्तत्करोमि भवद्वचः / मयैवेकेन भृत्येन भवितव्यं सदा त्वया
+bhmj_13.421,tvadekasaṃśrayaṃ bhaktyā na ca saṃghātavāsinam / vināśayanti piśunā na yathā māṃ tathā kṛthāḥ,त्वदेकसंश्रयं भक्त्या न च संघातवासिनम् / विनाशयन्ति पिशुना न यथा मां तथा कृथाः
+bhmj_13.422,evamuktvā śamamayaṃ niṣkāmaḥ pūjyagaurāvat / tatheti vādinastasya vyāghrasyāmātyatāṃ yayau,एवमुक्त्वा शममयं निष्कामः पूज्यगौरावत् / तथेति वादिनस्तस्य व्याघ्रस्यामात्यतां ययौ
+bhmj_13.423,tamāśvāsya bhuvaṃ nītamekaṃ sarvādhipaṃ kṛtam / vyāghreṇa vīkṣya duḥkhābdhau petustadanujīvinaḥ,तमाश्वास्य भुवं नीतमेकं सर्वाधिपं कृतम् / व्याघ्रेण वीक्ष्य दुःखाब्धौ पेतुस्तदनुजीविनः
+bhmj_13.424,vyāghrāya kalpitaṃ māṃsaṃ ninyurgomāyuketanam / kva māṃsamiti te pṛṣṭā vyāghreṇa kṣudrakāriṇaḥ / ūcuścauryeṇa tannītaṃ śucinā tava mantriṇā,व्याघ्राय कल्पितं मांसं निन्युर्गोमायुकेतनम् / क्व मांसमिति ते पृष्टा व्याघ्रेण क्षुद्रकारिणः / ऊचुश्चौर्येण तन्नीतं शुचिना तव मन्त्रिणा
+bhmj_13.425,mithyācāraṃ viditvā taṃ dṛṣṭvā māṃsaṃ ca tadgṛhe / krodhāndho hantukāmastaṃ vyāghraḥ saṃrambhamāyayau,मिथ्याचारं विदित्वा तं दृष्ट्वा मांसं च तद्गृहे / क्रोधान्धो हन्तुकामस्तं व्याघ्रः संरम्भमाययौ
+bhmj_13.426,tamabhyetyābravīnmātā vyāghrī piśunaśaṅkitā / śuddhāya tasmai bhṛtyāya vimohātputra mā krudhaḥ,तमभ्येत्याब्रवीन्माता व्याघ्री पिशुनशङ्किता / शुद्धाय तस्मै भृत्याय विमोहात्पुत्र मा क्रुधः
+bhmj_13.427,bahavaḥ saṃhatā dhūrtāḥ saṃmataṃ sacivaṃ navam / mithyādoṣeṇa limpanti nirdeṣaṃ kṣudrapaṇḍitāḥ,बहवः संहता धूर्ताः संमतं सचिवं नवम् / मिथ्यादोषेण लिम्पन्ति निर्देषं क्षुद्रपण्डिताः
+bhmj_13.428,svarūpaṃ vikṛto dveṣṭi śūraṃ bhūrurbudhaṃ jaḍaḥ / kulīnaṃ hīnajanmā ca duḥśīlā ca pativratām,स्वरूपं विकृतो द्वेष्टि शूरं भूरुर्बुधं जडः / कुलीनं हीनजन्मा च दुःशीला च पतिव्रताम्
+bhmj_13.429,evaṃ vibodhito mātrā tattvamanviṣya cārataḥ / śuddhaṃ vijñāya taṃ vyāghraḥ prasādyasīdvilajjitaḥ,एवं विबोधितो मात्रा तत्त्वमन्विष्य चारतः / शुद्धं विज्ञाय तं व्याघ्रः प्रसाद्यसीद्विलज्जितः
+bhmj_13.430,tamabravīcchṛgālo 'tha svasti gacchāmyahaṃ vibho / vimānitastvayā vastuṃ notsahe tyaktasaṃvidā,तमब्रवीच्छृगालो ऽथ स्वस्ति गच्छाम्यहं विभो / विमानितस्त्वया वस्तुं नोत्सहे त्यक्तसंविदा
+bhmj_13.431,gumavāniti saṃsatsu yaḥ stutaḥ sādhubhiḥ purā / satyapratijñairdeṣe 'pi na sa vācyo 'nyathā punaḥ,गुमवानिति संसत्सु यः स्तुतः साधुभिः पुरा / सत्यप्रतिज्ञैर्देषे ऽपि न स वाच्यो ऽन्यथा पुनः
+bhmj_13.432,bhinna tathāsminsaṃśleṣe punaḥ prītiḥ sudurlabhā / ityuktvā vyāghramāmantrya gomāyustapase yayau,भिन्न तथास्मिन्संश्लेषे पुनः प्रीतिः सुदुर्लभा / इत्युक्त्वा व्याघ्रमामन्त्र्य गोमायुस्तपसे ययौ
+bhmj_13.433,sa kālena nirāhāraḥ śāntasaṃsāravāsanaḥ / vane kalevaraṃ tyaktvā tridivaṃ prayayau kṛtī,स कालेन निराहारः शान्तसंसारवासनः / वने कलेवरं त्यक्त्वा त्रिदिवं प्रययौ कृती
+bhmj_13.434,***** vyāghragomāyusaṃvādaḥ || 22 || ***** āsthāya vaitasīṃ vṛttiṃ deśakālau samīkṣya ye / na santi tiṣṭhantyuccairvā na te yānti parābhavam,***** व्याघ्रगोमायुसंवादः ॥ २२ ॥ ***** आस्थाय वैतसीं वृत्तिं देशकालौ समीक्ष्य ये / न सन्ति तिष्ठन्त्युच्चैर्वा न ते यान्ति पराभवम्
+bhmj_13.435,sāgaraḥ saritaḥ sarvāḥ purā papraccha kautukāt / yuṣmatpravāheṣvakhilānpaśyāmyunmūlitāndrumān,सागरः सरितः सर्वाः पुरा पप्रच्छ कौतुकात् / युष्मत्प्रवाहेष्वखिलान्पश्याम्युन्मूलितान्द्रुमान्
+bhmj_13.436,ete viśanti māṃ vṛkṣā hṛtā kūlaṃkaṣairjalaiḥ / vetasaṃ na tu paśyāmi kasmādatra taṭodbhavam,एते विशन्ति मां वृक्षा हृता कूलंकषैर्जलैः / वेतसं न तु पश्यामि कस्मादत्र तटोद्भवम्
+bhmj_13.437,samudreṇeti pṛṣṭhāsu nadīṣu prāha jāhnavī / hriyamāṇaḥ sadāmbhobhirvinamatyeva vetasaḥ,समुद्रेणेति पृष्ठासु नदीषु प्राह जाह्नवी / ह्रियमाणः सदाम्भोभिर्विनमत्येव वेतसः
+bhmj_13.438,hantuṃ na śakyāste vṛkṣā mahaughairvinamanti ye / truṭyanti trāsādevānye drumā mūrkhā ivoddhatāḥ,हन्तुं न शक्यास्ते वृक्षा महौघैर्विनमन्ति ये / त्रुट्यन्ति त्रासादेवान्ये द्रुमा मूर्खा इवोद्धताः
+bhmj_13.439,etadgāṅgaṃ vacaḥ śrutvā tathetyūce saritpatiḥ / mene ca vaitasīṃ vṛttiṃ śreyase deśakālayoḥ,एतद्गाङ्गं वचः श्रुत्वा तथेत्यूचे सरित्पतिः / मेने च वैतसीं वृत्तिं श्रेयसे देशकालयोः
+bhmj_13.440,***** saritsāgarasaṃvādaḥ || 23 || ***** rājñāṃ dhanaṃ nijā buddhirdākṣyaṃ cotsāhaśālinām / alasā buddhihīnāśca sarvathā vipadāṃ padam,***** सरित्सागरसंवादः ॥ २३ ॥ ***** राज्ञां धनं निजा बुद्धिर्दाक्ष्यं चोत्साहशालिनाम् / अलसा बुद्धिहीनाश्च सर्वथा विपदां पदम्
+bhmj_13.441,uṣṭraḥ pareṇa tapasā prajāpativarātpurā / ālasyopahato grīvāmavāpa śatayojanīm,उष्ट्रः परेण तपसा प्रजापतिवरात्पुरा / आलस्योपहतो ग्रीवामवाप शतयोजनीम्
+bhmj_13.442,āsane copaviṣṭo 'tha tayā pīluvaneṣu saḥ / prāṇayātrāṃ sadā cakre manyamāno mahatsukham,आसने चोपविष्टो ऽथ तया पीलुवनेषु सः / प्राणयात्रां सदा चक्रे मन्यमानो महत्सुखम्
+bhmj_13.443,durdinābhihate kāle kadācittasya jambukaiḥ / kṣutkṣāmairbhakṣitā grīvā dīrghā sā maṇḍalīkṛtā,दुर्दिनाभिहते काले कदाचित्तस्य जम्बुकैः / क्षुत्क्षामैर्भक्षिता ग्रीवा दीर्घा सा मण्डलीकृता
+bhmj_13.444,***** uṣṭragrīvikam || 24 || ***** kulīnānviditācārānrājā karmasu yojayet / pade mahati vinyastāḥ saṃśayāyaiva durjanāḥ,***** उष्ट्रग्रीविकम् ॥ २४ ॥ ***** कुलीनान्विदिताचारान्राजा कर्मसु योजयेत् / पदे महति विन्यस्ताः संशयायैव दुर्जनाः
+bhmj_13.445,uvāsa śvā kṛpāpātramāśrame kasyacinmuneḥ / sa dṛṣṭvā dvīpinaṃ ghoraṃ kadācidavadadbhayāt / bhagavanneṣa māṃ dvīpī kṣudhito hantumāgataḥ,उवास श्वा कृपापात्रमाश्रमे कस्यचिन्मुनेः / स दृष्ट्वा द्वीपिनं घोरं कदाचिदवदद्भयात् / भगवन्नेष मां द्वीपी क्षुधितो हन्तुमागतः
+bhmj_13.446,pāhi pāhiti tenoktaḥ sa muniḥ karuṇānidhiḥ / etattulyo bhavetyuktvā taṃ cakre dvīpivigraham,पाहि पाहिति तेनोक्तः स मुनिः करुणानिधिः / एतत्तुल्यो भवेत्युक्त्वा तं चक्रे द्वीपिविग्रहम्
+bhmj_13.447,so 'pi śvā dvīpitāṃ prāptastrasto vyāghrātpunarmunim / trāyasvetyabhidhāyaiva vyāghrātāṃ tadgirā yayau,सो ऽपि श्वा द्वीपितां प्राप्तस्त्रस्तो व्याघ्रात्पुनर्मुनिम् / त्रायस्वेत्यभिधायैव व्याघ्रातां तद्गिरा ययौ
+bhmj_13.448,so 'pi mattagajādbhītaḥ kālena madamantharāt / muninā kalpitāṃ prītyā prāptau mattagajendratām,सो ऽपि मत्तगजाद्भीतः कालेन मदमन्थरात् / मुनिना कल्पितां प्रीत्या प्राप्तौ मत्तगजेन्द्रताम्
+bhmj_13.449,so 'pi pañcānanādbhītaḥ karālāttālakesarāt / yātastacchāsanādeva sahasā mṛgarājatām,सो ऽपि पञ्चाननाद्भीतः करालात्तालकेसरात् / यातस्तच्छासनादेव सहसा मृगराजताम्
+bhmj_13.450,aṣṭapādaṃ mahādaṃṣṭraṃ dṛṣṭvā śarabhamāgatam / sa viṣaṇṇo munigirā babhūva śarabhaḥ kṣaṇāt,अष्टपादं महादंष्ट्रं दृष्ट्वा शरभमागतम् / स विषण्णो मुनिगिरा बभूव शरभः क्षणात्
+bhmj_13.451,kālena śarabhākāraḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ / sa jātadarpaḥ sahasā taṃ muniṃ hantumudyayau,कालेन शरभाकारः सर्वप्राणिभयंकरः / स जातदर्पः सहसा तं मुनिं हन्तुमुद्ययौ
+bhmj_13.452,apadhvastastatastena muninā huṃkṛtena saḥ / sa babhūva punardīnaḥ kṣaṇādaśucivigrahaḥ,अपध्वस्तस्ततस्तेन मुनिना हुंकृतेन सः / स बभूव पुनर्दीनः क्षणादशुचिविग्रहः
+bhmj_13.453,ityavijñātaśīlebhyo hīnebhyo vitarañśriyam / kulācāramanālocya rājā patati saṃśaye,इत्यविज्ञातशीलेभ्यो हीनेभ्यो वितरञ्श्रियम् / कुलाचारमनालोच्य राजा पतति संशये
+bhmj_13.454,***** śvaṛṣisaṃvādaḥ || 25 || ***** nayamevāṃvidhaṃ jñātvā rājadaṇḍena gāmimām / sarvakāmadughāṃ vīraḥ pālayenna tu pīḍayet,***** श्वऋषिसंवादः ॥ २५ ॥ ***** नयमेवांविधं ज्ञात्वा राजदण्डेन गामिमाम् / सर्वकामदुघां वीरः पालयेन्न तु पीडयेत्
+bhmj_13.455,vasuhomo 'ṅganṛpatirhimavicchikhare purā / avadadyauvanāśvena pṛṣṭo daṇḍasya saṃbhavam,वसुहोमो ऽङ्गनृपतिर्हिमविच्छिखरे पुरा / अवदद्यौवनाश्वेन पृष्टो दण्डस्य संभवम्
+bhmj_13.456,dhṛto varśasahasraṃ prāṅbhūrdhnā garbhaḥ prājāsṛjā / kṣutena sahaso 'tsṛṣṭaḥ sa śrīmānkṣupa ityabhūt,धृतो वर्शसहस्रं प्राङ्भूर्ध्ना गर्भः प्राजासृजा / क्षुतेन सहसो ऽत्सृष्टः स श्रीमान्क्षुप इत्यभूत्
+bhmj_13.457,atrāntare jagatsarvamāśāsanamayantraṇam / nirmaryādaṃ vilokyedaṃ vyākulo 'bhūtprajāpatiḥ,अत्रान्त���े जगत्सर्वमाशासनमयन्त्रणम् / निर्मर्यादं विलोक्येदं व्याकुलो ऽभूत्प्रजापतिः
+bhmj_13.458,athāsya vacasā rudraḥ prayayau daṇḍatāṃ svayam / daṃṣṭrī caturbhujo dīptaḥ śyāmoṣṭhacaraṇo jaṭī,अथास्य वचसा रुद्रः प्रययौ दण्डतां स्वयम् / दंष्ट्री चतुर्भुजो दीप्तः श्यामोष्ठचरणो जटी
+bhmj_13.459,devastaṃ viṣṇave prādādviṣṇuraṅgirase dadau / so 'pi śakramarīcibhyāṃ marīcirbhṛgave tataḥ,देवस्तं विष्णवे प्रादाद्विष्णुरङ्गिरसे ददौ / सो ऽपि शक्रमरीचिभ्यां मरीचिर्भृगवे ततः
+bhmj_13.460,sa munibhyo dadau te 'pi dikpatibhyo kṣupāya te / kṣupaśca manave prādāddaṇḍaṃ dharmasya guptaye,स मुनिभ्यो ददौ ते ऽपि दिक्पतिभ्यो क्षुपाय ते / क्षुपश्च मनवे प्रादाद्दण्डं धर्मस्य गुप्तये
+bhmj_13.461,tasminsamyakpraṇihite rakṣāyai pūtatejasi / labhante śāśvataṃ vīrā yaśaḥ svargaṃ ca bhūmipāḥ,तस्मिन्सम्यक्प्रणिहिते रक्षायै पूततेजसि / लभन्ते शाश्वतं वीरा यशः स्वर्गं च भूमिपाः
+bhmj_13.462,ityuktamaṅgarājena māṃdhātā pṛthivīpatiḥ / niśamyotphullanayanaḥ sādaraṃ tamapūjayat,इत्युक्तमङ्गराजेन मांधाता पृथिवीपतिः / निशम्योत्फुल्लनयनः सादरं तमपूजयत्
+bhmj_13.463,***** vasuhomopākhyānam || 26 || ***** kāmalobhodbhavaṃ pāpaṃ rājño brāhmamasevayā / punaścākaraṇāddānātkīrtanācca vinaśyati,***** वसुहोमोपाख्यानम् ॥ २६ ॥ ***** कामलोभोद्भवं पापं राज्ञो ब्राह्ममसेवया / पुनश्चाकरणाद्दानात्कीर्तनाच्च विनश्यति
+bhmj_13.464,trayī trātā tato dharmaṃ bhajate tyaktakilviṣaḥ / ityariṣṭena pṛṣṭaḥ prāṅbhuniḥ kāmardako 'bravīt,त्रयी त्राता ततो धर्मं भजते त्यक्तकिल्विषः / इत्यरिष्टेन पृष्टः प्राङ्भुनिः कामर्दको ऽब्रवीत्
+bhmj_13.465,***** kāmandāriṣṭasaṃvādaḥ || 27 || ***** śīlamābharaṇaṃ rājñāṃ saujanyaṃ viduṣāmiva / śīlena rājate lakṣmīrvasanteneva mañjarī,***** कामन्दारिष्टसंवादः ॥ २७ ॥ ***** शीलमाभरणं राज्ञां सौजन्यं विदुषामिव / शीलेन राजते लक्ष्मीर्वसन्तेनेव मञ्जरी
+bhmj_13.466,rājasūye śriyaṃ dṛṣṭvā tava dveṣavipākulaḥ / duryodhanaḥ purā pitre dyūte kāmaṃ nyavedayat,राजसूये श्रियं दृष्ट्वा तव द्वेषविपाकुलः / दुर्योधनः पुरा पित्रे द्यूते कामं न्यवेदयत्
+bhmj_13.467,dhṛtarāṣṭrastamavadatputra mā bhava viplutaḥ / pravartantāṃ tavāpyante yajñā vipulasaṃpadaḥ,धृतराष्ट्रस्तमवदत्पुत्र मा भव विप्लुतः / प्रवर्तन्तां तवाप्यन्ते यज्ञा विपुलसंपदः
+bhmj_13.468,śīlavānprāpsyasi sadā lakṣmīṃ pāṇḍusutādhikaḥ / na hi śīlavataḥ kiṃcidvidyate bhuvi durlabham,शीलवान्प्राप्स्यसि सदा लक्ष्मीं पाण्डुसुताधिकः / न हि शीलवतः किंचिद्विद्यते भुवि दुर्लभम्
+bhmj_13.469,śīlaṃ rājñāṃ diśāṃ canandrastāruṇyaṃ bahariṇīdṛśām / madhumāsaśca vṛkṣāṇāṃ manohāryaṃ vibhūṣaṇam,शीलं राज्ञां दिशां चनन्द्रस्तारुण्यं बहरिणीदृशाम् / मधुमासश्च वृक्षाणां मनोहार्यं विभूषणम्
+bhmj_13.470,videśeṣu dhanaṃ vidyā vyasaneṣu dhanaṃ matiḥ / paraloke dhanaṃ dharmaḥ śīlaṃ tu nikhilaṃ dhanam,विदेशेषु धनं विद्या व्यसनेषु धनं मतिः / परलोके धनं धर्मः शीलं तु निखिलं धनम्
+bhmj_13.471,śīlavittocitaṃ śakraḥ pradīptavibhavaṃ purā / bṛhaspatipuraḥ prāyātprahlādaṃ brāhmaṇākṛtiḥ,शीलवित्तोचितं शक्रः प्रदीप्तविभवं पुरा / बृहस्पतिपुरः प्रायात्प्रह्लादं ब्राह्मणाकृतिः
+bhmj_13.472,śreyo vadeti vinayāddaityendrastena śiṣyavat / pṛṣṭo babhāṣe kālena prājākāryaikasaktadhīḥ,श्रेयो वदेति विनयाद्दैत्येन्द्रस्तेन शिष्यवत् / पृष्टो बभाषे कालेन प्राजाकार्यैकसक्तधीः
+bhmj_13.473,trailokyarājyaṃ saṃprāptaṃ mayā śīlavatā sadā / śṛṇoti vidyā viduṣāṃ kavīnāṃ saṃśaye vacaḥ,त्रैलोक्यराज्यं संप्राप्तं मया शीलवता सदा / शृणोति विद्या विदुषां कवीनां संशये वचः
+bhmj_13.474,anirṇītamasaṃspṛṣṭamanākhyātamacintitam / sahasā na bhajetkiṃcidapi svādu vicāradhīḥ,अनिर्णीतमसंस्पृष्टमनाख्यातमचिन्तितम् / सहसा न भजेत्किंचिदपि स्वादु विचारधीः
+bhmj_13.475,etadeva hitaṃ vipra sarveṣāmapi dehinām / varaṃ gṛhāṇa tuṣṭo 'haṃ tava praṇayasevayā,एतदेव हितं विप्र सर्वेषामपि देहिनाम् / वरं गृहाण तुष्टो ऽहं तव प्रणयसेवया
+bhmj_13.476,ityukto dānavendreṇa tuṣṭaḥ provāca vṛtrahā / sarvaṃ dehi nijaṃ mahyāṃ śīlaṃ śīlavatāṃ vara,इत्युक्तो दानवेन्द्रेण तुष्टः प्रोवाच वृत्रहा / सर्वं देहि निजं मह्यां शीलं शीलवतां वर
+bhmj_13.477,śrutvaitatsatyavāgdaityo dadānīti tamabravīt / śakro 'pi tadgirā prāpya prayayau dvijaveśabhṛt,श्रुत्वैतत्सत्यवाग्दैत्यो ददानीति तमब्रवीत् / शक्रो ऽपि तद्गिरा प्राप्य प्रययौ द्विजवेशभृत्
+bhmj_13.478,gate tasminmahotsāhe chāyārūpo varākṛtiḥ / prahlādavigrahāttūrṇaṃ niryayau puruṣo bahiḥ,गते तस्मिन्महोत्साहे छायारूपो वराकृतिः / प्रह्लादविग्रहात्तूर्णं निर्ययौ पुरुषो बहिः
+bhmj_13.479,ko 'sīti pṛṣṭastenātha so 'vadaddaityabhūpatim / vitīrṇo 'dya tvayā kāmādahaṃ śīlābhidho guṇaḥ,को ऽसीति पृष्टस्तेनाथ सो ऽवदद्दैत्यभूपतिम् / वितीर्णो ऽद्य त्वया कामादहं शीलाभिधो गुणः
+bhmj_13.480,uktveti śakraṃ yāte 'sminnaparo niragāttataḥ / so 'pi pṛṣṭo 'vadaddaityaṃ dharmo 'haṃ śīlamārgagaḥ,उक्त्वेति शक्रं याते ऽस्मिन्नपरो निरगात्ततः / सो ऽपि पृष्टो ऽवदद्दैत्यं धर्मो ऽहं शीलमार्गगः
+bhmj_13.481,viniḥsṛtastṛtīyo 'pi satyamaramītyuvāca tām / avadadvittamasmīti caturtho 'pyatha nirgataḥ / ahaṃ balamiti kṣipraṃ niryātaḥ pañcamo 'vadat,विनिःसृतस्तृतीयो ऽपि सत्यमरमीत्युवाच ताम् / अवदद्वित्तमस्मीति चतुर्थो ऽप्यथ निर्गतः / अहं बलमिति क्षिप्रं निर्यातः पञ्चमो ऽवदत्
+bhmj_13.482,tataḥ kamalaparyaṅkasthitā kamalalocanā / prahlādavakrānnirgatya jagāda kamalā svayam,ततः कमलपर्यङ्कस्थिता कमललोचना / प्रह्लादवक्रान्निर्गत्य जगाद कमला स्वयम्
+bhmj_13.483,vrajāmyahaṃ hasasrākṣaṃ yaste śiṣyo 'bhavaddvijaḥ / tasmai tvayā vitīrṇaṃ hi śīlaṃ śīlavibhūṣaṇa,व्रजाम्यहं हसस्राक्षं यस्ते शिष्यो ऽभवद्द्विजः / तस्मै त्वया वितीर्णं हि शीलं शीलविभूषण
+bhmj_13.484,śīlādanugato dharmaḥ satyaṃ tadanuyāyi ca / yātaṃ vittaṃ ca tanmūlaṃ balaṃ caitannibandhanam,शीलादनुगतो धर्मः सत्यं तदनुयायि च / यातं वित्तं च तन्मूलं बलं ���ैतन्निबन्धनम्
+bhmj_13.485,eteṣu surarājasya praviṣṭeṣu kramādvapuḥ / śīlāśrayāṃ śriyaṃ viddhi māmapi prasthitāṃ vibho,एतेषु सुरराजस्य प्रविष्टेषु क्रमाद्वपुः / शीलाश्रयां श्रियं विद्धि मामपि प्रस्थितां विभो
+bhmj_13.486,ityuktvā śakrasadanaṃ yayau lakṣmīrvihāya tam / evaṃ śīlodbhavāḥ sarvā duryodhanavibhūtayaḥ,इत्युक्त्वा शक्रसदनं ययौ लक्ष्मीर्विहाय तम् / एवं शीलोद्भवाः सर्वा दुर्योधनविभूतयः
+bhmj_13.487,ityukto 'pyāmbikeyena na śaśāma suyodhanaḥ / pūjyeṣu vimukhā mohātsarvathā hi mumūrṣavaḥ,इत्युक्तो ऽप्याम्बिकेयेन न शशाम सुयोधनः / पूज्येषु विमुखा मोहात्सर्वथा हि मुमूर्षवः
+bhmj_13.488,***** śīlavarṇanam || 28 || ***** etatpitāmahenoktaṃ śrutvā sarvaṃ nṛpocitam / smṛtvā duryodhanakathāṃ niḥśvasyovāca dharmajaḥ,***** शीलवर्णनम् ॥ २८ ॥ ***** एतत्पितामहेनोक्तं श्रुत्वा सर्वं नृपोचितम् / स्मृत्वा दुर्योधनकथां निःश्वस्योवाच धर्मजः
+bhmj_13.489,āśā mamābhūdvipulā satataṃ dhṛtarāṣṭraje / yathā vananivṛtteṣu sā māsmāsu vidhāsyati,आशा ममाभूद्विपुला सततं धृतराष्ट्रजे / यथा वननिवृत्तेषु सा मास्मासु विधास्यति
+bhmj_13.490,sarvathā yuddharucinā pratyākhyāte janārdane / āśā viphalatāṃ nītā sā tena mama saṃvṛtā,सर्वथा युद्धरुचिना प्रत्याख्याते जनार्दने / आशा विफलतां नीता सा तेन मम संवृता
+bhmj_13.491,tasmādvaipulyamāyātāstadbhaṅge duḥsahāḥ śucaḥ / nivartante kathaṃ nāma kathyatāṃ me pitāmaha,तस्माद्वैपुल्यमायातास्तद्भङ्गे दुःसहाः शुचः / निवर्तन्ते कथं नाम कथ्यतां मे पितामह
+bhmj_13.492,pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇeti punaḥ śāntanavo 'bravīt / āśā sumahatī pārtha daśā jīvitahāriṇī,पृष्टो युधिष्ठिरेणेति पुनः शान्तनवो ऽब्रवीत् / आशा सुमहती पार्थ दशा जीवितहारिणी
+bhmj_13.493,haihayo rājaputraḥ prāksumitro nāma kānane / javādanusasāraikaṃ kuraṅgaṃ vegavattaram,हैहयो राजपुत्रः प्राक्सुमित्रो नाम कानने / जवादनुससारैकं कुरङ्गं वेगवत्तरम्
+bhmj_13.494,sameṣu tarukuñjeṣu śvabhreṣu viṣameṣu ca / mṛgānusārī sucirātsa dhanvī klamamāyayau,समेषु तरुकुञ्जेषु श्वभ्रेषु विषमेषु च / मृगानुसारी सुचिरात्स धन्वी क्लममाययौ
+bhmj_13.495,tatastapovanaṃ prāpya dṛṣṭanaṣṭe mṛge punaḥ / āśāvināśasaṃtapto munīnāmaviśatsabhām,ततस्तपोवनं प्राप्य दृष्टनष्टे मृगे पुनः / आशाविनाशसंतप्तो मुनीनामविशत्सभाम्
+bhmj_13.496,sa tānpraṇamya papraccha kaṣṭāmāśāṃ mahattamām / munistaṃ vṛṣabho nāma babhāṣe sasmitānanaḥ / rājaputra kṛśāmāśāṃ jahi duḥkhānubandhinīm,स तान्प्रणम्य पप्रच्छ कष्टामाशां महत्तमाम् / मुनिस्तं वृषभो नाम बभाषे सस्मिताननः / राजपुत्र कृशामाशां जहि दुःखानुबन्धिनीम्
+bhmj_13.497,bhūridyumnaḥ purā rājā vīradyumnābhidhaṃ sutām / vicinvanhṛtamaśvena badaryāśramamāyayau,भूरिद्युम्नः पुरा राजा वीरद्युम्नाभिधं सुताम् / विचिन्वन्हृतमश्वेन बदर्याश्रममाययौ
+bhmj_13.498,tatastapovanaṃ prāpya dṛṣṭanaṣṭe mṛge punaḥ / āśāvināśasaṃtapto munīnāmaviśatsabhām,ततस्तपोवनं प्राप्य दृष्टनष्टे मृगे पुनः / आशाविनाशसंतप्तो मुनीनामविशत्सभ���म्
+bhmj_13.499,sa tānpraṇamya papraccha kaṣṭāmāśāṃ mahattamām / munistaṃ vṛṣabho nāma babhāṣe sa smitānanaḥ,स तान्प्रणम्य पप्रच्छ कष्टामाशां महत्तमाम् / मुनिस्तं वृषभो नाम बभाषे स स्मिताननः
+bhmj_13.500,rājaputra kṛśāmāśāṃ jahi duḥkhānubandhinīm / bhūridyumnaḥ purā rājā vīradyumnābhidhaṃ sutam,राजपुत्र कृशामाशां जहि दुःखानुबन्धिनीम् / भूरिद्युम्नः पुरा राजा वीरद्युम्नाभिधं सुतम्
+bhmj_13.501,tanurnāma munistatra prāṃśuḥ kṛśatarākṛtiḥ / duḥkhāntenāvadatpṛṣṭo mā rājanviklavo bhava,तनुर्नाम मुनिस्तत्र प्रांशुः कृशतराकृतिः / दुःखान्तेनावदत्पृष्टो मा राजन्विक्लवो भव
+bhmj_13.502,na vidyate janaḥ kaścidāśayā yo na hīyate / na ca paśyāmi taṃ loke yācakaṃ yo 'bhimanyate,न विद्यते जनः कश्चिदाशया यो न हीयते / न च पश्यामि तं लोके याचकं यो ऽभिमन्यते
+bhmj_13.503,kṛtaghneṣu nṛśaṃseṣu kuṭileṣvalaseṣu ca / āśādaurvalyamāyānti śaradīvālpanimnagāḥ,कृतघ्नेषु नृशंसेषु कुटिलेष्वलसेषु च / आशादौर्वल्यमायान्ति शरदीवाल्पनिम्नगाः
+bhmj_13.504,dhiktāṃ kṛśatarāmāśāṃ kāyaśoṣavidhāyinīm / pratiśrutamasaṃprāpya hṛdayātparivartate,धिक्तां कृशतरामाशां कायशोषविधायिनीम् / प्रतिश्रुतमसंप्राप्य हृदयात्परिवर्तते
+bhmj_13.505,putre mṛte vā naṣṭe vā piturekātmajasya vā / āśā dahati gātrāṇi sā kṛśāpi mahīyasī,पुत्रे मृते वा नष्टे वा पितुरेकात्मजस्य वा / आशा दहति गात्राणि सा कृशापि महीयसी
+bhmj_13.506,vṛddhānāṃ putralābheṣu nityamāśā bhavanti yāḥ / sthāvire jīrṇakāyānāṃ tāḥ kṛśā api duḥsahāḥ,वृद्धानां पुत्रलाभेषु नित्यमाशा भवन्ति याः / स्थाविरे जीर्णकायानां ताः कृशा अपि दुःसहाः
+bhmj_13.507,bhrāmayatyāptamātraiva śoṣayatyāyatī kṛśā / hanti magnā jaṭilyeva dhigāśāṃ mṛtyudāyinīm,भ्रामयत्याप्तमात्रैव शोषयत्यायती कृशा / हन्ति मग्ना जटिल्येव धिगाशां मृत्युदायिनीम्
+bhmj_13.508,ityuktvā tanayaṃ rājñe sa munirdivyalocanaḥ / adarśayatsvayaṃ cābhūtprakaṭaṃ dharmavigrahaḥ,इत्युक्त्वा तनयं राज्ञे स मुनिर्दिव्यलोचनः / अदर्शयत्स्वयं चाभूत्प्रकटं धर्मविग्रहः
+bhmj_13.509,***** ṛṣabhagītāḥ || 29 || ***** āśāpāśānparityajya yogīva vijitendriyaḥ / pāturmahasi kaunteya pṛthvīṃ pṛthurivāparaḥ,***** ऋषभगीताः ॥ २९ ॥ ***** आशापाशान्परित्यज्य योगीव विजितेन्द्रियः / पातुर्महसि कौन्तेय पृथ्वीं पृथुरिवापरः
+bhmj_13.510,kośamūlaṃ balaṃ rājñāṃ tasminkṣīṇe yathā tathā / abrāhmaṇadhanaiḥ kāryāttadvṛddhirdharmasaṃpade,कोशमूलं बलं राज्ञां तस्मिन्क्षीणे यथा तथा / अब्राह्मणधनैः कार्यात्तद्वृद्धिर्धर्मसंपदे
+bhmj_13.511,***** rājadharmāḥ || 30 || ***** vaktāraṃ sarvadharmāṇāṃ siddhasindhusutaṃ nṛpaḥ / kṣīṇakośasahāyānāṃ vṛttiṃ papraccha bhūbhujām,***** राजधर्माः ॥ ३० ॥ ***** वक्तारं सर्वधर्माणां सिद्धसिन्धुसुतं नृपः / क्षीणकोशसहायानां वृत्तिं पप्रच्छ भूभुजाम्
+bhmj_13.512,balibhirvijito rājā bhinnamantro nirāśrayaḥ / nirutsāhatayā bhraṣṭaḥ kiṃ śreyaḥ saṃśrayediti,बलिभिर्विजितो राजा भिन्नमन्त्रो निराश्रयः / निरुत्साहतया भ्रष्टः किं श्रेय��� संश्रयेदिति
+bhmj_13.513,bhīṣmo 'vadannarapatiḥ kṣīṇaḥ saṃdhāya vairibhiḥ / śanaiḥ kośabalādīnāṃ yatnātkuryādvivardhanam,भीष्मो ऽवदन्नरपतिः क्षीणः संधाय वैरिभिः / शनैः कोशबलादीनां यत्नात्कुर्याद्विवर्धनम्
+bhmj_13.514,tūrṇaṃ varteta sāmnā vā tyaktātmā vāraṇaṃ vrajet / ubhayorantare tiṣṭhandīrghasūtro vinaśyati,तूर्णं वर्तेत साम्ना वा त्यक्तात्मा वारणं व्रजेत् / उभयोरन्तरे तिष्ठन्दीर्घसूत्रो विनश्यति
+bhmj_13.515,vipadānāṃ mūlaghātī yo 'yaṃ kośāparikṣayaḥ / utthānopahatāstena prabhavanti na tāḥ kila,विपदानां मूलघाती यो ऽयं कोशापरिक्षयः / उत्थानोपहतास्तेन प्रभवन्ति न ताः किल
+bhmj_13.516,gṛdhrāḥ prayāntyeva śavaṃ dagdhamaṅgārakāṣṭhakam / na tu dāridryasaṃspaṣṭaṃ kaścitspṛśati pūruṣam,गृध्राः प्रयान्त्येव शवं दग्धमङ्गारकाष्ठकम् / न तु दारिद्र्यसंस्पष्टं कश्चित्स्पृशति पूरुषम्
+bhmj_13.517,api klinnasirājālaṃ pūtiryuṣitaṃ śavam / na tathā varjayantyārāddhanahīnaṃ yathā janam,अपि क्लिन्नसिराजालं पूतिर्युषितं शवम् / न तथा वर्जयन्त्याराद्धनहीनं यथा जनम्
+bhmj_13.518,viluptavibhavodbhrāntacetasāṃ viṣame pade / anaśvaramanākramyaṃ maryādā mānināṃ dhanam,विलुप्तविभवोद्भ्रान्तचेतसां विषमे पदे / अनश्वरमनाक्रम्यं मर्यादा मानिनां धनम्
+bhmj_13.519,apyanutsṛṣṭamaryādo dasyuḥ syānna viśṛṅkhalaḥ / maryādā saṃpadāṃ dhāma mūḍhatā vipadāmiva,अप्यनुत्सृष्टमर्यादो दस्युः स्यान्न विशृङ्खलः / मर्यादा संपदां धाम मूढता विपदामिव
+bhmj_13.520,purā dasyupatirvīraḥ kopavyo gurupūjakaḥ / aparityaktamaryādaḥ prāpa siddhimanuttamām,पुरा दस्युपतिर्वीरः कोपव्यो गुरुपूजकः / अपरित्यक्तमर्यादः प्राप सिद्धिमनुत्तमाम्
+bhmj_13.521,rakṣitā nyastaśastrāṇāṃ dvijānāṃ yoṣitāṃ tathā / niḥśeṣadānavasakhaḥ sa lebhe vipulaṃ yaśaḥ,रक्षिता न्यस्तशस्त्राणां द्विजानां योषितां तथा / निःशेषदानवसखः स लेभे विपुलं यशः
+bhmj_13.522,***** kopavyacaritam || 31 || ***** na tajjagati nāmāsti yadanākramyamāpadām / śarīrarakṣā prathamaṃ tāsāṃ buddhiśca bheṣajam,***** कोपव्यचरितम् ॥ ३१ ॥ ***** न तज्जगति नामास्ति यदनाक्रम्यमापदाम् / शरीररक्षा प्रथमं तासां बुद्धिश्च भेषजम्
+bhmj_13.523,prāptajño dīrghadarśī ca dīrghasūkṣatraśca sānugāḥ / bahuputrāḥ purā matsyā nyavasansalilāśaye,प्राप्तज्ञो दीर्घदर्शी च दीर्घसूक्षत्रश्च सानुगाः / बहुपुत्राः पुरा मत्स्या न्यवसन्सलिलाशये
+bhmj_13.524,srāvyamāṇo jale tatra dhīrvaraistajjighṛkṣayā / dīrghadarśī parānūce gacchāmo mānasāntaram,स्राव्यमाणो जले तत्र धीर्वरैस्तज्जिघृक्षया / दीर्घदर्शी परानूचे गच्छामो मानसान्तरम्
+bhmj_13.525,ityarthitau tena yadā tau vimohānna jagmatuḥ / dīrghadarśī tadā pūrvaṃ svayaṃ prāyātsaraḥ param,इत्यर्थितौ तेन यदा तौ विमोहान्न जग्मतुः / दीर्घदर्शी तदा पूर्वं स्वयं प्रायात्सरः परम्
+bhmj_13.526,tataḥ srutajale dāśaiḥ kṛṣṭe matsyakadambake / lalambe kṛtakaṃ dhāmni prāptajño mṛtavatsvayam,ततः स्रुतजले दाशैः कृष्टे मत्स्यकदम्बके / ललम्बे कृतकं धाम्नि प्राप्तज्ञो मृतवत्स्वयम्
+bhmj_13.527,so 'phālānakhilānmatsyānhatvā protānathāparān / jalāntare kṣālaṃnāya vikṣipurjālajīvinaḥ,सो ऽफालानखिलान्मत्स्यान्हत्वा प्रोतानथापरान् / जलान्तरे क्षालंनाय विक्षिपुर्जालजीविनः
+bhmj_13.528,nyasteṣu teṣu niḥśaṅkhairnadīṣvambhasi dhīvaraiḥ / alakṣito yayau tūrṇaṃ prāptajño dhīmatāṃ varaḥ,न्यस्तेषु तेषु निःशङ्खैर्नदीष्वम्भसि धीवरैः / अलक्षितो ययौ तूर्णं प्राप्तज्ञो धीमतां वरः
+bhmj_13.529,ardhajīvastu vicalandīrghasūtro mahākṛtiḥ / vyapādyata niṣādena laguḍairjarjarīkṛtaḥ,अर्धजीवस्तु विचलन्दीर्घसूत्रो महाकृतिः / व्यपाद्यत निषादेन लगुडैर्जर्जरीकृतः
+bhmj_13.530,***** dīrghadarśīyam || 32 || ***** bahunāṃ gocaraṃ yāto vairiṇāṃ viṣame sthitaḥ / kuryādbalādhikaṃ tebhyo mitraṃ kiṃtvatiśaṅkitaḥ,***** दीर्घदर्शीयम् ॥ ३२ ॥ ***** बहुनां गोचरं यातो वैरिणां विषमे स्थितः / कुर्याद्बलाधिकं तेभ्यो मित्रं किंत्वतिशङ्कितः
+bhmj_13.531,nyagrodhamūlanilayaḥ pralayo mūṣikaḥ purāḥ / lomaśaṃ nāma mārjāraṃ jālabaddhaṃ vyalokayat,न्यग्रोधमूलनिलयः प्रलयो मूषिकः पुराः / लोमशं नाम मार्जारं जालबद्धं व्यलोकयत्
+bhmj_13.532,baddhe tasmingatāśaṅkaḥ sa jighraṃścapalānanaḥ / bhakṣyaṃ niśi cacārākhurvilikhannakharairmahīm,बद्धे तस्मिन्गताशङ्कः स जिघ्रंश्चपलाननः / भक्ष्यं निशि चचाराखुर्विलिखन्नखरैर्महीम्
+bhmj_13.533,haritaṃ nāma so 'paśyannakulaṃ lohitānanam / candrakākhyamulūkaṃ ca kūjantaṃ ghoralocanam,हरितं नाम सो ऽपश्यन्नकुलं लोहिताननम् / चन्द्रकाख्यमुलूकं च कूजन्तं घोरलोचनम्
+bhmj_13.534,tau dṛṣṭvā balinau bhītaḥ saṃprāpte prāṇasaṃśaye / mūṣikaḥ kalayansarvā diśaḥ kṣaṇamacintayat,तौ दृष्ट्वा बलिनौ भीतः संप्राप्ते प्राणसंशये / मूषिकः कलयन्सर्वा दिशः क्षणमचिन्तयत्
+bhmj_13.535,nakulolūkabhīto 'haṃ mārjāraṃ balināṃ varam / saṃśaye viṣamasthānāṃ saṃdhistrāṇaṃ hi śatruṇā,नकुलोलूकभीतो ऽहं मार्जारं बलिनां वरम् / संशये विषमस्थानां संधिस्त्राणं हि शत्रुणा
+bhmj_13.536,sa niścityeti tatpāśacchedāyodyatamānasaḥ / mārjāramavadannīlakācakācaralocanam,स निश्चित्येति तत्पाशच्छेदायोद्यतमानसः / मार्जारमवदन्नीलकाचकाचरलोचनम्
+bhmj_13.537,amitro mittratāṃ yāti mittramāyātyamitratām / kālena tasmācchetsyāmi pāśaṃ te mittratāṃ gataḥ,अमित्रो मित्त्रतां याति मित्त्रमायात्यमित्रताम् / कालेन तस्माच्छेत्स्यामि पाशं ते मित्त्रतां गतः
+bhmj_13.538,śrutvaitanmadhuraṃ hṛṣṭo mārjāraḥ suhṛdaṃ vyadhāt / gāḍhamaṅke pariṣvajya mūṣikaṃ vipadi sthitaḥ,श्रुत्वैतन्मधुरं हृष्टो मार्जारः सुहृदं व्यधात् / गाढमङ्के परिष्वज्य मूषिकं विपदि स्थितः
+bhmj_13.539,taddṛṣṭvā nakulolūkau nirāśāvāśvabhakṣaṇe / babhūvaturbhugnamukhau balavatprītiśaṅkitau,तद्दृष्ट्वा नकुलोलूकौ निराशावाश्वभक्षणे / बभूवतुर्भुग्नमुखौ बलवत्प्रीतिशङ्कितौ
+bhmj_13.540,śanaiḥ śanairmuṣiko 'tha ciccheda snāyubandhanam / taṃ tūrṇaṃ tūrṇamityūce mārjāraścirakāriṇam,शनैः शनैर्मुषिको ऽथ चिच्छेद स्नायुबन्धनम् / तं तूर्णं तूर्णमित्यूचे मार्जारश्चिरकारिणम्
+bhmj_13.541,svārthamuddiśya lambante ye kṣaṇaṃ prītitantubhiḥ / dhūrtāṃstānkāryaśeṣeṇa yāpayetkāryayācakān,स्वार्थमुद्दिश्य लम्बन्ते ये क्षणं प्रीतितन्तुभिः / धूर्तांस्तान्कार्यशेषेण यापयेत्कार्ययाचकान्
+bhmj_13.542,etaddhyātvā dhiyaivākhurlubdhakāgamanāvanadhi / ekapāśāṃśaśeṣaṃ taṃ cakāra nayakovidaḥ,एतद्ध्यात्वा धियैवाखुर्लुब्धकागमनावनधि / एकपाशांशशेषं तं चकार नयकोविदः
+bhmj_13.543,prātarghoratare prāpte caṇḍāle parighābhidhe / jālanikṣiptanayane saśastre pāśajīvini,प्रातर्घोरतरे प्राप्ते चण्डाले परिघाभिधे / जालनिक्षिप्तनयने सशस्त्रे पाशजीविनि
+bhmj_13.544,pāśaśeṣaṃ cakartākhuśchitvā ca bilamāviśat / yāto vyādho nirāśaśca mārjāre vidrute drutam,पाशशेषं चकर्ताखुश्छित्वा च बिलमाविशत् / यातो व्याधो निराशश्च मार्जारे विद्रुते द्रुतम्
+bhmj_13.545,tasmānmhābhayānmuktaḥ kālenābhyetya mūṣikam / antaḥsthitaṃ biladvārānmārjāraḥ praṇato 'vadat,तस्मान्म्हाभयान्मुक्तः कालेनाभ्येत्य मूषिकम् / अन्तःस्थितं बिलद्वारान्मार्जारः प्रणतो ऽवदत्
+bhmj_13.546,ahaṃ sa te paraṃ mittramupakāravaśīkṛtaḥ / bhṛśamutkaṇṭhitāṃ prāptaḥ sakhe nirgamyatāmitaḥ,अहं स ते परं मित्त्रमुपकारवशीकृतः / भृशमुत्कण्ठितां प्राप्तः सखे निर्गम्यतामितः
+bhmj_13.547,iti bruvāṇaṃ mārjāraṃ dṛṣṭvā bhakṣaṇadīkṣitam / śuklatīkṣṇādradaśanaṃ śmaśrusūcīcitānanam,इति ब्रुवाणं मार्जारं दृष्ट्वा भक्षणदीक्षितम् / शुक्लतीक्ष्णाद्रदशनं श्मश्रुसूचीचिताननम्
+bhmj_13.548,jighrāntaṃ muṣikāmodamardhonmīlitalocanam / uccaikapādanibhṛtaṃ tamabhāṣata mūṣikaḥ,जिघ्रान्तं मुषिकामोदमर्धोन्मीलितलोचनम् / उच्चैकपादनिभृतं तमभाषत मूषिकः
+bhmj_13.549,sauhārdenopayuktaḥ prāktava cāhaṃ bhāvaṃśca me / gamyatāṃ sa gataḥ kālo na bhūmirvañcaneṣvaham,सौहार्देनोपयुक्तः प्राक्तव चाहं भावंश्च मे / गम्यतां स गतः कालो न भूमिर्वञ्चनेष्वहम्
+bhmj_13.550,yadbhavānmadhuraṃ vakti tanmahyaṃ nādya rocate / yācakaḥ kāryakālo 'sāvadhunā nāsti saṃgatam,यद्भवान्मधुरं वक्ति तन्मह्यं नाद्य रोचते / याचकः कार्यकालो ऽसावधुना नास्ति संगतम्
+bhmj_13.551,nijaprayojanāpekṣāpeśalapriyabhāṣaṇaṇ / durbalaḥ krūramanasaṃ dhīraḥ dūrādevāryacetasam / na śreyo 'sti viruddho hi bhojyabhoktṛsamāgamaḥ,निजप्रयोजनापेक्षापेशलप्रियभाषणण् / दुर्बलः क्रूरमनसं धीरः दूरादेवार्यचेतसम् / न श्रेयो ऽस्ति विरुद्धो हि भोज्यभोक्तृसमागमः
+bhmj_13.552,kṛtajña bhavase mittraṃ dūrādevāryacetasam / na śreyo 'sti viruddho hi bhojyabhoktṛsamāgamaḥ,कृतज्ञ भवसे मित्त्रं दूरादेवार्यचेतसम् / न श्रेयो ऽस्ति विरुद्धो हि भोज्यभोक्तृसमागमः
+bhmj_13.553,nirasya bahubhirvākyairmārjāramiti mūṣikaḥ / bilaṃ tatyājā kālena dṛṣṭaṃ dhūrtena śatruṇā,निरस्य बहुभिर्वाक्यैर्मार्जारमिति मूषिकः / बिलं तत्याजा कालेन दृष्टं धूर्तेन शत्रुणा
+bhmj_13.554,***** mārjāramūṣikasaṃvādaḥ || 33 || ***** evameṣa nayaḥ prājñairjñātavyaḥ śatrusaṃdhiṣu / na viśvasetpriyagirāṃ viśeṣeṇa kṛtāgasām,***** मार्जारमूषिकसंवादः ॥ ३३ ॥ ***** एवमेष नयः प्राज्ञैर्ज्ञातव्यः शत्रुसंधिषु / न विश्वसेत्प्रियगिरां विशेषेण कृतागसाम्
+bhmj_13.555,kāmpilye nagare pūrvaṃ brahmadattasya bhūpateḥ / uvāsa pūtanā nāma vihagī jīvajīvikā,काम्पिल्ये नगरे पूर्वं ब्रह्मदत्तस्य भूपतेः / उवास पूतना नाम विहगी जीवजीविका
+bhmj_13.556,sā rājabhavane jātavisrambhājījanatsutam / tatputratulyajanmā ca putro 'bhūttasya bhūbhujaḥ,सा राजभवने जातविस्रम्भाजीजनत्सुतम् / तत्पुत्रतुल्यजन्मा च पुत्रो ऽभूत्तस्य भूभुजः
+bhmj_13.557,vitīrya sāgaradvīpasaṃjātaṃ sā phaladvayam / svaputraṃ rājupatraṃ ca bālye 'pi balinau vyadhāt,वितीर्य सागरद्वीपसंजातं सा फलद्वयम् / स्वपुत्रं राजुपत्रं च बाल्ये ऽपि बलिनौ व्यधात्
+bhmj_13.558,tataḥ kadācidvihagaṃ śiśuṃ rājasuto balī / ādāya kelisaṃsaktaṃ cakāra gatajīvitam,ततः कदाचिद्विहगं शिशुं राजसुतो बली / आदाय केलिसंसक्तं चकार गतजीवितम्
+bhmj_13.559,vilokya nihataṃ putraṃ samabhyetyātha pūtanā / tuṇḍena rājaputrasya kruddhā netre vyadārayat / pratikṛtya nikāreṇa duḥkhitā gantumudyayau,विलोक्य निहतं पुत्रं समभ्येत्याथ पूतना / तुण्डेन राजपुत्रस्य क्रुद्धा नेत्रे व्यदारयत् / प्रतिकृत्य निकारेण दुःखिता गन्तुमुद्ययौ
+bhmj_13.560,vrajantīṃ brahmadattastāṃ harmyādālokya saṃbhramāt / vidāritākṣaṃ putraṃ ca jagādācchādya vikriyām,व्रजन्तीं ब्रह्मदत्तस्तां हर्म्यादालोक्य संभ्रमात् / विदारिताक्षं पुत्रं च जगादाच्छाद्य विक्रियाम्
+bhmj_13.561,apakāre pratikṛte vairaṃ vaireṇa pātitam / kopaḥ sāmyādapakrānto mā gamaḥ putri pūtane,अपकारे प्रतिकृते वैरं वैरेण पातितम् / कोपः साम्यादपक्रान्तो मा गमः पुत्रि पूतने
+bhmj_13.562,tacchrutvovāca vihagī nedānīmasti saṃgatam / kṛtapratikṛtaṃ vairamabhyāsāddviguṇaṃ bhavet,तच्छ्रुत्वोवाच विहगी नेदानीमस्ति संगतम् / कृतप्रतिकृतं वैरमभ्यासाद्द्विगुणं भवेत्
+bhmj_13.563,śrutvā ca guruvṛddhebhyaḥ purāṇamapi vismṛtam / sahasā navatāṃ yāti vairaṃ koṭaravahnivat,श्रुत्वा च गुरुवृद्धेभ्यः पुराणमपि विस्मृतम् / सहसा नवतां याति वैरं कोटरवह्निवत्
+bhmj_13.564,kṛtāpakāre viśvāsaṃ mohādyo yāti bāliśaḥ / sa vismṛtātmā sahasā yāti kālavidheyatām,कृतापकारे विश्वासं मोहाद्यो याति बालिशः / स विस्मृतात्मा सहसा याति कालविधेयताम्
+bhmj_13.565,gīteneva kuraṅgāṇamāmiṣeṇeva pakṣiṇām / baḍiśeneva matsyānāṃ viśvāsanavyathā nṛṇām,गीतेनेव कुरङ्गाणमामिषेणेव पक्षिणाम् / बडिशेनेव मत्स्यानां विश्वासनव्यथा नृणाम्
+bhmj_13.566,priyavādyairvibhinnānāṃ saṃśleṣaḥ kila durlabhaḥ / muktāphalānāṃ bhagnānāṃ jatuleśairna saṃdhayaḥ,प्रियवाद्यैर्विभिन्नानां संश्लेषः किल दुर्लभः / मुक्ताफलानां भग्नानां जतुलेशैर्न संधयः
+bhmj_13.567,dhiktaṃ kudeśaḥ yatrātmā na śete 'śāṅkitaḥ sukham / pravādaḥ kila satyo 'yaṃ yadātmārthe mahīṃ tyajet,धिक्तं कुदेशः यत्रात्मा न शेते ऽशाङ्कितः सुखम् / प्रवादः किल सत्यो ऽयं यदात्मार्थे महीं त्यजेत्
+bhmj_13.568,iti bruvāṇā sā rājñā prārthitāpi punaḥ punaḥ / aviśvāsabhayātprāyāttyaktvā praṇayagauravam,इति ब्रुवाणा सा राज्ञा प्रार्थितापि पुनः पुनः / अविश्वासभयात्प्रायात्त्यक्त्वा प्रणयगौरवम्
+bhmj_13.569,***** brahmadattapūtanāsaṃvādaḥ || 34 || ***** āpatkāle ghṛṇāṃ tyaktvā kṛtasneheṣu gauravaiḥ / pratikūleṣu varteta pratikūlataraṃ dhiyā,***** ब्रह्मदत्तपूतनासंवादः ॥ ३४ ॥ ***** आपत्काले घृणां त्यक्त्वा कृतस्नेहेषु गौरवैः / प्रतिकूलेषु वर्तेत प्रतिकूलतरं धिया
+bhmj_13.570,rājñā śatruntapākhyena vṛttiṃ nītiṃ ca bhūbhujām / kaṇiṅkanāmā nītijñaḥ purā pṛṣṭo 'bravīnmuniḥ,राज्ञा शत्रुन्तपाख्येन वृत्तिं नीतिं च भूभुजाम् / कणिङ्कनामा नीतिज्ञः पुरा पृष्टो ऽब्रवीन्मुनिः
+bhmj_13.571,mūlacchedaṃ ripoḥ kuryādathavā na prakopayet / anyathāsau vināśāya pādaspṛṣṭa ivoragaḥ,मूलच्छेदं रिपोः कुर्यादथवा न प्रकोपयेत् / अन्यथासौ विनाशाय पादस्पृष्ट इवोरगः
+bhmj_13.572,janaṃ viśvasayedvācā śaucaṃ dambhena darśayet / pragāṇaiḥ śapathaiḥ śāstraiḥ śatruṃ seveta śambaraiḥ,जनं विश्वसयेद्वाचा शौचं दम्भेन दर्शयेत् / प्रगाणैः शपथैः शास्त्रैः शत्रुं सेवेत शम्बरैः
+bhmj_13.573,atītaśāntaye snehai samaṃ jaḍamanāgataiḥ / pratyakṣairupapatraiśca piṇḍitaiḥ phalavarjitaiḥ,अतीतशान्तये स्नेहै समं जडमनागतैः / प्रत्यक्षैरुपपत्रैश्च पिण्डितैः फलवर्जितैः
+bhmj_13.574,tūlavatsahasā kṣipraṃ jvaledavasare kvacit / mandapratāpo dhūmāṅko na bhaveddrumavahnivat,तूलवत्सहसा क्षिप्रं ज्वलेदवसरे क्वचित् / मन्दप्रतापो धूमाङ्को न भवेद्द्रुमवह्निवत्
+bhmj_13.575,prayojanārthinaḥ kuryādāśābandhānsadā madā / na hi kaścitkṛte kārye kartāramanumanyate,प्रयोजनार्थिनः कुर्यादाशाबन्धान्सदा मदा / न हि कश्चित्कृते कार्ये कर्तारमनुमन्यते
+bhmj_13.576,lokāpavādādudvego mārdavaṃ cirakāritam / asaṃvṛttiḥ svamantre vā mūlacchedor'thasaṃpadām,लोकापवादादुद्वेगो मार्दवं चिरकारितम् / असंवृत्तिः स्वमन्त्रे वा मूलच्छेदोर्ऽथसंपदाम्
+bhmj_13.577,prasupto badhiro 'ndho vā kāle syātsvārthasiddhaye / prapātamadhuvattiṣṭeddurlabhaḥ sarvadehinām,प्रसुप्तो बधिरो ऽन्धो वा काले स्यात्स्वार्थसिद्धये / प्रपातमधुवत्तिष्टेद्दुर्लभः सर्वदेहिनाम्
+bhmj_13.578,dāruṇaḥ syānmukhe svādurguḍalipta ivopalaḥ / viśedantaśca śatrūṇāṃ madhudigdha iva kṣuraḥ,दारुणः स्यान्मुखे स्वादुर्गुडलिप्त इवोपलः / विशेदन्तश्च शत्रूणां मधुदिग्ध इव क्षुरः
+bhmj_13.579,dīrghamāśāmiṣaṃ dātuṃ cintayejjñānasaṃgraham / āśāṃ nighnairnamittaiśca hetubhiśca tathā vadet,दीर्घमाशामिषं दातुं चिन्तयेज्ज्ञानसंग्रहम् / आशां निघ्नैर्नमित्तैश्च हेतुभिश्च तथा वदेत्
+bhmj_13.580,na yathā ratimāyāti saṃvatsaraśatairapi / atṛptijanakā prītirdadyātsvasyāntaraṃ nṛṇām,न यथा रतिमायाति संवत्सरशतैरपि / अतृप्तिजनका प्रीतिर्दद्यात्स्वस्यान्तरं नृणाम्
+bhmj_13.581,kākavatpariśaṅkena nāśayenmṛgamugdhatām / cārairbhavecca sarvajñaḥ praharedvyasane ripau,काकवत्परिशङ्केन नाशयेन्मृगमुग्धताम् / चारैर्भवेच्च सर्वज्ञः प्रहरेद्व्यसने रिपौ
+bhmj_13.582,pūrvaṃ māyābhighātī syāddhataṃ śocetsvabandhuvat / na kuryānniṣphalaṃ vairaṃ na haredapyapuṣkalam,पूर्वं मायाभिघाती स्याद्��तं शोचेत्स्वबन्धुवत् / न कुर्यान्निष्फलं वैरं न हरेदप्यपुष्कलम्
+bhmj_13.583,dantānāṃ śātanaṃ mithyā śuṣkāsthiparicarvaṇam / śṛṇavadvyādhivaccheṣaṃ na śatroḥ parivarjayet,दन्तानां शातनं मिथ्या शुष्कास्थिपरिचर्वणम् / शृणवद्व्याधिवच्छेषं न शत्रोः परिवर्जयेत्
+bhmj_13.584,api putraṃ svayaṃ hanyādarthavighnavidhāyinam / gṛdhravaddīrghadarśī syādbakavatkapaṭavrataḥ,अपि पुत्रं स्वयं हन्यादर्थविघ्नविधायिनम् / गृध्रवद्दीर्घदर्शी स्याद्बकवत्कपटव्रतः
+bhmj_13.585,śārdūlavanmahotsāhaḥ kuṭilaśca bhujaṅgavat / bhedanāya sadā kuryātpareṣāṃ paurasāntvanam,शार्दूलवन्महोत्साहः कुटिलश्च भुजङ्गवत् / भेदनाय सदा कुर्यात्परेषां पौरसान्त्वनम्
+bhmj_13.586,gaṇāṃścopajapetpūrvaṃ dhanairākṛṣya vallabhān / paṇḍitairvairamutpādya na niḥśaṅkaḥ sukhaṃ caret,गणांश्चोपजपेत्पूर्वं धनैराकृष्य वल्लभान् / पण्डितैर्वैरमुत्पाद्य न निःशङ्कः सुखं चरेत्
+bhmj_13.587,etadbuddhvaiva nikhila nanu seveta sajjanam / suverarājaḥ śrutvaitadbhāradvājena bhāṣitam / kaṇiṅkakhyena muninā babhūva nayakovidaḥ,एतद्बुद्ध्वैव निखिल ननु सेवेत सज्जनम् / सुवेरराजः श्रुत्वैतद्भारद्वाजेन भाषितम् / कणिङ्कख्येन मुनिना बभूव नयकोविदः
+bhmj_13.588,***** kaṇiṅkopākhyānam || 35 || ***** āpadaṃ kāladaurātmyāddevadoṣeṇa vā budhaḥ / saṃprāpto daivadiṣṭādvā dhiyā varteta saṃkaṭe,***** कणिङ्कोपाख्यानम् ॥ ३५ ॥ ***** आपदं कालदौरात्म्याद्देवदोषेण वा बुधः / संप्राप्तो दैवदिष्टाद्वा धिया वर्तेत संकटे
+bhmj_13.589,ayameva sadopāyo bhāvi kalyāṇasaṃpadām / trivargasādhanaṃ dehaṃ rakṣedāpatsu yadbudhaḥ,अयमेव सदोपायो भावि कल्याणसंपदाम् / त्रिवर्गसाधनं देहं रक्षेदापत्सु यद्बुधः
+bhmj_13.590,anāvṛṣṭihate kāle purā dvādaśavārṣike / kathāśeṣeṣu toyeṣu durbhikṣakṣapite jane,अनावृष्टिहते काले पुरा द्वादशवार्षिके / कथाशेषेषु तोयेषु दुर्भिक्षक्षपिते जने
+bhmj_13.591,utsanne dharmasaṃtāne śavākīrṇe mahītale / tyaktvāgnidaivatāḥ sarve munayo luptasaṃyamāḥ,उत्सन्ने धर्मसंताने शवाकीर्णे महीतले / त्यक्त्वाग्निदैवताः सर्वे मुनयो लुप्तसंयमाः
+bhmj_13.592,babhramurnaṣṭasaṃketā nirdagdhāśramakānanāḥ / viśvāmitro 'tha vicarannavāpa śvapacālayam,बभ्रमुर्नष्टसंकेता निर्दग्धाश्रमकाननाः / विश्वामित्रो ऽथ विचरन्नवाप श्वपचालयम्
+bhmj_13.593,kṛttaprāṇivasāvisraṃ śuṣkamāṃsāsthibhālikam / āyāsaniyamāvāsaṃ śvacarmāstīrṇapakkaṇam,कृत्तप्राणिवसाविस्रं शुष्कमांसास्थिभालिकम् / आयासनियमावासं श्वचर्मास्तीर्णपक्कणम्
+bhmj_13.594,śoṇitāpūrṇapiṭharaṃ saramāsaṅgasaṃkulam / snāyupralambasaṃbādhaṃ kaṅkālaśakalākulam,शोणितापूर्णपिठरं सरमासङ्गसंकुलम् / स्नायुप्रलम्बसंबाधं कङ्कालशकलाकुलम्
+bhmj_13.595,kṣutkṣāmakukṣistatrāpi munirbhikṣāmayācata / arthamāno 'pi sa yadā tato lobhena kiṃcana,क्षुत्क्षामकुक्षिस्तत्रापि मुनिर्भिक्षामयाचत / अर्थमानो ऽपि स यदा ततो लोभेन किंचन
+bhmj_13.596,tadā kṛcchrāṃ daśāṃ yātaḥ papāta bhuvi mūrchitaḥ / so 'cintayadaho kaṣṭamiyamāpadupasthitā,तदा कृच्छ्रां दशां यातः पपात भुवि मूर्छितः / सो ऽचिन्तयदहो कष्टमियमापदुपस्थिता
+bhmj_13.597,śvamāṃsaleśamathavā harāmi niśi cauravat / prāṇārthī sarvamādadyātsarvataḥ sthitiviplave,श्वमांसलेशमथवा हरामि निशि चौरवत् / प्राणार्थी सर्वमादद्यात्सर्वतः स्थितिविप्लवे
+bhmj_13.598,āpadi prāṇarakṣā hi dharmasya prathamāṅkuraḥ / etaccintayatastasya kṛṣṇarātriḥ pravartitā,आपदि प्राणरक्षा हि धर्मस्य प्रथमाङ्कुरः / एतच्चिन्तयतस्तस्य कृष्णरात्रिः प्रवर्तिता
+bhmj_13.599,śvapākavañcitānekakākapakṣairivāvṛtā / sa saktikāṃ snāyutattrīṃ lambamānāṃ vicintya saḥ,श्वपाकवञ्चितानेककाकपक्षैरिवावृता / स सक्तिकां स्नायुतत्त्रीं लम्बमानां विचिन्त्य सः
+bhmj_13.600,kuṭīdvāraṃ śanaiḥ prāpya sakampo hartumudyayau / antaḥ prasupto nirnidraḥ śleṣmavyālagnalocanaḥ,कुटीद्वारं शनैः प्राप्य सकम्पो हर्तुमुद्ययौ / अन्तः प्रसुप्तो निर्निद्रः श्लेष्मव्यालग्नलोचनः
+bhmj_13.601,vṛddhaḥ śvajīvī provāca taṃ kāsoddhargharasvaraḥ / snāyurākṛṣyate kena nāsmi nidrāvaśaṃ gataḥ,वृद्धः श्वजीवी प्रोवाच तं कासोद्धर्घरस्वरः / स्नायुराकृष्यते केन नास्मि निद्रावशं गतः
+bhmj_13.602,eṣa śastreṇa sahasā hanyate yo 'tra lambate / viśvāmitro niśamyaitattamūce durbalasvaraḥ,एष शस्त्रेण सहसा हन्यते यो ऽत्र लम्बते / विश्वामित्रो निशम्यैतत्तमूचे दुर्बलस्वरः
+bhmj_13.603,kauśiko 'haṃ muniḥ prāṇarakṣāyai cauratāṃ gataḥ / alabdhabhaikṣaḥ kṣutkṣāmo harāmyenāṃ śvajāghanīm,कौशिको ऽहं मुनिः प्राणरक्षायै चौरतां गतः / अलब्धभैक्षः क्षुत्क्षामो हराम्येनां श्वजाघनीम्
+bhmj_13.604,adharmo nāturasyāsti ghoraṃ kṛcchraṃ gatasya ca / mūlaṃ ca jīvo dharmasya tasminnāpatsu rakṣyate,अधर्मो नातुरस्यास्ति घोरं कृच्छ्रं गतस्य च / मूलं च जीवो धर्मस्य तस्मिन्नापत्सु रक्ष्यते
+bhmj_13.605,pravartante punaḥ sarvāḥ sadācārocitāḥ kriyāḥ / ityukto muninā vṛddhaḥ samutthāya jagāda saḥ,प्रवर्तन्ते पुनः सर्वाः सदाचारोचिताः क्रियाः / इत्युक्तो मुनिना वृद्धः समुत्थाय जगाद सः
+bhmj_13.606,aho nu bhagavanprāṇalobhātpāpaṃ praśaṃsasi / yuṣmābhireva vihito bhakṣyābhakṣyeṣu nirṇayaḥ,अहो नु भगवन्प्राणलोभात्पापं प्रशंससि / युष्माभिरेव विहितो भक्ष्याभक्ष्येषु निर्णयः
+bhmj_13.607,sa kathaṃ jīvitabhraṃśabhayātpāpe pravartase / na vārayāmi te māṃsaṃ vitarāmi na te svayam,स कथं जीवितभ्रंशभयात्पापे प्रवर्तसे / न वारयामि ते मांसं वितरामि न ते स्वयम्
+bhmj_13.608,vaktāsi sarvadharmāṇāṃ mohānmā nirayaṃ gamaḥ / etatsa muninākarṇya jagāda praskhalanmuhuḥ,वक्तासि सर्वधर्माणां मोहान्मा निरयं गमः / एतत्स मुनिनाकर्ण्य जगाद प्रस्खलन्मुहुः
+bhmj_13.609,yasmiṃstapaśca satyaṃ ca svajñāna ca pratiṣṭhitam / śarīre rakṣite tasminsarvaṃ bhavati rakṣitam,यस्मिंस्तपश्च सत्यं च स्वज्ञान च प्रतिष्ठितम् / शरीरे रक्षिते तस्मिन्सर्वं भवति रक्षितम्
+bhmj_13.610,abhakṣyaṃ bhakṣayitvāpi vimuktaḥ prāṇasaṃśayāt / vratatīrtheṣu puṇyena kṣapayiṣyāmi pātakam,अभक्ष्यं भक्षयित्वापि विमुक्तः प्राणसंशयात् / व्रततीर्थ���षु पुण्येन क्षपयिष्यामि पातकम्
+bhmj_13.611,ityuktvā tāṃ samādāya yayau tūrṇaṃ śvajāghanīm / asminnavasare meghā vavarṣuḥ sasyasaṃpadaḥ,इत्युक्त्वा तां समादाय ययौ तूर्णं श्वजाघनीम् / अस्मिन्नवसरे मेघा ववर्षुः सस्यसंपदः
+bhmj_13.612,ityevaṃ prāṇarakṣāyai munināpyatigarhite / śvamāṃse vihitā buddhistasmāttrāyeta jīvitam,इत्येवं प्राणरक्षायै मुनिनाप्यतिगर्हिते / श्वमांसे विहिता बुद्धिस्तस्मात्त्रायेत जीवितम्
+bhmj_13.613,***** viśvāmitraśvapacasaṃvādaḥ || 36 || ***** dharmasūnurniśamyaitadbhīṣmaṃ papraccha vismitaḥ / pitāmaha gatiṃ brūhi śaraṇāgatarakṣiṇām,***** विश्वामित्रश्वपचसंवादः ॥ ३६ ॥ ***** धर्मसूनुर्निशम्यैतद्भीष्मं पप्रच्छ विस्मितः / पितामह गतिं ब्रूहि शरणागतरक्षिणाम्
+bhmj_13.614,etatpṛṣṭo nṛpatinā prāha śantanunandanaḥ / pṛṣṭaḥ pūrvaṃ jagādedaṃ mucukundena bhārgavaḥ,एतत्पृष्टो नृपतिना प्राह शन्तनुनन्दनः / पृष्टः पूर्वं जगादेदं मुचुकुन्देन भार्गवः
+bhmj_13.615,vipule durdināyāse lubdhakaḥ kānane purā / śītasaṃpiṇḍito rātrau mūle suṣvāpa śākhinaḥ,विपुले दुर्दिनायासे लुब्धकः कानने पुरा / शीतसंपिण्डितो रात्रौ मूले सुष्वाप शाखिनः
+bhmj_13.616,skande viṭapinastasya kapotaḥ kṛtasaṃśrayaḥ / vāsarānte 'pi nāyātāṃ smṛtvā bhāryāmatapyata,स्कन्दे विटपिनस्तस्य कपोतः कृतसंश्रयः / वासरान्ते ऽपि नायातां स्मृत्वा भार्यामतप्यत
+bhmj_13.617,vilalāpa sa saṃtaptaḥ priyāvirahakātaraḥ / kapotī tacca śuśrāva baddhā vyādhena pañjare,विललाप स संतप्तः प्रियाविरहकातरः / कपोती तच्च शुश्राव बद्धा व्याधेन पञ्जरे
+bhmj_13.618,sā tamūce sukṛtino na prayānti viṣaṇṇatām / prathamaṃ sukṛtametaccharaṇāgatarakṣaṇam,सा तमूचे सुकृतिनो न प्रयान्ति विषण्णताम् / प्रथमं सुकृतमेतच्छरणागतरक्षणम्
+bhmj_13.619,lubdhako vṛkṣamūle 'sminsupto hyasmai yathocitam / pūjāṃ vidhatsva śītārtaḥ śaraṇaṃ hyeṣa vāñchati,लुब्धको वृक्षमूले ऽस्मिन्सुप्तो ह्यस्मै यथोचितम् / पूजां विधत्स्व शीतार्तः शरणं ह्येष वाञ्छति
+bhmj_13.620,prayasyā vacanaṃ śrutvā lubdhakaṃ vihago 'bravīt / bhadra madgṛhamāpto 'si vitarāmi tavepsitam,प्रयस्या वचनं श्रुत्वा लुब्धकं विहगो ऽब्रवीत् / भद्र मद्गृहमाप्तो ऽसि वितरामि तवेप्सितम्
+bhmj_13.621,śītārditastadākarṇya lubdhakastamayācata / vahniṃ so 'pi khagastūrṇaṃ mānināya divo 'ntikam,शीतार्दितस्तदाकर्ण्य लुब्धकस्तमयाचत / वह्निं सो ऽपि खगस्तूर्णं मानिनाय दिवो ऽन्तिकम्
+bhmj_13.622,tṛṇaparṇasusiddhe 'gnau jvalite lubdhakastataḥ / vinaṣṭaśītaḥ kṣutkṣāmastamayācata bhojanam,तृणपर्णसुसिद्धे ऽग्नौ ज्वलिते लुब्धकस्ततः / विनष्टशीतः क्षुत्क्षामस्तमयाचत भोजनम्
+bhmj_13.623,māṃ bhakṣayeti kāruṇyānnigadya vihagaḥ svayam / viveśa vahniṃ tadaddṛṣṭvā vyādho 'pyanuśayaṃ yayau,मां भक्षयेति कारुण्यान्निगद्य विहगः स्वयम् / विवेश वह्निं तदद्दृष्ट्वा व्याधो ऽप्यनुशयं ययौ
+bhmj_13.624,sa tyaktvā kūṭayantrāṇi samutpāṭya ca pañjaram / viraktaḥ kānanaṃ prāyādvihitānaśanavrataḥ,स त्यक्त्वा कूटयन्त्राणि समुत्पाट्य च पञ्जरम् / विरक्तः काननं प्रायाद्विहितानशनव्रतः
+bhmj_13.625,kapote tridivaṃ yāte vimānenārkavarcasā / bhartāramanuśocantī kapotī vahnimāviśat,कपोते त्रिदिवं याते विमानेनार्कवर्चसा / भर्तारमनुशोचन्ती कपोती वह्निमाविशत्
+bhmj_13.626,tasyāṃ nivasamānāyāṃ bhartrā saha surālaye / dāvānale tanuṃ tyaktvā lubdhako 'pi divaṃ yayau,तस्यां निवसमानायां भर्त्रा सह सुरालये / दावानले तनुं त्यक्त्वा लुब्धको ऽपि दिवं ययौ
+bhmj_13.627,***** lubdhakakapotīyam || 37 || ***** pāpamarjitamajñānātkathaṃ naśyati dehinām / pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇeti punaḥ śāntanavo 'bravīt,***** लुब्धककपोतीयम् ॥ ३७ ॥ ***** पापमर्जितमज्ञानात्कथं नश्यति देहिनाम् / पृष्टो युधिष्ठिरेणेति पुनः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.628,indotākhyaṃ munivaraṃ rājā pārikṣitiḥ purā / brahmahatyākulaḥ prāyādviśvastaḥ śaraṇaṃ vane,इन्दोताख्यं मुनिवरं राजा पारिक्षितिः पुरा / ब्रह्महत्याकुलः प्रायाद्विश्वस्तः शरणं वने
+bhmj_13.629,muhustena nirasto 'pi pāpasaṃsargabhīruṇā / nināya karuṇairvākyaistaṃ rājā karuṇārdratām,मुहुस्तेन निरस्तो ऽपि पापसंसर्गभीरुणा / निनाय करुणैर्वाक्यैस्तं राजा करुणार्द्रताम्
+bhmj_13.630,tasya kīrtayataḥ pāpaṃ taptasyānuśayāgninā / tīrthāplutasya śanakaiḥ sa muniryājako 'bhavat,तस्य कीर्तयतः पापं तप्तस्यानुशयाग्निना / तीर्थाप्लुतस्य शनकैः स मुनिर्याजको ऽभवत्
+bhmj_13.631,aśvamedhena vidhivatpūtātmā so 'tha bhūpatiḥ / tāritaḥ kilbiṣāddhorādindotena kṛpālunā,अश्वमेधेन विधिवत्पूतात्मा सो ऽथ भूपतिः / तारितः किल्बिषाद्धोरादिन्दोतेन कृपालुना
+bhmj_13.632,***** indotapārikṣitīyam || 38 || ***** vyayasāyena buddhyā ca niścayena ca dehinaḥ / taranti narakaṃ bālaṃ śuśucurbāndhavāḥ purā,***** इन्दोतपारिक्षितीयम् ॥ ३८ ॥ ***** व्ययसायेन बुद्ध्या च निश्चयेन च देहिनः / तरन्ति नरकं बालं शुशुचुर्बान्धवाः पुरा
+bhmj_13.633,tānsametyābravīdgṛdhro gamyatāṃ tyajyatāṃ śiśuḥ / imāmavasthāṃ paryante ko nāma na gamiṣyati,तान्समेत्याब्रवीद्गृध्रो गम्यतां त्यज्यतां शिशुः / इमामवस्थां पर्यन्ते को नाम न गमिष्यति
+bhmj_13.634,mā tiṣṭhata ciraṃ ghore śmaśāne pretabāndhavāḥ / iha martyasahasrāṇi yayuryāsyanti ca kṣayam,मा तिष्ठत चिरं घोरे श्मशाने प्रेतबान्धवाः / इह मर्त्यसहस्राणि ययुर्यास्यन्ति च क्षयम्
+bhmj_13.635,śrutvaitadbālakaṃ tyaktvā śanaistāngantumudyatām / uvāca jambuko 'bhyetya dhigyuṣmānnirghṛṇāśayān,श्रुत्वैतद्बालकं त्यक्त्वा शनैस्तान्गन्तुमुद्यताम् / उवाच जम्बुको ऽभ्येत्य धिग्युष्मान्निर्घृणाशयान्
+bhmj_13.636,aho nu dāruṇā yūyaṃ tyaktvā gacchanti ye sutam / gatāsavo 'pi jīvanti kadācitsuptabhautikāḥ,अहो नु दारुणा यूयं त्यक्त्वा गच्छन्ति ये सुतम् / गतासवो ऽपि जीवन्ति कदाचित्सुप्तभौतिकाः
+bhmj_13.637,kiṃta vo bhayaṃ śmaśāne 'sminyāto 'staṃ na divākaraḥ / tiraścāmapi bāle 'smiñjāyate karuṇākaṇaḥ,किंत वो भयं श्मशाने ऽस्मिन्यातो ऽस्तं न दिवाकरः / तिरश्चामपि बाले ऽस्मिञ्जायते करुणाकणः
+bhmj_13.638,śṛgāleneti gadite punaḥ śavabhṛtaśca tān / gṛdhro jagāda citraṃ vo jambukasya girā bhramaḥ,शृगालेनेति गदिते पुनः शवभृतश्च तान् / गृध्रो जगाद चित्रं वो जम्बुकस्य गिरा भ्रमः
+bhmj_13.639,jīvaratnabhṛto yūyaṃ kāṣṭhaloṣṭhopamākṛteḥ / snehena pātajīvasya śiśoḥ kiṃ yāta mūḍhatām,जीवरत्नभृतो यूयं काष्ठलोष्ठोपमाकृतेः / स्नेहेन पातजीवस्य शिशोः किं यात मूढताम्
+bhmj_13.640,vanaṃ vrajata vairāgyāttapaḥ kuruta vā mahat / viyogasāre saṃsāre satyānnānyatparāyaṇam,वनं व्रजत वैराग्यात्तपः कुरुत वा महत् / वियोगसारे संसारे सत्यान्नान्यत्परायणम्
+bhmj_13.641,anyena vartmanā putraḥ pitā cānyena gacchati / svakarmabhiḥ pare loke tyajata snehavikriyām,अन्येन वर्त्मना पुत्रः पिता चान्येन गच्छति / स्वकर्मभिः परे लोके त्यजत स्नेहविक्रियाम्
+bhmj_13.642,yāntyeva vṛddhāstaruṇā bālā garbhagatāstathā / kriyate kiṃ vicāro 'sti na kālasya pramāthinaḥ,यान्त्येव वृद्धास्तरुणा बाला गर्भगतास्तथा / क्रियते किं विचारो ऽस्ति न कालस्य प्रमाथिनः
+bhmj_13.643,bandhūnāmidamānṛṇyaṃ sthitijñānaṃ pracakṣate / mṛtaḥ pralāpaṃ bāṣpaṃ ca na śṛṇoti na paśyati,बन्धूनामिदमानृण्यं स्थितिज्ञानं प्रचक्षते / मृतः प्रलापं बाष्पं च न शृणोति न पश्यति
+bhmj_13.644,vatsarāṇāṃ sahasraṃ me sāgraṃ jātasya vartate / nirgatāsurmayā dṛṣṭaḥ pralāpairnotthitaḥ kvacit,वत्सराणां सहस्रं मे साग्रं जातस्य वर्तते / निर्गतासुर्मया दृष्टः प्रलापैर्नोत्थितः क्वचित्
+bhmj_13.645,ityuktvā virate gṛdhre gomāyuḥ punarabravīt / dayāṃ kuruta kānte 'sminbāle kamalalocane,इत्युक्त्वा विरते गृध्रे गोमायुः पुनरब्रवीत् / दयां कुरुत कान्ते ऽस्मिन्बाले कमललोचने
+bhmj_13.646,śambukasya vadhātpūrvaṃ mṛto 'pi brāhmaṇātmajaḥ / daśakaṇṭhadviṣo rājye jīvitaṃ prāpa durlabham,शम्बुकस्य वधात्पूर्वं मृतो ऽपि ब्राह्मणात्मजः / दशकण्ठद्विषो राज्ये जीवितं प्राप दुर्लभम्
+bhmj_13.647,karābhyāṃ śiśunānena vitīrṇaṃ salilāñjalim / kadācitpāsyati pitā sukṛtī paralokagaḥ,कराभ्यां शिशुनानेन वितीर्णं सलिलाञ्जलिम् / कदाचित्पास्यति पिता सुकृती परलोकगः
+bhmj_13.648,bhāṣite jambukeneti gṛdhraḥ punaruvāca tān / santaḥ śokāmaye nṝṇāṃ na praśaṃsanti bheṣajam,भाषिते जम्बुकेनेति गृध्रः पुनरुवाच तान् / सन्तः शोकामये नॄणां न प्रशंसन्ति भेषजम्
+bhmj_13.649,dinānte dāruṇatarā bhavatyeṣā śmaśānabhūḥ / kaṅkālamālākalitairbhūtavetālamaṇḍalaiḥ,दिनान्ते दारुणतरा भवत्येषा श्मशानभूः / कङ्कालमालाकलितैर्भूतवेतालमण्डलैः
+bhmj_13.650,kṣaṇena hi na gīryante sahasrāṇi bhavādṛśām / mā kurudhvaṃ prayāse 'sminvyasane kalahe matim / vapuṣāṃ jīvitānāṃ ca gatānāmagamaḥ kutaḥ,क्षणेन हि न गीर्यन्ते सहस्राणि भवादृशाम् / मा कुरुध्वं प्रयासे ऽस्मिन्व्यसने कलहे मतिम् / वपुषां जीवितानां च गतानामगमः कुतः
+bhmj_13.651,iti gṛdhrasya vacasā nivṛttānvīkṣya bāndhavān / uvācābhyetya gomāyuḥ punaḥ svārthaikapaṇḍitaḥ,इति गृध्रस्य वचसा निवृत्तान्वीक्ष्य बान्धवान् / उवाचाभ्येत्य गोमायुः पुनः स्वार्थैकपण्डितः
+bhmj_13.652,abāndhave 'sminnadhunā na saṃsāre matirmama / gacchanti kāṣṭhavattyaktvā putrakaṃ yatra mānuṣāḥ,अबान्धवे ऽस��मिन्नधुना न संसारे मतिर्मम / गच्छन्ति काष्ठवत्त्यक्त्वा पुत्रकं यत्र मानुषाः
+bhmj_13.653,vṛddhaḥ prayātyātmabhayādvijane tyajyate śiśuḥ / ko 'sminpratyayamādhattāṃ janaḥ svārthapare jane,वृद्धः प्रयात्यात्मभयाद्विजने त्यज्यते शिशुः / को ऽस्मिन्प्रत्ययमाधत्तां जनः स्वार्थपरे जने
+bhmj_13.654,ityūcatustau bhakṣyārthaṃ kṣutkṣāmau gṛdhrajambukau / divā gṛdhrasya bhojyaṃ yadrātrau gomāyukasya tat,इत्यूचतुस्तौ भक्ष्यार्थं क्षुत्क्षामौ गृध्रजम्बुकौ / दिवा गृध्रस्य भोज्यं यद्रात्रौ गोमायुकस्य तत्
+bhmj_13.655,atrāntare samabhyetya bhagavānambikāsutaḥ / svecchāvihārī varadastaṃ bālakamajīvayat,अत्रान्तरे समभ्येत्य भगवानम्बिकासुतः / स्वेच्छाविहारी वरदस्तं बालकमजीवयत्
+bhmj_13.656,śatāyuṣaṃ skandavarātte yayuḥ prāpya taṃ sutam / prāpatuśceśvaradṛśā kuśalaṃ gṛdhrajambukau,शतायुषं स्कन्दवरात्ते ययुः प्राप्य तं सुतम् / प्रापतुश्चेश्वरदृशा कुशलं गृध्रजम्बुकौ
+bhmj_13.657,ityanirvedaśīlānāṃ dhīmatāṃ vyavasāyinām / abhīpsitāni sahasā sidhyantīśvaraśāsanāt,इत्यनिर्वेदशीलानां धीमतां व्यवसायिनाम् / अभीप्सितानि सहसा सिध्यन्तीश्वरशासनात्
+bhmj_13.658,***** gṛdhragomāyusaṃvādaḥ || 39 || ***** na kuryādbalinā vairaṃ durbalo darpamāśritaḥ / vinaṣṭaḥ spardhayā vāyormahāñśalmalipādapaḥ,***** गृध्रगोमायुसंवादः ॥ ३९ ॥ ***** न कुर्याद्बलिना वैरं दुर्बलो दर्पमाश्रितः / विनष्टः स्पर्धया वायोर्महाञ्शल्मलिपादपः
+bhmj_13.659,vistīrṇaśākhāvipulaḥ saṃtaptādhvanyasaṃśrayaḥ / babhūva himavatprasthe śalmaliścumbitāmbaraḥ,विस्तीर्णशाखाविपुलः संतप्ताध्वन्यसंश्रयः / बभूव हिमवत्प्रस्थे शल्मलिश्चुम्बिताम्बरः
+bhmj_13.660,papraccha nāradaḥ prītyā taṃ yadṛcchāgato muniḥ / aho nu tava nīrandhrāḥ pattrapuṣpaphalaśriyaḥ,पप्रच्छ नारदः प्रीत्या तं यदृच्छागतो मुनिः / अहो नु तव नीरन्ध्राः पत्त्रपुष्पफलश्रियः
+bhmj_13.661,manye tava paraṃ mittraṃ vāyuryenāsi rakṣyase / taravastadbalākrāntā viśīryante patanti ca,मन्ये तव परं मित्त्रं वायुर्येनासि रक्ष्यसे / तरवस्तद्बलाक्रान्ता विशीर्यन्ते पतन्ति च
+bhmj_13.662,śrutvaitadūce darpāndhaḥ śalmaliḥ skandabandhuraḥ / cittraṃ mune na jānīṣe bale tulyo na me 'nilaḥ,श्रुत्वैतदूचे दर्पान्धः शल्मलिः स्कन्दबन्धुरः / चित्त्रं मुने न जानीषे बले तुल्यो न मे ऽनिलः
+bhmj_13.663,katthanenetyabhihite bahuśastena śākhinā / tadeva nārado gatvā pavanāya nyavedayat,कत्थनेनेत्यभिहिते बहुशस्तेन शाखिना / तदेव नारदो गत्वा पवनाय न्यवेदयत्
+bhmj_13.664,tadgirā krodhavidhuraḥ sphāraḥ pralayamārutaḥ / śvo draṣṭāsīti taṃ vṛkṣaṃ samabhyetya tadābravīt,तद्गिरा क्रोधविधुरः स्फारः प्रलयमारुतः / श्वो द्रष्टासीति तं वृक्षं समभ्येत्य तदाब्रवीत्
+bhmj_13.665,rajanyāmatha saṃtrāsātsa saṃcintyaiva śalmaliḥ / prabhañjanaṃ mahāvegaṃ dhīmānkhayamaśīryata,रजन्यामथ संत्रासात्स संचिन्त्यैव शल्मलिः / प्रभञ्जनं महावेगं धीमान्खयमशीर्यत
+bhmj_13.666,tataḥ prātaḥ śakalitāśeṣaśākhāsamākulam / apaśyadvāyurabhyetya viśīrṇaṃ śalmaliṃ svayam,ततः प्���ातः शकलिताशेषशाखासमाकुलम् / अपश्यद्वायुरभ्येत्य विशीर्णं शल्मलिं स्वयम्
+bhmj_13.667,aho nu dhanyamantro 'si buddhyā tvaṃ rakṣitastaro / ityuktvā vigatakrodho vāyuḥ prāyādyathāgatam,अहो नु धन्यमन्त्रो ऽसि बुद्ध्या त्वं रक्षितस्तरो / इत्युक्त्वा विगतक्रोधो वायुः प्रायाद्यथागतम्
+bhmj_13.668,***** nāradaśalmalisaṃvādaḥ || 40 || ***** lobhe eva mahatpāpaṃ jñānameva paraṃ mahaḥ / dama eva parā śāntistapa eva paraṃ padam,***** नारदशल्मलिसंवादः ॥ ४० ॥ ***** लोभे एव महत्पापं ज्ञानमेव परं महः / दम एव परा शान्तिस्तप एव परं पदम्
+bhmj_13.669,satyameva paraṃ puṇyaṃ śreyaḥ krodhābhinigrahaḥ / ānṛśaṃsyaṃ paro dharmaḥ sāro 'yaṃ dharmavādinām,सत्यमेव परं पुण्यं श्रेयः क्रोधाभिनिग्रहः / आनृशंस्यं परो धर्मः सारो ऽयं धर्मवादिनाम्
+bhmj_13.670,***** adhyāyaḥ || 41 || ***** śrutismṛtikṛtaistaistaiḥ prāyaścittaiḥ śarīriṇām / kīrtanāttīrthasevābhiḥ pāpaṃ dānaiśca naśyati,***** अध्यायः ॥ ४१ ॥ ***** श्रुतिस्मृतिकृतैस्तैस्तैः प्रायश्चित्तैः शरीरिणाम् / कीर्तनात्तीर्थसेवाभिः पापं दानैश्च नश्यति
+bhmj_13.671,brahmahā dvādaśa samāḥ kapālāṅko vrataṃ caret / saṃmukhaḥ khaḍgalito bhrūṇahā mucyate yudhi,ब्रह्महा द्वादश समाः कपालाङ्को व्रतं चरेत् / संमुखः खड्गलितो भ्रूणहा मुच्यते युधि
+bhmj_13.672,brāhmaṇārthe hatāḥ pāpaṃ taranti gurutalpagāḥ / mucyante sarvapāpebhyo hayamedhena bhūmipāḥ,ब्राह्मणार्थे हताः पापं तरन्ति गुरुतल्पगाः / मुच्यन्ते सर्वपापेभ्यो हयमेधेन भूमिपाः
+bhmj_13.673,***** prāyāścittavidhiḥ || 42 || ***** dharmātmajopadeśeṣu nakulena kathāntare / atha pṛṣṭo 'bravīdbhīṣmaḥ karavālasya saṃbhavam,***** प्रायाश्चित्तविधिः ॥ ४२ ॥ ***** धर्मात्मजोपदेशेषु नकुलेन कथान्तरे / अथ पृष्टो ऽब्रवीद्भीष्मः करवालस्य संभवम्
+bhmj_13.674,asurābhihate kāle himavacchikhare purā / svayaṃbhūrbhagavānkhaṅgo dhātrā dhyātaḥ samāyayau,असुराभिहते काले हिमवच्छिखरे पुरा / स्वयंभूर्भगवान्खङ्गो धात्रा ध्यातः समाययौ
+bhmj_13.675,prāṃśurnīlotpalaśyāmo bhuvanāni vilokayan / sa babhūva trinetrasya brahmavākyātkarāgragaḥ,प्रांशुर्नीलोत्पलश्यामो भुवनानि विलोकयन् / स बभूव त्रिनेत्रस्य ब्रह्मवाक्यात्कराग्रगः
+bhmj_13.676,tena niṣkaṇṭakaṃ kṛtvā rudro raudreṇa katejasā / jagacchivākṛtiḥ paścādbabhūva śaśibhūṣaṇaḥ,तेन निष्कण्टकं कृत्वा रुद्रो रौद्रेण कतेजसा / जगच्छिवाकृतिः पश्चाद्बभूव शशिभूषणः
+bhmj_13.677,taṃ khaḍgaṃ lebhire bhūpā manuprabhṛtayaḥ kramāt / yasya dhārānipātena punarjanma na dehinām,तं खड्गं लेभिरे भूपा मनुप्रभृतयः क्रमात् / यस्य धारानिपातेन पुनर्जन्म न देहिनाम्
+bhmj_13.678,***** khaḍgotpattiḥ || 43 || ***** śrutveti mandiraṃ pārtho gatvā bhīṣmagiraḥ smaran / vidureṇa kathāścakre dharmasarvasvavādinā,***** खड्गोत्पत्तिः ॥ ४३ ॥ ***** श्रुत्वेति मन्दिरं पार्थो गत्वा भीष्मगिरः स्मरन् / विदुरेण कथाश्चक्रे धर्मसर्वस्ववादिना
+bhmj_13.679,teṣāṃ viduraṣaṣṭhānāṃ babhūvurvividhāḥ kathāḥ / śuddhapravṛttadharmāṇāṃ dharmakāmārthasaṃśrayāḥ,तेषां विदुरषष्ठानां बभूवुर्विविधाः कथाः / शुद्धप्रवृत्तधर्माणां धर्मकामार्थसंश्रयाः
+bhmj_13.680,***** ṣaḍgītāḥ || 44 || ***** samabhyetyātha papraccha punarbhīṣmaṃ yudhiṣṭhiraḥ / sauhārdaṃ kena na calediti pṛṣṭo 'bravīcca saḥ,***** षड्गीताः ॥ ४४ ॥ ***** समभ्येत्याथ पप्रच्छ पुनर्भीष्मं युधिष्ठिरः / सौहार्दं केन न चलेदिति पृष्टो ऽब्रवीच्च सः
+bhmj_13.681,kṛtajñaiḥ sādhubhiḥ sabhyaiḥ kulīnairanapāyibhiḥ / satāṃ na naśyati prītirguṇādānaikatatparaiḥ,कृतज्ञैः साधुभिः सभ्यैः कुलीनैरनपायिभिः / सतां न नश्यति प्रीतिर्गुणादानैकतत्परैः
+bhmj_13.682,mitradruhaḥ kṛtaghnāṃśca varjayetkuṭilāśayān / kṛtaghnatāsamaṃ rājanna hi paśyāmi pātakam,मित्रद्रुहः कृतघ्नांश्च वर्जयेत्कुटिलाशयान् / कृतघ्नतासमं राजन्न हि पश्यामि पातकम्
+bhmj_13.683,darpavānmalinācāro vedādhyāpanavarjitaḥ / madhyadeśyo 'sitatanuḥ śīlācāraparāṅmukhaḥ,दर्पवान्मलिनाचारो वेदाध्यापनवर्जितः / मध्यदेश्यो ऽसिततनुः शीलाचारपराङ्मुखः
+bhmj_13.684,gautamo nāma kaluṣo brahmabandhurabhūtpurā / sa vasañśabarīsaktaḥ paryanteṣu dhanārthitām / bibhradbhrāntvā vasumatīṃ sārthabhraṣṭo 'viśadvanam,गौतमो नाम कलुषो ब्रह्मबन्धुरभूत्पुरा / स वसञ्शबरीसक्तः पर्यन्तेषु धनार्थिताम् / बिभ्रद्भ्रान्त्वा वसुमतीं सार्थभ्रष्टो ऽविशद्वनम्
+bhmj_13.685,tasminsnigdhatarucchāye prasannaharikuñjare / nyagrodhapādapasyāgre chāyārthī samupāviśat,तस्मिन्स्निग्धतरुच्छाये प्रसन्नहरिकुञ्जरे / न्यग्रोधपादपस्याग्रे छायार्थी समुपाविशत्
+bhmj_13.686,nāḍījaṅghābhidhastūrṇaṃ bakaḥ sugatasadvrataḥ / vilokya taṃ kṛpāviṣṭo durgataṃ vinato 'bravīt,नाडीजङ्घाभिधस्तूर्णं बकः सुगतसद्व्रतः / विलोक्य तं कृपाविष्टो दुर्गतं विनतो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.687,brahmandāridryamunnidraṃ tavaitatpradahāmyaham / suhṛdaṃ me virūpākṣaṃ rākṣasendramito vraja,ब्रह्मन्दारिद्र्यमुन्निद्रं तवैतत्प्रदहाम्यहम् / सुहृदं मे विरूपाक्षं राक्षसेन्द्रमितो व्रज
+bhmj_13.688,kārtikyāṃ sa hi dātṝṇāṃ dhuryo dāsyati te dhanam / madīyamiti tacchrutvā sa gatvā karuṇākulāt,कार्तिक्यां स हि दातॄणां धुर्यो दास्यति ते धनम् / मदीयमिति तच्छ्रुत्वा स गत्वा करुणाकुलात्
+bhmj_13.689,tasmātkanakamāsādya bahulaṃ tūrṇamāgataḥ / bakaṃ vilokya tatraiva dhanatuṣṭo vyacintayat,तस्मात्कनकमासाद्य बहुलं तूर्णमागतः / बकं विलोक्य तत्रैव धनतुष्टो व्यचिन्तयत्
+bhmj_13.690,na hyetadbhakṣyate hema vane vigatavikriye / sāṃprataṃ bakamevādya pātayāmi supīvaram,न ह्येतद्भक्ष्यते हेम वने विगतविक्रिये / सांप्रतं बकमेवाद्य पातयामि सुपीवरम्
+bhmj_13.691,iti saṃcintya suciraṃ pātheyārthī dvijādhamaḥ / hemabhāranataḥ suptaṃ jaghāna saralāśayam,इति संचिन्त्य सुचिरं पाथेयार्थी द्विजाधमः / हेमभारनतः सुप्तं जघान सरलाशयम्
+bhmj_13.692,adarśanena tasyātha khinno rākṣasabhūpatiḥ / śaṅkākulaścāracakraṃ visṛjya prāpa taṃ dvijam,अदर्शनेन तस्याथ खिन्नो राक्षसभूपतिः / शङ्काकुलश्चारचक्रं विसृज्य प्राप तं द्विजम्
+bhmj_13.693,hataṃ tena bakaṃ jñātvā nijagrāha tamutkaṭam / ākāśadhuniphenaiśca jīvitaṃ prāpa khecaraḥ,हतं तेन ��कं ज्ञात्वा निजग्राह तमुत्कटम् / आकाशधुनिफेनैश्च जीवितं प्राप खेचरः
+bhmj_13.694,aparādhahataṃ dṛṣṭvā nāḍījaṅgho 'pi gautamam / ajīvayaddurācāraṃ na manyuradhame satām,अपराधहतं दृष्ट्वा नाडीजङ्घो ऽपि गौतमम् / अजीवयद्दुराचारं न मन्युरधमे सताम्
+bhmj_13.695,evaṃ kṛghnacarito gautamaḥ sugatavratam / jaghāna pāpe pāpānāṃ niḥśaṅkaṃ ramate manaḥ,एवं कृघ्नचरितो गौतमः सुगतव्रतम् / जघान पापे पापानां निःशङ्कं रमते मनः
+bhmj_13.696,nyāsāpahāriṇo dhenustrīgurubrāhmaṇāntakāḥ / dharmiṣṭhā iva yasyāgre sa kṛtaghno vicāryatām,न्यासापहारिणो धेनुस्त्रीगुरुब्राह्मणान्तकाः / धर्मिष्ठा इव यस्याग्रे स कृतघ्नो विचार्यताम्
+bhmj_13.697,***** āpaddharmāḥ || 45 || ***** atha paprāccha dharmajñaṃ dharmarājaḥ pitāmaham / kathaṃ samāśrayeddharmaṃ vinaṣṭadhanabāndhavaḥ,***** आपद्धर्माः ॥ ४५ ॥ ***** अथ पप्राच्छ धर्मज्ञं धर्मराजः पितामहम् / कथं समाश्रयेद्धर्मं विनष्टधनबान्धवः
+bhmj_13.698,sa tena pṛṣṭaḥ provāca śṛṇu senajitaṃ nṛpam / putraśokākulaṃ kaścijjñātvābhyetyāvadaddvijaḥ,स तेन पृष्टः प्रोवाच शृणु सेनजितं नृपम् / पुत्रशोकाकुलं कश्चिज्ज्ञात्वाभ्येत्यावदद्द्विजः
+bhmj_13.699,abhāvāyaiva jāyante bhave 'sminsarvajantavaḥ / śocyastvamapi kālena kathaṃ śocasi pārthiva,अभावायैव जायन्ते भवे ऽस्मिन्सर्वजन्तवः / शोच्यस्त्वमपि कालेन कथं शोचसि पार्थिव
+bhmj_13.700,yadṛcchayā saṃgataścetpratiyāto yadṛcchayā / saṃsārādhvani tatko 'yaṃ viyoge mohavibhramaḥ,यदृच्छया संगतश्चेत्प्रतियातो यदृच्छया / संसाराध्वनि तत्को ऽयं वियोगे मोहविभ्रमः
+bhmj_13.701,jāyate kṣaṇadṛṣṭeṣu sneho duḥkhāya dehinām / mamāyamiti mugdhānāṃ na sa teṣāṃ na tasya te,जायते क्षणदृष्टेषु स्नेहो दुःखाय देहिनाम् / ममायमिति मुग्धानां न स तेषां न तस्य ते
+bhmj_13.702,śocantyalubdhaṃ vāñchantaḥ prāptaṃ śocanti durbhagam / naṣṭaṃ śocanti duḥkhārtā jantavaḥ sukhinaḥ kadā,शोचन्त्यलुब्धं वाञ्छन्तः प्राप्तं शोचन्ति दुर्भगम् / नष्टं शोचन्ति दुःखार्ता जन्तवः सुखिनः कदा
+bhmj_13.703,dhanaputrakalatreṣu na snihyanti vipaścitaḥ / avaśyaṃ viprayogo hi taiḥ paraiśca nṛṇāṃ sadā,धनपुत्रकलत्रेषु न स्निह्यन्ति विपश्चितः / अवश्यं विप्रयोगो हि तैः परैश्च नृणां सदा
+bhmj_13.704,ko nāma priyasaṃyogānna manyetāmṛtopamān / marmacchido viyogeṣu yadi na syurviṣotkaṭāḥ,को नाम प्रियसंयोगान्न मन्येतामृतोपमान् / मर्मच्छिदो वियोगेषु यदि न स्युर्विषोत्कटाः
+bhmj_13.705,piṅgalā dattasaṃketaṃ kāntaṃ vārāṅganā purā / anāgataṃ ciraṃ dhyātvā svayamekābravīnniśi,पिङ्गला दत्तसंकेतं कान्तं वाराङ्गना पुरा / अनागतं चिरं ध्यात्वा स्वयमेकाब्रवीन्निशि
+bhmj_13.706,āgatenāpi kiṃ tena viyoge duḥkhadāyinā / bhaje kāntamihāntasthāmanaśvaramaśocakam,आगतेनापि किं तेन वियोगे दुःखदायिना / भजे कान्तमिहान्तस्थामनश्वरमशोचकम्
+bhmj_13.707,iti saṃtoṣapīyūṣaśāntā śāpāpavedanā / pratibuddhvaiva suṣvāpa parame dhāmni piṅgalā,इति संतोषपीयूषशान्ता शापापवेदना / प्रतिबुद्ध्वैव सुष्वाप परमे धाम्नि पिङ्गला
+bhmj_13.708,***** senajidgītāḥ || 46 || ***** asminpravāhavadyāti nṛṇāmāyuṣi kiṃ sukham / pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇeti punarūce pitāmahaḥ,***** सेनजिद्गीताः ॥ ४६ ॥ ***** अस्मिन्प्रवाहवद्याति नृणामायुषि किं सुखम् / पृष्टो युधिष्ठिरेणेति पुनरूचे पितामहः
+bhmj_13.709,medhāvinā purā pṛṣṭaḥ putreṇaitaddvijaḥ pitā / uvācādhyayanaṃ kṛtvā brahmacārī tato gṛhī,मेधाविना पुरा पृष्टः पुत्रेणैतद्द्विजः पिता / उवाचाध्ययनं कृत्वा ब्रह्मचारी ततो गृही
+bhmj_13.710,putraiḥ pitṝṇāmanuṇo bhūtvā pītvānilānvane / munistulyasuhṛddveṣyaḥ prayāti paramaṃ padam,पुत्रैः पितॄणामनुणो भूत्वा पीत्वानिलान्वने / मुनिस्तुल्यसुहृद्द्वेष्यः प्रयाति परमं पदम्
+bhmj_13.711,tacchrutvovāca tanayaḥ sarvametadaninditam / ślāghyāya śreyase karma yadi kālaḥ pratīkṣate,तच्छ्रुत्वोवाच तनयः सर्वमेतदनिन्दितम् / श्लाघ्याय श्रेयसे कर्म यदि कालः प्रतीक्षते
+bhmj_13.712,asamāptasvakāryāṇāmāyuḥ svalpamamudritam / ahorātragaṇaireva sravayetadalakṣitam,असमाप्तस्वकार्याणामायुः स्वल्पममुद्रितम् / अहोरात्रगणैरेव स्रवयेतदलक्षितम्
+bhmj_13.713,muhūrtamapi jantūnāṃ kālo 'yaṃ kalitākhilaḥ / sārthaḥ sudūragāmīva nārthito 'pi vilambate,मुहूर्तमपि जन्तूनां कालो ऽयं कलिताखिलः / सार्थः सुदूरगामीव नार्थितो ऽपि विलम्बते
+bhmj_13.714,kṣaṇārdhamapi kāryeṣu na vilambeta paṇḍitaḥ / na jānīmaḥ kadā kasminkṛtānto nipatiṣyati,क्षणार्धमपि कार्येषु न विलम्बेत पण्डितः / न जानीमः कदा कस्मिन्कृतान्तो निपतिष्यति
+bhmj_13.715,na vātsalyānna kāruṇyānnopayogānna gauravāt / pratīkṣāṃ kṣamate kālaḥ kāryaśeṣeṣu dehinām,न वात्सल्यान्न कारुण्यान्नोपयोगान्न गौरवात् / प्रतीक्षां क्षमते कालः कार्यशेषेषु देहिनाम्
+bhmj_13.716,mṛtyunā yasya sauhārdaṃ yo na vettyāyuṣo 'vadhim / śvaḥ kartāsmīdamityeṣā vāṇī tasyaiva śobhate,मृत्युना यस्य सौहार्दं यो न वेत्त्यायुषो ऽवधिम् / श्वः कर्तास्मीदमित्येषा वाणी तस्यैव शोभते
+bhmj_13.717,aho nu mohamugdhasya lokasyeyaṃ pramāditā / yadbālaṃ mṛtamālokya vṛddhastiṣṭhati nirbhayaḥ,अहो नु मोहमुग्धस्य लोकस्येयं प्रमादिता / यद्बालं मृतमालोक्य वृद्धस्तिष्ठति निर्भयः
+bhmj_13.718,nave vayasi bhogārhe naveṣu vibhaveṣu ca / navoḍheṣu ca dāreṣu hriyate mṛtyunā janaḥ,नवे वयसि भोगार्हे नवेषु विभवेषु च / नवोढेषु च दारेषु ह्रियते मृत्युना जनः
+bhmj_13.719,tasmātkuśalamevādau kāryaṃ saṃsāraśāntaye / tarattaraṅgalolo hi dehidehasamāgamaḥ,तस्मात्कुशलमेवादौ कार्यं संसारशान्तये / तरत्तरङ्गलोलो हि देहिदेहसमागमः
+bhmj_13.720,***** pitāputrasaṃvādaḥ || 47 || ***** dhanināṃ nirdhanānāṃ ca vibhāgaṃ sukhaduḥkhayoḥ / pṛṣṭo 'tha dharmarājena punaḥ śāntanavo 'bravīt,***** पितापुत्रसंवादः ॥ ४७ ॥ ***** धनिनां निर्धनानां च विभागं सुखदुःखयोः / पृष्टो ऽथ धर्मराजेन पुनः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.721,śampāko nāmavānvipraḥ purā dhīmānabhāṣata / vitṛṣṇayātipīḍyante saṃtoṣo 'mṛtanirjharaḥ,शम्पाको नामवान्विप्रः पुरा धीमानभाषत / वितृष्णयातिपीड्यन्ते संतोषो ऽमृतनिर्झरः
+bhmj_13.722,bhayānabhijño niścinto nidrāvānrogavarjitaḥ / nirdhanaḥ sukhito nityaṃ yathāvāptakṛtakriyaḥ,भयानभिज्ञो निश्चिन्तो निद्रावान्रोगवर्जितः / निर्धनः सुखितो नित्यं यथावाप्तकृतक्रियः
+bhmj_13.723,sukhamāste sukhaṃ śete sukhaṃ ca pratibudhyate / saṃtoṣavānnirāyāso nirapāyo nirāmayaḥ,सुखमास्ते सुखं शेते सुखं च प्रतिबुध्यते / संतोषवान्निरायासो निरपायो निरामयः
+bhmj_13.724,dhanino darpapūrṇasya bhrūbhaṅgādvakradarśinaḥ / kumbhīnyastadhanatrāṇacintāpāṇḍukṛśatviṣaḥ,धनिनो दर्पपूर्णस्य भ्रूभङ्गाद्वक्रदर्शिनः / कुम्भीन्यस्तधनत्राणचिन्तापाण्डुकृशत्विषः
+bhmj_13.725,cauro bhūpālabhītasya vṛddhyārthaṃ pāpakāriṇaḥ / ajīrṇarogagrastasya ṣṭhīvino bhojyakāṅkṣiṇaḥ,चौरो भूपालभीतस्य वृद्ध्यार्थं पापकारिणः / अजीर्णरोगग्रस्तस्य ष्ठीविनो भोज्यकाङ्क्षिणः
+bhmj_13.726,lobhaśuṣkakalatrasya duḥkhaikaphalabhāginaḥ / spardhākathaiva kā nityamākiṃcanyāmṛtāśibhiḥ,लोभशुष्ककलत्रस्य दुःखैकफलभागिनः / स्पर्धाकथैव का नित्यमाकिंचन्यामृताशिभिः
+bhmj_13.727,manyate tāvadātmānaṃ śakravaiśravaṇopamam / gṛhyate dhanavānyāvanna dasyunṛpamanyubhiḥ,मन्यते तावदात्मानं शक्रवैश्रवणोपमम् / गृह्यते धनवान्यावन्न दस्युनृपमन्युभिः
+bhmj_13.728,dhanaṃ gamayatāṃ bhūri gṛhāṃśca suparicchadān / nirdhanāddhanināmeva kṛcchrādduḥkhaviṣūcikā,धनं गमयतां भूरि गृहांश्च सुपरिच्छदान् / निर्धनाद्धनिनामेव कृच्छ्राद्दुःखविषूचिका
+bhmj_13.729,***** śampākagītāḥ || 48 || ***** yāte vaiphalyamārambhe kiṃ kuryāddraviṇotsukaḥ / etatpṛṣṭaḥ kṣitibhujā dhyātvā śāntanavo 'vadat / śrūyatāṃ yadvinaṣṭārthasamaye duḥkhabheṣajam,***** शम्पाकगीताः ॥ ४८ ॥ ***** याते वैफल्यमारम्भे किं कुर्याद्द्रविणोत्सुकः / एतत्पृष्टः क्षितिभुजा ध्यात्वा शान्तनवो ऽवदत् / श्रूयतां यद्विनष्टार्थसमये दुःखभेषजम्
+bhmj_13.730,maṅkirnāma dvijaḥ pūrvamīhamāno 'sakṛddhanam / prayatnairapi na prāpa vidhivaimukhyahelāya,मङ्किर्नाम द्विजः पूर्वमीहमानो ऽसकृद्धनम् / प्रयत्नैरपि न प्राप विधिवैमुख्यहेलाय
+bhmj_13.731,kṣīṇārthaḥ sor'thaśeṣeṇa krītvā cātha vṛṣadvayam / svayamutkarṣaṇaṃ cakre kṣetre vipulavāhakaḥ,क्षीणार्थः सोर्ऽथशेषेण क्रीत्वा चाथ वृषद्वयम् / स्वयमुत्कर्षणं चक्रे क्षेत्रे विपुलवाहकः
+bhmj_13.732,atrāntare pṛthugrīvo nidrābhaṅgātsamutthitaḥ / jahāroṣṭro mahākāyastau vṛṣau skandhalambinau,अत्रान्तरे पृथुग्रीवो निद्राभङ्गात्समुत्थितः / जहारोष्ट्रो महाकायस्तौ वृषौ स्कन्धलम्बिनौ
+bhmj_13.733,yugotkṣepāllambyamānau tau tena balaśālinā / vṛṣau vilokya śokārto vilalāpa dvijātmajaḥ,युगोत्क्षेपाल्लम्ब्यमानौ तौ तेन बलशालिना / वृषौ विलोक्य शोकार्तो विललाप द्विजात्मजः
+bhmj_13.734,aho nu citravarṇāṅkau mama vatsatarau priyau / karṣanvibhāti karabho ratnāḍhyāviva bhūṣaṇau,अहो नु चित्रवर्णाङ्कौ मम वत्सतरौ प्रियौ / कर्षन्विभाति करभो रत्नाढ्याविव भूषणौ
+bhmj_13.735,ityuktvā jātanirvedagāḍhavairāgyavāsanaḥ / tṛṣṇāṃ nininda sahasā praśāntānuśayajvaraḥ,इत्युक्त्वा जातनिर्वेदगाढवैराग्यवासनः / तृष्ण��ं निनिन्द सहसा प्रशान्तानुशयज्वरः
+bhmj_13.736,duḥkhāya bata jantūnāṃ tṛṣṇā paribhavāspadam / vipralabdho janaḥ sarvo yayā śocatyaharniśam,दुःखाय बत जन्तूनां तृष्णा परिभवास्पदम् / विप्रलब्धो जनः सर्वो यया शोचत्यहर्निशम्
+bhmj_13.737,alabdhaṃ vāñchatāṃ vittaṃ labdhaṃ ca parirakṣatām / naṣṭaṃ ca śocatāṃ puṃsāṃ kadā duḥkhaṃ nivartate,अलब्धं वाञ्छतां वित्तं लब्धं च परिरक्षताम् / नष्टं च शोचतां पुंसां कदा दुःखं निवर्तते
+bhmj_13.738,kāmor'theṣu vipanmūlaṃ saṃtoṣaḥ paramaṃ sukham / niṣkāmaśca sakāmaśca matau me svastharogiṇau,कामोर्ऽथेषु विपन्मूलं संतोषः परमं सुखम् / निष्कामश्च सकामश्च मतौ मे स्वस्थरोगिणौ
+bhmj_13.739,sadhanaścintyate rājñā dasyunā svajanena ca / vikalaśceti lokena nirdhanaśca na gaṇyate,सधनश्चिन्त्यते राज्ञा दस्युना स्वजनेन च / विकलश्चेति लोकेन निर्धनश्च न गण्यते
+bhmj_13.740,tasmātsaṃtyaktakāmānāṃ saṃtoṣadhanaśālinām / kṣayodayavyayāyāsairna cetaḥ paribhūyate,तस्मात्संत्यक्तकामानां संतोषधनशालिनाम् / क्षयोदयव्ययायासैर्न चेतः परिभूयते
+bhmj_13.741,idaṃ labdhamidaṃ naṣṭamidaṃ lapsye punardhiyā / idaṃ cintayatāmeva jīrṇamāyuḥ śarīriṇām,इदं लब्धमिदं नष्टमिदं लप्स्ये पुनर्धिया / इदं चिन्तयतामेव जीर्णमायुः शरीरिणाम्
+bhmj_13.742,adhunā lobhamunmūlya spṛhāṃ dūre nirasya ca / vītamoho bhavāmyeṣa munistulyapriyāpriyaḥ,अधुना लोभमुन्मूल्य स्पृहां दूरे निरस्य च / वीतमोहो भवाम्येष मुनिस्तुल्यप्रियाप्रियः
+bhmj_13.743,tyāgo hi hanti vyasanaṃ tathā hi janakaḥ purā / dahyamāne 'pi nagare nābhajadduḥkhavikriyām,त्यागो हि हन्ति व्यसनं तथा हि जनकः पुरा / दह्यमाने ऽपि नगरे नाभजद्दुःखविक्रियाम्
+bhmj_13.744,iti dhyātvā ciraṃ maṅkirnirvedācchāntamānasaḥ / āśāpāśaṃ parityajya paraṃ padamavāptavān,इति ध्यात्वा चिरं मङ्किर्निर्वेदाच्छान्तमानसः / आशापाशं परित्यज्य परं पदमवाप्तवान्
+bhmj_13.745,***** maṅkigītāḥ || 49 || ***** etaddharmasutaḥ śrutvā punaḥ śantanunandanam / samabhyadhātkathaṃ janturvītaśokaścarediti,***** मङ्किगीताः ॥ ४९ ॥ ***** एतद्धर्मसुतः श्रुत्वा पुनः शन्तनुनन्दनम् / समभ्यधात्कथं जन्तुर्वीतशोकश्चरेदिति
+bhmj_13.746,so 'bravīcchṛṇu bhūpāla prahlādo dānavādhipaḥ / nityānandaṃ purā vipramūce svacchandacāriṇām,सो ऽब्रवीच्छृणु भूपाल प्रह्लादो दानवाधिपः / नित्यानन्दं पुरा विप्रमूचे स्वच्छन्दचारिणाम्
+bhmj_13.747,sukhaduḥkhaśatāvarte vipule 'smindhanārṇave / aviluptaḥ kathaṃ brahmannityatuṣṭo 'bhilakṣyase,सुखदुःखशतावर्ते विपुले ऽस्मिन्धनार्णवे / अविलुप्तः कथं ब्रह्मन्नित्यतुष्टो ऽभिलक्ष्यसे
+bhmj_13.748,keyaṃ ślādhyatarā vṛttiḥ ko vāyaṃ vibhavo dhiyaḥ / krīḍāvihārī loke 'sminyadasakto na lipyase,केयं श्लाध्यतरा वृत्तिः को वायं विभवो धियः / क्रीडाविहारी लोके ऽस्मिन्यदसक्तो न लिप्यसे
+bhmj_13.749,iti pṛṣṭo dvijastena babhāṣe vipulāśayaḥ / taṭasthaḥ sarvabhāveṣu nityatṛptaścarāmyaham,इति पृष्टो द्विजस्तेन बभाषे विपुलाशयः / तटस्थः सर्वभावेषु नित्यतृप्तश्चराम्यहम्
+bhmj_13.750,māyāvilasitaṃ sarvaṃ jānansaṃsāravibhramam / kṣayodayeṣu bhūtānāṃ na duḥkhaṃ na sukhaṃ bhaje,मायाविलसितं सर्वं जानन्संसारविभ्रमम् / क्षयोदयेषु भूतानां न दुःखं न सुखं भजे
+bhmj_13.751,āyuṣāṃ vibhavānāṃ ca bhāvānāṃ ca svabhāvataḥ / paśyannasāratāmetānnānuśocāmi nirvyathaḥ,आयुषां विभवानां च भावानां च स्वभावतः / पश्यन्नसारतामेतान्नानुशोचामि निर्व्यथः
+bhmj_13.752,bhuñjāno vividhānbhogānnirāhāro 'thavā kvacit / nagnaścīrāmbaro vāpi mahārhavasano 'pi vā,भुञ्जानो विविधान्भोगान्निराहारो ऽथवा क्वचित् / नग्नश्चीराम्बरो वापि महार्हवसनो ऽपि वा
+bhmj_13.753,bhujopadhānaḥ kṣmāśāyī paryaṅkaśayano 'pi vā / samaḥ śamadamābhyāṃ ca dharāmyājagaraṃ vratam,भुजोपधानः क्ष्माशायी पर्यङ्कशयनो ऽपि वा / समः शमदमाभ्यां च धराम्याजगरं व्रतम्
+bhmj_13.754,parāvarajño bhāvānāṃ kūṭastho vigataspṛhaḥ / tyaktamohabhayadveṣaścarāmyājagaraṃ vratam,परावरज्ञो भावानां कूटस्थो विगतस्पृहः / त्यक्तमोहभयद्वेषश्चराम्याजगरं व्रतम्
+bhmj_13.755,pāptaṃ giratyajagaraḥ kuraṅgaṃ mahiṣaṃ gajam / asaṃprāpteṣvanudvegaṃ vidhatte niścalasthitiḥ,पाप्तं गिरत्यजगरः कुरङ्गं महिषं गजम् / असंप्राप्तेष्वनुद्वेगं विधत्ते निश्चलस्थितिः
+bhmj_13.756,etāmājagarīṃ vṛttimāśritya vimalāśayaḥ / na cintayāmi sattvastho lābhālābhau sukhāsukhe,एतामाजगरीं वृत्तिमाश्रित्य विमलाशयः / न चिन्तयामि सत्त्वस्थो लाभालाभौ सुखासुखे
+bhmj_13.757,brāhmaṇeneti kathitaṃ śrutvā vismitamānasaḥ / jīvanmuktadaśāṃ tasya prahlādaḥ praśaśaṃsa tām,ब्राह्मणेनेति कथितं श्रुत्वा विस्मितमानसः / जीवन्मुक्तदशां तस्य प्रह्लादः प्रशशंस ताम्
+bhmj_13.758,***** prahlādabrāhmaṇasaṃvādaḥ || 50 || ***** etatpāṇḍusutaḥ śrutvā punarbhīṣmamabhāṣata / kulakarmārthabuddhīnāṃ pitāmaha kimuttamam,***** प्रह्लादब्राह्मणसंवादः ॥ ५० ॥ ***** एतत्पाण्डुसुतः श्रुत्वा पुनर्भीष्ममभाषत / कुलकर्मार्थबुद्धीनां पितामह किमुत्तमम्
+bhmj_13.759,iti pṛṣṭo nṛpatinā babhāṣe jāhnavīsutaḥ / atikramya guṇānsarvānprajñaivopari vartate,इति पृष्टो नृपतिना बभाषे जाह्नवीसुतः / अतिक्रम्य गुणान्सर्वान्प्रज्ञैवोपरि वर्तते
+bhmj_13.760,vaiśyau dhanamadādhmātaḥ syandanena purā vrajan / apātayatkṛśataraṃ muniṃ vartmani kaśyapam,वैश्यौ धनमदाध्मातः स्यन्दनेन पुरा व्रजन् / अपातयत्कृशतरं मुनिं वर्त्मनि कश्यपम्
+bhmj_13.761,lalatkuṇḍalagaṇḍena sa tena bhuvi pātitaḥ / śocandaridramātmānaṃ niścayaṃ nidhane vyadhāt,ललत्कुण्डलगण्डेन स तेन भुवि पातितः / शोचन्दरिद्रमात्मानं निश्चयं निधने व्यधात्
+bhmj_13.762,taṃ pāṃsuśāyinaṃ dīnaṃ prāṇatyāgakṛtavratam / śakraḥ śṛgālarūpeṇa kṛpayā vaktumāyayau,तं पांसुशायिनं दीनं प्राणत्यागकृतव्रतम् / शक्रः शृगालरूपेण कृपया वक्तुमाययौ
+bhmj_13.763,so 'vadadbata saṃtoṣaḥ saṃsāre nāsti kasyacit / mune yadujjvalācāro nātmānaṃ bahu manyase,सो ऽवदद्बत संतोषः संसारे नास्ति कस्यचित् / मुने यदुज्ज्वलाचारो नात्मानं बहु मन्यसे
+bhmj_13.764,dhanyā manuṣyāḥ saṃsāre yaiḥ svahastena bhujyate / kaṇḍūrnivāryate kīṭakaṇṭakādirvikṛṣyate,धन्या मनुष्याः संसारे यैः स्वहस्तेन भुज्यते / कण्डूर्निवार्यते कीटकण्टकादिर्विकृष्यते
+bhmj_13.765,aho sukṛtināṃ rājā tvaṃ yanmānuṣayonijaḥ / brāhmaṇaśca tapasvī ca spṛhaṇīyo 'si kaśyapa,अहो सुकृतिनां राजा त्वं यन्मानुषयोनिजः / ब्राह्मणश्च तपस्वी च स्पृहणीयो ऽसि कश्यप
+bhmj_13.766,aho dhanyo 'si yannāsvurna maṇḍūko na kukkuṭaḥ / na pukkaso na cāṇḍālo na kuṣṭī na jaḍo 'si vā,अहो धन्यो ऽसि यन्नास्वुर्न मण्डूको न कुक्कुटः / न पुक्कसो न चाण्डालो न कुष्टी न जडो ऽसि वा
+bhmj_13.767,dṛśyante dīrgharogārtā duḥkhādduḥkhataraṃ śritāḥ / śocantastāmasīṃ yonīṃ prapannāstānvilokaya,दृश्यन्ते दीर्घरोगार्ता दुःखाद्दुःखतरं श्रिताः / शोचन्तस्तामसीं योनीं प्रपन्नास्तान्विलोकय
+bhmj_13.768,manuṣyaḥ paripūrṇāṅgo vyādhivyasanavarjitaḥ / brāhmaṇaśca tvamuditastvatto dhanyataro 'sti kaḥ,मनुष्यः परिपूर्णाङ्गो व्याधिव्यसनवर्जितः / ब्राह्मणश्च त्वमुदितस्त्वत्तो धन्यतरो ऽस्ति कः
+bhmj_13.769,asaṃtoṣe matiṃ mohānmā kṛthā vibhavāśayā / prāpyendratāmapi janastato 'pyādhikyamīhate,असंतोषे मतिं मोहान्मा कृथा विभवाशया / प्राप्येन्द्रतामपि जनस्ततो ऽप्याधिक्यमीहते
+bhmj_13.770,tṛṣṇeyaṃ satatābhyāsādvardhamānā śarīriṇām / antrasnāyumayī tantrī kṛṣṭevāyāti dīrghatām,तृष्णेयं सतताभ्यासाद्वर्धमाना शरीरिणाम् / अन्त्रस्नायुमयी तन्त्री कृष्टेवायाति दीर्घताम्
+bhmj_13.771,tasmātsvadharmanirataḥ spṛhaṇīyaḥ kulodgataḥ / parasya vibhavaṃ dṛṣṭvā na kāmānmartumarhasi,तस्मात्स्वधर्मनिरतः स्पृहणीयः कुलोद्गतः / परस्य विभवं दृष्ट्वा न कामान्मर्तुमर्हसि
+bhmj_13.772,ahaṃ kutārkiko bhūtvā dhūmāgniprāyavādabhṛt / vedadveṣī nāstikaśca pāpayonimimāṃ śritaḥ,अहं कुतार्किको भूत्वा धूमाग्निप्रायवादभृत् / वेदद्वेषी नास्तिकश्च पापयोनिमिमां श्रितः
+bhmj_13.773,asmiñśarīre bahuśo nirviṇṇo 'pi bhayādaham / na tyajāmi tanuṃ pāpa yonayaḥ santyato 'dhikāḥ,अस्मिञ्शरीरे बहुशो निर्विण्णो ऽपि भयादहम् / न त्यजामि तनुं पाप योनयः सन्त्यतो ऽधिकाः
+bhmj_13.774,iti buddhyā surapatirvītaśokaṃ vidhāya tam / rūpaṃ ca darśayitvāsmai prayayau tridaśālayam,इति बुद्ध्या सुरपतिर्वीतशोकं विधाय तम् / रूपं च दर्शयित्वास्मै प्रययौ त्रिदशालयम्
+bhmj_13.775,***** indrakaśyapasaṃvādaḥ || 51 || ***** śrutvaitadūce kaunteyaḥ kena sṛṣṭamidaṃ jagat / jīvaśca kīdṛśo dehe sa ca yātaḥ kva tiṣṭhati,***** इन्द्रकश्यपसंवादः ॥ ५१ ॥ ***** श्रुत्वैतदूचे कौन्तेयः केन सृष्टमिदं जगत् / जीवश्च कीदृशो देहे स च यातः क्व तिष्ठति
+bhmj_13.776,bhīṣmo 'bravīdetadeva purā kailāsaśekhare / bhāradvājena muninā pṛṣṭo bhṛgurabhāṣata,भीष्मो ऽब्रवीदेतदेव पुरा कैलासशेखरे / भारद्वाजेन मुनिना पृष्टो भृगुरभाषत
+bhmj_13.777,pṛthivīpadmasaṃsthasya mānasasya prajāpateḥ / ākāśaḥ pūrvasargo 'yaṃ viṣṇorvyaktākṛtispṛśaḥ / vṛkṣāṇāṃ mānuṣāṇāṃ ca samānaṃ pāñcabhautikam,पृथिवीपद्मसंस्थस्य मानसस्य प्रजापतेः / आकाशः पूर्वसर्गो ऽयं विष्णोर्व्यक्ताकृतिस्पृशः / वृक्षाणां मानुषाणां च समानं पाञ्चभौतिकम्
+bhmj_13.778,tenaivāsminmahāsarge citrāśca vyaktayaḥ kṛtāḥ / prāṇāpānādirūpeṇa vāyunā sahito 'nalaḥ,तेनैवास्मिन्महासर्गे चित्राश्च व्यक्तयः कृताः / प्राणापानादिरूपेण वायुना सहितो ऽनलः
+bhmj_13.779,uttare himavatpārśve phalabhūmirnirāmayā / tāṃ puṇyakāriṇo yānti viparītā viparyayam,उत्तरे हिमवत्पार्श्वे फलभूमिर्निरामया / तां पुण्यकारिणो यान्ति विपरीता विपर्ययम्
+bhmj_13.780,ihāpi loke dṛśyete sukhaharṣadhanādibhiḥ / dāridryakleśaduḥkhaiśca jantūnāṃ śubhaduṣkṛte,इहापि लोके दृश्येते सुखहर्षधनादिभिः / दारिद्र्यक्लेशदुःखैश्च जन्तूनां शुभदुष्कृते
+bhmj_13.781,***** bhṛgubharadvājasaṃvādaḥ || 52 || ***** athābravītsadācāro rājñā pṛṣṭaḥ pitāmahaḥ / prātaḥ prabuddho vijane malaṃ tyaktvā śuciḥ sadā,***** भृगुभरद्वाजसंवादः ॥ ५२ ॥ ***** अथाब्रवीत्सदाचारो राज्ञा पृष्टः पितामहः / प्रातः प्रबुद्धो विजने मलं त्यक्त्वा शुचिः सदा
+bhmj_13.782,devapūjārato hotā dātā monī ca bhojane / ṛtukālābhigāmī ca jyeṣṭhānāṃ praṇataḥ kṣamī / yo naraḥ sa sadācāraḥ prāpnoti padamuttamam,देवपूजारतो होता दाता मोनी च भोजने / ऋतुकालाभिगामी च ज्येष्ठानां प्रणतः क्षमी / यो नरः स सदाचारः प्राप्नोति पदमुत्तमम्
+bhmj_13.783,***** ācāravidhiḥ || 53 || ***** punaḥ kṣitibhujā pṛṣṭaḥ kimadhyātmeti sarvavit / ūce śāntanavastattvaṃ dhyātvā hṛdi sanātanam,***** आचारविधिः ॥ ५३ ॥ ***** पुनः क्षितिभुजा पृष्टः किमध्यात्मेति सर्ववित् / ऊचे शान्तनवस्तत्त्वं ध्यात्वा हृदि सनातनम्
+bhmj_13.784,kṣetrajñastriguṇaḥ kṣetre raśmivatprasṛtendriyaḥ / asaktaḥ saktavadbhāti cchanno vyavahitairapi,क्षेत्रज्ञस्त्रिगुणः क्षेत्रे रश्मिवत्प्रसृतेन्द्रियः / असक्तः सक्तवद्भाति च्छन्नो व्यवहितैरपि
+bhmj_13.785,nivātadīpaniṣkampamānasaḥ śāntadhīḥ samaḥ / ayatnāttendriyo maunī sthāṇubhūtastamīkṣate,निवातदीपनिष्कम्पमानसः शान्तधीः समः / अयत्नात्तेन्द्रियो मौनी स्थाणुभूतस्तमीक्षते
+bhmj_13.786,brāhyavṛttinirodhena manaso niyamena ca / rāgaśokabhayadveṣatyāgātsadbhiḥ sa dṛśyate,ब्राह्यवृत्तिनिरोधेन मनसो नियमेन च / रागशोकभयद्वेषत्यागात्सद्भिः स दृश्यते
+bhmj_13.787,taḍittaraṅgataralaṃ caratyāratacañcalam / cittaṃ vātavadudbhrāntaṃ bhavatyevāsamarthinām,तडित्तरङ्गतरलं चरत्यारतचञ्चलम् / चित्तं वातवदुद्भ्रान्तं भवत्येवासमर्थिनाम्
+bhmj_13.788,abhyāsena samībhūte nistaraṅga ivodadhau / cetasyacalatāṃ yāte praśāntāśeṣaviplave,अभ्यासेन समीभूते निस्तरङ्ग इवोदधौ / चेतस्यचलतां याते प्रशान्ताशेषविप्लवे
+bhmj_13.789,prakāśatamasoḥ pāre puruṣaṃ śāśvataṃ śivam / dhyānenātyantasukhadaṃ paraṃ paśyanti yoginaḥ,प्रकाशतमसोः पारे पुरुषं शाश्वतं शिवम् / ध्यानेनात्यन्तसुखदं परं पश्यन्ति योगिनः
+bhmj_13.790,***** adhyātmasaṃkīrtanam || 54 || ***** etadākarṇya kaunteyaḥ pitāmahamabhāṣata / pātakānāṃ phalāvāptiḥ kīdṛśī gatayaśca kāḥ,***** अध्यात्मसंकीर्तनम् ॥ ५४ ॥ ***** एतदाकर्ण्य कौन्तेयः पितामहमभाषत / पातकानां फलावाप्तिः कीदृशी गतयश्च काः
+bhmj_13.791,iti pṛṣṭaḥ kṣitibhujā gāṅgeyaḥ punarabravīt / abhidhyāsadṛśī puṃsāṃ phalāvāptirapāyinī,इति पृष्टः क्षितिभुजा गाङ्गेयः पुनरब्रवीत् / अभिध्यासदृशी पुंसां फलावाप्तिरपायिनी
+bhmj_13.792,ahaṃkārapravṛttānāṃ bhaugaiśvaryasukhārthinām / nirayeṣveva nilayaḥ kāmināṃ kāmasaṃnibhaḥ,अहंकारप्रवृत्तानां भौगैश्वर्यसुखार्थिनाम् / निरयेष्वेव निलयः कामिनां कामसंनिभः
+bhmj_13.793,pārijātalatālolā mandārodārasaurabhāḥ / hemābjasarasī ramyā nākanāyakasevitāḥ,पारिजातलतालोला मन्दारोदारसौरभाः / हेमाब्जसरसी रम्या नाकनायकसेविताः
+bhmj_13.794,velladvimānasulabhāstāstāstridaśabhūmayaḥ / niyatāvadhayaḥ sarvā nirayaḥ saṃpracakṣate,वेल्लद्विमानसुलभास्तास्तास्त्रिदशभूमयः / नियतावधयः सर्वा निरयः संप्रचक्षते
+bhmj_13.795,anādinidhanaṃ dhāma guṇatrayavivarjitam / aspṛṣṭaṃ kālakalayā niṣkāmenaiva labhyate,अनादिनिधनं धाम गुणत्रयविवर्जितम् / अस्पृष्टं कालकलया निष्कामेनैव लभ्यते
+bhmj_13.796,prayataḥ saṃhitājāpī kāmarāgoñjhitaḥ purā / uvāsa brāhmaṇaḥ kaścitpāde tuhinabhūbhṛtaḥ,प्रयतः संहिताजापी कामरागोञ्झितः पुरा / उवास ब्राह्मणः कश्चित्पादे तुहिनभूभृतः
+bhmj_13.797,tasya parṣasahasrānte divyajñānasya jāpinaḥ / japavṛddhiṃ dadau tuṣṭā sāvitrī svayamāgatā,तस्य पर्षसहस्रान्ते दिव्यज्ञानस्य जापिनः / जपवृद्धिं ददौ तुष्टा सावित्री स्वयमागता
+bhmj_13.798,atha kālena bhagavāndharmo 'bhyetya tamabravīt / tyaktvā śarīramāgaccha divyaṃ divyavapuḥ padam,अथ कालेन भगवान्धर्मो ऽभ्येत्य तमब्रवीत् / त्यक्त्वा शरीरमागच्छ दिव्यं दिव्यवपुः पदम्
+bhmj_13.799,tacchrutvā so 'vadannaitāṃ tyaje 'haṃ sahajāṃ tanum / svargaspṛhā na me kāciddyaurmahī ca same mama,तच्छ्रुत्वा सो ऽवदन्नैतां त्यजे ऽहं सहजां तनुम् / स्वर्गस्पृहा न मे काचिद्द्यौर्मही च समे मम
+bhmj_13.800,na vāñchā na ca me dveṣaḥ svarge 'pyastyavaśaṃ mayā / sarvathā yadi gantavyaṃ tatsadehena nānyathā,न वाञ्छा न च मे द्वेषः स्वर्गे ऽप्यस्त्यवशं मया / सर्वथा यदि गन्तव्यं तत्सदेहेन नान्यथा
+bhmj_13.801,ityukte tena bhagavānyamo mṛtyuśca tāṃ bhuvam / kālaścābhyetya jagadurvipraṃ dharmo yaduktavān,इत्युक्ते तेन भगवान्यमो मृत्युश्च तां भुवम् / कालश्चाभ्येत्य जगदुर्विप्रं धर्मो यदुक्तवान्
+bhmj_13.802,asminnavasare śrīmānikṣvākuḥ pṛthivīpatiḥ / tīrthayātrāprasaṅgena tamāśramamupāyayau,अस्मिन्नवसरे श्रीमानिक्ष्वाकुः पृथिवीपतिः / तीर्थयात्राप्रसङ्गेन तमाश्रममुपाययौ
+bhmj_13.803,sa taṃ jāpakamabhyetya babhāṣe tejasāṃ nidhim / gṛhaṇa me dhanaṃ vipra pātraṃ tvatsadṛśo 'sti kaḥ,स तं जापकमभ्येत्य बभाषे तेजसां निधिम् / गृहण मे धनं विप्र पात्रं त्वत्सदृशो ऽस्ति कः
+bhmj_13.804,tacchrutvā jāpako 'vādīnnivṛtto 'haṃ mahīpate / pravṛttadharmaniratā viprāḥ pātraṃ pratigrahe,तच्छ्रुत्वा जापको ऽवादीन्निवृत्तो ऽहं महीपते / प्रवृत्तधर्मनिरता विप्राः पात्रं प्रतिग्रहे
+bhmj_13.805,samīhitamahaṃ tubhyaṃ dadānyevāvilambitam / brāhmaṇeneti kathite jagāda pṛthivīpatiḥ,समीहितमहं तुभ्यं ददान्येवाविलम्बितम् / ब्राह्मणेनेति कथिते जगाद पृथिवीपतिः
+bhmj_13.806,japasyāsya phalaṃ dehi yattvayā samupārjitam / ityukto bhūbhujā vipro gṛhāṇeti tamabhyadhāt,जपस्यास्य फलं देहि यत्त्वया समुपार्जितम् / इत्युक्तो भूभुजा विप्रो गृहाणेति तमभ्यधात्
+bhmj_13.807,rājāvadadvacoyuddhairajeyaḥ sattvavānbhavān / na mamaitajjapaphalaṃ tvaddattamupayujyate,राजावदद्वचोयुद्धैरजेयः सत्त्ववान्भवान् / न ममैतज्जपफलं त्वद्दत्तमुपयुज्यते
+bhmj_13.808,iti bruvāṇo viproṇābhyarthito 'pi sakṛnnṛpaḥ / na tajjagrāha dātāhaṃ bhūbhṛdityabhimānavān,इति ब्रुवाणो विप्रोणाभ्यर्थितो ऽपि सकृन्नृपः / न तज्जग्राह दाताहं भूभृदित्यभिमानवान्
+bhmj_13.809,atrāntare tamabhyetya kāmakrodhau vivādinau / virūpau vikṛtākārau nyāyaṃ papracchaturmudā,अत्रान्तरे तमभ्येत्य कामक्रोधौ विवादिनौ / विरूपौ विकृताकारौ न्यायं पप्रच्छतुर्मुदा
+bhmj_13.810,eko 'vadaddhenuphalaṃ deyamasmai dadāmyaham / dattaṃ mayā punargrāhyaṃ netyuvāca tathā paraḥ,एको ऽवदद्धेनुफलं देयमस्मै ददाम्यहम् / दत्तं मया पुनर्ग्राह्यं नेत्युवाच तथा परः
+bhmj_13.811,rājā vicārya suciraṃ tayorvivadamānayoḥ / uvāca dīyamānaṃ yo na gṛhṇāsi jito 'tha saḥ,राजा विचार्य सुचिरं तयोर्विवदमानयोः / उवाच दीयमानं यो न गृह्णासि जितो ऽथ सः
+bhmj_13.812,athābravīnnṛpaṃ viprastvaṃ na gṛhṇāsi kiṃ mama / paropadeśeṣvathavā sarvo bhavati paṇḍitaḥ,अथाब्रवीन्नृपं विप्रस्त्वं न गृह्णासि किं मम / परोपदेशेष्वथवा सर्वो भवति पण्डितः
+bhmj_13.813,jāpakeneti gadite kāmakrodhau vilokya tau / saha bhoktavyamityuktvā jagrāha nṛpatiḥ phalam,जापकेनेति गदिते कामक्रोधौ विलोक्य तौ / सह भोक्तव्यमित्युक्त्वा जग्राह नृपतिः फलम्
+bhmj_13.814,tataḥ svarge sa vibudhe prāpte sa brahmaṇi svayam / viveśa jāpakastyāgasamādhiṃ bhūbhujā saha,ततः स्वर्गे स विबुधे प्राप्ते स ब्रह्मणि स्वयम् / विवेश जापकस्त्यागसमाधिं भूभुजा सह
+bhmj_13.815,prāṇe manaḥ samāveśya paśyannāsāpuṭadvayam / āpūrya vyoma ṣaṭkośaṃ prakāśenāntaraṃ nabhaḥ,प्राणे मनः समावेश्य पश्यन्नासापुटद्वयम् / आपूर्य व्योम षट्कोशं प्रकाशेनान्तरं नभः
+bhmj_13.816,bhrūmadhyanihitajyotiruddhāṭya brahmasaṃpuṭacam / kṣipramutkrāntasūryo 'bhūdatisūryānaladyutiḥ,भ्रूमध्यनिहितज्योतिरुद्धाट्य ब्रह्मसंपुटचम् / क्षिप्रमुत्क्रान्तसूर्यो ऽभूदतिसूर्यानलद्युतिः
+bhmj_13.817,tālurandhrasamutthaṃ tattejo dvijamahībhujoḥ / brahmāṇamaviśatsākṣātprādeśapuruṣākṛti,तालुरन्ध्रसमुत्थं तत्तेजो द्विजमहीभुजोः / ब्रह्माणमविशत्साक्षात्प्रादेशपुरुषाकृति
+bhmj_13.818,***** jāpakopākhyānam || 55 || ***** jñānayogyasya vedānāṃ niyamasya ca bhūbhujā / phalaṃ svargaṃ ca bhūtānāṃ bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravītpunaḥ,***** जापकोपाख्यानम् ॥ ५५ ॥ ***** ज्ञानयोग्यस्य वेदानां नियमस्य च भूभुजा / फलं स्वर्गं च भूतानां भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः
+bhmj_13.819,prajāpatirmanuḥ pūrvametadūce bṛhaspatim / sukhaduḥkhādikaṃ karma heyopādeyalakṣaṇam,प्रजापतिर्मनुः पूर्वमेतदूचे बृहस्पतिम् / सुखदुःखादिकं कर्म हेयोपादेयलक्षणम्
+bhmj_13.820,sukhamastyasukhaṃ yasmātpravṛttiriti karmaṇaḥ / sukhaduḥkhojjhitaṃ jñātaṃ kāmarāgavivarjitam,सुखमस्त्यसु���ं यस्मात्प्रवृत्तिरिति कर्मणः / सुखदुःखोज्झितं ज्ञातं कामरागविवर्जितम्
+bhmj_13.821,śrautaṃ karma sukhāyaiva viruddhamasukhāya ca / śuddhāḥ samādhiniyamairbhānti dānādikāḥ kriyāḥ,श्रौतं कर्म सुखायैव विरुद्धमसुखाय च / शुद्धाः समाधिनियमैर्भान्ति दानादिकाः क्रियाः
+bhmj_13.822,narāḥ karmaphalaistaistaistattadākārabhedataḥ / sukhaduḥkheṣu sīdanti rāgamohavaśīkṛtāḥ,नराः कर्मफलैस्तैस्तैस्तत्तदाकारभेदतः / सुखदुःखेषु सीदन्ति रागमोहवशीकृताः
+bhmj_13.823,māyeyaṃ jagadutpattisthitisaṃhārakāriṇī / kṛtā mahābhūtamayī chāyevākāśadarśinī,मायेयं जगदुत्पत्तिस्थितिसंहारकारिणी / कृता महाभूतमयी छायेवाकाशदर्शिनी
+bhmj_13.824,dṛṣṭvā śarīrāntarago mohādyairna vilokyate / sradhūma iva kāṣṭhāntaḥ sadā saṃnihito 'nalaḥ,दृष्ट्वा शरीरान्तरगो मोहाद्यैर्न विलोक्यते / स्रधूम इव काष्ठान्तः सदा संनिहितो ऽनलः
+bhmj_13.825,hemnīva kaṭakāditvaṃ kāṣṭhe vā sālabhañjikā / ātmanyevākhilaṃ bhāti sadapyasadiva sthitam,हेम्नीव कटकादित्वं काष्ठे वा सालभञ्जिका / आत्मन्येवाखिलं भाति सदप्यसदिव स्थितम्
+bhmj_13.826,jñānena gṛhyate jñānaṃ gajeneva vane gajaḥ / tadevāsya gatiṃ vetti sarpapādānivoragaḥ,ज्ञानेन गृह्यते ज्ञानं गजेनेव वने गजः / तदेवास्य गतिं वेत्ति सर्पपादानिवोरगः
+bhmj_13.827,***** manubṛhaspatisaṃvādaḥ || 56 || ***** svarūpaṃ vaiṣṇavaṃ pṛṣṭaḥ pārthenātha pitāmahaḥ / uvāca jñānanayanaiḥ kathitaṃ nāradādibhiḥ,***** मनुबृहस्पतिसंवादः ॥ ५६ ॥ ***** स्वरूपं वैष्णवं पृष्टः पार्थेनाथ पितामहः / उवाच ज्ञाननयनैः कथितं नारदादिभिः
+bhmj_13.828,bhagavānpuṇḍarīkākṣaḥ keśavo nābhipaṅkajāt / sṛṣṭvā caturmukhaṃ cakre jagannikhilamīśvaraḥ,भगवान्पुण्डरीकाक्षः केशवो नाभिपङ्कजात् / सृष्ट्वा चतुर्मुखं चक्रे जगन्निखिलमीश्वरः
+bhmj_13.829,hatvā madhumukhāndaityānvidadhe śāśvatīṃ sthitim / saṃkarṣaṇaḥ sarvaharaḥ pralaye yāti rudratām,हत्वा मधुमुखान्दैत्यान्विदधे शाश्वतीं स्थितिम् / संकर्षणः सर्वहरः प्रलये याति रुद्रताम्
+bhmj_13.830,sargasthitivināśānāmityeṣa kila kāraṇam / mṛṇālīlīlayā yena varāheṇoddhṛtā mahī,सर्गस्थितिविनाशानामित्येष किल कारणम् / मृणालीलीलया येन वराहेणोद्धृता मही
+bhmj_13.831,vāsudevaḥ paraṃ dhāma śāśvataṃ dhruvamavyayam / nivṛttadharmāya guruḥ śiṣyāyeti nyavedayat,वासुदेवः परं धाम शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् / निवृत्तधर्माय गुरुः शिष्यायेति न्यवेदयत्
+bhmj_13.832,vicitramāyayā viṣṇormohitāḥ kila jantavaḥ / rāgadveṣamadagrastāḥ punarāyānti yānti ca,विचित्रमायया विष्णोर्मोहिताः किल जन्तवः / रागद्वेषमदग्रस्ताः पुनरायान्ति यान्ति च
+bhmj_13.833,śukraśoṇitasaṃbhūtā yānti saṃsāriṇastataḥ / tānmohayanti lalanā vipākaviṣamabhramāḥ,शुक्रशोणितसंभूता यान्ति संसारिणस्ततः / तान्मोहयन्ति ललना विपाकविषमभ्रमाः
+bhmj_13.834,striyo hi nāma saṃsārakārāmandiraśṛṅkhalāḥ / rādadveṣaviṣādānāṃ saṃgatigranthirajjavaḥ,स्त्रियो हि नाम संसारकारामन्दिरशृङ्खलाः / रादद्वेषविषादानां संगतिग्रन्थिरज्जवः
+bhmj_13.835,snehādvā kṣayamāyānti svāṅgajaiḥ kṛmibhiḥ sutaiḥ / jantavaḥ saṃtatimayāḥ klinnacarmalavā iva,स्नेहाद्वा क्षयमायान्ति स्वाङ्गजैः कृमिभिः सुतैः / जन्तवः संततिमयाः क्लिन्नचर्मलवा इव
+bhmj_13.836,yatendriyecchā mucyante saṃsārādbrahmacāriṇaḥ / mūlabījapariploṣā yeṣu kāmo na jāyate,यतेन्द्रियेच्छा मुच्यन्ते संसाराद्ब्रह्मचारिणः / मूलबीजपरिप्लोषा येषु कामो न जायते
+bhmj_13.837,saṃkalpajaṃ vahantyetāḥ sirāḥ śvabhraṃ manovahāḥ / tacchruṣyati virāgeṇa yeṣāṃ te paramaṃ gatāḥ,संकल्पजं वहन्त्येताः सिराः श्वभ्रं मनोवहाः / तच्छ्रुष्यति विरागेण येषां ते परमं गताः
+bhmj_13.838,tṛṣṇātanturanādyanto bisānāmiva dehinām / sahajo 'ntaḥsthito hantuṃ niḥśeṣaṃ ca na śakyate,तृष्णातन्तुरनाद्यन्तो बिसानामिव देहिनाम् / सहजो ऽन्तःस्थितो हन्तुं निःशेषं च न शक्यते
+bhmj_13.839,samairyuktasamācārairviśuddhagaganaprabham / hṛdi nārāyaṇaṃ dṛṣṭvā śāntiḥ śāntairavāpyate,समैर्युक्तसमाचारैर्विशुद्धगगनप्रभम् / हृदि नारायणं दृष्ट्वा शान्तिः शान्तैरवाप्यते
+bhmj_13.840,***** vaiṣṇavādhyātma || 57 || ***** mokṣaṃ prayāto janakaḥ kathamityatha bhūbhujā / devavrato 'vadatpuṣṭo mithilādhipateḥ kathām,***** वैष्णवाध्यात्म ॥ ५७ ॥ ***** मोक्षं प्रयातो जनकः कथमित्यथ भूभुजा / देवव्रतो ऽवदत्पुष्टो मिथिलाधिपतेः कथाम्
+bhmj_13.841,janakasyābhavatpūrvamācāryaśatasevinaḥ / guruḥ pañcaśikho nāma kapilo brahmanaiṣṭhikaḥ,जनकस्याभवत्पूर्वमाचार्यशतसेविनः / गुरुः पञ्चशिखो नाम कपिलो ब्रह्मनैष्ठिकः
+bhmj_13.842,sa rājānamuvācedamācāryaśatasaṃnidhau / sphuranniḥsārasaṃsāravikāraparihāradhīḥ,स राजानमुवाचेदमाचार्यशतसंनिधौ / स्फुरन्निःसारसंसारविकारपरिहारधीः
+bhmj_13.843,sa galajjātinirbandhaḥ karmabaddho 'pyavāsanaḥ / viśarārusamāhārasarvagrahaparigrahaḥ,स गलज्जातिनिर्बन्धः कर्मबद्धो ऽप्यवासनः / विशरारुसमाहारसर्वग्रहपरिग्रहः
+bhmj_13.844,ahaṃkāravikāreṣu mūlacchedavidhāyinām / avadhānalavādeva bhidyate bhavavibhramaḥ,अहंकारविकारेषु मूलच्छेदविधायिनाम् / अवधानलवादेव भिद्यते भवविभ्रमः
+bhmj_13.845,mayi sarvamidaṃ bhāti sarvatrāhamavasthitaḥ / ityasaṃsāriṇāmeva satāṃ vṛttirmahīyasī,मयि सर्वमिदं भाति सर्वत्राहमवस्थितः / इत्यसंसारिणामेव सतां वृत्तिर्महीयसी
+bhmj_13.846,satyaṃ saṃkṣayaniṣṭhānāṃ jarāmaraṇadharmiṇām / krameṇendriyavaikalyāccharīraṃ yāti pañcadhā,सत्यं संक्षयनिष्ठानां जरामरणधर्मिणाम् / क्रमेणेन्द्रियवैकल्याच्छरीरं याति पञ्चधा
+bhmj_13.847,ete śabdādayaḥ pañca yeṣu tattvārthaniścayaḥ / avyayaṃ paramaṃ cakraṃ buddhiśceti paraṃ mahat,एते शब्दादयः पञ्च येषु तत्त्वार्थनिश्चयः / अव्ययं परमं चक्रं बुद्धिश्चेति परं महत्
+bhmj_13.848,asamyagdarśināmeṣāṃ duḥkhatatparamanyathā / tyāgā evaṃ paraṃ tattvaṃ muktānāṃ nyastakarmaṇām / mithyāprayātacittānāṃ phalanti hṛdayabhramāḥ,असम्यग्दर्शिनामेषां दुःखतत्परमन्यथा / त्यागा एवं परं तत्त्वं मुक्तानां न्यस्तकर्मणाम् / मिथ्याप्रयातचित्तानां फलन्ति हृदयभ्रमाः
+bhmj_13.849,dravyatyāgaḥ karma hanti bhogatyāgo vratakriyām / sukhatyāgastapoyogaṃ sarvatyāgaptu śāntaye,द्रव्यत्यागः कर्म हन्ति भोगत्यागो व्रतक्रियाम् / सुखत्यागस्तपोयोगं सर्वत्यागप्तु शान्तये
+bhmj_13.850,guṇatrayavimukto 'sau kṣetrajñaḥ śāśvato 'vyayaḥ / yairdṛṣṭaste na lipyante paṅke śaśikarā iva,गुणत्रयविमुक्तो ऽसौ क्षेत्रज्ञः शाश्वतो ऽव्ययः / यैर्दृष्टस्ते न लिप्यन्ते पङ्के शशिकरा इव
+bhmj_13.851,naṣṭe phale toṣajuṣi kṣīṇayoḥ puṇyapāpayoḥ / avyaṅgā gaganākārā mahatpaśyanti sūrayaḥ,नष्टे फले तोषजुषि क्षीणयोः पुण्यपापयोः / अव्यङ्गा गगनाकारा महत्पश्यन्ति सूरयः
+bhmj_13.852,caranmṛgaḥ śṛṅgamiva tvacaṃ vṛddhaṃ ivoragaḥ / pakṣīvonmathitaṃ sālaṃ bandhaṃ muñcati sāttvikaḥ,चरन्मृगः शृङ्गमिव त्वचं वृद्धं इवोरगः / पक्षीवोन्मथितं सालं बन्धं मुञ्चति सात्त्विकः
+bhmj_13.853,ityākarṇya vaco rājā janako mithilāṃ purā / dagdhāmadagdhāṃ nājñāsīttṛṣṇārāgavivarjitaḥ,इत्याकर्ण्य वचो राजा जनको मिथिलां पुरा / दग्धामदग्धां नाज्ञासीत्तृष्णारागविवर्जितः
+bhmj_13.854,***** janakarājānaṃ prati pañcaśikhācāryopadeśaḥ || 58 || ***** sukhaṃ kimiti pārathena bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravītpunaḥ / ihāmutra ca dāntānāṃ sukhaṃ saṃtoṣaśālinām,***** जनकराजानं प्रति पञ्चशिखाचार्योपदेशः ॥ ५८ ॥ ***** सुखं किमिति पारथेन भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः / इहामुत्र च दान्तानां सुखं संतोषशालिनाम्
+bhmj_13.855,damo dhṛtirdamastejo jamaḥ kīrtirdamo ratiḥ / puṃsāṃ damaprasaktānāṃ śatrurnāma na vidyate,दमो धृतिर्दमस्तेजो जमः कीर्तिर्दमो रतिः / पुंसां दमप्रसक्तानां शत्रुर्नाम न विद्यते
+bhmj_13.856,***** dāntādhyāyaḥ || 59 || ***** kiṃ tapo vā na vetyetadupavāsādikaṃ vratam / pṛṣṭaḥ provāca kaunteyaṃ punaḥ śantanunandanaḥ,***** दान्ताध्यायः ॥ ५९ ॥ ***** किं तपो वा न वेत्येतदुपवासादिकं व्रतम् / पृष्टः प्रोवाच कौन्तेयं पुनः शन्तनुनन्दनः
+bhmj_13.857,bhuñjāno 'pyupavāsī syādyuktāhāro naraḥ sadā / upavāso hi mūrkhāṇāṃ kevalaṃ prāṇaśaṣaṇam,भुञ्जानो ऽप्युपवासी स्याद्युक्ताहारो नरः सदा / उपवासो हि मूर्खाणां केवलं प्राणशषणम्
+bhmj_13.858,sadā rataḥ svadāreṣu brahmacārī bhavennaraḥ / yajñopayuktamāṃsāśī bhavenmāṃsavivarjakaḥ,सदा रतः स्वदारेषु ब्रह्मचारी भवेन्नरः / यज्ञोपयुक्तमांसाशी भवेन्मांसविवर्जकः
+bhmj_13.859,atithidvijabhṛtyānāṃ śeṣamaśnāti yaḥ sadā / amṛtāśī sa vijñeyaḥ surā nāmnāmṛtāśinaḥ,अतिथिद्विजभृत्यानां शेषमश्नाति यः सदा / अमृताशी स विज्ञेयः सुरा नाम्नामृताशिनः
+bhmj_13.860,***** amṛtaprāśikā || 60 || ***** naraḥ karmaphale kartā kiṃ na vetti kṣamābhujā / bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravīcchakraḥ purā prahlādamabravīt,***** अमृतप्राशिका ॥ ६० ॥ ***** नरः कर्मफले कर्ता किं न वेत्ति क्षमाभुजा / भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीच्छक्रः पुरा प्रह्लादमब्रवीत्
+bhmj_13.861,sthānāccyutastvaṃ daityendra hatāste bāndhavā mayā / śokasthānaṃ kathaṃ svastho nirākula ivekṣyase,स्थानाच्च्युतस्त्वं दैत्येन्द्र हतास्ते बान्धवा मया / शोकस्थानं कथं स्वस्थो निराकुल इवेक्ष्यसे
+bhmj_13.862,śrutveti daityastaṃ prāha śakra kiṃ katthase vṛthā / bhāvāḥ svabhāvacapalāḥ puruṣārtho nirarthakaḥ,श्रुत्वेति दैत्यस्तं प्राह शक्र किं कत्थसे वृथा / भावाः स्वभावचपलाः पुरुषार्थो निरर्थकः
+bhmj_13.863,mūrkho buddhimatāṃ dhuryaḥ surūpo rūpavarjitaḥ / pramattā nayasaṃpannā yāntyete heturatra kaḥ,मूर्खो बुद्धिमतां धुर्यः सुरूपो रूपवर्जितः / प्रमत्ता नयसंपन्ना यान्त्येते हेतुरत्र कः
+bhmj_13.864,na hi śokaḥ sukhabhraṃśe kartavyo vṛddhasevibhiḥ / bhavedabhāvaḥ sadbhāve bhāvā bhrūbhaṅgabhaṅgurāḥ,न हि शोकः सुखभ्रंशे कर्तव्यो वृद्धसेविभिः / भवेदभावः सद्भावे भावा भ्रूभङ्गभङ्गुराः
+bhmj_13.865,iti śrutvā yayau śakrastatprajñānopadeśataḥ / prahṛṣṭā buddhisārāṇāmadveṣṭāro hi sādhavaḥ,इति श्रुत्वा ययौ शक्रस्तत्प्रज्ञानोपदेशतः / प्रहृष्टा बुद्धिसाराणामद्वेष्टारो हि साधवः
+bhmj_13.866,***** śakraprahlādasaṃvādaḥ || 61 || ***** akālavahninā dagdhe rājñāmaiśvaryakānane / kiṃ dhairyamiti pṛṣṭo 'tha pārthenāha pitāmahaḥ,***** शक्रप्रह्लादसंवादः ॥ ६१ ॥ ***** अकालवह्निना दग्धे राज्ञामैश्वर्यकानने / किं धैर्यमिति पृष्टो ऽथ पार्थेनाह पितामहः
+bhmj_13.867,bhraṣṭarājyeṣu daityeṣu prāptaiśvaryaḥ śatakratuḥ / papraccha gatvā brahmāṇaṃ naṣṭe vairocanaṃ purā,भ्रष्टराज्येषु दैत्येषु प्राप्तैश्वर्यः शतक्रतुः / पप्रच्छ गत्वा ब्रह्माणं नष्टे वैरोचनं पुरा
+bhmj_13.868,vibhavaṃ lokapālānāmabhibhūya nijaśriyā / yo babhūva jagannāthaḥ sa baḍiḥ(liḥ) kvādya vartate,विभवं लोकपालानामभिभूय निजश्रिया / यो बभूव जगन्नाथः स बडिः(लिः) क्वाद्य वर्तते
+bhmj_13.869,iti pṛṣṭaḥ surendreṇa jagāda kamalodbhavaḥ / śūnyāgāre kharo bhūtvā bhraṣṭaiśvaryo baḍiḥ(liḥ) sthitaḥ,इति पृष्टः सुरेन्द्रेण जगाद कमलोद्भवः / शून्यागारे खरो भूत्वा भ्रष्टैश्वर्यो बडिः(लिः) स्थितः
+bhmj_13.870,śrutvaitanmuditaḥ śakrastūrṇa taṃ draṣṭumāyayau / airāvaṇaṃ samāruhya kailāsamiva jaṅgamam,श्रुत्वैतन्मुदितः शक्रस्तूर्ण तं द्रष्टुमाययौ / ऐरावणं समारुह्य कैलासमिव जङ्गमम्
+bhmj_13.871,sa gatvā śūnyanilaye dadarśa khararūpiṇam / tuṣāśinaṃ baliṃ ko vā vipadbhirnaiva pīḍyate,स गत्वा शून्यनिलये ददर्श खररूपिणम् / तुषाशिनं बलिं को वा विपद्भिर्नैव पीड्यते
+bhmj_13.872,dṛṣṭvā tamūce trailokyanātho bhūtvaiśāsanaḥ / tvamimāṃ gatimāpannaḥ kathaṃ śocyāṃ na śocasi,दृष्ट्वा तमूचे त्रैलोक्यनाथो भूत्वैशासनः / त्वमिमां गतिमापन्नः कथं शोच्यां न शोचसि
+bhmj_13.873,lakṣmīvilāsahāsācchaṃ kva tacchatraṃ kva cāmaram / tālavyālolavalayaṃ gītamapsarāsaṃ kva tat,लक्ष्मीविलासहासाच्छं क्व तच्छत्रं क्व चामरम् / तालव्यालोलवलयं गीतमप्सरासं क्व तत्
+bhmj_13.874,brahmadattā kva sā hemamālā maulimatastava / kṣapāsvapi yayā dikṣu babhurbālātapaśriyaḥ / athavā yānti cetāṃsi mahatāṃ saha bhūtibhiḥ,ब्रह्मदत्ता क्व सा हेममाला मौलिमतस्तव / क्षपास्वपि यया दिक्षु बभुर्बालातपश्रियः / अथवा यान्ति चेतांसि महतां सह भूतिभिः
+bhmj_13.875,api smarasi kiṃ daitya bhāsvatastava śāsanāt / akṛṣṭapacyā pṛthivī yadabhūdbhūriyājinaḥ,अपि स्मरसि किं दैत्य भास्वतस्तव शासनात् / अकृष्ट��च्या पृथिवी यदभूद्भूरियाजिनः
+bhmj_13.876,yaścātapatre yātrāyāṃ śītāṃśudhavale tava / gandharvāṇāṃ sahasrāṇi nanṛturhemamālinām,यश्चातपत्रे यात्रायां शीतांशुधवले तव / गन्धर्वाणां सहस्राणि ननृतुर्हेममालिनाम्
+bhmj_13.877,airāvaṇagatasyeti śrutvā śakrasya bhāṣitam / avuluptamanāḥ prāha baḍi(lir)vāmanavañcitaḥ,ऐरावणगतस्येति श्रुत्वा शक्रस्य भाषितम् / अवुलुप्तमनाः प्राह बडि(लिर्)वामनवञ्चितः
+bhmj_13.878,taraṅgataralā lakṣmīryadyāyāti ca yāti ca / kṛtamasmābhiriti ki tatpranṛtyanti śatravaḥ,तरङ्गतरला लक्ष्मीर्यद्यायाति च याति च / कृतमस्माभिरिति कि तत्प्रनृत्यन्ति शत्रवः
+bhmj_13.879,na śocāmi svasatvastho nistaraṅga ivodadhiḥ / dṛṣṭvā kālena mahatā kathāśeṣīkṛtāḥ śriyaḥ,न शोचामि स्वसत्वस्थो निस्तरङ्ग इवोदधिः / दृष्ट्वा कालेन महता कथाशेषीकृताः श्रियः
+bhmj_13.880,avaśyaṃ vidhidaurātmyādvipadantā hi saṃpadaḥ / lakṣmīṃ vinaśvaraḥ śocetkaḥ kālakavalīkṛtām,अवश्यं विधिदौरात्म्याद्विपदन्ता हि संपदः / लक्ष्मीं विनश्वरः शोचेत्कः कालकवलीकृताम्
+bhmj_13.881,anatikramaṇīyo 'yaṃ kālaḥ sarvatra jṛmbhate / tuṣaiḥ kalpitavṛttiryatprayātaḥ svaratāmaham,अनतिक्रमणीयो ऽयं कालः सर्वत्र जृम्भते / तुषैः कल्पितवृत्तिर्यत्प्रयातः स्वरतामहम्
+bhmj_13.882,vikośāśāpalāśe 'sminsaṃsārorusaroruhe / kālabhṛṅgaḥ pibatyeva janakiñjalkamañjasā,विकोशाशापलाशे ऽस्मिन्संसारोरुसरोरुहे / कालभृङ्गः पिबत्येव जनकिञ्जल्कमञ्जसा
+bhmj_13.883,jagadgrāsagariṣṭhasya tasya kālasya śāsanāt / smṛtiśeṣadaśāṃ śakra sameṣyati bhavānapi,जगद्ग्रासगरिष्ठस्य तस्य कालस्य शासनात् / स्मृतिशेषदशां शक्र समेष्यति भवानपि
+bhmj_13.884,kiṃ na viplavāyantyetā hariṇyaḥ śīghragāḥ kṣaṇam / sphītaphenasitacchattrāstaraṅgiṇyo vibhūtayaḥ,किं न विप्लवायन्त्येता हरिण्यः शीघ्रगाः क्षणम् / स्फीतफेनसितच्छत्त्रास्तरङ्गिण्यो विभूतयः
+bhmj_13.885,prayāti taralā lakṣmīḥ sravatyāyuralakṣitam / iti vastusvabhāve 'sminko nu śocati madvidhaḥ,प्रयाति तरला लक्ष्मीः स्रवत्यायुरलक्षितम् / इति वस्तुस्वभावे ऽस्मिन्को नु शोचति मद्विधः
+bhmj_13.886,āyuḥ kenākṣayaṃ labdhaṃ viyogaḥ kasya vā priyaḥ / kasminvā capalā lakṣmīrniṣaṇṇā caravīkṣitā,आयुः केनाक्षयं लब्धं वियोगः कस्य वा प्रियः / कस्मिन्वा चपला लक्ष्मीर्निषण्णा चरवीक्षिता
+bhmj_13.887,alīkalīlācaṭulaiḥ saṃgamairdṛṣṭanaṣṭayā / anayā sarvagāminyā kiyanto na viḍambitāḥ,अलीकलीलाचटुलैः संगमैर्दृष्टनष्टया / अनया सर्वगामिन्या कियन्तो न विडम्बिताः
+bhmj_13.888,aiśvaryasaurabhabharānguṇabhṛṅgasaṅgānkāntālatāvalayitānabhimānavṛkṣān / utphullakīrtikusumānphalapūritāśānsarvakaṣo harati kālamahāpravāhaḥ,ऐश्वर्यसौरभभरान्गुणभृङ्गसङ्गान्कान्तालतावलयितानभिमानवृक्षान् / उत्फुल्लकीर्तिकुसुमान्फलपूरिताशान्सर्वकषो हरति कालमहाप्रवाहः
+bhmj_13.889,tasyaitadvadataḥ kāryāllalanaṃ lalitākṛtim / dadarśanirgatāṃ śakro dṛṣṭvāpṛcchacca vismitaḥ,तस्यैतद्वदतः कार्याल्ललनं ललिताकृतिम् / ददर्शनिर्गतां शक्रो ��ृष्ट्वापृच्छच्च विस्मितः
+bhmj_13.890,līlāśikhaṇḍābharaṇā kā tvaṃ hariṇalocane / kimarthamasi niṣkrāntā daityādhipativigrahāt,लीलाशिखण्डाभरणा का त्वं हरिणलोचने / किमर्थमसि निष्क्रान्ता दैत्याधिपतिविग्रहात्
+bhmj_13.891,sā tacchrutvāvadacchakraṃ tvāmahaṃ samupasthitā / tyaktvainaṃ vismṛtācāramucchiṣṭaspṛṣṭasarpiṣam,सा तच्छ्रुत्वावदच्छक्रं त्वामहं समुपस्थिता / त्यक्त्वैनं विस्मृताचारमुच्छिष्टस्पृष्टसर्पिषम्
+bhmj_13.892,ahaṃ subhaṭakhaḍgāgradhārājalanivāsinī / kamalāpūtamahgalyā kamalākaravāsinī,अहं सुभटखड्गाग्रधाराजलनिवासिनी / कमलापूतमह्गल्या कमलाकरवासिनी
+bhmj_13.893,etaduktvā curbhiḥ śrīrbhūmyambhovahnivāyuṣu / pādaiḥ saṃnidhimādāya sahasrākṣamupāyayau,एतदुक्त्वा चुर्भिः श्रीर्भूम्यम्भोवह्निवायुषु / पादैः संनिधिमादाय सहस्राक्षमुपाययौ
+bhmj_13.894,***** śrīsaṃnidhānam || 62 || ***** śrīvihīnaṃ purā śakro namuciṃ nāma dānavam / papraccha śokakāle 'sminkiṃ na śocasi dānava,***** श्रीसंनिधानम् ॥ ६२ ॥ ***** श्रीविहीनं पुरा शक्रो नमुचिं नाम दानवम् / पप्रच्छ शोककाले ऽस्मिन्किं न शोचसि दानव
+bhmj_13.895,iti pṛṣṭo 'vaddaityo niḥsyandodadhidhairyabhūḥ / naṣṭāḥ śokena naśyanti dviṣadānandadāyinaḥ,इति पृष्टो ऽवद्दैत्यो निःस्यन्दोदधिधैर्यभूः / नष्टाः शोकेन नश्यन्ति द्विषदानन्ददायिनः
+bhmj_13.896,śokadagdhaśarīrāṇāṃ prarohaḥ kva punaḥ śriyaḥ / śokena naśyati prajñā prajñānāśo vipattaye,शोकदग्धशरीराणां प्ररोहः क्व पुनः श्रियः / शोकेन नश्यति प्रज्ञा प्रज्ञानाशो विपत्तये
+bhmj_13.897,śokena spṛṣṭacittānāṃ naṣṭānāmudbhavaḥ kutaḥ / svakṛtaṃ bhujyate karma paripāke śubhāśubham / satāmamlānavaktrāṇāṃ nāntarajñāstu śatravaḥ,शोकेन स्पृष्टचित्तानां नष्टानामुद्भवः कुतः / स्वकृतं भुज्यते कर्म परिपाके शुभाशुभम् / सतामम्लानवक्त्राणां नान्तरज्ञास्तु शत्रवः
+bhmj_13.898,***** śakranamucisaṃvādaḥ || 63 || ***** bhūtimāsādya śakreṇa baḍiḥ(liḥ) svapadavicyutaḥ / punarevāvadatpṛṣṭo vyasane 'pyaviluptadhīḥ,***** शक्रनमुचिसंवादः ॥ ६३ ॥ ***** भूतिमासाद्य शक्रेण बडिः(लिः) स्वपदविच्युतः / पुनरेवावदत्पृष्टो व्यसने ऽप्यविलुप्तधीः
+bhmj_13.899,avaśyameva śūrāṇāṃ sthitau jayaparājayau / karmāyattau na kartā tvaṃ kālaprāptamidaṃ bhaja,अवश्यमेव शूराणां स्थितौ जयपराजयौ / कर्मायत्तौ न कर्ता त्वं कालप्राप्तमिदं भज
+bhmj_13.900,kālo na yāti yāsyanti sahasrāṇi bhavādṛśām / gantā tvamapi kālena kiṃ dhairyeṇa vikatthase,कालो न याति यास्यन्ति सहस्राणि भवादृशाम् / गन्ता त्वमपि कालेन किं धैर्येण विकत्थसे
+bhmj_13.901,na tallokeṣu paśyāmi vicinvāno 'pi sūkṣmadhīḥ / duṣprāpaṃ yadayatnena na līḍhaṃ kālajihvayā,न तल्लोकेषु पश्यामि विचिन्वानो ऽपि सूक्ष्मधीः / दुष्प्रापं यदयत्नेन न लीढं कालजिह्वया
+bhmj_13.902,kathāvaśeṣavibhavāḥ kālena bhuvanādhipāḥ / śrūyante vihitāste te kiṃ vṛthā śakra mādyasi,कथावशेषविभवाः कालेन भुवनाधिपाः / श्रूयन्ते विहितास्ते ते किं वृथा शक्र माद्यसि
+bhmj_13.903,śakto 'smi jetuṃ tvāmekaḥ sānugaṃ darpamohitam / kiṃtu na kṣamate kālo velevābdherbalaṃ mama,शक्तो ऽस्मि जेतुं त्वामेकः सानुगं दर्पमोहितम् / किंतु न क्षमते कालो वेलेवाब्धेर्बलं मम
+bhmj_13.904,kālenāyānti vipadaḥ kālenāyānti saṃpadaḥ / puṃsāṃ svakarmamudrāṇāṃ śokasyāvasaro 'tra kaḥ,कालेनायान्ति विपदः कालेनायान्ति संपदः / पुंसां स्वकर्ममुद्राणां शोकस्यावसरो ऽत्र कः
+bhmj_13.905,niśamyaitatsahasrākṣo virato 'marṣasāhasāt / sa tamūce kālavaśaṃ tvaṃ yathāttha tathaiva tat,निशम्यैतत्सहस्राक्षो विरतो ऽमर्षसाहसात् / स तमूचे कालवशं त्वं यथात्थ तथैव तत्
+bhmj_13.906,yadā lokā bhaviṣaayanti nirmaryādāḥ kalispṛśaḥ / tadā tvaṃ dāruṇaiḥ pāśairmuktaḥ svāsthyāṃ gamiṣyasi,यदा लोका भविषअयन्ति निर्मर्यादाः कलिस्पृशः / तदा त्वं दारुणैः पाशैर्मुक्तः स्वास्थ्यां गमिष्यसि
+bhmj_13.907,***** baḍi(li)vāsavasaṃvādaḥ || 64 || ***** śubhāśubhasya pṛṣṭo 'tha pūrvaṃ rūpaṃ mahībhujā / jagāda bhīṣmo jantūnāṃ vināśodayalakṣaṇam,***** बडि(लि)वासवसंवादः ॥ ६४ ॥ ***** शुभाशुभस्य पृष्टो ऽथ पूर्वं रूपं महीभुजा / जगाद भीष्मो जन्तूनां विनाशोदयलक्षणम्
+bhmj_13.908,ākāśataṭinītīre purā śakraḥ sanāradaḥ / vilokya lakṣmīṃ papraccha vikāsikamalānanām,आकाशतटिनीतीरे पुरा शक्रः सनारदः / विलोक्य लक्ष्मीं पप्रच्छ विकासिकमलाननाम्
+bhmj_13.909,devi śaṃsa yathā tattvamihāgamanakāraṇam / iti pṛṣṭā mahendreṇa sāvadatkamalekṣaṇā,देवि शंस यथा तत्त्वमिहागमनकारणम् / इति पृष्टा महेन्द्रेण सावदत्कमलेक्षणा
+bhmj_13.910,tyaktvā daityānahaṃ śakra naṣṭācārānviśṛṅkhalān / surāṇāṃ sadma sādhūnāṃ saṃprāptā tava cāntikam,त्यक्त्वा दैत्यानहं शक्र नष्टाचारान्विशृङ्खलान् / सुराणां सद्म साधूनां संप्राप्ता तव चान्तिकम्
+bhmj_13.911,asurāḥ pūrvamabhavansadācāravibhūṣaṇāḥ / snātā hutāgnayaścāsannijitāḥ strībhirarcitāḥ,असुराः पूर्वमभवन्सदाचारविभूषणाः / स्नाता हुताग्नयश्चासन्निजिताः स्त्रीभिरर्चिताः
+bhmj_13.912,dātāro niḥspṛhāḥ kṣāntāḥ prabhāte ghṛtadarśinaḥ / na niśīthe na cotsaṅge dadhisaktubhujo 'bhavan,दातारो निःस्पृहाः क्षान्ताः प्रभाते घृतदर्शिनः / न निशीथे न चोत्सङ्गे दधिसक्तुभुजो ऽभवन्
+bhmj_13.913,avandhyaratisargāśca tenāhaṃ tānabhūṣayam / adya tūtsannamaryādāstyaktāste durmadā mayā,अवन्ध्यरतिसर्गाश्च तेनाहं तानभूषयम् / अद्य तूत्सन्नमर्यादास्त्यक्तास्ते दुर्मदा मया
+bhmj_13.914,āyattāḥ patayaḥ strīṇāṃ śaṇṭīnāmadya tatpare / pratyutthānādikaṃ tāṃśca kurvantyuccairvadanti ca,आयत्ताः पतयः स्त्रीणां शण्टीनामद्य तत्परे / प्रत्युत्थानादिकं तांश्च कुर्वन्त्युच्चैर्वदन्ति च
+bhmj_13.915,taruṇā dhūrtasacivā vṛddhānāṃ vacanaṃ vayaḥ / viḍambayanti darpāndhā helollolitakuntalāḥ,तरुणा धूर्तसचिवा वृद्धानां वचनं वयः / विडम्बयन्ति दर्पान्धा हेलोल्लोलितकुन्तलाः
+bhmj_13.916,aśaucocchiṣṭasūdaiśca vihitaṃ bhakṣayanti te / guptodyāneṣu devārthibhṛtyasvajanavarjitāḥ,अशौचोच्छिष्टसूदैश्च विहितं भक्षयन्ति ते / गुप्तोद्यानेषु देवार्थिभृत्यस्वजनवर्जिताः
+bhmj_13.917,dhānyaṃ payonnaṃ vivṛtaṃ svocchiṣṭaspṛṣṭasarpiṣam / gṛhe teṣāṃ na vīkṣante hāsakeliratāḥ striyaḥ,धान्यं पयोन्नं विवृतं स्वोच्छिष्टस्पृष्टसर्पिषम् / गृहे तेषां न वीक्षन्ते हासकेलिरताः स्त्रियः
+bhmj_13.918,strīyogyaṃ puruṣo dhatte keśāṃśukavibhūṣaṇam / ācāragatisaṃlāpaṃ pauruṣaṃ strī bibharti ca,स्त्रीयोग्यं पुरुषो धत्ते केशांशुकविभूषणम् / आचारगतिसंलापं पौरुषं स्त्री बिभर्ति च
+bhmj_13.919,itthaṃ teṣāṃ madāndhānāṃ vasatiṃ pāpināmaham / tyaktvāntikamavāptā tvāṃ satyaśīle mam sthitiḥ,इत्थं तेषां मदान्धानां वसतिं पापिनामहम् / त्यक्त्वान्तिकमवाप्ता त्वां सत्यशीले मम् स्थितिः
+bhmj_13.920,āśā śraddhā dhṛtiḥ kṣāntiḥ kāntirvṛttirjitirmatiḥ / yuṣmāneva samāyātā devyo 'ṣṭau matpuraḥsarāḥ,आशा श्रद्धा धृतिः क्षान्तिः कान्तिर्वृत्तिर्जितिर्मतिः / युष्मानेव समायाता देव्यो ऽष्टौ मत्पुरःसराः
+bhmj_13.921,iti bruvāṇāṃ tāṃ śakraḥ prāpya prāyāttriviṣṭapam / nimittametatprathamaṃ subhāśubhaphalaṃ nṛṇām,इति ब्रुवाणां तां शक्रः प्राप्य प्रायात्त्रिविष्टपम् / निमित्तमेतत्प्रथमं सुभाशुभफलं नृणाम्
+bhmj_13.922,***** śrīvāsavasaṃvādaḥ || 65 || ***** rājñā brahmapadaṃ pṛṣṭaḥ punarūce pitāmahaḥ / asito devalaḥ pūrvaṃ jaigīṣavyamabhāṣata,***** श्रीवासवसंवादः ॥ ६५ ॥ ***** राज्ञा ब्रह्मपदं पृष्टः पुनरूचे पितामहः / असितो देवलः पूर्वं जैगीषव्यमभाषत
+bhmj_13.923,vandito ninditaścāsi samastulyapriyāpriyaḥ / tyaktarāgabhayadveṣo lakṣyase kena hetunā,वन्दितो निन्दितश्चासि समस्तुल्यप्रियाप्रियः / त्यक्तरागभयद्वेषो लक्ष्यसे केन हेतुना
+bhmj_13.924,iti pṛṣṭo munīndreṇa jaigīṣavyaḥ svatantravit / uvāca śāntamanasaḥ satyaṃ jātamidaṃ mama,इति पृष्टो मुनीन्द्रेण जैगीषव्यः स्वतन्त्रवित् / उवाच शान्तमनसः सत्यं जातमिदं मम
+bhmj_13.925,vidyānalasamudbhūtavivekavyastaviplavāḥ / na hṛṣyanti na śocanti santaḥ saṃtoṣanirbharāḥ,विद्यानलसमुद्भूतविवेकव्यस्तविप्लवाः / न हृष्यन्ति न शोचन्ति सन्तः संतोषनिर्भराः
+bhmj_13.926,mānāvamānayostulyā na snigdhā na ca vairiṇaḥ / mamāyamiti no yeṣāmahamasyeti vā kvacit,मानावमानयोस्तुल्या न स्निग्धा न च वैरिणः / ममायमिति नो येषामहमस्येति वा क्वचित्
+bhmj_13.927,mātsaryamanurāgo vā nirapāyasukhaspṛśām / sarvabandhavinirmuktā nirbhayāḥ saṃcaranti ye / prabuddhāḥ svapnamāyāsu labhante brahmaṇaḥ padam,मात्सर्यमनुरागो वा निरपायसुखस्पृशाम् / सर्वबन्धविनिर्मुक्ता निर्भयाः संचरन्ति ये / प्रबुद्धाः स्वप्नमायासु लभन्ते ब्रह्मणः पदम्
+bhmj_13.928,***** jaigīṣavyasaṃvādaḥ || 66 || ***** priyaḥ sarvatra pūjyaśca ko 'stīti jagatībhujā / bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'vadatkṛṣṇo yadāhāndhakabhūpatim,***** जैगीषव्यसंवादः ॥ ६६ ॥ ***** प्रियः सर्वत्र पूज्यश्च को ऽस्तीति जगतीभुजा / भीष्मः पृष्टो ऽवदत्कृष्णो यदाहान्धकभूपतिम्
+bhmj_13.929,eka evāsti nikhilapriyaḥ pūjyaśca nāradaḥ / svacchandacārī sukhitaḥ sodyogo vijitendriyaḥ,एक एवास्ति निखिलप्रियः पूज्यश्च नारदः / स्वच्छन्दचारी सुखितः सोद्योगो विजितेन्द्रियः
+bhmj_13.930,asaṃniruddhaprasaro niḥsaṅgo bahusaṃgataḥ / krīḍāratirjagaddraṣṭā kāmakrodhavivarjitaḥ,असंनिरुद्धप्रसरो निःसङ्गो बहुसंगतः / क्रीडारतिर्जगद्द्रष्टा कामक्रोधविवर्जितः
+bhmj_13.931,śrutveti pṛṣṭaḥ pārthena bhūtānāṃ prabhavo 'pyayam / kālasya ca gatiṃ bhīṣmo babhāṣe viśvatattvavit,श्रुत्वेति पृष्टः पार्थेन भूतानां प्रभवो ऽप्ययम् / कालस्य च गतिं भीष्मो बभाषे विश्वतत्त्ववित्
+bhmj_13.932,purā śukena bhagavānvyāsaḥ pṛṣṭo 'bravīdidam / sargāsthitiṃ ca kālaṃ ca yacca kṛtyaṃ dvijanmanām,पुरा शुकेन भगवान्व्यासः पृष्टो ऽब्रवीदिदम् / सर्गास्थितिं च कालं च यच्च कृत्यं द्विजन्मनाम्
+bhmj_13.933,sahasrayugaparyanteṣvavyakto vyaktatāṃ gataḥ / brahma sṛjati śabdāttu vyomādikṣmāntapañcakam,सहस्रयुगपर्यन्तेष्वव्यक्तो व्यक्ततां गतः / ब्रह्म सृजति शब्दात्तु व्योमादिक्ष्मान्तपञ्चकम्
+bhmj_13.934,tadudbhute punaḥ sarge kālenākāśaśeṣatām / gate vyomādi vilayaṃ prayātyavyaktasaṃjñake,तदुद्भुते पुनः सर्गे कालेनाकाशशेषताम् / गते व्योमादि विलयं प्रयात्यव्यक्तसंज्ञके
+bhmj_13.935,ityayaṃ sargasaṃkṣepaḥ śṛṇu kṛtyaṃ dvijanmanām / saṃskṛto jātakarmādyairbrahmacārī bhavedgṛhī,इत्ययं सर्गसंक्षेपः शृणु कृत्यं द्विजन्मनाम् / संस्कृतो जातकर्माद्यैर्ब्रह्मचारी भवेद्गृही
+bhmj_13.936,ātmānamātmanā paśyanvānaprasthastato yatiḥ / brāhmaṃ karmeti kathitaṃ jñānināṃ vṛttirucyate,आत्मानमात्मना पश्यन्वानप्रस्थस्ततो यतिः / ब्राह्मं कर्मेति कथितं ज्ञानिनां वृत्तिरुच्यते
+bhmj_13.937,anādaravirakteccho vidyuttaralamātmanā / paśyannantaḥ paraṃ jyotiḥ sarvavyāpī samīravat,अनादरविरक्तेच्छो विद्युत्तरलमात्मना / पश्यन्नन्तः परं ज्योतिः सर्वव्यापी समीरवत्
+bhmj_13.938,śūnyasthānaikanilayaḥ samo brahmaṇi līyate / karmaṇā yāti saṃsāraṃ niḥsaṃsārastu vidyayā,शून्यस्थानैकनिलयः समो ब्रह्मणि लीयते / कर्मणा याति संसारं निःसंसारस्तु विद्यया
+bhmj_13.939,nijodbhavavilīnecchaḥ saṃvidvikacamānasaḥ / satataṃ svāntaviśrāntaḥ paramāmṛtamaśnute,निजोद्भवविलीनेच्छः संविद्विकचमानसः / सततं स्वान्तविश्रान्तः परमामृतमश्नुते
+bhmj_13.940,***** vyāsaśukasaṃvādaḥ || 67 || ***** śrutveti bhīṣmaṃ papraccha ya ete pṛthivīśvarāḥ / yātā mṛtyuvaśaṃ teṣāṃ ko mṛtyuriti pāṇḍavaḥ,***** व्यासशुकसंवादः ॥ ६७ ॥ ***** श्रुत्वेति भीष्मं पप्रच्छ य एते पृथिवीश्वराः / याता मृत्युवशं तेषां को मृत्युरिति पाण्डवः
+bhmj_13.941,bhīṣmo 'bravītpurā prāha rājānamanukampakam / nāradaḥ putraśokārtaṃ śatrūṇāṃ vaśamāgatam,भीष्मो ऽब्रवीत्पुरा प्राह राजानमनुकम्पकम् / नारदः पुत्रशोकार्तं शत्रूणां वशमागतम्
+bhmj_13.942,sarvametadvidhiḥ sṛṣṭvā prajā vipulatāṃ gatāḥ / āvartamāne bhuvane dṛṣṭvā krodhaṃ samāyayau,सर्वमेतद्विधिः सृष्ट्वा प्रजा विपुलतां गताः / आवर्तमाने भुवने दृष्ट्वा क्रोधं समाययौ
+bhmj_13.943,tatkrodhāddīptaśikhinā dahyamāneṣu jantuṣu / kṛpāvāṃruyambako devaścaturmukhamayācata / śaṃbhunābhyarthito dhātā kopāgniṃ saṃjahāra tam,तत्क्रोधाद्दीप्तशिखिना दह्यमानेषु जन्तुषु / कृपावांरुयम्बको देवश्चतुर्मुखमयाचत / शंभुनाभ्यर्थितो धाता कोपाग्निं संजहार तम्
+bhmj_13.944,saṃhṛtātkrodhadahanātkanyā kamalalocanā / udatiṣṭhannabhaḥśyāmā raktāmbaravibhūṣaṇā,संहृतात्क्रोधदहनात्कन्या कमललोचना / उदतिष्ठन्नभःश्यामा रक्ताम्बरविभूषणा
+bhmj_13.945,uvāca tāṃ tato brahmā tvaṃ śanaiḥ saṃhara prajāḥ / apsu pratiṣṭhitā hyeṣā bhūmirbhāreṇa majjati,उवाच तां ततो ब्रह्मा त्वं शनैः संहर प्रजाः / अप्सु प्रतिष्ठिता ह्येषा भूमिर्भारेण मज्जति
+bhmj_13.946,tacchrutvā dāruṇaṃ dhātuḥ kṛpayā netrajaṃ jalam / nijaṃ jagrāha pāṇibhyāṃ nindantī janma duḥkhitā,तच्छ्रुत्वा दारुणं धातुः कृपया नेत्रजं जलम् / निजं जग्राह पाणिभ्यां निन्दन्ती जन्म दुःखिता
+bhmj_13.947,kathaṃ tava sutā deva ghore karmaṇi madvidhā / yogyā bandhuviyuktānāṃ na sahe duḥkhināṃ giraḥ,कथं तव सुता देव घोरे कर्मणि मद्विधा / योग्या बन्धुवियुक्तानां न सहे दुःखिनां गिरः
+bhmj_13.948,ityuktvā vipulaṃ cakre duṣkaraṃ vividhaṃ tapaḥ / sā mṛtyuḥ sarvasaṃhārabhītā kāruṇyaśālinī,इत्युक्त्वा विपुलं चक्रे दुष्करं विविधं तपः / सा मृत्युः सर्वसंहारभीता कारुण्यशालिनी
+bhmj_13.949,tasyai varaṃ dadau dhātā vyādhayaste 'śrubindavaḥ / bhaviṣyanti janāntāya tvāṃ na jñāsyanti mohitāḥ,तस्यै वरं ददौ धाता व्याधयस्ते ऽश्रुबिन्दवः / भविष्यन्ति जनान्ताय त्वां न ज्ञास्यन्ति मोहिताः
+bhmj_13.950,iti mṛtyuḥ purā sṛṣṭvā brahmaṇā sarvasaṃhṛtiḥ / mā śucaḥ pṛthivīpāla sā hi kaṃ nopasarpati,इति मृत्युः पुरा सृष्ट्वा ब्रह्मणा सर्वसंहृतिः / मा शुचः पृथिवीपाल सा हि कं नोपसर्पति
+bhmj_13.951,***** mṛtyuprajāpatisaṃvādaḥ || 68 || ***** dharmatattvaṃ punaḥ pṛṣṭo dharmajena pitāmahaḥ / śaśaṃsa sāraṃ dharmasya satyaṃ parahitaṃ tathā,***** मृत्युप्रजापतिसंवादः ॥ ६८ ॥ ***** धर्मतत्त्वं पुनः पृष्टो धर्मजेन पितामहः / शशंस सारं धर्मस्य सत्यं परहितं तथा
+bhmj_13.952,gatirdharmasya vividhā sūkṣmā jñātuṃ na śakyate / viparītavicārāṇāmadharmo yāti dharmatām,गतिर्धर्मस्य विविधा सूक्ष्मा ज्ञातुं न शक्यते / विपरीतविचाराणामधर्मो याति धर्मताम्
+bhmj_13.953,antarjalatapāḥ pūrvamabhavajjājalirmuniḥ / jaṭāsu yasya viśvāsātkulāyāḥ pakṣibhiḥ kṛtāḥ,अन्तर्जलतपाः पूर्वमभवज्जाजलिर्मुनिः / जटासु यस्य विश्वासात्कुलायाः पक्षिभिः कृताः
+bhmj_13.954,sa dṛṣṭvā pakṣiṇāṃ mūrdhni nirvṛttāñśāvakāñśanaiḥ / babhūva dharmasaṃmattastamūcuratha rākṣasāḥ,स दृष्ट्वा पक्षिणां मूर्ध्नि निर्वृत्ताञ्शावकाञ्शनैः / बभूव धर्मसंमत्तस्तमूचुरथ राक्षसाः
+bhmj_13.955,tulādharasya samātāmanāsādyaiva kiṃ mune / mādyasi sphāratapasāṃ vyayaṃ kartumihodyataḥ,तुलाधरस्य समातामनासाद्यैव किं मुने / माद्यसि स्फारतपसां व्ययं कर्तुमिहोद्यतः
+bhmj_13.956,iti śrutvā samanviṣya gatvā vārāṇasīṃ muniḥ / tulādharaṃ dadarśātha māṃsavikrayajīvitam,इति श्रुत्वा समन्विष्य गत्वा वाराणसीं मुनिः / तुलाधरं ददर्शाथ मांसविक्रयजीवितम्
+bhmj_13.957,jñānadṛṣṭyā svayaṃ jñātvā tasyāgamanakāraṇaṇ / tulādharo 'bravīdbrahmandharmo hi gaganātmakaḥ,ज्ञानदृष्��्या स्वयं ज्ञात्वा तस्यागमनकारणण् / तुलाधरो ऽब्रवीद्ब्रह्मन्धर्मो हि गगनात्मकः
+bhmj_13.958,abhītaiḥ sarvabhūtebhyo bhūtānāmabhayapradaiḥ / asaktaiḥ karmanipuṇairdharmasyāsādyate gatiḥ,अभीतैः सर्वभूतेभ्यो भूतानामभयप्रदैः / असक्तैः कर्मनिपुणैर्धर्मस्यासाद्यते गतिः
+bhmj_13.959,ahiṃsā paramo yajñaḥ puṇyairyaṣṭuṃ sa śakyate / paśya pāpaṃ kṛśāprāpyaṃ gopaśuprāṇapīḍanāt,अहिंसा परमो यज्ञः पुण्यैर्यष्टुं स शक्यते / पश्य पापं कृशाप्राप्यं गोपशुप्राणपीडनात्
+bhmj_13.960,ātmayajñāptapuṇyānāmātmatīrthaikasevinām / tyaktābhimānaspardhānāṃ naiva śocanti bāndhavāḥ,आत्मयज्ञाप्तपुण्यानामात्मतीर्थैकसेविनाम् / त्यक्ताभिमानस्पर्धानां नैव शोचन्ति बान्धवाः
+bhmj_13.961,iti mānamahāmohaṃ jājaleḥ sa tulādharaḥ / nivāryāsaktakarmasthaḥ prayayau paramāṃ gatim,इति मानमहामोहं जाजलेः स तुलाधरः / निवार्यासक्तकर्मस्थः प्रययौ परमां गतिम्
+bhmj_13.962,***** tulādharajājalisaṃvādaḥ || 69 || ***** gītaṃ vicaravnunā pūrvaṃ dharma'sminneva bhūbhujā / ahiṃsā paramo dharmaḥ kratuścādravyaḍambaraḥ,***** तुलाधरजाजलिसंवादः ॥ ६९ ॥ ***** गीतं विचरव्नुना पूर्वं धर्मऽस्मिन्नेव भूभुजा / अहिंसा परमो धर्मः क्रतुश्चाद्रव्यडम्बरः
+bhmj_13.963,paśuprāṇairyajantyete kāmātmānaḥ phalepsavaḥ / māṃsamatsyamadhupraāyaṃ dhūrtairbhogāya kalpitam,पशुप्राणैर्यजन्त्येते कामात्मानः फलेप्सवः / मांसमत्स्यमधुप्रआयं धूर्तैर्भोगाय कल्पितम्
+bhmj_13.964,lolupairdambhagurubhiḥ paśuyāgo 'dhigamyate / pūjyo hi bhagavānviṣṇuḥ so 'dbhiḥ puṣpaiśca tuṣyati,लोलुपैर्दम्भगुरुभिः पशुयागो ऽधिगम्यते / पूज्यो हि भगवान्विष्णुः सो ऽद्भिः पुष्पैश्च तुष्यति
+bhmj_13.965,ralāniṃ śarīraṃ nāyāti yathā na maraṇaṃ bhavet / tathā karma pravartena śarīraṃ dharmasādhanam,रलानिं शरीरं नायाति यथा न मरणं भवेत् / तथा कर्म प्रवर्तेन शरीरं धर्मसाधनम्
+bhmj_13.966,***** vicaravnugītāḥ || 70 || ***** kāryākāryavimarśāya rājñā pṛṣṭaḥ pitāmahaḥ / uvāca cirakārīti babhūvāṅgiraso muniḥ,***** विचरव्नुगीताः ॥ ७० ॥ ***** कार्याकार्यविमर्शाय राज्ञा पृष्टः पितामहः / उवाच चिरकारीति बभूवाङ्गिरसो मुनिः
+bhmj_13.967,ciraṃ vicārya karmāmi sa karoti yadā tadā / alaso dīrghadarśī ca mūrkhairiti viḍambyate,चिरं विचार्य कर्मामि स करोति यदा तदा / अलसो दीर्घदर्शी च मूर्खैरिति विडम्ब्यते
+bhmj_13.968,sa kadācitsvayaṃ pitrā prerito jananīvadhe / ciraṃ nidadhyau saṃdehadolāviślathamānasaḥ,स कदाचित्स्वयं पित्रा प्रेरितो जननीवधे / चिरं निदध्यौ संदेहदोलाविश्लथमानसः
+bhmj_13.969,avilaṅghyaṃ guruvaco duḥsaho jananīvadhaḥ / ityabhūdduḥkhakaluṣaḥ patito dharmasaṃśaye,अविलङ्घ्यं गुरुवचो दुःसहो जननीवधः / इत्यभूद्दुःखकलुषः पतितो धर्मसंशये
+bhmj_13.970,tāvaccintāparaḥ so 'bhūdyāvattasya pitā svayam / paścāttāpamanuprāpto nijāmājñāmavārayat,तावच्चिन्तापरः सो ऽभूद्यावत्तस्य पिता स्वयम् / पश्चात्तापमनुप्राप्तो निजामाज्ञामवारयत्
+bhmj_13.971,cirakārī vimarśena rarakṣeti svayaṃ muniḥ / mātaraṃ guruvākyaṃ ca vimarśo hi śubhāspadam,चिरकारी विमर्शेन ररक्षेति स्वयं मुनिः / मातरं गुरुवाक्यं च विमर्शो हि शुभास्पदम्
+bhmj_13.972,***** cirakāricaritam || 71 || ***** rājā rakṣetsadācāraṃ kathaṃ lokānapīḍayan / iti pṛṣṭo narendreṇa punaḥ śāntanavo 'bravīt,***** चिरकारिचरितम् ॥ ७१ ॥ ***** राजा रक्षेत्सदाचारं कथं लोकानपीडयन् / इति पृष्टो नरेन्द्रेण पुनः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.973,dyumatsena purā putraṃ sālvarājo mahāmatiḥ / babhāṣe satyavānnāma vadhyānvīkṣyātipīḍitān,द्युमत्सेन पुरा पुत्रं साल्वराजो महामतिः / बभाषे सत्यवान्नाम वध्यान्वीक्ष्यातिपीडितान्
+bhmj_13.974,rājandharmagatiḥ sūkṣmā kimete dasyavastvayā / asāmarthyena viprāṇāṃ nigṛhyante yathā tathā,राजन्धर्मगतिः सूक्ष्मा किमेते दस्यवस्त्वया / असामर्थ्येन विप्राणां निगृह्यन्ते यथा तथा
+bhmj_13.975,ekasya hi vadhenaiva te bhāryāputrabāndhavāḥ / hatā bhavanti bahavastasmāddaṇḍo vivecyate,एकस्य हि वधेनैव ते भार्यापुत्रबान्धवाः / हता भवन्ति बहवस्तस्माद्दण्डो विवेच्यते
+bhmj_13.976,dyumatseno niśamyeti prāha daṇḍyānadaṇḍayan / rājā kṣipatyagādhe 'sminprajā bhayamahāvaṭe,द्युमत्सेनो निशम्येति प्राह दण्ड्यानदण्डयन् / राजा क्षिपत्यगाधे ऽस्मिन्प्रजा भयमहावटे
+bhmj_13.977,laghudaṇḍāḥ purābhūvanmṛdavo 'lpadruho janāḥ / adya kālaviparyāsādvadhyadaṇḍe 'pyasaṃyatāḥ,लघुदण्डाः पुराभूवन्मृदवो ऽल्पद्रुहो जनाः / अद्य कालविपर्यासाद्वध्यदण्डे ऽप्यसंयताः
+bhmj_13.978,ityāsīdrājaputrasya rājñaśca paribhāṣaṇam / nivṛtte ca pravṛtte ca dharme dharmavidāṃ vara,इत्यासीद्राजपुत्रस्य राज्ञश्च परिभाषणम् / निवृत्ते च प्रवृत्ते च धर्मे धर्मविदां वर
+bhmj_13.979,***** dyumatsenopākhyānam || 72 || ***** nivṛttaṃ ca pravṛttaṃ ca dharmaṃ pṛṣṭo 'tha bhūbhujā / vyājahārobhayostattvaṃ draṣṭā śantanunandanaḥ,***** द्युमत्सेनोपाख्यानम् ॥ ७२ ॥ ***** निवृत्तं च प्रवृत्तं च धर्मं पृष्टो ऽथ भूभुजा / व्याजहारोभयोस्तत्त्वं द्रष्टा शन्तनुनन्दनः
+bhmj_13.980,nahuṣasya purā saure sattre gāṃ yūpasaṃgatām / svecchācāro dvijo yogī vilokya kapilo 'bravīt,नहुषस्य पुरा सौरे सत्त्रे गां यूपसंगताम् / स्वेच्छाचारो द्विजो योगी विलोक्य कपिलो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.981,aho nu hiṃsā durvṛttairdharmāya parikalpitā / paropaghāte nandanti lubdhāḥ kāmaphalepsavaḥ,अहो नु हिंसा दुर्वृत्तैर्धर्माय परिकल्पिता / परोपघाते नन्दन्ति लुब्धाः कामफलेप्सवः
+bhmj_13.982,ityākarṇya dvijastatra syūmaraśmiḥ praviśya gām / avadadvedavacanaprāmāṇyaṃ neṣyate tvayā,इत्याकर्ण्य द्विजस्तत्र स्यूमरश्मिः प्रविश्य गाम् / अवदद्वेदवचनप्रामाण्यं नेष्यते त्वया
+bhmj_13.983,yajeta dadyādityeṣā na śrutā kiṃ śrutiḥ smṛtiḥ / gārhasthyalakṣaṇo dharmo yajñāṅgo hyakhilāśrayaḥ,यजेत दद्यादित्येषा न श्रुता किं श्रुतिः स्मृतिः / गार्हस्थ्यलक्षणो धर्मो यज्ञाङ्गो ह्यखिलाश्रयः
+bhmj_13.984,śrutveti kapilaḥ prāha śuddhajñānamayaḥ kratuḥ / tārayatyeva tamaso dravyayāgo hi bandhanam,श्रुत्वेति कपिलः प्राह शुद्धज्ञानमयः क्रतुः / तारयत्येव तमसो द्रव्ययागो हि बन्धनम्
+bhmj_13.985,syūmaraśmirniśamyaitatprovāca kriyayā punaḥ / viśuddhe 'cirmaṇau jñānaṃ pratimāmāśrayediti,स्यूमरश्मिर्निशम्यैतत्प्रोवाच क्रियया पुनः / विशुद्धे ऽचिर्मणौ ज्ञानं प्रतिमामाश्रयेदिति
+bhmj_13.986,***** gaukāpilīyam || 73 || ***** varaṃ dharmārthekāmānāṃ kimiti kṣmābhujā punaḥ / pṛṣṭo 'bravīcchāntanavastrivargagatikovidaḥ,***** गौकापिलीयम् ॥ ७३ ॥ ***** वरं धर्मार्थेकामानां किमिति क्ष्माभुजा पुनः / पृष्टो ऽब्रवीच्छान्तनवस्त्रिवर्गगतिकोविदः
+bhmj_13.987,dhanārthī brāhmaṇaḥ kaściddevānārādhya niṣphalaḥ / siṣeve kuṇḍadhārākhyaṃ bhaktyā jñānadharaṃ ciram,धनार्थी ब्राह्मणः कश्चिद्देवानाराध्य निष्फलः / सिषेवे कुण्डधाराख्यं भक्त्या ज्ञानधरं चिरम्
+bhmj_13.988,tuṣṭe tasmindadarśātha svapne vaiśravaṇālaye / maṇibhadraṃ dhanacayānvitarantaṃ yathocitam,तुष्टे तस्मिन्ददर्शाथ स्वप्ने वैश्रवणालये / मणिभद्रं धनचयान्वितरन्तं यथोचितम्
+bhmj_13.989,kuṇḍadhārastamabhyetya brāhmaṇārthamayācata / kuṇḍadhārasya yogena brāhmaṇo hitakāriṇā,कुण्डधारस्तमभ्येत्य ब्राह्मणार्थमयाचत / कुण्डधारस्य योगेन ब्राह्मणो हितकारिणा
+bhmj_13.990,varānnirvedamāpanno dharmavāṃstapase yayau / nabhaścaro divyadṛṣṭiḥ so 'bhavattapasā kṛtī,वरान्निर्वेदमापन्नो धर्मवांस्तपसे ययौ / नभश्चरो दिव्यदृष्टिः सो ऽभवत्तपसा कृती
+bhmj_13.991,evaṃ sārastrivargasya dharmaḥ śubhaphalapradaḥ / arthakāmaprasaktānāṃ nṛpāṇāṃ narake sthitim / niśamya kuryātko nāma na dharmopārjane matim,एवं सारस्त्रिवर्गस्य धर्मः शुभफलप्रदः / अर्थकामप्रसक्तानां नृपाणां नरके स्थितिम् / निशम्य कुर्यात्को नाम न धर्मोपार्जने मतिम्
+bhmj_13.992,***** kuṇḍadhāropākhyānam || 74 || ***** ahiṃsā paramo dharmo nirvedo jñānadeśakaḥ / sarvatyāgaḥ parā śāntiḥ kāmināṃ tvanyathākhilam,***** कुण्डधारोपाख्यानम् ॥ ७४ ॥ ***** अहिंसा परमो धर्मो निर्वेदो ज्ञानदेशकः / सर्वत्यागः परा शान्तिः कामिनां त्वन्यथाखिलम्
+bhmj_13.993,asito devalaḥ pṛṣṭo nāradenābravītpurā / aṣṭādaśātmakaḥ soṣmā saṃgataḥ pāñcabhautikaḥ,असितो देवलः पृष्टो नारदेनाब्रवीत्पुरा / अष्टादशात्मकः सोष्मा संगतः पाञ्चभौतिकः
+bhmj_13.994,kṣetrajñena punaryāti saṃgamaṃ vṛkṣapakṣivat / akṣīṇavāsanātanturbhinno 'pi na vimucyate,क्षेत्रज्ञेन पुनर्याति संगमं वृक्षपक्षिवत् / अक्षीणवासनातन्तुर्भिन्नो ऽपि न विमुच्यते
+bhmj_13.995,vicchinnakarmā nirdvandvaḥ puṇyapāpavivarjitaḥ / dehī dehaviyoge svaṃ brahma gacchati nirguṇaḥ,विच्छिन्नकर्मा निर्द्वन्द्वः पुण्यपापविवर्जितः / देही देहवियोगे स्वं ब्रह्म गच्छति निर्गुणः
+bhmj_13.996,***** nāradāsitasaṃvādaḥ || 75 || ***** prakṣīṇavāsanājālo māṇḍavyaṃ janako 'bravīt / dhuryo 'hamasmi sukhināmeka evārthavarjitaḥ / dahyamāne 'pi nagare yasya kiṃcinna dahyate,***** नारदासितसंवादः ॥ ७५ ॥ ***** प्रक्षीणवासनाजालो माण्डव्यं जनको ऽब्रवीत् / धुर्यो ऽहमस्मि सुखिनामेक एवार्थवर्जितः / दह्यमाने ऽपि नगरे यस्य किंचिन्न दह्यते
+bhmj_13.997,saṃsāramarutaptānāṃ tṛṣṇāmūrcchitacetasām / bheṣajaṃ paramaṃ nāma saṃtoṣāmṛtavāridaḥ,संसारमरुत��्तानां तृष्णामूर्च्छितचेतसाम् / भेषजं परमं नाम संतोषामृतवारिदः
+bhmj_13.998,dhanena vardhane tṛṣṇā lāvaṇeneva vāriṇā / śoko vivṛddhatṛṣṇāyā goḥ śṛṅgamiva vardhate,धनेन वर्धने तृष्णा लावणेनेव वारिणा / शोको विवृद्धतृष्णाया गोः शृङ्गमिव वर्धते
+bhmj_13.999,tāṃ tyaktvā gatasaṃsargo nirduḥkhapadamāśritaḥ / kūrmāṅgavatsaṃhṛtecchaḥ svecchācārī vimucyate,तां त्यक्त्वा गतसंसर्गो निर्दुःखपदमाश्रितः / कूर्माङ्गवत्संहृतेच्छः स्वेच्छाचारी विमुच्यते
+bhmj_13.1000,janakasyeti vacasā māmḍavyaḥ srastasaṃsṛtiḥ / brahmaprakāśamaviśaddhruvaṃ śāntamanāmayam,जनकस्येति वचसा माम्डव्यः स्रस्तसंसृतिः / ब्रह्मप्रकाशमविशद्ध्रुवं शान्तमनामयम्
+bhmj_13.1001,***** māṇḍavyajanakasaṃvādaḥ || 76 || ***** yatendriyecchaḥ saṃnyāsī nirbhayo janitābhayaḥ / avajñāto 'vadhūtaśca śūnyācāro 'pyanāśrayaḥ,***** माण्डव्यजनकसंवादः ॥ ७६ ॥ ***** यतेन्द्रियेच्छः संन्यासी निर्भयो जनिताभयः / अवज्ञातो ऽवधूतश्च शून्याचारो ऽप्यनाश्रयः
+bhmj_13.1002,anirviṇṇaḥ prahṛṣṭaśca jñātā maunī ca mucyate / budha ityāha hārīto viśuddhajñānasaṃśrayaḥ,अनिर्विण्णः प्रहृष्टश्च ज्ञाता मौनी च मुच्यते / बुध इत्याह हारीतो विशुद्धज्ञानसंश्रयः
+bhmj_13.1003,***** hārītagītāḥ || 77 || ***** bhraṣṭaiśvaryaḥ purā vṛtraḥ śukraṃ gurumabhāṣata / jīvānāṃ karmabandhānāṃ tiṣṭhatāṃ pāñcabhautike / paryāyeṇa bhavantyeva saṃpado vipadastathā,***** हारीतगीताः ॥ ७७ ॥ ***** भ्रष्टैश्वर्यः पुरा वृत्रः शुक्रं गुरुमभाषत / जीवानां कर्मबन्धानां तिष्ठतां पाञ्चभौतिके / पर्यायेण भवन्त्येव संपदो विपदस्तथा
+bhmj_13.1004,niḥspṛho 'smi na śocāmi bhaje sāmyamanaśvaram / na yāsyāmyadhunā rāgamavarṇo varṇasaṃgamāt,निःस्पृहो ऽस्मि न शोचामि भजे साम्यमनश्वरम् / न यास्याम्यधुना रागमवर्णो वर्णसंगमात्
+bhmj_13.1005,ityuktvā dānavapatiryadṛcchopagatānmuneḥ / sanatkumārādajñāsīdviṣṇuṃ kāraṇamavyayam,इत्युक्त्वा दानवपतिर्यदृच्छोपगतान्मुनेः / सनत्कुमारादज्ञासीद्विष्णुं कारणमव्ययम्
+bhmj_13.1006,sa vijñāyācyutaṃ devaṃ prayayau paramāṃ gatim / so 'yaṃ nārāyaṇaḥ kṛṣṇaḥ saṃbandhī tava pāṇḍava,स विज्ञायाच्युतं देवं प्रययौ परमां गतिम् / सो ऽयं नारायणः कृष्णः संबन्धी तव पाण्डव
+bhmj_13.1007,***** vṛtragītāḥ || 78 || ***** rājñā vṛtrakathāṃ pṛṣṭaḥ punaḥ prāha pitāmahaḥ / purā vṛtreṇa vijito raṇe jambhanisūdanaḥ,***** वृत्रगीताः ॥ ७८ ॥ ***** राज्ञा वृत्रकथां पृष्टः पुनः प्राह पितामहः / पुरा वृत्रेण विजितो रणे जम्भनिसूदनः
+bhmj_13.1008,sa bodhito vasiṣṭhena garvajvaravimohitam / viṣṇutejo dadhadvajraṃ taṃ jaghāna mahākṛtim,स बोधितो वसिष्ठेन गर्वज्वरविमोहितम् / विष्णुतेजो दधद्वज्रं तं जघान महाकृतिम्
+bhmj_13.1009,hatasya kāyādvṛtrasya brahmahatyā vinirgatā / muktakeśī kṛśā ghorā maladigdhā kapālinī,हतस्य कायाद्वृत्रस्य ब्रह्महत्या विनिर्गता / मुक्तकेशी कृशा घोरा मलदिग्धा कपालिनी
+bhmj_13.1010,sā vidrutaṃ sahasrākṣāṃ ciramanviṣya sarvataḥ / vilokya kaṇṭhe jagrāha niścalābhayakampitam,सा विद्रुतं सहस्राक्षां चिरमन्विष्य सर्वतः / विलोक्य कण्ठे जग्राह निश्चलाभयकम्पितम्
+bhmj_13.1011,taṃ tayā gūḍhamākrāntaṃ cirāya caturānanaḥ / vilokya kṛpayā hatyāṃ yayāce śakramuktaye,तं तया गूढमाक्रान्तं चिराय चतुराननः / विलोक्य कृपया हत्यां ययाचे शक्रमुक्तये
+bhmj_13.1012,viratā brahmaṇo vākyādbrahmahatyā sureśvaram / tatyāja sthitimāsādya caturdhā ghoradarśanā,विरता ब्रह्मणो वाक्याद्ब्रह्महत्या सुरेश्वरम् / तत्याज स्थितिमासाद्य चतुर्धा घोरदर्शना
+bhmj_13.1013,yo 'gnau prajvalite yatnānna bījādikamarpayet / yaḥ parvakāle viṭapicchettā yaśca rajasvalām,यो ऽग्नौ प्रज्वलिते यत्नान्न बीजादिकमर्पयेत् / यः पर्वकाले विटपिच्छेत्ता यश्च रजस्वलाम्
+bhmj_13.1014,kāmayecca jale yaśca kṣipecchleṣmamalādikam / sa padaṃ brahmahatyāyāḥ svayaṃbhūrityabhāṣata,कामयेच्च जले यश्च क्षिपेच्छ्लेष्ममलादिकम् / स पदं ब्रह्महत्यायाः स्वयंभूरित्यभाषत
+bhmj_13.1015,***** vṛtravadhaḥ || 79 || ***** jvarotpattiṃ punaḥ pṛṣṭo bhīṣmaḥ pārthamabhāṣata / sumeruśṛṅge bhagavānsthito gaurīvapatiḥ purā / śuśrāva yajñaṃ dakṣasya devākīrṇaṃ prajāpateḥ,***** वृत्रवधः ॥ ७९ ॥ ***** ज्वरोत्पत्तिं पुनः पृष्टो भीष्मः पार्थमभाषत / सुमेरुशृङ्गे भगवान्स्थितो गौरीवपतिः पुरा / शुश्राव यज्ञं दक्षस्य देवाकीर्णं प्रजापतेः
+bhmj_13.1016,abhāgārhe 'si kiṃ yajñeṣviti gaurīgirā haraḥ / anāhūtaścakārātha dakṣayajñakṣaye matim,अभागार्हे ऽसि किं यज्ञेष्विति गौरीगिरा हरः / अनाहूतश्चकाराथ दक्षयज्ञक्षये मतिम्
+bhmj_13.1017,kruddhasya tasya lālāṭasvedavārikaṇātkṣaṇāt / samudyayau jvaro dīptastriśirāstāmralocanaḥ,क्रुद्धस्य तस्य लालाटस्वेदवारिकणात्क्षणात् / समुद्ययौ ज्वरो दीप्तस्त्रिशिरास्ताम्रलोचनः
+bhmj_13.1018,brahmaṇā duḥsaha so 'tha vinyastaḥ kila bhāgaśaḥ / teṣu teṣūtkaṭo yatnādekaḥ ko nu saheta tam,ब्रह्मणा दुःसह सो ऽथ विन्यस्तः किल भागशः / तेषु तेषूत्कटो यत्नादेकः को नु सहेत तम्
+bhmj_13.1019,saṃtāpaṃ gajakumbheṣu parvateṣu śilājatu / nirmokapaṭṭaṃ sarpeṣu nīlikāṃ salileṣu ca,संतापं गजकुम्भेषु पर्वतेषु शिलाजतु / निर्मोकपट्टं सर्पेषु नीलिकां सलिलेषु च
+bhmj_13.1020,goṣu khorakaniḥśvāsamūṣiraṃ kṣetrabhūmiṣu / pādarogaṃ tathāśveṣu netrarogaṃ pikeṣu ca,गोषु खोरकनिःश्वासमूषिरं क्षेत्रभूमिषु / पादरोगं तथाश्वेषु नेत्ररोगं पिकेषु च
+bhmj_13.1021,meṣeṣu pittabhedaṃ ca hikkāśvāsaṃ śukeṣu ca / śikhābhedaṃ mayūreṣu śramaṃ pañcānaneṣu ca,मेषेषु पित्तभेदं च हिक्काश्वासं शुकेषु च / शिखाभेदं मयूरेषु श्रमं पञ्चाननेषु च
+bhmj_13.1022,janmanyante vivāhe ca manuṣyeṣu jvaraṃ tathā / bahudhāvasthitaṃ ghoraṃ satataṃ ca pracakṣate,जन्मन्यन्ते विवाहे च मनुष्येषु ज्वरं तथा / बहुधावस्थितं घोरं सततं च प्रचक्षते
+bhmj_13.1023,rudro 'tha vīrabhadrākhyaṃ sasarja gaṇamutkaṭam / bhadrakālīṃ tathā devīṃ kālānalaśikhopamām,रुद्रो ऽथ वीरभद्राख्यं ससर्ज गणमुत्कटम् / भद्रकालीं तथा देवीं कालानलशिखोपमाम्
+bhmj_13.1024,tau gatvā cakraturyajñaṃ bahudravyaṃ prajāpateḥ / bhinnabhinnāpaviddhāṅgaṃ nihatya mṛgarūpiṇam,तौ गत्वा चक्रतुर्यज्ञं बहुद्रव्यं प्रजापतेः / भिन्नभिन्नापविद्धाङ्गं निहत्य मृगरूपिणम्
+bhmj_13.1025,tataḥ prajāpatiḥ pūrvaṃ devāhitavināśakam / virūpākṣamanekākṣaṃ tryakṣaṃ yakṣapatipriyam,ततः प्रजापतिः पूर्वं देवाहितविनाशकम् / विरूपाक्षमनेकाक्षं त्र्यक्षं यक्षपतिप्रियम्
+bhmj_13.1026,sarvātmanā sarvagataṃ sarvākāramanāmayam / tuṣṭāva śaṃkaraṃ dakṣo gūḍhārthairdivyanāmabhiḥ,सर्वात्मना सर्वगतं सर्वाकारमनामयम् / तुष्टाव शंकरं दक्षो गूढार्थैर्दिव्यनामभिः
+bhmj_13.1027,namo yajñāya vijñeyatattvānubhavaśāline / sarvavedamayoṅkāravācyāya vṛṣaketave,नमो यज्ञाय विज्ञेयतत्त्वानुभवशालिने / सर्ववेदमयोङ्कारवाच्याय वृषकेतवे
+bhmj_13.1028,anavaccinnarūpāya vyāpine viśvamūrtaye / sarvataḥ pāṇiśirase namaḥ sarvāntarātmane,अनवच्चिन्नरूपाय व्यापिने विश्वमूर्तये / सर्वतः पाणिशिरसे नमः सर्वान्तरात्मने
+bhmj_13.1029,ugrāyodagramahase śarvāyāgarvaśāline / rudrāyodagrayaśase vandyāyendubhṛte namaḥ,उग्रायोदग्रमहसे शर्वायागर्वशालिने / रुद्रायोदग्रयशसे वन्द्यायेन्दुभृते नमः
+bhmj_13.1030,tatastuṣṭe bhagavati tryambake tripurāntake / phalaṃ yajñasahasrasya dakṣo 'labhata tadvarāt,ततस्तुष्टे भगवति त्र्यम्बके त्रिपुरान्तके / फलं यज्ञसहस्रस्य दक्षो ऽलभत तद्वरात्
+bhmj_13.1031,***** dakṣayajñadhvaṃsaḥ || 80 || ***** kathaṃ vijitalokānāṃ bhayaṃ mṛtyornivartate / iti prṛṣṭo narendreṇa vyājahāra pitāmahaḥ,***** दक्षयज्ञध्वंसः ॥ ८० ॥ ***** कथं विजितलोकानां भयं मृत्योर्निवर्तते / इति प्रृष्टो नरेन्द्रेण व्याजहार पितामहः
+bhmj_13.1032,nāradena purā pṛṣṭaḥ samaṅgaḥ sarvatattvavit / prāṇendriyajayānnūnaṃ śoko mṛtyuśca naśyati,नारदेन पुरा पृष्टः समङ्गः सर्वतत्त्ववित् / प्राणेन्द्रियजयान्नूनं शोको मृत्युश्च नश्यति
+bhmj_13.1033,pañcendriyahitaṃ tuṣṭyai tuṣṭirutsekakāriṇī / utseko vinipātāya saṃsārasaraṇau sadā,पञ्चेन्द्रियहितं तुष्ट्यै तुष्टिरुत्सेककारिणी / उत्सेको विनिपाताय संसारसरणौ सदा
+bhmj_13.1034,arāgamoho hṛṣṭātmā carāmyanupalakṣitaḥ / aśokaścāmṛtaścāhaṃ tena nārada paśya mām,अरागमोहो हृष्टात्मा चराम्यनुपलक्षितः / अशोकश्चामृतश्चाहं तेन नारद पश्य माम्
+bhmj_13.1035,***** samaṅganāradasaṃvādaḥ || 81 || ***** śāstraniḥsaṃśayaṃ śreyo rājñā pṛṣṭo 'bravītpunaḥ / bhīṣmo yadgālavaṃ prāha nāradaḥ sarvadarśinam,***** समङ्गनारदसंवादः ॥ ८१ ॥ ***** शास्त्रनिःसंशयं श्रेयो राज्ञा पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः / भीष्मो यद्गालवं प्राह नारदः सर्वदर्शिनम्
+bhmj_13.1036,hite varteta bhūtānāmahaṃkāraṃ parityajet / prakhyāpayenna saṃsatsu svotkarṣaṃ paranindayā,हिते वर्तेत भूतानामहंकारं परित्यजेत् / प्रख्यापयेन्न संसत्सु स्वोत्कर्षं परनिन्दया
+bhmj_13.1037,paiśunyaṃ laulyamālasyaṃ rātricaryāṃ ca varjayet / na darpādbahubhāṣī syānnendriyāṇāṃ hitaṃ caret,पैशुन्यं लौल्यमालस्यं रात्रिचर्यां च वर्जयेत् / न दर्पाद्बहुभाषी स्यान्नेन्द्रियाणां हितं चरेत्
+bhmj_13.1038,nānuśocetsukhabhraṃśe kāmayeta na durlabham / jānannapi na kurvīta kauṭilyaṃ na ca viśvaset,नानुशो���ेत्सुखभ्रंशे कामयेत न दुर्लभम् / जानन्नपि न कुर्वीत कौटिल्यं न च विश्वसेत्
+bhmj_13.1039,satāṃ saṅge matiṃ kuryātsadācārapure vaset / sahasā saṃtyajetpāpaṃ na kuryādanutāpadam,सतां सङ्गे मतिं कुर्यात्सदाचारपुरे वसेत् / सहसा संत्यजेत्पापं न कुर्यादनुतापदम्
+bhmj_13.1040,***** nāradagālavasaṃvādaḥ || 82 || ***** muktiḥ śanaiḥ kathamiti bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravītpunaḥ / ariṣṭanemiḥ sagaraṃ yadbabhāṣe vimuktaye,***** नारदगालवसंवादः ॥ ८२ ॥ ***** मुक्तिः शनैः कथमिति भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः / अरिष्टनेमिः सगरं यद्बभाषे विमुक्तये
+bhmj_13.1041,āśālatāvalayitaṃ baddhamūlamavidyayā / na hi pātayituṃ śaktaḥ sukhena bhavapādapam,आशालतावलयितं बद्धमूलमविद्यया / न हि पातयितुं शक्तः सुखेन भवपादपम्
+bhmj_13.1042,ko hi janmasahasroktāṃ vāsanābhyāsajāṃ nijām / prītitaṃ vārayituṃ śakto lalanādhanabandhuṣu,को हि जन्मसहस्रोक्तां वासनाभ्यासजां निजाम् / प्रीतितं वारयितुं शक्तो ललनाधनबन्धुषु
+bhmj_13.1043,samārūḍhaḥ śriyaṃ kāntāṃ lalanāmbhojaṣaṭūpadaḥ / tyajeti viṣasaṃkāśaṃ ko nāma vacanaṃ pibet,समारूढः श्रियं कान्तां ललनाम्भोजषटूपदः / त्यजेति विषसंकाशं को नाम वचनं पिबेत्
+bhmj_13.1044,dhanaputrakalatreṣu svayamevārjiteṣvaho / avasannā vinaśyanti kṣudrāḥ kṣaudraraseṣviva,धनपुत्रकलत्रेषु स्वयमेवार्जितेष्वहो / अवसन्ना विनश्यन्ति क्षुद्राः क्षौद्ररसेष्विव
+bhmj_13.1045,śiśūnaṃ vṛttimālokya vyastāṃ devena kalpitām / ko hi tadvartanādānairātmānamavasādayet,शिशूनं वृत्तिमालोक्य व्यस्तां देवेन कल्पिताम् / को हि तद्वर्तनादानैरात्मानमवसादयेत्
+bhmj_13.1046,paricchinnāśinaḥ kiṃ te koṭibhirbhūmisaṃcayaiḥ / na paśyasi mṛtaḥ kiṃcitko 'yaṃ sarvagrahastava,परिच्छिन्नाशिनः किं ते कोटिभिर्भूमिसंचयैः / न पश्यसि मृतः किंचित्को ऽयं सर्वग्रहस्तव
+bhmj_13.1047,kāñcane loṣṭaśakale paryaṅke pāṃsusaṃstare / cīnāṃśuke valkale ca samānaḥ kila mucyate,काञ्चने लोष्टशकले पर्यङ्के पांसुसंस्तरे / चीनांशुके वल्कले च समानः किल मुच्यते
+bhmj_13.1048,antavatkalayansarvaṃ nirvedaṃ paramaṃ gataḥ / taṭasthaḥ sarvabhāveṣu bhavatyevābhavo naraḥ,अन्तवत्कलयन्सर्वं निर्वेदं परमं गतः / तटस्थः सर्वभावेषु भवत्येवाभवो नरः
+bhmj_13.1049,gaṇayandurdaśāmante samānaḥ kāñcanāśmanoḥ / avidyāgranthibhedena mucyate nirmamaḥ sukham,गणयन्दुर्दशामन्ते समानः काञ्चनाश्मनोः / अविद्याग्रन्थिभेदेन मुच्यते निर्ममः सुखम्
+bhmj_13.1050,***** sagarāriṣṭanemisaṃvādaḥ || 83 || ***** atha śukrakathāṃ pṛṣṭo rājñā prāha suravrataḥ / purā yogīśvaraḥ śukro bhṛgusūnurdhanaprabhoḥ / guhyakādhipaterdehaṃ praviśyākramya sarvataḥ,***** सगरारिष्टनेमिसंवादः ॥ ८३ ॥ ***** अथ शुक्रकथां पृष्टो राज्ञा प्राह सुरव्रतः / पुरा योगीश्वरः शुक्रो भृगुसूनुर्धनप्रभोः / गुह्यकाधिपतेर्देहं प्रविश्याक्रम्य सर्वतः
+bhmj_13.1051,dhanaṃ bhūri jahārāśu tacca duḥkhāddhanādhipaḥ / pinākine dasyuvṛttaṃ vayasyāya nyavedayat,धनं भूरि जहाराशु तच्च दुःखाद्धनाधिपः / पिनाकिने दस्युवृत्तं वयस्याय न्यवेदयत्
+bhmj_13.1052,kupitastripurārātirādāya bhṛgunandanam / papau sa codare śaṃbhorbabhrāma vipule ciram,कुपितस्त्रिपुरारातिरादाय भृगुनन्दनम् / पपौ स चोदरे शंभोर्बभ्राम विपुले चिरम्
+bhmj_13.1053,sa rudradhāraṇāvahnidahyamāno 'ntarasthitaḥ / ruddheṣu sarvasrotaḥsu tasya tuṣṭāva vallabhām,स रुद्रधारणावह्निदह्यमानो ऽन्तरस्थितः / रुद्धेषु सर्वस्रोतःसु तस्य तुष्टाव वल्लभाम्
+bhmj_13.1054,tataḥ sa śukradvāreṇa nirgataḥ śukratāṃ yayau / satīsaṃrakṣito lebhe na ca vai pūrvavatsthitim,ततः स शुक्रद्वारेण निर्गतः शुक्रतां ययौ / सतीसंरक्षितो लेभे न च वै पूर्ववत्स्थितिम्
+bhmj_13.1055,***** śukrotpattiḥ || 84 || ***** śreyaḥ kimiti pṛṣṭo 'tha punarāha pitāmahaḥ / purā videhādhipatiṃ yaduvāca parāśaraḥ,***** शुक्रोत्पत्तिः ॥ ८४ ॥ ***** श्रेयः किमिति पृष्टो ऽथ पुनराह पितामहः / पुरा विदेहाधिपतिं यदुवाच पराशरः
+bhmj_13.1056,manoratho ratho yasya saṃyataḥ śāntiraśmibhiḥ / na caratyavaṭe tasya karmaṇo 'pi sukhaṃ sadā,मनोरथो रथो यस्य संयतः शान्तिरश्मिभिः / न चरत्यवटे तस्य कर्मणो ऽपि सुखं सदा
+bhmj_13.1057,ratyai bhogā vimūḍhānāṃ sā duḥkhāya viyoginām / tamase duḥkhamevaiṣāṃ bandhāya mahate tamaḥ,रत्यै भोगा विमूढानां सा दुःखाय वियोगिनाम् / तमसे दुःखमेवैषां बन्धाय महते तमः
+bhmj_13.1058,satāṃ bhogaviyogeṣu nirvedo nāma jāyate / nirvedastapase teṣāṃ tapaḥ saṃsāraśāntaye,सतां भोगवियोगेषु निर्वेदो नाम जायते / निर्वेदस्तपसे तेषां तपः संसारशान्तये
+bhmj_13.1059,sadācārapravṛttānāṃ yathāśāstrānusāriṇām / svakarmasaktamanasāṃ svayamāyānti saṃpadaḥ,सदाचारप्रवृत्तानां यथाशास्त्रानुसारिणाम् / स्वकर्मसक्तमनसां स्वयमायान्ति संपदः
+bhmj_13.1060,***** parāśaragītāḥ || 85 || ***** prajāpatirhaṃsarūpī rājñā pṛṣṭo 'bravītpurā / krodho mṛtyuḥ kujantūnāṃ svasukhādyadi nirgataḥ,***** पराशरगीताः ॥ ८५ ॥ ***** प्रजापतिर्हंसरूपी राज्ञा पृष्टो ऽब्रवीत्पुरा / क्रोधो मृत्युः कुजन्तूनां स्वसुखाद्यदि निर्गतः
+bhmj_13.1061,dagdhāḥ krodhena śocanti krodhānadhā nipatanati ca / jitakrodhaḥ śasukhaṃ śete grastarāgādibandhanaḥ,दग्धाः क्रोधेन शोचन्ति क्रोधानधा निपतनति च / जितक्रोधः शसुखं शेते ग्रस्तरागादिबन्धनः
+bhmj_13.1062,***** haṃsagītāḥ || 86 || ***** pṛṣṭaḥ kimakṣaramiti prāha bhīṣmo nareśvaram / bhagavāñjanakaṃ pūrvaṃ vasiṣṭho yadabhāṣata,***** हंसगीताः ॥ ८६ ॥ ***** पृष्टः किमक्षरमिति प्राह भीष्मो नरेश्वरम् / भगवाञ्जनकं पूर्वं वसिष्ठो यदभाषत
+bhmj_13.1063,caturdaśavidhaḥ sargo guṇāḥ karmāṇi codanāḥ / sarvametatkṣaraṃ vidyādakṣaraṃ paramaṃ padam,चतुर्दशविधः सर्गो गुणाः कर्माणि चोदनाः / सर्वमेतत्क्षरं विद्यादक्षरं परमं पदम्
+bhmj_13.1064,akṣarakṣarasaṅgo 'yaṃ dehidehasamāgamaḥ / dehatāmrakalādāhe hemavaddṛśyate 'bharam,अक्षरक्षरसङ्गो ऽयं देहिदेहसमागमः / देहताम्रकलादाहे हेमवद्दृश्यते ऽभरम्
+bhmj_13.1065,***** vasiṣṭhajanakasaṃvādaḥ || 87 || ***** punaḥ pṛṣṭo 'vadadbhīṣmo yājñavalkyo guruḥ purā / provāca śiṣyaṃ janakaṃ paramākṣaranirṇayam,***** वसिष्ठजनकसंवादः ॥ ८७ ॥ ***** पुनः पृष्टो ऽवदद्भीष्मो याज्ञवल्क्यो गुरुः पुरा / प्रोवाच शिष्यं जनकं परमाक्षरनिर्णयम्
+bhmj_13.1066,adhyātmacintāgantavyamadhibhūte ca kāraṇam / guṇatrayavinirmuktamakṣaraṃ vedyavarjitam,अध्यात्मचिन्तागन्तव्यमधिभूते च कारणम् / गुणत्रयविनिर्मुक्तमक्षरं वेद्यवर्जितम्
+bhmj_13.1067,sāṃkhyayogoditaṃ śāntaṃ śāśvataṃ dhruvamavyayam / nistaraṅgodadhinibhi yuktāḥ paśyanti nirbhayāḥ,सांख्ययोगोदितं शान्तं शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् / निस्तरङ्गोदधिनिभि युक्ताः पश्यन्ति निर्भयाः
+bhmj_13.1068,sūryaprasādādvadanaṃ praviṣṭā me sarasvatī / tayāsmi vedakṛdbhūtvā sārameva padaṃ śritaḥ,सूर्यप्रसादाद्वदनं प्रविष्टा मे सरस्वती / तयास्मि वेदकृद्भूत्वा सारमेव पदं श्रितः
+bhmj_13.1069,ṣaṅviśo mucyate vyaktaṃ pralīnaṃ pañcaviṃśake / iti gandharvabhūpālo viśvāvasumabodhayat,षङ्विशो मुच्यते व्यक्तं प्रलीनं पञ्चविंशके / इति गन्धर्वभूपालो विश्वावसुमबोधयत्
+bhmj_13.1070,***** yājñavalkyajanakasaṃvādaḥ || 88 || ***** tiṣṭhangṛhe ko nu muktaḥ pārtheneti suravrataḥ / pṛṣṭo babhāṣe sulabhā yadūce janakaṃ purā,***** याज्ञवल्क्यजनकसंवादः ॥ ८८ ॥ ***** तिष्ठन्गृहे को नु मुक्तः पार्थेनेति सुरव्रतः / पृष्टो बभाषे सुलभा यदूचे जनकं पुरा
+bhmj_13.1071,tridaṇḍadhāriṇī muktā sulabhā nāma bhikṣukī / mithilāṃ janakaṃ draṣṭuṃ purā prāyādvihāyasā,त्रिदण्डधारिणी मुक्ता सुलभा नाम भिक्षुकी / मिथिलां जनकं द्रष्टुं पुरा प्रायाद्विहायसा
+bhmj_13.1072,yauvanābharaṇaṃ rūpaṃ dadhatī sā sumadhyamā / dadarśa janakaṃ kāntā lāvaṇyalalitākṛtiḥ,यौवनाभरणं रूपं दधती सा सुमध्यमा / ददर्श जनकं कान्ता लावण्यललिताकृतिः
+bhmj_13.1073,tāṃ vilokya sudhāsārasiktāṅga iva maithilaḥ / cakre samucitāṃ pūjāṃ tasmai pāpāsanādibhiḥ,तां विलोक्य सुधासारसिक्ताङ्ग इव मैथिलः / चक्रे समुचितां पूजां तस्मै पापासनादिभिः
+bhmj_13.1074,tataḥ sukhoṣitā tatra muktāttaramupetya sā / sabhāyāṃ janakaṃ cakre raśmibhiḥ svīkṛtāntaram,ततः सुखोषिता तत्र मुक्तात्तरमुपेत्य सा / सभायां जनकं चक्रे रश्मिभिः स्वीकृतान्तरम्
+bhmj_13.1075,netrābhyāṃ cārunayanā viśantī tamalakṣitā / antaraṅgā kṣaṇamabhūtsā supteva sudhānadī,नेत्राभ्यां चारुनयना विशन्ती तमलक्षिता / अन्तरङ्गा क्षणमभूत्सा सुप्तेव सुधानदी
+bhmj_13.1076,tadbhāvaspṛṣṭabhāvo 'tha babhāṣe dantakāntibhiḥ / janako nirguṇāṃ kurvanvimuktāṃ hāravallarīm,तद्भावस्पृष्टभावो ऽथ बभाषे दन्तकान्तिभिः / जनको निर्गुणां कुर्वन्विमुक्तां हारवल्लरीम्
+bhmj_13.1077,ayi cittasudhāsindhucandrikā kāsi kasya vā / kutastvamanavadyāṅgi nayanāmṛtavarṣiṇī,अयि चित्तसुधासिन्धुचन्द्रिका कासि कस्य वा / कुतस्त्वमनवद्याङ्गि नयनामृतवर्षिणी
+bhmj_13.1078,śiṣyaḥ pañcaśikhasyāhaṃ sāṃkhyavedavido muniḥ / vivekāstravidāṃ śreṣṭho mokṣaṃ prāpto janādhipaḥ,शिष्यः पञ्चशिखस्याहं सांख्यवेदविदो मुनिः / विवेकास्त्रविदां श्रेष्ठो मोक्षं प्राप्तो जनाधिपः
+bhmj_13.1079,kirīṭī kaṅkaṇadharaśchattravyajanavāhanaḥ / muṇḍitecchaḥ śamāraṇyo manaḥ karmaprasādanaḥ,किरीटी कङ्कणधरश्छत्त्रव्यजनवाहनः / मुण्डितेच्छः शमारण्यो मनः कर्मप्रसादनः
+bhmj_13.1080,svāntabodhakapāle 'sminpluṣṭaṃ pañcaśikhena me / jñānabījasya sāmarthyādviṣayeṣu na jāyate,स्वान्तबोधकपाले ऽस्मिन्प्लुष्टं पञ्चशिखेन मे / ज्ञानबीजस्य सामर्थ्याद्विषयेषु न जायते
+bhmj_13.1081,naikāntavāsitā śāntyai na gehaṃ bandhanāya ca / sarvatra vihitā nāma muktirnirlepacetasām,नैकान्तवासिता शान्त्यै न गेहं बन्धनाय च / सर्वत्र विहिता नाम मुक्तिर्निर्लेपचेतसाम्
+bhmj_13.1082,antaḥpraveśaḥ kimayaṃ tvayā me yogataḥ kṛtaḥ / varṇagotrāśramādīnāṃ vibhedādeṣa saṃkaraḥ,अन्तःप्रवेशः किमयं त्वया मे योगतः कृतः / वर्णगोत्राश्रमादीनां विभेदादेष संकरः
+bhmj_13.1083,jetumicchasi cedasmānsiddho mānastadeṣa te / ayaṃ svaśāstradoṣaśca tava spṛśasi yatparān,जेतुमिच्छसि चेदस्मान्सिद्धो मानस्तदेष ते / अयं स्वशास्त्रदोषश्च तव स्पृशसि यत्परान्
+bhmj_13.1084,sarvāṅgasaṅgaṃ kuruṣe satī bhūtvā na lajjase / kāraṇaṃ brūhi subhage na mithyā vaktumarhasi,सर्वाङ्गसङ्गं कुरुषे सती भूत्वा न लज्जसे / कारणं ब्रूहि सुभगे न मिथ्या वक्तुमर्हसि
+bhmj_13.1085,iti pṛṣṭātiparuṣaṃ na dhairyātsaṃcacāla sā / īṣadunnamitaikabhrūrhāsapallavitādharā,इति पृष्टातिपरुषं न धैर्यात्संचचाल सा / ईषदुन्नमितैकभ्रूर्हासपल्लविताधरा
+bhmj_13.1086,sā babhāṣe praviṣṭāpi cchāyeva purataḥ sthitā / pūrvāparahitaṃ vākyaṃ nadansajjanasaṃsadi / muktaśca bhedavaktā cetyaho rājanna rājase,सा बभाषे प्रविष्टापि च्छायेव पुरतः स्थिता / पूर्वापरहितं वाक्यं नदन्सज्जनसंसदि / मुक्तश्च भेदवक्ता चेत्यहो राजन्न राजसे
+bhmj_13.1087,kāsi kasya kuto vā tvaṃ yadevamabhidhīyate / tatra kiṃ na śrutaṃ kāṣṭhajantuvadguṇabhautikam,कासि कस्य कुतो वा त्वं यदेवमभिधीयते / तत्र किं न श्रुतं काष्ठजन्तुवद्गुणभौतिकम्
+bhmj_13.1088,triṃśadguṇakalākāro vyakto vyaktatvamāgataḥ / saṃghātastattvacakrasya so 'yaṃ kasya na kasya vā,त्रिंशद्गुणकलाकारो व्यक्तो व्यक्तत्वमागतः / संघातस्तत्त्वचक्रस्य सो ऽयं कस्य न कस्य वा
+bhmj_13.1089,śukrasekādyavasthāstā na lakṣyante jarāvadhi / dīpasyevārciṣo yātā yasya so 'yaṃ kutaḥ katham,शुक्रसेकाद्यवस्थास्ता न लक्ष्यन्ते जरावधि / दीपस्येवार्चिषो याता यस्य सो ऽयं कुतः कथम्
+bhmj_13.1090,svāṅgairapi na saṃbandhaḥ saṃbandho jagatāmiva / kimutātmani nātmānaṃ muktaḥ paśyasi bimbavat,स्वाङ्गैरपि न संबन्धः संबन्धो जगतामिव / किमुतात्मनि नात्मानं मुक्तः पश्यसि बिम्बवत्
+bhmj_13.1091,vikalpaṃ pṛcchato naiṣā muktatā tava śobhate / samarārāvabhagnasya jayamāleva dantinaḥ,विकल्पं पृच्छतो नैषा मुक्तता तव शोभते / समरारावभग्नस्य जयमालेव दन्तिनः
+bhmj_13.1092,idaṃ rājyamaparyantaṃ tiṣṭhataste vimuktatā / na manye 'haṃ marutaṭe taptasyeva vitṛṣṇatā,इदं राज्यमपर्यन्तं तिष्ठतस्ते विमुक्तता / न मन्ये ऽहं मरुतटे तप्तस्येव वितृष्णता
+bhmj_13.1093,cāmarairlolayantyeva cchattrairācchādayanti ca / vivekaṃ madakallolairharanti ca nṛṇāṃ śriyaḥ,चामरैर्लोलयन्त्येव च्छत्त्रैराच्छादयन्ति च / विवेकं मदकल्लोलैर्हरन्ति च नृणां श्रियः
+bhmj_13.1094,hatāḥ senāḥ punaryuddhe rājaputro nipātitaḥ / iti sādhāraṇairdeṣairbhūbhujāmeva duḥkhit��,हताः सेनाः पुनर्युद्धे राजपुत्रो निपातितः / इति साधारणैर्देषैर्भूभुजामेव दुःखिता
+bhmj_13.1095,dhanaṃ kośe gajāḥ śāle svagṛheṣu ca mantriṇaḥ / śayyāvibhāge mahiṣī triyāmāyāṃ tvamekakaḥ,धनं कोशे गजाः शाले स्वगृहेषु च मन्त्रिणः / शय्याविभागे महिषी त्रियामायां त्वमेककः
+bhmj_13.1096,akaṅkaṇamahāraṃ ca śayyāyāṃ vartate vapuḥ / ucchvāsaśeṣo vimukhaḥ svapne dhāvasi cānyataḥ,अकङ्कणमहारं च शय्यायां वर्तते वपुः / उच्छ्वासशेषो विमुखः स्वप्ने धावसि चान्यतः
+bhmj_13.1097,bhikṣukī śūnyanilayā śūnye 'smiṃstava vigrahe / nivasāmi kṣapāmekāṃ kā nu te nṛpate kṣatiḥ,भिक्षुकी शून्यनिलया शून्ये ऽस्मिंस्तव विग्रहे / निवसामि क्षपामेकां का नु ते नृपते क्षतिः
+bhmj_13.1098,aspṛśantī vapuste 'haṃ praviṣṭā yadi yogataḥ / tatkathaṃ nṛpate muktaḥ sparśaṃ vetsi sarāgavat,अस्पृशन्ती वपुस्ते ऽहं प्रविष्टा यदि योगतः / तत्कथं नृपते मुक्तः स्पर्शं वेत्सि सरागवत्
+bhmj_13.1099,varṇasaṃkarabhīroste kathaṃ pañcaśikho guruḥ / vṛthā tadadhunā jātaṃ yattvayoktaṃ nareśvara,वर्णसंकरभीरोस्ते कथं पञ्चशिखो गुरुः / वृथा तदधुना जातं यत्त्वयोक्तं नरेश्वर
+bhmj_13.1100,naivāṅkurasamarthaṃ me jñānabījaṃ prarohati / viṣayeṣviti tadrājansvayamuktaṃ na paśyasi,नैवाङ्कुरसमर्थं मे ज्ञानबीजं प्ररोहति / विषयेष्विति तद्राजन्स्वयमुक्तं न पश्यसि
+bhmj_13.1101,avibhinnā vayaṃ sarve samāśrayisamāśrayāt / tarau latā tatra puṣpaṃ tasminṣaṭcaraṇā iva,अविभिन्ना वयं सर्वे समाश्रयिसमाश्रयात् / तरौ लता तत्र पुष्पं तस्मिन्षट्चरणा इव
+bhmj_13.1102,sarvātmanā pṛthaktvaṃ cediti bhāgaṃ vipaśyasi / tadekāntavibhinnasya kasya kenātra saṃkaraḥ,सर्वात्मना पृथक्त्वं चेदिति भागं विपश्यसि / तदेकान्तविभिन्नस्य कस्य केनात्र संकरः
+bhmj_13.1103,sa tvaṃ pravṛttivimukho na ca prāpto nivṛttatām / triśaṅkuriva madhyastho na divaṃ na bhuvaṃ śritaḥ,स त्वं प्रवृत्तिविमुखो न च प्राप्तो निवृत्तताम् / त्रिशङ्कुरिव मध्यस्थो न दिवं न भुवं श्रितः
+bhmj_13.1104,sarvametanmama na vā yatsarvamahameva vā / niṣṭhāmetāmanāsādya kathaṃ mukto 'si pārthiva,सर्वमेतन्मम न वा यत्सर्वमहमेव वा / निष्ठामेतामनासाद्य कथं मुक्तो ऽसि पार्थिव
+bhmj_13.1105,ityavāptopadeśārthaḥ sulabhāvacasā nṛpaḥ / na hṛṣṭo nāpahṛṣṭaśca tūṣṇīṃ nabha ivābhavat,इत्यवाप्तोपदेशार्थः सुलभावचसा नृपः / न हृष्टो नापहृष्टश्च तूष्णीं नभ इवाभवत्
+bhmj_13.1106,***** sulabhājanakasaṃvādaḥ || 89 || ***** rājñā śukasya vairāgyaṃ bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravītpunaḥ / yaduvāca śukaṃ putraṃ parāśarasuto muniḥ,***** सुलभाजनकसंवादः ॥ ८९ ॥ ***** राज्ञा शुकस्य वैराग्यं भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः / यदुवाच शुकं पुत्रं पराशरसुतो मुनिः
+bhmj_13.1107,putra saṃsāramaraṇau saratāmavivekinām / paśya śītātapavyādhimaraṇāvadhiduḥsthitim,पुत्र संसारमरणौ सरतामविवेकिनाम् / पश्य शीतातपव्याधिमरणावधिदुःस्थितिम्
+bhmj_13.1108,asminśarīrakusume bhṛṅgavajjīvite sthite / capaleṣu ca bāveṣu tāṭasthyaṃ putra nocitam,अस्मिन्शरीरकुसुमे भृङ्गवज्जीविते स्थिते / चपलेषु च बावेषु ताटस्थ्यं पुत्र नोचितम्
+bhmj_13.1109,yathā likhitamevāyuḥ kṣaṇarātriṃ divaṃ tataḥ / koṭibhiḥ prāptakālānāṃ muhūrtamapi durlabham,यथा लिखितमेवायुः क्षणरात्रिं दिवं ततः / कोटिभिः प्राप्तकालानां मुहूर्तमपि दुर्लभम्
+bhmj_13.1110,vāsanākṣaudrapaṭale nānābhāvarasāhṛte / svayamutpādite magnaḥ kṣudraḥ ko nāma mucyate,वासनाक्षौद्रपटले नानाभावरसाहृते / स्वयमुत्पादिते मग्नः क्षुद्रः को नाम मुच्यते
+bhmj_13.1111,aparyāptamanaḥsvecchāstyaktvā dārāndhanaṃ sutān / kālavyālasamākṛṣṭā hanta gacchanti jantavaḥ,अपर्याप्तमनःस्वेच्छास्त्यक्त्वा दारान्धनं सुतान् / कालव्यालसमाकृष्टा हन्त गच्छन्ति जन्तवः
+bhmj_13.1112,asipattravanaṃ ghoraṃ taptā vaitaraṇī nadī / paratroṣṇakaṭāhāśca santi gehaṃ na bāndhavāḥ,असिपत्त्रवनं घोरं तप्ता वैतरणी नदी / परत्रोष्णकटाहाश्च सन्ति गेहं न बान्धवाः
+bhmj_13.1113,na yāvadetattāruṇyaṃ galatyanupalakṣitam / na yāsi yāvatsaṃkocaṃ jarayā taptacarmavat,न यावदेतत्तारुण्यं गलत्यनुपलक्षितम् / न यासि यावत्संकोचं जरया तप्तचर्मवत्
+bhmj_13.1114,hikkāśvāsaviparyasto yāvatsvapnavilocanaḥ / kulālacakravadbhrānto na paśyasi diśo daśa,हिक्काश्वासविपर्यस्तो यावत्स्वप्नविलोचनः / कुलालचक्रवद्भ्रान्तो न पश्यसि दिशो दश
+bhmj_13.1115,hiraṇyavarṇāṃ vasudhāṃ yāvadvīkṣya viśṛṅkhalam / na gacchasi tamo dīrghaṃ sūcyabhedyamabāndhavaḥ,हिरण्यवर्णां वसुधां यावद्वीक्ष्य विशृङ्खलम् / न गच्छसि तमो दीर्घं सूच्यभेद्यमबान्धवः
+bhmj_13.1116,yāvacchubhāśubhākrānto na hṛṣyasi virauṣi vā / tāvatsamādhivibudho vinivṛttabhavo bhava,यावच्छुभाशुभाक्रान्तो न हृष्यसि विरौषि वा / तावत्समाधिविबुधो विनिवृत्तभवो भव
+bhmj_13.1117,śrutvetyavāptanirvedaḥ śukastyaktvā svamāśrayam / āmantrya pitarau yogī yayau śreyaḥsamādhaye,श्रुत्वेत्यवाप्तनिर्वेदः शुकस्त्यक्त्वा स्वमाश्रयम् / आमन्त्र्य पितरौ योगी ययौ श्रेयःसमाधये
+bhmj_13.1118,***** yāvatkam || 90 || ***** karmamūlaṃ niśamyātha nṛṇāṃ sukṛtaduṣkṛtam / rājñā śukakathāṃ paṣṭaḥ punarāha pitāmahaḥ,***** यावत्कम् ॥ ९० ॥ ***** कर्ममूलं निशम्याथ नृणां सुकृतदुष्कृतम् / राज्ञा शुककथां पष्टः पुनराह पितामहः
+bhmj_13.1119,karṇikāravane meroḥ purā śītāṃśuśekharaḥ / vijahāra haro hāraphaṇiratnāṃśupiñjaraḥ,कर्णिकारवने मेरोः पुरा शीतांशुशेखरः / विजहार हरो हारफणिरत्नांशुपिञ्जरः
+bhmj_13.1120,tatrogratapasā yukto vyāsaḥ satyavatīsutaḥ / putrakāmo varaṃ prāpa dāsyamīti maheśvarāt,तत्रोग्रतपसा युक्तो व्यासः सत्यवतीसुतः / पुत्रकामो वरं प्राप दास्यमीति महेश्वरात्
+bhmj_13.1121,tataḥ kālena sa munirvahnyarthamaraṇīṃ svayam / mamanthāpsarasaṃ paśyandhṛtācīmagracāriṇīm,ततः कालेन स मुनिर्वह्न्यर्थमरणीं स्वयम् / ममन्थाप्सरसं पश्यन्धृताचीमग्रचारिणीम्
+bhmj_13.1122,tasya śukraṃ papātāśu śukībhūtāṃ vilokya tām / araṇyāmaratasyāpi tatrāsya tanayo 'bhavat,तस्य शुक्रं पपाताशु शुकीभूतां विलोक्य ताम् / अरण्यामरतस्यापि तत्रास्य तनयो ऽभवत्
+bhmj_13.1123,araṇyā garbhasaṃbhūtaḥ so 'bhūdvyāsasutaḥ śukaḥ / śukraḥ kamaṇḍaluṃ yasmai dyauśca daṇḍājinaṃ dadau,अरण्या गर्भसंभूतः सो ऽभूद्व्याससुतः शुकः / शुक्रः कमण्डलुं यस्मै द्यौश्च दण्डाजिनं ददौ
+bhmj_13.1124,vedānadhītya sākārānavāpya ca bṛhaspateḥ / tapasā brahmacaryeṇa mānyo 'bhūtsa divaukasām,वेदानधीत्य साकारानवाप्य च बृहस्पतेः / तपसा ब्रह्मचर्येण मान्यो ऽभूत्स दिवौकसाम्
+bhmj_13.1125,upadeśaṃ pituḥ prāpya tadgirā janakaṃ yayau / mokṣadharmārthanipuṇaṃ draṣṭuṃ padbhyāṃ nabhaścaraḥ,उपदेशं पितुः प्राप्य तद्गिरा जनकं ययौ / मोक्षधर्मार्थनिपुणं द्रष्टुं पद्भ्यां नभश्चरः
+bhmj_13.1126,meruvarṣānatikramya mithilāṃ praviveśa saḥ / nivāryamāṇo 'pyakrodho dvāḥsthaiḥ paruṣavādibhiḥ,मेरुवर्षानतिक्रम्य मिथिलां प्रविवेश सः / निवार्यमाणो ऽप्यक्रोधो द्वाःस्थैः परुषवादिभिः
+bhmj_13.1127,paraṃ janakarājasya kakṣyādvayamatītya saḥ / mantripraveśitastasthau pūjito 'ntaḥpure muniḥ,परं जनकराजस्य कक्ष्याद्वयमतीत्य सः / मन्त्रिप्रवेशितस्तस्थौ पूजितो ऽन्तःपुरे मुनिः
+bhmj_13.1128,tataḥ paryacarankāntāstamutpalavilocanāḥ / yāsāṃ smitāmṛtaiḥ kāmaḥ śivadagdho 'pi jīvati,ततः पर्यचरन्कान्तास्तमुत्पलविलोचनाः / यासां स्मितामृतैः कामः शिवदग्धो ऽपि जीवति
+bhmj_13.1129,varāhar(ha)śayane tatra yogī dhyānaparāyaṇaḥ / nināya rātriṃ prātaśca nṛpo draṣṭuṃ tamāyayau,वराहर्(ह)शयने तत्र योगी ध्यानपरायणः / निनाय रात्रिं प्रातश्च नृपो द्रष्टुं तमाययौ
+bhmj_13.1130,gurorvyāsasya tanayo janakena sa pūjitaḥ / ratnāsanopaviṣṭo 'tha paprāccha mithileśvaram,गुरोर्व्यासस्य तनयो जनकेन स पूजितः / रत्नासनोपविष्टो ऽथ पप्राच्छ मिथिलेश्वरम्
+bhmj_13.1131,visṛṣṭo 'haṃ bhagavatā pitrā vyāsena te 'ntikam / gurūpadeśasaṃbandhaṃ vada jñānamanāmayam,विसृष्टो ऽहं भगवता पित्रा व्यासेन ते ऽन्तिकम् / गुरूपदेशसंबन्धं वद ज्ञानमनामयम्
+bhmj_13.1132,janakaḥ prāha śanakaiḥ kriyāsopānapaṅktibhiḥ / āruhyoccaiḥ paraṃ dhāma visuddhaṃ śuddhacetasā,जनकः प्राह शनकैः क्रियासोपानपङ्क्तिभिः / आरुह्योच्चैः परं धाम विसुद्धं शुद्धचेतसा
+bhmj_13.1133,jñānānilahṛtāśeṣavikalpaghanaḍambaraḥ / dvandvatriyāmāviratau dṛśyate bodhabhāskaraḥ,ज्ञानानिलहृताशेषविकल्पघनडम्बरः / द्वन्द्वत्रियामाविरतौ दृश्यते बोधभास्करः
+bhmj_13.1134,sarvamātmani sarvatra tamātmānaṃ vilokayan / guṇatrayavinirmukto muniścarati nirmamaḥ,सर्वमात्मनि सर्वत्र तमात्मानं विलोकयन् / गुणत्रयविनिर्मुक्तो मुनिश्चरति निर्ममः
+bhmj_13.1135,tasyotsṛṣṭakalaṅkasya prasannāsaktacetasaḥ / sarvatra vijito mokṣaḥ sarvakartṛpadaspṛśaḥ,तस्योत्सृष्टकलङ्कस्य प्रसन्नासक्तचेतसः / सर्वत्र विजितो मोक्षः सर्वकर्तृपदस्पृशः
+bhmj_13.1136,spṛhāgranthiṃ puro muktvā tato rāgaṃ tataḥ śucam / ahaṃkāraparityāgādyogī brahmamayo bhavet,स्पृहाग्रन्थिं पुरो मुक्त्वा ततो रागं ततः शुचम् / अहंकारपरित्यागाद्योगी ब्रह्ममयो भवेत्
+bhmj_13.1137,sarvāntarātmatāṃ yātaḥ sarvajñapadamāsthitaḥ / yukto vimiśratāṃ yāti śaileṣu salileṣu ca,सर्वान्तरात्मतां यातः सर्वज्ञपदमास्थितः / युक्तो विमिश्रतां याति शैलेषु सलि���ेषु च
+bhmj_13.1138,ahamityeva saṃsāro nāhamityeva tatkṣayaḥ / dehamānavirāme ca prāṇamānaṃ samāśrayet,अहमित्येव संसारो नाहमित्येव तत्क्षयः / देहमानविरामे च प्राणमानं समाश्रयेत्
+bhmj_13.1139,bhāvasnehaṃ parityajya dehamānaṃ samāśrayet / dehamānavirāme ca prāṇamānaṃ samāśrayet,भावस्नेहं परित्यज्य देहमानं समाश्रयेत् / देहमानविरामे च प्राणमानं समाश्रयेत्
+bhmj_13.1140,nirasya prāṇamānaṃ ca viśvāhaṃkāramāśrayet / śūnyatāṃ cintayetpaścādyayā brahmaṇi līyate,निरस्य प्राणमानं च विश्वाहंकारमाश्रयेत् / शून्यतां चिन्तयेत्पश्चाद्यया ब्रह्मणि लीयते
+bhmj_13.1141,ityādi mithilendrasya niśamya viśadaṃ vacaḥ / tamāmantrya kṛtī prāyācchukastuhinabhūdharam,इत्यादि मिथिलेन्द्रस्य निशम्य विशदं वचः / तमामन्त्र्य कृती प्रायाच्छुकस्तुहिनभूधरम्
+bhmj_13.1142,atrāntare suramunirnārado draṣṭumāyayau / himācalaṃ latālāsyavilāsamaṇimandiram,अत्रान्तरे सुरमुनिर्नारदो द्रष्टुमाययौ / हिमाचलं लतालास्यविलासमणिमन्दिरम्
+bhmj_13.1143,vidyādharaghaṭājuṣṭanirjharodārakandaram / hemapaṅkajinīkuñjakūjanmañjuvihaṅgamam,विद्याधरघटाजुष्टनिर्झरोदारकन्दरम् / हेमपङ्कजिनीकुञ्जकूजन्मञ्जुविहङ्गमम्
+bhmj_13.1144,śuko 'tha tatra pitaraṃ śiṣyānvinayaśālinaḥ / adhyāpayantamabhyetya svavṛttānta nyavedayat,शुको ऽथ तत्र पितरं शिष्यान्विनयशालिनः / अध्यापयन्तमभ्येत्य स्ववृत्तान्त न्यवेदयत्
+bhmj_13.1145,sumantuḥ pailasahito vaiśampāyanajaiminī / te vyāsaśiṣyāḥ pramadātpariṣasvajire śukam,सुमन्तुः पैलसहितो वैशम्पायनजैमिनी / ते व्यासशिष्याः प्रमदात्परिषस्वजिरे शुकम्
+bhmj_13.1146,kadācidatha yāteṣu kṛṣṇadvaipāyanaṃ gurum / vaiśaṃpāyanamukhyeṣu samāmantrya mahītalam,कदाचिदथ यातेषु कृष्णद्वैपायनं गुरुम् / वैशंपायनमुख्येषु समामन्त्र्य महीतलम्
+bhmj_13.1147,eka eva śukastasthau tatra dhyānaparāyaṇaḥ / adhīyānaḥ paraṃ brahma vyastaṃ vyāsena dhīmatā,एक एव शुकस्तस्थौ तत्र ध्यानपरायणः / अधीयानः परं ब्रह्म व्यस्तं व्यासेन धीमता
+bhmj_13.1148,atha pravāti pavane kṛte cādhyayane śukaḥ / samīraṇagatīstāstāḥ śuśrāva guruṇoditāḥ,अथ प्रवाति पवने कृते चाध्ययने शुकः / समीरणगतीस्तास्ताः शुश्राव गुरुणोदिताः
+bhmj_13.1149,divyo vāyuḥ samānākhyastasyodānaḥ suto balī / vyānaśca tasya tanayaḥ khyāto 'pānaśca tatsutaḥ,दिव्यो वायुः समानाख्यस्तस्योदानः सुतो बली / व्यानश्च तस्य तनयः ख्यातो ऽपानश्च तत्सुतः
+bhmj_13.1150,tatsaṃbhavaḥ prāṇanāmā teṣāṃ sapta gatikramāḥ / karma caiṣāṃ bahuvidhaṃ nāmnā sadṛśamucyate,तत्संभवः प्राणनामा तेषां सप्त गतिक्रमाः / कर्म चैषां बहुविधं नाम्ना सदृशमुच्यते
+bhmj_13.1151,pravaho nāma tadrūpo dhūmābhraprerako 'nilaḥ / āvaho nāma pavanastaḍidvibhramakṛnmuneḥ,प्रवहो नाम तद्रूपो धूमाभ्रप्रेरको ऽनिलः / आवहो नाम पवनस्तडिद्विभ्रमकृन्मुनेः
+bhmj_13.1152,jalaṃ vahati megheṣu yaścodīrayati grahān / udvaho nāma sa jñeyaḥ sarvasāgaraghasmaraḥ,जलं वहति मेघेषु यश्चोदीरयति ग्रहान् / उद्वहो नाम स ज्ञेयः सर्वसागरघस्मरः
+bhmj_13.1153,vimānavāhī devānāṃ saṃgarjaḥ saṃvahābhidhaḥ / vyomagaṅgāmbudhartā ca nivahaḥ pañcamo 'nilaḥ,विमानवाही देवानां संगर्जः संवहाभिधः / व्योमगङ्गाम्बुधर्ता च निवहः पञ्चमो ऽनिलः
+bhmj_13.1154,pūrayatyamṛtenenduṃ ṣaṣṭhaḥ parivahaḥ smṛtaḥ / antyo 'ntakṛcca bhūtānāṃ ghoro vāyuḥ parāvahaḥ,पूरयत्यमृतेनेन्दुं षष्ठः परिवहः स्मृतः / अन्त्यो ऽन्तकृच्च भूतानां घोरो वायुः परावहः
+bhmj_13.1155,sa eva vāyurniḥśvāso vahatsveteṣu no pate(ṭhe)t / etaduktvā nabhogaṅgāṃ kṛṣṇadvaipāyane gate,स एव वायुर्निःश्वासो वहत्स्वेतेषु नो पते(ठे)त् / एतदुक्त्वा नभोगङ्गां कृष्णद्वैपायने गते
+bhmj_13.1156,śukramekākinaṃ prītyā nāradaḥ samupāyayau / ādarādvyāsatanayastaṃ praṇamya sukhasthitam,शुक्रमेकाकिनं प्रीत्या नारदः समुपाययौ / आदराद्व्यासतनयस्तं प्रणम्य सुखस्थितम्
+bhmj_13.1157,apṛcchadaihikaṃ śreyaḥ pṛṣṭastena sa cābravīt / vidyācakṣustapaḥ satyaṃ tyāgarāgau sukhāsukhe,अपृच्छदैहिकं श्रेयः पृष्टस्तेन स चाब्रवीत् / विद्याचक्षुस्तपः सत्यं त्यागरागौ सुखासुखे
+bhmj_13.1158,krodhaśca mṛtyurityetadyo vetti na sa śocati / ahiṃsā dhāma dharmasya duḥkhasyāyatanaṃ spṛhā,क्रोधश्च मृत्युरित्येतद्यो वेत्ति न स शोचति / अहिंसा धाम धर्मस्य दुःखस्यायतनं स्पृहा
+bhmj_13.1159,saṅgatyāgaḥ padaṃ mukterbhogābhyāso gṛhaṃ śucaḥ / viprayoge mahāñśoṣastāpakṛdyaiḥ prajāyate,सङ्गत्यागः पदं मुक्तेर्भोगाभ्यासो गृहं शुचः / विप्रयोगे महाञ्शोषस्तापकृद्यैः प्रजायते
+bhmj_13.1160,āpātaramaṇīyāṃstānbhāvānsādhurna cintayet / bahu manyena na dhanaṃ saṃtoṣaṃ śamamāsthitaḥ,आपातरमणीयांस्तान्भावान्साधुर्न चिन्तयेत् / बहु मन्येन न धनं संतोषं शममास्थितः
+bhmj_13.1161,saṃsārasāravaicitryaṃ gaṇayanbahubādhakam / na vismayaṃ na saṃtāpaṃ vānurāgaṃ bhajeta ca,संसारसारवैचित्र्यं गणयन्बहुबाधकम् / न विस्मयं न संतापं वानुरागं भजेत च
+bhmj_13.1162,alasā dīrghasūtrāśca dṛśyante vibhavairyutāḥ / īhamānāśca dakṣāśca na kvaciddhanabhāginaḥ,अलसा दीर्घसूत्राश्च दृश्यन्ते विभवैर्युताः / ईहमानाश्च दक्षाश्च न क्वचिद्धनभागिनः
+bhmj_13.1163,anicchatāṃ saṃtatiṃ ca jāyante bahavaḥ sutāḥ / labhante putrakāmāśca pātaṃ vā naiva vā sutam,अनिच्छतां संततिं च जायन्ते बहवः सुताः / लभन्ते पुत्रकामाश्च पातं वा नैव वा सुतम्
+bhmj_13.1164,durjarāḥ sahasā yasmiñjīryante kṣipramāsthitāḥ / tasminnevodare garbho māsāndaśa vivardhate,दुर्जराः सहसा यस्मिञ्जीर्यन्ते क्षिप्रमास्थिताः / तस्मिन्नेवोदरे गर्भो मासान्दश विवर्धते
+bhmj_13.1165,vyādhidagdhā vipadyante narā vaidyaśatairvṛtāḥ / rogānatitarantyanye rathyākardamaśāyinaḥ,व्याधिदग्धा विपद्यन्ते नरा वैद्यशतैर्वृताः / रोगानतितरन्त्यन्ये रथ्याकर्दमशायिनः
+bhmj_13.1166,rūpabuddhivihīnānāṃ dāsāḥ svākṛtayo budhāḥ / śocantyanyatra vidhavā gatabhāryāstathā kvacit,रूपबुद्धिविहीनानां दासाः स्वाकृतयो बुधाः / शोचन्त्यन्यत्र विधवा गतभार्यास्तथा क्वचित्
+bhmj_13.1167,ityevaṃ vividhāṃ māyāṃ kalayannakhilāṃ dhiyā / bhavasvabhāvavairī syānna tu sajjeta paṇḍitaḥ,इत्येवं विविधां मायां कलयन्नखिलां धिया / भवस्वभाववै��ी स्यान्न तु सज्जेत पण्डितः
+bhmj_13.1168,nāradeneti kathitaṃ niśamya vyāsanandanaḥ / dhyāyansaṃsārasaraṇiṃ nirvedānna dhṛtiṃ yayau,नारदेनेति कथितं निशम्य व्यासनन्दनः / ध्यायन्संसारसरणिं निर्वेदान्न धृतिं ययौ
+bhmj_13.1169,sarvatyāgadhṛtodyogaḥ sa samāmantrya nāradam / vyāsametya sarittīre vavande harṣanirbhaḥ,सर्वत्यागधृतोद्योगः स समामन्त्र्य नारदम् / व्यासमेत्य सरित्तीरे ववन्दे हर्षनिर्भः
+bhmj_13.1170,tasmai nivedya vinayānnirvedaṃ gatavāsanaḥ / pradakṣiṇīkṛtya guruṃ gantumabhyudyayau śukaḥ,तस्मै निवेद्य विनयान्निर्वेदं गतवासनः / प्रदक्षिणीकृत्य गुरुं गन्तुमभ्युद्ययौ शुकः
+bhmj_13.1171,kṣaṇaṃ putra pratīkṣakha yāvattvaddarśanāmṛtaiḥ / prīṇāmi nirbharaṃ cetastamityūce pitā tataḥ,क्षणं पुत्र प्रतीक्षख यावत्त्वद्दर्शनामृतैः / प्रीणामि निर्भरं चेतस्तमित्यूचे पिता ततः
+bhmj_13.1172,nirakṣepaḥ sa gatvātha samāruhya gireḥ śiraḥ / niḥśabdaḥ sa same deśe sarvajñaḥ samupāviśat,निरक्षेपः स गत्वाथ समारुह्य गिरेः शिरः / निःशब्दः स समे देशे सर्वज्ञः समुपाविशत्
+bhmj_13.1173,ullaṅghanākrameṇaiva granthibandhānvimucya saḥ / tejasyekarase tejo dhṛtvā hemnīva kāñcanam,उल्लङ्घनाक्रमेणैव ग्रन्थिबन्धान्विमुच्य सः / तेजस्येकरसे तेजो धृत्वा हेम्नीव काञ्चनम्
+bhmj_13.1174,raviṃ vāyuṃ jalaṃ bhūmiṃ praviśya gaganaṃ tathā / viśvāviṣkārakalayā śūnyāśūnyasamāśrayaḥ,रविं वायुं जलं भूमिं प्रविश्य गगनं तथा / विश्वाविष्कारकलया शून्याशून्यसमाश्रयः
+bhmj_13.1175,vihasyotpatya sahasā saśarīro 'pyadehavat / samīravadasaktāṅgaḥ khe yayau vainateyavat,विहस्योत्पत्य सहसा सशरीरो ऽप्यदेहवत् / समीरवदसक्ताङ्गः खे ययौ वैनतेयवत्
+bhmj_13.1176,taṃ prāptaṃ paramāṃ siddhiṃ devagandharvayoṣitaḥ / avākiranpuṣpavarṣaiḥ sarve ca vyomacāriṇaḥ,तं प्राप्तं परमां सिद्धिं देवगन्धर्वयोषितः / अवाकिरन्पुष्पवर्षैः सर्वे च व्योमचारिणः
+bhmj_13.1177,so 'bravīddevatāḥ sarvā vicinvānasya māṃ pituḥ / pralāpinaḥ prativaco deyaṃ sarvābhirāśrame,सो ऽब्रवीद्देवताः सर्वा विचिन्वानस्य मां पितुः / प्रलापिनः प्रतिवचो देयं सर्वाभिराश्रमे
+bhmj_13.1178,ityuktvā sa samullaṅghya kṣipramaṣṭavidhaṃ tamaḥ / tyaktvā rajaḥ saptavidhaṃ sattvaṃ cotsṛjya kevalam,इत्युक्त्वा स समुल्लङ्घ्य क्षिप्रमष्टविधं तमः / त्यक्त्वा रजः सप्तविधं सत्त्वं चोत्सृज्य केवलम्
+bhmj_13.1179,ulkāpātaiḥ sa digdāhaiḥ kampite bhuvanatraye / nirvyañjanaṃ nirguṇaṃ ca brāhmaṃ tejaḥ samāviśat,उल्कापातैः स दिग्दाहैः कम्पिते भुवनत्रये / निर्व्यञ्जनं निर्गुणं च ब्राह्मं तेजः समाविशत्
+bhmj_13.1180,sa vrajanvipulāyāmaṃ dviśṛṅgaṃ divyabhūdharam / dvidhā vyadhādalagnāṅgastato devāḥ svayaṃ yayuḥ,स व्रजन्विपुलायामं द्विशृङ्गं दिव्यभूधरम् / द्विधा व्यधादलग्नाङ्गस्ततो देवाः स्वयं ययुः
+bhmj_13.1181,atha mandākinītīre kacatkāñcanapaṅkaje / utphullodāramandārapārijātamanohare,अथ मन्दाकिनीतीरे कचत्काञ्चनपङ्कजे / उत्फुल्लोदारमन्दारपारिजातमनोहरे
+bhmj_13.1182,snānakelīratā loladṛśastridaśayoṣitaḥ / hemakumbhopamakucāḥ pīnoruśroṇimaṇḍalāḥ,स्नानकेलीरता लोलदृशस्त्रिदशयोषितः / हेमकुम्भोपमकुचाः पीनोरुश्रोणिमण्डलाः
+bhmj_13.1183,śyāmaromalatākāntatanumadhyā vivāsasaḥ / vītarāgaṃ śukaṃ dṛṣṭvā tasthurvismayaniścalāḥ,श्यामरोमलताकान्ततनुमध्या विवाससः / वीतरागं शुकं दृष्ट्वा तस्थुर्विस्मयनिश्चलाः
+bhmj_13.1184,taṃ kāmakañcukottīrṇaṃ tāḥ samunmuktakañcukāḥ / kāntaṃ dadṛśurekāgramasaṃkocakuñcitāḥ,तं कामकञ्चुकोत्तीर्णं ताः समुन्मुक्तकञ्चुकाः / कान्तं ददृशुरेकाग्रमसंकोचकुञ्चिताः
+bhmj_13.1185,vātaskandhānatikramya yāte tasminsutapriyaḥ / tamanveṣṭuṃ samabhyāyādvyāsastūrṇaṃ vihāyasā,वातस्कन्धानतिक्रम्य याते तस्मिन्सुतप्रियः / तमन्वेष्टुं समभ्यायाद्व्यासस्तूर्णं विहायसा
+bhmj_13.1186,hā putreti piturvācaṃ śrutvā sarvāntarātmatām / avāptaḥ śuddhacinmātro bhoḥśabdamakarocchukaḥ,हा पुत्रेति पितुर्वाचं श्रुत्वा सर्वान्तरात्मताम् / अवाप्तः शुद्धचिन्मात्रो भोःशब्दमकरोच्छुकः
+bhmj_13.1187,śūnyākārasya śabdena tasya pratiravaṃ nagāḥ / cakruḥ saiva sthitirabhūtpratiśrutvā sa bhūbhṛtām,शून्याकारस्य शब्देन तस्य प्रतिरवं नगाः / चक्रुः सैव स्थितिरभूत्प्रतिश्रुत्वा स भूभृताम्
+bhmj_13.1188,līne tataḥ pare dhāmni śuke tanayavatsalaḥ / vyāso nyaṣīdaddyusarittīre hemaśilātale,लीने ततः परे धाम्नि शुके तनयवत्सलः / व्यासो न्यषीदद्द्युसरित्तीरे हेमशिलातले
+bhmj_13.1189,taṃ dṛṣṭvāpsaraso vārikrīḍāsaktāḥ parasparam / gātre nidhāya vāsāṃsi hriyā saṃkocamāyayuḥ,तं दृष्ट्वाप्सरसो वारिक्रीडासक्ताः परस्परम् / गात्रे निधाय वासांसि ह्रिया संकोचमाययुः
+bhmj_13.1190,tataḥ śokasamākrāntaṃ tamapi jñānabhāskaram / sametyāśvāsya vidadhe vītaśokaṃ śivaḥ svayam,ततः शोकसमाक्रान्तं तमपि ज्ञानभास्करम् / समेत्याश्वास्य विदधे वीतशोकं शिवः स्वयम्
+bhmj_13.1191,***** śukātipātanam || 91 || ***** eka eva paro devaḥ ko vedya iti bhūbhujā / pṛṣṭo 'bravīcchāntanavo dhyātvā nārāyaṇaṃ hṛdi,***** शुकातिपातनम् ॥ ९१ ॥ ***** एक एव परो देवः को वेद्य इति भूभुजा / पृष्टो ऽब्रवीच्छान्तनवो ध्यात्वा नारायणं हृदि
+bhmj_13.1192,nāradena purābhyetya badaryāśramamīśvaraḥ / nārāyaṇo darśanāya prārthitastamabhāṣata,नारदेन पुराभ्येत्य बदर्याश्रममीश्वरः / नारायणो दर्शनाय प्रार्थितस्तमभाषत
+bhmj_13.1193,viṣṇoravyaktarūpasya caturdhā vyaktarūpiṇaḥ / icchāmātrasamunmeṣo naraścāhaṃ ca nārada,विष्णोरव्यक्तरूपस्य चतुर्धा व्यक्तरूपिणः / इच्छामात्रसमुन्मेषो नरश्चाहं च नारद
+bhmj_13.1194,ekāyanairekadevairakavratadharaiḥ sadā / sa vibhurdṛśyate yuktairjñānanirdhūtakalmaṣaiḥ,एकायनैरेकदेवैरकव्रतधरैः सदा / स विभुर्दृश्यते युक्तैर्ज्ञाननिर्धूतकल्मषैः
+bhmj_13.1195,śvetadvīpamito gatvā viṣṇurūpānanāmayān / viṣṇudhyānaparāñśubhrānpaśya śrīvatsalakṣaṇān,श्वेतद्वीपमितो गत्वा विष्णुरूपाननामयान् / विष्णुध्यानपराञ्शुभ्रान्पश्य श्रीवत्सलक्षणान्
+bhmj_13.1196,iti śrutvā munirabhūttaccittastatparāyaṇaḥ / prayayau ca paraṃ draṣṭuṃ kāraṇaṃ viṣṇumavyayam,इति श्रुत्वा मुनिरभूत्तच्चित्तस्तत्परायणः / प्रययौ च परं द्रष्टुं कारणं विष्णुमव्ययम्
+bhmj_13.1197,ekatena dvitenāpi tritena ca tapasvinā / vastrayajñasadasyairyaḥ śvetadvīpe purā stutaḥ,एकतेन द्वितेनापि त्रितेन च तपस्विना / वस्त्रयज्ञसदस्यैर्यः श्वेतद्वीपे पुरा स्तुतः
+bhmj_13.1198,śvetadvīpaṃ samāsādya nārado rucirānnarān / dadarśa śaśikarpūratuṣārarajatāprabhān,श्वेतद्वीपं समासाद्य नारदो रुचिरान्नरान् / ददर्श शशिकर्पूरतुषाररजताप्रभान्
+bhmj_13.1199,tānprāṇamya sa sattvasthairmanasā taiśca vanditaḥ / divyairmantrapadairviṣṇuṃ tuṣṭāva racitāñjaliḥ,तान्प्राणम्य स सत्त्वस्थैर्मनसा तैश्च वन्दितः / दिव्यैर्मन्त्रपदैर्विष्णुं तुष्टाव रचिताञ्जलिः
+bhmj_13.1200,oṃ jaya ajita avyaya aprameya ananta acyuta aparimita acala acintya apratihata abhava mahāvibhava niratiśaya nirañjana nirlepa niṣprapañca nirupama nirvikāra nirguṇa nityodita viśva viśvarūpa viśveśvara viśvasamuddharaṇa śuddhasūkṣma dhrunava śāśvata śānta saṃvitsvarūpa paramānandamandira bhaktimandākinīmarāla svecchāśaktivyaktīkṛtanijaprasāra lakṣmīlatāvasanta madhuvadhūgaṇḍapāṇḍitākhaṇḍala kaustubhaprabhāracitakamalākucakuṅkumabhaṅga apariṣvaṅgasaṅgamākulīkṛtasvarbhānubhāminīloka daṃṣṭrendukalālekhāyitavasudhābhirāmamahāvarāha hiraṇyakaśipukānanadavānala vāmanalīlāsaṃpadavāmanīkṛtasuraiśvarya caraṇanakhamayūkhāyitasvarvāhinīpravāha kṣatrakṣayādhvaroddīpitakuṭhārānala daśavadanavadanakandukavinodānandita kāliyakulakamalinīkuñjara rukmiṇīkapoladantapattrīkṛtapāñcajanyaprabhāpura vidrumadrumāyitakaiṭabharudhirāruṇorustambha brahmapadmapadmākaraturagamukhakhalīnakhanakhanāyamānasāmavedoccāra | ityādibhiḥ stutiśatairdivyairguhyaiśca nāmabhiḥ / nānāvarṇaṃ tato 'paśyajjayotīrūpaṃ sanātanam,ॐ जय अजित अव्यय अप्रमेय अनन्त अच्युत अपरिमित अचल अचिन्त्य अप्रतिहत अभव महाविभव निरतिशय निरञ्जन निर्लेप निष्प्रपञ्च निरुपम निर्विकार निर्गुण नित्योदित विश्व विश्वरूप विश्वेश्वर विश्वसमुद्धरण शुद्धसूक्ष्म ध्रुनव शाश्वत शान्त संवित्स्वरूप परमानन्दमन्दिर भक्तिमन्दाकिनीमराल स्वेच्छाशक्तिव्यक्तीकृतनिजप्रसार लक्ष्मीलतावसन्त मधुवधूगण्डपाण्डिताखण्डल कौस्तुभप्रभारचितकमलाकुचकुङ्कुमभङ्ग अपरिष्वङ्गसङ्गमाकुलीकृतस्वर्भानुभामिनीलोक दंष्ट्रेन्दुकलालेखायितवसुधाभिराममहावराह हिरण्यकशिपुकाननदवानल वामनलीलासंपदवामनीकृतसुरैश्वर्य चरणनखमयूखायितस्वर्वाहिनीप्रवाह क्षत्रक्षयाध्वरोद्दीपितकुठारानल दशवदनवदनकन्दुकविनोदानन्दित कालियकुलकमलिनीकुञ्जर रुक्मिणीकपोलदन्तपत्त्रीकृतपाञ्चजन्यप्रभापुर विद्रुमद्रुमायितकैटभरुधिरारुणोरुस्तम्भ ब्रह्मपद्मपद्माकरतुरगमुखखलीनखनखनायमानसामवेदोच्चार । इत्यादिभिः स्तुतिशतैर्दिव्यैर्गुह्यैश्च नामभिः / नानावर्णं ततो ऽपश्यज्जयोतीरूपं सनातनम्
+bhmj_13.1201,jitantādyena mantreṇa stūyamānaṃ sitairnaraiḥ / taṃ viśvavyāpinaṃ dṛṣṭvā kṛtakṛtyo yayau muniḥ,जितन्ताद्येन मन्त्रेण स्तूयमानं सितैर्नरैः / तं विश्वव्याप��नं दृष्ट्वा कृतकृत्यो ययौ मुनिः
+bhmj_13.1202,ityevaṃ nāradādanyo na dadarśa tamīśvaram / so 'vyaktaḥ paramo viṣṇurbhūtānāṃ prabhavo 'vyayaḥ / anādinidhanaḥ śuddho vedyaḥ sūkṣmo nirañjanaḥ,इत्येवं नारदादन्यो न ददर्श तमीश्वरम् / सो ऽव्यक्तः परमो विष्णुर्भूतानां प्रभवो ऽव्ययः / अनादिनिधनः शुद्धो वेद्यः सूक्ष्मो निरञ्जनः
+bhmj_13.1203,***** nārāyaṇīyam || 92 || ***** nivṛttadharmamākarṇya śāntaye dharmajanmanā / punarāśramiṇāṃ dharmaṃ pṛṣṭaḥ prāha suravrataḥ,***** नारायणीयम् ॥ ९२ ॥ ***** निवृत्तधर्ममाकर्ण्य शान्तये धर्मजन्मना / पुनराश्रमिणां धर्मं पृष्टः प्राह सुरव्रतः
+bhmj_13.1204,gaṅgātīre dvijaḥ kaścidatithiṃ gṛhamāgatam / kimagryaṃ sarvadharmāṇāmityapṛcchadudāradhīḥ,गङ्गातीरे द्विजः कश्चिदतिथिं गृहमागतम् / किमग्र्यं सर्वधर्माणामित्यपृच्छदुदारधीः
+bhmj_13.1205,padmo nāma mahānnāgo naimiṣe gomatītaṭe / sa jānātīti vipreṇa sa pṛṣṭo 'tithirabravīt,पद्मो नाम महान्नागो नैमिषे गोमतीतटे / स जानातीति विप्रेण स पृष्टो ऽतिथिरब्रवीत्
+bhmj_13.1206,tatastadvacasā gatvā gomatītīramagryajaḥ / vāreṇa sūryarathagaṃ na dadarśa bhujaṅgamam,ततस्तद्वचसा गत्वा गोमतीतीरमग्र्यजः / वारेण सूर्यरथगं न ददर्श भुजङ्गमम्
+bhmj_13.1207,sthitvā tatra nirāhāro dināni katiciddvijaḥ / nāgaṃ dadarśa taṃ prāptaṃ dṛṣṭvā papraccha kautukam,स्थित्वा तत्र निराहारो दिनानि कतिचिद्द्विजः / नागं ददर्श तं प्राप्तं दृष्ट्वा पप्रच्छ कौतुकम्
+bhmj_13.1208,brūhi tāvadidaṃ nāga tvayā ravirathasthitau / divi dṛṣṭaṃ kimāścaryaṃ paścāddharma pravakṣyasi,ब्रूहि तावदिदं नाग त्वया रविरथस्थितौ / दिवि दृष्टं किमाश्चर्यं पश्चाद्धर्म प्रवक्ष्यसि
+bhmj_13.1209,ityākarṇyābravīnnāgo dṛṣṭaṃ mārtaṇḍavartmani / rathasya cakraṃ vāreṇa balena vahatā mayā,इत्याकर्ण्याब्रवीन्नागो दृष्टं मार्तण्डवर्त्मनि / रथस्य चक्रं वारेण बलेन वहता मया
+bhmj_13.1210,aṃśuśākhāsahasreṣu raveḥ śakunayo yathā / tiṣṭhanti devāḥ siddhāśca munayaśceti kautukam,अंशुशाखासहस्रेषु रवेः शकुनयो यथा / तिष्ठन्ति देवाः सिद्धाश्च मुनयश्चेति कौतुकम्
+bhmj_13.1211,karairgṛhītvā tyajati payo bhūmau praviśya ca / paśyatyalakṣitaḥ sarvaṃ bhagavāniti kautukam,करैर्गृहीत्वा त्यजति पयो भूमौ प्रविश्य च / पश्यत्यलक्षितः सर्वं भगवानिति कौतुकम्
+bhmj_13.1212,sa bhittvā maṇḍalaṃ bhānostejasyeva samāviśat / tejastejasi saṃlīnaṃ dṛṣṭvāsmābhirdivākaraḥ / pṛṣṭaḥ ko 'yamiti śrīmānharṣapūrṇo 'bravīdraviḥ,स भित्त्वा मण्डलं भानोस्तेजस्येव समाविशत् / तेजस्तेजसि संलीनं दृष्ट्वास्माभिर्दिवाकरः / पृष्टः को ऽयमिति श्रीमान्हर्षपूर्णो ऽब्रवीद्रविः
+bhmj_13.1213,"sa bhittvā maṇḍalaṃ bhānostejasyeva samāviśat / tejastejasi saṃlīnaṃ dṛṣṭvāsmābhirdivākaraḥ / pṛṣṭaḥ ko 'yamiti śrīmānhar,pūrṇo 'bravīdraviḥ","स भित्त्वा मण्डलं भानोस्तेजस्येव समाविशत् / तेजस्तेजसि संलीनं दृष्ट्वास्माभिर्दिवाकरः / पृष्टः को ऽयमिति श्रीमान्हर्,पूर्णो ऽब्रवीद्रविः"
+bhmj_13.1214,uñchavṛttirayaṃ siddhaḥ kāpotīṃ vṛttimāśritaḥ / madīyaṃ dhāma yāto 'sāvityetadapi kautukam,उञ्छवृत्तिरयं सिद्धः कापोतीं वृत्तिमाश्रितः / मदीयं धाम यातो ऽसावित्येतदपि कौतुकम्
+bhmj_13.1215,śrutveti nāgādvipro 'bhūtpraharṣavikacānanaḥ / avāntarakathāvāptasvābhidheyopadeśavāk,श्रुत्वेति नागाद्विप्रो ऽभूत्प्रहर्षविकचाननः / अवान्तरकथावाप्तस्वाभिधेयोपदेशवाक्
+bhmj_13.1216,āmantrya pannagaṃ vipro vidhāya cyavanaṃ gurum / uñchavrato yayau siddhiṃ gīyamānaḥ surairdivi,आमन्त्र्य पन्नगं विप्रो विधाय च्यवनं गुरुम् / उञ्छव्रतो ययौ सिद्धिं गीयमानः सुरैर्दिवि
+bhmj_13.1217,cyavanānnāradenaitattasmājjambhaladviṣā / śakrācca vasubhistebhyo mayā mattastvayā śrutam,च्यवनान्नारदेनैतत्तस्माज्जम्भलद्विषा / शक्राच्च वसुभिस्तेभ्यो मया मत्तस्त्वया श्रुतम्
+bhmj_13.1218,***** mokṣadharmāḥ || 93 || ***** śamaṃ vividhamākarṇya dharmarājaḥ pitāmaham / babhāṣe śokavivaśaścintayanbāndhavakṣayam,***** मोक्षधर्माः ॥ ९३ ॥ ***** शमं विविधमाकर्ण्य धर्मराजः पितामहम् / बभाषे शोकविवशश्चिन्तयन्बान्धवक्षयम्
+bhmj_13.1219,aho batāhaṃ saṃsāre dhuryaḥ kilbiṣakāriṇām / sarvasvajanasaṃhāre nīto daivena hetutām,अहो बताहं संसारे धुर्यः किल्बिषकारिणाम् / सर्वस्वजनसंहारे नीतो दैवेन हेतुताम्
+bhmj_13.1220,jāyeta mādṛśaḥ ko 'nyaḥ sadṛśo mama duṣkṛtī / pitāmaha śarairyastvāṃ ghātayitvā nirīkṣate,जायेत मादृशः को ऽन्यः सदृशो मम दुष्कृती / पितामह शरैर्यस्त्वां घातयित्वा निरीक्षते
+bhmj_13.1221,dhanyaḥ suyodhanastāta dhiṅ māṃ puṇyairnirākṛtam / banadhūnāṃ tvatpradhānānāṃ yaḥ kṣaye sākṣitāṃ gataḥ,धन्यः सुयोधनस्तात धिङ् मां पुण्यैर्निराकृतम् / बनधूनां त्वत्प्रधानानां यः क्षये साक्षितां गतः
+bhmj_13.1222,śaiśave kṣaumavasanaṃ yasyāṅke laḍatā mayā / mlāpitaṃ rājyalubdhena sa eva nihato bhavān,शैशवे क्षौमवसनं यस्याङ्के लडता मया / म्लापितं राज्यलुब्धेन स एव निहतो भवान्
+bhmj_13.1223,śrutvā yudhiṣṭhireṇaitadvaktuṃ śantanunandanaḥ / tamūce mā kṛthāḥ putra mithyaivānuśayavyathām,श्रुत्वा युधिष्ठिरेणैतद्वक्तुं शन्तनुनन्दनः / तमूचे मा कृथाः पुत्र मिथ्यैवानुशयव्यथाम्
+bhmj_13.1224,paratantramidaṃ sarvaṃ jagatsvayamanīśvaram / svakarmamudrito lokaḥ prāpnotyeva bhavābhavam,परतन्त्रमिदं सर्वं जगत्स्वयमनीश्वरम् / स्वकर्ममुद्रितो लोकः प्राप्नोत्येव भवाभवम्
+bhmj_13.1225,brāhmaṇī gautamī nāma putrakaṃ putravatsalā / daṣṭaṃ dadarśa sarpeṇa gatāsuṃ kānane purā,ब्राह्मणी गौतमी नाम पुत्रकं पुत्रवत्सला / दष्टं ददर्श सर्पेण गतासुं कानने पुरा
+bhmj_13.1226,tāṃ dṛṣṭvā putraśokārtāṃ lubdhakor'junakābhidhaḥ / baddhvā taṃ sarpamādāya jagādābhyetya gautamīm,तां दृष्ट्वा पुत्रशोकार्तां लुब्धकोर्ऽजुनकाभिधः / बद्ध्वा तं सर्पमादाय जगादाभ्येत्य गौतमीम्
+bhmj_13.1227,ayaṃ putrasya te hantā mayā baddho bhujaṅgamaḥ / brūhi yāvatkṣipāmyenaṃ vahnau śastreṇa hanmi vā,अयं पुत्रस्य ते हन्ता मया बद्धो भुजङ्गमः / ब्रूहि यावत्क्षिपाम्येनं वह्नौ शस्त्रेण हन्मि वा
+bhmj_13.1228,śrutvaitallubdhakavaco vivignā prāha gautamī / varākaḥ pannago nāyamajñānādvadharmahati,श्रु��्वैतल्लुब्धकवचो विविग्ना प्राह गौतमी / वराकः पन्नगो नायमज्ञानाद्वधर्महति
+bhmj_13.1229,antavantyeva bhūtāni niyatāvadhi mudrayā / upayānti svayaṃ mṛtyuṃ hantā kaścinna kasyacit,अन्तवन्त्येव भूतानि नियतावधि मुद्रया / उपयान्ति स्वयं मृत्युं हन्ता कश्चिन्न कस्यचित्
+bhmj_13.1230,tasmādasminna kopo me kutaḥ kope 'pi nigrahaḥ / jaḍa vyādha vimuñcainaṃ hataḥ kālena me sutaḥ,तस्मादस्मिन्न कोपो मे कुतः कोपे ऽपि निग्रहः / जड व्याध विमुञ्चैनं हतः कालेन मे सुतः
+bhmj_13.1231,ityukto 'pyasakṛdvyādhastayā sarpavadhe matim / na tatyāja yadā kopāttadā dīno 'vadatphaṇī,इत्युक्तो ऽप्यसकृद्व्याधस्तया सर्पवधे मतिम् / न तत्याज यदा कोपात्तदा दीनो ऽवदत्फणी
+bhmj_13.1232,hato 'yaṃ mṛtyunā bālo yo māṃ preritavānsvayam / asvatantrasya kā śaktistadā jñātikramānmama,हतो ऽयं मृत्युना बालो यो मां प्रेरितवान्स्वयम् / अस्वतन्त्रस्य का शक्तिस्तदा ज्ञातिक्रमान्मम
+bhmj_13.1233,pannagenetyabhihite lubdhakaḥ punarabravīt / kāraṇena tvayā sarpa nīto 'yaṃ mṛtyunā śiśuḥ,पन्नगेनेत्यभिहिते लुब्धकः पुनरब्रवीत् / कारणेन त्वया सर्प नीतो ऽयं मृत्युना शिशुः
+bhmj_13.1234,na hi nāma svayaṃ kaścitkareṇākṛṣya mṛtyunā / nīto bhavadvidhā yāvadyātāḥ sarpa na hetutām / vadhyo 'si sarvathā tasmādvināśe kāraṇaṃ śiśoḥ,न हि नाम स्वयं कश्चित्करेणाकृष्य मृत्युना / नीतो भवद्विधा यावद्याताः सर्प न हेतुताम् / वध्यो ऽसि सर्वथा तस्माद्विनाशे कारणं शिशोः
+bhmj_13.1235,iti bruvāṇe bahuśaḥ kopādvyādhe bhujaṅgamam / svayamanigrahānmṛtyurabhyetya tamabhāṣata,इति ब्रुवाणे बहुशः कोपाद्व्याधे भुजङ्गमम् / स्वयमनिग्रहान्मृत्युरभ्येत्य तमभाषत
+bhmj_13.1236,nāhamasya śiśorhantā na cāyaṃ bhujago jaḍa / prerako bhagavānkālaḥ sarvaṃ kṣayati saṃkṣaye,नाहमस्य शिशोर्हन्ता न चायं भुजगो जड / प्रेरको भगवान्कालः सर्वं क्षयति संक्षये
+bhmj_13.1237,kālena kalitāste te bhāvāstrailokyavartinaḥ / spṛśantyabhāvapadavīṃ bhavanti ca punaḥ punaḥ,कालेन कलितास्ते ते भावास्त्रैलोक्यवर्तिनः / स्पृशन्त्यभावपदवीं भवन्ति च पुनः पुनः
+bhmj_13.1238,ityukte mṛtyunā kālaḥ svayametya tamabhyadhāt / nāhaṃ na mṛtyurno sarpaḥ prabhurbālanipātane,इत्युक्ते मृत्युना कालः स्वयमेत्य तमभ्यधात् / नाहं न मृत्युर्नो सर्पः प्रभुर्बालनिपातने
+bhmj_13.1239,svakarmabhirayaṃ loko labhate nidhanodayau / karmasūtrairviceṣṭante narā yantramayā iva,स्वकर्मभिरयं लोको लभते निधनोदयौ / कर्मसूत्रैर्विचेष्टन्ते नरा यन्त्रमया इव
+bhmj_13.1240,jāyate vardhate bhuṅkte prasūte modate punaḥ / jīryate kṣīyate vāpi na jantuḥ karmaṇā vinā,जायते वर्धते भुङ्क्ते प्रसूते मोदते पुनः / जीर्यते क्षीयते वापि न जन्तुः कर्मणा विना
+bhmj_13.1241,iti kālena kathite sarpaṃ tatyāja lubdhakaḥ / pṛthagyayuśca te sarve naṣṭaśokā ca gaiṃtamī,इति कालेन कथिते सर्पं तत्याज लुब्धकः / पृथग्ययुश्च ते सर्वे नष्टशोका च गैंतमी
+bhmj_13.1242,ityevaṃ svakṛtaireva kṣīyante karmabhirjanāḥ / karmaṇā nidhanaṃ yātānmā śucaḥ pṛthivīdharān,इत्येवं स्वकृतैरेव क्षीयन्ते कर्मभिर्जनाः / कर्मणा निधनं यातान्मा शुचः पृथिवीधरान्
+bhmj_13.1243,***** gautamīsarpamṛtyulubdhakasaṃvādaḥ || 94 || ***** gṛhāśrame kena mṛtyurvartamānena dharmataḥ / jitaḥ pāṇḍusuteneti pṛṣṭaḥ śāntanavo 'bravīt,***** गौतमीसर्पमृत्युलुब्धकसंवादः ॥ ९४ ॥ ***** गृहाश्रमे केन मृत्युर्वर्तमानेन धर्मतः / जितः पाण्डुसुतेनेति पृष्टः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1244,ikṣvākuvaṃśajo rājā māhiṣmatyāmabhūtpurā / śrīmānsuyodhano nāma smarendradhanadopamaḥ,इक्ष्वाकुवंशजो राजा माहिष्मत्यामभूत्पुरा / श्रीमान्सुयोधनो नाम स्मरेन्द्रधनदोपमः
+bhmj_13.1245,taṃ narmadā nadī dṛṣṭvā snātaṃ kamalalocanam / akāmayata kāmārtā vilāsalalitākṛtim,तं नर्मदा नदी दृष्ट्वा स्नातं कमललोचनम् / अकामयत कामार्ता विलासललिताकृतिम्
+bhmj_13.1246,tasyāmajījanatkanyāṃ rājā rājīvalocanām / kāntāṃ sudarśanāṃ nāma nayanānandidarśanām,तस्यामजीजनत्कन्यां राजा राजीवलोचनाम् / कान्तां सुदर्शनां नाम नयनानन्दिदर्शनाम्
+bhmj_13.1247,tāṃ yauvanavatīṃ kāle bhagavānvīkṣya pāvakaḥ / smarākulo narapati yayāce brāhmaṇākṛtiḥ,तां यौवनवतीं काले भगवान्वीक्ष्य पावकः / स्मराकुलो नरपति ययाचे ब्राह्मणाकृतिः
+bhmj_13.1248,nirdhanāvajñayā tasmai tāṃ yadā na dadau nṛpaḥ / tadā tasya sa yajñe 'gniḥ prāyātkopādadarśanam,निर्धनावज्ञया तस्मै तां यदा न ददौ नृपः / तदा तस्य स यज्ञे ऽग्निः प्रायात्कोपाददर्शनम्
+bhmj_13.1249,ṛtvigbhiratha saptārcirniyamena prasāditaḥ / svapne jagāda taṃ mahyaṃ kanyaiṣā dīyatāmiti,ऋत्विग्भिरथ सप्तार्चिर्नियमेन प्रसादितः / स्वप्ने जगाद तं मह्यं कन्यैषा दीयतामिति
+bhmj_13.1250,tataḥ pratyakṣavapuṣe tasmai rājā sudarśanāt / prahṛṣṭastanayāṃ prādātprāpya tatsaṃnidhiṃ makhe,ततः प्रत्यक्षवपुषे तस्मै राजा सुदर्शनात् / प्रहृष्टस्तनयां प्रादात्प्राप्य तत्संनिधिं मखे
+bhmj_13.1251,rājñā tenārthito 'dyāpi māhiṣmatyāṃ hutāśanaḥ / āste sadā saṃnihitaḥ kṣapayansarvaviplavān,राज्ञा तेनार्थितो ऽद्यापि माहिष्मत्यां हुताशनः / आस्ते सदा संनिहितः क्षपयन्सर्वविप्लवान्
+bhmj_13.1252,sudarśanāyāṃ nayo babhūvātha vibhāvasoḥ / kāntaḥ sudarśano nāma guṇaratnamahodadhiḥ,सुदर्शनायां नयो बभूवाथ विभावसोः / कान्तः सुदर्शनो नाम गुणरत्नमहोदधिः
+bhmj_13.1253,sutā moghavato rājñaḥ kāntāṃ moghavatīṃ yuvā / sa lebhe kṣīṇāvāṇasya navā śaktiṃ manobhuvaḥ,सुता मोघवतो राज्ञः कान्तां मोघवतीं युवा / स लेभे क्षीणावाणस्य नवा शक्तिं मनोभुवः
+bhmj_13.1254,tayā saha kurukṣetre gṛhī dharmapade sthitaḥ / cakre mṛtyujaye yatnaṃ so 'rthikalpadrumastadā,तया सह कुरुक्षेत्रे गृही धर्मपदे स्थितः / चक्रे मृत्युजये यत्नं सो ऽर्थिकल्पद्रुमस्तदा
+bhmj_13.1255,abhagnapraṇayāḥ kāryāḥ sarvathārthimanorathāḥ / ityūce sa sadā jāyāṃ dharmasabrahmacāriṇīm,अभग्नप्रणयाः कार्याः सर्वथार्थिमनोरथाः / इत्यूचे स सदा जायां धर्मसब्रह्मचारिणीम्
+bhmj_13.1256,dharmādacyavatastasya cchidrapekṣī sadābhavat / pracchannaḥ sarvato mṛtyurna cāntaramavāptavān,धर्मादच्यवतस्तस्य च्छिद्रपेक्षी सदाभवत् / प्रच्छन्नः सर्वतो मृत्युर्��� चान्तरमवाप्तवान्
+bhmj_13.1257,tataḥ kadācididhmārthaṃ svayaṃ yāte sudarśane / atithiḥ kaścidabhyetya tadbhāryāṃ brāhmaṇo 'bravīt,ततः कदाचिदिध्मार्थं स्वयं याते सुदर्शने / अतिथिः कश्चिदभ्येत्य तद्भार्यां ब्राह्मणो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1258,ātithyaṃ kriyatāṃ subhru rājaputri mama tvayā / yadi dharmaḥ pramāṇaṃ te tanmāṃ bhaja sulocane,आतिथ्यं क्रियतां सुभ्रु राजपुत्रि मम त्वया / यदि धर्मः प्रमाणं ते तन्मां भज सुलोचने
+bhmj_13.1259,iti bruvāṇaḥ sa tayā vārito 'pyapairarvaraiḥ / tvāṃ ninā nārthaye kiṃcidityuvācāsakṛddvijaḥ,इति ब्रुवाणः स तया वारितो ऽप्यपैरर्वरैः / त्वां निना नार्थये किंचिदित्युवाचासकृद्द्विजः
+bhmj_13.1260,dharmyaṃ tataḥ sā vacanaṃ smṛtvā bhartuḥ pativratā / tathetyuktvākarotsarvaṃ brāhmaṇasya samīhitam,धर्म्यं ततः सा वचनं स्मृत्वा भर्तुः पतिव्रता / तथेत्युक्त्वाकरोत्सर्वं ब्राह्मणस्य समीहितम्
+bhmj_13.1261,asminnavasare gehadvārametya sudarśanaḥ / ehītyāhūya dayitāṃ sotkaṇṭho 'pi vyalambata,अस्मिन्नवसरे गेहद्वारमेत्य सुदर्शनः / एहीत्याहूय दयितां सोत्कण्ठो ऽपि व्यलम्बत
+bhmj_13.1262,sā bhartrā sahasāhūtā na ca prāptā dvijāntikam / dolāvilolahṛdayā tasthau lajjākulā kṣaṇam,सा भर्त्रा सहसाहूता न च प्राप्ता द्विजान्तिकम् / दोलाविलोलहृदया तस्थौ लज्जाकुला क्षणम्
+bhmj_13.1263,tato gṛhāntarādvipraḥ sudarśanamabhāṣata / iyaṃ mayā tava vadhūrarthitātithinā ratam,ततो गृहान्तराद्विप्रः सुदर्शनमभाषत / इयं मया तव वधूरर्थितातिथिना रतम्
+bhmj_13.1264,prāptā nādyāpi śayanaṃ prāptaśca tvaṃ gṛhādhipaḥ / kimatra manyase yuktamityuktvā virarāma saḥ,प्राप्ता नाद्यापि शयनं प्राप्तश्च त्वं गृहाधिपः / किमत्र मन्यसे युक्तमित्युक्त्वा विरराम सः
+bhmj_13.1265,atrāntare channavapurmṛtyurādāya mudgaram / labdho 'vakāśa ityuktvā babhūvānandanirbharaḥ,अत्रान्तरे छन्नवपुर्मृत्युरादाय मुद्गरम् / लब्धो ऽवकाश इत्युक्त्वा बभूवानन्दनिर्भरः
+bhmj_13.1266,tataḥ sudarśano vipramuvācāvikṛtāśayaḥ / niḥśaṅko madgirā brahmanramasva mama bhāryayā,ततः सुदर्शनो विप्रमुवाचाविकृताशयः / निःशङ्को मद्गिरा ब्रह्मन्रमस्व मम भार्यया
+bhmj_13.1267,ityukte vahniputreṇa gaganātsādhu sādhviti / śabdo babhūva vipulaḥ sahasā tridivaukasām,इत्युक्ते वह्निपुत्रेण गगनात्साधु साध्विति / शब्दो बभूव विपुलः सहसा त्रिदिवौकसाम्
+bhmj_13.1268,atithirviprarūpaṃ sa parityajya mahākṛtiḥ / uvāca mahasāṃ rāśiḥ prītyābhyetya sudarśanam,अतिथिर्विप्ररूपं स परित्यज्य महाकृतिः / उवाच महसां राशिः प्रीत्याभ्येत्य सुदर्शनम्
+bhmj_13.1269,dharmo 'haṃ dampatī prāpto yuvāṃ jijñāsurāśrame / aṃkhaṇḍitaṃ ca yuvayordṛṣṭaṃ sattvamidaṃ mayā,धर्मो ऽहं दम्पती प्राप्तो युवां जिज्ञासुराश्रमे / अंखण्डितं च युवयोर्दृष्टं सत्त्वमिदं मया
+bhmj_13.1270,adhṛṣṭa tejasā ceyaṃ tvadbhāryā kena laṅghyate / dvidhātmānaṃ vibhajyaiṣā yogenaughavatī nadī / bhaviṣyati kṣitau puṇyā nityaṃ tvāṃ cānuyāsyati,अधृष्ट तेजसा चेयं त्वद्भार्या केन लङ्घ्यते / द्विधात्मानं विभज्यैषा योगेनौघवती नदी / भविष्यति ���्षितौ पुण्या नित्यं त्वां चानुयास्यति
+bhmj_13.1271,ityuktvāntardadhe dharmo mṛtyuśca vimukho yayau / sa ca vīro divaṃ prāpa sabhāryaśca sudarśanaḥ,इत्युक्त्वान्तर्दधे धर्मो मृत्युश्च विमुखो ययौ / स च वीरो दिवं प्राप सभार्यश्च सुदर्शनः
+bhmj_13.1272,***** sudarśanopākhyānam || 95 || ***** viśvāmitreṇa saṃprāptaṃ brāhmaṇyaṃ durlabhaṃ katham / pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇeti gāṅgeyaḥ punarabravīt,***** सुदर्शनोपाख्यानम् ॥ ९५ ॥ ***** विश्वामित्रेण संप्राप्तं ब्राह्मण्यं दुर्लभं कथम् / पृष्टो युधिष्ठिरेणेति गाङ्गेयः पुनरब्रवीत्
+bhmj_13.1273,kuśikasya purā rājñaḥ śrīmāngādhiḥ suto 'bhavat / putrī satyavatī nāma tasyābhūnmṛgalocanā,कुशिकस्य पुरा राज्ञः श्रीमान्गाधिः सुतो ऽभवत् / पुत्री सत्यवती नाम तस्याभून्मृगलोचना
+bhmj_13.1274,ṛcīkastāṃ munivaraḥ śulkalabhyāmavāptavān / hayānāṃ śyāmakarṇānāṃ sahasreṇenduvarcasām,ऋचीकस्तां मुनिवरः शुल्कलभ्यामवाप्तवान् / हयानां श्यामकर्णानां सहस्रेणेन्दुवर्चसाम्
+bhmj_13.1275,sa tayā śīlaśālinyā yatnadārādhito muniḥ / yācitastu varaṃ tuṣṭaḥ putraṃ mātustathātmanaḥ,स तया शीलशालिन्या यत्नदाराधितो मुनिः / याचितस्तु वरं तुष्टः पुत्रं मातुस्तथात्मनः
+bhmj_13.1276,tvamaśvatthaṃ samāliṅgya tava mātāpyudumbaram / caruṃ ca prāpya maddattaṃ putriṇītyavadanmuniḥ,त्वमश्वत्थं समालिङ्ग्य तव माताप्युदुम्बरम् / चरुं च प्राप्य मद्दत्तं पुत्रिणीत्यवदन्मुनिः
+bhmj_13.1277,varamevaṃ samāsādya hṛṣṭā mātre nyavedayat / tadgirā vyatyayaṃ cakre vṛkṣayoḥ pāyase tathā,वरमेवं समासाद्य हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / तद्गिरा व्यत्ययं चक्रे वृक्षयोः पायसे तथा
+bhmj_13.1278,tacca jñātvā munirjāyāmuvāca jñānalocanaḥ / tvanmāturbrāhmaṇaḥ putraḥ kṣatrātmā te bhaviṣyati,तच्च ज्ञात्वा मुनिर्जायामुवाच ज्ञानलोचनः / त्वन्मातुर्ब्राह्मणः पुत्रः क्षत्रात्मा ते भविष्यति
+bhmj_13.1279,tacchrutvā duḥkhasaṃtaptā yayāce sā muniṃ punaḥ / kṣatrācārastu me pautro mā putra iti mūrchitā,तच्छ्रुत्वा दुःखसंतप्ता ययाचे सा मुनिं पुनः / क्षत्राचारस्तु मे पौत्रो मा पुत्र इति मूर्छिता
+bhmj_13.1280,evamastviti tenokte lebhe satyavatī sutam / jamadagniṃ sutaścāsya rāmo 'bhūtkṣatriyocitaḥ,एवमस्त्विति तेनोक्ते लेभे सत्यवती सुतम् / जमदग्निं सुतश्चास्य रामो ऽभूत्क्षत्रियोचितः
+bhmj_13.1281,gādhipatnī ca kālena viśvāmitramajījanat / vṛkṣapāyasayoryo 'bhūdvyatyayādbrāhmaṇāgraṇīḥ,गाधिपत्नी च कालेन विश्वामित्रमजीजनत् / वृक्षपायसयोर्यो ऽभूद्व्यत्ययाद्ब्राह्मणाग्रणीः
+bhmj_13.1282,***** viśvāmitrotpattiḥ || 96 || ***** ānṛśaṃsyaguṇaṃ rājñā punaḥ pṛṣṭaḥ suravrataḥ / uvāca kānane pūrvaṃ ghanacchāyo 'bhavaddrumaḥ,***** विश्वामित्रोत्पत्तिः ॥ ९६ ॥ ***** आनृशंस्यगुणं राज्ञा पुनः पृष्टः सुरव्रतः / उवाच कानने पूर्वं घनच्छायो ऽभवद्द्रुमः
+bhmj_13.1283,sa viddho viṣadagdhena śarema mṛgagāminā / lubdhakena yayau śoṣaṃ spṛṣṭo dāvānalairiva,स विद्धो विषदग्धेन शरेम मृगगामिना / लुब्धकेन ययौ शोषं स्पृष्टो दावानलैरिव
+bhmj_13.1284,taṃ parityajya yāteṣu niṣphalaṃ sarvapatriṣu / eka eva śukastaśthau sātaṃ prītiracañcalā,तं परित्यज्य यातेषु निष्फलं सर्वपत्रिषु / एक एव शुकस्तश्थौ सातं प्रीतिरचञ्चला
+bhmj_13.1285,nidāghaploṣaparuṣe phalapumpavivarjite / sthitaṃ tatra śukaṃ vīkṣya śakro 'bhyetya tamabravīt,निदाघप्लोषपरुषे फलपुम्पविवर्जिते / स्थितं तत्र शुकं वीक्ष्य शक्रो ऽभ्येत्य तमब्रवीत्
+bhmj_13.1286,svacchacchāyāphalādyeṣu vṛkṣeṣu vigatadyutiḥ / kiṃ tvayāyaṃ śritaḥ śākhī tyaktvainaḥ cara nirvṛtaḥ,स्वच्छच्छायाफलाद्येषु वृक्षेषु विगतद्युतिः / किं त्वयायं श्रितः शाखी त्यक्त्वैनः चर निर्वृतः
+bhmj_13.1287,athovāca śukaḥ śakraṃ nedaṃ sadṛśamucyate / samānā sukhaduḥkheṣu sajjanaiḥ saha saṃgatiḥ,अथोवाच शुकः शक्रं नेदं सदृशमुच्यते / समाना सुखदुःखेषु सज्जनैः सह संगतिः
+bhmj_13.1288,yatroṣitaṃ ca bhuktaṃ ca vihṛtaṃ ca yathāsukham / tasminkālahataiśvarye palāyante na sādhavaḥ,यत्रोषितं च भुक्तं च विहृतं च यथासुखम् / तस्मिन्कालहतैश्वर्ये पलायन्ते न साधवः
+bhmj_13.1289,maghavānetadākarṇya toṣādvṛkṣaṃ sudhākaṇaiḥ / cakāra sahasoddīrṇapatrapuṣpaphalākulam,मघवानेतदाकर्ण्य तोषाद्वृक्षं सुधाकणैः / चकार सहसोद्दीर्णपत्रपुष्पफलाकुलम्
+bhmj_13.1290,ānṛśaṃsyātsa ca śukaḥ prayayau paramāṃ gatim / evaṃ dākṣiṇyasadṛśo nāparo vidyate guṇaḥ,आनृशंस्यात्स च शुकः प्रययौ परमां गतिम् / एवं दाक्षिण्यसदृशो नापरो विद्यते गुणः
+bhmj_13.1291,***** śukaśakrasaṃvādaḥ || 97 || ***** daivaṃ sapauruṣaṃ rājñā bhīṣmaḥ pṛṣṭo 'bravītpunaḥ / ubhayoḥ saṃgamaḥ siddhyai viyogo niṣphalo 'nayoḥ,***** शुकशक्रसंवादः ॥ ९७ ॥ ***** दैवं सपौरुषं राज्ञा भीष्मः पृष्टो ऽब्रवीत्पुनः / उभयोः संगमः सिद्ध्यै वियोगो निष्फलो ऽनयोः
+bhmj_13.1292,anuptabīje kṛṣṭe 'pi daivaṃ kṣetre karoti kim / pauruṣaṃ karma puruṣairyathā yatra yadā kṛtam / tathā tatra tadābhyetya visaṃvādo na dṛśyate,अनुप्तबीजे कृष्टे ऽपि दैवं क्षेत्रे करोति किम् / पौरुषं कर्म पुरुषैर्यथा यत्र यदा कृतम् / तथा तत्र तदाभ्येत्य विसंवादो न दृश्यते
+bhmj_13.1293,dātṝṇāṃ puṇyaśīlānāṃ vratināṃ satyavādinām / dṛśyante dhanyatāstāstā rājyasvargatibhūtibhiḥ,दातॄणां पुण्यशीलानां व्रतिनां सत्यवादिनाम् / दृश्यन्ते धन्यतास्तास्ता राज्यस्वर्गतिभूतिभिः
+bhmj_13.1294,***** daivapurukārīyam || 98 || ***** ke pūjyā iti pārthena pṛṣṭo 'vādītsuravrataḥ / sadā dvijātayaḥ pūjyāste sarvatra parāyaṇam,***** दैवपुरुकारीयम् ॥ ९८ ॥ ***** के पूज्या इति पार्थेन पृष्टो ऽवादीत्सुरव्रतः / सदा द्विजातयः पूज्यास्ते सर्वत्र परायणम्
+bhmj_13.1295,narau janmāntare pūrvaṃ kapijambukatāṃ gatau / jātismarau dadṛśatuḥ śmaśānaṃ suhṛdau mithaḥ,नरौ जन्मान्तरे पूर्वं कपिजम्बुकतां गतौ / जातिस्मरौ ददृशतुः श्मशानं सुहृदौ मिथः
+bhmj_13.1296,tatroce vānaraḥ premṇā śṛgālaṃ svinnamānasaḥ / karmaṇā kena yāto 'si śavamāṃsāśitāmiti,तत्रोचे वानरः प्रेम्णा शृगालं स्विन्नमानसः / कर्मणा केन यातो ऽसि शवमांसाशितामिति
+bhmj_13.1297,pratiśrutya mayā pūrvaṃ na vitīrṇaṃ dvijanmane / sārgālīṃ yonimāpannastenāhamiti so 'bravīt,प्रतिश���रुत्य मया पूर्वं न वितीर्णं द्विजन्मने / सार्गालीं योनिमापन्नस्तेनाहमिति सो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1298,etadeva śṛgālena pṛṣṭa provāca vānaraḥ / brāhmaṇānavamanyāhaṃ prayāntaḥ kapitāmiti,एतदेव शृगालेन पृष्ट प्रोवाच वानरः / ब्राह्मणानवमन्याहं प्रयान्तः कपितामिति
+bhmj_13.1299,brāhmaṇātikrameṇaiva bhajante tāmasīṃ daśām / tasmātsarvātmanā viprāḥ pūjyāḥ kuśalamicchatā,ब्राह्मणातिक्रमेणैव भजन्ते तामसीं दशाम् / तस्मात्सर्वात्मना विप्राः पूज्याः कुशलमिच्छता
+bhmj_13.1300,***** brāhmaṇamāhātmyam || 99 || ***** asavarṇopadeṣṭāraḥ kiṃ na syuḥ śreyasāṃ padam / viprā iti punaḥ pṛṣṭo rājñā śāntanavo 'bravīt,***** ब्राह्मणमाहात्म्यम् ॥ ९९ ॥ ***** असवर्णोपदेष्टारः किं न स्युः श्रेयसां पदम् / विप्रा इति पुनः पृष्टो राज्ञा शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1301,purā vane śūdramunerbrahmarṣirabhavatsakhā / kadācitso 'rthitaḥ śrāddhe śūdreṇāgāttadāśramam,पुरा वने शूद्रमुनेर्ब्रह्मर्षिरभवत्सखा / कदाचित्सो ऽर्थितः श्राद्धे शूद्रेणागात्तदाश्रमम्
+bhmj_13.1302,pitṛkarmaṇi tasyāsau havyakavyopadeśakṛt / pūrvaṃ śeṣāṃ vṛsīmetāṃ kuruṣvetyavadanmuniḥ,पितृकर्मणि तस्यासौ हव्यकव्योपदेशकृत् / पूर्वं शेषां वृसीमेतां कुरुष्वेत्यवदन्मुनिः
+bhmj_13.1303,tataḥ kālena mahatā kṣapayitvā kalevaram / karmaśeṣopabhogāya tau janmāntaramāpatuḥ,ततः कालेन महता क्षपयित्वा कलेवरम् / कर्मशेषोपभोगाय तौ जन्मान्तरमापतुः
+bhmj_13.1304,sa sūdro 'bhūtkṣitipatiḥ sa brahmarṣiḥ purohitaḥ / tasya rājño 'bhavallaptajñāno naṣṭākhilasmṛtiḥ,स सूद्रो ऽभूत्क्षितिपतिः स ब्रह्मर्षिः पुरोहितः / तस्य राज्ञो ऽभवल्लप्तज्ञानो नष्टाखिलस्मृतिः
+bhmj_13.1305,svastipuṇyāhavādeṣu nṛpo jātismaraḥ satām / sadā jahāsa taccāsau nṛpaṃ papraccha lajjitaḥ,स्वस्तिपुण्याहवादेषु नृपो जातिस्मरः सताम् / सदा जहास तच्चासौ नृपं पप्रच्छ लज्जितः
+bhmj_13.1306,pṛṣṭaḥ śapathadānena bhūpatirhāsakāraṇam / purohitaṃ rahaḥ prāha śūdro 'hamabhavaṃ purā,पृष्टः शपथदानेन भूपतिर्हासकारणम् / पुरोहितं रहः प्राह शूद्रो ऽहमभवं पुरा
+bhmj_13.1307,brahmarṣiśca bhavānmahyamupadeśaṃ vyadhātsakṛt / tenādya suravandyo 'pi prāpto 'syanucitāṃ daśām,ब्रह्मर्षिश्च भवान्मह्यमुपदेशं व्यधात्सकृत् / तेनाद्य सुरवन्द्यो ऽपि प्राप्तो ऽस्यनुचितां दशाम्
+bhmj_13.1308,śrutvaitatsahasā smṛtvā tapase sa yayau muniḥ / evaṃ naivopadeṣṭā syādavarāṇāṃ dvijottamaḥ,श्रुत्वैतत्सहसा स्मृत्वा तपसे स ययौ मुनिः / एवं नैवोपदेष्टा स्यादवराणां द्विजोत्तमः
+bhmj_13.1309,***** gurūpadiṣṭam || 100 || ***** kaḥ śriyo bhājanamiti kṣmābhujā jāhnavīsutaḥ / pṛṣṭaḥ prāha hareragre rukmiṇīṃ śrīḥ purābhyadhāt,***** गुरूपदिष्टम् ॥ १०० ॥ ***** कः श्रियो भाजनमिति क्ष्माभुजा जाह्नवीसुतः / पृष्टः प्राह हरेरग्रे रुक्मिणीं श्रीः पुराभ्यधात्
+bhmj_13.1310,subhageṣu pragalbheṣu dakṣeṣūjjvalakarmasu / jitendriyeṣu vīreṣu prītyā me śāśvatī sthitiḥ,सुभगेषु प्रगल्भेषु दक्षेषूज्ज्वलकर्मसु / जितेन्द्रियेषु वीरेषु प���रीत्या मे शाश्वती स्थितिः
+bhmj_13.1311,utsekalobhasaṃtrāsadainyakrodhavinākṛtāḥ / kṛtajñāḥ kelisadanaṃ sadācārāḥ sadā mama,उत्सेकलोभसंत्रासदैन्यक्रोधविनाकृताः / कृतज्ञाः केलिसदनं सदाचाराः सदा मम
+bhmj_13.1312,pativratāmakalahāmalaulyāmakutūhalām / aviprakīrṇabhāṇḍāṃ ca gatanidrāṃ bhaje striyam,पतिव्रतामकलहामलौल्यामकुतूहलाम् / अविप्रकीर्णभाण्डां च गतनिद्रां भजे स्त्रियम्
+bhmj_13.1313,matteṣu kuñjarendreṣu hayeṣu vṛṣabheṣu ca / phullāravindavṛndeṣu śaraccandrakareṣu ca,मत्तेषु कुञ्जरेन्द्रेषु हयेषु वृषभेषु च / फुल्लारविन्दवृन्देषु शरच्चन्द्रकरेषु च
+bhmj_13.1314,nadīṣu haṃsahāsāsu rājadrājaraṇeṣu ca / vaneṣu munipuṇyeṣu yajñeṣu ca vasāmyaham,नदीषु हंसहासासु राजद्राजरणेषु च / वनेषु मुनिपुण्येषु यज्ञेषु च वसाम्यहम्
+bhmj_13.1315,etacchrutvā punarbhīṣmamapṛcchatpāṇḍunandanaḥ / sparśādhikyaṃ kimu strīṇāṃ nṛṇāṃ vā saṃgameṣviti,एतच्छ्रुत्वा पुनर्भीष्ममपृच्छत्पाण्डुनन्दनः / स्पर्शाधिक्यं किमु स्त्रीणां नृणां वा संगमेष्विति
+bhmj_13.1316,so 'bravīdabhavadyajvā bhṛṅgāśvo nāma bhūpatiḥ / yaśaḥ kusumavallīṣu yo 'bhūtsaṃtatamādhavaḥ,सो ऽब्रवीदभवद्यज्वा भृङ्गाश्वो नाम भूपतिः / यशः कुसुमवल्लीषु यो ऽभूत्संततमाधवः
+bhmj_13.1317,pratikūlaṃ sa śaktasya yajñamagniṣṭutaṃ punaḥ / ājahāra jagāmāsya śatrutāṃ yena vāsavaḥ,प्रतिकूलं स शक्तस्य यज्ञमग्निष्टुतं पुनः / आजहार जगामास्य शत्रुतां येन वासवः
+bhmj_13.1318,sa kadācinmṛgaprepsurvājinā vipine vrajan / indreṇa mohito vatsa nājñāsīttṛṣṇayārditaḥ,स कदाचिन्मृगप्रेप्सुर्वाजिना विपिने व्रजन् / इन्द्रेण मोहितो वत्स नाज्ञासीत्तृष्णयार्दितः
+bhmj_13.1319,so 'paśyadagre vipulaṃ saraḥ sphaṭikanirmalam / lolakalloladolāṅkaṃ keliveśma himatviṣaḥ,सो ऽपश्यदग्रे विपुलं सरः स्फटिकनिर्मलम् / लोलकल्लोलदोलाङ्कं केलिवेश्म हिमत्विषः
+bhmj_13.1320,tasminsa sahasā snātaḥ pāyayitvā turaṅgamam / abhavallalanārūpaḥ pīnaśroṇipayodharaḥ,तस्मिन्स सहसा स्नातः पाययित्वा तुरङ्गमम् / अभवल्ललनारूपः पीनश्रोणिपयोधरः
+bhmj_13.1321,sa lajjāduḥkhavivaśo gatvāśvena nijāṃ purīm / nivedya nijavṛttāntaṃ rājye putraśataṃ vyadhāt,स लज्जादुःखविवशो गत्वाश्वेन निजां पुरीम् / निवेद्य निजवृत्तान्तं राज्ये पुत्रशतं व्यधात्
+bhmj_13.1322,strīrūpaḥ so 'tha vijanaṃ tyaktarājyastapovanam / prayayau kalayannantarvidherutsāhavāmatām,स्त्रीरूपः सो ऽथ विजनं त्यक्तराज्यस्तपोवनम् / प्रययौ कलयन्नन्तर्विधेरुत्साहवामताम्
+bhmj_13.1323,tatra taṃ kāminīrūpamakāmayata tāpasaḥ / patanti ṣaṭpadāstatra yatra yatra sarojinī,तत्र तं कामिनीरूपमकामयत तापसः / पतन्ति षट्पदास्तत्र यत्र यत्र सरोजिनी
+bhmj_13.1324,tasmādasūta putrāṇāṃ sa śataṃ balaśālinām / kāntāvapurabhūnnityaṃ teṣu cātyantavatsalaḥ,तस्मादसूत पुत्राणां स शतं बलशालिनाम् / कान्तावपुरभून्नित्यं तेषु चात्यन्तवत्सलः
+bhmj_13.1325,pūrvaputrānathābhyetya puṃstvajātānuvāca saḥ / strītvajātaiḥ sutaistaistairvasudhā saha bhujyatām,पूर्वपुत्रानथाभ्येत्य पुंस्त्वजातानुवाच ���ः / स्त्रीत्वजातैः सुतैस्तैस्तैर्वसुधा सह भुज्यताम्
+bhmj_13.1326,tadgirā miśratāṃ yātaṃ tataḥ putraśatadvayam / bubhuje bhuvamamlānayaśovikramaśāsanām,तद्गिरा मिश्रतां यातं ततः पुत्रशतद्वयम् / बुभुजे भुवमम्लानयशोविक्रमशासनाम्
+bhmj_13.1327,atrāntare samabhyetya viprarūpī śatakratuḥ / bhedena rājaputrāṇāṃ vidadhe kalahodayam,अत्रान्तरे समभ्येत्य विप्ररूपी शतक्रतुः / भेदेन राजपुत्राणां विदधे कलहोदयम्
+bhmj_13.1328,tataste yudhi saṃnaddhā rājyahetoḥ parasparam / kṛtvā sainyakṣayaṃ ghoraṃ niḥśeṣāḥ pralayaṃ yayuḥ,ततस्ते युधि संनद्धा राज्यहेतोः परस्परम् / कृत्वा सैन्यक्षयं घोरं निःशेषाः प्रलयं ययुः
+bhmj_13.1329,bhedātprayāte nidhanaṃ yudhi putraśatadvaye / bhṛṅgāśvo lalanārūpaḥ śuśoca karumasvanam,भेदात्प्रयाते निधनं युधि पुत्रशतद्वये / भृङ्गाश्वो ललनारूपः शुशोच करुमस्वनम्
+bhmj_13.1330,tamindro brāhmaṇavapurdṛṣṭvā śrutvā ca tatkathām / pralīnamanyuḥ kāruṇyāduvāca vihasanmuhuḥ,तमिन्द्रो ब्राह्मणवपुर्दृष्ट्वा श्रुत्वा च तत्कथाम् / प्रलीनमन्युः कारुण्यादुवाच विहसन्मुहुः
+bhmj_13.1331,śakro 'haṃ tava putrāste mayā vipriyakāriṇaḥ / bheditā nādhunā vairamāpanne tvayi me nṛpa,शक्रो ऽहं तव पुत्रास्ते मया विप्रियकारिणः / भेदिता नाधुना वैरमापन्ने त्वयि मे नृप
+bhmj_13.1332,putrāṇāṃ śatamekaṃ te madvarādadya jīvatu / yattvamicchasi jātaṃ prāk puṃsaḥ strīvapuṣo 'thavā,पुत्राणां शतमेकं ते मद्वरादद्य जीवतु / यत्त्वमिच्छसि जातं प्राक् पुंसः स्त्रीवपुषो ऽथवा
+bhmj_13.1333,ityukte devarājena bhṛṅgāśvastamayācata / jīvitaṃ strītvajātānāṃ putrāṇāṃ praṇatānanaḥ,इत्युक्ते देवराजेन भृङ्गाश्वस्तमयाचत / जीवितं स्त्रीत्वजातानां पुत्राणां प्रणताननः
+bhmj_13.1334,tamabravītsurapatiḥ puṃstvajātānkathaṃ sutān / tyaktvā strītvaprajāteṣu putreṣu snihyati bhavān,तमब्रवीत्सुरपतिः पुंस्त्वजातान्कथं सुतान् / त्यक्त्वा स्त्रीत्वप्रजातेषु पुत्रेषु स्निह्यति भवान्
+bhmj_13.1335,iti pṛṣṭo maghavatā babhāṣe strīvapurnṛpaḥ / snehavātsalyarāgāṇāṃ lalanā eva mandiram,इति पृष्टो मघवता बभाषे स्त्रीवपुर्नृपः / स्नेहवात्सल्यरागाणां ललना एव मन्दिरम्
+bhmj_13.1336,śrutvaitadavadacchakraḥ sarve jīvantu te sutāḥ / strīrūpaṃ tu parityajya puruṣo bhava madvarāt,श्रुत्वैतदवदच्छक्रः सर्वे जीवन्तु ते सुताः / स्त्रीरूपं तु परित्यज्य पुरुषो भव मद्वरात्
+bhmj_13.1337,ityukto pārthivo 'vādītstrītvaṃ naiva tyajāmyaham / strīṇāṃ sparśeṣu yā prītiḥ sā puṃbhirlabhyate kutaḥ,इत्युक्तो पार्थिवो ऽवादीत्स्त्रीत्वं नैव त्यजाम्यहम् / स्त्रीणां स्पर्शेषु या प्रीतिः सा पुंभिर्लभ्यते कुतः
+bhmj_13.1338,daivātsamanubhūyedaṃ suciraṃ prakṛtidvayam / etāvadeva jāne 'haṃ yatprīterbhājanaṃ striyaḥ,दैवात्समनुभूयेदं सुचिरं प्रकृतिद्वयम् / एतावदेव जाने ऽहं यत्प्रीतेर्भाजनं स्त्रियः
+bhmj_13.1339,kāmasya sāraṃ surataṃ ratasya sparśāmṛtaṃ tacca sulocanānām / sarvātmanā nirvṛtijīvaśūnyaṃ bhave bhave jīvitameva kāntāḥ,कामस्य सारं सुरतं रतस्य स्पर्शामृतं तच्च सु��ोचनानाम् / सर्वात्मना निर्वृतिजीवशून्यं भवे भवे जीवितमेव कान्ताः
+bhmj_13.1340,yathārthamiti tenoktaṃ niśamya vibudhādhipaḥ / jagāma jīvayitvāsya prītaḥ putraśatadvayam,यथार्थमिति तेनोक्तं निशम्य विबुधाधिपः / जगाम जीवयित्वास्य प्रीतः पुत्रशतद्वयम्
+bhmj_13.1341,***** bhṛṅgāśvopākhyānam || 101 || ***** śrutvaitaddharmatanayaḥ punargāṅgeyamabravīt / māhātmyaṃ śrotumicchāmi devasya tripuradviṣaḥ,***** भृङ्गाश्वोपाख्यानम् ॥ १०१ ॥ ***** श्रुत्वैतद्धर्मतनयः पुनर्गाङ्गेयमब्रवीत् / माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि देवस्य त्रिपुरद्विषः
+bhmj_13.1342,iti pṛṣṭo narendreṇa vyājahāra pitāmahaḥ / māhātmyaṃ devadevasya vaktumarhati keśavaḥ,इति पृष्टो नरेन्द्रेण व्याजहार पितामहः / माहात्म्यं देवदेवस्य वक्तुमर्हति केशवः
+bhmj_13.1343,harireva haraṃ vetti haro vetti tathā harim / ekaiva mūrtiranayoḥ kāraṇāddvaitamāśritā,हरिरेव हरं वेत्ति हरो वेत्ति तथा हरिम् / एकैव मूर्तिरनयोः कारणाद्द्वैतमाश्रिता
+bhmj_13.1344,iti devavratenokte murārirdhramajanmanā / pṛṣṭaḥ śaśāṅkacūḍasya prabhāvaṃ prayato 'vadat,इति देवव्रतेनोक्ते मुरारिर्ध्रमजन्मना / पृष्टः शशाङ्कचूडस्य प्रभावं प्रयतो ऽवदत्
+bhmj_13.1345,putrārthinī jāmbavatī priyā provāca māṃ purā / pradyumnasadṛśaṃ deva tvattaḥ putraguṇocitam / prāptumicchāmi saṃkalpaḥ pūryatāmeṣa me tvayā,पुत्रार्थिनी जाम्बवती प्रिया प्रोवाच मां पुरा / प्रद्युम्नसदृशं देव त्वत्तः पुत्रगुणोचितम् / प्राप्तुमिच्छामि संकल्पः पूर्यतामेष मे त्वया
+bhmj_13.1346,ityukto 'haṃ dayitayā tayā bālamṛgīdṛśā / dhyātvā muhūrtaṃ putrārthī prayātamupasevanam,इत्युक्तो ऽहं दयितया तया बालमृगीदृशा / ध्यात्वा मुहूर्तं पुत्रार्थी प्रयातमुपसेवनम्
+bhmj_13.1347,athāruhya gireḥ śaṅke purā munitapovanam / apaśyaṃ tejasāṃ rāśimupamanyuṃ nijāśrame,अथारुह्य गिरेः शङ्के पुरा मुनितपोवनम् / अपश्यं तेजसां राशिमुपमन्युं निजाश्रमे
+bhmj_13.1348,prahṛṣṭaṃ jyeṣṭhavayasaṃ pinākivarabhūṣitam / dīptaṃ tapobhirvividhaiḥ pūrṇalāvaṇyavigraham,प्रहृष्टं ज्येष्ठवयसं पिनाकिवरभूषितम् / दीप्तं तपोभिर्विविधैः पूर्णलावण्यविग्रहम्
+bhmj_13.1349,praśāntaramaṇīyena satvenānandadāyinā / kirantaṃ madhurodāranirvāṇāmṛtavāhinīm,प्रशान्तरमणीयेन सत्वेनानन्ददायिना / किरन्तं मधुरोदारनिर्वाणामृतवाहिनीम्
+bhmj_13.1350,taṃ vilokya praṇamyāhaṃ pūjāmādāya tatkṛtām / tatsaṃbhāṣaṇasaṃjātaparānandamayo 'bhavam,तं विलोक्य प्रणम्याहं पूजामादाय तत्कृताम् / तत्संभाषणसंजातपरानन्दमयो ऽभवम्
+bhmj_13.1351,sa māmuvāca praṇataṃ prītyā jñānavilocanaḥ / devaṃ giriśamārādhya tulyaṃ putramavāpsyasi,स मामुवाच प्रणतं प्रीत्या ज्ञानविलोचनः / देवं गिरिशमाराध्य तुल्यं पुत्रमवाप्स्यसि
+bhmj_13.1352,te te trailokyajayinaḥ sukeśipramukāḥ purā / śrūyante śaṃkaravarātprāptāḥ śakrādhikaṃ padam,ते ते त्रैलोक्यजयिनः सुकेशिप्रमुकाः पुरा / श्रूयन्ते शंकरवरात्प्राप्ताः शक्राधिकं पदम्
+bhmj_13.1353,purāsminvyāghrapādasya maharṣeḥ piturāśrame / sakṛdāsvādya gokṣīraṃ yācitā jananī mayā,पुरास्मिन्व्याघ्रपादस्य महर्षेः पितुराश्रमे / सकृदास्वाद्य गोक्षीरं याचिता जननी मया
+bhmj_13.1354,payaso 'saṃbhavānmātrā dattaṃ piṣṭarasaṃ tataḥ / pītvāhaṃ virasaṃ duḥkhādabhavaṃ sāśrulocanaḥ,पयसो ऽसंभवान्मात्रा दत्तं पिष्टरसं ततः / पीत्वाहं विरसं दुःखादभवं साश्रुलोचनः
+bhmj_13.1355,athābravīnmāṃ jananī vane putra payaḥ kutaḥ / śrīkaṇṭhaṃ na hyanārādhya labhyate 'bhimataṃ kvacit,अथाब्रवीन्मां जननी वने पुत्र पयः कुतः / श्रीकण्ठं न ह्यनाराध्य लभ्यते ऽभिमतं क्वचित्
+bhmj_13.1356,iti māturvacaḥ śrutvā prayāto 'smi tapovane / yatnādakaravaṃ tīvraṃ tapo vārṣasahasrikam,इति मातुर्वचः श्रुत्वा प्रयातो ऽस्मि तपोवने / यत्नादकरवं तीव्रं तपो वार्षसहस्रिकम्
+bhmj_13.1357,nānyataḥ prārthaye śakravaraṃ prāptamapi svayam / pīyūṣakiraṇottaṃsāddevādanyatra dhūrjaṭeḥ,नान्यतः प्रार्थये शक्रवरं प्राप्तमपि स्वयम् / पीयूषकिरणोत्तंसाद्देवादन्यत्र धूर्जटेः
+bhmj_13.1358,tenālaṃ surarājyena kiṃ mokṣeṇāpi tena me / nirvyājabhaktidayito dātā yasminna śaṃkaraḥ,तेनालं सुरराज्येन किं मोक्षेणापि तेन मे / निर्व्याजभक्तिदयितो दाता यस्मिन्न शंकरः
+bhmj_13.1359,ityukto bahuśaḥ śakro mayā bhargānurāgiṇā / rūpamaindraṃ parityajya babhūva vṛṣabhadhvajaḥ,इत्युक्तो बहुशः शक्रो मया भर्गानुरागिणा / रूपमैन्द्रं परित्यज्य बभूव वृषभध्वजः
+bhmj_13.1360,śūlinaṃ jaṭinaṃ devaṃ vīkṣya candrakalādharam / abhavaṃ nirbharānandaprasaradbāṣpanirjharaḥ,शूलिनं जटिनं देवं वीक्ष्य चन्द्रकलाधरम् / अभवं निर्भरानन्दप्रसरद्बाष्पनिर्झरः
+bhmj_13.1361,tataḥ stuto mayā śaṃbhurmahyaṃ kṣīrodadhiṃ dadau / ādadhe cāśrame tasminsaṃkalpānmama saṃnidhim,ततः स्तुतो मया शंभुर्मह्यं क्षीरोदधिं ददौ / आदधे चाश्रमे तस्मिन्संकल्पान्मम संनिधिम्
+bhmj_13.1362,taṃ tvamārādhya varadaṃ tapasā pārvatīpatim / labhakha tanayaṃ kṛṣṇa tasyātmā tvaṃ sa vā tava,तं त्वमाराध्य वरदं तपसा पार्वतीपतिम् / लभख तनयं कृष्ण तस्यात्मा त्वं स वा तव
+bhmj_13.1363,uktvaivamupamanyurmāṃ dīkṣitaṃ śivaśāsane / ādideśa tapoyoge rahasyaṃ gṛhyatāmiti,उक्त्वैवमुपमन्युर्मां दीक्षितं शिवशासने / आदिदेश तपोयोगे रहस्यं गृह्यतामिति
+bhmj_13.1364,mantreṇa tadvitīrṇena tapasā ca samāhitaḥ / tato 'paśyamahaṃ kāle devaṃ candrārdhaśekharam,मन्त्रेण तद्वितीर्णेन तपसा च समाहितः / ततो ऽपश्यमहं काले देवं चन्द्रार्धशेखरम्
+bhmj_13.1365,meghajālasamārūḍhaṃ vyomni somaśatojjvalam / taṃ vilokyābhinandyāhaṃ stutvā harṣaparo 'bhavam,मेघजालसमारूढं व्योम्नि सोमशतोज्ज्वलम् / तं विलोक्याभिनन्द्याहं स्तुत्वा हर्षपरो ऽभवम्
+bhmj_13.1366,tato yathepsitāndattvā varānmahyaṃ maheśvaraḥ / antardadhe sudhāpūrairāpūryeva diśo daśā,ततो यथेप्सितान्दत्त्वा वरान्मह्यं महेश्वरः / अन्तर्दधे सुधापूरैरापूर्येव दिशो दशा
+bhmj_13.1367,athopamanyurmāmetya prakṛṣṭaṃ hṛṣṭamabravīt / taṇḍiproktāni nāmāni śṛṇu mādhava dhūrjaṭeḥ,अथोपमन्युर्मामेत्य प्रकृष्टं हृष्टमब्रवीत् / तण्डिप्रोक्तानि नामानि शृणु माधव धूर्ज���ेः
+bhmj_13.1368,taṇḍirnāma muniḥ pūrvaṃ guhyairgītaiḥ svayaṃbhuvā / trinetraṃ prayataṃ nāmnāṃ tuṣṭāva daśabhiḥ śataiḥ,तण्डिर्नाम मुनिः पूर्वं गुह्यैर्गीतैः स्वयंभुवा / त्रिनेत्रं प्रयतं नाम्नां तुष्टाव दशभिः शतैः
+bhmj_13.1369,sthāṇo sthirasthite śaṃbho śarva bhāno varaprada / hara rudra smarārāte viśva viśveśvareśvara,स्थाणो स्थिरस्थिते शंभो शर्व भानो वरप्रद / हर रुद्र स्मराराते विश्व विश्वेश्वरेश्वर
+bhmj_13.1370,bhava bharga śivāśvāsa bhavānīvallabha prabho / śaśāṅkaśakalottaṃsa śiva śānta maheśvara,भव भर्ग शिवाश्वास भवानीवल्लभ प्रभो / शशाङ्कशकलोत्तंस शिव शान्त महेश्वर
+bhmj_13.1371,namastubhyaṃ jagatsargāsthitisaṃhārakāriṇe / brahmopendrendravapuṣe triguṇāya trimūrtaye,नमस्तुभ्यं जगत्सर्गास्थितिसंहारकारिणे / ब्रह्मोपेन्द्रेन्द्रवपुषे त्रिगुणाय त्रिमूर्तये
+bhmj_13.1372,iti stutipadairdivyairvedaproktaiśca nāmabhiḥ / sahasrasaṃkhyaiḥ sa munistuṣṭāva śaśiśekharam,इति स्तुतिपदैर्दिव्यैर्वेदप्रोक्तैश्च नामभिः / सहस्रसंख्यैः स मुनिस्तुष्टाव शशिशेखरम्
+bhmj_13.1373,evamīśvarasaṃbaddhāḥ kṛtvāhaṃ muninā kathā / agamaṃ garuḍārūḍho dvārakaṃ harṣanirbharaḥ,एवमीश्वरसंबद्धाः कृत्वाहं मुनिना कथा / अगमं गरुडारूढो द्वारकं हर्षनिर्भरः
+bhmj_13.1374,jāmbavatyāstataḥ śrīmānvaṃśamuktāmaṇiḥ sutaḥ / sāmbo 'bhavadguṇānyasya jānīṣe dharmanandana,जाम्बवत्यास्ततः श्रीमान्वंशमुक्तामणिः सुतः / साम्बो ऽभवद्गुणान्यस्य जानीषे धर्मनन्दन
+bhmj_13.1375,iti kṛṣṇena kathitaṃ śrutvā bhīṣmasabhāsadaḥ / munayo manasā devaṃ nīlakaṇṭhaṃ vavandire,इति कृष्णेन कथितं श्रुत्वा भीष्मसभासदः / मुनयो मनसा देवं नीलकण्ठं ववन्दिरे
+bhmj_13.1376,***** meghavāhanaparva || 102 || ***** capalāḥ sahacāriṇyaḥ kathaṃ jāyā nṛṇāmiti / punaḥ pṛṣṭaḥ kṣitibhujā babhāṣe jāhnivīsutaḥ,***** मेघवाहनपर्व ॥ १०२ ॥ ***** चपलाः सहचारिण्यः कथं जाया नृणामिति / पुनः पृष्टः क्षितिभुजा बभाषे जाह्निवीसुतः
+bhmj_13.1377,aṣṭāvakro muniḥ pūrvaṃ vivāhārthī sulocanām / apaśyatsuprabhāṃ nāma vadanyasya muneḥ sutām,अष्टावक्रो मुनिः पूर्वं विवाहार्थी सुलोचनाम् / अपश्यत्सुप्रभां नाम वदन्यस्य मुनेः सुताम्
+bhmj_13.1378,indukundāṅkurākārasukumāratarākṛtim / sa tāmālokya sumukhīṃ yayāce sotsuko munim,इन्दुकुन्दाङ्कुराकारसुकुमारतराकृतिम् / स तामालोक्य सुमुखीं ययाचे सोत्सुको मुनिम्
+bhmj_13.1379,taṃ vadanyo 'vadadgaccha viśālāṃ diśamuttarām / atikramya kuberasya bhavanaṃ bhavasevitam,तं वदन्यो ऽवदद्गच्छ विशालां दिशमुत्तराम् / अतिक्रम्य कुबेरस्य भवनं भवसेवितम्
+bhmj_13.1380,tataḥ pratinivṛttāya tubhyaṃ dāsyāmi suprabhām / ityuktaḥ sa vadanyena prataśte tāṃ diśaṃ śanaiḥ,ततः प्रतिनिवृत्ताय तुभ्यं दास्यामि सुप्रभाम् / इत्युक्तः स वदन्येन प्रतश्ते तां दिशं शनैः
+bhmj_13.1381,tato himādrimullaṅkhya bāhudāṃ ca mahānadīm / aśoke vimale snātvā rudrāṇī kūpamāptavān,ततो हिमाद्रिमुल्लङ्ख्य बाहुदां च महानदीम् / अशोके विमले स्नात्वा रुद्राणी कूपमाप्तवान्
+bhmj_13.1382,sa kailāsataṭaṃ prāpya dadarśa dhanadālayam / hemapaṅkajinītīralasatkalpalatāvanam,स कैलासतटं प्राप्य ददर्श धनदालयम् / हेमपङ्कजिनीतीरलसत्कल्पलतावनम्
+bhmj_13.1383,sādaraṃ pūjitastena rājñā vaiśravaṇena saḥ / uvāsa vatsaraṃ sāgraṃ vilāsamaṇiveśmasu,सादरं पूजितस्तेन राज्ञा वैश्रवणेन सः / उवास वत्सरं साग्रं विलासमणिवेश्मसु
+bhmj_13.1384,ciramapsarasāṃ nṛttairgītairgandharvayoṣitām / prītimāsādya vipulāmāmantrya dhanadaṃ yayau,चिरमप्सरसां नृत्तैर्गीतैर्गन्धर्वयोषिताम् / प्रीतिमासाद्य विपुलामामन्त्र्य धनदं ययौ
+bhmj_13.1385,to girīndrānullaṅghya samāṃ maṇimayīṃ bhuvam / avatīrya ghanacchāyaṃ pāpa ratnalatāvanam,तो गिरीन्द्रानुल्लङ्घ्य समां मणिमयीं भुवम् / अवतीर्य घनच्छायं पाप रत्नलतावनम्
+bhmj_13.1386,hemapuṣkariṇīśīte sa tasmindivyakānane / maṇimauktikajālāṅgaṃ dadarśodāramandiram,हेमपुष्करिणीशीते स तस्मिन्दिव्यकानने / मणिमौक्तिकजालाङ्गं ददर्शोदारमन्दिरम्
+bhmj_13.1387,so 'tha dvārāgramabhyetya tasya vaiḍūryaveśmanaḥ / prāpto 'hamatithirdūrādityūce saṃśrayāśayā,सो ऽथ द्वाराग्रमभ्येत्य तस्य वैडूर्यवेश्मनः / प्राप्तो ऽहमतिथिर्दूरादित्यूचे संश्रयाशया
+bhmj_13.1388,tataḥ sapta vinirgatya kanyāḥ kamalalocanāḥ / divyabhūṣaṇasaṃpannāstasyātithyaṃ pracakrire,ततः सप्त विनिर्गत्य कन्याः कमललोचनाः / दिव्यभूषणसंपन्नास्तस्यातिथ्यं प्रचक्रिरे
+bhmj_13.1389,gṛhaṃ praveśitastābhirhemaratnāsanojjvalam / dadarśa maṇiparyaṅke vṛddhāṃ bhāsvarabhūṣaṇām,गृहं प्रवेशितस्ताभिर्हेमरत्नासनोज्ज्वलम् / ददर्श मणिपर्यङ्के वृद्धां भास्वरभूषणाम्
+bhmj_13.1390,tayā madhuravādinyā prāpya nirdiṣṭamāsanam / gataklamaḥ kṣaṇaṃ tasthau munirvismayaniścalaḥ,तया मधुरवादिन्या प्राप्य निर्दिष्टमासनम् / गतक्लमः क्षणं तस्थौ मुनिर्विस्मयनिश्चलः
+bhmj_13.1391,dinānte so 'tha tāḥ prāha yāntu sarvāḥ svamālayam / ekaiva śāntahṛdayā paricaryāṃ karotu me,दिनान्ते सो ऽथ ताः प्राह यान्तु सर्वाः स्वमालयम् / एकैव शान्तहृदया परिचर्यां करोतु मे
+bhmj_13.1392,ityukte muninā sarvāḥ prayayustāḥ sulocanāḥ / ekaiva jaratī tatra sthau śaśisitāṃśukā,इत्युक्ते मुनिना सर्वाः प्रययुस्ताः सुलोचनाः / एकैव जरती तत्र स्थौ शशिसितांशुका
+bhmj_13.1393,aṣṭāvakro 'tha suṣvāpa śayane sparśaśālini / vitānālambimandāradāmni svacchottaracchade,अष्टावक्रो ऽथ सुष्वाप शयने स्पर्शशालिनि / वितानालम्बिमन्दारदाम्नि स्वच्छोत्तरच्छदे
+bhmj_13.1394,dvitīyaśayanādvṛddhā samutthāya tataḥ śanaiḥ / muneḥ śayyāntikaṃ pāyānnibhṛtā brahmacāriṇaḥ,द्वितीयशयनाद्वृद्धा समुत्थाय ततः शनैः / मुनेः शय्यान्तिकं पायान्निभृता ब्रह्मचारिणः
+bhmj_13.1395,kampamānatanuḥ sātha śayyāmāruhya viklavā / muniṃ śītāpadeśena nibiḍaṃ pariṣasvaje,कम्पमानतनुः साथ शय्यामारुह्य विक्लवा / मुनिं शीतापदेशेन निबिडं परिषस्वजे
+bhmj_13.1396,āliṅgyamānaḥ sa tayā tasthau kāṣṭhamivācalaḥ / paradārapariṣvaṅgaśaṅkāsaktacitāśayaḥ,आलिङ्ग्यमानः स तया तस्थौ काष्ठमिवाचलः / परदारपरिष्वङ्गशङ्कासक्तचिताशयः
+bhmj_13.1397,sātha taṃ sparśavimukhaṃ praṇayānmañjuvādinī / uvāca bhogasaṃkalpabhaṅgaṃ mā me kṛthāḥ prabho,साथ तं स्पर्शविमुखं प्रणयान्मञ्जुवादिनी / उवाच भोगसंकल्पभङ्गं मा मे कृथाः प्रभो
+bhmj_13.1398,idaṃ me ratnabhavanaṃ cāruratnalatāvanam / tvadadhīnamakasmānme ceto hi ramate tvayi,इदं मे रत्नभवनं चारुरत्नलतावनम् / त्वदधीनमकस्मान्मे चेतो हि रमते त्वयि
+bhmj_13.1399,na te doṣo 'sti matsaṅge tyājyā naiva tu yoṣitaḥ / durgamaṃ nābhijānanti gaṇayanti na ca śramam,न ते दोषो ऽस्ति मत्सङ्गे त्याज्या नैव तु योषितः / दुर्गमं नाभिजानन्ति गणयन्ति न च श्रमम्
+bhmj_13.1400,prayānti puruṣāneva rāgavāgurayā striyaḥ / naitāḥ kulānurodhena nivartante na cerṣyayā,प्रयान्ति पुरुषानेव रागवागुरया स्त्रियः / नैताः कुलानुरोधेन निवर्तन्ते न चेर्ष्यया
+bhmj_13.1401,rāmāsvaruddhaprasaraḥ sarvathā makaradhvajaḥ / strī satīti pravādo 'yamekasakteti kā kathā,रामास्वरुद्धप्रसरः सर्वथा मकरध्वजः / स्त्री सतीति प्रवादो ऽयमेकसक्तेति का कथा
+bhmj_13.1402,narāntaraṃ prayāntyetā nimnāmnamivāpagāḥ / manmathapreritā nārī vimarṣaṃ bhajate katham,नरान्तरं प्रयान्त्येता निम्नाम्नमिवापगाः / मन्मथप्रेरिता नारी विमर्षं भजते कथम्
+bhmj_13.1403,yāsāṃ prāṇapaṇenāpi vallabhaṃ suratāmṛtam / ityarthamāno 'pi tayā nābyanandatsa tāṃ muniḥ,यासां प्राणपणेनापि वल्लभं सुरतामृतम् / इत्यर्थमानो ऽपि तया नाब्यनन्दत्स तां मुनिः
+bhmj_13.1404,anyedyurapi sā rātrau tathaiva tamabhāṣata / bhajasva svayamāyātāṃ duḥsaho me smarajvaraḥ,अन्येद्युरपि सा रात्रौ तथैव तमभाषत / भजस्व स्वयमायातां दुःसहो मे स्मरज्वरः
+bhmj_13.1405,niṣedho rativāñchāsu nidhanaṃ kila yoṣitām / ityuktvā nirvikāraṃ taṃ sā dṛṣṭvā punarabraravīt,निषेधो रतिवाञ्छासु निधनं किल योषिताम् / इत्युक्त्वा निर्विकारं तं सा दृष्ट्वा पुनरब्ररवीत्
+bhmj_13.1406,māmuttarāṃ diśaṃ viddhi strīvṛttāntaṃ pradarśitam / adhunā tāṃ vadanyasya gatvā prāpnuhi kanyakām,मामुत्तरां दिशं विद्धि स्त्रीवृत्तान्तं प्रदर्शितम् / अधुना तां वदन्यस्य गत्वा प्राप्नुहि कन्यकाम्
+bhmj_13.1407,etadākarṇya sa munistāmāmantrya savismayaḥ / śanaiḥ pratiyayau jñānastrīvṛtto nijamāśramam,एतदाकर्ण्य स मुनिस्तामामन्त्र्य सविस्मयः / शनैः प्रतिययौ ज्ञानस्त्रीवृत्तो निजमाश्रमम्
+bhmj_13.1408,tato vadanyamabhyetya strīvṛttāntaṃ nivedya tam / avāpodvāhavidhinā vitīrṇāṃ tena suprabhām,ततो वदन्यमभ्येत्य स्त्रीवृत्तान्तं निवेद्य तम् / अवापोद्वाहविधिना वितीर्णां तेन सुप्रभाम्
+bhmj_13.1409,***** aṣṭāvakradiksaṃvādaḥ || 103 || ***** atha vidhyanugaṃ śrāddhaṃ pātrāpātrakramaṃ tathā / rājñā gatiṃ ca tīrthaṃ ca pṛṣṭaḥ śāntanavo 'bravīt,***** अष्टावक्रदिक्संवादः ॥ १०३ ॥ ***** अथ विध्यनुगं श्राद्धं पात्रापात्रक्रमं तथा / राज्ञा गतिं च तीर्थं च पृष्टः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1410,yajeta devānpūrvāhṇe śuciḥ śuklo jitendriyaḥ / maṅgalālaṃkṛtaṃ sragvī bhogauḥ suddhairmanoramaiḥ,यजेत देवान्पूर्वाह्णे शुचिः शुक्लो जितेन्द्रियः / मङ्गलालंकृतं स्रग्वी भोगौः सुद्धैर्मनोरमैः
+bhmj_13.1411,vitryaṃ karmāparāhṇe tu kuryātprayatamānasaḥ / teṣu teṣu ca kāleṣu deśeṣu ca yatāvidhi,वित्र्यं कर्मापराह्णे तु कुर्यात्प्रयतमानसः / तेषु तेषु च कालेषु देशेषु च यताविधि
+bhmj_13.1412,deśakālādirahitaṃ śvāvalīḍhaṃ rasacyutam / kīṭakośāsthisaṃspṛṣṭaṃ śrāddhamaśnanti rākṣasāḥ,देशकालादिरहितं श्वावलीढं रसच्युतम् / कीटकोशास्थिसंस्पृष्टं श्राद्धमश्नन्ति राक्षसाः
+bhmj_13.1413,unmattāḥ kṛpaṇāḥ kāṇāḥ kuṣṭhino vṛṣalīvarāḥ / cikitsakā vārdhuṣikā gītanṛtyādijīvinaḥ,उन्मत्ताः कृपणाः काणाः कुष्ठिनो वृषलीवराः / चिकित्सका वार्धुषिका गीतनृत्यादिजीविनः
+bhmj_13.1414,hīnādhikāṅgā guravo brahmavikrayiṇo 'nṛtāḥ / anagnayaḥ sattrabhujaḥ kṣattriyāḥ kṣetrajīvinaḥ,हीनाधिकाङ्गा गुरवो ब्रह्मविक्रयिणो ऽनृताः / अनग्नयः सत्त्रभुजः क्षत्त्रियाः क्षेत्रजीविनः
+bhmj_13.1415,piśunā vratahīnāśca vedavidyāvivarjitāḥ / parihāryāḥ sadā vipāḥ śrāddhāghnā haitukāstathā,पिशुना व्रतहीनाश्च वेदविद्याविवर्जिताः / परिहार्याः सदा विपाः श्राद्धाघ्ना हैतुकास्तथा
+bhmj_13.1416,parasvahāriṇāṃ puṃsāṃ paradārābhigāminām / bhagnavratānāṃ lubdhānāṃ niṣiddhakrayyajīvinām,परस्वहारिणां पुंसां परदाराभिगामिनाम् / भग्नव्रतानां लुब्धानां निषिद्धक्रय्यजीविनाम्
+bhmj_13.1417,vṛtticchedaṃ suhṛcchedaṃ bhartṛcchedaṃ ca kurvatām / vihitācārahīnānāṃ nirayo nilayo 'kṣayaḥ,वृत्तिच्छेदं सुहृच्छेदं भर्तृच्छेदं च कुर्वताम् / विहिताचारहीनानां निरयो निलयो ऽक्षयः
+bhmj_13.1418,karuṇāpūrṇamanasāṃ tyāgināṃ pātravarṣiṇām / kṣamāvatāmāśramiṇāṃ prapākūpasabhākṛtām,करुणापूर्णमनसां त्यागिनां पात्रवर्षिणाम् / क्षमावतामाश्रमिणां प्रपाकूपसभाकृताम्
+bhmj_13.1419,yājināṃ tīrthapūtānāṃ viduṣāṃ satyavādinām / madyamāṃsaviraktānāṃ svargamārgo nirargalaḥ,याजिनां तीर्थपूतानां विदुषां सत्यवादिनाम् / मद्यमांसविरक्तानां स्वर्गमार्गो निरर्गलः
+bhmj_13.1420,gautamena purā pṛṣṭaḥ sarvavinmuniraṅgirāḥ / uvāca puṇyaṃ tīrthānāṃ tapoyogena sasmitam,गौतमेन पुरा पृष्टः सर्वविन्मुनिरङ्गिराः / उवाच पुण्यं तीर्थानां तपोयोगेन सस्मितम्
+bhmj_13.1421,candrabhāgā vitastā ca kaśmīrasaritastathā / munitulyāṃ gatiṃ puṃsāṃ prayacchantyeva sevitāḥ,चन्द्रभागा वितस्ता च कश्मीरसरितस्तथा / मुनितुल्यां गतिं पुंसां प्रयच्छन्त्येव सेविताः
+bhmj_13.1422,bhāgīrathīṃ kauśikīṃ ca rāmaṇīṃ narmadāṃ tathā / prayāgaṃ nandikuṇḍaṃ ca vipāśaṃ mānasaṃ saraḥ,भागीरथीं कौशिकीं च रामणीं नर्मदां तथा / प्रयागं नन्दिकुण्डं च विपाशं मानसं सरः
+bhmj_13.1423,puṇyatīrthāni cānyāni naraḥ prāpya jitendriyaḥ / sarvatīrthaphalaṃ dātā labhate prāgupoṣitaḥ,पुण्यतीर्थानि चान्यानि नरः प्राप्य जितेन्द्रियः / सर्वतीर्थफलं दाता लभते प्रागुपोषितः
+bhmj_13.1424,gaṅgā tu sarvatīrthānāṃ pravaraṃ tīrthamucyate / asthimātre yayā spṛṣṭe nṛṇāṃ svargatirakṣayā,गङ्गा तु सर्वतीर्थानां प्रवरं तीर्थमुच्यते / अस्थिमात्रे यया स्पृष्टे नृणां स्वर्गतिरक्षया
+bhmj_13.1425,na te deśā na te śailā na te janapadāḥ k��itau / patākā yasya puṇyasya jāhnavī na vibhāvyate,न ते देशा न ते शैला न ते जनपदाः क्षितौ / पताका यस्य पुण्यस्य जाह्नवी न विभाव्यते
+bhmj_13.1426,kimapāyamayairyajñaiḥ kiṃ tapobhiḥ śramapradaiḥ / jahnukanyāpayaḥpūtaṃ yadi puṇyavatāṃ vapuḥ,किमपायमयैर्यज्ञैः किं तपोभिः श्रमप्रदैः / जह्नुकन्यापयःपूतं यदि पुण्यवतां वपुः
+bhmj_13.1427,vyomaśrīmauktikalatā śrīkaṇṭhottaṃsamālikā / yātā smṛtipadaṃ yeṣāṃ bhaṅgāyaivākhilainasām,व्योमश्रीमौक्तिकलता श्रीकण्ठोत्तंसमालिका / याता स्मृतिपदं येषां भङ्गायैवाखिलैनसाम्
+bhmj_13.1428,gaṅgājalena spṛṣṭānāṃ phalamalpaṃ surālayaḥ / śiloñchavṛttinā pūrvaṃ siddhaḥ pṛṣṭo 'bravīditi,गङ्गाजलेन स्पृष्टानां फलमल्पं सुरालयः / शिलोञ्छवृत्तिना पूर्वं सिद्धः पृष्टो ऽब्रवीदिति
+bhmj_13.1429,etadaṅgirasā proktaṃ niśamya kila gautamaḥ / smṛtvā vavande sānandaḥ puṇyāṃ mandākinīṃ muniḥ,एतदङ्गिरसा प्रोक्तं निशम्य किल गौतमः / स्मृत्वा ववन्दे सानन्दः पुण्यां मन्दाकिनीं मुनिः
+bhmj_13.1430,***** āṅgirasīyam || 104 || ***** kathaṃ prāpyaṃ manuṣyeṇa brāhmaṇyamiti bhūbhujā / pṛṣṭo devavrataḥ prāha brāhmaṇyaṃ durlabhaṃ nṛpa,***** आङ्गिरसीयम् ॥ १०४ ॥ ***** कथं प्राप्यं मनुष्येण ब्राह्मण्यमिति भूभुजा / पृष्टो देवव्रतः प्राह ब्राह्मण्यं दुर्लभं नृप
+bhmj_13.1431,piturniyogādyajñārthaṃ mataṅgakhyo dvijanmanaḥ / vrajanvāhaṃ pratodena kharaṃ gāḍhamatāḍayat,पितुर्नियोगाद्यज्ञार्थं मतङ्गख्यो द्विजन्मनः / व्रजन्वाहं प्रतोदेन खरं गाढमताडयत्
+bhmj_13.1432,gardabhī vyathitaṃ dṛṣṭvā putraṃ duḥkhāduvāca tam / brāhmaṇyaṃ nāsya tenaiṣa jātaścaṇḍālaceṣṭitaḥ / vahainamiti tacchrutvā priyaḥ papraccha tāṃ punaḥ,गर्दभी व्यथितं दृष्ट्वा पुत्रं दुःखादुवाच तम् / ब्राह्मण्यं नास्य तेनैष जातश्चण्डालचेष्टितः / वहैनमिति तच्छ्रुत्वा प्रियः पप्रच्छ तां पुनः
+bhmj_13.1433,tayā niveditāṃ jātiṃ nijāṃ jñātvā sa duḥkhitaḥ / meroḥ śṛṅgādiva śvabhre patito vilalāpa saḥ,तया निवेदितां जातिं निजां ज्ञात्वा स दुःखितः / मेरोः शृङ्गादिव श्वभ्रे पतितो विललाप सः
+bhmj_13.1434,pitre nivedya tatpāpaṃ mātuḥ sa tapase vanam / gatvā brāhmaṇyakāmo 'bhūtsthāṇubhūtaḥ śataṃ samāḥ,पित्रे निवेद्य तत्पापं मातुः स तपसे वनम् / गत्वा ब्राह्मण्यकामो ऽभूत्स्थाणुभूतः शतं समाः
+bhmj_13.1435,śakrādapi svayaṃ prāptānnaiva brāhmaṇyamāptavān / tato gatvā gayāṃ cakre sahasrābdaṃ paraṃtapaḥ,शक्रादपि स्वयं प्राप्तान्नैव ब्राह्मण्यमाप्तवान् / ततो गत्वा गयां चक्रे सहस्राब्दं परंतपः
+bhmj_13.1436,punaḥ punaḥ sa tapasā dhūmāyitajagattrayaḥ / indrādavāpa devatvaṃ na tu brāhmaṇyamuttamam,पुनः पुनः स तपसा धूमायितजगत्त्रयः / इन्द्रादवाप देवत्वं न तु ब्राह्मण्यमुत्तमम्
+bhmj_13.1437,chandodeva iti khyātaḥ sa mataṅgābhidhaḥ purā / khecaro 'bhūnmṛgākṣīṇāṃ pūjyaḥ paramavallabhaḥ,छन्दोदेव इति ख्यातः स मतङ्गाभिधः पुरा / खेचरो ऽभून्मृगाक्षीणां पूज्यः परमवल्लभः
+bhmj_13.1438,***** indramātaṅgam || 105 || ***** vītahavyasya nṛpaterbrāhmaṇyaṃ śrūyate kila / tadvadeti punaḥ pṛṣṭo r��jñā prāha pitāmahaḥ,***** इन्द्रमातङ्गम् ॥ १०५ ॥ ***** वीतहव्यस्य नृपतेर्ब्राह्मण्यं श्रूयते किल / तद्वदेति पुनः पृष्टो राज्ञा प्राह पितामहः
+bhmj_13.1439,vītahavyasutaiḥ pūrvaṃ hehayairbalavattaraiḥ / haryaśvo nāma samare kāśirājo nipātitaḥ,वीतहव्यसुतैः पूर्वं हेहयैर्बलवत्तरैः / हर्यश्वो नाम समरे काशिराजो निपातितः
+bhmj_13.1440,kālena tasya putro 'pi punastaireva saṃgare / sa devaḥ kāśinagare labdhalakṣyairnipātitaḥ,कालेन तस्य पुत्रो ऽपि पुनस्तैरेव संगरे / स देवः काशिनगरे लब्धलक्ष्यैर्निपातितः
+bhmj_13.1441,tatsuto 'pi divodāsastaireva yudhi nirjitaḥ / bharadvājaprasādātsa lebhe putraṃ pratardanam,तत्सुतो ऽपि दिवोदासस्तैरेव युधि निर्जितः / भरद्वाजप्रसादात्स लेभे पुत्रं प्रतर्दनम्
+bhmj_13.1442,sa vītahavyatanayānsarvānabhyetya saṃgare / jaghāna paramāstrajño bharadvājavaro 'rjitaḥ,स वीतहव्यतनयान्सर्वानभ्येत्य संगरे / जघान परमास्त्रज्ञो भरद्वाजवरो ऽर्जितः
+bhmj_13.1443,vītahavyo hatasutaḥ pranaṣṭabalavāhanaḥ / pratardanenānusṛtaḥ prayayau śaraṇaṃ bhṛgum,वीतहव्यो हतसुतः प्रनष्टबलवाहनः / प्रतर्दनेनानुसृतः प्रययौ शरणं भृगुम्
+bhmj_13.1444,bhṛgorāśramamāsādya vītahavyavadhodyataḥ / pratardano muniṃ prāha muñcainamiti durmadaḥ,भृगोराश्रममासाद्य वीतहव्यवधोद्यतः / प्रतर्दनो मुनिं प्राह मुञ्चैनमिति दुर्मदः
+bhmj_13.1445,tacchrutvā kṣatriyo neha kaścitsarve dvijā vayam / ityuvāca bhṛgurbhītastato 'satyādakampata,तच्छ्रुत्वा क्षत्रियो नेह कश्चित्सर्वे द्विजा वयम् / इत्युवाच भृगुर्भीतस्ततो ऽसत्यादकम्पत
+bhmj_13.1446,kṣattrābhidhānātprabhraṣṭaṃ śatruṃ jñātvā pratardane / yāte bhṛgurvītahavyaṃ satyavāgbrāhmaṇaṃ vyadhāt,क्षत्त्राभिधानात्प्रभ्रष्टं शत्रुं ज्ञात्वा प्रतर्दने / याते भृगुर्वीतहव्यं सत्यवाग्ब्राह्मणं व्यधात्
+bhmj_13.1447,***** vītahavyopākhyānam || 106 || ***** ke praṇamyā iti panaḥ pṛṣṭaḥ śāntanavo 'bravīt / svakarmadharmaniratā haṃsārāgavivarjitāḥ,***** वीतहव्योपाख्यानम् ॥ १०६ ॥ ***** के प्रणम्या इति पनः पृष्टः शान्तनवो ऽब्रवीत् / स्वकर्मधर्मनिरता हंसारागविवर्जिताः
+bhmj_13.1448,praṇamyā brāhmaṇā eva pavitracaritavratāḥ / yaiṣāṃ kopaprasādābhyāṃ śoṣaḥ poṣaśca bhūbhujām,प्रणम्या ब्राह्मणा एव पवित्रचरितव्रताः / यैषां कोपप्रसादाभ्यां शोषः पोषश्च भूभुजाम्
+bhmj_13.1449,bhūmidevāḥ sadā pūjyā yatprasādāddhutāśanaḥ / havyaṃ kavyaṃ ca vahati kṛṣṇamityāha nāradaḥ,भूमिदेवाः सदा पूज्या यत्प्रसादाद्धुताशनः / हव्यं कव्यं च वहति कृष्णमित्याह नारदः
+bhmj_13.1450,jeya balaṃ bhaye rakṣā bheṣajaṃ vyasanāmaye / paraloke 'stu vo viprāḥ śakramityāha śambaraḥ,जेय बलं भये रक्षा भेषजं व्यसनामये / परलोके ऽस्तु वो विप्राः शक्रमित्याह शम्बरः
+bhmj_13.1451,***** brāhmaṇapraśaṃsā || 107 || ***** strīṇāṃ nisargalolānāṃ svabhāvaṃ pāṇḍusūnunā / pṛṣṭo durlakṣyacittānāṃ vyājahāra pitāmahaḥ,***** ब्राह्मणप्रशंसा ॥ १०७ ॥ ***** स्त्रीणां निसर्गलोलानां स्वभावं पाण्डुसूनुना / पृष्टो दुर्लक्ष्यचित्तानां व्याजहार ��ितामहः
+bhmj_13.1452,strīsvabhāvaṃ purā pṛṣṭā nāradena surāṅganā / jagāda pañcacūlākhyā yathārthaṃ śāpakampitā,स्त्रीस्वभावं पुरा पृष्टा नारदेन सुराङ्गना / जगाद पञ्चचूलाख्या यथार्थं शापकम्पिता
+bhmj_13.1453,strī satī strīsvabhāvaṃ ca mādṛśī vaktumarhati / śāsanāttava bhītāhaṃ kiṃtu vakṣyāmi tattvataḥ,स्त्री सती स्त्रीस्वभावं च मादृशी वक्तुमर्हति / शासनात्तव भीताहं किंतु वक्ष्यामि तत्त्वतः
+bhmj_13.1454,saṃgharṣakṣobhakāriṇyaḥ sodvegāḥ kaluṣāśayāḥ / mattā harantyeva vapurnimnagā iva nimnagāḥ,संघर्षक्षोभकारिण्यः सोद्वेगाः कलुषाशयाः / मत्ता हरन्त्येव वपुर्निम्नगा इव निम्नगाः
+bhmj_13.1455,apyanviṣṭā na labhyante saṃtyaktā na tyajanti ca / vāsanā iva saṃsāre mohanaikaratāḥ striyaḥ,अप्यन्विष्टा न लभ्यन्ते संत्यक्ता न त्यजन्ति च / वासना इव संसारे मोहनैकरताः स्त्रियः
+bhmj_13.1456,prahasanti viṣādinyo hṛṣṭāḥ śocanti helayā / rāgiṇyo 'pi priyaṃ ghnanti ko hi tāṃ vetti yoṣitam,प्रहसन्ति विषादिन्यो हृष्टाः शोचन्ति हेलया / रागिण्यो ऽपि प्रियं घ्नन्ति को हि तां वेत्ति योषितम्
+bhmj_13.1457,na kulena na mānena na dhanena na sevayā / maryādāmanuvartante lalanāścapalāśayāḥ,न कुलेन न मानेन न धनेन न सेवया / मर्यादामनुवर्तन्ते ललनाश्चपलाशयाः
+bhmj_13.1458,suveśaṃ subhagaṃ kāntaṃ tyaktvā paricitaṃ ciram / nindyenādṛṣṭapūrveṇa ramante svecchayā striyaḥ,सुवेशं सुभगं कान्तं त्यक्त्वा परिचितं चिरम् / निन्द्येनादृष्टपूर्वेण रमन्ते स्वेच्छया स्त्रियः
+bhmj_13.1459,saṃbhāṣitāścenmadhuraṃ sasmitaṃ cedvilokitāḥ / yantritāḥ svajanenāpi tadā sādhyā na yoṣitaḥ,संभाषिताश्चेन्मधुरं सस्मितं चेद्विलोकिताः / यन्त्रिताः स्वजनेनापि तदा साध्या न योषितः
+bhmj_13.1460,arthināmapyalābhena duḥkhadainyaśrameṇa vā / akasmādeva nārīṇāṃ satītvaṃ jāyate kvacit,अर्थिनामप्यलाभेन दुःखदैन्यश्रमेण वा / अकस्मादेव नारीणां सतीत्वं जायते क्वचित्
+bhmj_13.1461,nānāpuruṣasaṃvāsahāsollāsavilāsinīm / veśyāyoṣāṃ nirīkṣante saspṛhaṃ kulayoṣitaḥ,नानापुरुषसंवासहासोल्लासविलासिनीम् / वेश्यायोषां निरीक्षन्ते सस्पृहं कुलयोषितः
+bhmj_13.1462,niṣedhādeva nārīṇamabhilāṣo vivardhate / parasaṅgeṣvapathyeṣu bālānāmiva rogiṇām,निषेधादेव नारीणमभिलाषो विवर्धते / परसङ्गेष्वपथ्येषु बालानामिव रोगिणाम्
+bhmj_13.1463,acchinnaprasaraḥ kāmo naivāsāṃ kṣamate dhṛtim / mitho yāvatpravartante puruṣāsaṃbhave striyaḥ,अच्छिन्नप्रसरः कामो नैवासां क्षमते धृतिम् / मिथो यावत्प्रवर्तन्ते पुरुषासंभवे स्त्रियः
+bhmj_13.1464,krūṃrāṇāṃ kṣaṇarāgāṇāṃ saṃdhyānāmiva yoṣitām / satatāsannadoṣāṇāṃ dhīmānko nāma viśvaset,क्रूंराणां क्षणरागाणां संध्यानामिव योषिताम् / सततासन्नदोषाणां धीमान्को नाम विश्वसेत्
+bhmj_13.1465,sarvathā na bhavatyeva kāruṇyamiva pāpinām / anutseka ivāḍhyānāmārjavaṃ hariṇīdṛśām,सर्वथा न भवत्येव कारुण्यमिव पापिनाम् / अनुत्सेक इवाढ्यानामार्जवं हरिणीदृशाम्
+bhmj_13.1466,uparodhairbahuvidhairapi sādhvyo niyantritāḥ / kāntaṃ puruṣamālokya yāntyeva sahasārdratām,उपरोधैर्बहुविधैरपि साध्व्यो नियन्त्रिताः / कान्तं पुरुषमालोक्य यान्त्येव सहसार्द्रताम्
+bhmj_13.1467,suraśaṅkāspadamabhūtpurā vandyo vadhūjanaḥ / tataḥ surārthito dhātā kṛtyāsargādvyadhātstriyaḥ,सुरशङ्कास्पदमभूत्पुरा वन्द्यो वधूजनः / ततः सुरार्थितो धाता कृत्यासर्गाद्व्यधात्स्त्रियः
+bhmj_13.1468,lajjāṃ labhante lalanāḥ puṃsāṃ kautukavṛddhaye / patyurviśvāsanopāyaṃ kṛtakaṃ ca satīvratam,लज्जां लभन्ते ललनाः पुंसां कौतुकवृद्धये / पत्युर्विश्वासनोपायं कृतकं च सतीव्रतम्
+bhmj_13.1469,nṛtyanti śocanti patanti yānti hasanti gāyanti vadanti yacca / tadyoṣitaḥ svapnasamānaceṣṭaṃ māyāmayaṃ sarvamasatyameva,नृत्यन्ति शोचन्ति पतन्ति यान्ति हसन्ति गायन्ति वदन्ति यच्च / तद्योषितः स्वप्नसमानचेष्टं मायामयं सर्वमसत्यमेव
+bhmj_13.1470,***** nāradapañcacūḍāsaṃvādaḥ || 108 || ***** tāḥ striyo lolamatayaḥ kathaṃ rakṣyā narairiti / pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇāha punastripathagāsutaḥ,***** नारदपञ्चचूडासंवादः ॥ १०८ ॥ ***** ताः स्त्रियो लोलमतयः कथं रक्ष्या नरैरिति / पृष्टो युधिष्ठिरेणाह पुनस्त्रिपथगासुतः
+bhmj_13.1471,devaśarmāṃ muniḥ pūrvaṃ yajñārthaṃ gantumudyataḥ / śaśāsa śiṣyaṃ vipulaṃ bahumāyaṃ śatakratum,देवशर्मां मुनिः पूर्वं यज्ञार्थं गन्तुमुद्यतः / शशास शिष्यं विपुलं बहुमायं शतक्रतुम्
+bhmj_13.1472,jñātvā ruciṃ śarīrāntaḥ praviśa tvaṃ samīravat / gātrairgātrāṇyavaṣṭabhya tasyāstasthau sa yatnavān,ज्ञात्वा रुचिं शरीरान्तः प्रविश त्वं समीरवत् / गात्रैर्गात्राण्यवष्टभ्य तस्यास्तस्थौ स यत्नवान्
+bhmj_13.1473,atrāntaraṃ samāsādya sahasrākṣaḥ samāyayau / sa dadarśa ruciṃ cārulocanāmacalāṃ punaḥ,अत्रान्तरं समासाद्य सहस्राक्षः समाययौ / स ददर्श रुचिं चारुलोचनामचलां पुनः
+bhmj_13.1474,hemastanorujaghanāṃ kāñcanīmiva putrikām / ākhaṇḍalamathāsādya sā saṃjātamanobhavā,हेमस्तनोरुजघनां काञ्चनीमिव पुत्रिकाम् / आखण्डलमथासाद्य सा संजातमनोभवा
+bhmj_13.1475,vaktuṃ vipulasaṃruddhā na śaśāka sulocanā / ākīrṇahāsakusumā vilolālakaṣaṭūpadam / latāmiva nivātasthāṃ sakampakarapallavām,वक्तुं विपुलसंरुद्धा न शशाक सुलोचना / आकीर्णहासकुसुमा विलोलालकषटूपदम् / लतामिव निवातस्थां सकम्पकरपल्लवाम्
+bhmj_13.1476,dṛṣṭvā tāṃ vismitaḥ śakraḥ prāyādvipulatarjitaḥ / abhyetya devaśarmātha sarvaṃ tadbubudhe muniḥ,दृष्ट्वा तां विस्मितः शक्रः प्रायाद्विपुलतर्जितः / अभ्येत्य देवशर्माथ सर्वं तद्बुबुधे मुनिः
+bhmj_13.1477,tasmādavāpya vipulastatastuṣṭādgurorvarān / cacāra kṛtakṛtyaḥ kṣmāṃ pūjyamāno nṛpairdvijaiḥ,तस्मादवाप्य विपुलस्ततस्तुष्टाद्गुरोर्वरान् / चचार कृतकृत्यः क्ष्मां पूज्यमानो नृपैर्द्विजैः
+bhmj_13.1478,atrāntare svasurbhartrā ruciraṅgamahībhujā / nimantritā gṛhe 'paśyadbhaginīṃ puṣpabhūṣitām,अत्रान्तरे स्वसुर्भर्त्रा रुचिरङ्गमहीभुजा / निमन्त्रिता गृहे ऽपश्यद्भगिनीं पुष्पभूषिताम्
+bhmj_13.1479,visṛṣṭastadgirā śiṣyaḥ puṣpārthaṃ devaśarmaṇā / dadarśa mithunaṃ ṣaṭ ca devinaḥ kitavānpathi,विसृष्टस्तद्गिरा शिष्यः पुष्पार्थं देवशर्मणा / ददर्श मिथुनं षट् च देविनः कितवान्पथि
+bhmj_13.1480,teṣāṃ vivāde śuśrāva śapathaṃ vipulārjitān / sa lokānāpnuyādyaśca pracaletsaṃvidamiti,तेषां विवादे शुश्राव शपथं विपुलार्जितान् / स लोकानाप्नुयाद्यश्च प्रचलेत्संविदमिति
+bhmj_13.1481,tacchrutvā duḥkhito 'bhyetya gurave sa nyavedayat / śaṅkamāno guruvadhūgātrasaṃsparśapātakam,तच्छ्रुत्वा दुःखितो ऽभ्येत्य गुरवे स न्यवेदयत् / शङ्कमानो गुरुवधूगात्रसंस्पर्शपातकम्
+bhmj_13.1482,gurustamūce mithunamahorātraṃ taducyate / ṛtavaḥ ṣaṭ ca kitavāste nṛṇāṃ karmasākṣiṇaḥ,गुरुस्तमूचे मिथुनमहोरात्रं तदुच्यते / ऋतवः षट् च कितवास्ते नृणां कर्मसाक्षिणः
+bhmj_13.1483,na śakyā rakṣituṃ nāryo rakṣitā ca tvayā ruciḥ / asatyena tavodīrṇaṃ tasmānnaśyatu pātakam,न शक्या रक्षितुं नार्यो रक्षिता च त्वया रुचिः / असत्येन तवोदीर्णं तस्मान्नश्यतु पातकम्
+bhmj_13.1484,ityevaṃ rakṣaitā pūrvaṃ vipulena guroḥ priyā / na tvetā rakṣituṃ śaktaḥ kaścillolavilocanāḥ,इत्येवं रक्षैता पूर्वं विपुलेन गुरोः प्रिया / न त्वेता रक्षितुं शक्तः कश्चिल्लोलविलोचनाः
+bhmj_13.1485,***** vipulopākhyānam || 109 || ***** vivāhadharmaṃ pṛṣṭo 'tha rājñā bhīṣṇo 'bravītpunaḥ / kanyā guṇavate deyā kulīnāyātirūpiṇe,***** विपुलोपाख्यानम् ॥ १०९ ॥ ***** विवाहधर्मं पृष्टो ऽथ राज्ञा भीष्णो ऽब्रवीत्पुनः / कन्या गुणवते देया कुलीनायातिरूपिणे
+bhmj_13.1486,śūdrāyeva śrutiḥ kanyā hīnāya pratipāditā / kuladvayaṃ dahatyeva tasmātpātraṃ vicārayet,शूद्रायेव श्रुतिः कन्या हीनाय प्रतिपादिता / कुलद्वयं दहत्येव तस्मात्पात्रं विचारयेत्
+bhmj_13.1487,aśāstroktaiḥ pariṇayairjāyate varṇasaṃkaraḥ / saṃyogairviṣamaiḥ puṃsāṃ patati vyasane kulam,अशास्त्रोक्तैः परिणयैर्जायते वर्णसंकरः / संयोगैर्विषमैः पुंसां पतति व्यसने कुलम्
+bhmj_13.1488,***** vivāhadharmāḥ || 110 || ***** darśane sahavāse ca satāṃ pṛṣṭo mahībhujā / māhātmyaṃ ca gavāṃ bīṣmaḥ sarvajñaḥ punarabravīt,***** विवाहधर्माः ॥ ११० ॥ ***** दर्शने सहवासे च सतां पृष्टो महीभुजा / माहात्म्यं च गवां बीष्मः सर्वज्ञः पुनरब्रवीत्
+bhmj_13.1489,gaṅgāyamunayormadhye cyavano 'ntarjalavrataḥ / tasthau munīndraḥ suciraṃ sthāṇubhūto mahātapāḥ,गङ्गायमुनयोर्मध्ये च्यवनो ऽन्तर्जलव्रतः / तस्थौ मुनीन्द्रः सुचिरं स्थाणुभूतो महातपाः
+bhmj_13.1490,āghrāya puṇyamāmodaṃ tasya kāruṇyaśālinaḥ / ālīya tasthurgātreṣu matsyā valayalīlayā,आघ्राय पुण्यमामोदं तस्य कारुण्यशालिनः / आलीय तस्थुर्गात्रेषु मत्स्या वलयलीलया
+bhmj_13.1491,tataḥ kālena mahatā jālenākṛṣya dhīvarāḥ / vipulaṃ matsyasaṃghātaṃ tanmadhye dadṛśurmunim,ततः कालेन महता जालेनाकृष्य धीवराः / विपुलं मत्स्यसंघातं तन्मध्ये ददृशुर्मुनिम्
+bhmj_13.1492,śaivālanālavalitaṃ śaṅkhikaṅkaṇamālitam / hariśmaśrujaṭāpiṅgaṃ tejasāmiva saṃcayam,शैवालनालवलितं शङ्खिकङ्कणमालितम् / हरिश्मश्रुजटापिङ्गं तेजसामिव संचयम्
+bhmj_13.1493,taṃ vīkṣya kampitāḥ sarve sahasā jālajīvinaḥ / nimīlitākṣaṃ jagaduḥ prasīda bhagavanniti,तं वीक्ष्य कम्पिताः सर्वे ��हसा जालजीविनः / निमीलिताक्षं जगदुः प्रसीद भगवन्निति
+bhmj_13.1494,tataḥ sa karumāviṣṭo matsyeṣu sahavāsiṣu / niṣādānavadatpaśyandṛśānugrahavāñchayā,ततः स करुमाविष्टो मत्स्येषु सहवासिषु / निषादानवदत्पश्यन्दृशानुग्रहवाञ्छया
+bhmj_13.1495,vikrīya māṃ vimucyantāṃ yuṣmābhiḥ salilaukasaḥ / dayitāḥ sahavāsānme matsyā yūyaṃ ca darśanāt,विक्रीय मां विमुच्यन्तां युष्माभिः सलिलौकसः / दयिताः सहवासान्मे मत्स्या यूयं च दर्शनात्
+bhmj_13.1496,ityukte muninā dāśāstūrṇaṃ gatvā mahībhuje / vepamānāḥ svavṛttāntaṃ nahuṣāya nyavedayan,इत्युक्ते मुनिना दाशास्तूर्णं गत्वा महीभुजे / वेपमानाः स्ववृत्तान्तं नहुषाय न्यवेदयन्
+bhmj_13.1497,tataḥ svayaṃ sa nṛpatiḥ pūjāmādāya satvaraḥ / purohitaṃ puraskṛtya cyavanaṃ draṣṭumāyayau,ततः स्वयं स नृपतिः पूजामादाय सत्वरः / पुरोहितं पुरस्कृत्य च्यवनं द्रष्टुमाययौ
+bhmj_13.1498,kṛtapraṇāmaṃ nahuṣaṃ munirvīkṣya kṛtāñjalim / yathocitena mūlyena māṃ gṛhāṇetyacodayat,कृतप्रणामं नहुषं मुनिर्वीक्ष्य कृताञ्जलिम् / यथोचितेन मूल्येन मां गृहाणेत्यचोदयत्
+bhmj_13.1499,dhīvarebhyaḥ sahasrāṇi koṭikoṭiśatāni ca / rājyārdhamathavā rājyaṃ dadānītyabravīnnṛpaḥ,धीवरेभ्यः सहस्राणि कोटिकोटिशतानि च / राज्यार्धमथवा राज्यं ददानीत्यब्रवीन्नृपः
+bhmj_13.1500,naitanmamocitaṃ mūlyaṃ cintyatāṃ munibhiḥ saha / nṛpaṃ dāśeṣu kāruṇyādityuvācāsakṛnmuniḥ,नैतन्ममोचितं मूल्यं चिन्त्यतां मुनिभिः सह / नृपं दाशेषु कारुण्यादित्युवाचासकृन्मुनिः
+bhmj_13.1501,tato viṣaṇṇaṃ nahuṣaṃ śāpabhītamadhomukham / gavi jāto dvijavaro babhāṣe dhīmatāṃ varaḥ,ततो विषण्णं नहुषं शापभीतमधोमुखम् / गवि जातो द्विजवरो बभाषे धीमतां वरः
+bhmj_13.1502,mūlyaṃ munīśvarasyāsya tulyaṃ gaureva yatparam / tasmādenaṃ gavā rājangṛhāṇa bhava nirvṛtaḥ,मूल्यं मुनीश्वरस्यास्य तुल्यं गौरेव यत्परम् / तस्मादेनं गवा राजन्गृहाण भव निर्वृतः
+bhmj_13.1503,brāhmaṇenetyabhihite prahṛṣṭaḥ pṛthivīpatiḥ / muktaye matsyasaṃghānāṃ gavā jagrāha bhārgavam,ब्राह्मणेनेत्यभिहिते प्रहृष्टः पृथिवीपतिः / मुक्तये मत्स्यसंघानां गवा जग्राह भार्गवम्
+bhmj_13.1504,tato darśanavātsalyāccyavanaḥ karuṇānidhiḥ / dāśebhyaḥ pratijagrāha dhenuṃ tatkuśale sthitaḥ,ततो दर्शनवात्सल्याच्च्यवनः करुणानिधिः / दाशेभ्यः प्रतिजग्राह धेनुं तत्कुशले स्थितः
+bhmj_13.1505,munīndreṇa gṛhītāyāṃ vidhivadgavi dhīvarāḥ / taddṛṣṭipātānmatsyāśca saśarīrā divaṃ gatāḥ,मुनीन्द्रेण गृहीतायां विधिवद्गवि धीवराः / तद्दृष्टिपातान्मत्स्याश्च सशरीरा दिवं गताः
+bhmj_13.1506,amṛtāyatanaṃ gāvaḥ pavitrā rudramātaraḥ / smṛtimātreṇa muṣṇanti kilbiṣaṃ kila dehinām,अमृतायतनं गावः पवित्रा रुद्रमातरः / स्मृतिमात्रेण मुष्णन्ति किल्बिषं किल देहिनाम्
+bhmj_13.1507,***** cyavanopākhyānam || 111 || ***** kuśikasya kṣitipaterjāto vipraḥ kathaṃ kule / bhṛgornṛpaśceti rājñā pṛṣṭo 'vādītsuravrataḥ,***** च्यवनोपाख्यानम् ॥ १११ ॥ ***** कुशिकस्य क्षितिपतेर्जातो विप्रः कथं कुले / भृगोर्नृपश्चेत�� राज्ञा पृष्टो ऽवादीत्सुरव्रतः
+bhmj_13.1508,purā bhāvikathābhijñaścyavanastejasāṃ nidhiḥ / mandire pūjitastasthau kuśikasya mahīpateḥ,पुरा भाविकथाभिज्ञश्च्यवनस्तेजसां निधिः / मन्दिरे पूजितस्तस्थौ कुशिकस्य महीपतेः
+bhmj_13.1509,sa bhūbhujā sabhāryeṇa paricaryāvrate dhṛte / bhuktvā suṣvāpa niśceṣṭaḥ saptarātratrayaṃ muniḥ,स भूभुजा सभार्येण परिचर्याव्रते धृते / भुक्त्वा सुष्वाप निश्चेष्टः सप्तरात्रत्रयं मुनिः
+bhmj_13.1510,pādasaṃvāhanaṃ tasya nirāhāro vadhūsakhaḥ / rājā cakāra nibhṛto nidrābhaṅgabhayākulaḥ,पादसंवाहनं तस्य निराहारो वधूसखः / राजा चकार निभृतो निद्राभङ्गभयाकुलः
+bhmj_13.1511,tato muniḥ samutthāya maunī gatvā manojavaḥ / antardadhe sabhāryeṇa nṛpeṇānusṛtaḥ pathi,ततो मुनिः समुत्थाय मौनी गत्वा मनोजवः / अन्तर्दधे सभार्येण नृपेणानुसृतः पथि
+bhmj_13.1512,tasminnantarhite rājā nirāhāro 'timūrcchitaḥ / patitaḥ kṣaṇamāśvāsya viveśa svagṛhaṃ punaḥ,तस्मिन्नन्तर्हिते राजा निराहारो ऽतिमूर्च्छितः / पतितः क्षणमाश्वास्य विवेश स्वगृहं पुनः
+bhmj_13.1513,tau dampatī dadṛśaturmūkaṃ kāṣṭhamivācalam / ekapārśvena suptasya kṣapāstasyaikaviṃśatim / tasthatustau nirāhārau pādasaṃvāhane punaḥ,तौ दम्पती ददृशतुर्मूकं काष्ठमिवाचलम् / एकपार्श्वेन सुप्तस्य क्षपास्तस्यैकविंशतिम् / तस्थतुस्तौ निराहारौ पादसंवाहने पुनः
+bhmj_13.1514,pratibuddho 'tha tailena śatapātena bhubhujā / bhaktyā nirvartitasnāno bheje siṃhāsanaṃ muniḥ,प्रतिबुद्धो ऽथ तैलेन शतपातेन भुभुजा / भक्त्या निर्वर्तितस्नानो भेजे सिंहासनं मुनिः
+bhmj_13.1515,tato nānāvidhaṃ bhojyaṃ rājayogyaṃ svayaṃ kṛtam / dattaṃ rājñā sabhāryeṇa dadāha bhṛgunandanaḥ,ततो नानाविधं भोज्यं राजयोग्यं स्वयं कृतम् / दत्तं राज्ञा सभार्येण ददाह भृगुनन्दनः
+bhmj_13.1516,punarantarhito bhūtvā punaḥ kṛtvāsya saṃnidhim / nirvikāraṃ sabhāryaṃ taṃ dṛṣṭvābhūdvismito muniḥ,पुनरन्तर्हितो भूत्वा पुनः कृत्वास्य संनिधिम् / निर्विकारं सभार्यं तं दृष्ट्वाभूद्विस्मितो मुनिः
+bhmj_13.1517,avikriyaṃ nirāhāraṃ sa rājānaṃ vadhūsakham / rathena sāṃyugīnena vaha māmityacodayat,अविक्रियं निराहारं स राजानं वधूसखम् / रथेन सांयुगीनेन वह मामित्यचोदयत्
+bhmj_13.1518,ityuktvā dampatī dhṛtvā tau rathe vicacāra saḥ / trikaṇṭhakakaṣāghātasaṃjātakṛtajokṣitau,इत्युक्त्वा दम्पती धृत्वा तौ रथे विचचार सः / त्रिकण्ठककषाघातसंजातकृतजोक्षितौ
+bhmj_13.1519,adarśayattataścitrahemavallīmanoharam / svargaṃ sanandanodyānaṃ munistau mohayanmuhuḥ,अदर्शयत्ततश्चित्रहेमवल्लीमनोहरम् / स्वर्गं सनन्दनोद्यानं मुनिस्तौ मोहयन्मुहुः
+bhmj_13.1520,dṛṣṭanaṣṭairbahuvidhairmāyācaṭulavibhramaiḥ / muninā vihitairmohaṃ dampatī tau na jagmatuḥ,दृष्टनष्टैर्बहुविधैर्मायाचटुलविभ्रमैः / मुनिना विहितैर्मोहं दम्पती तौ न जग्मतुः
+bhmj_13.1521,vepamānau nirāhārau dūrādhvaśramakarṣitau / tuṣṭaścirānamunivaro rathānmuktvā jagāda tau,वेपमानौ निराहारौ दूराध्वश्रमकर्षितौ / तुष्टश्चिरानमुनिवरो रथान्मुक्त्वा जगाद तौ
+bhmj_13.1522,prīto 'haṃ yuvayorbhaktyā gṛh��ītamadhunā varam / pautraste brāhmaṇo rājanbhaviṣyati mahātapāḥ,प्रीतो ऽहं युवयोर्भक्त्या गृह्णीतमधुना वरम् / पौत्रस्ते ब्राह्मणो राजन्भविष्यति महातपाः
+bhmj_13.1523,tadvaṃśajairvirodho 'yaṃ bhārgavānāmupasthitaḥ / tasmātkṣatriyavicchedadhiyā tvaṃ pīḍito mayā,तद्वंशजैर्विरोधो ऽयं भार्गवानामुपस्थितः / तस्मात्क्षत्रियविच्छेदधिया त्वं पीडितो मया
+bhmj_13.1524,gataklamo nivṛttaśca pīyūṣairiva pūritaḥ / bhava madvacasā dhanyaḥ sabhāryaḥ pṛthivīpate,गतक्लमो निवृत्तश्च पीयूषैरिव पूरितः / भव मद्वचसा धन्यः सभार्यः पृथिवीपते
+bhmj_13.1525,ityuktvāntarhite tasmiṃstasya kālena bhūpateḥ / ajāyata kule śrīmānvinaśvāmitrastaponidhiḥ,इत्युक्त्वान्तर्हिते तस्मिंस्तस्य कालेन भूपतेः / अजायत कुले श्रीमान्विनश्वामित्रस्तपोनिधिः
+bhmj_13.1526,bhārgavaśca yathā jāto rāmaḥ kṣatrakṣayo 'rjitaḥ / ṛcīkasya prabhāveṇa tanmayā kathitaṃ purā,भार्गवश्च यथा जातो रामः क्षत्रक्षयो ऽर्जितः / ऋचीकस्य प्रभावेण तन्मया कथितं पुरा
+bhmj_13.1527,***** cyavanakuśikasaṃvādaḥ || 112 || ***** śrutvaitadbhūbhujā pṛthvīkṣayapātakaśaṅkinā / punaḥ pṛṣṭo 'vadadbhīṣṇo dānānāṃ phalamuttamam,***** च्यवनकुशिकसंवादः ॥ ११२ ॥ ***** श्रुत्वैतद्भूभुजा पृथ्वीक्षयपातकशङ्किना / पुनः पृष्टो ऽवदद्भीष्णो दानानां फलमुत्तमम्
+bhmj_13.1528,tapasā labhyate sarvamācāreṇa damena ca / ānṛśaṃsyena satyena dānena ca samīhitam,तपसा लभ्यते सर्वमाचारेण दमेन च / आनृशंस्येन सत्येन दानेन च समीहितम्
+bhmj_13.1529,dattvā vibhūṣitāṃ dhenuṃ kapilāṃ kāṃsyadohanīm / pṛthivīdānasadṛśaṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ,दत्त्वा विभूषितां धेनुं कपिलां कांस्यदोहनीम् / पृथिवीदानसदृशं फलं प्राप्नोति मानवः
+bhmj_13.1530,prayāti vasulokaṃ ca tiladhenuprado naraḥ / kanyābhūmipradaḥ śakralokamāsādya modate,प्रयाति वसुलोकं च तिलधेनुप्रदो नरः / कन्याभूमिप्रदः शक्रलोकमासाद्य मोदते
+bhmj_13.1531,bhūtābhayapradānaṃ tu dānānāṃ pravaraṃ smṛtam / nijābhimatadānaṃ ca sarvakāmaphalapradam / suvarṇadānena nṛṇāṃ kṣīyate kila pātakam,भूताभयप्रदानं तु दानानां प्रवरं स्मृतम् / निजाभिमतदानं च सर्वकामफलप्रदम् / सुवर्णदानेन नृणां क्षीयते किल पातकम्
+bhmj_13.1532,sarvaṃ sūte vasumatī dhatte ca nikhilaṃ jagat / jñeyaḥ sarvapradastasmāddātṝṇāṃ bhūmido varaḥ,सर्वं सूते वसुमती धत्ते च निखिलं जगत् / ज्ञेयः सर्वप्रदस्तस्माद्दातॄणां भूमिदो वरः
+bhmj_13.1533,annaṃ śarīriṇāṃ prāṇāstasmātprāṇaprado 'nnadaḥ / annadānasamaṃ loke nāstīti prāha nāradaḥ,अन्नं शरीरिणां प्राणास्तस्मात्प्राणप्रदो ऽन्नदः / अन्नदानसमं लोके नास्तीति प्राह नारदः
+bhmj_13.1534,pānīyadānamamṛtaṃ prāṇināṃ saṃpracakṣate / vicchāyatāpajvalitāḥ paraloke hi bhūmayaḥ,पानीयदानममृतं प्राणिनां संप्रचक्षते / विच्छायतापज्वलिताः परलोके हि भूमयः
+bhmj_13.1535,tilapradānaṃ śaṃsanti kṣayāya nikhilainasām / tuṣṭo yamaḥ purā vipraṃ tilāndehītyacodayat,तिलप्रदानं शंसन्ति क्षयाय निखिलैनसाम् / तुष्टो यमः पुरा विप्रं तिलान्देहीत्यचोदयत्
+bhmj_13.1536,brahmasvavarjaṃ sarvasvaṃ dattvā durgāṇi saṃtaret / brahmasvaśalyaṃ hi nṛṇāṃ tīvrapātaṃ pracakṣate,ब्रह्मस्ववर्जं सर्वस्वं दत्त्वा दुर्गाणि संतरेत् / ब्रह्मस्वशल्यं हि नृणां तीव्रपातं प्रचक्षते
+bhmj_13.1537,dvāravatyāṃ mahākūpe purā gulmatṛṇāvṛte / kṛkalāsaṃ mahākāyaṃ dadṛśuḥ sarvavṛṣṇayaḥ,द्वारवत्यां महाकूपे पुरा गुल्मतृणावृते / कृकलासं महाकायं ददृशुः सर्ववृष्णयः
+bhmj_13.1538,sa taiḥ pṛṣṭaḥ samuddhartumaśaktairavadacchanaiḥ / nṛgo 'haṃ nṛpatirbrahmaśāpādyāto daśāmimām,स तैः पृष्टः समुद्धर्तुमशक्तैरवदच्छनैः / नृगो ऽहं नृपतिर्ब्रह्मशापाद्यातो दशामिमाम्
+bhmj_13.1539,viprebhyo gṛhamedhibhyo nikharvāṇi purā gavām / hemakoṭiprado dattvā yāto 'haṃ nirvṛtiṃ parām,विप्रेभ्यो गृहमेधिभ्यो निखर्वाणि पुरा गवाम् / हेमकोटिप्रदो दत्त्वा यातो ऽहं निर्वृतिं पराम्
+bhmj_13.1540,tataḥ kadācinmaddattadhenuṃ viprasya mandire / nijāṃ caurahṛtāṃ dṛṣṭvā jagrāha brāhmaṇo 'paraḥ,ततः कदाचिन्मद्दत्तधेनुं विप्रस्य मन्दिरे / निजां चौरहृतां दृष्ट्वा जग्राह ब्राह्मणो ऽपरः
+bhmj_13.1541,rājñā mameyaṃ prāgdattā hṛteyaṃ dasyunā paraḥ / evaṃ vivadamānau tau matsabhāmabhijagmatuḥ,राज्ञा ममेयं प्राग्दत्ता हृतेयं दस्युना परः / एवं विवदमानौ तौ मत्सभामभिजग्मतुः
+bhmj_13.1542,tadvṛttāntamahaṃ śrutvā prārthanā bahuśastayoḥ / dhanairgobhirnarairaśvairyatnādakaravaṃ pṛthak,तद्वृत्तान्तमहं श्रुत्वा प्रार्थना बहुशस्तयोः / धनैर्गोभिर्नरैरश्वैर्यत्नादकरवं पृथक्
+bhmj_13.1543,tathāpyeko na tatyāja gāṃ pratigrahapālanāt / dvitīyaśca gṛhe jātāṃ tāṃ snehabhayakātaraḥ,तथाप्येको न तत्याज गां प्रतिग्रहपालनात् / द्वितीयश्च गृहे जातां तां स्नेहभयकातरः
+bhmj_13.1544,atha kālena yāto 'haṃ dharmarājaniketanam / bahudānārjitāṃllokāndivyānaśrauṣamātmanaḥ,अथ कालेन यातो ऽहं धर्मराजनिकेतनम् / बहुदानार्जितांल्लोकान्दिव्यानश्रौषमात्मनः
+bhmj_13.1545,kiṃtu brahmasvavibhraṃśānmamemāṃ kṛkalāsatām / śauridarśanaparyantāmādideśa svayaṃ yamaḥ,किंतु ब्रह्मस्वविभ्रंशान्ममेमां कृकलासताम् / शौरिदर्शनपर्यन्तामादिदेश स्वयं यमः
+bhmj_13.1546,iti bruvāṇaḥ kṛṣṇasya daśā vidhvastapātakaḥ / nṛgo jagāma tridivaṃ tyaktvā tāṃ kṛkalāsatām,इति ब्रुवाणः कृष्णस्य दशा विध्वस्तपातकः / नृगो जगाम त्रिदिवं त्यक्त्वा तां कृकलासताम्
+bhmj_13.1547,***** nṛgopākhyānam || 113 || ***** uddālakasya brahmarṣeḥ pituḥ kopānmahāmuniḥ / nāsiketābhidhaḥ prāṇāṃstatyājābhihato dṛśā,***** नृगोपाख्यानम् ॥ ११३ ॥ ***** उद्दालकस्य ब्रह्मर्षेः पितुः कोपान्महामुनिः / नासिकेताभिधः प्राणांस्तत्याजाभिहतो दृशा
+bhmj_13.1548,putraṃ nipatitaṃ dṛṣṭvā śāntakrodho muniḥ śanaiḥ / ajīvayanmantranidhiḥ kāruṇyātsāśrulocanaḥ,पुत्रं निपतितं दृष्ट्वा शान्तक्रोधो मुनिः शनैः / अजीवयन्मन्त्रनिधिः कारुण्यात्साश्रुलोचनः
+bhmj_13.1549,tataḥ svapnotthita iva prāptajīvo muneḥ sutaḥ / pitrā pṛṣṭo 'vadatsarvaṃ dṛṣṭaṃ yadyamamandire,ततः स्वप्नोत्थित इव प्राप्तजीवो मुनेः सुतः / पित्रा पृष्टो ऽवदत्सर्वं दृष्��ं यद्यममन्दिरे
+bhmj_13.1550,ratnastambhaśatodāre pitṛrājasabhātale / avāpaṃ vipulāṃ pūjāṃ pādyamardhyaṃ tathāsanam,रत्नस्तम्भशतोदारे पितृराजसभातले / अवापं विपुलां पूजां पाद्यमर्ध्यं तथासनम्
+bhmj_13.1551,tatrāpaśyaṃ vimāneṣu sūryendudyutikāntiṣu / bhāsvarābharaṇasmerānnarānsukṛtaśālinaḥ,तत्रापश्यं विमानेषु सूर्येन्दुद्युतिकान्तिषु / भास्वराभरणस्मेरान्नरान्सुकृतशालिनः
+bhmj_13.1552,ghṛtakṣīrāmṛtajalā dṛṣṭāstatra mayāpagāḥ / hemābjapuñjakuñjāgrakūjanmaṇivihaṅgamāḥ,घृतक्षीरामृतजला दृष्टास्तत्र मयापगाः / हेमाब्जपुञ्जकुञ्जाग्रकूजन्मणिविहङ्गमाः
+bhmj_13.1553,divyānbhogānmayā dṛṣṭvā pṛṣṭo vaivasvataḥ smayāt / etāḥ pīyūṣavāhinyaḥ keṣāṃ svecchāparigrahāḥ,दिव्यान्भोगान्मया दृष्ट्वा पृष्टो वैवस्वतः स्मयात् / एताः पीयूषवाहिन्यः केषां स्वेच्छापरिग्रहाः
+bhmj_13.1554,yamo 'bravīdgopradānāmetāḥ kṣīraghṛtāpagāḥ / nādattvā puruṣo dhenuṃ paramāmṛtamaśnute,यमो ऽब्रवीद्गोप्रदानामेताः क्षीरघृतापगाः / नादत्त्वा पुरुषो धेनुं परमामृतमश्नुते
+bhmj_13.1555,asaṃbhave gavāṃ yāvatsalilena tilena ca / ghṛtena vā kalpayitvā dhenuṃ dadyātsudhāśayā,असंभवे गवां यावत्सलिलेन तिलेन च / घृतेन वा कल्पयित्वा धेनुं दद्यात्सुधाशया
+bhmj_13.1556,godānasadṛśaṃ loke dānamanyanna vidyate / sādaraṃ māṃ putṛpatirjagādeti punaḥ punaḥ,गोदानसदृशं लोके दानमन्यन्न विद्यते / सादरं मां पुतृपतिर्जगादेति पुनः पुनः
+bhmj_13.1557,ityukte nāsiketena munirmuniśatairvṛtaḥ / gopradānaṃ mahatpuṇyaṃ praśaśaṃsa muhurmuhuḥ,इत्युक्ते नासिकेतेन मुनिर्मुनिशतैर्वृतः / गोप्रदानं महत्पुण्यं प्रशशंस मुहुर्मुहुः
+bhmj_13.1558,***** nāsiketopākhyānam || 114 || ***** sarvalokānatikramya gavāṃ lokaḥ prakaśate / yatsatyaṃ nirayāyante tatra svargasukhaśriyaḥ,***** नासिकेतोपाख्यानम् ॥ ११४ ॥ ***** सर्वलोकानतिक्रम्य गवां लोकः प्रकशते / यत्सत्यं निरयायन्ते तत्र स्वर्गसुखश्रियः
+bhmj_13.1559,gopradā eva golokaṃ prāyanti sukṛtojjvalāḥ / ityuvāca purā pṛṣṭaḥ śakreṇa kamalāsanaḥ,गोप्रदा एव गोलोकं प्रायन्ति सुकृतोज्ज्वलाः / इत्युवाच पुरा पृष्टः शक्रेण कमलासनः
+bhmj_13.1560,vasiṣṭhādya munivarā nṛpā daśarathādayaḥ / surāśca śakrapramukhā gotulyaṃ na pracakṣate,वसिष्ठाद्य मुनिवरा नृपा दशरथादयः / सुराश्च शक्रप्रमुखा गोतुल्यं न प्रचक्षते
+bhmj_13.1561,nivāsārthaṃ purā gāvaḥ prārthitā bahuśaḥ śriyā / nigadya capalāsīti pradadurna pratiśrayam,निवासार्थं पुरा गावः प्रार्थिता बहुशः श्रिया / निगद्य चपलासीति प्रददुर्न प्रतिश्रयम्
+bhmj_13.1562,abhāṣata tato lakṣmīrbhavatībhiranādarāt / tyaktā nindyā bhaviṣyāmi tasmādyāce punaḥ punaḥ,अभाषत ततो लक्ष्मीर्भवतीभिरनादरात् / त्यक्ता निन्द्या भविष्यामि तस्माद्याचे पुनः पुनः
+bhmj_13.1563,athādiṣṭā śriyo gobhirhelayā gomaye sthitiḥ / tasmādetāḥ paraṃ puṇyaṃ pavitraṃ nāstyataḥ param,अथादिष्टा श्रियो गोभिर्हेलया गोमये स्थितिः / तस्मादेताः परं पुण्यं पवित्रं नास्त्यतः परम्
+bhmj_13.1564,***** gopradānam || 115 || ***** hemadānaṃ dahatyeva�� sarvapāpāni dehinām / tejo hi paramaṃ putra kāñcanaṃ jātavedasaḥ,***** गोप्रदानम् ॥ ११५ ॥ ***** हेमदानं दहत्येवं सर्वपापानि देहिनाम् / तेजो हि परमं पुत्र काञ्चनं जातवेदसः
+bhmj_13.1565,purāhaṃ jāhnavīkūle śrāddhe piṇḍaprada pituḥ / apaśyaṃ śantanoḥ pāṇimutthitaṃ ratnakaṅkaṇam,पुराहं जाह्नवीकूले श्राद्धे पिण्डप्रद पितुः / अपश्यं शन्तनोः पाणिमुत्थितं रत्नकङ्कणम्
+bhmj_13.1566,piṇḍo mayā kuśeṣveva taṃ vilokya samarpitaḥ / tuṣṭastadā me janakaṃ svapne provāca māmidam,पिण्डो मया कुशेष्वेव तं विलोक्य समर्पितः / तुष्टस्तदा मे जनकं स्वप्ने प्रोवाच मामिदम्
+bhmj_13.1567,śāstrānuvartinā putra tvayā dhanyo 'smi sūnunā / kanakaṃ dehi viprebhyo dānānāmuttamaṃ hi tat,शास्त्रानुवर्तिना पुत्र त्वया धन्यो ऽस्मि सूनुना / कनकं देहि विप्रेभ्यो दानानामुत्तमं हि तत्
+bhmj_13.1568,jāmadagnyaḥ purā rāmaḥ kṛtvā niḥkṣatriyaṃ jagat / munibhirdāpito hema tasmātpāpādamucyata,जामदग्न्यः पुरा रामः कृत्वा निःक्षत्रियं जगत् / मुनिभिर्दापितो हेम तस्मात्पापादमुच्यत
+bhmj_13.1569,tārakoṣaplutā devāḥ purā śītāṃśuśekharam / skandotpattimayācanta kathāṃ vijñāya bhāvinīm,तारकोषप्लुता देवाः पुरा शीतांशुशेखरम् / स्कन्दोत्पत्तिमयाचन्त कथां विज्ञाय भाविनीम्
+bhmj_13.1570,tato gaurīpativīryaṃ vadane jātavedasaḥ / rativighnakṛto devastatyāja paramaṃ mahaḥ,ततो गौरीपतिवीर्यं वदने जातवेदसः / रतिविघ्नकृतो देवस्तत्याज परमं महः
+bhmj_13.1571,vahninātha dhṛto garbhaḥ śrīmānsaṃvatsarāyutam / gaṅgāyāṃ nihitaḥ sāpi nidadhe taṃ girestaṭe,वह्निनाथ धृतो गर्भः श्रीमान्संवत्सरायुतम् / गङ्गायां निहितः सापि निदधे तं गिरेस्तटे
+bhmj_13.1572,sa kārtikeyo bhagavāñjātaḥ śaravane śiśuḥ / surāṇāṃ śaktimānāsītsenānīstārakāntakaḥ,स कार्तिकेयो भगवाञ्जातः शरवने शिशुः / सुराणां शक्तिमानासीत्सेनानीस्तारकान्तकः
+bhmj_13.1573,tasya janmani yatpūrvaṃ saṃjātaṃ jātavedasaḥ / mahī vasumatī yena tatsuvarṇaṃ pracakṣate,तस्य जन्मनि यत्पूर्वं संजातं जातवेदसः / मही वसुमती येन तत्सुवर्णं प्रचक्षते
+bhmj_13.1574,***** suvarṇotpattiḥ || 116 || ***** atha śrāddhavidhiṃ pṛṣṭo rājñā śāntanavo 'bravīt / tilapradānaṃ vijñeyaṃ śrāddhaṃ madhughṛtāplutam,***** सुवर्णोत्पत्तिः ॥ ११६ ॥ ***** अथ श्राद्धविधिं पृष्टो राज्ञा शान्तनवो ऽब्रवीत् / तिलप्रदानं विज्ञेयं श्राद्धं मधुघृताप्लुतम्
+bhmj_13.1575,māṣamatsyaiḍaśaśakacchāgavārāhaśākunaiḥ / pārṣatanyaṅgugavayamāhiṣairvai navairapi,माषमत्स्यैडशशकच्छागवाराहशाकुनैः / पार्षतन्यङ्गुगवयमाहिषैर्वै नवैरपि
+bhmj_13.1576,māṃsairvivṛddhyā māsānāṃ kramātsaṃvatsaraṃ sadā / tṛptiṃ pitṝṇāṃ śrāddheṣu vadanti śrutikovidāḥ,मांसैर्विवृद्ध्या मासानां क्रमात्संवत्सरं सदा / तृप्तिं पितॄणां श्राद्धेषु वदन्ति श्रुतिकोविदाः
+bhmj_13.1577,vāghrīṇasasya māṃsena dvādaśābdamuśanti ca / khaṅgamāṃsairlohapṛṣṭhaiḥ kālaśākaistathā kṣayam,वाघ्रीणसस्य मांसेन द्वादशाब्दमुशन्ति च / खङ्गमांसैर्लोहपृष्ठैः कालशाकैस्तथा क्षयम्
+bhmj_13.1578,na teṣāṃ pitaraḥ śocyāstrayodaśyāṃ madhāsu ca / varṣāsu vihitaṃ śrāddhaṃ pāyase na sasarpiṣā,न तेषां पितरः शोच्यास्त्रयोदश्यां मधासु च / वर्षासु विहितं श्राद्धं पायसे न ससर्पिषा
+bhmj_13.1579,gāyakūpe vaṭatale chāyāyāṃ kuñjarasya vā / anantaṃ kalayantyeva śrāddhaṃ puṇyadineṣu ca,गायकूपे वटतले छायायां कुञ्जरस्य वा / अनन्तं कलयन्त्येव श्राद्धं पुण्यदिनेषु च
+bhmj_13.1580,vidhinakṣatrayogeṣu kāmyaṃ śrāddhaṃ vinirdiśet / sadācāror'hati śrāddhaṃ vipro nirdeṣavigrahaḥ,विधिनक्षत्रयोगेषु काम्यं श्राद्धं विनिर्दिशेत् / सदाचारोर्ऽहति श्राद्धं विप्रो निर्देषविग्रहः
+bhmj_13.1581,vaiśvadevena vidhinā saṃskṛtenana ca vahninā / rakṣyate brāhmaṇaiḥ śrāddhaṃ viṣṇupūjāpuraḥsaraiḥ,वैश्वदेवेन विधिना संस्कृतेनन च वह्निना / रक्ष्यते ब्राह्मणैः श्राद्धं विष्णुपूजापुरःसरैः
+bhmj_13.1582,śrāddhe niṣiddhaṃ satataṃ saguḍaṃ lavaṇatrayam / ajājīhiṅgusauvīrapalāṇḍulaśunāni ca,श्राद्धे निषिद्धं सततं सगुडं लवणत्रयम् / अजाजीहिङ्गुसौवीरपलाण्डुलशुनानि च
+bhmj_13.1583,***** śrāddhavidhiḥ || 117 || ***** dātṛpratigrahītṝṇāṃ viśeṣaṃ jagatībhujā / pṛṣṭaḥ surasaritsūnurdhyātvā punarabhāṣata,***** श्राद्धविधिः ॥ ११७ ॥ ***** दातृप्रतिग्रहीतॄणां विशेषं जगतीभुजा / पृष्टः सुरसरित्सूनुर्ध्यात्वा पुनरभाषत
+bhmj_13.1584,anāvṛṣṭihate kāle purā nirdagdhapādape / arundhatīsakhāśceruḥ śāntāḥ saptarṣayaḥ kṣitau,अनावृष्टिहते काले पुरा निर्दग्धपादपे / अरुन्धतीसखाश्चेरुः शान्ताः सप्तर्षयः क्षितौ
+bhmj_13.1585,dāsaḥ paśusakho nāma dāsī caṇḍā ca tadvadhūḥ / tānevānuprayayatuḥ kṣuttṛṣṇāparipīḍitau,दासः पशुसखो नाम दासी चण्डा च तद्वधूः / तानेवानुप्रययतुः क्षुत्तृष्णापरिपीडितौ
+bhmj_13.1586,rājye surājñaḥ śaibyasya gatāsuṃ tanayaṃ tataḥ / munayaste kṣudhākrāntāḥ sthālyāṃ paktuṃ samudyayuḥ,राज्ये सुराज्ञः शैब्यस्य गतासुं तनयं ततः / मुनयस्ते क्षुधाक्रान्ताः स्थाल्यां पक्तुं समुद्ययुः
+bhmj_13.1587,atha rājā vṛṣādarbhirdṛṣṭvā vaiśravaṇopamaḥ / vyagrānmunīnviṣaṇṇātmā tānuvāca kṛtāñjaliḥ,अथ राजा वृषादर्भिर्दृष्ट्वा वैश्रवणोपमः / व्यग्रान्मुनीन्विषण्णात्मा तानुवाच कृताञ्जलिः
+bhmj_13.1588,yathecchaṃ gṛhyatāṃ mattaḥ sarvaṃ vā vividhaṃ vasu / jugupsā jananī vṛttirbhavadbhistyajyatāmiyam,यथेच्छं गृह्यतां मत्तः सर्वं वा विविधं वसु / जुगुप्सा जननी वृत्तिर्भवद्भिस्त्यज्यतामियम्
+bhmj_13.1589,ityukte bhūmipālena pratyūcurmunipuṃgavāḥ / tapaḥkṣayakaro rājanghoro rājapratigrahaḥ,इत्युक्ते भूमिपालेन प्रत्यूचुर्मुनिपुंगवाः / तपःक्षयकरो राजन्घोरो राजप्रतिग्रहः
+bhmj_13.1590,pratigrahāgnigdhānāṃ sakṛdbrāhmaṇaśākhinām / kilbiṣājñānaśeṣāṇāṃ punaḥ puṇyaphalaṃ kutaḥ,प्रतिग्रहाग्निग्धानां सकृद्ब्राह्मणशाखिनाम् / किल्बिषाज्ञानशेषाणां पुनः पुण्यफलं कुतः
+bhmj_13.1591,etaduktvā parityajya stālīṃ te kānanaṃ yayuḥ / prāṇapīḍāpaṇenāpi pratigrahaparāṅbhukhāḥ,एतदुक्त्वा परित्यज्य स्तालीं ते काननं ययुः / प्राणपीडापणेनापि प्रति��्रहपराङ्भुखाः
+bhmj_13.1592,vane teṣāṃ vṛṣādarbhiḥ phalānyaudumbarāṇyatha / mantribhirhemagarbhāṇi kārayitvākṣipatpuraḥ,वने तेषां वृषादर्भिः फलान्यौदुम्बराण्यथ / मन्त्रिभिर्हेमगर्भाणि कारयित्वाक्षिपत्पुरः
+bhmj_13.1593,tānyapi jvalitānyeva bhītāstyaktvā munīśvarāḥ / yayurmithaḥ praśaṃsantaḥ puṇyasaṃtoṣaśīlatām,तान्यपि ज्वलितान्येव भीतास्त्यक्त्वा मुनीश्वराः / ययुर्मिथः प्रशंसन्तः पुण्यसंतोषशीलताम्
+bhmj_13.1594,tatprakopādvṛṣādarbhirhutvā sapadi pāvakam / kṛtyāmutpādya bhayadāmādideśa munikṣaye,तत्प्रकोपाद्वृषादर्भिर्हुत्वा सपदि पावकम् / कृत्यामुत्पाद्य भयदामादिदेश मुनिक्षये
+bhmj_13.1595,atrāntare te munayaścarantaḥ kānane sukhama / dadṛśuḥ pīvarākāraṃ parivrājaṃ śunaḥsakham,अत्रान्तरे ते मुनयश्चरन्तः कानने सुखम / ददृशुः पीवराकारं परिव्राजं शुनःसखम्
+bhmj_13.1596,vilokya tamarundhatyā pṛṣṭāstatpuṣṭikāraṇam / ūcurmunivarā nāyaṃ kriyāvyagro yathā vayam,विलोक्य तमरुन्धत्या पृष्टास्तत्पुष्टिकारणम् / ऊचुर्मुनिवरा नायं क्रियाव्यग्रो यथा वयम्
+bhmj_13.1597,agnihotraṃ na vedāśca śāstrakanthā na duḥsahā / nānendhanaprayatnaśca na kalatraṃ na yācakāḥ,अग्निहोत्रं न वेदाश्च शास्त्रकन्था न दुःसहा / नानेन्धनप्रयत्नश्च न कलत्रं न याचकाः
+bhmj_13.1598,śunaḥsakhasya svacchandacāriṇaḥ sukhaśālinaḥ / śarīraṃ pīvaramidaṃ cintāśūnyasya vardhate,शुनःसखस्य स्वच्छन्दचारिणः सुखशालिनः / शरीरं पीवरमिदं चिन्ताशून्यस्य वर्धते
+bhmj_13.1599,ityuktvā tena saṃjātasauhārdā munayo vane / dadṛśurnalinīṃ phullakamalotpalaśālinīm,इत्युक्त्वा तेन संजातसौहार्दा मुनयो वने / ददृशुर्नलिनीं फुल्लकमलोत्पलशालिनीम्
+bhmj_13.1600,vṛṣādarbhiprayuktā sā yātudhānībhi(vi)sārthinaḥ / tatra tānavadaddhorā rakṣāmi nalinīmimām,वृषादर्भिप्रयुक्ता सा यातुधानीभि(वि)सार्थिनः / तत्र तानवदद्धोरा रक्षामि नलिनीमिमाम्
+bhmj_13.1601,nivedya nijanāmāni gṛhyantāṃ tu mṛṇālikāḥ / ajñātanāmadheyānāṃ neha matsaṃnidhau gatiḥ,निवेद्य निजनामानि गृह्यन्तां तु मृणालिकाः / अज्ञातनामधेयानां नेह मत्संनिधौ गतिः
+bhmj_13.1602,etadatriprabhṛtayaḥ śrutvā te munayaḥ kramāt / gūḍhanirvacanaistaistairnāmānyasyai nyavedayan,एतदत्रिप्रभृतयः श्रुत्वा ते मुनयः क्रमात् / गूढनिर्वचनैस्तैस्तैर्नामान्यस्यै न्यवेदयन्
+bhmj_13.1603,tulyākṣarapadakṣobhaṃ nāma teṣāṃ niruktataḥ / śrutvā niṣpratibhā kṛtyābhi(vi)sarakṣyāmavārayat,तुल्याक्षरपदक्षोभं नाम तेषां निरुक्ततः / श्रुत्वा निष्प्रतिभा कृत्याभि(वि)सरक्ष्यामवारयत्
+bhmj_13.1604,śunaḥsakhoditaṃ nāma punaḥ papraccha sā yadā / tadā kruddhāstu daṇḍena vidadhustāṃ ca bhasmasāt,शुनःसखोदितं नाम पुनः पप्रच्छ सा यदा / तदा क्रुद्धास्तु दण्डेन विदधुस्तां च भस्मसात्
+bhmj_13.1605,tataḥ śaśikarākārāḥ samuddhṛtya mṛṇālikāḥ / tīre nikṣipya munayaḥ snātvā cakrurjalakriyām,ततः शशिकराकाराः समुद्धृत्य मृणालिकाः / तीरे निक्षिप्य मुनयः स्नात्वा चक्रुर्जलक्रियाम्
+bhmj_13.1606,athotthāya visāhārasādarāste śramākulāḥ / visāni tāni nāpaśyannyastāni nalinītaṭe,अथोत्थाय विसाहारसादरास्ते श्रमाकुलाः / विसानि तानि नापश्यन्न्यस्तानि नलिनीतटे
+bhmj_13.1607,parasparaṃ śaṅkitāśca cakrire śapathaṃ kramāt / sahasābhimatocchedo mahatāmapi duḥsahaḥ,परस्परं शङ्किताश्च चक्रिरे शपथं क्रमात् / सहसाभिमतोच्छेदो महतामपि दुःसहः
+bhmj_13.1608,vṛthāpāko vṛthācāraḥ kūṭasākṣī niṣiddhakṛt / dṛśaṃsaḥ kāmacaritaścauro vedavivarjitaḥ,वृथापाको वृथाचारः कूटसाक्षी निषिद्धकृत् / दृशंसः कामचरितश्चौरो वेदविवर्जितः
+bhmj_13.1609,padā spṛśatu gāṃ vahnimapsu śleṣmābhiyacchatu / paradārābhigāmī ca garadaḥ somavikrayī / piśunaścāstvasau yena hṛtaṃ no visabhojanam,पदा स्पृशतु गां वह्निमप्सु श्लेष्माभियच्छतु / परदाराभिगामी च गरदः सोमविक्रयी / पिशुनश्चास्त्वसौ येन हृतं नो विसभोजनम्
+bhmj_13.1610,ityukte munibhiḥ paścāttānuvāca śunaḥsakhaḥ / yājine chandasāṃ dhāmne śuddhāya brahmacāriṇe,इत्युक्ते मुनिभिः पश्चात्तानुवाच शुनःसखः / याजिने छन्दसां धाम्ने शुद्धाय ब्रह्मचारिणे
+bhmj_13.1611,deyātsa kanyakāṃ yena hatānyatra bhi(vi)sāni naḥ / śrutvaitadūcurmunayastvayā bhāṣitamīpsitam,देयात्स कन्यकां येन हतान्यत्र भि(वि)सानि नः / श्रुत्वैतदूचुर्मुनयस्त्वया भाषितमीप्सितम्
+bhmj_13.1612,tvayaiva hṛtamasmākaṃ sarvathābhi(vi)sabhojanam / iti teṣu bruvāṇeṣu hasanprāha śunaḥsakhaḥ,त्वयैव हृतमस्माकं सर्वथाभि(वि)सभोजनम् / इति तेषु ब्रुवाणेषु हसन्प्राह शुनःसखः
+bhmj_13.1613,mayaiveha visastainyaṃ kṛtaṃ vo hitakāriṇā / sā ca kṛtyā hatā ghoro devo 'haṃ tridaśeśvaraḥ,मयैवेह विसस्तैन्यं कृतं वो हितकारिणा / सा च कृत्या हता घोरो देवो ऽहं त्रिदशेश्वरः
+bhmj_13.1614,ityuktvā nijamāsthāya rūpaṃ saptarṣibhiḥ saha / velladvimānamālāṅkaṃ nākaṃ nākapatiryayau,इत्युक्त्वा निजमास्थाय रूपं सप्तर्षिभिः सह / वेल्लद्विमानमालाङ्कं नाकं नाकपतिर्ययौ
+bhmj_13.1615,pratigrahanivṛttānāmevamujjvalacetasām / vibhātyalaulyābharaṇā vṛttiḥ saṃtoṣaśālinām,प्रतिग्रहनिवृत्तानामेवमुज्ज्वलचेतसाम् / विभात्यलौल्याभरणा वृत्तिः संतोषशालिनाम्
+bhmj_13.1616,***** visastainyam || 118 || ***** munayaḥ kaśyapamukhā nṛpāśca nahuṣādayaḥ / śatakratuṃ puraskṛtya tīrthāni prayayuḥ purā,***** विसस्तैन्यम् ॥ ११८ ॥ ***** मुनयः कश्यपमुखा नृपाश्च नहुषादयः / शतक्रतुं पुरस्कृत्य तीर्थानि प्रययुः पुरा
+bhmj_13.1617,te snātvā puṇyatīrtheṣu puṣkarāhariṇīṃ yayuḥ / tatrāgastyamunirnyastaṃ nāpaśyannijapuṣkaram,ते स्नात्वा पुण्यतीर्थेषु पुष्कराहरिणीं ययुः / तत्रागस्त्यमुनिर्न्यस्तं नापश्यन्निजपुष्करम्
+bhmj_13.1618,tataste śapathaṃ cakruḥ krameṇa gurupātakam / indrastu prāha dhanyo 'stu sa hṛtaṃ yena puṣkaram,ततस्ते शपथं चक्रुः क्रमेण गुरुपातकम् / इन्द्रस्तु प्राह धन्यो ऽस्तु स हृतं येन पुष्करम्
+bhmj_13.1619,***** puṣkarastainyam || 119 || ***** chattropānatpradhā(dā)naṃ ca bhīṣmaḥ pṛṣṭo mahībhujā / uvāceha paraṃ puṇyaṃ paratra trāṇamiṣyate,***** पुष्करस्तैन्यम् ॥ ११९ ॥ ***** छत्त्रोपानत्प्रधा(दा)नं च भीष्मः पृष्टो महीभुजा / उवाचेह परं पुण्यं परत्र त्राणमिष्यते
+bhmj_13.1620,jamadagniḥ purā dhanvī lakṣyābhyāsarato vane / sasarja sāyakaśreṇīṃ raśmimālāmivāṃśumān,जमदग्निः पुरा धन्वी लक्ष्याभ्यासरतो वने / ससर्ज सायकश्रेणीं रश्मिमालामिवांशुमान्
+bhmj_13.1621,visṛṣṭānviśikhānbhartrā reṇukā tatra tadgirā / ānināyenduvadanā sukumārā punaḥ punaḥ,विसृष्टान्विशिखान्भर्त्रा रेणुका तत्र तद्गिरा / आनिनायेन्दुवदना सुकुमारा पुनः पुनः
+bhmj_13.1622,tāṃ caṇḍakiraṇasphārasaṃtāpāyāsamūrcchitām / sa jāyāṃ vīkṣya madhyāhne kruddhaḥ sūryamudaikṣata,तां चण्डकिरणस्फारसंतापायासमूर्च्छिताम् / स जायां वीक्ष्य मध्याह्ने क्रुद्धः सूर्यमुदैक्षत
+bhmj_13.1623,tato divyāstravikaṭaṃ khe prahartuṃ samudyatam / raviḥ prasādayāmāsa bhayādetya kṛtāñjaliḥ,ततो दिव्यास्त्रविकटं खे प्रहर्तुं समुद्यतम् / रविः प्रसादयामास भयादेत्य कृताञ्जलिः
+bhmj_13.1624,gatakrodhasya tasyātha chattramātapavāraṇam / upānahau ca pradadau prītaye vāsareśvaraḥ,गतक्रोधस्य तस्याथ छत्त्रमातपवारणम् / उपानहौ च प्रददौ प्रीतये वासरेश्वरः
+bhmj_13.1625,chattropānatpradhā(dā)naṃ taddānānāmuttamaṃ smṛtam / saṃtāpaśamanaṃ nṝṇāmasmiṃlloke paratra ca,छत्त्रोपानत्प्रधा(दा)नं तद्दानानामुत्तमं स्मृतम् / संतापशमनं नॄणामस्मिंल्लोके परत्र च
+bhmj_13.1626,***** chattrotpattiḥ || 120 || ***** taḍākakūpadānaṃ ca puṇyaṃ śarma śarīriṇām / paratra marusaṃtapte pānīyaṃ kila durlabham,***** छत्त्रोत्पत्तिः ॥ १२० ॥ ***** तडाककूपदानं च पुण्यं शर्म शरीरिणाम् / परत्र मरुसंतप्ते पानीयं किल दुर्लभम्
+bhmj_13.1627,apāratimire ghore paraloke nirāśraye / ālokadurlabhastasmāddīpaṃ dadyānnaraḥ sadā,अपारतिमिरे घोरे परलोके निराश्रये / आलोकदुर्लभस्तस्माद्दीपं दद्यान्नरः सदा
+bhmj_13.1628,prīṇāti sakalāṃllokānsumanovalidhūpadaḥ / asurendramiti prāha purā śukraḥ kathāntare,प्रीणाति सकलांल्लोकान्सुमनोवलिधूपदः / असुरेन्द्रमिति प्राह पुरा शुक्रः कथान्तरे
+bhmj_13.1629,puṣpadhūpapradaḥ svarge durdharṣo nahuṣo 'bhavat / ākhaṇḍalasyāsanaṃ ca prāpākhaṇḍitaśāsanaḥ,पुष्पधूपप्रदः स्वर्गे दुर्धर्षो नहुषो ऽभवत् / आखण्डलस्यासनं च प्रापाखण्डितशासनः
+bhmj_13.1630,yadā pasparśa pādena sarpeti munipuṃgavam / dṛpto 'gastyaṃ samāviśya bhṛguṇā pātitastadā,यदा पस्पर्श पादेन सर्पेति मुनिपुंगवम् / दृप्तो ऽगस्त्यं समाविश्य भृगुणा पातितस्तदा
+bhmj_13.1631,bhīmabāhugrahakṛto ghorājagararūpiṇaḥ / araṇye bhavatā yasya śāpamokṣaḥ purā kṛtaḥ,भीमबाहुग्रहकृतो घोराजगररूपिणः / अरण्ये भवता यस्य शापमोक्षः पुरा कृतः
+bhmj_13.1632,***** puṣpādidānam || 121 || ***** punaḥ pṛṣṭo nṛpatinā gatiṃ brahmasvahāriṇām / ūce śāntanavo rājanbrahmasvaṃ viṣamaṃ viṣam,***** पुष्पादिदानम् ॥ १२१ ॥ ***** पुनः पृष्टो नृपतिना गतिं ब्रह्मस्वहारिणाम् / ऊचे शान्तनवो राजन्ब्रह्मस्वं विषमं विषम्
+bhmj_13.1633,jātismaraḥ purā kaścidrājaputraḥ sakautukaḥ / kujātihetuṃ paprāccha caṇḍālaṃ so 'pyabhāṣata,जातिस्मरः पुरा कश्चिद्राजपुत्रः सकौतुकः / कुजातिहेतुं पप्राच्छ चण्डालं सो ऽप्यभाषत
+bhmj_13.1634,śrūyatāṃ kāraṇaṃ yena prāptaścaṇḍālatāmaham / brāhmaṇasya purā gāvo hṛtāḥ prabaladasyubhiḥ,श्रूयतां कारणं येन प्राप्तश्चण्डालतामहम् / ब्राह्मणस्य पुरा गावो हृताः प्रबलदस्युभिः
+bhmj_13.1635,tāsāṃ rajo yajñabhūmau somamadhye 'patatkvacit / tatpītvā narakaṃ viprā dīkṣitena sahāyayuḥ,तासां रजो यज्ञभूमौ सोममध्ये ऽपतत्क्वचित् / तत्पीत्वा नरकं विप्रा दीक्षितेन सहाययुः
+bhmj_13.1636,bhikṣāpātre nipatitaṃ tadreṇu brahmacāriṇaḥ / tadreṇu tatsthitaṃ cānnaṃ mohānme bhakṣyatāṃ yayau,भिक्षापात्रे निपतितं तद्रेणु ब्रह्मचारिणः / तद्रेणु तत्स्थितं चान्नं मोहान्मे भक्ष्यतां ययौ
+bhmj_13.1637,brāhmaṇaḥ śrotriyaścāhaṃ brahmacārī jitendriyaḥ / tenāvastāmimāṃ prāptaḥ paśya brahmasvagauravam,ब्राह्मणः श्रोत्रियश्चाहं ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः / तेनावस्तामिमां प्राप्तः पश्य ब्रह्मस्वगौरवम्
+bhmj_13.1638,ityuktvā kṣatriyagirā brāhmaṇārthe raṇānale / hutvā śarīraṃ caṇḍālaḥ prāpa puṇyaṃ punargatim,इत्युक्त्वा क्षत्रियगिरा ब्राह्मणार्थे रणानले / हुत्वा शरीरं चण्डालः प्राप पुण्यं पुनर्गतिम्
+bhmj_13.1639,***** rājanyacaṇḍālasaṃvādaḥ || 122 || ***** nānā gatīḥ puṇyakṛtāṃ bhīṣmaḥ pṛṣṭo mahībhujā / uvāca karmavaicitryātte te lokāḥ śarīriṇām,***** राजन्यचण्डालसंवादः ॥ १२२ ॥ ***** नाना गतीः पुण्यकृतां भीष्मः पृष्टो महीभुजा / उवाच कर्मवैचित्र्यात्ते ते लोकाः शरीरिणाम्
+bhmj_13.1640,gautamenāśrame pūrvaṃ śiśurhastī vivardhitaḥ / homāvaśeṣapayasā nīvāraprasavena ca,गौतमेनाश्रमे पूर्वं शिशुर्हस्ती विवर्धितः / होमावशेषपयसा नीवारप्रसवेन च
+bhmj_13.1641,tato madajalaśyāmakapolālīnaṣaṭpadaḥ / līlālasaḥ sa kālena babhūvācalasaṃnibhaḥ,ततो मदजलश्यामकपोलालीनषट्पदः / लीलालसः स कालेन बभूवाचलसंनिभः
+bhmj_13.1642,idhmadarbhaphalāhārī nirjarāśramapālakaḥ / muneḥ putra iva prītyā sa babhūva mahāgajaḥ,इध्मदर्भफलाहारी निर्जराश्रमपालकः / मुनेः पुत्र इव प्रीत्या स बभूव महागजः
+bhmj_13.1643,taṃ pravṛddhaṃ tathā nāgaṃ svayametya śatakratuḥ / jahāra rūpamāsthāya dhṛtarāṣṭrasya bhūpateḥ,तं प्रवृद्धं तथा नागं स्वयमेत्य शतक्रतुः / जहार रूपमास्थाय धृतराष्ट्रस्य भूपतेः
+bhmj_13.1644,punaḥ punaryācyamāno muninā sa yadā nṛpaḥ / na tatyāja gajaṃ darpāttadā taṃ gautamo 'vadat,पुनः पुनर्याच्यमानो मुनिना स यदा नृपः / न तत्याज गजं दर्पात्तदा तं गौतमो ऽवदत्
+bhmj_13.1645,gatvā yatra śarīrānte narāḥ kālavaśīkṛtāḥ / nandanti śocantyathavā tatra dāsyasi me gajam,गत्वा यत्र शरीरान्ते नराः कालवशीकृताः / नन्दन्ति शोचन्त्यथवा तत्र दास्यसि मे गजम्
+bhmj_13.1646,pāpātmāno viśasyante yatra tairbhrakuṭīmukhaiḥ / vaivasvatasamādiṣṭaistatra dāsyasi me gajam,पापात्मानो विशस्यन्ते यत्र तैर्भ्रकुटीमुखैः / वैवस्वतसमादिष्टैस्तत्र दास्यसि मे गजम्
+bhmj_13.1647,samānā bhīravaḥ śūrā durbalā balinastathā / yatra mugdhā vidagdhāśca tatra dāsyati me gajam,समाना भीरवः शूरा दुर्बला बलिनस्तथा / यत्र मुग्धा विदग्धाश्च तत्र दास्यति मे गजम्
+bhmj_13.1648,dhanadasya pure ramye merau vā nandane vane / dhāmni śītamayūkhasya sahasrakiraṇasya vā,धनदस्य पुरे रम्ये मेरौ वा नन्दने वने / धाम्नि शीतमयूखस्य सहस्रकिरणस्य वा
+bhmj_13.1649,varuṇāsya surendrasya surabhīṇāṃ svayaṃbhuvaḥ / loke vā dāsyasi gajaṃ na tatra balavānasi,वरुणास्य सुरेन्द्रस्य सुरभीणां स्वयंभुवः / लोके वा दास्यसि गजं न तत्र बलवानसि
+bhmj_13.1650,etacchrutvāvadadrājā narakaṃ yānti nāstikāḥ / narā vyāmiśrakarmāṇaḥ prayānti yamamandiram,एतच्छ्रुत्वावदद्राजा नरकं यान्ति नास्तिकाः / नरा व्यामिश्रकर्माणः प्रयान्ति यममन्दिरम्
+bhmj_13.1651,dhanadasya puraṃ yānti vratino 'tithipūjakāḥ / yaṣṭāro nandanaṃ yānti dātāraḥ somamaṇḍalam,धनदस्य पुरं यान्ति व्रतिनो ऽतिथिपूजकाः / यष्टारो नन्दनं यान्ति दातारः सोममण्डलम्
+bhmj_13.1652,khādhyāyinaḥ sūryalokaṃ niyatāstīrthasevinaḥ / yānti praśāntāḥ saṃsārātparaṃ dhāma svayaṃbhuvaḥ / nāhaṃ kvacidgamiṣyāmi kva nu dāsyāmi te gajam,खाध्यायिनः सूर्यलोकं नियतास्तीर्थसेविनः / यान्ति प्रशान्ताः संसारात्परं धाम स्वयंभुवः / नाहं क्वचिद्गमिष्यामि क्व नु दास्यामि ते गजम्
+bhmj_13.1653,ityuktvā kuñjaraṃ tasmai dattvā divyāṃ tathā gatim / svaṃ vapurdarśayitvā ca hasannindro yayau divam,इत्युक्त्वा कुञ्जरं तस्मै दत्त्वा दिव्यां तथा गतिम् / स्वं वपुर्दर्शयित्वा च हसन्निन्द्रो ययौ दिवम्
+bhmj_13.1654,***** hastikūṭīyam || 123 || ***** saśarīraḥ purā rājā brahmalokaṃ bhagīrathaḥ / yayau mahīgovṛṣadaḥ kanyāgrāmapurapradaḥ,***** हस्तिकूटीयम् ॥ १२३ ॥ ***** सशरीरः पुरा राजा ब्रह्मलोकं भगीरथः / ययौ महीगोवृषदः कन्याग्रामपुरप्रदः
+bhmj_13.1655,sadācārāḥ satyavanto jyeṣṭhaśuśrūṣavo narāḥ / gurupūjāratāḥ kṣāntā bhavantīha śatāyuṣaḥ,सदाचाराः सत्यवन्तो ज्येष्ठशुश्रूषवो नराः / गुरुपूजारताः क्षान्ता भवन्तीह शतायुषः
+bhmj_13.1656,upavāsavratajuṣāṃ tithinakṣatrayogataḥ / niyamā divyaphaladā jagādetyaṅgirāḥ purā,उपवासव्रतजुषां तिथिनक्षत्रयोगतः / नियमा दिव्यफलदा जगादेत्यङ्गिराः पुरा
+bhmj_13.1657,śrutveti dharmatanaye dehi dehagatiṃ punaḥ / praṣṭuṃ samudyate sākṣādbṛhaspatirathāyayau,श्रुत्वेति धर्मतनये देहि देहगतिं पुनः / प्रष्टुं समुद्यते साक्षाद्बृहस्पतिरथाययौ
+bhmj_13.1658,sa pūjito munivarairbhīṣmeṇa vidureṇa ca / dhṛtārāṣṭreṇa kṛṣṇena bheje ratnojjvalāsanam,स पूजितो मुनिवरैर्भीष्मेण विदुरेण च / धृताराष्ट्रेण कृष्णेन भेजे रत्नोज्ज्वलासनम्
+bhmj_13.1659,yudhiṣṭhiror'cayitvā taṃ prayāto bhīṣmaśāsanāt / papracchācārasaṃsāramaraṇaṃ dehadehinoḥ,युधिष्ठिरोर्ऽचयित्वा तं प्रयातो भीष्मशासनात् / पप्रच्छाचारसंसारमरणं देहदेहिनोः
+bhmj_13.1660,tato 'bravītsuraguruḥ śarīraṃ pāñcabhautikam / pañcadhā yātamutsṛjya svapnavacceṣṭate naraḥ,ततो ऽब्रवीत्सुरगुरुः शरीरं पाञ्चभौतिकम् / पञ्चधा यातमुत्सृज्य स्वप्नवच्चेष्टते नरः
+bhmj_13.1661,dehabhaṅge nirālokaṃ gatvā deśamabāndavam / dehī vāsanayā viddhastattadvetti śubhāśubham,देहभङ्गे निरालोकं गत्वा देशमबान्दवम् / देही वासनया विद्धस्तत्तद्वेत्ति शुभाशुभम्
+bhmj_13.1662,tyaktvā kalevaraṃ janturnirmokamiva pannagaḥ / dharmādharmayuto yāti sāmoda iva mārutaḥ,त्यक्त्वा कलेवरं जन्तुर्निर्मोकमिव पन्नगः / धर्माधर्मयुतो याति सामोद इव मारुतः
+bhmj_13.1663,tattadbhuktvā nirākāraḥ karmapuryaṣṭakāśaśrayaḥ / bhūtaiḥ samāgamaṃ yāti punaḥ śukramukhāccyutaḥ,तत्तद्भुक्त्वा निराकारः कर्मपुर्यष्टकाशश्रयः / भूतैः समागमं याति पुनः शुक्रमुखाच्च्युतः
+bhmj_13.1664,karmabhiḥ śavalaistatra madhuvallipyate punaḥ / cakravatpaśukoṭīnāṃ lipto bhrāmyati yoniṣu,कर्मभिः शवलैस्तत्र मधुवल्लिप्यते पुनः / चक्रवत्पशुकोटीनां लिप्तो भ्राम्यति योनिषु
+bhmj_13.1665,dattvā ca vipulaṃ dānaṃ modate puṇyavānsukhī / ahiṃsayā yāti divaṃ tṛṣṇayā kaṣṭamaśnute,दत्त्वा च विपुलं दानं मोदते पुण्यवान्सुखी / अहिंसया याति दिवं तृष्णया कष्टमश्नुते
+bhmj_13.1666,gṛhītvā patito vipraściraṃ bhavati gardabhaḥ / sūkaraḥ kṛkavākuśca jambukaḥ śva sa jāyate,गृहीत्वा पतितो विप्रश्चिरं भवति गर्दभः / सूकरः कृकवाकुश्च जम्बुकः श्व स जायते
+bhmj_13.1667,gurornikāraṃ kṛtvā ca bhavati śvā tato vṛkaḥ / tataśca rāsabho ghoro narakāvartanirgataḥ,गुरोर्निकारं कृत्वा च भवति श्वा ततो वृकः / ततश्च रासभो घोरो नरकावर्तनिर्गतः
+bhmj_13.1668,pitroḥ kṛtāpakāraśca śvā kūrmaḥ śalyakastathā / vyāḍo dāsaśca bhavati kramātkarmakṣayāvadhi,पित्रोः कृतापकारश्च श्वा कूर्मः शल्यकस्तथा / व्याडो दासश्च भवति क्रमात्कर्मक्षयावधि
+bhmj_13.1669,bhartṛdveṣī kapirbhūtvā mūṣikaḥ śvāpi jāyate / nikṣepahartā duḥkhāya bhrāntvā yoniśataṃ śanaiḥ,भर्तृद्वेषी कपिर्भूत्वा मूषिकः श्वापि जायते / निक्षेपहर्ता दुःखाय भ्रान्त्वा योनिशतं शनैः
+bhmj_13.1670,amedhyāvartakalile jāyate kutsitaḥ krimī / paranindārataḥ śārṅgo matsyo viśvastagātakaḥ,अमेध्यावर्तकलिले जायते कुत्सितः क्रिमी / परनिन्दारतः शार्ङ्गो मत्स्यो विश्वस्तगातकः
+bhmj_13.1671,mṛgaśchāgo 'tha kīṭaśca kramādbhavati duṣkṛtī / sasyahartā bhavatyākhuḥ kroḍaḥ kauleyakastathā,मृगश्छागो ऽथ कीटश्च क्रमाद्भवति दुष्कृती / सस्यहर्ता भवत्याखुः क्रोडः कौलेयकस्तथा
+bhmj_13.1672,kravyādajātiṃ vividhāṃ bhajate pārajāyikaḥ / śūdro vipravadhūṃ gatvā krimirākhuśca jāyate,क्रव्यादजातिं विविधां भजते पारजायिकः / शूद्रो विप्रवधूं गत्वा क्रिमिराखुश्च जायते
+bhmj_13.1673,kṛtaghnaḥ kālapuruṣairnarakeṣvāhato bhṛśam / kṛmirbhūtvā tato garbhaśateṣvantarvipadyate,कृतघ्नः कालपुरुषैर्नरकेष्वाहतो भृशम् / कृमिर्भूत्वा ततो गर्भशतेष्वन्तर्विपद्यते
+bhmj_13.1674,kṛmistriḥsaptakṛtvaśca bhavati bhrūṇahā naraḥ / makṣikā bhojanaharo mūṣikaśca yavānnahṛt,कृमिस्त्रिःसप्तकृत्वश्च भवति भ्रूणहा नरः / मक्षिका भोजनहरो मूषिकश्च यवान्नहृत्
+bhmj_13.1675,cīrī ca lalanasteno dadhihartā tathā bakaḥ / varhī varṇaharo raktavastrahṛjjīvajīvakaḥ,चीरी च ललनस्तेनो दधिहर्ता तथा बकः / वर्ही वर्णहरो रक्तवस्त्रहृज्जीवजीवकः
+bhmj_13.1676,piplastailaharaṇātphalastainyātpipīlakaḥ / miṣṭānnacauryāddhūkaśca vastracauryātkapotakaḥ / chacchundarirgandhaharī matsyo bhavati nihnavī,पिप्लस्तैलहरणात्फलस्तैन्यात्पिपीलकः / मिष्टान्नचौर्याद्धूकश्च वस्���्रचौर्यात्कपोतकः / छच्छुन्दरिर्गन्धहरी मत्स्यो भवति निह्नवी
+bhmj_13.1677,evaṃ bahuvidhaistaistaiścitrapākaiḥ kukarmabhiḥ / tāṃ tāṃ tamomayīṃ yoniṃ saṃsaranti śarīriṇaḥ,एवं बहुविधैस्तैस्तैश्चित्रपाकैः कुकर्मभिः / तां तां तमोमयीं योनिं संसरन्ति शरीरिणः
+bhmj_13.1678,***** saṃsāracakram || 124 || ***** evaṃvidhāni pāpāni prāyāścittairvinā nṛṇām / dānena kila śāmyanti dānaṃ hi paramā gatiḥ,***** संसारचक्रम् ॥ १२४ ॥ ***** एवंविधानि पापानि प्रायाश्चित्तैर्विना नृणाम् / दानेन किल शाम्यन्ति दानं हि परमा गतिः
+bhmj_13.1679,annameva paraṃ prāṇā bhūtānāmamṛtodgatiḥ / annadānaṃ mahattasmātpātraṃ yatra na gaṇyate,अन्नमेव परं प्राणा भूतानाममृतोद्गतिः / अन्नदानं महत्तस्मात्पात्रं यत्र न गण्यते
+bhmj_13.1680,annapradaḥ sudhāvarṣī jāyate dhanavānsadā / śrīmānpunardadānyannaṃ prāksaṃskāradhiyaiva saḥ,अन्नप्रदः सुधावर्षी जायते धनवान्सदा / श्रीमान्पुनर्ददान्यन्नं प्राक्संस्कारधियैव सः
+bhmj_13.1681,labhate punaraiśvaryamityeva cakralīlayā / parivartini kāle 'sminpuṇyavānnāpacīyate,लभते पुनरैश्वर्यमित्येव चक्रलीलया / परिवर्तिनि काले ऽस्मिन्पुण्यवान्नापचीयते
+bhmj_13.1682,***** kālacakram || 125 || ***** ityuktvā bhagavānsākṣātpūjyamāno maharṣibhiḥ / tejorañjitadikcakro divamācakrame guruḥ,***** कालचक्रम् ॥ १२५ ॥ ***** इत्युक्त्वा भगवान्साक्षात्पूज्यमानो महर्षिभिः / तेजोरञ्जितदिक्चक्रो दिवमाचक्रमे गुरुः
+bhmj_13.1683,ahiṃsālakṣaṇaṃ dharmaṃ sarvabhūtābhayapradam / ajātaśatruṇa pṛṣṭaḥ punaḥ śāntanavo 'bravīt,अहिंसालक्षणं धर्मं सर्वभूताभयप्रदम् / अजातशत्रुण पृष्टः पुनः शान्तनवो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1684,amāṃsabhakṣaṇaṃ nṝṇāmaśvamedhaśataiḥ samam / māṃsaṃ hi jāyate ghorānnānyatra vadhapātakāt,अमांसभक्षणं नॄणामश्वमेधशतैः समम् / मांसं हि जायते घोरान्नान्यत्र वधपातकात्
+bhmj_13.1685,māṃsādeva samutpannaṃ māṃsaṃ māṃsamayo naraḥ / tulyavyathe 'sminsaṃsāre bhuñjānaḥ kiṃ na lajjate,मांसादेव समुत्पन्नं मांसं मांसमयो नरः / तुल्यव्यथे ऽस्मिन्संसारे भुञ्जानः किं न लज्जते
+bhmj_13.1686,kaṇṭakenāpi saṃspṛṣṭā yānti kāmapi vikriyām / te 'pi śastranikṛttasya paśoraśnanti vigraham,कण्टकेनापि संस्पृष्टा यान्ति कामपि विक्रियाम् / ते ऽपि शस्त्रनिकृत्तस्य पशोरश्नन्ति विग्रहम्
+bhmj_13.1687,bhayamākampanaṃ tīvraṃ dehināṃ dehasaṃkṣaye / dṛṣṭvā ko nāma māṃsebhyaḥ spṛhāṃ kuryādarākṣasaḥ,भयमाकम्पनं तीव्रं देहिनां देहसंक्षये / दृष्ट्वा को नाम मांसेभ्यः स्पृहां कुर्यादराक्षसः
+bhmj_13.1688,amāṃsāśī jagadbandhuḥ prāṇināmabhayapradaḥ / prayāti nirbhayaṃ dhāma puṇyakāruṇyasāgaraḥ,अमांसाशी जगद्बन्धुः प्राणिनामभयप्रदः / प्रयाति निर्भयं धाम पुण्यकारुण्यसागरः
+bhmj_13.1689,kraturnirvighnasaṃbhārastīrthamadhvaśramoñjhitam / ahiṃsā nāma paramaṃ vratamatyaktabhojanam,क्रतुर्निर्विघ्नसंभारस्तीर्थमध्वश्रमोञ्झितम् / अहिंसा नाम परमं व्रतमत्यक्तभोजनम्
+bhmj_13.1690,***** amāṃsabhakṣaṇam || 126 || ***** prāṇāḥ priyatarāḥ puṃsāṃ yairhutāste raṇānale / tadgatiṃ kathayetyukto rājñā bhīṣmo 'vadatpunaḥ,***** अमांसभक्षणम् ॥ १२६ ॥ ***** प्राणाः प्रियतराः पुंसां यैर्हुतास्ते रणानले / तद्गतिं कथयेत्युक्तो राज्ञा भीष्मो ऽवदत्पुनः
+bhmj_13.1691,evametatpriyāḥ prāṇā duḥkhināmapi dehinām / śaknoti kastānsahasā tyuktaṃ sattvavato vinā,एवमेतत्प्रियाः प्राणा दुःखिनामपि देहिनाम् / शक्नोति कस्तान्सहसा त्युक्तं सत्त्ववतो विना
+bhmj_13.1692,sarvathā jīvitābhraṃśe bhīravo bhayaviklavāḥ / tṛṇāñcite 'pi nayane mīlayantyeva kātarāḥ,सर्वथा जीविताभ्रंशे भीरवो भयविक्लवाः / तृणाञ्चिते ऽपि नयने मीलयन्त्येव कातराः
+bhmj_13.1693,purā śakaṭasaṃtrāsādvidrutaṃ pathi kīṭakam / vyāso vilokya papraccha sasmitaṃ jñānalocanaḥ,पुरा शकटसंत्रासाद्विद्रुतं पथि कीटकम् / व्यासो विलोक्य पप्रच्छ सस्मितं ज्ञानलोचनः
+bhmj_13.1694,asminnapi śarīre te rakṣārthaṃ ko 'yamāgrahaḥ / tatsarvaṃ maraṇaṃ manye tava kutsitajīvinaḥ,अस्मिन्नपि शरीरे ते रक्षार्थं को ऽयमाग्रहः / तत्सर्वं मरणं मन्ये तव कुत्सितजीविनः
+bhmj_13.1695,etacchrutvā munivacastaṃ kīṭaḥ pratyabhāṣata / nāsti kāyasamaṃ kiṃciddehināṃ vallabhaṃ vibho,एतच्छ्रुत्वा मुनिवचस्तं कीटः प्रत्यभाषत / नास्ति कायसमं किंचिद्देहिनां वल्लभं विभो
+bhmj_13.1696,kīṭikāpremabaddhasya sūkṣmakīṭakaputriṇaḥ / vivarāntaragehe me śakrasyeva sukhaṃ divi,कीटिकाप्रेमबद्धस्य सूक्ष्मकीटकपुत्रिणः / विवरान्तरगेहे मे शक्रस्येव सुखं दिवि
+bhmj_13.1697,snehasyāyatanaṃ prāṇāḥ kaḥ svayaṃ tyaktumīśvaraḥ / muhūrtamapi labhyante naite meruśatairapi,स्नेहस्यायतनं प्राणाः कः स्वयं त्यक्तुमीश्वरः / मुहूर्तमपि लभ्यन्ते नैते मेरुशतैरपि
+bhmj_13.1698,śūdro 'haṃ bahubhiḥ pāpaiḥ kīṭayonimimāṃ śritaḥ / pitroḥ śuśrūṣayā kiṃtu mune jātiṃ smarāmyaham,शूद्रो ऽहं बहुभिः पापैः कीटयोनिमिमां श्रितः / पित्रोः शुश्रूषया किंतु मुने जातिं स्मराम्यहम्
+bhmj_13.1699,tacchrutvā karuṇāmbhodhirbhagavānbhūtabhāvanaḥ / tasmai nṛpapadaṃ vyāso dadau janmāntare kramāt,तच्छ्रुत्वा करुणाम्भोधिर्भगवान्भूतभावनः / तस्मै नृपपदं व्यासो ददौ जन्मान्तरे क्रमात्
+bhmj_13.1700,vipro 'tha tadgirā bhūtvā sa yayau paramāṃ gatim / āpatsu mahatāmeva darśanaṃ kalpapādapaḥ,विप्रो ऽथ तद्गिरा भूत्वा स ययौ परमां गतिम् / आपत्सु महतामेव दर्शनं कल्पपादपः
+bhmj_13.1701,tasmādatipriyāḥ prāṇā yaistyaktāḥ saṃmukhairyudhi / dhairyābdhayaste tridive spardhante vibudhādhipam,तस्मादतिप्रियाः प्राणा यैस्त्यक्ताः संमुखैर्युधि / धैर्याब्धयस्ते त्रिदिवे स्पर्धन्ते विबुधाधिपम्
+bhmj_13.1702,***** kīṭakopākhyānam || 127 || ***** vidyāyāstapaso vāpi dānādvā kiṃ viśiṣyate / iti pṛṣṭaḥ kṣitibhujā babhāṣe jāhanavīsutaḥ,***** कीटकोपाख्यानम् ॥ १२७ ॥ ***** विद्यायास्तपसो वापि दानाद्वा किं विशिष्यते / इति पृष्टः क्षितिभुजा बभाषे जाहनवीसुतः
+bhmj_13.1703,vārāṇasyāṃ purā vyāso maitreyeṇa nimantritaḥ / bhuktvā prahṛṣṭaḥ provāca kathānte tapasāṃ nidhiḥ,वाराणस्यां पुरा व्यासो मैत्रेयेण निमन्त्रितः / भुक्त्वा प्रहृष्टः प्रोवाच कथान्त��� तपसां निधिः
+bhmj_13.1704,tejaḥ paraṃ tapo nāma divyameva balaṃ tapaḥ / paśyanti santastapasā jñānaṃ hi tapasaḥ phalam,तेजः परं तपो नाम दिव्यमेव बलं तपः / पश्यन्ति सन्तस्तपसा ज्ञानं हि तपसः फलम्
+bhmj_13.1705,asminbhavamahāmohatapto vyāpte jagattraye / vidyaiva paramaṃ cakṣurakṣuṇṇā lokakāraṇam,अस्मिन्भवमहामोहतप्तो व्याप्ते जगत्त्रये / विद्यैव परमं चक्षुरक्षुण्णा लोककारणम्
+bhmj_13.1706,kiṃtu sarvamatītyaitaddānameva viśiṣyate / dānātparaṃ na saṃsāre dehināṃ śarma vidyate,किंतु सर्वमतीत्यैतद्दानमेव विशिष्यते / दानात्परं न संसारे देहिनां शर्म विद्यते
+bhmj_13.1707,annadānaiḥ sukṛtinaḥ prayātāḥ paramaṃ padam / muniprāpyamanāyāsalīlayā sattvaśālinaḥ,अन्नदानैः सुकृतिनः प्रयाताः परमं पदम् / मुनिप्राप्यमनायासलीलया सत्त्वशालिनः
+bhmj_13.1708,annaṃ haviḥ sudhā pāṇāstaddātā jīvitapradaḥ / ityuktvā munimāmantrya jagāma munipuṃgavaḥ,अन्नं हविः सुधा पाणास्तद्दाता जीवितप्रदः / इत्युक्त्वा मुनिमामन्त्र्य जगाम मुनिपुंगवः
+bhmj_13.1709,***** maitreyabhikṣā || 128 || ***** pṛṣṭo 'tha yoṣitāṃ rājñā sadācāraḥ pitāmahaḥ / uvāca satataṃ strīṇāṃ sadācāraḥ satīvratam,***** मैत्रेयभिक्षा ॥ १२८ ॥ ***** पृष्टो ऽथ योषितां राज्ञा सदाचारः पितामहः / उवाच सततं स्त्रीणां सदाचारः सतीव्रतम्
+bhmj_13.1710,kaikeyī sumanā nāma suralokasthitāṃ purā / papraccha śāṇḍilīṃ dīptatejaḥpuñjajitāmarām,कैकेयी सुमना नाम सुरलोकस्थितां पुरा / पप्रच्छ शाण्डिलीं दीप्ततेजःपुञ्जजितामराम्
+bhmj_13.1711,subhage kena tapasā dānena caritena vā / bhāsi divyavimāne 'sminmamūrtevāṃśumataḥ prabhā,सुभगे केन तपसा दानेन चरितेन वा / भासि दिव्यविमाने ऽस्मिन्ममूर्तेवांशुमतः प्रभा
+bhmj_13.1712,kutūhaleneti tayā pṛṣṭā provāca śāṇḍilī / nāhaṃ vratairna saṃnyāsairna dānena divaṃ śritā,कुतूहलेनेति तया पृष्टा प्रोवाच शाण्डिली / नाहं व्रतैर्न संन्यासैर्न दानेन दिवं श्रिता
+bhmj_13.1713,pūjitaḥ satataṃ bhaktyā mayā daivatavatpatiḥ / na hi santaḥ praśaṃsanti tapaḥ strīṇāmataḥ param,पूजितः सततं भक्त्या मया दैवतवत्पतिः / न हि सन्तः प्रशंसन्ति तपः स्त्रीणामतः परम्
+bhmj_13.1714,niṣkuṭe dvāri harmye vā rājamārgāvalokinī / nābhavaṃ proṣite vāpi patyau vratavivarjitā,निष्कुटे द्वारि हर्म्ये वा राजमार्गावलोकिनी / नाभवं प्रोषिते वापि पत्यौ व्रतविवर्जिता
+bhmj_13.1715,chāyevānapagā(nugatā) bhartuḥ kope bhītā hitaiṣiṇī / bhūtvāhaṃ tridivaṃ prāptā manovākkarmabhiḥ satī,छायेवानपगा(नुगता) भर्तुः कोपे भीता हितैषिणी / भूत्वाहं त्रिदिवं प्राप्ता मनोवाक्कर्मभिः सती
+bhmj_13.1716,ityuktvā śāṇḍilī prāyāttato niṣadhamunnatam / tasmātsatīvratādanyannārīṇāṃ na parāyaṇam,इत्युक्त्वा शाण्डिली प्रायात्ततो निषधमुन्नतम् / तस्मात्सतीव्रतादन्यन्नारीणां न परायणम्
+bhmj_13.1717,***** śāṇḍilīsumanāsaṃvādaḥ || 129 || ***** adhikaṃ prīyate kiṃsvitsāmnā dānena vā janaḥ / pṛṣṭo yudhiṣṭhireṇeti punardevavrato 'bravīt,***** शाण्डिलीसुमनासंवादः ॥ १२९ ॥ ***** अधिकं प्रीयते किंस्वित्साम्ना दानेन वा जनः / पृष्टो युधिष्ठि��ेणेति पुनर्देवव्रतो ऽब्रवीत्
+bhmj_13.1718,purā vane dvijaḥ kaścidgṛhīto rakṣasā balāt / sarvopāyavihīnatvātsāmnā muktimacintayat,पुरा वने द्विजः कश्चिद्गृहीतो रक्षसा बलात् / सर्वोपायविहीनत्वात्साम्ना मुक्तिमचिन्तयत्
+bhmj_13.1719,niśācarastamavadvañcanāya vadhodyataḥ / pāṇḍuro durbalaścāhaṃ kenaitkathyatāmiti,निशाचरस्तमवद्वञ्चनाय वधोद्यतः / पाण्डुरो दुर्बलश्चाहं केनैत्कथ्यतामिति
+bhmj_13.1720,viprastamūce nūnaṃ te dūrībhūtaḥ suhṛjjanaḥ / niḥsahāyena cāptā śrīstvayā tenāsi pāṇḍuraḥ,विप्रस्तमूचे नूनं ते दूरीभूतः सुहृज्जनः / निःसहायेन चाप्ता श्रीस्त्वया तेनासि पाण्डुरः
+bhmj_13.1721,ārādhyamāno yatnena te vyaktamanimittataḥ / viraktaḥ svajano yāsi tena vā pariśuṣyasi,आराध्यमानो यत्नेन ते व्यक्तमनिमित्ततः / विरक्तः स्वजनो यासि तेन वा परिशुष्यसि
+bhmj_13.1722,tvatto hīnaguṇānanyānvyakte paśyasi pūjitān / aiśvaryamānasubhagāṃstena vā durbalo bhavān,त्वत्तो हीनगुणानन्यान्व्यक्ते पश्यसि पूजितान् / ऐश्वर्यमानसुभगांस्तेन वा दुर्बलो भवान्
+bhmj_13.1723,vyaktaṃ tyāgī daridro 'si guṇairnūnaṃ na pūjyase / prājñasya te na śṛṇvanti sādhurvā vañcyase khalaiḥ,व्यक्तं त्यागी दरिद्रो ऽसि गुणैर्नूनं न पूज्यसे / प्राज्ञस्य ते न शृण्वन्ति साधुर्वा वञ्च्यसे खलैः
+bhmj_13.1724,mūrkho vā śāstrarasiko mānī hīnakulo 'si vā / duḥkhaṃ svapiṣi manye 'haṃ cintayā hariṇaḥ kṛśaḥ,मूर्खो वा शास्त्ररसिको मानी हीनकुलो ऽसि वा / दुःखं स्वपिषि मन्ये ऽहं चिन्तया हरिणः कृशः
+bhmj_13.1725,śrutvaitadāśayagrāhī brāhmaṇoktaṃ niśācaraḥ / prītastatyāja taṃ sāmnā ko hi sāntvairna tuṣyati,श्रुत्वैतदाशयग्राही ब्राह्मणोक्तं निशाचरः / प्रीतस्तत्याज तं साम्ना को हि सान्त्वैर्न तुष्यति
+bhmj_13.1726,***** harimakṛśīyam || 130 || ***** kṛṣṇaprabhāvaṃ pṛṣṭo 'ta rājñā śāntanavo 'bravīt / purā tapaḥsthitaṃ śauriṃ munayo draṣṭumāyayuḥ,***** हरिमकृशीयम् ॥ १३० ॥ ***** कृष्णप्रभावं पृष्टो ऽत राज्ञा शान्तनवो ऽब्रवीत् / पुरा तपःस्थितं शौरिं मुनयो द्रष्टुमाययुः
+bhmj_13.1727,dadṛśuste tatastatra viṣṇuvaktrotthitāgninā / dagdhaṃ vanaṃ mahatpaścāttenaivāpyāyitaṃ dṛśā,ददृशुस्ते ततस्तत्र विष्णुवक्त्रोत्थिताग्निना / दग्धं वनं महत्पश्चात्तेनैवाप्यायितं दृशा
+bhmj_13.1728,taddṛṣṭvā nāradamukhāddivyaṃ bubudhire param / tadgirā vaiṣṇavaṃ dhāma vipluṣṭācalaśekharam,तद्दृष्ट्वा नारदमुखाद्दिव्यं बुबुधिरे परम् / तद्गिरा वैष्णवं धाम विप्लुष्टाचलशेखरम्
+bhmj_13.1729,tato nānākathākhyānakovidaḥ kaiṭabhatviṣā / kathānte nāradaḥ pṛṣṭaḥ prastāvocitamabhyadhāt,ततो नानाकथाख्यानकोविदः कैटभत्विषा / कथान्ते नारदः पृष्टः प्रस्तावोचितमभ्यधात्
+bhmj_13.1730,purā himagirau gaurī dhūrjaṭeḥ kila līlayā / netre karābhyāṃ pidadhe sa tenābhūttrilocanaḥ,पुरा हिमगिरौ गौरी धूर्जटेः किल लीलया / नेत्रे कराभ्यां पिदधे स तेनाभूत्त्रिलोचनः
+bhmj_13.1731,tṛtīyanayanodbhūtavahninā so 'bhavadgiriḥ / pluṣyatsālalatājālajvālāvalayitāmbaraḥ,तृतीयनयनोद्भूतवह्निना सो ऽभवद्गिरिः / प्लुष्���त्साललताजालज्वालावलयिताम्बरः
+bhmj_13.1732,tato gaurīgirā cakre punargaurīguruṃ girim / smerapuṣpalatāvṛkṣaṃ dṛśā śītāṃśuśekharaḥ,ततो गौरीगिरा चक्रे पुनर्गौरीगुरुं गिरिम् / स्मेरपुष्पलतावृक्षं दृशा शीतांशुशेखरः
+bhmj_13.1733,tatra pṛṣṭo bahuvidhāḥ kathāḥ praṇayalālasaḥ / devyā kathānte bhagavānūce dharmārthanirṇayam,तत्र पृष्टो बहुविधाः कथाः प्रणयलालसः / देव्या कथान्ते भगवानूचे धर्मार्थनिर्णयम्
+bhmj_13.1734,pravṛttānāṃ sadācāraṃ varṇāśramavibhāgajam / nivṛttānāṃ ca niḥsaṅgakriyānirvāṇajaṃ phalam,प्रवृत्तानां सदाचारं वर्णाश्रमविभागजम् / निवृत्तानां च निःसङ्गक्रियानिर्वाणजं फलम्
+bhmj_13.1735,tataḥ śaśāṅkacūḍena pṛṣṭā devī mṛgīdṛśām / śaśaṃsa puṇyaṃ caritaṃ varārādhanadaivatam,ततः शशाङ्कचूडेन पृष्टा देवी मृगीदृशाम् / शशंस पुण्यं चरितं वराराधनदैवतम्
+bhmj_13.1736,athābravīnnīlakaṇṭhaḥ pṛṣṭaḥ sarvairmunīśvaraiḥ / kāraṇaṃ paramaṃ viṣṇuṃ bhūtānāṃ prabhavāpyaye,अथाब्रवीन्नीलकण्ठः पृष्टः सर्वैर्मुनीश्वरैः / कारणं परमं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्यये
+bhmj_13.1737,vasudevasya tanayo bhaviṣyati hariḥ kṣitau / aṃśāvatīrṇo vibudhārātisaṃhāratatparaḥ,वसुदेवस्य तनयो भविष्यति हरिः क्षितौ / अंशावतीर्णो विबुधारातिसंहारतत्परः
+bhmj_13.1738,sa sūryaḥ sa ca śītāṃśu so 'haṃ sa ca caturmukhaḥ / sarvadevamayaḥ śauriḥ kaṃsakeśiniṣūdanaḥ / umāpaterapi puraḥ śrutamasmābhirīśvarāt,स सूर्यः स च शीतांशु सो ऽहं स च चतुर्मुखः / सर्वदेवमयः शौरिः कंसकेशिनिषूदनः / उमापतेरपि पुरः श्रुतमस्माभिरीश्वरात्
+bhmj_13.1739,etacchrutvā munivaco dvārakāmetya keśavaḥ / avāpa putraṃ rukmiṇyāṃ svecchāsṛṣṭajagattrayaḥ,एतच्छ्रुत्वा मुनिवचो द्वारकामेत्य केशवः / अवाप पुत्रं रुक्मिण्यां स्वेच्छासृष्टजगत्त्रयः
+bhmj_13.1740,dhanyo 'si yasya te rājankamalāvallabho vibhuḥ / viśvarakṣāmaṇiḥ so 'yaṃ goptā garuḍalāñchanaḥ,धन्यो ऽसि यस्य ते राजन्कमलावल्लभो विभुः / विश्वरक्षामणिः सो ऽयं गोप्ता गरुडलाञ्छनः
+bhmj_13.1741,***** umāmaheśvarasaṃvādaḥ || 131 || ***** kathayitveti gāṅgeye muhūrtaṃ maunamāsthite / ūce munisabhāmadhye śanakairdharmanandanaḥ,***** उमामहेश्वरसंवादः ॥ १३१ ॥ ***** कथयित्वेति गाङ्गेये मुहूर्तं मौनमास्थिते / ऊचे मुनिसभामध्ये शनकैर्धर्मनन्दनः
+bhmj_13.1742,daivataṃ paramaṃ śarma kimekaṃ sarvadehinām / kasminpratiṣṭhitaṃ viśvaṃ stutyā muktipradaśca kaḥ,दैवतं परमं शर्म किमेकं सर्वदेहिनाम् / कस्मिन्प्रतिष्ठितं विश्वं स्तुत्या मुक्तिप्रदश्च कः
+bhmj_13.1743,ityukte dharmaputreṇa babhāṣe jāhnavīsutaḥ / manasā puṇḍarīkākṣaṃ natvā viṣṇumanāmayam,इत्युक्ते धर्मपुत्रेण बभाषे जाह्नवीसुतः / मनसा पुण्डरीकाक्षं नत्वा विष्णुमनामयम्
+bhmj_13.1744,ananto bhagavānviṣṇurdevadevo jagatprabhuḥ / stuto nāmasahasreṇa mokṣado garuḍadhvajaḥ,अनन्तो भगवान्विष्णुर्देवदेवो जगत्प्रभुः / स्तुतो नामसहस्रेण मोक्षदो गरुडध्वजः
+bhmj_13.1745,jagatpratiṣṭhitaṃ tasmindaivataṃ paramaṃ ca saḥ / nāmnāṃ sahasraṃ munayo yasya gāyanti muktaye,जगत्प्रतिष्ठितं तस्मिन्दैवतं परमं च सः / नाम्नां सहस्रं मुनयो यस्य गायन्ति मुक्तये
+bhmj_13.1746,viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavātmanaḥ / prabhorbhūtabhṛto bhūtabhāvanasya bhavacchidaḥ,विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवात्मनः / प्रभोर्भूतभृतो भूतभावनस्य भवच्छिदः
+bhmj_13.1747,patyuḥ puṃsaḥ purāṇasya kṣetratretrajñasākṣiṇaḥ / bhuvaḥ svayaṃbhuvaḥ śaṃbhorvidhāturvedhaso vidheḥ,पत्युः पुंसः पुराणस्य क्षेत्रत्रेत्रज्ञसाक्षिणः / भुवः स्वयंभुवः शंभोर्विधातुर्वेधसो विधेः
+bhmj_13.1748,harerhiraṇyagarbhasya śrīpatorviśvakarmaṇaḥ / vṛṣākaperamoghasya sahasrākṣasya gopateḥ,हरेर्हिरण्यगर्भस्य श्रीपतोर्विश्वकर्मणः / वृषाकपेरमोघस्य सहस्राक्षस्य गोपतेः
+bhmj_13.1749,sahasraśiraso viṣṇorvyāpinaḥ praṇavātmanaḥ / stotraṃ nāmasahasrāṅkaṃ mantrarājaṃ pracakṣate,सहस्रशिरसो विष्णोर्व्यापिनः प्रणवात्मनः / स्तोत्रं नामसहस्राङ्कं मन्त्रराजं प्रचक्षते
+bhmj_13.1750,ityuktvā vaidikairdivyairgauṇamukhyaiśca nāmabhiḥ / sahasrasaṃkhyaistuṣṭāva deva bhīṣmaḥ sanātanam,इत्युक्त्वा वैदिकैर्दिव्यैर्गौणमुख्यैश्च नामभिः / सहस्रसंख्यैस्तुष्टाव देव भीष्मः सनातनम्
+bhmj_13.1751,śrutvaitatprayataḥ kṛṣṇaṃ vanditvā dharmanandanaḥ / prabhāvaṃ bhūmidevānāṃ papraccha dyunadīsutam,श्रुत्वैतत्प्रयतः कृष्णं वन्दित्वा धर्मनन्दनः / प्रभावं भूमिदेवानां पप्रच्छ द्युनदीसुतम्
+bhmj_13.1752,so 'vadadbrahmaniṣṭhānāṃ brāhmaṇānāṃ bhayātkila / udeti somaḥ sūryaśca prayāti ca samīraṇaḥ,सो ऽवदद्ब्रह्मनिष्ठानां ब्राह्मणानां भयात्किल / उदेति सोमः सूर्यश्च प्रयाति च समीरणः
+bhmj_13.1753,dattātreyavarāvāptasahasrabhujamunmadam / kārtavīryaṃ purā prāha vāyurjitagattrayam,दत्तात्रेयवरावाप्तसहस्रभुजमुन्मदम् / कार्तवीर्यं पुरा प्राह वायुर्जितगत्त्रयम्
+bhmj_13.1754,brāhmaṇebhyaḥ paro nāsti rājendra balavattaraḥ / bhavādṛśā dṛśā yeṣāṃ bhavanti na bhavanti ca,ब्राह्मणेभ्यः परो नास्ति राजेन्द्र बलवत्तरः / भवादृशा दृशा येषां भवन्ति न भवन्ति च
+bhmj_13.1755,somaputryā vṛtaḥ pūrvamuttasthe yādasāṃ prabhum / tatkāmamapibatkopāddayitāmājahāra ca,सोमपुत्र्या वृतः पूर्वमुत्तस्थे यादसां प्रभुम् / तत्काममपिबत्कोपाद्दयितामाजहार च
+bhmj_13.1756,nirjitākhilagīrvāṇagandharvā dānavāḥ purā / sṛṣṭo 'triṇā śītakaraḥ śakraṃ ca cyavano 'jayat,निर्जिताखिलगीर्वाणगन्धर्वा दानवाः पुरा / सृष्टो ऽत्रिणा शीतकरः शक्रं च च्यवनो ऽजयत्
+bhmj_13.1757,surāṇāṃ daityasamare rakṣitā timire purā / sṛṣṭo 'triṇā śītakaraḥ śakraṃ ca cyavano 'jayat,सुराणां दैत्यसमरे रक्षिता तिमिरे पुरा / सृष्टो ऽत्रिणा शीतकरः शक्रं च च्यवनो ऽजयत्
+bhmj_13.1758,iti brāhmaṇamāhātmyaṃ śrutvā haihayabhūpatiḥ / arjuno 'pujayannityaṃ bhūmidevānānanyadhīḥ,इति ब्राह्मणमाहात्म्यं श्रुत्वा हैहयभूपतिः / अर्जुनो ऽपुजयन्नित्यं भूमिदेवानानन्यधीः
+bhmj_13.1759,***** pavanārjunasaṃvādaḥ || 132 || ***** ataḥ paraṃ brāhmaṇānāṃ prabhāvaṃ keśavo vibhuḥ / jānāti nābhinalinasvecchāsṛṣṭacaturmukhaḥ,***** पवनार्जुनसंवादः ॥ १३२ ॥ ***** अतः परं ब्���ाह्मणानां प्रभावं केशवो विभुः / जानाति नाभिनलिनस्वेच्छासृष्टचतुर्मुखः
+bhmj_13.1760,iti bhīṣmeṇa kathite hṛṣīkeśaṃ yudhiṣṭhiraḥ / papraccha vipramāhātmyaṃ sa ca pṛṣṭastamabhyadhāt,इति भीष्मेण कथिते हृषीकेशं युधिष्ठिरः / पप्रच्छ विप्रमाहात्म्यं स च पृष्टस्तमभ्यधात्
+bhmj_13.1761,purāhaṃ raukmiṇeyena pṛṣṭaḥ śaktiṃ dvijanmanām / avadaṃ tapasā yeṣāṃ kampante daivatānyapi,पुराहं रौक्मिणेयेन पृष्टः शक्तिं द्विजन्मनाम् / अवदं तपसा येषां कम्पन्ते दैवतान्यपि
+bhmj_13.1762,putra sarvaprayatnena pūjaya brāhmaṇānsadā / ete krodhaprasādābhyāṃ jīvayanti dahanti ca,पुत्र सर्वप्रयत्नेन पूजय ब्राह्मणान्सदा / एते क्रोधप्रसादाभ्यां जीवयन्ति दहन्ति च
+bhmj_13.1763,pratiśrāyarthī durvāsāḥ purā dīptākṣimūrdhajaḥ / uvāsa madgṛhe taistaiḥ sevyamānaḥ priyairmayā,प्रतिश्रायर्थी दुर्वासाः पुरा दीप्ताक्षिमूर्धजः / उवास मद्गृहे तैस्तैः सेव्यमानः प्रियैर्मया
+bhmj_13.1764,sa bhuktvā pāyasaṃ taptamucchiṣṭena ruṣā jvalan / limpāṅgānīti māmāha taccāsmyakaravaṃ bhayāt,स भुक्त्वा पायसं तप्तमुच्छिष्टेन रुषा ज्वलन् / लिम्पाङ्गानीति मामाह तच्चास्म्यकरवं भयात्
+bhmj_13.1765,rukmiṇīṃ sa rathe kṛtvā babhrāma bahuyojanam / nirvikāraṃ ca māṃ dṛṣṭāva tutoṣa paruṣāśrayaḥ,रुक्मिणीं स रथे कृत्वा बभ्राम बहुयोजनम् / निर्विकारं च मां दृष्टाव तुतोष परुषाश्रयः
+bhmj_13.1766,sa māmūce tavocchiṣṭaliptaṃ vajramayaṃ vapuḥ / bhaviṣyati vinā pādau tau niliptau yatastvayā,स मामूचे तवोच्छिष्टलिप्तं वज्रमयं वपुः / भविष्यति विना पादौ तौ निलिप्तौ यतस्त्वया
+bhmj_13.1767,***** durvāsaso bhikṣā || 133 || ***** etatkṛṣṇavacaḥ śrutvā pārthaḥ śāntanavātpunaḥ / śuśrāva devarājarṣivaṃśānkalmaṣanāśanān,***** दुर्वाससो भिक्षा ॥ १३३ ॥ ***** एतत्कृष्णवचः श्रुत्वा पार्थः शान्तनवात्पुनः / शुश्राव देवराजर्षिवंशान्कल्मषनाशनान्
+bhmj_13.1768,kaṇvairabhyavakrītavasiṣṭhabhṛgukaśyapān / duḥṣyantarāmanahuṣālarkaśvetabhagīrathān,कण्वैरभ्यवक्रीतवसिष्ठभृगुकश्यपान् / दुःष्यन्तरामनहुषालर्कश्वेतभगीरथान्
+bhmj_13.1769,kathayitvā kṣaṇaṃ sthitvā tūṣṇīṃ niḥśabdasa / puraṃ vyāsājñayā pārthaṃ visasarja suravrataḥ,कथयित्वा क्षणं स्थित्वा तूष्णीं निःशब्दस / पुरं व्यासाज्ञया पार्थं विससर्ज सुरव्रतः
+bhmj_13.1770,kṛṣṇena saha kaunteyo bhrātṛbhiśca sahānugaiḥ / dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya prayayau hastināpuram,कृष्णेन सह कौन्तेयो भ्रातृभिश्च सहानुगैः / धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य प्रययौ हस्तिनापुरम्
+bhmj_13.1771,pūjyamānaḥ surairdātā sthitvā tatra yudhiṣṭhiraḥ / dṛṣṭvottaraṃ sa saṃprāptaṃ punarāyātpitāmaham,पूज्यमानः सुरैर्दाता स्थित्वा तत्र युधिष्ठिरः / दृष्ट्वोत्तरं स संप्राप्तं पुनरायात्पितामहम्
+bhmj_13.1772,sānugaḥ sa samabhyetya gāṅgeyaṃ śaraśāyinam / praṇamya pāṇḍavo 'smīti nigadya samupāviśat,सानुगः स समभ्येत्य गाङ्गेयं शरशायिनम् / प्रणम्य पाण्डवो ऽस्मीति निगद्य समुपाविशत्
+bhmj_13.1773,munīndrajuṣṭe sadasi brahmaloka ivāpare / jāte niḥśabdasaṃcāre bhīṣmavaktrāvalokini,मुनीन्द्रजुष्टे सदसि ब्रह्मलोक इवापरे / जाते निःशब्दसंचारे भीष्मवक्त्रावलोकिनि
+bhmj_13.1774,śanairunmīlya nayane pāṇḍavānvīkṣya sānugān / vāggamī gambhīramavadadgāṅgeyaḥ pāṇḍavāgrajam,शनैरुन्मील्य नयने पाण्डवान्वीक्ष्य सानुगान् / वाग्गमी गम्भीरमवदद्गाङ्गेयः पाण्डवाग्रजम्
+bhmj_13.1775,kāle diṣṭyā bhavānprāptaḥ parivṛtte divākaraḥ / māsadvayamatītaṃ me niśātaśaraśāyinaḥ / tvāmāmantrya vrajāmyeṣa putra lokānsanātanān,काले दिष्ट्या भवान्प्राप्तः परिवृत्ते दिवाकरः / मासद्वयमतीतं मे निशातशरशायिनः / त्वामामन्त्र्य व्रजाम्येष पुत्र लोकान्सनातनान्
+bhmj_13.1776,ityuktvā satyadugdhābdhiḥ kiṃcidāvṛttakaṃdharaḥ / uvāca vidurasyāgre dhṛtarāṣṭraṃ pitāmahaḥ,इत्युक्त्वा सत्यदुग्धाब्धिः किंचिदावृत्तकंधरः / उवाच विदुरस्याग्रे धृतराष्ट्रं पितामहः
+bhmj_13.1777,rājanvidyāmayaṃ cakṣurakṣuṇṇāṃ tava lakṣyate / mā gamaḥ putraśokārtyā mohaṃ kālo hi durjayaḥ,राजन्विद्यामयं चक्षुरक्षुण्णां तव लक्ष्यते / मा गमः पुत्रशोकार्त्या मोहं कालो हि दुर्जयः
+bhmj_13.1778,putravatpaśya bhūpālamanṛśaṃsaṃ yudhiṣṭhiram / prayātu śeṣaḥ kāle 'yaṃ tava saṃtoṣaśālinaḥ,पुत्रवत्पश्य भूपालमनृशंसं युधिष्ठिरम् / प्रयातु शेषः काले ऽयं तव संतोषशालिनः
+bhmj_13.1779,etaduktvā hṛṣīkeśaṃ stutvā mūrdhnā praṇamya ca / babhāṣe bhagavangantumanujānīhi māmiti,एतदुक्त्वा हृषीकेशं स्तुत्वा मूर्ध्ना प्रणम्य च / बभाषे भगवन्गन्तुमनुजानीहि मामिति
+bhmj_13.1780,atha kṛṣṇābhyanujñāto nistaraṅga ivodadhiḥ / muhūrtamabhavadbhīṣmo dadhānaḥ prāṇadhāraṇām,अथ कृष्णाभ्यनुज्ञातो निस्तरङ्ग इवोदधिः / मुहूर्तमभवद्भीष्मो दधानः प्राणधारणाम्
+bhmj_13.1781,antaḥ sparśarasāttasya gātrāṇi tyajato bahiḥ / viśalyāni śanaiḥ sarve dadṛśurvismayākulāḥ,अन्तः स्पर्शरसात्तस्य गात्राणि त्यजतो बहिः / विशल्यानि शनैः सर्वे ददृशुर्विस्मयाकुलाः
+bhmj_13.1782,sa galitasakalāntaḥsvāntaviśrāntimūlodgatanijabalaśaktisphoṭitāśeṣacakram / vitatataralatārasphāratejaḥprakāraprasṛtamarududañcanmadhyanāḍikrameṇa,स गलितसकलान्तःस्वान्तविश्रान्तिमूलोद्गतनिजबलशक्तिस्फोटिताशेषचक्रम् / वितततरलतारस्फारतेजःप्रकारप्रसृतमरुदुदञ्चन्मध्यनाडिक्रमेण
+bhmj_13.1783,lalitadalasarojaproccaṭajjīvahaṃso dṛśamatiśaśisūryāṃ bhrūvibhāge niveśya / galitakaraṇavṛttigrāmaniḥsyanādalakṣyaḥ sapadi kimapi bhīṣmaścintayansaṃbabhūva,ललितदलसरोजप्रोच्चटज्जीवहंसो दृशमतिशशिसूर्यां भ्रूविभागे निवेश्य / गलितकरणवृत्तिग्रामनिःस्यनादलक्ष्यः सपदि किमपि भीष्मश्चिन्तयन्संबभूव
+bhmj_13.1784,***** bhīṣmotkrāntiḥ || 134 || ***** atha jyotistaḍitpuñjarāṃśuśatācitam / bhittvā bhīṣmasya mūrdhānaṃ viveśa vimalaṃ nabhaḥ,***** भीष्मोत्क्रान्तिः ॥ १३४ ॥ ***** अथ ज्योतिस्तडित्पुञ्जरांशुशताचितम् / भित्त्वा भीष्मस्य मूर्धानं विवेश विमलं नभः
+bhmj_13.1785,tato 'sya ratnābharaṇairvāsobhiḥ kusumaistathā / dharmarājaḥ saviduraścakre vaimānikaṃ svayam,ततो ऽस्य रत्नाभरणैर्वासोभिः कुसुमैस्तथा / धर्मराजः सविदुरश्चक्रे वैमानिकं स्वयम्
+bhmj_13.1786,chettraṃ tasya yaśaḥ śubhraṃ yuyutsustūrṇamagrahīt / cāmare sattvadhavale bhīmasenārjunāvapi,छेत्त्रं तस्य यशः शुभ्रं युयुत्सुस्तूर्णमग्रहीत् / चामरे सत्त्वधवले भीमसेनार्जुनावपि
+bhmj_13.1787,sabāṣpaṃ bharatastrībhistālavṛntānilena saḥ / vījyamānaścitāṃ prāpa śrīkhaṇḍāgurukalpitām,सबाष्पं भरतस्त्रीभिस्तालवृन्तानिलेन सः / वीज्यमानश्चितां प्राप श्रीखण्डागुरुकल्पिताम्
+bhmj_13.1788,sajīva iva saṃlīne gāṅgeye sphāratejasi / yudhiṣṭhiramukhāścakruḥ sāśrunetrā jalakriyām,सजीव इव संलीने गाङ्गेये स्फारतेजसि / युधिष्ठिरमुखाश्चक्रुः साश्रुनेत्रा जलक्रियाम्
+bhmj_13.1789,tatra mandākinītīre viṣaṇṇo rājñi sānuge / jalamadhyātsamuttasthau jāhnavī sāśrulocanā,तत्र मन्दाकिनीतीरे विषण्णो राज्ञि सानुगे / जलमध्यात्समुत्तस्थौ जाह्नवी साश्रुलोचना
+bhmj_13.1790,sā vihvalā śokavatī viṣaṇṇaiḥ paramarṣibhiḥ / vyāsanāradakaṇvādyairmuhurālokitāvadat,सा विह्वला शोकवती विषण्णैः परमर्षिभिः / व्यासनारदकण्वाद्यैर्मुहुरालोकितावदत्
+bhmj_13.1791,hā putra tripurārātiśiṣyasya kṣatriyadviṣaḥ / jetā tasyāpi rāmasya nihato 'si kathaṃ paraiḥ,हा पुत्र त्रिपुरारातिशिष्यस्य क्षत्रियद्विषः / जेता तस्यापि रामस्य निहतो ऽसि कथं परैः
+bhmj_13.1792,aho nu tvayi kālena yāte 'staṃ yaśasāṃ nidhau / śocyeyaṃ pṛthivī śūnyā vīraratnavinā kṛtā,अहो नु त्वयि कालेन याते ऽस्तं यशसां निधौ / शोच्येयं पृथिवी शून्या वीररत्नविना कृता
+bhmj_13.1793,kā nāma jananī pāpā madvidhānyā bhaviṣyati / nihataṃ tvādṛśaṃ putraṃ yā śrutvāpi na dīryate,का नाम जननी पापा मद्विधान्या भविष्यति / निहतं त्वादृशं पुत्रं या श्रुत्वापि न दीर्यते
+bhmj_13.1794,aho bata varākeṇa hato bhīṣmaḥ śikhaṇḍinā / kupitaḥ kuñjarārātirjambukena nipātitaḥ,अहो बत वराकेण हतो भीष्मः शिखण्डिना / कुपितः कुञ्जरारातिर्जम्बुकेन निपातितः
+bhmj_13.1795,iti pralāpamukharāṃ jahnukanyāṃ janārdanaḥ / śanairāśvāsayannūce meghagambhīraniḥsvanaḥ,इति प्रलापमुखरां जह्नुकन्यां जनार्दनः / शनैराश्वासयन्नूचे मेघगम्भीरनिःस्वनः
+bhmj_13.1796,vijñātaparamārthāpi vasuśāpe 'pi sākṣiṇī / sāmānyajananīva tvaṃ kathaṃ devi vimuhyase,विज्ञातपरमार्थापि वसुशापे ऽपि साक्षिणी / सामान्यजननीव त्वं कथं देवि विमुह्यसे
+bhmj_13.1797,na hi śāntanavaṃ bhīṣmaṃ tripurāriparākramam / hantuṃ śikhaṇḍinaḥ śaktirvinā kālādbalīyasaḥ,न हि शान्तनवं भीष्मं त्रिपुरारिपराक्रमम् / हन्तुं शिखण्डिनः शक्तिर्विना कालाद्बलीयसः
+bhmj_13.1798,sa yātaḥ paramaṃ dhāma svacchandanidhanaḥ svayam / aśocyaṃ mā śucaḥ putraṃ ko 'nyo jāyeta tadvidhaḥ,स यातः परमं धाम स्वच्छन्दनिधनः स्वयम् / अशोच्यं मा शुचः पुत्रं को ऽन्यो जायेत तद्विधः
+bhmj_13.1799,iti vyāsādibhiḥ sārdhaṃ kṛṣṇenāśvāsitā śanaiḥ / niḥsyandamīnamakarā kṣaṇaṃ mandākinī babhau,इति व्यासादिभिः सार्धं कृष्णेनाश्वासिता शनैः / निःस्यन्दमीनमकरा क्षणं मन्दाकिनी बभौ
+bhmj_13.1800,tato yudhiṣṭhiramukhāstāṃ samāmantrya sānugā��� / duḥkhākulā nyavartanta yāte 'staṃ vāsareśvare,ततो युधिष्ठिरमुखास्तां समामन्त्र्य सानुगाः / दुःखाकुला न्यवर्तन्त याते ऽस्तं वासरेश्वरे
+bhmj_14.1,iti śāntiparvaṇi dānadharmāḥ samāptāḥ samāptaṃ śāntiparva āśvamedhikaṃ parvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति शान्तिपर्वणि दानधर्माः समाप्ताः समाप्तं शान्तिपर्व आश्वमेधिकं पर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_14.2,yaśaḥ śaśāṅkośeṣe 'staṃ prayāte bhīṣmabhāsvati / papāta dharmatanayaḥ śokamlānamukhāmbujaḥ,यशः शशाङ्कोशेषे ऽस्तं प्रयाते भीष्मभास्वति / पपात धर्मतनयः शोकम्लानमुखाम्बुजः
+bhmj_14.3,mohamūrcchākule tasminviṣaṇṇe saha bāndhavaiḥ / śucaṃ saṃstambhya śanakairdhṛtarāṣṭrastamabravīt,मोहमूर्च्छाकुले तस्मिन्विषण्णे सह बान्धवैः / शुचं संस्तम्भ्य शनकैर्धृतराष्ट्रस्तमब्रवीत्
+bhmj_14.4,uttiṣṭha pṛthivīpāla na dhairyaṃ hātumarhasi / saṃsārāsāracaritaṃ munibhyaḥ śrutavānasi,उत्तिष्ठ पृथिवीपाल न धैर्यं हातुमर्हसि / संसारासारचरितं मुनिभ्यः श्रुतवानसि
+bhmj_14.5,śokasyāvasaro nāyaṃ svadharmādacyutasya te / pāhi sattvasudhāsindho prajāpatiriva prajāḥ,शोकस्यावसरो नायं स्वधर्मादच्युतस्य ते / पाहि सत्त्वसुधासिन्धो प्रजापतिरिव प्रजाः
+bhmj_14.6,śocitavyo mamaivāyaṃ kālaḥ samucito 'dhunā / vidurasya giro yena na śrutāḥ sunayojjvalāḥ,शोचितव्यो ममैवायं कालः समुचितो ऽधुना / विदुरस्य गिरो येन न श्रुताः सुनयोज्ज्वलाः
+bhmj_14.7,ityukte dhṛtarāṣṭreṇa kṛṣṇaḥ kṣmāpālamabhyadhāt / mā śucaḥ kṣatradharmeṇa labdhāṃ bhuṅkṣva mahīmimām,इत्युक्ते धृतराष्ट्रेण कृष्णः क्ष्मापालमभ्यधात् / मा शुचः क्षत्रधर्मेण लब्धां भुङ्क्ष्व महीमिमाम्
+bhmj_14.8,duḥkhibhyo hi palāyante dhairyāyattā vibhūtayaḥ / yajasva vijayī rājanpāpaśaṅkāpanuttaye,दुःखिभ्यो हि पलायन्ते धैर्यायत्ता विभूतयः / यजस्व विजयी राजन्पापशङ्कापनुत्तये
+bhmj_14.9,aśvamedhena vidhinā yātastadyogyatāmasi / etanmunivacaḥ śrutvā yajñe baddhamanorathaḥ,अश्वमेधेन विधिना यातस्तद्योग्यतामसि / एतन्मुनिवचः श्रुत्वा यज्ञे बद्धमनोरथः
+bhmj_14.10,dhanamūlāṃ kriyaṃ matvā rājyakośamacintayat / so 'tha sarvānsamāhūya kośādhyakṣānmakhotsukaḥ,धनमूलां क्रियं मत्वा राज्यकोशमचिन्तयत् / सो ऽथ सर्वान्समाहूय कोशाध्यक्षान्मखोत्सुकः
+bhmj_14.11,tebhyaḥ śuśrāva sarvasvaṃ kṣayitaṃ yudhi kauravaiḥ / aśvamedhe nirāśaṃ taṃ vijñāya draviṇaṃ vinā,तेभ्यः शुश्राव सर्वस्वं क्षयितं युधि कौरवैः / अश्वमेधे निराशं तं विज्ञाय द्रविणं विना
+bhmj_14.12,uvāca karuṇāsindhurvyāso nirvāpayanniva / maruttasya kṣitipateryajñaśeṣaṃ himācale,उवाच करुणासिन्धुर्व्यासो निर्वापयन्निव / मरुत्तस्य क्षितिपतेर्यज्ञशेषं हिमाचले
+bhmj_14.13,kāñcanaṃ vidyate bhūri yajñārthaṃ tadavāpsyasi / śrutvaitatpāṇḍuputreṇa maruttasya mahīpateḥ,काञ्चनं विद्यते भूरि यज्ञार्थं तदवाप्स्यसि / श्रुत्वैतत्पाण्डुपुत्रेण मरुत्तस्य महीपतेः
+bhmj_14.14,mahāyajñakathāṃ pṛṣṭaḥ provāca munipuṃgavaḥ / mahīyasi manorvaṃśe mahatāṃ yaśasāṃ nidhiḥ,महायज्ञकथां पृष्टः प्रोवाच मुनिपुंगवः / महीयसि मनोर्वंशे महतां यशसां निधिः
+bhmj_14.15,karaṃdhamakule śrīmānmarutto 'bhūnmahīpatiḥ / tamandraḥ spardhate nityaṃ na sa śaknoti ceṣṭitaiḥ,करंधमकुले श्रीमान्मरुत्तो ऽभून्महीपतिः / तमन्द्रः स्पर्धते नित्यं न स शक्नोति चेष्टितैः
+bhmj_14.16,yadā tadā manyutapto rahaḥ prāha bṛhaspatim / karaṃdhamo 'bhavadyājyastvatpituḥ pṛthivīpatiḥ,यदा तदा मन्युतप्तो रहः प्राह बृहस्पतिम् / करंधमो ऽभवद्याज्यस्त्वत्पितुः पृथिवीपतिः
+bhmj_14.17,kramāttavāpi tatsūnurmaruttastadguṇādhikaḥ / kiṃtu taddarpasaṃgharṣādbhavantamahamarthaye,क्रमात्तवापि तत्सूनुर्मरुत्तस्तद्गुणाधिकः / किंतु तद्दर्पसंघर्षाद्भवन्तमहमर्थये
+bhmj_14.18,na yājakapadaṃ tasya gantavyaṃ bhavatādhunā / ityarthito maghavatā tathetyūce bṛhaspatiḥ,न याजकपदं तस्य गन्तव्यं भवताधुना / इत्यर्थितो मघवता तथेत्यूचे बृहस्पतिः
+bhmj_14.19,adyaprabhṛti martyo me na yājya iti saṃvidā / atrāntare narapatirmarutto vipulaṃ kratum,अद्यप्रभृति मर्त्यो मे न याज्य इति संविदा / अत्रान्तरे नरपतिर्मरुत्तो विपुलं क्रतुम्
+bhmj_14.20,āhartuṃ kṛtasaṃkalpo bṛhaspatimupāyayau / sa tenābhyarthito yatnādyājako 'stu bhavāniti,आहर्तुं कृतसंकल्पो बृहस्पतिमुपाययौ / स तेनाभ्यर्थितो यत्नाद्याजको ऽस्तु भवानिति
+bhmj_14.21,na cakārābhyupagamaṃ śakrapraṇayayantritaḥ / pratyākhyātaḥ sa guruṇā rājā lajjānatānanaḥ,न चकाराभ्युपगमं शक्रप्रणययन्त्रितः / प्रत्याख्यातः स गुरुणा राजा लज्जानताननः
+bhmj_14.22,vrajanvinaṣṭasaṃkalpo dadarśa pathi nāradam / nārado 'pi tamālokya pṛṣṭvā śrutvā ca tatkathām,व्रजन्विनष्टसंकल्पो ददर्श पथि नारदम् / नारदो ऽपि तमालोक्य पृष्ट्वा श्रुत्वा च तत्कथाम्
+bhmj_14.23,uvāca tyaja saṃtāpaṃ mā rājanvimanā bhava / saṃvartākhyo nidhirdhāmnāmanujo 'sti bṛhaspateḥ,उवाच त्यज संतापं मा राजन्विमना भव / संवर्ताख्यो निधिर्धाम्नामनुजो ऽस्ति बृहस्पतेः
+bhmj_14.24,svacchandacārī yogīndro vārāṇasyāṃ sa vartate / saṃvartaḥ sa parijñeyo vrajethāḥ śaraṇaṃ tu tam,स्वच्छन्दचारी योगीन्द्रो वाराणस्यां स वर्तते / संवर्तः स परिज्ञेयो व्रजेथाः शरणं तु तम्
+bhmj_14.25,nivedito 'haṃ keneti pṛṣṭastena tvamānataḥ / bravīthā nārado mahyaṃ tvāmihasthaṃ nyavedayat,निवेदितो ऽहं केनेति पृष्टस्तेन त्वमानतः / ब्रवीथा नारदो मह्यं त्वामिहस्थं न्यवेदयत्
+bhmj_14.26,kathayitvā prahṛṣṭaśca jvalitaṃ jātavedasam / ityuktvā prārthayethāstaṃ yājakaṃ yajvanāṃ varaḥ,कथयित्वा प्रहृष्टश्च ज्वलितं जातवेदसम् / इत्युक्त्वा प्रार्थयेथास्तं याजकं यज्वनां वरः
+bhmj_14.27,nāradenetyabhihite bhūpālo harṣanirbharaḥ / taduktaṃ vidadhe sarvaṃ gatvā vāraṇasīṃ svayam,नारदेनेत्यभिहिते भूपालो हर्षनिर्भरः / तदुक्तं विदधे सर्वं गत्वा वारणसीं स्वयम्
+bhmj_14.28,saṃtyaktonmattarūpaṃ sa prāpya taṃ yājakaṃ nṛpaḥ / cakāra tadanujñātastapo himagirestaṭe,संत्यक्तोन्मत्तरूपं स प्राप्य तं याजकं नृपः / चकार त���नुज्ञातस्तपो हिमगिरेस्तटे
+bhmj_14.29,tapasā yajñavittārthī devamārādhya śaṃkaram / anekameruvipulaṃ lebhe hema sa pārthivaḥ,तपसा यज्ञवित्तार्थी देवमाराध्य शंकरम् / अनेकमेरुविपुलं लेभे हेम स पार्थिवः
+bhmj_14.30,haimeṣu sarvabhāṇḍeṣu raciteṣvatha śilpibhiḥ / saṃpūrṇo yajñasaṃbhāraḥ prāvartata mahībhujaḥ,हैमेषु सर्वभाण्डेषु रचितेष्वथ शिल्पिभिः / संपूर्णो यज्ञसंभारः प्रावर्तत महीभुजः
+bhmj_14.31,samṛddhimatulāṃ tasya yajñe jñātvā bṛhaspatiḥ / saṃvartakaṃ yājakaṃ ca saṃtaptastanutāṃ yayau,समृद्धिमतुलां तस्य यज्ञे ज्ञात्वा बृहस्पतिः / संवर्तकं याजकं च संतप्तस्तनुतां ययौ
+bhmj_14.32,sa śokakāraṇaṃ pṛṣṭaḥ śakreṇa mlānamānasaḥ / maruttayajñavibhavaṃ bhrātṛspardhākulo 'vadat,स शोककारणं पृष्टः शक्रेण म्लानमानसः / मरुत्तयज्ञविभवं भ्रातृस्पर्धाकुलो ऽवदत्
+bhmj_14.33,tataḥ śatakratustasya prītye guruvatsalaḥ / uvāca vahnimāhūya maruttaṃ vraja pārthivam,ततः शतक्रतुस्तस्य प्रीत्ये गुरुवत्सलः / उवाच वह्निमाहूय मरुत्तं व्रज पार्थिवम्
+bhmj_14.34,gatvā madvacasā vācyaḥ sa ca rājā tvayā kratau / yathā saṃvartakaṃ tyaktvā bhavedyājyo bṛhaspateḥ,गत्वा मद्वचसा वाच्यः स च राजा त्वया क्रतौ / यथा संवर्तकं त्यक्त्वा भवेद्याज्यो बृहस्पतेः
+bhmj_14.35,ityuktaḥ surarājena gatvā vahnirnarādhipam / śakrasaṃdeśamavadanna ca rājābhyamanyata,इत्युक्तः सुरराजेन गत्वा वह्निर्नराधिपम् / शक्रसंदेशमवदन्न च राजाभ्यमन्यत
+bhmj_14.36,tataḥ pratinivṛtto 'tha punargaccheti vajriṇā / preritaḥ pāvako 'vādītsaṃvartabhayakampitaḥ,ततः प्रतिनिवृत्तो ऽथ पुनर्गच्छेति वज्रिणा / प्रेरितः पावको ऽवादीत्संवर्तभयकम्पितः
+bhmj_14.37,sa tatra brahmacārī māmūce saṃvartakaḥ krudhā / tejorāśiḥ śapeyaṃ tvāṃ sameṣyasi punaryadi,स तत्र ब्रह्मचारी मामूचे संवर्तकः क्रुधा / तेजोराशिः शपेयं त्वां समेष्यसि पुनर्यदि
+bhmj_14.38,śrutvaitatkātaro 'sīti taṃ jagāda puraṃdaraḥ / jvalanaḥ pratyuvācātha taṃ kopahaviṣā jvalan,श्रुत्वैतत्कातरो ऽसीति तं जगाद पुरंदरः / ज्वलनः प्रत्युवाचाथ तं कोपहविषा ज्वलन्
+bhmj_14.39,aho nu brahmakopāgnirahalyāvallabhasya te / pramādādatha kopādvā mohādvā śakra vismṛtaḥ,अहो नु ब्रह्मकोपाग्निरहल्यावल्लभस्य ते / प्रमादादथ कोपाद्वा मोहाद्वा शक्र विस्मृतः
+bhmj_14.40,sa yadā cyavanaḥ kopānmahādaṃṣṭraṃ mahāsuram / asṛjattvadvadhāyograṃ tadā dhairyaṃ kva te gatam,स यदा च्यवनः कोपान्महादंष्ट्रं महासुरम् / असृजत्त्वद्वधायोग्रं तदा धैर्यं क्व ते गतम्
+bhmj_14.41,duḥsahā brāhmaṇaruṣo nirdahanti jagatkṣaṇāt / ukte hutāśaneneti na śaktaḥ kiṃcidabravīt,दुःसहा ब्राह्मणरुषो निर्दहन्ति जगत्क्षणात् / उक्ते हुताशनेनेति न शक्तः किंचिदब्रवीत्
+bhmj_14.42,visṛṣṭaḥ punarindreṇa gandharvādhipatirnṛpam / ūce guruṃ bhajasveti na ca rājā tamagrahīt,विसृष्टः पुनरिन्द्रेण गन्धर्वाधिपतिर्नृपम् / ऊचे गुरुं भजस्वेति न च राजा तमग्रहीत्
+bhmj_14.43,tataḥ kruddhaḥ svayaṃ vajrī garjangambhīraniḥsvanaḥ / yajñāṅganaṃ narapatervyomnā meghairvṛto yayau,ततः क्रुद्धः स्वयं वज्री गर्जन्गम्भीर���िःस्वनः / यज्ञाङ्गनं नरपतेर्व्योम्ना मेघैर्वृतो ययौ
+bhmj_14.44,prabhāvenātha mahatā saṃvartasyogratejasaḥ / śatamanyusamutsṛṣṭaṃ vajraṃ meghānsamāviśat,प्रभावेनाथ महता संवर्तस्योग्रतेजसः / शतमन्युसमुत्सृष्टं वज्रं मेघान्समाविशत्
+bhmj_14.45,tanmantraśaktyā vivaśaḥ samāhūto 'tha vṛtrahā / āyayau saha bhāgārhaistridaśaiḥ somapīthibhiḥ,तन्मन्त्रशक्त्या विवशः समाहूतो ऽथ वृत्रहा / आययौ सह भागार्हैस्त्रिदशैः सोमपीथिभिः
+bhmj_14.46,pūjito 'tha maruttena śāntamanyuḥ śatakratuḥ / yajñakriyāparikare paricaryāparo 'bhavat,पूजितो ऽथ मरुत्तेन शान्तमन्युः शतक्रतुः / यज्ञक्रियापरिकरे परिचर्यापरो ऽभवत्
+bhmj_14.47,tadājñayā surāḥ sarve yajñasaṃbhārakāriṇaḥ / babhūvurbhūmipālasya nideśavaśagāściram,तदाज्ञया सुराः सर्वे यज्ञसंभारकारिणः / बभूवुर्भूमिपालस्य निदेशवशगाश्चिरम्
+bhmj_14.48,evaṃ tasyendrajayino rājñaḥ saṃvartatejasā / nirvighnaḥ pūrṇatāṃ prāpa yajñaḥ kanakavarṣiṇaḥ,एवं तस्येन्द्रजयिनो राज्ञः संवर्ततेजसा / निर्विघ्नः पूर्णतां प्राप यज्ञः कनकवर्षिणः
+bhmj_14.49,taccheṣadviṇena tvaṃ hayamedhamahāmakham / prayataḥ prāpnuhītyuktāva virarāma munīśvaraḥ,तच्छेषद्विणेन त्वं हयमेधमहामखम् / प्रयतः प्राप्नुहीत्युक्ताव विरराम मुनीश्वरः
+bhmj_14.50,***** saṃvartamaruttīyam || 1 || ***** kṛṣṇenāśvārasyamāno 'tha munibhirbhrātṛbhistathā / aśvamedhadhṛtodyogo dhṛtiṃ lebhe yudhiṣṭhiraḥ,***** संवर्तमरुत्तीयम् ॥ १ ॥ ***** कृष्णेनाश्वारस्यमानो ऽथ मुनिभिर्भ्रातृभिस्तथा / अश्वमेधधृतोद्योगो धृतिं लेभे युधिष्ठिरः
+bhmj_14.51,draṣṭuṃ tataḥ prajākāryaṃ pravṛtte dharmanandane / antardadhe tamāmantrya sarvaṃ tanmunimaṇḍalam,द्रष्टुं ततः प्रजाकार्यं प्रवृत्ते धर्मनन्दने / अन्तर्दधे तमामन्त्र्य सर्वं तन्मुनिमण्डलम्
+bhmj_14.52,hemaratnalatākānte vikāsikanakāmbuje / atha kṛṣṇau sabhodyāne svairaṃ prītyā vijahvatuḥ,हेमरत्नलताकान्ते विकासिकनकाम्बुजे / अथ कृष्णौ सभोद्याने स्वैरं प्रीत्या विजह्वतुः
+bhmj_14.53,kathānte tatra kaṃsāriṃ subhadrāvallabho 'vadat / yuddhārambhe tvayoktaṃ yatsarvaṃ tanmama vismṛtam,कथान्ते तत्र कंसारिं सुभद्रावल्लभो ऽवदत् / युद्धारम्भे त्वयोक्तं यत्सर्वं तन्मम विस्मृतम्
+bhmj_14.54,visṛṣṭaṃ paramārthajña jñānaṃ tatpunarucyatām / ityuktaḥ pāṇḍuputreṇa viṣaṇṇaḥ keśavo 'bravīt,विसृष्टं परमार्थज्ञ ज्ञानं तत्पुनरुच्यताम् / इत्युक्तः पाण्डुपुत्रेण विषण्णः केशवो ऽब्रवीत्
+bhmj_14.55,aho tvayāvadhānena na śrutaṃ tadabuddhinā / na śakyate punarvaktuṃ tathāpi śrūyatāmidam,अहो त्वयावधानेन न श्रुतं तदबुद्धिना / न शक्यते पुनर्वक्तुं तथापि श्रूयतामिदम्
+bhmj_14.56,brāhmaṇena purā kaścijjīvanmuktadaśāṃ śritaḥ / siddhaḥ pṛṣṭo 'vadatsarvaṃ vijñāya bhavavibhramam,ब्राह्मणेन पुरा कश्चिज्जीवन्मुक्तदशां श्रितः / सिद्धः पृष्टो ऽवदत्सर्वं विज्ञाय भवविभ्रमम्
+bhmj_14.57,asminnasatyasaṃghāte bhūtānāṃ pāñcabhautike / guṇairnibaddhaḥ pakṣīva jīvastiṣṭhati pañjare,अस्मिन्नसत्यसंघाते भूतानां पाञ्चभौतिके / गुणैर्निबद्धः पक्षीव जीवस्तिष्ठति पञ्जरे
+bhmj_14.58,ahaṃkāraikasārāṇāṃ dehināṃ vismṛtātmanām / cakravatparivartante sukhaduḥkhakṣayodayāḥ,अहंकारैकसाराणां देहिनां विस्मृतात्मनाम् / चक्रवत्परिवर्तन्ते सुखदुःखक्षयोदयाः
+bhmj_14.59,dehānte karmasaṃsargājjantavaḥ śubhaduṣkṛtaiḥ / tārārūpā vimānāni bhajante narakāṇi vā,देहान्ते कर्मसंसर्गाज्जन्तवः शुभदुष्कृतैः / तारारूपा विमानानि भजन्ते नरकाणि वा
+bhmj_14.60,tato bhogakṣaye garbhaṃ jarāyupariveṣṭitam / śukrarūpo viśatyātmā yonyāṃ śoṇitasaṃplutaḥ,ततो भोगक्षये गर्भं जरायुपरिवेष्टितम् / शुक्ररूपो विशत्यात्मा योन्यां शोणितसंप्लुतः
+bhmj_14.61,niḥśvāsāgrairyathā vāri līyate darpaṇodare / nirdhūtasya yathā vahnerūṣmā vyomni prasarpati,निःश्वासाग्रैर्यथा वारि लीयते दर्पणोदरे / निर्धूतस्य यथा वह्नेरूष्मा व्योम्नि प्रसर्पति
+bhmj_14.62,yathā vā kusumāmodaḥ praviśatyantare 'nile / rāgaḥ saṃkrāntimāyāti sarandhre sphaṭike yathā,यथा वा कुसुमामोदः प्रविशत्यन्तरे ऽनिले / रागः संक्रान्तिमायाति सरन्ध्रे स्फटिके यथा
+bhmj_14.63,tathā durlakṣyasaṃcāro garbhamātmā pradhāvati / bibhrāṇo vāsanāmantaḥ śītasparśamivānilaḥ,तथा दुर्लक्ष्यसंचारो गर्भमात्मा प्रधावति / बिभ्राणो वासनामन्तः शीतस्पर्शमिवानिलः
+bhmj_14.64,jātasya jāyate tasya vardhamānasya vardhate / tṛṣṇātanturbhi(rvi)sasyeva śuṣyato na tu śuṣyati,जातस्य जायते तस्य वर्धमानस्य वर्धते / तृष्णातन्तुर्भि(र्वि)सस्येव शुष्यतो न तु शुष्यति
+bhmj_14.65,vivekādduḥkhasaṃyogādvairāgyaṃ gāḍhamāśritaḥ / nāhamasasmīti mantreṇa mucyate brahmadīkṣitaḥ,विवेकाद्दुःखसंयोगाद्वैराग्यं गाढमाश्रितः / नाहमसस्मीति मन्त्रेण मुच्यते ब्रह्मदीक्षितः
+bhmj_14.66,pūrvaṃ bhāveṣu nirvāṇastataḥ kāraṇavṛttiṣu / nirālambadaśāmetya yogī brahmaṇi līyate,पूर्वं भावेषु निर्वाणस्ततः कारणवृत्तिषु / निरालम्बदशामेत्य योगी ब्रह्मणि लीयते
+bhmj_14.67,sarvataḥ pāṇicaraṇaṃ sarvavyāpinamavyayam / ātmānaṃ sa parijñāya satyāmetāṃ bhavasthitim,सर्वतः पाणिचरणं सर्वव्यापिनमव्ययम् / आत्मानं स परिज्ञाय सत्यामेतां भवस्थितिम्
+bhmj_14.68,ityuktvā brāhmaṇaṃ siddhaḥ sahasāntaradhīyata / idamanyacca kaunteya śreyase prayataḥ śṛṇu,इत्युक्त्वा ब्राह्मणं सिद्धः सहसान्तरधीयत / इदमन्यच्च कौन्तेय श्रेयसे प्रयतः शृणु
+bhmj_14.69,uvāca brāhmaṇī kācidbhartāraṃ vijane purā / gamiṣyāmi gatiṃ sādhvī kāmahaṃ tvatparāyaṇā,उवाच ब्राह्मणी काचिद्भर्तारं विजने पुरा / गमिष्यामि गतिं साध्वी कामहं त्वत्परायणा
+bhmj_14.70,iti pṛṣṭastayā viprastāmuvāca smitānanaḥ / agnirvaiśvānaro nāma sthito 'ntaḥ kila dehinām,इति पृष्टस्तया विप्रस्तामुवाच स्मिताननः / अग्निर्वैश्वानरो नाम स्थितो ऽन्तः किल देहिनाम्
+bhmj_14.71,indriyāṇi manobuddhistasya saptārciṣa smṛtāḥ / viṣayāścāsya samidho bhoktāraḥ sapta cartvijaḥ / tasminhate sarvamidaṃ jāyate ca punaḥ punaḥ,इन्द्रियाणि मनोबुद्धिस्तस्य सप्तार्चिष स्मृताः / विषयाश्चास्य समिधो भोक्तारः सप्त चर्त्विजः / तस्मिन्हते सर्वमिदं जायते च पुनः पुनः
+bhmj_14.72,indriyāṇīva manaso manasteṣāṃ ca sarvadā / parasparopakāreṇa prīyate dehasaṃgame,इन्द्रियाणीव मनसो मनस्तेषां च सर्वदा / परस्परोपकारेण प्रीयते देहसंगमे
+bhmj_14.73,manobuddhiprabhṛtayaḥ saptendriyamṛgāḥ purā / atarkeṇaiva nihatā rājñā yogamayaiḥ śaraiḥ,मनोबुद्धिप्रभृतयः सप्तेन्द्रियमृगाः पुरा / अतर्केणैव निहता राज्ञा योगमयैः शरैः
+bhmj_14.74,jitendriyasya no kiṃcididaṃ tasyaiva cākhilam / viṣayā viṣayasyeti janako vipramabhyadāt,जितेन्द्रियस्य नो किंचिदिदं तस्यैव चाखिलम् / विषया विषयस्येति जनको विप्रमभ्यदात्
+bhmj_14.75,tasmādasaktamanasā dṛṣṭvā sarvamidaṃ mayā / tyaktaṃ parāvarajñena bhavāvirbhāvaśāntaye,तस्मादसक्तमनसा दृष्ट्वा सर्वमिदं मया / त्यक्तं परावरज्ञेन भवाविर्भावशान्तये
+bhmj_14.76,gatistavāpi kalyāṇi madbhāvasadṛśī sadā / brahmāraṇīsamudbhūtaṃ jānīhi jñānapāvakam,गतिस्तवापि कल्याणि मद्भावसदृशी सदा / ब्रह्मारणीसमुद्भूतं जानीहि ज्ञानपावकम्
+bhmj_14.77,etatpatyurvacaḥ śrutvā brāhmaṇī tattvadarśinī / kṣetrakṣetrajñavijñānaṃ paraṃ prāvīṇyamāyayau,एतत्पत्युर्वचः श्रुत्वा ब्राह्मणी तत्त्वदर्शिनी / क्षेत्रक्षेत्रज्ञविज्ञानं परं प्रावीण्यमाययौ
+bhmj_14.78,śrutvaitadarjunaḥ kṛṣṇaṃ babhāṣe vismayākulaḥ / yogīndro brāhmaṇaḥ ko 'sau kvāste vā sā ca tadvadhūḥ,श्रुत्वैतदर्जुनः कृष्णं बभाषे विस्मयाकुलः / योगीन्द्रो ब्राह्मणः को ऽसौ क्वास्ते वा सा च तद्वधूः
+bhmj_14.79,ityuktaḥ kaiṭabhārātiḥ punarūce dhanaṃjayam / śiṣyeṇa pṛṣṭaḥ sarvajñaḥ purā gururabhāṣata,इत्युक्तः कैटभारातिः पुनरूचे धनंजयम् / शिष्येण पृष्टः सर्वज्ञः पुरा गुरुरभाषत
+bhmj_14.80,bṛhaspatiprabhṛtibhirmunīndraiḥ sarvadarśibhiḥ / śruteyaṃ bhavavicchedakathā proktā svayaṃbhuvā,बृहस्पतिप्रभृतिभिर्मुनीन्द्रैः सर्वदर्शिभिः / श्रुतेयं भवविच्छेदकथा प्रोक्ता स्वयंभुवा
+bhmj_14.81,guṇatrayanibaddhānāṃ karmabhedavikāriṇām / bhāvo 'yaṃ prāṇināṃ śaśvadalpo 'pyāyātyanalpatām,गुणत्रयनिबद्धानां कर्मभेदविकारिणाम् / भावो ऽयं प्राणिनां शश्वदल्पो ऽप्यायात्यनल्पताम्
+bhmj_14.82,vicitraḥ kila sargo 'yamahaṃkārādvinirgataḥ / tasminneva layaṃ yāti śvabhre puṣpacayo yathā,विचित्रः किल सर्गो ऽयमहंकाराद्विनिर्गतः / तस्मिन्नेव लयं याति श्वभ्रे पुष्पचयो यथा
+bhmj_14.83,janmāntaraśatābhyāsādantaraṅgatvamāgataḥ / ahaṃkāraḥ sa manaso līlayā kena bhedyate,जन्मान्तरशताभ्यासादन्तरङ्गत्वमागतः / अहंकारः स मनसो लीलया केन भेद्यते
+bhmj_14.84,avidyā tānavenaiva śanaiḥ saṃnyastakarmaṇaḥ / vikalpadvaṃdvaviratau jñānālokaḥ prajāyate,अविद्या तानवेनैव शनैः संन्यस्तकर्मणः / विकल्पद्वंद्वविरतौ ज्ञानालोकः प्रजायते
+bhmj_14.85,jñānāgninā pravṛddhena dagdhvā bhavaviṣadrumam / sarvagranthivinirmuktaḥ paramāmṛtamaśnute,ज्ञानाग्निना प्रवृद्धेन दग्ध्वा भवविषद्रुमम् / सर्वग्रन्थिविनिर्मुक्तः परमामृतमश्नुते
+bhmj_14.86,iti brahmoditaṃ jñānaṃ śiṣyāya guruṇā purā / nānānidarśanopetaṃ kathitaṃ bhavaśāntaye,इति ब्रह्मोदितं ज्ञानं ��िष्याय गुरुणा पुरा / नानानिदर्शनोपेतं कथितं भवशान्तये
+bhmj_14.87,ahameva guruḥ pārtha śiṣyaśca tvaṃ samo mama / ityuktvā jñānasarvasvaṃ virarāma janārdanaḥ,अहमेव गुरुः पार्थ शिष्यश्च त्वं समो मम / इत्युक्त्वा ज्ञानसर्वस्वं विरराम जनार्दनः
+bhmj_14.88,***** anugītāḥ || 2 || ***** tato vihṛtya suciraṃ prītyā kṛṣṇaḥ kirīṭinā / dvārakāgamane cakre matiṃ bandhujanotsukaḥ,***** अनुगीताः ॥ २ ॥ ***** ततो विहृत्य सुचिरं प्रीत्या कृष्णः किरीटिना / द्वारकागमने चक्रे मतिं बन्धुजनोत्सुकः
+bhmj_14.89,sa gatvā nṛpamāmantrya dhṛtarāṣṭraṃ ca sānugam / āśvāsya kṛṣṇāṃ kuntīṃ ca praṇamyādāya cānujām,स गत्वा नृपमामन्त्र्य धृतराष्ट्रं च सानुगम् / आश्वास्य कृष्णां कुन्तीं च प्रणम्यादाय चानुजाम्
+bhmj_14.90,aśvamedhe sameṣyāmi punaḥ kṛtveti saṃvidam / dārukapreritarathaḥ pratasthe garuḍadhvajaḥ,अश्वमेधे समेष्यामि पुनः कृत्वेति संविदम् / दारुकप्रेरितरथः प्रतस्थे गरुडध्वजः
+bhmj_14.91,sa vrajansātyakisakhastejorañjitadiṅmukhaḥ / uttaṅkaṃ tapasāṃ rāśimāluloke muniḥ pathi,स व्रजन्सात्यकिसखस्तेजोरञ्जितदिङ्मुखः / उत्तङ्कं तपसां राशिमालुलोके मुनिः पथि
+bhmj_14.92,taṃ dṛṣṭvā sādaraṃ śauriḥ praṇamya racitāñjaliḥ / kuśalaṃ vītavairāṇāṃ papracchāśramavāsinām,तं दृष्ट्वा सादरं शौरिः प्रणम्य रचिताञ्जलिः / कुशलं वीतवैराणां पप्रच्छाश्रमवासिनाम्
+bhmj_14.93,uttaṅko 'pi hariṃ dṛṣṭvā prītipūrvamanāmayam / ūce kaccittvayā sāmnā rakṣitaṃ bhārataṃ kulam,उत्तङ्को ऽपि हरिं दृष्ट्वा प्रीतिपूर्वमनामयम् / ऊचे कच्चित्त्वया साम्ना रक्षितं भारतं कुलम्
+bhmj_14.94,kaccidduryodhano rājā dharmaputraśca sānugau / sthitau vigatasaṃgharṣau tvadbuddhyā paitrike pade,कच्चिद्दुर्योधनो राजा धर्मपुत्रश्च सानुगौ / स्थितौ विगतसंघर्षौ त्वद्बुद्ध्या पैत्रिके पदे
+bhmj_14.95,ityuttaṅkena govindaḥ pṛṣṭastaṃ pratyabhāṣata / bhāratānāṃ mune yatnaḥ paraḥ saṃdhau kṛto mayā,इत्युत्तङ्केन गोविन्दः पृष्टस्तं प्रत्यभाषत / भारतानां मुने यत्नः परः संधौ कृतो मया
+bhmj_14.96,hitamukto 'pi bahuśaḥ kauravo vidurādibhiḥ / na jagrāha kṛtāntena daivena ca vimohitaḥ,हितमुक्तो ऽपि बहुशः कौरवो विदुरादिभिः / न जग्राह कृतान्तेन दैवेन च विमोहितः
+bhmj_14.97,nirbandhātkururājasya rādheyamunivartinaḥ / nihatāḥ pārthivāḥ sarve śeṣāḥ pañcaiva pāṇḍavāḥ,निर्बन्धात्कुरुराजस्य राधेयमुनिवर्तिनः / निहताः पार्थिवाः सर्वे शेषाः पञ्चैव पाण्डवाः
+bhmj_14.98,etcchrutvā muniḥ kopājjvalitānalasaṃnibhaḥ / tamūce vakramanasā te tvayaiva nipātitāḥ,एत्च्छ्रुत्वा मुनिः कोपाज्ज्वलितानलसंनिभः / तमूचे वक्रमनसा ते त्वयैव निपातिताः
+bhmj_14.99,śaktenāpi tvayā kṛṣṇa yasmātpārthahitaiṣiṇā / upekṣitaḥ kṣayo ghorastasmācchāpaṃ dadāni te,शक्तेनापि त्वया कृष्ण यस्मात्पार्थहितैषिणा / उपेक्षितः क्षयो घोरस्तस्माच्छापं ददानि ते
+bhmj_14.100,uttaṅkenetyabhihite babhāṣe kaiṭabhāntakaḥ / jānāmi tejasāṃ rāśiṃ tvāmuttaṅka taponidhim,उत्तङ्केनेत्यभिहिते बभाषे कैटभान्तकः / जानामि तेजसां र���शिं त्वामुत्तङ्क तपोनिधिम्
+bhmj_14.101,kiṃtu nārhasi kopena tīvraṃ kartuṃ tapovyayam / tamo hi duḥsahaṃ ghoraṃ krodho mṛtyuḥ śarīriṇām,किंतु नार्हसि कोपेन तीव्रं कर्तुं तपोव्ययम् / तमो हि दुःसहं घोरं क्रोधो मृत्युः शरीरिणाम्
+bhmj_14.102,nādyāpi naṣṭamoho 'si nanu nādyāpi paśyasi / kiṃ na jānāsi māṃ sarvaṃ sarvavyāpinamavyayam,नाद्यापि नष्टमोहो ऽसि ननु नाद्यापि पश्यसि / किं न जानासि मां सर्वं सर्वव्यापिनमव्ययम्
+bhmj_14.103,sarvadevamayaḥ kartā viśvātmā jagatāmaham / ityukte puṣkarākṣeṇa śāntakopo 'bravīnmuniḥ,सर्वदेवमयः कर्ता विश्वात्मा जगतामहम् / इत्युक्ते पुष्कराक्षेण शान्तकोपो ऽब्रवीन्मुनिः
+bhmj_14.104,jāne tvāṃ kiṃ tu taddivyaṃ draṣṭumicchāmi te vapuḥ / ityarthito munīndreṇa viśvāviṣkāralīlayā,जाने त्वां किं तु तद्दिव्यं द्रष्टुमिच्छामि ते वपुः / इत्यर्थितो मुनीन्द्रेण विश्वाविष्कारलीलया
+bhmj_14.105,śaktiprakāśaparipūritasaṃvidagre rekhāsphuraddruhiṇarudramahendracandram / dhāmatrayottaramanaśvaramaiśvaraṃ ta ddṛṣṭvā vapurmunivaro 'bhavadastamohaḥ,शक्तिप्रकाशपरिपूरितसंविदग्रे रेखास्फुरद्द्रुहिणरुद्रमहेन्द्रचन्द्रम् / धामत्रयोत्तरमनश्वरमैश्वरं त द्दृष्ट्वा वपुर्मुनिवरो ऽभवदस्तमोहः
+bhmj_14.106,tataḥ stotrairuttaṅkena viṣṇurbhaktyā namaskṛtaḥ / tadgirā svavapuḥ saumyaṃ tadeva punarādade,ततः स्तोत्रैरुत्तङ्केन विष्णुर्भक्त्या नमस्कृतः / तद्गिरा स्ववपुः सौम्यं तदेव पुनराददे
+bhmj_14.107,saṃnidhi te vidhāsyāmi sarvataḥ smaraṇānmune / ityuktvā taṃ samāmantrya prāyādgaruḍaketanaḥ,संनिधि ते विधास्यामि सर्वतः स्मरणान्मुने / इत्युक्त्वा तं समामन्त्र्य प्रायाद्गरुडकेतनः
+bhmj_14.108,tataḥ kadācitsa munirjalārthī marudhanvasu / carandadarśa caṇḍālaṃ dhanuṣpāṇiṃ jalapradam,ततः कदाचित्स मुनिर्जलार्थी मरुधन्वसु / चरन्ददर्श चण्डालं धनुष्पाणिं जलप्रदम्
+bhmj_14.109,gṛhāṇetyasakṛttena prārthito 'pi muniryadā / na jagrāhāśuci jalamuttaṅko 'ntardadhe tadā,गृहाणेत्यसकृत्तेन प्रार्थितो ऽपि मुनिर्यदा / न जग्राहाशुचि जलमुत्तङ्को ऽन्तर्दधे तदा
+bhmj_14.110,tataḥ sametya bhagavānsvayaṃ viṣṇustamabravīt / mune madvacasā śakraḥ sudhāṃ tvāṃ dātumāyayau,ततः समेत्य भगवान्स्वयं विष्णुस्तमब्रवीत् / मुने मद्वचसा शक्रः सुधां त्वां दातुमाययौ
+bhmj_14.111,jalado na sa cāṇḍālo mithyā śaṅkā tavābhavat / pratyākhyātaḥ sa yanmohānna tadyuktaṃ tvayā kṛtam,जलदो न स चाण्डालो मिथ्या शङ्का तवाभवत् / प्रत्याख्यातः स यन्मोहान्न तद्युक्तं त्वया कृतम्
+bhmj_14.112,adhunā madvarātte 'stu sāmṛtairjalanirjharaiḥ / pūriteyaṃ marumahī nigadyeti yayau hariḥ,अधुना मद्वरात्ते ऽस्तु सामृतैर्जलनिर्झरैः / पूरितेयं मरुमही निगद्येति ययौ हरिः
+bhmj_14.113,evaṃ mahāprabhāvo 'sāvuttaṅko yaśasāṃ nidhiḥ / durlabhaṃ darśanaṃ viṣṇoḥ sānugrahamavāptavān,एवं महाप्रभावो ऽसावुत्तङ्को यशसां निधिः / दुर्लभं दर्शनं विष्णोः सानुग्रहमवाप्तवान्
+bhmj_14.114,āsādya paramaṃ jñānaṃ yaḥ purā gurusevayā / taddakṣiṇārthī prayayau rājñaḥ pauṣasya mandiram,आसाद्य परमं ज्ञानं यः पुरा गुरुसेवया / तद्दक्षिणार्थी प्रययौ राज्ञः पौषस्य मन्दिरम्
+bhmj_14.115,kuṇḍale prāpya rucire vitīrṇe pauṣabhāryayā / hṛte ca dṛṣṭvā nāśena jīviteśarasātalam,कुण्डले प्राप्य रुचिरे वितीर्णे पौषभार्यया / हृते च दृष्ट्वा नाशेन जीवितेशरसातलम्
+bhmj_14.116,jitvā nāgānsamāsādya te purā ratnakuṇḍale / yo dadau gurubhāryāyai kṛtakṛtyo babhūva ca,जित्वा नागान्समासाद्य ते पुरा रत्नकुण्डले / यो ददौ गुरुभार्यायै कृतकृत्यो बभूव च
+bhmj_14.117,***** uttaṅkaviśvarūpadarśanam || 3 || ***** yāte dvāravatīṃ kṛṣṇe yādavānandadāyini / yudhiṣṭhiraḥ sahāmātyo yajñakāryamacintayat,***** उत्तङ्कविश्वरूपदर्शनम् ॥ ३ ॥ ***** याते द्वारवतीं कृष्णे यादवानन्ददायिनि / युधिष्ठिरः सहामात्यो यज्ञकार्यमचिन्तयत्
+bhmj_14.118,sa gatvā sānujaḥ śailaṃ śrīkaṇṭhadayitaṃ śanaiḥ / ārādhya tapasā rudraṃ devadevaṃ pinākinam,स गत्वा सानुजः शैलं श्रीकण्ठदयितं शनैः / आराध्य तपसा रुद्रं देवदेवं पिनाकिनम्
+bhmj_14.119,upahāreṇa vidhinā muhūrte śubhaśaṃsini / abhyarcya guhyakādhīśaṃ maṇibhadraṃ ca sānugam,उपहारेण विधिना मुहूर्ते शुभशंसिनि / अभ्यर्च्य गुह्यकाधीशं मणिभद्रं च सानुगम्
+bhmj_14.120,munibhistarpite vahnau dhaumyena ca purodhasā / lebhe pāṇaḍusutaḥ śrīmānmaruttanihitaṃ nidhim,मुनिभिस्तर्पिते वह्नौ धौम्येन च पुरोधसा / लेभे पाणडुसुतः श्रीमान्मरुत्तनिहितं निधिम्
+bhmj_14.121,pṛthupramāṇarūpāṇi bhāsvanti vividhāni ca / hemabhāṇḍasahasrāṇi ratnabhāraśatāni ca,पृथुप्रमाणरूपाणि भास्वन्ति विविधानि च / हेमभाण्डसहस्राणि रत्नभारशतानि च
+bhmj_14.122,uṣṭrāṇāṃ śakaṭānāṃ ca hayānāṃ kariṇāṃ tathā / daśalakṣāṇi tadvittamanayaddhastināpuram,उष्ट्राणां शकटानां च हयानां करिणां तथा / दशलक्षाणि तद्वित्तमनयद्धस्तिनापुरम्
+bhmj_14.123,mahiṣāṇāṃ svarāṇāṃ ca puruṣāṇāṃ gavāṃ tathā / na babhūva tadā saṃkhyā vahatāṃ bhūri kāñcanam,महिषाणां स्वराणां च पुरुषाणां गवां तथा / न बभूव तदा संख्या वहतां भूरि काञ्चनम्
+bhmj_14.124,akṣayyaṃ kośamādāya prāpte 'tha svapuraṃ nṛpe / sahito vṛṣṇibhiḥ sarvairāyayau madhusūdanaḥ,अक्षय्यं कोशमादाय प्राप्ते ऽथ स्वपुरं नृपे / सहितो वृष्णिभिः सर्वैराययौ मधुसूदनः
+bhmj_14.125,etasminneva samaye saubhadramahiṣī sutam / droṇaputrāstranirdagdhamasūta gatajīvitam,एतस्मिन्नेव समये सौभद्रमहिषी सुतम् / द्रोणपुत्रास्त्रनिर्दग्धमसूत गतजीवितम्
+bhmj_14.126,uttarāyāḥ suto jātaḥ strīṇāmityutsavasvanaḥ / vyasurvyasuścetyabhavatsa eva rodanadhvaniḥ,उत्तरायाः सुतो जातः स्त्रीणामित्युत्सवस्वनः / व्यसुर्व्यसुश्चेत्यभवत्स एव रोदनध्वनिः
+bhmj_14.127,bālapravālakalikākomalāvayave śiśau / jāte nirjīvite śokānmumoha jananījanaḥ,बालप्रवालकलिकाकोमलावयवे शिशौ / जाते निर्जीविते शोकान्मुमोह जननीजनः
+bhmj_14.128,tataḥ kuntī subhadrā ca sametya karuṇānidhim / bāṣpasaṃdigdhayā vācā rukmiṇīpatimūcatuḥ,ततः कुन्ती सुभद्रा च समेत्य करुणानिधिम् / बाष्पसंदिग्धया वाचा रुक्मिणीपतिमूचतुः
+bhmj_14.129,svasreyasya yaśomūrterabhimanyoḥ priyasya te / bālasya bālastanayo jāto 'dya gatajīvanaḥ,स्वस्रेयस्य यशोमूर्तेरभिमन्योः प्रियस्य ते / बालस्य बालस्तनयो जातो ऽद्य गतजीवनः
+bhmj_14.130,karuṇārdre niśamyaitadbhagavānbhūtabhāvanaḥ / viveśa sūtikāveśma śauriḥ kalaśabhūṣitam,करुणार्द्रे निशम्यैतद्भगवान्भूतभावनः / विवेश सूतिकावेश्म शौरिः कलशभूषितम्
+bhmj_14.131,ratnadīptāṃśukapiśaṃ dīptauṣadhiśatācitam / mantrairbhiṣagbhiḥ śikhinā śastrairastraiśca rakṣitam,रत्नदीप्तांशुकपिशं दीप्तौषधिशताचितम् / मन्त्रैर्भिषग्भिः शिखिना शस्त्रैरस्त्रैश्च रक्षितम्
+bhmj_14.132,athottarā prāpya saṃjñāṃ śītavāribhirukṣitā / tamaṅke śiśumādāya vilalāpa hareḥ puraḥ,अथोत्तरा प्राप्य संज्ञां शीतवारिभिरुक्षिता / तमङ्के शिशुमादाय विललाप हरेः पुरः
+bhmj_14.133,tato jaladagambhīraghoṣaḥ śaurirabhāṣata / dṛśā pīyūṣavarṣiṇyā vilokya śanakaiḥ śiśum,ततो जलदगम्भीरघोषः शौरिरभाषत / दृशा पीयूषवर्षिण्या विलोक्य शनकैः शिशुम्
+bhmj_14.134,satyāddvijebhyo dharmācca yathā nānyatpriyaṃ mama / tena satyena bālo 'yamastramukto 'dya jīvatu,सत्याद्द्विजेभ्यो धर्माच्च यथा नान्यत्प्रियं मम / तेन सत्येन बालो ऽयमस्त्रमुक्तो ऽद्य जीवतु
+bhmj_14.135,mādhavenetyabhihite labdhajīvaḥ sa bālakaḥ / sūryāṃśubhiriva spṛṣṭo babhūvāmbujakorakaḥ,माधवेनेत्यभिहिते लब्धजीवः स बालकः / सूर्यांशुभिरिव स्पृष्टो बभूवाम्बुजकोरकः
+bhmj_14.136,tataḥ pravṛtte vipule sahasā nagarotsave / nabhaścarāṇāmapyāsītyasādhu sādhviti niḥsvanaḥ,ततः प्रवृत्ते विपुले सहसा नगरोत्सवे / नभश्चराणामप्यासीत्यसाधु साध्विति निःस्वनः
+bhmj_14.137,parikṣīṇe kurulaye yasmājjāto 'yamarbhakaḥ / tasmātparīkṣinnāmnāstu jagādetyatha keśavaḥ,परिक्षीणे कुरुलये यस्माज्जातो ऽयमर्भकः / तस्मात्परीक्षिन्नाम्नास्तु जगादेत्यथ केशवः
+bhmj_14.138,***** pirakṣijjanma || 4 || ***** vyāsājñayā tato rājño yajñayogyo mahādhanaḥ / prāvartatoruratnāḍhyaḥ saṃbhāro bahukautukaḥ,***** पिरक्षिज्जन्म ॥ ४ ॥ ***** व्यासाज्ञया ततो राज्ञो यज्ञयोग्यो महाधनः / प्रावर्ततोरुरत्नाढ्यः संभारो बहुकौतुकः
+bhmj_14.139,athotsṛjya vidhānena kṛṣṇaśāraṃ turaṅgamam / rakṣitaṃ pāṇḍuputreṇa svayaṃ gāṇḍīvadhanvanā,अथोत्सृज्य विधानेन कृष्णशारं तुरङ्गमम् / रक्षितं पाण्डुपुत्रेण स्वयं गाण्डीवधन्वना
+bhmj_14.140,babhūva caitraśuklānte dīkṣito dharmanandanaḥ / hemamālādharo daṇḍī muṇḍaḥ kṛṣṇājināvṛtaḥ,बभूव चैत्रशुक्लान्ते दीक्षितो धर्मनन्दनः / हेममालाधरो दण्डी मुण्डः कृष्णाजिनावृतः
+bhmj_14.141,tatastrigartaviṣayaṃ prāpte yajñaturaṅgame / rājaputrairabhūdyuddhaṃ tumulaṃ savyasācinaḥ,ततस्त्रिगर्तविषयं प्राप्ते यज्ञतुरङ्गमे / राजपुत्रैरभूद्युद्धं तुमुलं सव्यसाचिनः
+bhmj_14.142,yudhiṣṭhirājñā tasyābhūnna hantavyā nṛpā iti / tāṃ smarannāvadhīdbhūpānsa vijigye tu kevalam,युधिष्ठिराज्ञा तस्याभून्न हन्तव्या नृपा इति / तां स्मरन्नावधीद्भूपान्स विजिग्ये तु केवलम्
+bhmj_14.143,prāgjyotiṣeśvaraṃ vīraṃ bhagadattātmajaṃ yudhi / tribhirdinairvajradattaṃ jitvā kuñjarayodhinm,प्राग्ज्योतिषेश्वरं व��रं भगदत्तात्मजं युधि / त्रिभिर्दिनैर्वज्रदत्तं जित्वा कुञ्जरयोधिन्म्
+bhmj_14.144,saindhavairakarodyuddhaṃ suciraṃ krūrayodhibhiḥ / pādacārī raṇe pārtho rathakuñjaravartibhiḥ,सैन्धवैरकरोद्युद्धं सुचिरं क्रूरयोधिभिः / पादचारी रणे पार्थो रथकुञ्जरवर्तिभिः
+bhmj_14.145,pautraṃ jayadrathasyātha śiśumādāya duḥśalā / savyasācinamāsādya babhāṣe sāśrulocanā,पौत्रं जयद्रथस्याथ शिशुमादाय दुःशला / सव्यसाचिनमासाद्य बभाषे साश्रुलोचना
+bhmj_14.146,bhrātastvayi samāyāte tvannāmaiva niśamya me / putro jāyadrathiryātaḥ pañcatāṃ sphaṭitāśayaḥ,भ्रातस्त्वयि समायाते त्वन्नामैव निशम्य मे / पुत्रो जायद्रथिर्यातः पञ्चतां स्फटिताशयः
+bhmj_14.147,tatsuto mama pautro 'yaṃ svasrayatanayastava / rakṣyaḥ sarvātmanetyuktvā ruroda dhṛtarāṣṭrajā,तत्सुतो मम पौत्रो ऽयं स्वस्रयतनयस्तव / रक्ष्यः सर्वात्मनेत्युक्त्वा रुरोद धृतराष्ट्रजा
+bhmj_14.148,viṣaṇṇāstāṃ samāśvāsya pārtho bāṣpārdralocanaḥ / nindannijāṃ kṣattrajātiṃ jagāma turagānugaḥ,विषण्णास्तां समाश्वास्य पार्थो बाष्पार्द्रलोचनः / निन्दन्निजां क्षत्त्रजातिं जगाम तुरगानुगः
+bhmj_14.149,śvetāśvamaśvagoptāraṃ maṇipūrapuraṃ tataḥ / prāptaṃ pratyudyayau rājā tatputro babhruvāhanaḥ,श्वेताश्वमश्वगोप्तारं मणिपूरपुरं ततः / प्राप्तं प्रत्युद्ययौ राजा तत्पुत्रो बभ्रुवाहनः
+bhmj_14.150,pūjāmādāya tanayaṃ namraṃ dṛṣṭvā puraḥ sthitam / yuddhārthī śakratanayo nābhyanandatkṛtāñjalim,पूजामादाय तनयं नम्रं दृष्ट्वा पुरः स्थितम् / युद्धार्थी शक्रतनयो नाभ्यनन्दत्कृताञ्जलिम्
+bhmj_14.151,dṛṣṭvā māṃ sāyudhaṃ prāptaṃ sāmnā pratyudyato 'si kim / dhiktvāmakṣattriyaṃ bhīrumityūce taṃ dhanaṃjayaḥ,दृष्ट्वा मां सायुधं प्राप्तं साम्ना प्रत्युद्यतो ऽसि किम् / धिक्त्वामक्षत्त्रियं भीरुमित्यूचे तं धनंजयः
+bhmj_14.152,atrāntare mahīṃ bhittvā samutthāyoragāṅganā / bhartuḥ pāṇḍusutasyāgre babhāṣe babhruvāhanam,अत्रान्तरे महीं भित्त्वा समुत्थायोरगाङ्गना / भर्तुः पाण्डुसुतस्याग्रे बभाषे बभ्रुवाहनम्
+bhmj_14.153,yuddhena tuṣyati pitā tavāyaṃ subhaṭapriyaḥ / vīrasaṃtānasaphalā śauryaśrīrabhimāninām,युद्धेन तुष्यति पिता तवायं सुभटप्रियः / वीरसंतानसफला शौर्यश्रीरभिमानिनाम्
+bhmj_14.154,ityuktaḥ sa tayā dhanvī rathaṃ hemaharidhvajam / āruhyāmuktakavacaḥ pitaraṃ yoddhumāyayau,इत्युक्तः स तया धन्वी रथं हेमहरिध्वजम् / आरुह्यामुक्तकवचः पितरं योद्धुमाययौ
+bhmj_14.155,tataḥ śaraśatairviddhastena śrānto dhanaṃjayaḥ / ānandanirbharastasya praśaśaṃsa parākramam,ततः शरशतैर्विद्धस्तेन श्रान्तो धनंजयः / आनन्दनिर्भरस्तस्य प्रशशंस पराक्रमम्
+bhmj_14.156,gāṇḍīvadhanvanā muktānnārācānvajragauravān / aprāptāneva ciccheda śaraiścitrāṅgadāsutaḥ,गाण्डीवधन्वना मुक्तान्नाराचान्वज्रगौरवान् / अप्राप्तानेव चिच्छेद शरैश्चित्राङ्गदासुतः
+bhmj_14.157,athonmamātha putrasya syandanaṃ śakranandanaḥ / hemapattralatācitramudyānamiva mārutaḥ,अथोन्ममाथ पुत्रस्य स्यन्दनं शक्रनन्दनः / हेमपत्त्रलताचि���्रमुद्यानमिव मारुतः
+bhmj_14.158,vilokya virathaṃ putraṃ yudhyamānamasaṃbhramam / mandaprayatnaśithilānprāhiṇodvijayaḥ śarān,विलोक्य विरथं पुत्रं युध्यमानमसंभ्रमम् / मन्दप्रयत्नशिथिलान्प्राहिणोद्विजयः शरान्
+bhmj_14.159,atha tīkṣṇena hṛdaye pattriṇā babhruvāhanaḥ / vajreṇevācalabhidā jaghāna śvetavāhanam,अथ तीक्ष्णेन हृदये पत्त्रिणा बभ्रुवाहनः / वज्रेणेवाचलभिदा जघान श्वेतवाहनम्
+bhmj_14.160,avadhye sarvabhūtānāṃ putreṇa nihater'june / nādo babhūva gagane hā heti tridivaukasām,अवध्ये सर्वभूतानां पुत्रेण निहतेर्ऽजुने / नादो बभूव गगने हा हेति त्रिदिवौकसाम्
+bhmj_14.161,pitaraṃ patitaṃ dṛṣṭvā śakraketumiva kṣitau / mumoha nindannātmānaṃ tyaktacāpor'junātmajaḥ,पितरं पतितं दृष्ट्वा शक्रकेतुमिव क्षितौ / मुमोह निन्दन्नात्मानं त्यक्तचापोर्ऽजुनात्मजः
+bhmj_14.162,atha citrāṅgadābhyetya putreṇa nihataṃ patim / vilokya śokasaṃpannā vilalāpa sumadhyamā,अथ चित्राङ्गदाभ्येत्य पुत्रेण निहतं पतिम् / विलोक्य शोकसंपन्ना विललाप सुमध्यमा
+bhmj_14.163,aho bata cirādetya jāyāyā mama mandiram / āryaputra tvayātithyaṃ prāptaṃ putrādbalīyasaḥ,अहो बत चिरादेत्य जायाया मम मन्दिरम् / आर्यपुत्र त्वयातिथ्यं प्राप्तं पुत्राद्बलीयसः
+bhmj_14.164,aho nu hatabhāgyāhaṃ ciraviproṣitaṃ patim / tvāṃ prāptaṃ nayanānandaṃ paśyāmi nihataṃ kṣitau,अहो नु हतभाग्याहं चिरविप्रोषितं पतिम् / त्वां प्राप्तं नयनानन्दं पश्यामि निहतं क्षितौ
+bhmj_14.165,ityuktvā gāḍhamāliṅgya sā patiṃ bāṣpagadgadā / ulūpī nāgatanayā bhuvi citrāṅgadāpatat,इत्युक्त्वा गाढमालिङ्ग्य सा पतिं बाष्पगद्गदा / उलूपी नागतनया भुवि चित्राङ्गदापतत्
+bhmj_14.166,labdhasaṃjño 'tha śokārtaḥ pralapanbabhruvāhanaḥ / śarīratyāganiyamaṃ cakre kilbiṣakūṇitaḥ,लब्धसंज्ञो ऽथ शोकार्तः प्रलपन्बभ्रुवाहनः / शरीरत्यागनियमं चक्रे किल्बिषकूणितः
+bhmj_14.167,tataḥ pradadhyau manasā nāgī saṃjīvanaṃ maṇim / sa ca dhyātastayā satyā nāgalokātsamāyayau,ततः प्रदध्यौ मनसा नागी संजीवनं मणिम् / स च ध्यातस्तया सत्या नागलोकात्समाययौ
+bhmj_14.168,spṛṣṭo 'tha hṛdaye tena jīvitaṃ prāpya phalguṇaḥ / citrāṅgadā ca sahasā śokaṃ tyaktvā hriyaṃ yayau,स्पृष्टो ऽथ हृदये तेन जीवितं प्राप्य फल्गुणः / चित्राङ्गदा च सहसा शोकं त्यक्त्वा ह्रियं ययौ
+bhmj_14.169,tato nivedya vṛttāntaṃ jagāda bhujagātmajā / ulūpī dhairyaladhiṃ suptotthicamivārjunam,ततो निवेद्य वृत्तान्तं जगाद भुजगात्मजा / उलूपी धैर्यलधिं सुप्तोत्थिचमिवार्जुनम्
+bhmj_14.170,śāpo bhīṣmavadhādeṣa dattaste vasubhiḥ purā / ko 'nyathā tvāṃ raṇe śakto jetuṃ nirjitadhūrjaṭim,शापो भीष्मवधादेष दत्तस्ते वसुभिः पुरा / को ऽन्यथा त्वां रणे शक्तो जेतुं निर्जितधूर्जटिम्
+bhmj_14.171,matpitā mayi vātsalyācchāpitā vasavaśca te / ūcustvacchāpanirvāṇaṃ ratnametanmahāprabham,मत्पिता मयि वात्सल्याच्छापिता वसवश्च ते / ऊचुस्त्वच्छापनिर्वाणं रत्नमेतन्महाप्रभम्
+bhmj_14.172,śrutvaitadvismitaḥ pārtho nāgīṃ citrāṅgadāṃ tathā / parisāntvya śanaiḥ pūjāṃ jagrāha tanayārpitām,श्रुत्वैतद्विस्मितः पार्थो ���ागीं चित्राङ्गदां तथा / परिसान्त्व्य शनैः पूजां जग्राह तनयार्पिताम्
+bhmj_14.173,tatastaṃ dayitaṃ vīraḥ putramāmantrya pāṇḍavaḥ / hayānusārī babhrāma vasudhāmabdhimekhalām,ततस्तं दयितं वीरः पुत्रमामन्त्र्य पाण्डवः / हयानुसारी बभ्राम वसुधामब्धिमेखलाम्
+bhmj_14.174,sa jitvā magadhādhīśaṃ jarāsaṃdhātmajātmajam / vaṅgānpuṇḍrānkirātāṃśca dākṣiṇātyānsamāgadhān,स जित्वा मगधाधीशं जरासंधात्मजात्मजम् / वङ्गान्पुण्ड्रान्किरातांश्च दाक्षिणात्यान्समागधान्
+bhmj_14.175,gāndhārānsaubalasutānrājaputrānprahāriṇaḥ / āgantavyaṃ makhe rājñaḥ sarvairityādideśa tān,गान्धारान्सौबलसुतान्राजपुत्रान्प्रहारिणः / आगन्तव्यं मखे राज्ञः सर्वैरित्यादिदेश तान्
+bhmj_14.176,tataḥ pratinivṛttena turagena sahārjunaḥ / viveśa pūjitaḥ pauraurvijayī hastināpuram,ततः प्रतिनिवृत्तेन तुरगेन सहार्जुनः / विवेश पूजितः पौरौर्विजयी हस्तिनापुरम्
+bhmj_14.177,***** hayotsargaḥ || 5 || ***** tataḥ pravṛtte vidhivadyajñe kanakavarṣiṇaḥ / rājño munijanākīrṇe prāpteṣvakhilarājasu,***** हयोत्सर्गः ॥ ५ ॥ ***** ततः प्रवृत्ते विधिवद्यज्ञे कनकवर्षिणः / राज्ञो मुनिजनाकीर्णे प्राप्तेष्वखिलराजसु
+bhmj_14.178,jananyā saha bhūpāle saṃprāpte babhruvāhane / sādaraṃ phalguṇaprītyā pūjite pāṇḍunandanaiḥ,जनन्या सह भूपाले संप्राप्ते बभ्रुवाहने / सादरं फल्गुणप्रीत्या पूजिते पाण्डुनन्दनैः
+bhmj_14.179,niḥśeṣakalmaṣaploṣadivyadīkṣākṛtakṣaṇaḥ / kriyāmahīnāṃ vidadhe svayaṃ satyavatīsutaḥ,निःशेषकल्मषप्लोषदिव्यदीक्षाकृतक्षणः / क्रियामहीनां विदधे स्वयं सत्यवतीसुतः
+bhmj_14.180,haimaṃ tatrābhavatsarvamiṣṭakācayanādikam / yūpabhāṇḍaghanasthālīparyaṅkagṛhatoraṇam,हैमं तत्राभवत्सर्वमिष्टकाचयनादिकम् / यूपभाण्डघनस्थालीपर्यङ्कगृहतोरणम्
+bhmj_14.181,devarṣisiddhagandharvakiṃnarā maṅgalaṃ jaguḥ / karmāntareṣu yajñasya nanṛtuścāpsarogaṇāḥ,देवर्षिसिद्धगन्धर्वकिंनरा मङ्गलं जगुः / कर्मान्तरेषु यज्ञस्य ननृतुश्चाप्सरोगणाः
+bhmj_14.182,śamite paśusaṅghe ca turagaṃ brāhmaṇottamāḥ / ālabhanta yathāśāstramupasaṃrodhya pārṣatīm,शमिते पशुसङ्घे च तुरगं ब्राह्मणोत्तमाः / आलभन्त यथाशास्त्रमुपसंरोध्य पार्षतीम्
+bhmj_14.183,tataste yājakāstatra vapāmuddhṛtya vājinaḥ / śrapayitvā śubhaṃ dhūmaṃ pāṇḍavebhyo nyavedayan,ततस्ते याजकास्तत्र वपामुद्धृत्य वाजिनः / श्रपयित्वा शुभं धूमं पाण्डवेभ्यो न्यवेदयन्
+bhmj_14.184,tataḥ pūrṇe na vidhinā vyāsāya pṛthivīpatiḥ / catuḥsamudrarasanāṃ pṛthivīṃ dakṣiṇāṃ dadhau,ततः पूर्णे न विधिना व्यासाय पृथिवीपतिः / चतुःसमुद्ररसनां पृथिवीं दक्षिणां दधौ
+bhmj_14.185,dattvātha hemakoṭīnāṃ koṭiṃ tadvacasā nṛpaḥ / brāhmaṇebhyaḥ punaḥ kṣoṇīṃ jagrāha muninārpitām,दत्त्वाथ हेमकोटीनां कोटिं तद्वचसा नृपः / ब्राह्मणेभ्यः पुनः क्षोणीं जग्राह मुनिनार्पिताम्
+bhmj_14.186,pūjayitvā narendreṇa mānārheṣvatha rājasu / visṛṣṭeṣvabhavatko 'pi brahmasaṅghamahotsavaḥ,पूजयित्वा नरेन्द्रेण मानार्हेष्वथ राजसु / विसृष्टेष्वभवत्को ऽपि ब्रह्मसङ्घमहोत्सवः
+bhmj_14.187,babhūvustatra vāhinyo madhunaḥ kṣīrasarpiṣām / babhuśca kulaśailābhā bhakṣyā modakarāśayaḥ,बभूवुस्तत्र वाहिन्यो मधुनः क्षीरसर्पिषाम् / बभुश्च कुलशैलाभा भक्ष्या मोदकराशयः
+bhmj_14.188,dvijebhyo dīyamāneṣu hemaratneṣu bhūbhujā / śakrāyudhairiva vyāptā diśo daśa cakāśire,द्विजेभ्यो दीयमानेषु हेमरत्नेषु भूभुजा / शक्रायुधैरिव व्याप्ता दिशो दश चकाशिरे
+bhmj_14.189,dhṛtarāṣṭraḥ saviduraḥ sañjayaḥ subalātmajāḥ / tasthurdaivatavattatra pūjyamānā mahībhujā,धृतराष्ट्रः सविदुरः सञ्जयः सुबलात्मजाः / तस्थुर्दैवतवत्तत्र पूज्यमाना महीभुजा
+bhmj_14.190,***** yajñaḥ || 6 || ***** atrāntare hemacitrapārśvo bilamukhodgataḥ / nakulo laghusaṃcāro yajñabhūmimupāyayau,***** यज्ञः ॥ ६ ॥ ***** अत्रान्तरे हेमचित्रपार्श्वो बिलमुखोद्गतः / नकुलो लघुसंचारो यज्ञभूमिमुपाययौ
+bhmj_14.191,sa manuṣyagirā prāha janayañjanakautukam / aho nu saktṛprasthena na tulyo 'yaṃ mahāmakhaḥ,स मनुष्यगिरा प्राह जनयञ्जनकौतुकम् / अहो नु सक्तृप्रस्थेन न तुल्यो ऽयं महामखः
+bhmj_14.192,nūnaṃ dānakaṇaḥ śuddhaḥ kṛśo 'pi prathate nṛṇām / nūnaṃ bahudraviṇatā mithyaivotsavaḍambaraḥ,नूनं दानकणः शुद्धः कृशो ऽपि प्रथते नृणाम् / नूनं बहुद्रविणता मिथ्यैवोत्सवडम्बरः
+bhmj_14.193,iti bruvāṇaḥ pṛṣṭo 'sau viprairvismayanirbharaiḥ / uvāca sraktuprasthasya māhātmyaṃ śrūyatāṃ dvijāḥ,इति ब्रुवाणः पृष्टो ऽसौ विप्रैर्विस्मयनिर्भरैः / उवाच स्रक्तुप्रस्थस्य माहात्म्यं श्रूयतां द्विजाः
+bhmj_14.194,śilocchavṛttirabhavatkurukṣetre purā dvijaḥ / viśuddhasattvadraviṇaḥ kṛśo bahukuṭumbakaḥ,शिलोच्छवृत्तिरभवत्कुरुक्षेत्रे पुरा द्विजः / विशुद्धसत्त्वद्रविणः कृशो बहुकुटुम्बकः
+bhmj_14.195,ghore kadāciddurbhikṣe kṣīṇavṛttiścireṇa saḥ / kṛcchrātkṣetraśataṃ bhrāntvā saktuprasthamavāptavān,घोरे कदाचिद्दुर्भिक्षे क्षीणवृत्तिश्चिरेण सः / कृच्छ्रात्क्षेत्रशतं भ्रान्त्वा सक्तुप्रस्थमवाप्तवान्
+bhmj_14.196,baiśvadevena vidhinā sa kṛtvāvaśyakaṃ gṛhe / kalatrasahito bhoktuṃ prasthito 'paśyadarthinam,बैश्वदेवेन विधिना स कृत्वावश्यकं गृहे / कलत्रसहितो भोक्तुं प्रस्थितो ऽपश्यदर्थिनम्
+bhmj_14.197,kṣutparītaḥ kṣudhākrāntaṃ sa taṃ dṛṣṭvātithiṃ dvijaḥ / dadau svamaśanaṃ tasmai saṃtoṣaviṣadāśayaḥ,क्षुत्परीतः क्षुधाक्रान्तं स तं दृष्ट्वातिथिं द्विजः / ददौ स्वमशनं तस्मै संतोषविषदाशयः
+bhmj_14.198,tadbhuktvā nābhavattasya kṣunnavṛttiryadārthinaḥ / tadbhāryā tatsutaścāsmai tatsnuṣā ca dadau tadā,तद्भुक्त्वा नाभवत्तस्य क्षुन्नवृत्तिर्यदार्थिनः / तद्भार्या तत्सुतश्चास्मै तत्स्नुषा च ददौ तदा
+bhmj_14.199,sarveṣāṃ bhojanenātha tṛptaḥ so 'tithirabravīt / dharmastuṣṭo 'smi sattvena mahatī siddhirastu vaḥ,सर्वेषां भोजनेनाथ तृप्तः सो ऽतिथिरब्रवीत् / धर्मस्तुष्टो ऽस्मि सत्त्वेन महती सिद्धिरस्तु वः
+bhmj_14.200,ityuktvāntarhite tasminvimānaistaraṇiprabhaiḥ / saśarīrā divaṃ prāpuḥ sarve te ślāghyavṛttayaḥ,इत्युक्त्वान्तर्हिते तस्मिन्विमानैस्तरणिप्रभैः / सशरीरा दिवं प्रापुः सर्वे ते श्लाघ्यवृत्तयः
+bhmj_14.201,athāhaṃ saktugandhena samāhūto bilāśrayaḥ / tāmucchiṣṭabhuvaṃ prāpto bhuktavānyatra so 'tithiḥ,अथाहं सक्तुगन्धेन समाहूतो बिलाश्रयः / तामुच्छिष्टभुवं प्राप्तो भुक्तवान्यत्र सो ऽतिथिः
+bhmj_14.202,tatpātrasalilaspṛṣṭamekaṃ pārśvamidaṃ mama / luṭhitaṃ hemaruciraṃ jātaṃ puṇyairivāplutam,तत्पात्रसलिलस्पृष्टमेकं पार्श्वमिदं मम / लुठितं हेमरुचिरं जातं पुण्यैरिवाप्लुतम्
+bhmj_14.203,dvitīyapārśvacintā me kathaṃ haimaṃ bhavediti / babhūva suciraṃ tasmātprāpto 'haṃ vasudhādhipam,द्वितीयपार्श्वचिन्ता मे कथं हैमं भवेदिति / बभूव सुचिरं तस्मात्प्राप्तो ऽहं वसुधाधिपम्
+bhmj_14.204,dvijalakṣasahasrāṇāmiha bhojanabhūmiṣu / bhrāntasyāpi na saṃjātaḥ ko 'pi kānto lavastanau,द्विजलक्षसहस्राणामिह भोजनभूमिषु / भ्रान्तस्यापि न संजातः को ऽपि कान्तो लवस्तनौ
+bhmj_14.205,tasmānna saktuprasthasya samatāmarhati kratuḥ / ityuktvā nakulaḥ prāyāccitrakāntiradarśanam,तस्मान्न सक्तुप्रस्थस्य समतामर्हति क्रतुः / इत्युक्त्वा नकुलः प्रायाच्चित्रकान्तिरदर्शनम्
+bhmj_14.206,evaṃ yajñasahasrebhyaḥ śreyasī bhāvaśuddhatā / manasaḥ kila vaimalyaṃ paraṃ brahma pracakṣate,एवं यज्ञसहस्रेभ्यः श्रेयसी भावशुद्धता / मनसः किल वैमल्यं परं ब्रह्म प्रचक्षते
+bhmj_14.207,agastyasya purā satre viprā dvādaśavārṣike / śaśaṃsurbhāvinīṃ ghorāmanāvṛṣṭiṃ parasparam,अगस्त्यस्य पुरा सत्रे विप्रा द्वादशवार्षिके / शशंसुर्भाविनीं घोरामनावृष्टिं परस्परम्
+bhmj_14.208,tato 'gastyaḥ parityajya dravyayajñaṃ mahāmatiḥ / cakāra stabdhamanasā dhyānayajñaṃ taponidhiḥ,ततो ऽगस्त्यः परित्यज्य द्रव्ययज्ञं महामतिः / चकार स्तब्धमनसा ध्यानयज्ञं तपोनिधिः
+bhmj_14.209,sa eva vasusaṃpannaḥ sarvavitkṛtasaṃnidhiḥ / kraturbabhūva yenendro vavarṣānandanirbharaḥ,स एव वसुसंपन्नः सर्ववित्कृतसंनिधिः / क्रतुर्बभूव येनेन्द्रो ववर्षानन्दनिर्भरः
+bhmj_14.210,śreyānsattvaviśuddhasya pāṇḍavasyābhavatkratuḥ / kiṃ tu svakāryānnakulastatra cakre vimānanām,श्रेयान्सत्त्वविशुद्धस्य पाण्डवस्याभवत्क्रतुः / किं तु स्वकार्यान्नकुलस्तत्र चक्रे विमाननाम्
+bhmj_14.211,jijñāsurjamadagniṃ prāksvayaṃ krodhaḥ śvavigrahaḥ / pasparśa jihvayā śrāddhe dhṛtaṃ hi piṭhire payaḥ,जिज्ञासुर्जमदग्निं प्राक्स्वयं क्रोधः श्वविग्रहः / पस्पर्श जिह्वया श्राद्धे धृतं हि पिठिरे पयः
+bhmj_14.212,krodho 'yamiti vijñāya munistaṃ jñānalocanaḥ / na śaśāpa tato bhītaḥ krodhaḥ kampākulo 'bhavat,क्रोधो ऽयमिति विज्ञाय मुनिस्तं ज्ञानलोचनः / न शशाप ततो भीतः क्रोधः कम्पाकुलो ऽभवत्
+bhmj_14.213,tataste pitaraḥ kruddhā yeṣāṃ śrāddhe dhṛtaṃ payaḥ / aśapansuciraṃ yena krodho nakulatāṃ yayau,ततस्ते पितरः क्रुद्धा येषां श्राद्धे धृतं पयः / अशपन्सुचिरं येन क्रोधो नकुलतां ययौ
+bhmj_14.214,avamānakathāṃ kṛtvā svayaṃ yaudhiṣṭhire kratau / śāpakṣayaṃ prāpsyasīti tairevāsya kṛto 'vadhiḥ,अवमानकथां कृत्वा स्वयं यौधिष्ठिरे क्रतौ / शापक्षयं प्राप्स्यसीति तैरेवास्य कृतो ऽवधिः
+bhmj_14.215,***** nakulopākhyānam || 7 || ***** iti sakalanarendrairvandyamānasya rājño dvijajanaparipuṣṭaḥ sattvapuṣpaprakāraḥ / śubhaphalanicayādyo yajñasaṃbhāramūlaścaritatarurudāraḥ satyaśākho rarāja,***** नकुलोपाख्यानम् ॥ ७ ॥ ***** इति सकलनरेन्द्रैर्वन्द्यमानस्य राज्ञो द्विजजनपरिपुष्टः सत्त्वपुष्पप्रकारः / शुभफलनिचयाद्यो यज्ञसंभारमूलश्चरिततरुरुदारः सत्यशाखो रराज
+bhmj_15.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāmāśvamedhikaṃ parva āśramavāsikaṃ parvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यामाश्वमेधिकं पर्व आश्रमवासिकं पर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_15.2,ekacchatrāṃ mahīṃ rājñi praśāsati yudhiṣṭhire / nāśrūyatārtijaḥ śabdo na cādṛśyata yācakaḥ,एकच्छत्रां महीं राज्ञि प्रशासति युधिष्ठिरे / नाश्रूयतार्तिजः शब्दो न चादृश्यत याचकः
+bhmj_15.3,yaśasā dharmavīrasya tasya vyāpte jagattraye / rāghavādikathābandheṣvabhūnmandācaro janaḥ,यशसा धर्मवीरस्य तस्य व्याप्ते जगत्त्रये / राघवादिकथाबन्धेष्वभून्मन्दाचरो जनः
+bhmj_15.4,dhṛtarāṣṭraḥ saviduro gāndhārī ca pativratā / satataṃ daivataṃ tasya babhūvuḥ pratimāṃ vinā,धृतराष्ट्रः सविदुरो गान्धारी च पतिव्रता / सततं दैवतं तस्य बभूवुः प्रतिमां विना
+bhmj_15.5,rāja(jñaḥ) ṣaḍrasavaicitryaveśavāravidhāyinaḥ / bhojane dhṛtarāṣṭrasya sa sūdānsvayamaikṣata,राज(ज्ञः) षड्रसवैचित्र्यवेशवारविधायिनः / भोजने धृतराष्ट्रस्य स सूदान्स्वयमैक्षत
+bhmj_15.6,tacchāsanānnāpriyāṇi kuruvṛddhasya pāṇḍavāḥ / aślīlaṃ dadataḥ sarve prativādaṃ pracakrire,तच्छासनान्नाप्रियाणि कुरुवृद्धस्य पाण्डवाः / अश्लीलं ददतः सर्वे प्रतिवादं प्रचक्रिरे
+bhmj_15.7,rājārhaṃ bhojanaṃ bhuṅkte sarvamevāmbikāsutaḥ / iti viśrāvya gūḍhaṃ tu so 'bhavatphalabhojanaḥ,राजार्हं भोजनं भुङ्क्ते सर्वमेवाम्बिकासुतः / इति विश्राव्य गूढं तु सो ऽभवत्फलभोजनः
+bhmj_15.8,aho vratavatastasya jāpinaḥ kṣitiśāyinaḥ / jāyāsakhasya vairāgyaṃ bubudhe na yudhiṣṭhiraḥ,अहो व्रतवतस्तस्य जापिनः क्षितिशायिनः / जायासखस्य वैराग्यं बुबुधे न युधिष्ठिरः
+bhmj_15.9,evaṃ nivasatāṃ teṣāṃ mithaḥ praṇayaśālinām / kāle pravāhini yayuḥ samaḥ pañcādhikā daśa,एवं निवसतां तेषां मिथः प्रणयशालिनाम् / काले प्रवाहिनि ययुः समः पञ्चाधिका दश
+bhmj_15.10,kadācidatha saṃsmṛtya bhīmaḥ kauravadurnayān / cakāra tadvadhakathāṃ bahuśabdaṃ ca durmadaḥ,कदाचिदथ संस्मृत्य भीमः कौरवदुर्नयान् / चकार तद्वधकथां बहुशब्दं च दुर्मदः
+bhmj_15.11,dhṛtarāṣṭro jitakrodhastadākarṇya vadhūsakhaḥ / vidhāyāśrutavatsarvamabhūtsaṃnyāsalālasaḥ,धृतराष्ट्रो जितक्रोधस्तदाकर्ण्य वधूसखः / विधायाश्रुतवत्सर्वमभूत्संन्यासलालसः
+bhmj_15.12,tatastasyātinirvedādbhāvabhramaparāṅbhukham / babhuva śamakāmasya vairāgyābharaṇaṃ manaḥ,ततस्तस्यातिनिर्वेदाद्भावभ्रमपराङ्भुखम् / बभुव शमकामस्य वैराग्याभरणं मनः
+bhmj_15.13,viyogaśatadagdhānāmavamānaviṣāśinām / sarvatyāgaḥ sukhāyaiva nirvāṇāmṛtanirjharaḥ,वियोगशतदग्धानामवमानविषाशिनाम् / सर्वत्यागः सुखायैव निर्वाणामृतनिर्झरः
+bhmj_15.14,sa yudhiṣṭhiramabhyetya vanavāsasamutsukaḥ / uvāca niyamakṣāmo damopaśamamanthanam,स युधिष्ठिरमभ्येत्य वनवाससमुत्सुकः / उवाच नियमक्षामो दमोपशममन्थनम्
+bhmj_15.15,varṇāśramaguro rājannanujānīhi pārtha mām / daśāṃ vṛddhocitāṃ labdhuṃ vrajāmyeṣa tapovanam,वर्णाश्रमगुरो राजन्ननुजानीहि पार्थ माम् / दशां वृद्धोचितां लब्धुं व्रजाम्येष तपोवनम्
+bhmj_15.16,iyaṃ bhavasukhāsvādaratistatparacetasām / nṛṇāmajīrṇatṛṣṇeva satataṃ parivardhate,इयं भवसुखास्वादरतिस्तत्परचेतसाम् / नृणामजीर्णतृष्णेव सततं परिवर्धते
+bhmj_15.17,spṛśa māṃ puṇyagandhena vapuṣā dharmanandana / svasti te pāhi pṛthivīṃ putravatpaśya ca prajāḥ,स्पृश मां पुण्यगन्धेन वपुषा धर्मनन्दन / स्वस्ति ते पाहि पृथिवीं पुत्रवत्पश्य च प्रजाः
+bhmj_15.18,kośadurgabalādāne kurvīthā yatnamuttamam / gūḍhamantraḥ prajāpāla unmūlā hi nṛpaśriyaḥ,कोशदुर्गबलादाने कुर्वीथा यत्नमुत्तमम् / गूढमन्त्रः प्रजापाल उन्मूला हि नृपश्रियः
+bhmj_15.19,ityuktvā mūrdhnyupāghrāya nirāhāraḥ kṛśo nṛpam / kampamānatanurvṛddho babhūva gamanotsukaḥ,इत्युक्त्वा मूर्ध्न्युपाघ्राय निराहारः कृशो नृपम् / कम्पमानतनुर्वृद्धो बभूव गमनोत्सुकः
+bhmj_15.20,taṃ sāśrulocano rājā yayāce racitāñjaliḥ / māmutsṛjya kathaṃ nāma gantumarhasi kānanam,तं साश्रुलोचनो राजा ययाचे रचिताञ्जलिः / मामुत्सृज्य कथं नाम गन्तुमर्हसि काननम्
+bhmj_15.21,tvatpādasevāsaṃtoṣaṃ tyuktuṃ nāhamihotsahe / vītarāgasya te tāta gṛheṣveva tapovanam,त्वत्पादसेवासंतोषं त्युक्तुं नाहमिहोत्सहे / वीतरागस्य ते तात गृहेष्वेव तपोवनम्
+bhmj_15.22,iti tenārthyamāno 'pi bubudhe na yadā sa tat / tadā satyavatīsūnurmuniḥ svayamupāyayau,इति तेनार्थ्यमानो ऽपि बुबुधे न यदा स तत् / तदा सत्यवतीसूनुर्मुनिः स्वयमुपाययौ
+bhmj_15.23,sa dharmarājamabhyetya babhāṣe jñānalocanaḥ / tyajyatāmeṣa bhūpāla vṛddho yātu tapovanam,स धर्मराजमभ्येत्य बभाषे ज्ञानलोचनः / त्यज्यतामेष भूपाल वृद्धो यातु तपोवनम्
+bhmj_15.24,śrutasya vayaso buddhervivekasya kulasya ca / supakvamanasāṃ kāle vairāgyaṃ paramaṃ phalam,श्रुतस्य वयसो बुद्धेर्विवेकस्य कुलस्य च / सुपक्वमनसां काले वैराग्यं परमं फलम्
+bhmj_15.25,jarāśubhreṣu keśeṣu praśānte viṣayādare / tapovanātparaṃ manye bhūṣaṇaṃ na śarīriṇām,जराशुभ्रेषु केशेषु प्रशान्ते विषयादरे / तपोवनात्परं मन्ये भूषणं न शरीरिणाम्
+bhmj_15.26,ityuktvāntarhite vyāse viṣaṇṇena mahībhujā / kṛcchrādiva tathetyukto jaharṣa kurupuṃgavaḥ,इत्युक्त्वान्तर्हिते व्यासे विषण्णेन महीभुजा / कृच्छ्रादिव तथेत्युक्तो जहर्ष कुरुपुंगवः
+bhmj_15.27,sa kṛtvā bhīṣmamukhyānāṃ gurūṇāṃ śrāddhamuttamam / mahārhaḥ vipulaṃ dānaṃ dadau brāhmaṇasaṃmatam,स कृत्वा भीष्ममुख्यानां गुरूणां श्राद्धमुत्तमम् / महार्हः विपुलं दानं ददौ ब्राह्मणसंमतम्
+bhmj_15.28,dadatastasya no vighnaṃ cakrire pāṇḍunandanāḥ / bhamastu kopatāmrākṣo dhanaṃjayamabhāṣata,ददतस्तस्य नो वि���्नं चक्रिरे पाण्डुनन्दनाः / भमस्तु कोपताम्राक्षो धनंजयमभाषत
+bhmj_15.29,kilbiṣaṃ yaiḥ kṛtaṃ ghoraṃ purāsmāsu bahucchalam / kauravāṇāṃ kathaṃ śrāddhe teṣāṃ vittavyayaṃ sahe,किल्बिषं यैः कृतं घोरं पुरास्मासु बहुच्छलम् / कौरवाणां कथं श्राद्धे तेषां वित्तव्ययं सहे
+bhmj_15.30,yātu duryodhanaḥ pāpo narakaṃ sahito 'nujaiḥ / vayaṃ śrāddhaṃ kariṣyāmaḥ svayaṃ śaṃtanunandane,यातु दुर्योधनः पापो नरकं सहितो ऽनुजैः / वयं श्राद्धं करिष्यामः स्वयं शंतनुनन्दने
+bhmj_15.31,iti bruvāṇamasakṛnnivārya pavanātmajam / naitadvācyaṃ punariti provāca śvetavāhanaḥ,इति ब्रुवाणमसकृन्निवार्य पवनात्मजम् / नैतद्वाच्यं पुनरिति प्रोवाच श्वेतवाहनः
+bhmj_15.32,atha pratasthe gāndhāryā saha rājāmbikāsutaḥ / gāvalganisakhaḥ paurānāmantrya vidurānugaḥ,अथ प्रतस्थे गान्धार्या सह राजाम्बिकासुतः / गावल्गनिसखः पौरानामन्त्र्य विदुरानुगः
+bhmj_15.33,putrairudaśrunayanaiḥ snuṣābhiścārthitā bhṛśam / kuntī tapovanaruciṃ nātyajaddevarānugā,पुत्रैरुदश्रुनयनैः स्नुषाभिश्चार्थिता भृशम् / कुन्ती तपोवनरुचिं नात्यजद्देवरानुगा
+bhmj_15.34,athāgre sahitaḥ kuntyā dhṛtarāṣṭraḥ sahānujaḥ / rājarṣijuṣṭaṃ vipinaṃ viveśa viśadāśayaḥ,अथाग्रे सहितः कुन्त्या धृतराष्ट्रः सहानुजः / राजर्षिजुष्टं विपिनं विवेश विशदाशयः
+bhmj_15.35,tatra rājarṣivaryeṇa śatayūpena saṃgataḥ / jaṭāvalkalabhṛccakre sānujaḥ suciraṃ tapaḥ,तत्र राजर्षिवर्येण शतयूपेन संगतः / जटावल्कलभृच्चक्रे सानुजः सुचिरं तपः
+bhmj_15.36,taṃ tīvraniyamakṣāmaṃ nāradādyā maharṣayaḥ / kṛtakṛtyatayā prāptaṃ draṣṭavyā draṣṭumāyayuḥ,तं तीव्रनियमक्षामं नारदाद्या महर्षयः / कृतकृत्यतया प्राप्तं द्रष्टव्या द्रष्टुमाययुः
+bhmj_15.37,sarvābhirbharatastrībhiḥ sahitāste mahārathāḥ / nidhāya kānanopānte caturaṅge mahadbalam,सर्वाभिर्भरतस्त्रीभिः सहितास्ते महारथाः / निधाय काननोपान्ते चतुरङ्गे महद्बलम्
+bhmj_15.38,apanītasitacchattracāmarāḥ pādacāriṇaḥ / tapovanaṃ praviviśurdhṛtarāṣṭreṇa sevitam,अपनीतसितच्छत्त्रचामराः पादचारिणः / तपोवनं प्रविविशुर्धृतराष्ट्रेण सेवितम्
+bhmj_15.39,te praṇamyāmbikāsūnuṃ jananīṃ saṃjayaṃ tathā / viṣaṇṇāḥ prayayurmūrcchāṃ snāyuśeṣānvilokya tān,ते प्रणम्याम्बिकासूनुं जननीं संजयं तथा / विषण्णाः प्रययुर्मूर्च्छां स्नायुशेषान्विलोक्य तान्
+bhmj_15.40,dhṛtarāṣṭro 'pi rājānaṃ saṃjayena niveditam / papraccha kuśalaṃ kośe paure janapade tathā,धृतराष्ट्रो ऽपि राजानं संजयेन निवेदितम् / पप्रच्छ कुशलं कोशे पौरे जनपदे तथा
+bhmj_15.41,tapovṛddhiṃ tataḥ pṛṣṭvā kuruvṛddhaṃ yudhiṣṭhiraḥ / viduraḥ kveti papraccha sa ca pṛṣṭastamabravīt,तपोवृद्धिं ततः पृष्ट्वा कुरुवृद्धं युधिष्ठिरः / विदुरः क्वेति पप्रच्छ स च पृष्टस्तमब्रवीत्
+bhmj_15.42,vāyubhakṣo 'sthiśeṣāṅgaḥ svecchācārī nirambaraḥ / viduro 'sminvane putra dṛśyate na ca dṛśyate,वायुभक्षो ऽस्थिशेषाङ्गः स्वेच्छाचारी निरम्बरः / विदुरो ऽस्मिन्वने पुत्र दृश्यते न च दृश्यते
+bhmj_15.43,ityukte dh���tarāṣṭreṇa samabhyāyādyadṛcchayā / viduro dhūlidigdhāṅgo bilvamātramukhaḥ kṛśaḥ,इत्युक्ते धृतराष्ट्रेण समभ्यायाद्यदृच्छया / विदुरो धूलिदिग्धाङ्गो बिल्वमात्रमुखः कृशः
+bhmj_15.44,āśrame sa janaṃ dṛṣṭvā palāyanaparo 'bhavat / tamanvadhāvadekākī sāśrunetro yudhiṣṭhiraḥ,आश्रमे स जनं दृष्ट्वा पलायनपरो ऽभवत् / तमन्वधावदेकाकी साश्रुनेत्रो युधिष्ठिरः
+bhmj_15.45,dṛśyaḥ kvacidadṛśyaśca vidurastamanādarāt / apaśyadvītarāgāṇāṃ tṛṇe rājñi ca tulyatā,दृश्यः क्वचिददृश्यश्च विदुरस्तमनादरात् / अपश्यद्वीतरागाणां तृणे राज्ञि च तुल्यता
+bhmj_15.46,sa vṛkṣamūlamāśritya jñānadeho jvalanniva / ukto yudhiṣṭhiro 'smīti rājñā saṃbhāṣaṇārthinā,स वृक्षमूलमाश्रित्य ज्ञानदेहो ज्वलन्निव / उक्तो युधिष्ठिरो ऽस्मीति राज्ञा संभाषणार्थिना
+bhmj_15.47,nirnimeṣekṣaṇo maunī taṃ vīkṣya kṣapitāśayaḥ / netrapāṇendriyaiḥ kṣipraṃ tameva sahasāviśat,निर्निमेषेक्षणो मौनी तं वीक्ष्य क्षपिताशयः / नेत्रपाणेन्द्रियैः क्षिप्रं तमेव सहसाविशत्
+bhmj_15.48,dehaṃ nirmokavattyaktvā praviṣṭe vidure nṛpaḥ / vihāya rājasaṃ bhāvaṃ babhūva jñānanirbharaḥ,देहं निर्मोकवत्त्यक्त्वा प्रविष्टे विदुरे नृपः / विहाय राजसं भावं बभूव ज्ञाननिर्भरः
+bhmj_15.49,dagdhumabhyudyataṃ kṣatturatha tatra kalevaram / yudhiṣṭhiraṃ vyomacarā jñānasiddhā nyavārayan,दग्धुमभ्युद्यतं क्षत्तुरथ तत्र कलेवरम् / युधिष्ठिरं व्योमचरा ज्ञानसिद्धा न्यवारयन्
+bhmj_15.50,tataḥ sametya tatsarvaṃ dhṛtarāṣṭrāya bhūpatiḥ / nivedya tasthau nirduḥkhaḥ sānujo māturantike,ततः समेत्य तत्सर्वं धृतराष्ट्राय भूपतिः / निवेद्य तस्थौ निर्दुःखः सानुजो मातुरन्तिके
+bhmj_15.51,phalāhāraḥ kṣamāśāyī kṣapayitvātha śarvarīm / prātardatvā yathākāmaṃ dvijebhyo ratnakāñcanam,फलाहारः क्षमाशायी क्षपयित्वाथ शर्वरीम् / प्रातर्दत्वा यथाकामं द्विजेभ्यो रत्नकाञ्चनम्
+bhmj_15.52,rājarṣibhiḥ sahāsīnaṃ praṇamya kurupuṃgavam / dadarśa tejasāṃ rāśiṃ prāptaṃ satyavatīsutam,राजर्षिभिः सहासीनं प्रणम्य कुरुपुंगवम् / ददर्श तेजसां राशिं प्राप्तं सत्यवतीसुतम्
+bhmj_15.53,vyāso 'pi dharmatanayaṃ saṃbhāvya racitāñjalim / yatidharmeṇa tāṃ siddhiṃ ślāghyāṃ kṣatturapūjayat,व्यासो ऽपि धर्मतनयं संभाव्य रचिताञ्जलिम् / यतिधर्मेण तां सिद्धिं श्लाघ्यां क्षत्तुरपूजयत्
+bhmj_15.54,arthitaḥ kṣatravṛddhena gāndhāryā pṛthayā tayā / paralokagatānsarvānbhūpālānsaha kauravaiḥ,अर्थितः क्षत्रवृद्धेन गान्धार्या पृथया तया / परलोकगतान्सर्वान्भूपालान्सह कौरवैः
+bhmj_15.55,adarśayatkurustrīṇāṃ vyāsaḥ svarganadījale / sādhvyo 'pi tānanuyayurvimānaistyaktavigrahāḥ,अदर्शयत्कुरुस्त्रीणां व्यासः स्वर्गनदीजले / साध्व्यो ऽपि ताननुययुर्विमानैस्त्यक्तविग्रहाः
+bhmj_15.56,atha dharmātmajo rājā tatra saptarṣisevite / māsaṃ sthitvā puraṃ prāyātkuruvṛddhena coditaḥ,अथ धर्मात्मजो राजा तत्र सप्तर्षिसेविते / मासं स्थित्वा पुरं प्रायात्कुरुवृद्धेन चोदितः
+bhmj_15.57,rathāśvakuñjarānīkaiḥ sa gatvā niḥśvasanmuhuḥ / akāma iva kṛcchreṇa rājadhānīṃ samāviśat,रथाश्वकुञ्जरानीकैः स गत्वा निःश्वसन्मुहुः / अकाम इव कृच्छ्रेण राजधानीं समाविशत्
+bhmj_15.58,atha dharmeṇa vasudhāṃ dharmarājasya śāsataḥ / yāti kāle suramunirnāradaḥ samupāyayau,अथ धर्मेण वसुधां धर्मराजस्य शासतः / याति काले सुरमुनिर्नारदः समुपाययौ
+bhmj_15.59,dhṛtarāṣṭrakathāṃ pṛṣṭaḥ pūjitaḥ sa mahībhujā / uvāca rājanyāto 'sau rājarṣiḥ paramāṃ gatim,धृतराष्ट्रकथां पृष्टः पूजितः स महीभुजा / उवाच राजन्यातो ऽसौ राजर्षिः परमां गतिम्
+bhmj_15.60,saṃvatsaraṃ vāyubhakṣo varṣaṃ ca tyaktabhojanaḥ / kandukākāravadano durlakṣyaḥ so 'bhavatkṛśaḥ,संवत्सरं वायुभक्षो वर्षं च त्यक्तभोजनः / कन्दुकाकारवदनो दुर्लक्ष्यः सो ऽभवत्कृशः
+bhmj_15.61,tataḥ sa vahnīṃstatyāja mumukṣurniṣkriyo muniḥ / kānane te 'pyavartanta jarattarunirantare,ततः स वह्नींस्तत्याज मुमुक्षुर्निष्क्रियो मुनिः / कानने ते ऽप्यवर्तन्त जरत्तरुनिरन्तरे
+bhmj_15.62,tatra priyāsakho rājā kuntyā saha mahāmatiḥ / vanaṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā samādhi vidadhe param,तत्र प्रियासखो राजा कुन्त्या सह महामतिः / वनं प्रज्वलितं दृष्ट्वा समाधि विदधे परम्
+bhmj_15.63,avyāptā vyāpakāḥ svacchāḥ svayaṃ galitavṛttayaḥ / sphucabrahmāṇḍavivarāste dhāma paramaṃ yayuḥ,अव्याप्ता व्यापकाः स्वच्छाः स्वयं गलितवृत्तयः / स्फुचब्रह्माण्डविवरास्ते धाम परमं ययुः
+bhmj_15.64,evaṃ śamāṅkurasteṣāṃ sarvasaṃnyāsapallavaḥ / svāntaprakāśakusumaḥ phalito jñānapādapaḥ,एवं शमाङ्कुरस्तेषां सर्वसंन्यासपल्लवः / स्वान्तप्रकाशकुसुमः फलितो ज्ञानपादपः
+bhmj_15.65,tato dāvāgninā tena dagdhāste bandhunā yathā / saṃjayastu vratakṣāmo yātastuhinabhūdharam,ततो दावाग्निना तेन दग्धास्ते बन्धुना यथा / संजयस्तु व्रतक्षामो यातस्तुहिनभूधरम्
+bhmj_15.66,śrutvaitatpāṇḍutanayo vyāptaḥ śokakṛṣāṇu(śānu)nā / śuśoca sānujaḥ kuntīṃ sasutaṃ ca kurūdvaham,श्रुत्वैतत्पाण्डुतनयो व्याप्तः शोककृषाणु(शानु)ना / शुशोच सानुजः कुन्तीं ससुतं च कुरूद्वहम्
+bhmj_15.67,tataḥ prayāte devarṣau rājā kṛtvā jalakriyām / tānevoddiśya vipulaṃ dadau draviṇamakṣayam,ततः प्रयाते देवर्षौ राजा कृत्वा जलक्रियाम् / तानेवोद्दिश्य विपुलं ददौ द्रविणमक्षयम्
+bhmj_15.68,so 'tha dhairyaṃ samālambya śokamutsārya dehajam / saṃsārāsāratāṃ dhyāyanvivekaśaraṇo 'bhavat,सो ऽथ धैर्यं समालम्ब्य शोकमुत्सार्य देहजम् / संसारासारतां ध्यायन्विवेकशरणो ऽभवत्
+bhmj_15.69,bhāvāḥ svabhāvaviśarārava eva teṣu saktaṃ mano na virahe sahate 'nutāpam / tatsarvathā priyaviyogaviṣāhatānāṃ śāntyai sudhā tanubhṛtāṃ vipulo vivekaḥ,भावाः स्वभावविशरारव एव तेषु सक्तं मनो न विरहे सहते ऽनुतापम् / तत्सर्वथा प्रियवियोगविषाहतानां शान्त्यै सुधा तनुभृतां विपुलो विवेकः
+bhmj_16.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāmāśramavāsikaṃ parva mausalaṃ parvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यामाश्रमवासिकं पर्व मौसलं पर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_16.2,mahīṃ mahībhṛtāṃ dhurye dharmarāje praśāsati / ṣaḍviṃśe 'bde mahābhāgā dvārakāṃ munayo yayuḥ,महीं महीभृतां धुर्ये धर्मराजे प्रशासति / षड्विंशे ऽब्दे महाभागा द्वारकां मुनयो ययुः
+bhmj_16.3,tāndṛṣṭvā kauśikamukhānpraharṣanmadaviplutāḥ / sāmbaṃ kṛtvā vadhūveśaṃ papracchurvṛṣṇipuṃgavāḥ,तान्दृष्ट्वा कौशिकमुखान्प्रहर्षन्मदविप्लुताः / साम्बं कृत्वा वधूवेशं पप्रच्छुर्वृष्णिपुंगवाः
+bhmj_16.4,api putraḥ sutā vāsyā bhaviṣyati munīśvarāḥ / tacchrutvā te 'vadannasyāḥ kulamṛtyurbhaviṣyati,अपि पुत्रः सुता वास्या भविष्यति मुनीश्वराः / तच्छ्रुत्वा ते ऽवदन्नस्याः कुलमृत्युर्भविष्यति
+bhmj_16.5,musalaṃ brahmadaṇḍākhyamityuktvādarśanaṃ yayuḥ / lauhaṃ sāmbastato 'sūta musalaṃ vajrasaṃhatam,मुसलं ब्रह्मदण्डाख्यमित्युक्त्वादर्शनं ययुः / लौहं साम्बस्ततो ऽसूत मुसलं वज्रसंहतम्
+bhmj_16.6,tadāhvako bhayātpiṣṭvā tūrṇaṃ tatyāja sāgare / sarvajño jñātavṛttānto vṛṣṇikṣayamupasthitam,तदाह्वको भयात्पिष्ट्वा तूर्णं तत्याज सागरे / सर्वज्ञो ज्ञातवृत्तान्तो वृष्णिक्षयमुपस्थितम्
+bhmj_16.7,vijñāya kaiṭabhārātistīrthayātrārasādyayau / caṇḍāṃśumaṇḍaloccaṇḍaṃ tataścakraṃ suradviṣaḥ,विज्ञाय कैटभारातिस्तीर्थयात्रारसाद्ययौ / चण्डांशुमण्डलोच्चण्डं ततश्चक्रं सुरद्विषः
+bhmj_16.8,ratho dhvajaśca sauvarṇaḥ sahasāntaradhīyata / atha mārjāravicchāye kabandhāvṛtamaṇḍale,रथो ध्वजश्च सौवर्णः सहसान्तरधीयत / अथ मार्जारविच्छाये कबन्धावृतमण्डले
+bhmj_16.9,sūrye vighaṭṭitāśeṣadiktaṭe vāti mārute / muṇḍo viṭaṅkavadano yādavānāṃ gṛhe gṛhe,सूर्ये विघट्टिताशेषदिक्तटे वाति मारुते / मुण्डो विटङ्कवदनो यादवानां गृहे गृहे
+bhmj_16.10,saṃdarśya vadanaṃ prāyādvācānviṣṭo 'pyadṛśyata / cītkārapuruṣaḥ śabdaḥ śārikānāṃ gṛheṣvabhūt,संदर्श्य वदनं प्रायाद्वाचान्विष्टो ऽप्यदृश्यत / चीत्कारपुरुषः शब्दः शारिकानां गृहेष्वभूत्
+bhmj_16.11,gṛdhragomāyunādena rājamārgau'pyapūryata / viparītā prasūtiśca paśūnāmabhavattadā,गृध्रगोमायुनादेन राजमार्गौऽप्यपूर्यत / विपरीता प्रसूतिश्च पशूनामभवत्तदा
+bhmj_16.12,kośeṣu kanakābandhe ratnāni svayamasphuṭan / teṣu ghoranimitteṣu jāteṣvapyaviśaṅkitāḥ,कोशेषु कनकाबन्धे रत्नानि स्वयमस्फुटन् / तेषु घोरनिमित्तेषु जातेष्वप्यविशङ्किताः
+bhmj_16.13,babhūvurvṛṣṇayo bhānti na hi nāśeṣu buddhayaḥ / prabhāsamatha saṃprāpte kṛṣṇe yādavavṛṣṇayaḥ,बभूवुर्वृष्णयो भान्ति न हि नाशेषु बुद्धयः / प्रभासमथ संप्राप्ते कृष्णे यादववृष्णयः
+bhmj_16.14,tameva deśamabhyetya cakrire vipulotsavam / udyāneṣu vicitreṣu vijahnustatra te sukham,तमेव देशमभ्येत्य चक्रिरे विपुलोत्सवम् / उद्यानेषु विचित्रेषु विजह्नुस्तत्र ते सुखम्
+bhmj_16.15,gītanṛtyarasāsaktāḥ kalitāḥ kālacakṣuṣā / āpānakelisaṃsakte tato vṛṣṇikule 'bhavat,गीतनृत्यरसासक्ताः कलिताः कालचक्षुषा / आपानकेलिसंसक्ते ततो वृष्णिकुले ऽभवत्
+bhmj_16.16,vivāde yuddhasa���baddhaḥ śaineyakṛtavarmaṇoḥ / hārdikyaṃ sātyākiḥ prāha suptahā sauptiko bhavān,विवादे युद्धसंबद्धः शैनेयकृतवर्मणोः / हार्दिक्यं सात्याकिः प्राह सुप्तहा सौप्तिको भवान्
+bhmj_16.17,sa tamūce tvayā prāyagato bhūriśravā hataḥ / evaṃ vivādātsaṃgrāmasteṣāmāsītsudāruṇaḥ,स तमूचे त्वया प्रायगतो भूरिश्रवा हतः / एवं विवादात्संग्रामस्तेषामासीत्सुदारुणः
+bhmj_16.18,prāktasmādvajramusalātprajātairvallarīcayaiḥ / tṛṇamapyabhavattatra brahmadaṇḍamadotkaṭam,प्राक्तस्माद्वज्रमुसलात्प्रजातैर्वल्लरीचयैः / तृणमप्यभवत्तत्र ब्रह्मदण्डमदोत्कटम्
+bhmj_16.19,kṣayāya musalībhūtaṃ sahasāndhakavṛṣṇiṣu / yā bhūdāpānabhūsteṣāṃ lalanānayanotsavaḥ,क्षयाय मुसलीभूतं सहसान्धकवृष्णिषु / या भूदापानभूस्तेषां ललनानयनोत्सवः
+bhmj_16.20,saiva mṛtyorabhūddhorasaṃhārāhāramaṇḍapaḥ / sāmbe gade cārudoṣṇi pradyumne kṛtavarmaṇi,सैव मृत्योरभूद्धोरसंहाराहारमण्डपः / साम्बे गदे चारुदोष्णि प्रद्युम्ने कृतवर्मणि
+bhmj_16.21,aniruddhe ca śaineye nihate paśyato hareḥ / vṛtte vṛṣṇikṣaye ghore strīśeṣā yādave kule,अनिरुद्धे च शैनेये निहते पश्यतो हरेः / वृत्ते वृष्णिक्षये घोरे स्त्रीशेषा यादवे कुले
+bhmj_16.22,dvārakā prarurodeva cchinnahārāśrunirjharaiḥ / tataḥ śaurirhaladharaṃ draṣṭuṃ duḥkhākulo vrajan,द्वारका प्ररुरोदेव च्छिन्नहाराश्रुनिर्झरैः / ततः शौरिर्हलधरं द्रष्टुं दुःखाकुलो व्रजन्
+bhmj_16.23,dārukaṃ tatkathayituṃ prāhiṇotsavyasācine / yoṣitāṃ dasturakṣāyai babhrumādāya keśavaḥ,दारुकं तत्कथयितुं प्राहिणोत्सव्यसाचिने / योषितां दस्तुरक्षायै बभ्रुमादाय केशवः
+bhmj_16.24,gatvā janakamāmantrya rauhiṇeyamupāyayau / athāpaśyanmukhāttasya niḥsṛtaṃ madhusūdanaḥ,गत्वा जनकमामन्त्र्य रौहिणेयमुपाययौ / अथापश्यन्मुखात्तस्य निःसृतं मधुसूदनः
+bhmj_16.25,sahasraśīrṣaṃ bhujagaṃ śvetaṃ śvetācalopamam / vāsukipramukhairnāgairatha pratyudyataiḥ saha,सहस्रशीर्षं भुजगं श्वेतं श्वेताचलोपमम् / वासुकिप्रमुखैर्नागैरथ प्रत्युद्यतैः सह
+bhmj_16.26,dṛṣṭvārṇavaṃ praviṣṭaṃ taṃ varuṇenārcitaṃ punaḥ / gatijñaḥ sarvabhūtānāṃ na śuśoca janārdanaḥ,दृष्ट्वार्णवं प्रविष्टं तं वरुणेनार्चितं पुनः / गतिज्ञः सर्वभूतानां न शुशोच जनार्दनः
+bhmj_16.27,bhave hyabhāvasadbhāve bhāvānāṃ sthiratā kutaḥ / anantadhāmni milite balabhadre sakānane,भवे ह्यभावसद्भावे भावानां स्थिरता कुतः / अनन्तधाम्नि मिलिते बलभद्रे सकानने
+bhmj_16.28,praviśya yogī suṣvāpa nibaddhaprāṇadhāraṇaḥ / taṃ svajyotiṣi saṃsaktaṃ lubdhako mṛgaśaṅkayā,प्रविश्य योगी सुष्वाप निबद्धप्राणधारणः / तं स्वज्योतिषि संसक्तं लुब्धको मृगशङ्कया
+bhmj_16.29,jaghāna niśitāgreṇa śareṇa caraṇodare / kṛṣṇaśāradhiyā kṛṣṇo lubdhakeneṣuṇā hataḥ,जघान निशिताग्रेण शरेण चरणोदरे / कृष्णशारधिया कृष्णो लुब्धकेनेषुणा हतः
+bhmj_16.30,nārāyaṇākhyamaviśatparaṃ dhāma sanātanam / surasiddharṣigandharvaiḥ pūjyamāne saha śriyā,नारायणाख्यमविशत्परं धाम सनातनम् / सुरसिद्धर्षिगन्धर्वैः पूज्यमाने सह श्रिया
+bhmj_16.31,viṣṇuṃ praviṣṭe govinde babhūva kṣubhitaṃ jagat / atrāntare dārukena kathite yādavakṣaye,विष्णुं प्रविष्टे गोविन्दे बभूव क्षुभितं जगत् / अत्रान्तरे दारुकेन कथिते यादवक्षये
+bhmj_16.32,śokaṃ trāsaṃ ca dainyaṃ ca bhejire pāṇḍavāḥ param / tato yudhiṣṭhiragirā dvārakāṃ śvetavāhanaḥ,शोकं त्रासं च दैन्यं च भेजिरे पाण्डवाः परम् / ततो युधिष्ठिरगिरा द्वारकां श्वेतवाहनः
+bhmj_16.33,dārukenaiva sahitaḥ prayayau śokamūrcchitaḥ / sa prāpa yādavapurīmapadmāmiva padminīm,दारुकेनैव सहितः प्रययौ शोकमूर्च्छितः / स प्राप यादवपुरीमपद्मामिव पद्मिनीम्
+bhmj_16.34,vṛṣṇisiṃhairvirahitā guhāṃ haimavatīmiva / kaṣṭairariṣṭanicayaiḥ spṛṣṭāṃ duḥkhādvilokya tām,वृष्णिसिंहैर्विरहिता गुहां हैमवतीमिव / कष्टैररिष्टनिचयैः स्पृष्टां दुःखाद्विलोक्य ताम्
+bhmj_16.35,draṣṭuṃ viveśa śokārtaṃ janakaṃ kaṃsavidviṣaḥ / tārapralāpamukharairvṛtaṃ vṛṣṇivadhūjanaiḥ,द्रष्टुं विवेश शोकार्तं जनकं कंसविद्विषः / तारप्रलापमुखरैर्वृतं वृष्णिवधूजनैः
+bhmj_16.36,ṣoḍaśastrīsahasrāṇi kalatraṃ kamalāpateḥ / saubhadrajanako dṛṣṭvā mumoha bhayavihvalam,षोडशस्त्रीसहस्राणि कलत्रं कमलापतेः / सौभद्रजनको दृष्ट्वा मुमोह भयविह्वलम्
+bhmj_16.37,śayānaṃ bhuvi pārtho 'pi vasudevaṃ pralāpinam / vilokya śokavivaśo vajrabhinna ivāpatat,शयानं भुवि पार्थो ऽपि वसुदेवं प्रलापिनम् / विलोक्य शोकविवशो वज्रभिन्न इवापतत्
+bhmj_16.38,kva rāmaḥ kva ca govindaḥ kva pradyumnaḥ kva sātyakiḥ / aho vidherduranteyaṃ śaktirityarjuno 'vadat,क्व रामः क्व च गोविन्दः क्व प्रद्युम्नः क्व सात्यकिः / अहो विधेर्दुरन्तेयं शक्तिरित्यर्जुनो ऽवदत्
+bhmj_16.39,maṇikaṅkaṇajhāṅkārinṛttagītaghanadhvaniḥ / aviśrāntamabhūdyatra śravaṇānandanirjharaiḥ,मणिकङ्कणझाङ्कारिनृत्तगीतघनध्वनिः / अविश्रान्तमभूद्यत्र श्रवणानन्दनिर्झरैः
+bhmj_16.40,tatraiva vṛṣṇinārīṇāṃ śṛṇvannārodanadhvanim / niśāṃ nināya bībhatsurnirapāyamayīṃ śriyam,तत्रैव वृष्णिनारीणां शृण्वन्नारोदनध्वनिम् / निशां निनाय बीभत्सुर्निरपायमयीं श्रियम्
+bhmj_16.41,tataḥ prātaḥ priyasuto vasudevaḥ priyāṃ tanum / tatyāja devakīmukhyairanuyāto vadhūjanaiḥ,ततः प्रातः प्रियसुतो वसुदेवः प्रियां तनुम् / तत्याज देवकीमुख्यैरनुयातो वधूजनैः
+bhmj_16.42,tataḥ sāttvatamukhyānāṃ sarveṣāṃ śokavihvalaḥ / pārthaḥ śarīraṃ saṃskṛtya cakāra salilakriyām,ततः सात्त्वतमुख्यानां सर्वेषां शोकविह्वलः / पार्थः शरीरं संस्कृत्य चकार सलिलक्रियाम्
+bhmj_16.43,vajrābhidhānaṃ kṛṣṇasya pautraṃ kuntīsutastataḥ / ādāya vṛṣṇikāntāśca pratasthe dārukānugaḥ,वज्राभिधानं कृष्णस्य पौत्रं कुन्तीसुतस्ततः / आदाय वृष्णिकान्ताश्च प्रतस्थे दारुकानुगः
+bhmj_16.44,atha dvāravatīṃ sphārataraṅgabhujamaṇḍalaiḥ / śaṅkhāṭṭahāsavikaṭo jahāra makarākaraḥ,अथ द्वारवतीं स्फारतरङ्गभुजमण्डलैः / शङ्खाट्टहासविकटो जहार मकराकरः
+bhmj_16.45,hate vṛṣṇipure kṣipraṃ ratnalobhādivābdhinā / puruṣānugataṃ sarvamityūce duḥkhito janaḥ,हते वृष्णिपुरे क्षिप्रं रत्नलोभादिवाब्धिना / पुरुषानुगतं सर्वमित्यूचे दुःखितो जनः
+bhmj_16.46,kalatraṃ vṛṣṇisiṃhānāmādāya śvetavāhanaḥ / indraprasthaṃ vrajanprāpa durgamāṃ vikaṭāṭavīm,कलत्रं वृष्णिसिंहानामादाय श्वेतवाहनः / इन्द्रप्रस्थं व्रजन्प्राप दुर्गमां विकटाटवीम्
+bhmj_16.47,dasyavastatra gopālā balinaḥ paśujīvinaḥ / adṛṣṭapūrvāḥ svaryoṣitsubhagāḥ sāttvatāṅganāḥ,दस्यवस्तत्र गोपाला बलिनः पशुजीविनः / अदृष्टपूर्वाः स्वर्योषित्सुभगाः सात्त्वताङ्गनाः
+bhmj_16.48,taḍittaralaratnāṃśupuñjaritāmbarāḥ / vilokya lobhavaśagā hartumabhyudyayurbalāt,तडित्तरलरत्नांशुपुञ्जरिताम्बराः / विलोक्य लोभवशगा हर्तुमभ्युद्ययुर्बलात्
+bhmj_16.49,gopānāpatitāndṛṣṭā tānugralaguḍāyudhān / gāṇḍīvadhanvā gāṇḍīpamadhijyamakarotkrudhā,गोपानापतितान्दृष्टा तानुग्रलगुडायुधान् / गाण्डीवधन्वा गाण्डीपमधिज्यमकरोत्क्रुधा
+bhmj_16.50,kālaśaktihatasyāpi tasyāpi kṣapitadviṣaḥ / na śaktirabhavatkācitkṣīṇeṣorjyāvikarṣaṇe,कालशक्तिहतस्यापि तस्यापि क्षपितद्विषः / न शक्तिरभवत्काचित्क्षीणेषोर्ज्याविकर्षणे
+bhmj_16.51,cāpayaṣṭiranāyattā tasyābhūdatiduḥkhagā / vṛddhasyeva daridrasya taruṇī rūpiṇī vadhūḥ,चापयष्टिरनायत्ता तस्याभूदतिदुःखगा / वृद्धस्येव दरिद्रस्य तरुणी रूपिणी वधूः
+bhmj_16.52,tasya kopāgnitaptasya vṛthā bhrūbhaṅgakāriṇaḥ / bhṛtyā ivāvinītasya babhūvuravaśāḥ śarāḥ,तस्य कोपाग्नितप्तस्य वृथा भ्रूभङ्गकारिणः / भृत्या इवाविनीतस्य बभूवुरवशाः शराः
+bhmj_16.53,te divyāstragaṇāḥ kvāpi jagmurutsṛjya taṃ mṛdhe / guṇasaṅgāmanādṛtya dhūrtā mitramivādhanam,ते दिव्यास्त्रगणाः क्वापि जग्मुरुत्सृज्य तं मृधे / गुणसङ्गामनादृत्य धूर्ता मित्रमिवाधनम्
+bhmj_16.54,sa niḥśaśvāsa vipulairmārgaṇaiḥ parivarjitaḥ / kṣīṇakośa iva tyāgī vailakṣyavinatānanaḥ,स निःशश्वास विपुलैर्मार्गणैः परिवर्जितः / क्षीणकोश इव त्यागी वैलक्ष्यविनताननः
+bhmj_16.55,tato niṣpratibhe tatra pārthe sarvāyudhakṣayāt / vṛṣṇipaurāṅganā jahrurnirvivekā vanecarāḥ,ततो निष्प्रतिभे तत्र पार्थे सर्वायुधक्षयात् / वृष्णिपौराङ्गना जह्रुर्निर्विवेका वनेचराः
+bhmj_16.56,na tu pradhānanārīṣu teṣāmāsītpragalbhatā / anarhasya mahārheṣu nīcasyojasvitā katham,न तु प्रधाननारीषु तेषामासीत्प्रगल्भता / अनर्हस्य महार्हेषु नीचस्योजस्विता कथम्
+bhmj_16.57,taiḥ prasahya hṛte straiṇe bhagnamāno dhanaṃjayaḥ / pratasthe nijadordaṇḍe sāsūyāḥ pātayandṛśaḥ,तैः प्रसह्य हृते स्त्रैणे भग्नमानो धनंजयः / प्रतस्थे निजदोर्दण्डे सासूयाः पातयन्दृशः
+bhmj_16.58,aho balavatī devī saṃsāre 'sminnanityatā / aho niḥsāraparyantā bhāvānāṃ prabhaviṣṇutā,अहो बलवती देवी संसारे ऽस्मिन्ननित्यता / अहो निःसारपर्यन्ता भावानां प्रभविष्णुता
+bhmj_16.59,aho sarvakaṣaḥ kālaścitrapākamaho jagat / vijite vijayo gopairduḥkhādityavadajjanaḥ,अहो सर्वकषः कालश्चित्रपाकमहो जगत् / विजिते विजयो गोपैर्दुःखादित्यवदज्जनः
+bhmj_16.60,dhiganityavilāsasya vibhramabhrāntikāriṇaḥ / dhāturadbhutanirmāṇavinodaviśarārutām,धिगनित्यविलासस्य विभ्रमभ्रान्तिकारिणः / धातुरद्भुतनिर्माणविनोदविशरारुताम्
+bhmj_16.61,ākhaṇḍalaprabhṛtayaḥ khāṇḍave yena khaṇḍitāḥ / kairāte tripurārātiḥ samare yena toṣitaḥ,आखण्डलप्रभृतयः खाण्डवे येन खण्डिताः / कैराते त्रिपुरारातिः समरे येन तोषितः
+bhmj_16.62,jitvā tamapi gopālā varākāḥ suhṛdaṃ hareḥ / jahrurviṣṇukalatrāṇi dhikkālasya durantatām,जित्वा तमपि गोपाला वराकाः सुहृदं हरेः / जह्रुर्विष्णुकलत्राणि धिक्कालस्य दुरन्तताम्
+bhmj_16.63,revatīṃ rukmiṇīṃ satyabhāmāṃ jāmbavatīṃ tathā / vajraṃ pautraṃ ca kaṃsāreranyāśca yaduyoṣitaḥ,रेवतीं रुक्मिणीं सत्यभामां जाम्बवतीं तथा / वज्रं पौत्रं च कंसारेरन्याश्च यदुयोषितः
+bhmj_16.64,ādāya phalguṇaḥ śocannindraprasthaṃ samāviśat / sabāṣpaṃ paurasaṃghātairabhitaḥ parivāritaḥ,आदाय फल्गुणः शोचन्निन्द्रप्रस्थं समाविशत् / सबाष्पं पौरसंघातैरभितः परिवारितः
+bhmj_16.65,rājye nidhāya tatraiva vajraṃ yāte dhanaṃjaye / satyabhāmānugā devyaḥ pāvakaṃ viviśuḥ śucā,राज्ये निधाय तत्रैव वज्रं याते धनंजये / सत्यभामानुगा देव्यः पावकं विविशुः शुचा
+bhmj_16.66,vrajanvṛṣṇiviyogārtaḥ kirīṭi hastināpuram / parāvarajñaṃ bhāvānāṃ vane vyāsaṃ vyalokayat,व्रजन्वृष्णिवियोगार्तः किरीटि हस्तिनापुरम् / परावरज्ञं भावानां वने व्यासं व्यलोकयत्
+bhmj_16.67,duḥkhānnyavedayattasmai ghoraṃ vṛṣṇikulakṣayam / ātmanaścāttacāpasya gopaiḥ pathi parābhavam,दुःखान्न्यवेदयत्तस्मै घोरं वृष्णिकुलक्षयम् / आत्मनश्चात्तचापस्य गोपैः पथि पराभवम्
+bhmj_16.68,tamabravījjñānanidhirmunirāśvāsya mūrcchitam / putra kālavilāsānāṃ sarvametadvijṛmbhitam,तमब्रवीज्ज्ञाननिधिर्मुनिराश्वास्य मूर्च्छितम् / पुत्र कालविलासानां सर्वमेतद्विजृम्भितम्
+bhmj_16.69,matirvibhūtayo bhogāḥ prabhāvāḥ śaktayo guṇāḥ / sarvathā kālakalayā nīyate smṛtiśeṣatām,मतिर्विभूतयो भोगाः प्रभावाः शक्तयो गुणाः / सर्वथा कालकलया नीयते स्मृतिशेषताम्
+bhmj_16.70,dhruvaṃ sarvaparityāge na kuryurmunayo matim / avasānaikavirasā yadi na syādbhavasthitiḥ,ध्रुवं सर्वपरित्यागे न कुर्युर्मुनयो मतिम् / अवसानैकविरसा यदि न स्याद्भवस्थितिः
+bhmj_16.71,ityukto muninā pārthaḥ prayayau hastināpuram / prabhāvaṃ vṛṣṇisiṃhasya kalayanbhṛśavihvalaḥ,इत्युक्तो मुनिना पार्थः प्रययौ हस्तिनापुरम् / प्रभावं वृष्णिसिंहस्य कलयन्भृशविह्वलः
+bhmj_17.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ mausalaṃ parva mahāprasthānikaṃ parvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां मौसलं पर्व महाप्रस्थानिकं पर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_17.2,atha vṛṣṇikṣayaṃ śrutvā dharmasūnurdhanaṃjayāt / namaḥ kālāya baline niḥśvasannityabhāṣata,अथ वृष्णिक्षयं श्रुत्वा धर्मसूनुर्धनंजयात् / नमः कालाय बलिने निःश्वसन्नित्यभाषत
+bhmj_17.3,sarvatyāgakṛto yogo viveśa bhrātṛbhiḥ saha / rājyaṃ dauryodhanaṃ dattvā guṇāhārya yuyutsave,सर्वत्यागकृतो योगो विवेश भ्रातृभिः सह / राज्यं दौर्योधनं दत्त्वा गुणाहार्य युयुत्सवे
+bhmj_17.4,nije parikṣitaṃ rājye sthāpayitvābhimanyujam / tatpālane samādiśya subhadraṃ satyaśāsanaḥ,निजे परिक्षितं राज्ये स्थापयित्वाभिमन्युजम् / तत्पालने समादिश्य सुभद्रं सत्यशासनः
+bhmj_17.5,prakṛtibhyo vinikṣipya taṃ dvijebhyaśca dharmavit / śrāddhaṃ vidhāya bandhubhyaḥ puṇyāmiṣṭiṃ ca naiṣṭhikīm,प्रकृतिभ्यो विनिक्षिप्य तं द्विजेभ्यश्च धर्मवित् / श्राद्धं विधाय बन्धुभ्यः पुण्यामिष्टिं च नैष्ठिकीम्
+bhmj_17.6,agnīnutsṛjya salile paurānāśvāsya duḥkhitān / devīmāmantrya vasudhāṃ sānujo draupadīsakhaḥ / pratasthe sarvasaṃnyāsī yogayukto yudhiṣṭhiraḥ,अग्नीनुत्सृज्य सलिले पौरानाश्वास्य दुःखितान् / देवीमामन्त्र्य वसुधां सानुजो द्रौपदीसखः / प्रतस्थे सर्वसंन्यासी योगयुक्तो युधिष्ठिरः
+bhmj_17.7,tataḥ sametya bhagavānsvayameva hutāśanaḥ / pārthājjagrāha gāṇḍīvaṃ tau cākṣayyau maheṣudhī,ततः समेत्य भगवान्स्वयमेव हुताशनः / पार्थाज्जग्राह गाण्डीवं तौ चाक्षय्यौ महेषुधी
+bhmj_17.8,śvā tānanuyayāveko vāryamāṇo 'pi yatnataḥ / atha te śanakaiḥ prāpurdiśaṃ dakṣiṇapaścimām,श्वा ताननुययावेको वार्यमाणो ऽपि यत्नतः / अथ ते शनकैः प्रापुर्दिशं दक्षिणपश्चिमाम्
+bhmj_17.9,dṛṣṭvā tatra samudreṇa bhṛtāṃ dvāravatīṃ jalaiḥ / āśāmudīcīṃ prayayurbhuvaḥ kṛtvā pradakṣiṇam,दृष्ट्वा तत्र समुद्रेण भृतां द्वारवतीं जलैः / आशामुदीचीं प्रययुर्भुवः कृत्वा प्रदक्षिणम्
+bhmj_17.10,himācalamatikramya prāptāste vālukārṇavam / dadṛśurmerumuttuṅgaśṛṅgāliṅgitanandanam,हिमाचलमतिक्रम्य प्राप्तास्ते वालुकार्णवम् / ददृशुर्मेरुमुत्तुङ्गशृङ्गालिङ्गितनन्दनम्
+bhmj_17.11,niragāre nirālambe tasminnadhvani dustare / śirīṣapelavatanuḥ papāta drupadātmajā,निरगारे निरालम्बे तस्मिन्नध्वनि दुस्तरे / शिरीषपेलवतनुः पपात द्रुपदात्मजा
+bhmj_17.12,tāṃ yātajīvitāṃ dṛṣṭvā bhīmaḥ prāha yudhiṣṭhiram / rājanpāñcālarājasya suteyaṃ patitā bhuvi,तां यातजीवितां दृष्ट्वा भीमः प्राह युधिष्ठिरम् / राजन्पाञ्चालराजस्य सुतेयं पतिता भुवि
+bhmj_17.13,cintayannapi paśyāmi nāsyāḥ kimapi kilbiṣam / kasmādeṣā tapoyegaṃ tyaktvā pañcatvamāgatā,चिन्तयन्नपि पश्यामि नास्याः किमपि किल्बिषम् / कस्मादेषा तपोयेगं त्यक्त्वा पञ्चत्वमागता
+bhmj_17.14,dharmasūnurniśamyaitadanāvṛttamukho 'vadat / babhuva pakṣapāto 'syāḥ sarvadābhyadhikor'june,धर्मसूनुर्निशम्यैतदनावृत्तमुखो ऽवदत् / बभुव पक्षपातो ऽस्याः सर्वदाभ्यधिकोर्ऽजुने
+bhmj_17.15,ityukte bhūmipālena sahadevo 'patadbhuvi / tasminnipatite pṛṣṭo bhīmenoce nṛpaḥ punaḥ,इत्युक्ते भूमिपालेन सहदेवो ऽपतद्भुवि / तस्मिन्निपतिते पृष्टो भीमेनोचे नृपः पुनः
+bhmj_17.16,eṣa prajñābhimānena jaḍaṃ jagadamanyata / iti dharmasutenokte papāta nakulaḥ kṣitau,एष प्रज्ञाभिमानेन जडं जगदमन्यत / इति धर्मसुतेनोक्ते पपात नकुलः क्षितौ
+bhmj_17.17,rājā pṛṣṭo 'tha bhīmena vrajannevābravītpunaḥ / rūpamānī smareṇāpi spardhāmeṣa na ca kṣamī,राजा पृष्टो ऽथ भीमे�� व्रजन्नेवाब्रवीत्पुनः / रूपमानी स्मरेणापि स्पर्धामेष न च क्षमी
+bhmj_17.18,ityukte vrajatā rājñā nipapāta dhanaṃjayaḥ / punaśca pṛṣṭo bhīmena jagāda jagatīpatiḥ,इत्युक्ते व्रजता राज्ञा निपपात धनंजयः / पुनश्च पृष्टो भीमेन जगाद जगतीपतिः
+bhmj_17.19,śūramānī cacāraiṣa śithilaṃ samarāṅgane / iti bruvāṇo bhūpālo jagāmaivāviluptadhīḥ,शूरमानी चचारैष शिथिलं समराङ्गने / इति ब्रुवाणो भूपालो जगामैवाविलुप्तधीः
+bhmj_17.20,bhīmastato nipatitaḥ patito 'smītyuvāca tam / so 'bravīdbaladarpo 'bhūdbhīma bahvaśanasya te,भीमस्ततो निपतितः पतितो ऽस्मीत्युवाच तम् / सो ऽब्रवीद्बलदर्पो ऽभूद्भीम बह्वशनस्य ते
+bhmj_17.21,tato 'bhūdeka evātha vrajannanugataḥ śunā / dadarśa sākṣādāyātaṃ rathenendraṃ yudhiṣṭhiraḥ,ततो ऽभूदेक एवाथ व्रजन्ननुगतः शुना / ददर्श साक्षादायातं रथेनेन्द्रं युधिष्ठिरः
+bhmj_17.22,rājanmatpuramehīti śakreṇokto jagāda saḥ / śunā virahitaḥ svargaṃ saśarīro na kāmaye,राजन्मत्पुरमेहीति शक्रेणोक्तो जगाद सः / शुना विरहितः स्वर्गं सशरीरो न कामये
+bhmj_17.23,tamabravītsurapatiḥ śunāṃ svarge kuto gatiḥ / dhiṣṇyamārohatu śveti tvadanyaḥ ko 'nubhāṣate,तमब्रवीत्सुरपतिः शुनां स्वर्गे कुतो गतिः / धिष्ण्यमारोहतु श्वेति त्वदन्यः को ऽनुभाषते
+bhmj_17.24,tatastamūce nṛpatirbhaktatyāgaṃ kathaṃ sahe / bhaktavidveṣiṇaḥ svarge nṛśaṃsasya kuto gatiḥ,ततस्तमूचे नृपतिर्भक्तत्यागं कथं सहे / भक्तविद्वेषिणः स्वर्गे नृशंसस्य कुतो गतिः
+bhmj_17.25,yadyasti sukutaṃ kiṃcinmama tena sureśvara / yātu svargaṃ sadehaḥ svā nainaṃ tyaktuṃ samutsahe,यद्यस्ति सुकुतं किंचिन्मम तेन सुरेश्वर / यातु स्वर्गं सदेहः स्वा नैनं त्यक्तुं समुत्सहे
+bhmj_17.26,strīvadhenaiva sadṛśaṃ brahmasvaharaṇena ca / sarvapāpātmakaṃ santo bhaktatyāgaṃ pracakṣate,स्त्रीवधेनैव सदृशं ब्रह्मस्वहरणेन च / सर्वपापात्मकं सन्तो भक्तत्यागं प्रचक्षते
+bhmj_17.27,ityukte dharmarājena dharmastyaktvā śvavigraham / tamūce putra tuṣṭo 'smi sadvṛttena tavāmunā,इत्युक्ते धर्मराजेन धर्मस्त्यक्त्वा श्वविग्रहम् / तमूचे पुत्र तुष्टो ऽस्मि सद्वृत्तेन तवामुना
+bhmj_17.28,dṛṣṭo 'si pāthaso hetoḥ purā dvaitavane mayā / svasti te vraja bhūpāla saśarīraḥ surālayam,दृष्टो ऽसि पाथसो हेतोः पुरा द्वैतवने मया / स्वस्ति ते व्रज भूपाल सशरीरः सुरालयम्
+bhmj_17.29,iti pitrā samādiṣṭo vimānaṃ vipulaprabham / āruhya puṇyasopānaṃ viveśa suramandiram,इति पित्रा समादिष्टो विमानं विपुलप्रभम् / आरुह्य पुण्यसोपानं विवेश सुरमन्दिरम्
+bhmj_17.30,pūjyamānaḥ suraiḥ sārdhaṃ munibhirnāradādibhiḥ / rājarṣitārakāmadhye sa rarājāṃśumāniva,पूज्यमानः सुरैः सार्धं मुनिभिर्नारदादिभिः / राजर्षितारकामध्ये स रराजांशुमानिव
+bhmj_17.31,tataḥ sa śakramavadbhrātaro yatra me sthitāḥ / śyāmā ca yatra dayitā tatra vāso mamepsitaḥ,ततः स शक्रमवद्भ्रातरो यत्र मे स्थिताः / श्यामा च यत्र दयिता तत्र वासो ममेप्सितः
+bhmj_17.32,tamabravītsahasrākṣo bhāvaṃ mā mānuṣaṃ gamaḥ / rājarṣibhiranāsādyāṃ prāpto 'si gatimuttamām,तमब्रवीत्सहस्राक्षो भावं मा मानु���ं गमः / राजर्षिभिरनासाद्यां प्राप्तो ऽसि गतिमुत्तमाम्
+bhmj_17.33,ityukto 'pyasakṛdyatnādvajriṇā dharmanandanaḥ / bhrātṝnavāptumicchāmītyabhāṣata punaḥ punaḥ,इत्युक्तो ऽप्यसकृद्यत्नाद्वज्रिणा धर्मनन्दनः / भ्रातॄनवाप्तुमिच्छामीत्यभाषत पुनः पुनः
+bhmj_18.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ mahāprasthānikaṃ parva svargaparvan nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां महाप्रस्थानिकं पर्व स्वर्गपर्वन् नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_18.2,tataḥ svargaśriyā juṣṭaṃ bhrājiṣṇumukuṭāṅgadam / dadarśa śakrasaṃkāśaṃ kururājaṃ yudhiṣṭhiraḥ,ततः स्वर्गश्रिया जुष्टं भ्राजिष्णुमुकुटाङ्गदम् / ददर्श शक्रसंकाशं कुरुराजं युधिष्ठिरः
+bhmj_18.3,taṃ vīkṣya sānujaṃ tatra jātamanyuḥ śatakratum / uvāca svasti devebhyaḥ svargāyāstvayamañjaliḥ,तं वीक्ष्य सानुजं तत्र जातमन्युः शतक्रतुम् / उवाच स्वस्ति देवेभ्यः स्वर्गायास्त्वयमञ्जलिः
+bhmj_18.4,yatra duryodhanaḥ pāpaḥ pṛthivīkṣayakāraṇam / sumerukūṭavikaṭe vibhāti paramāsane,यत्र दुर्योधनः पापः पृथिवीक्षयकारणम् / सुमेरुकूटविकटे विभाति परमासने
+bhmj_18.5,na tatra mama vāso 'sti vrajāmyeṣa namo 'stu te / yatra me bhrātaraḥ śūrāstatra vāso mamādhunā,न तत्र मम वासो ऽस्ति व्रजाम्येष नमो ऽस्तु ते / यत्र मे भ्रातरः शूरास्तत्र वासो ममाधुना
+bhmj_18.6,iti rājño bruvāṇasya devadūtaṃ surāstataḥ / bhrātṝnprati prayāhīti prāhurvāyumanojavam,इति राज्ञो ब्रुवाणस्य देवदूतं सुरास्ततः / भ्रातॄन्प्रति प्रयाहीति प्राहुर्वायुमनोजवम्
+bhmj_18.7,sa devadūtādiṣṭena vrajansapadi vartmanā / dadarśa puruṣānghorānnarakāntaravartinaḥ,स देवदूतादिष्टेन व्रजन्सपदि वर्त्मना / ददर्श पुरुषान्घोरान्नरकान्तरवर्तिनः
+bhmj_18.8,keśaśoṇitamāṃsāsṛgvasāsaṃghātapicchile / praklinnānekakuṇapavyākīrṇakṛmisaṃkule,केशशोणितमांसासृग्वसासंघातपिच्छिले / प्रक्लिन्नानेककुणपव्याकीर्णकृमिसंकुले
+bhmj_18.9,kākakaṅkabakolūkavadanairabhito vṛte / śavadurgandhanīrandhrasaṃghaṭṭaśatasaṃkule,काककङ्कबकोलूकवदनैरभितो वृते / शवदुर्गन्धनीरन्ध्रसंघट्टशतसंकुले
+bhmj_18.10,karapattraśilāpākasaṃtaptasikatātaṭe / lohitailavasākumbhakūṭaśalmalidāruṇe,करपत्त्रशिलापाकसंतप्तसिकतातटे / लोहितैलवसाकुम्भकूटशल्मलिदारुणे
+bhmj_18.11,kṣurakaṇṭakakīlograjvālāstambhavibhīṣaṇe / taptavaitaraṇīvisrapūyapūritasaikate,क्षुरकण्टककीलोग्रज्वालास्तम्भविभीषणे / तप्तवैतरणीविस्रपूयपूरितसैकते
+bhmj_18.12,asipatravanotkṛttanaranārīkṛtasvane / ghorāndhakāragahane tatra śuśrāva dharmajaḥ,असिपत्रवनोत्कृत्तनरनारीकृतस्वने / घोरान्धकारगहने तत्र शुश्राव धर्मजः
+bhmj_18.13,pāpināṃ kvāthyamānānāmākrandaṃ dhṛtidāruṇam / kṣaṇamekamito rājanmā nivartasva śītalaiḥ,पापिनां क्वाथ्यमानानामाक्रन्दं धृतिदारुणम् / क्षणमेकमितो राजन्मा निवर्तस्व शीतलैः
+bhmj_18.14,tvatpuṇyavātaiḥ spṛṣṭānāmasmākaṃ bādhate tamaḥ / vayaṃ bhīmaprabhṛtayaḥ pāṇḍavā bhrātarastava,त्वत्पुण्यवातैः स्पृष्टानामस्माकं बाधते तमः / वयं भीमप्रभृतयः पाण्डवा भ्रातरस्तव
+bhmj_18.15,kṛṣṇā ceyaṃ varārohā mahiṣī vallabhā satī / śrutvaitatkaruṇaṃ rājā vajreṇeva vidāritaḥ,कृष्णा चेयं वरारोहा महिषी वल्लभा सती / श्रुत्वैतत्करुणं राजा वज्रेणेव विदारितः
+bhmj_18.16,tatraiva tasthau nirdvandvo nindandurlalitaṃ vidheḥ / so 'vadadbata devānāmavicārahataiva dhīḥ,तत्रैव तस्थौ निर्द्वन्द्वो निन्दन्दुर्ललितं विधेः / सो ऽवदद्बत देवानामविचारहतैव धीः
+bhmj_18.17,yaireta dharmaniratāḥ kleśe 'sminsamupekṣitāḥ / ayaṃ mohaḥ prasādo vā viveko nāyamīdṛśaḥ,यैरेत धर्मनिरताः क्लेशे ऽस्मिन्समुपेक्षिताः / अयं मोहः प्रसादो वा विवेको नायमीदृशः
+bhmj_18.18,vibudhānāṃ na jānanti ye dharmasya vyatikramam / bhramaḥ svapno 'tha māyeyaṃ kimetaditi cintayan,विबुधानां न जानन्ति ये धर्मस्य व्यतिक्रमम् / भ्रमः स्वप्नो ऽथ मायेयं किमेतदिति चिन्तयन्
+bhmj_18.19,devadūta na jānāmi kasyedaṃ durviceṣṭate / ihaivāhaṃ sthito gaccha na me svargeṇa kāraṇam,देवदूत न जानामि कस्येदं दुर्विचेष्टते / इहैवाहं स्थितो गच्छ न मे स्वर्गेण कारणम्
+bhmj_18.20,pūjyante yatra durvṛttā viśasyante nu sādhavaḥ / ityukto dharmarājena devadūtaḥ surādhipam,पूज्यन्ते यत्र दुर्वृत्ता विशस्यन्ते नु साधवः / इत्युक्तो धर्मराजेन देवदूतः सुराधिपम्
+bhmj_18.21,gatvā vyajijñapatsarvaṃ sa ca tūṣṇīṃ samāyayau / prāpte surādhipe tatra saha dharmādibhiḥ suraiḥ,गत्वा व्यजिज्ञपत्सर्वं स च तूष्णीं समाययौ / प्राप्ते सुराधिपे तत्र सह धर्मादिभिः सुरैः
+bhmj_18.22,nādṛśyatāśubhaṃ kiṃcidvavau puṇyaśca mārutaḥ / tato 'bravītsurapatirviṣṇaṃ dharmanandanam,नादृश्यताशुभं किंचिद्ववौ पुण्यश्च मारुतः / ततो ऽब्रवीत्सुरपतिर्विष्णं धर्मनन्दनम्
+bhmj_18.23,asatyametannāyeyaṃ mayaiveha pradarśitā / etadālokanaṃ rājñāmavaśyaṃ miśrakarmaṇām,असत्यमेतन्नायेयं मयैवेह प्रदर्शिता / एतदालोकनं राज्ञामवश्यं मिश्रकर्मणाम्
+bhmj_18.24,asatyaleśasaṃsparśādetaddroṇavadhāttava / ehi paśya nijānbhrātṝndivyaṃ svapadamāśritān,असत्यलेशसंस्पर्शादेतद्द्रोणवधात्तव / एहि पश्य निजान्भ्रातॄन्दिव्यं स्वपदमाश्रितान्
+bhmj_18.25,svargaśriyaṃ ca pāñcālīṃ putrāṃścāmaratāṃ gatān / ityukte devarājena vītaśokī yudhiṣṭhiraḥ,स्वर्गश्रियं च पाञ्चालीं पुत्रांश्चामरतां गतान् / इत्युक्ते देवराजेन वीतशोकी युधिष्ठिरः
+bhmj_18.26,snātvā dharmagirā svargagaṅgāmbhasi nabhaḥprabhe / utsṛjya mānuṣaṃ bhāvaṃ puṇyāṃ surasabhāṃ yayau,स्नात्वा धर्मगिरा स्वर्गगङ्गाम्भसि नभःप्रभे / उत्सृज्य मानुषं भावं पुण्यां सुरसभां ययौ
+bhmj_18.27,apsaronṛttalalitāngāyangandharvakiṃnarān / tatra svapadamārūḍhānapaśyadanujānnijān,अप्सरोनृत्तललितान्गायन्गन्धर्वकिंनरान् / तत्र स्वपदमारूढानपश्यदनुजान्निजान्
+bhmj_18.28,maṇḍale ca raveḥ karṇaṃ svayamindreṇa darśitam / abhibhanyuṃ ca rucirākāranirjitamanmatham,मण्डले च रवेः कर्णं स्वयमिन्द्रेण दर्शितम् / अभि��न्युं च रुचिराकारनिर्जितमन्मथम्
+bhmj_18.29,varcobhidhānaṃ somasya taṃ sutaṃ somamaṇḍale / gandharvarājaṃ sākṣācca dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram,वर्चोभिधानं सोमस्य तं सुतं सोममण्डले / गन्धर्वराजं साक्षाच्च धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्
+bhmj_18.30,vasuṃ śāntanavaṃ bhīṣmaṃ guruṃ droṇaṃ bṛhaspatim / nārāyaṇaṃ ca viśveśaṃ śaṅkhacakragadādharam,वसुं शान्तनवं भीष्मं गुरुं द्रोणं बृहस्पतिम् / नारायणं च विश्वेशं शङ्खचक्रगदाधरम्
+bhmj_18.31,yadaṃśā bhuvi ye jātāstāṃśca dṛṣṭvā tadāśrayān / āsasāda sadānandaṃ vandyaṃ nandanavāsinām / dharmasūnurnidhirdhāmnāṃ hariścandrocitaṃ padam,यदंशा भुवि ये जातास्तांश्च दृष्ट्वा तदाश्रयान् / आससाद सदानन्दं वन्द्यं नन्दनवासिनाम् / धर्मसूनुर्निधिर्धाम्नां हरिश्चन्द्रोचितं पदम्
+bhmj_18.32,atha nahuṣadilīpadhundhumārasagarabhagīratharāmakārtavīryaiḥ / nṛpatibhirabhito 'bhivandyamānaḥ sitacaritaḥ sa rarāja rājacandraḥ,अथ नहुषदिलीपधुन्धुमारसगरभगीरथरामकार्तवीर्यैः / नृपतिभिरभितो ऽभिवन्द्यमानः सितचरितः स रराज राजचन्द्रः
+bhmj_18.33,śrutveti bhāratakathāṃ vaiśampāyanakīrtitām / saṃpannasarpasatro 'bhūnnirvṛtto janamejayaḥ,श्रुत्वेति भारतकथां वैशम्पायनकीर्तिताम् / संपन्नसर्पसत्रो ऽभून्निर्वृत्तो जनमेजयः
+bhmj_18.34,etatsūtena kathitaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ / niśamya śaunakamukhāstasthurānandanirbharāḥ,एतत्सूतेन कथितं नैमिषारण्यवासिनः / निशम्य शौनकमुखास्तस्थुरानन्दनिर्भराः
+bhmj_19.1,iti śrīkṣemendraviracitāyāṃ bhāratamañjaryāṃ svargaparva harivaṃśa nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet,इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां स्वर्गपर्व हरिवंश नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
+bhmj_19.2,muniḥ punātu vo vyāsaḥ sadā saṃnihitā sukhe / trimārgagā madhumatī yasya śuddhā sarasvatī,मुनिः पुनातु वो व्यासः सदा संनिहिता सुखे / त्रिमार्गगा मधुमती यस्य शुद्धा सरस्वती
+bhmj_19.3,śaunakena punaḥ pṛṣṭo naimiṣe laumaharṣaṇiḥ / abhyadhādadbhutaṃ bhūmau saṃbhavaṃ kaiṭabhadviṣaḥ,शौनकेन पुनः पृष्टो नैमिषे लौमहर्षणिः / अभ्यधादद्भुतं भूमौ संभवं कैटभद्विषः
+bhmj_19.4,ākarṇya bhāratakathāṃ prahṛṣṭo janamejayaḥ / apṛcchadvaiṣṇavaṃ vaṃśaṃ vaiśampāyanamādarāt,आकर्ण्य भारतकथां प्रहृष्टो जनमेजयः / अपृच्छद्वैष्णवं वंशं वैशम्पायनमादरात्
+bhmj_19.5,sa pṛṣṭaḥ pṛṣuvaṃśena pārthivena kathāṃ hareḥ / jagāda jagatāṃ hetuṃ praṇamya prayataḥ prabhum,स पृष्टः पृषुवंशेन पार्थिवेन कथां हरेः / जगाद जगतां हेतुं प्रणम्य प्रयतः प्रभुम्
+bhmj_19.6,apa evāsṛjatpūrvaṃ bhagavānviṣṇuravyayaḥ / tāsu vīryaṃ narākhyāsu yena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ,अप एवासृजत्पूर्वं भगवान्विष्णुरव्ययः / तासु वीर्यं नराख्यासु येन नारायणः स्मृतः
+bhmj_19.7,tadaṇḍamabhavadvaimaṃ yasmiñjātaḥ prajāpatiḥ / asṛjanmanumukhyāṃśca kardamādyānprajāpatīn,तदण्डमभवद्वैमं यस्मिञ्जातः प्रजापतिः / असृजन्मनुमुख्यांश्च कर्दमाद्यान्प्रजापतीन्
+bhmj_19.8,dakṣaṃ ca sarvabhūtāni yasya dauhitrasaṃtatiḥ / pṛthakpṛthakca rājyāni somādināmakalpayat,दक्षं च सर्वभूतानि यस्य दौहित्रसंततिः / पृथक्पृथक्च राज्यानि सोमादिनामकल्पयत्
+bhmj_19.9,kadācidatrivaṃśasya suto 'ṅgasya prajāpateḥ / mṛtyuputryāṃ sunīthāyāṃ jātaḥ sthitivilopakṛt,कदाचिदत्रिवंशस्य सुतो ऽङ्गस्य प्रजापतेः / मृत्युपुत्र्यां सुनीथायां जातः स्थितिविलोपकृत्
+bhmj_19.10,svarvo nāmābhavadrājā kilbiṣātkaluṣāśayaḥ / prajānāṃ vidhivaimukhyānmūrtimāniva viplavaḥ,स्वर्वो नामाभवद्राजा किल्बिषात्कलुषाशयः / प्रजानां विधिवैमुख्यान्मूर्तिमानिव विप्लवः
+bhmj_19.11,anunīto 'pi bahuśaḥ sa yadā nābhavadvaśī / tadā nigṛhyātibalaṃ munayastamapātayan,अनुनीतो ऽपि बहुशः स यदा नाभवद्वशी / तदा निगृह्यातिबलं मुनयस्तमपातयन्
+bhmj_19.12,mamanthurasya te savyamūruṃ krodhānalākulāḥ / tataḥ samudabhūtsvarvo naraḥ kṛṣṇo bhayākulaḥ,ममन्थुरस्य ते सव्यमूरुं क्रोधानलाकुलाः / ततः समुदभूत्स्वर्वो नरः कृष्णो भयाकुलः
+bhmj_19.13,niṣīdetyatriṇokto 'sau niṣādajanako 'bhavat / tato mamanthurmunayaḥ pāṇiṃ venasya dakṣiṇam,निषीदेत्यत्रिणोक्तो ऽसौ निषादजनको ऽभवत् / ततो ममन्थुर्मुनयः पाणिं वेनस्य दक्षिणम्
+bhmj_19.14,tāmrāṅgulidalātpāṇikamalādudabhūttataḥ / pitāmaha iva śrīmānpṛthuḥ pṛthulalocanaḥ,ताम्राङ्गुलिदलात्पाणिकमलादुदभूत्ततः / पितामह इव श्रीमान्पृथुः पृथुललोचनः
+bhmj_19.15,dhanurājagavaṃ tasya vibibhau hemavarṣiṇaḥ / nijajvālāvalī dhāma dīptasyeva vibhāvasoḥ,धनुराजगवं तस्य विबिभौ हेमवर्षिणः / निजज्वालावली धाम दीप्तस्येव विभावसोः
+bhmj_19.16,tatprasādāddivaṃ yāte vene vainyo 'tha bhūbhujām / ādyo ratnākarairetya ratnaurabhyarcitaḥ svayam,तत्प्रसादाद्दिवं याते वेने वैन्यो ऽथ भूभुजाम् / आद्यो रत्नाकरैरेत्य रत्नौरभ्यर्चितः स्वयम्
+bhmj_19.17,jale śaile ca tasyābhūdabhagnapraṇayā gatiḥ / taṃ tuṣṭuvurnavotpannāḥ sūtamāgadhabandinaḥ,जले शैले च तस्याभूदभग्नप्रणया गतिः / तं तुष्टुवुर्नवोत्पन्नाः सूतमागधबन्दिनः
+bhmj_19.18,prajānāṃ vṛttaye bhūmistenādiṣṭā tarasvinā / bhītā dudrāva gaurbhūtvā dhanvī tāmādravatsa ca,प्रजानां वृत्तये भूमिस्तेनादिष्टा तरस्विना / भीता दुद्राव गौर्भूत्वा धन्वी तामाद्रवत्स च
+bhmj_19.19,sā lokānbrahmalokāntānaśeṣānvidrutā javāt / tamevāttāyudhaṃ paścādapaśyadvalitānanā,सा लोकान्ब्रह्मलोकान्तानशेषान्विद्रुता जवात् / तमेवात्तायुधं पश्चादपश्यद्वलितानना
+bhmj_19.20,paritrāṇamapaśyantī sā tamūce kṛtāñjaliḥ / kopaṃ jahi mahīpāla yoṣitaṃ parirakṣa mām,परित्राणमपश्यन्ती सा तमूचे कृताञ्जलिः / कोपं जहि महीपाल योषितं परिरक्ष माम्
+bhmj_19.21,vinā dharitrīṃ tiṣṭhanti prajānātha kathaṃ prajāḥ / iti śritivacaḥ śrutvā vītakopo 'bravīnnṛpaḥ,विना धरित्रीं तिष्ठन्ति प्रजानाथ कथं प्रजाः / इति श्रितिवचः श्रुत्वा वीतकोपो ऽब्रवीन्नृपः
+bhmj_19.22,prajāvṛttinimitto 'yaṃ samārambho mama tviyi / bahūnāṃ prāṇarakṣārthamekahiṃsā praśasyate,प्रजावृत्तिनिमित्तो ऽयं समारम्भो मम त्वियि / बहूनां प्राणरक्षार्थमेकहिंसा प्रशस्यते
+bhmj_19.23,vistārya svayamātmānaṃ dhārayiṣyāmyahaṃ prajāḥ / na cedvitara lokānāṃ vṛttiṃ putrī ca me bhava,विस्तार्य स्वयमात्मानं धारयिष्याम्यहं प्रजाः / न चेद्वितर लोकानां वृत्तिं पुत्री च मे भव
+bhmj_19.24,iti kṣitibhujādiṣṭā jagāda jagatī natā / ahaṃ vṛtti vidhāsyāmi prajānāṃ tvatsutā satī,इति क्षितिभुजादिष्टा जगाद जगती नता / अहं वृत्ति विधास्यामि प्रजानां त्वत्सुता सती
+bhmj_19.25,deśānsamīkuru vibho śilākūṭaviśaṅkaṭān / sarvasyāpi bhavatyetadyathā kṣīraṃ struṃta māya,देशान्समीकुरु विभो शिलाकूटविशङ्कटान् / सर्वस्यापि भवत्येतद्यथा क्षीरं स्त्रुंत माय
+bhmj_19.26,niśamyaitatpṛthuyaśāḥ pṛthuḥ pṛthuśiloccayān / pṛthakcakre dhanuṣkoṭyā suspaṣṭā yena bhūrabhūt,निशम्यैतत्पृथुयशाः पृथुः पृथुशिलोच्चयान् / पृथक्चक्रे धनुष्कोट्या सुस्पष्टा येन भूरभूत्
+bhmj_19.27,tataḥ sasyāni pṛthivīṃ svanāmāṅkāṃ dudoha saḥ / manuṃ svāyaṃbhuvaṃ vatsaṃ kṛtvā karapuṭodare,ततः सस्यानि पृथिवीं स्वनामाङ्कां दुदोह सः / मनुं स्वायंभुवं वत्सं कृत्वा करपुटोदरे
+bhmj_19.28,śrūyate munibhirdugdhā tapo brahma ca būḥ purā / vatsaḥ somo gururdegdhā pātramāsīcca kāñcanam,श्रूयते मुनिभिर्दुग्धा तपो ब्रह्म च बूः पुरा / वत्सः सोमो गुरुर्देग्धा पात्रमासीच्च काञ्चनम्
+bhmj_19.29,rūpyapātre ca pitṛbhirdugdheyaṃ vasudhā sudhām / yamaṃ vatsaṃ samādāya tathā dogdhāramantakam,रूप्यपात्रे च पितृभिर्दुग्धेयं वसुधा सुधाम् / यमं वत्सं समादाय तथा दोग्धारमन्तकम्
+bhmj_19.30,alābupātre nāgaiśca viṣaṃ dugdhā balapradam / dhṛtarāṣraṃ ca dogdhāraṃ kṛtvā vatsaṃ ca takṣakam,अलाबुपात्रे नागैश्च विषं दुग्धा बलप्रदम् / धृतराष्रं च दोग्धारं कृत्वा वत्सं च तक्षकम्
+bhmj_19.31,asurairāyase pātre māyāṃ dugdhā vasuṃdharā / vatsastadābhūtprahlādo dogdhā ca danujo madhuḥ,असुरैरायसे पात्रे मायां दुग्धा वसुंधरा / वत्सस्तदाभूत्प्रह्लादो दोग्धा च दनुजो मधुः
+bhmj_19.32,yakṣairapi purā dugdhā vatsaṃ kṛtvā dhaneśvaram / antardhānakaraṃ kṣīramāmapātre bhayaṃkaram,यक्षैरपि पुरा दुग्धा वत्सं कृत्वा धनेश्वरम् / अन्तर्धानकरं क्षीरमामपात्रे भयंकरम्
+bhmj_19.33,rudhiraṃ rākṣasairdugdhā vatsakena sumālinā / padmapātre śubhāngandhāndugdhā gandharvakiṃnaraiḥ,रुधिरं राक्षसैर्दुग्धा वत्सकेन सुमालिना / पद्मपात्रे शुभान्गन्धान्दुग्धा गन्धर्वकिंनरैः
+bhmj_19.34,parvatairmerumādāya dogdhāraṃ śailabhājane / ratnauṣadhigaṇāndugdhā vatsaṃ kṛtvā himālayam,पर्वतैर्मेरुमादाय दोग्धारं शैलभाजने / रत्नौषधिगणान्दुग्धा वत्सं कृत्वा हिमालयम्
+bhmj_19.35,vṛkṣaiḥ pālāśapātre ca dugdhā puṣpaṃ phalaṃ tataḥ / dogdhṛtvamagamatsālastadā plakṣaśca vatsatām,वृक्षैः पालाशपात्रे च दुग्धा पुष्पं फलं ततः / दोग्धृत्वमगमत्सालस्तदा प्लक्षश्च वत्सताम्
+bhmj_19.36,sarvadā sarvadā bhūmirityevaṃ śāsanātpṛthoḥ / ādirājasya jayinaḥ karma yasyaitadadbhutam,सर्वदा सर्वदा भूमिरित्येवं शासनात्पृथोः / आदिराजस्य जयिनः कर्म यस्यैतदद्भुतम्
+bhmj_19.37,***** pṛthivīdohaḥ || 1 || ***** śrutveti vainyacaritaṃ vismito janamejayaḥ / muniṃ manvantarakathāmapṛcchatso 'pyabhāṣata,***** पृथिवीदोहः ॥ १ ॥ ***** श्रुत्वेति वैन्यचरितं विस्मितो जनमेजयः / मुनिं मन्वन्तरकथामपृच्छत्सो ऽप्यभाषत
+bhmj_19.38,svāyaṃbhuvo manuḥ pūrvamabhūtsaptarṣayastadā / marīcyatripulastyādyā ........,स्वायंभुवो मनुः पूर्वमभूत्सप्तर्षयस्तदा / मरीच्यत्रिपुलस्त्याद्या ........
+bhmj_19.39,........ ........ / ........ devāśca tuṣṭitābhidhāḥ,........ ........ / ........ देवाश्च तुष्टिताभिधाः
+bhmj_19.40,auttamākhyastṛtīyo 'bhūnmanuḥ saptarṣayastadā / vasiṣṭhaputrāstasyāsannṛbhavaśca divaukasaḥ,औत्तमाख्यस्तृतीयो ऽभून्मनुः सप्तर्षयस्तदा / वसिष्ठपुत्रास्तस्यासन्नृभवश्च दिवौकसः
+bhmj_19.41,tāmaso 'bhūnmanusturyo yasya saptarṣayo 'ntare / babhūvuḥ pṛthugārgyādyāḥ sabhyāśca tridivaukasaḥ,तामसो ऽभून्मनुस्तुर्यो यस्य सप्तर्षयो ऽन्तरे / बभूवुः पृथुगार्ग्याद्याः सभ्याश्च त्रिदिवौकसः
+bhmj_19.42,raivataḥ pañcamo 'pyāsīnmanuḥ saptarṣayastadā / vedabāhumukhāścāsannabhūtarajasaḥ surāḥ,रैवतः पञ्चमो ऽप्यासीन्मनुः सप्तर्षयस्तदा / वेदबाहुमुखाश्चासन्नभूतरजसः सुराः
+bhmj_19.43,cākṣuṣo 'tha manuḥ ṣaṣṭho bhṛgumukhyā yadantare / abhavansapta munayo lekhasaṃjñāstathāmarāḥ,चाक्षुषो ऽथ मनुः षष्ठो भृगुमुख्या यदन्तरे / अभवन्सप्त मुनयो लेखसंज्ञास्तथामराः
+bhmj_19.44,eteṣu bahuputreṣu ṣaṭsu yāteṣu sāṃpratam / vartate saptamaḥ śrīmānadya vaivasvato manuḥ,एतेषु बहुपुत्रेषु षट्सु यातेषु सांप्रतम् / वर्तते सप्तमः श्रीमानद्य वैवस्वतो मनुः
+bhmj_19.45,kaśyapo 'trirvasiṣṭhaśca bhāradvājo 'tha gautamaḥ / kauśiko jamadagniśca saptaite 'dya maharṣayaḥ,कश्यपो ऽत्रिर्वसिष्ठश्च भारद्वाजो ऽथ गौतमः / कौशिको जमदग्निश्च सप्तैते ऽद्य महर्षयः
+bhmj_19.46,sāśvirudrāśca maruto vasvādityāśca devatāḥ / ikṣvākupramukhāścāsya manoḥ putrā mahībhujaḥ,साश्विरुद्राश्च मरुतो वस्वादित्याश्च देवताः / इक्ष्वाकुप्रमुखाश्चास्य मनोः पुत्रा महीभुजः
+bhmj_19.47,sāvarṇo 'tha manurbhāvī tasya saptarṣayo 'ntare / rāmavyāsakṛpātreyadrauṇigālavakāśyapāḥ,सावर्णो ऽथ मनुर्भावी तस्य सप्तर्षयो ऽन्तरे / रामव्यासकृपात्रेयद्रौणिगालवकाश्यपाः
+bhmj_19.48,catvāro merusāvarṇā bhāvino manavaḥ pare / teṣāṃ nava navāścānye te te saptarṣayaḥ kramāt,चत्वारो मेरुसावर्णा भाविनो मनवः परे / तेषां नव नवाश्चान्ये ते ते सप्तर्षयः क्रमात्
+bhmj_19.49,rocyo nāma manuḥ ṣaṣṭho bhautyākhyaḥ saptamo manuḥ / caturdaśaite manavo yebhyo manvantarāḥ kramāt,रोच्यो नाम मनुः षष्ठो भौत्याख्यः सप्तमो मनुः / चतुर्दशैते मनवो येभ्यो मन्वन्तराः क्रमात्
+bhmj_19.50,caturyugānāṃ pūrṇānāṃ sāgrāṇāmekasaptatiḥ / manvantarāṇāṃ pratyekameṣa saṃkhyākṛto 'vadhiḥ,चतुर्युगानां पूर्णानां साग्राणामेकसप्ततिः / मन्वन्तराणां प्रत्येकमेष संख्याकृतो ऽवधिः
+bhmj_19.51,caturdaśasu yāteṣu teṣu manvantareṣvatha / kalpakṣaye jagadviṣṇorantaḥ sarvaṃ pralīyate,चतुर्दशसु यातेषु तेषु मन्वन्तरेष्वथ / कल्पक्षये जगद्विष्णोरन्तः सर्वं प्रलीयते
+bhmj_19.52,punaśca bhavatītyevaṃ cakravatparivartate / kalpasaṃkṣayalakṣāṇāmanādinidhanā gatiḥ,पुनश्च भवतीत्येवं चक्रवत्परिवर्तते / कल्पसंक्षयलक्षाणामनादिनिधना गतिः
+bhmj_19.53,sāṃpratasya manostāvadasminvaivasvate 'ntare / harivaṃśaprasaṅgena śrūyatāmatha saṃbhavaḥ,सांप्रतस्य मनोस्तावदस्मिन्वैवस्वते ऽन्तरे / हरिवंशप्रसङ्गेन श्रूयतामथ संभवः
+bhmj_19.54,***** manvantaravarṇanam || 2 || ***** ādityaḥ kaśyapājjāto vivaśvānmahasāṃ nidhiḥ / ugrarūpo 'bhavaddhoradīptisaṃtānasaṃcayaḥ,***** मन्वन्तरवर्णनम् ॥ २ ॥ ***** आदित्यः कश्यपाज्जातो विवश्वान्महसां निधिः / उग्ररूपो ऽभवद्धोरदीप्तिसंतानसंचयः
+bhmj_19.55,diṣṭayā nāyaṃ mṛto 'ṇḍasthaḥ pravṛddhena svatejasā / snehādityuditaḥ pitrā mārtaṇḍa iti viśrutaḥ,दिष्टया नायं मृतो ऽण्डस्थः प्रवृद्धेन स्वतेजसा / स्नेहादित्युदितः पित्रा मार्तण्ड इति विश्रुतः
+bhmj_19.56,saṃjñā nāmābhavattasya lāvaṇyanalinī priyā / bahukautukanirmātuḥ putrī tvaṣṭuḥ prajāpateḥ,संज्ञा नामाभवत्तस्य लावण्यनलिनी प्रिया / बहुकौतुकनिर्मातुः पुत्री त्वष्टुः प्रजापतेः
+bhmj_19.57,tasyāmajījanatputraṃ śrāddhadevaṃ manuṃ raviḥ / yamaṃ kanyāṃ ca yamunāṃ yamalatvātkṛtābhidhau,तस्यामजीजनत्पुत्रं श्राद्धदेवं मनुं रविः / यमं कन्यां च यमुनां यमलत्वात्कृताभिधौ
+bhmj_19.58,tīkṣṇāṃśoratha tadrūpaṃ vikṛtaṃ ghoratejasaḥ / na sehe dhṛtidhairyāpi saṃjñā kāntikumudvatī,तीक्ष्णांशोरथ तद्रूपं विकृतं घोरतेजसः / न सेहे धृतिधैर्यापि संज्ञा कान्तिकुमुद्वती
+bhmj_19.59,tulyarūpāṃ nijacchāyāṃ māyāyogavinirmitām / sā dhṛtvā svapatergūḍhaṃ jagāma janakāntikam,तुल्यरूपां निजच्छायां मायायोगविनिर्मिताम् / सा धृत्वा स्वपतेर्गूढं जगाम जनकान्तिकम्
+bhmj_19.60,patyuḥ samīpaṃ gaccheti nirastā tena māninā / lajjitā vaḍavā bhūtvā prayayāvuttarānkurūn,पत्युः समीपं गच्छेति निरस्ता तेन मानिना / लज्जिता वडवा भूत्वा प्रययावुत्तरान्कुरून्
+bhmj_19.61,tataḥ saṃjñāsavarṇāyāṃ sāvarṇākhyaḥ paro manuḥ / raverajñātavṛttasya cchāyāyāmabhavatsutaḥ,ततः संज्ञासवर्णायां सावर्णाख्यः परो मनुः / रवेरज्ञातवृत्तस्य च्छायायामभवत्सुतः
+bhmj_19.62,śanaiścaro dvitīyaśca snehamabhyadhikaṃ tayoḥ / chāyā cakāra vātsalyānna tathāparaputrayoḥ,शनैश्चरो द्वितीयश्च स्नेहमभ्यधिकं तयोः / छाया चकार वात्सल्यान्न तथापरपुत्रयोः
+bhmj_19.63,kṣamī jyeṣṭho manuḥ sehe tadyamastu na cakṣame / bālyāttenāhatā daivādbālena jananī purā,क्षमी ज्येष्ठो मनुः सेहे तद्यमस्तु न चक्षमे / बाल्यात्तेनाहता दैवाद्बालेन जननी पुरा
+bhmj_19.64,sā taṃ śaśāpa kupitā caraṇāste patantviti / tacchrutvā śaṅkito bhāsvānkopāttāṃ śaptumudyataḥ,सा तं शशाप कुपिता चरणास्ते पतन्त्विति / तच्छ्रुत्वा शङ्कितो भास्वान्कोपात्तां शप्तुमुद्यतः
+bhmj_19.65,gatvā tvaṣṭurgṛhaṃ tūrmaṃ saṃjñāvṛttāntamabhyadhāt / tejastavaitadatyugraṃ saṃjñā na sahate satī,गत्वा त्वष्टुर्गृहं तूर्मं संज्ञावृत्तान्तमभ्यधात् / तेजस्तवैतदत्युग्रं संज्ञा न सहते सती
+bhmj_19.66,pracchannaṃ tatra vaḍavā vane carati śādvalam / iti tvaṣṭurgirā j��ātvā tenaivāropito bhramam,प्रच्छन्नं तत्र वडवा वने चरति शाद्वलम् / इति त्वष्टुर्गिरा ज्ञात्वा तेनैवारोपितो भ्रमम्
+bhmj_19.67,aśātayannijaṃ tejo dayitādarśanotsukaḥ / tejasā tena vidadhe tvaṣṭā cakraṃ sudarśanam,अशातयन्निजं तेजो दयितादर्शनोत्सुकः / तेजसा तेन विदधे त्वष्टा चक्रं सुदर्शनम्
+bhmj_19.68,daityāndhakārasaṃhārasahāyaṃ kaiṭabhadviṣaḥ / tataḥ kamalinīkāntaḥ kāntarūpo divākaraḥ,दैत्यान्धकारसंहारसहायं कैटभद्विषः / ततः कमलिनीकान्तः कान्तरूपो दिवाकरः
+bhmj_19.69,gatvā dadarśa vipine vaḍavārūpiṇīṃ priyām / tatra tena viveṣṭantī hyakrāntā hayarūpiṇā,गत्वा ददर्श विपिने वडवारूपिणीं प्रियाम् / तत्र तेन विवेष्टन्ती ह्यक्रान्ता हयरूपिणा
+bhmj_19.70,parāvṛttamukhaivāsītparasaṃsparśaśaṅkayā / tato vivasvato vīryaṃ nāsikāthūtkṛtena sā,परावृत्तमुखैवासीत्परसंस्पर्शशङ्कया / ततो विवस्वतो वीर्यं नासिकाथूत्कृतेन सा
+bhmj_19.71,tatsasarja yato jātau nāsatyāvaśvinau yamau / atha saṃjñā parijñāya saumyaṃ devaṃ divākaram,तत्ससर्ज यतो जातौ नासत्यावश्विनौ यमौ / अथ संज्ञा परिज्ञाय सौम्यं देवं दिवाकरम्
+bhmj_19.72,nijarūpavatī prāyādgṛhaṃ tadanuyāyinī / manuḥ prajāpatisasītpitṝṇāmadhipo yamaḥ,निजरूपवती प्रायाद्गृहं तदनुयायिनी / मनुः प्रजापतिससीत्पितॄणामधिपो यमः
+bhmj_19.73,tridaśānāṃ ca bhiṣajāvaśvinau yamunā sarit / bhāvī prajāpatiścānyaḥ savarṇātanayo manuḥ,त्रिदशानां च भिषजावश्विनौ यमुना सरित् / भावी प्रजापतिश्चान्यः सवर्णातनयो मनुः
+bhmj_19.74,grahāṇāṃ saptamaścāsīnmandacārī śanaiśvaraḥ / ikṣvākuśibiśaryātinābhāgādyāḥ sutā manoḥ,ग्रहाणां सप्तमश्चासीन्मन्दचारी शनैश्वरः / इक्ष्वाकुशिबिशर्यातिनाभागाद्याः सुता मनोः
+bhmj_19.75,teṣu jāteṣu putrārthī mittrāvaruṇayormanuḥ / iṣṭiṃ cakāra tatrāsya sutābhūllalitadyutiḥ,तेषु जातेषु पुत्रार्थी मित्त्रावरुणयोर्मनुः / इष्टिं चकार तत्रास्य सुताभूल्ललितद्युतिः
+bhmj_19.76,iḍā nāma sphuradratnabhūṣaṇoddyotitāmbarā / praṇamya padmavadanā manuṃ tacchāsanānugā,इडा नाम स्फुरद्रत्नभूषणोद्द्योतिताम्बरा / प्रणम्य पद्मवदना मनुं तच्छासनानुगा
+bhmj_19.77,mittrāvaruṇayorvāsaṃ tadaṃśāsmīti sā yayau / sadācārocitā tābhyāṃ sā putrītyabhinanditā,मित्त्रावरुणयोर्वासं तदंशास्मीति सा ययौ / सदाचारोचिता ताभ्यां सा पुत्रीत्यभिनन्दिता
+bhmj_19.78,tadvaraṃ prāpa putrastvaṃ bhaviṣyasi manoriti / tataḥ pratinivṛttā sā vrajantī gajagāminī,तद्वरं प्राप पुत्रस्त्वं भविष्यसि मनोरिति / ततः प्रतिनिवृत्ता सा व्रजन्ती गजगामिनी
+bhmj_19.79,dṛṣṭvā hariṇaśāvākṣī budhena śaśisūnunā / tatsaṃgamātsamāsādya purūravasamātmajam,दृष्ट्वा हरिणशावाक्षी बुधेन शशिसूनुना / तत्संगमात्समासाद्य पुरूरवसमात्मजम्
+bhmj_19.80,strīrūpaṃ sā samutsṛjya pradyumnākhyo 'bhavannṛpaḥ / utkalo vinatāśvaśca gayaśceti tadātmajaḥ,स्त्रीरूपं सा समुत्सृज्य प्रद्युम्नाख्यो ऽभवन्नृपः / उत्कलो विनताश्वश्च गयश्चेति तदात्मजः
+bhmj_19.81,ikṣvākostumupādo 'bhūtkakutsthastasya cātmajaḥ / tadvaṃśe kuvalāśvo 'bhūduttaṅkavacasā ca yaḥ,इक्ष्वाकोस्तुमुपादो ऽभूत्ककुत्स्थस्तस्य चात्मजः / तद्वंशे कुवलाश्वो ऽभूदुत्तङ्कवचसा च यः
+bhmj_19.82,vālukāntargataṃ ghoraṃ dhundhuṃ nāma mahāsuram / jaghāna yasya niḥśvāsaiḥ pṛthivī samadahyata,वालुकान्तर्गतं घोरं धुन्धुं नाम महासुरम् / जघान यस्य निःश्वासैः पृथिवी समदह्यत
+bhmj_19.83,kuvalāśvasya nṛpaterjātastvayyāruṇiḥ kule / tena satyavrato nāma paurakanyāpahārataḥ,कुवलाश्वस्य नृपतेर्जातस्त्वय्यारुणिः कुले / तेन सत्यव्रतो नाम पौरकन्यापहारतः
+bhmj_19.84,putraḥ śapto 'ntyajātistvamavāpto vijane 'vasat / atrāntare vinā varṣaṃ kṛcchre dvādaśavārṣike,पुत्रः शप्तो ऽन्त्यजातिस्त्वमवाप्तो विजने ऽवसत् / अत्रान्तरे विना वर्षं कृच्छ्रे द्वादशवार्षिके
+bhmj_19.85,tatyāja sasutāṃ bhāryāṃ viśvāmitro 'mbudhestaṭe / sāṃ madhyamaṃ gale baddhvā vikretuṃ prastutā sutam,तत्याज ससुतां भार्यां विश्वामित्रो ऽम्बुधेस्तटे / सां मध्यमं गले बद्ध्वा विक्रेतुं प्रस्तुता सुतम्
+bhmj_19.86,satyavratena kṛpayā vāritā vṛttidāyinā / viśvāmitrasutaścābhūdgalabandhaḥ sa gālavaḥ,सत्यव्रतेन कृपया वारिता वृत्तिदायिना / विश्वामित्रसुतश्चाभूद्गलबन्धः स गालवः
+bhmj_19.87,sa tyāgādvāritaḥ kiṃ me na piteti purohite / satyavrato rājaputro vasiṣṭhe manyumānabhūt,स त्यागाद्वारितः किं मे न पितेति पुरोहिते / सत्यव्रतो राजपुत्रो वसिष्ठे मन्युमानभूत्
+bhmj_19.88,kāmadhenuṃ sa tasyātha carantīṃ śāpamohitaḥ / nihatya gādhiputrāṇāmātmanaścāśanaṃ vyadhāt,कामधेनुं स तस्याथ चरन्तीं शापमोहितः / निहत्य गाधिपुत्राणामात्मनश्चाशनं व्यधात्
+bhmj_19.89,kopakatvātpiturdhenuvadhādaprokṣitāśanāt / śāpaśaṅkutraṃya tasya vaśiṣṭhaḥ samapātayat,कोपकत्वात्पितुर्धेनुवधादप्रोक्षिताशनात् / शापशङ्कुत्रंय तस्य वशिष्ठः समपातयत्
+bhmj_19.90,tasya triśaṅkusaṃjñasya viśvāmitraḥ pituḥ padam / datvābhūdyājako yena sadehastridivaṃ yayau,तस्य त्रिशङ्कुसंज्ञस्य विश्वामित्रः पितुः पदम् / दत्वाभूद्याजको येन सदेहस्त्रिदिवं ययौ
+bhmj_19.91,tasya putro hariścandro rājasūye rarāja yaḥ / sagarastatkule rājā yatsutaiḥ sāgaraḥ kṛtaḥ,तस्य पुत्रो हरिश्चन्द्रो राजसूये रराज यः / सगरस्तत्कुले राजा यत्सुतैः सागरः कृतः
+bhmj_19.92,mātuḥ sapatnīdattena jātaḥ saha gareṇa yaḥ / pratyantadeśāñjitvāsau pituḥ pūrvāpakāriṇaḥ,मातुः सपत्नीदत्तेन जातः सह गरेण यः / प्रत्यन्तदेशाञ्जित्वासौ पितुः पूर्वापकारिणः
+bhmj_19.93,niḥsvādhyāyavaṣaṭkārānvidadhe lakṣaṇāṅkitān / cakāra muṇḍaśirasaḥ kāmbojānvadharakṣaṇāt,निःस्वाध्यायवषट्कारान्विदधे लक्षणाङ्कितान् / चकार मुण्डशिरसः काम्बोजान्वधरक्षणात्
+bhmj_19.94,śaśakordhaśiromuṇḍānmuktakeśāṃśca pāratān / pahlavānyavanādyāṃśca śmaśrucihnānakalpayat,शशकोर्धशिरोमुण्डान्मुक्तकेशांश्च पारतान् / पह्लवान्यवनाद्यांश्च श्मश्रुचिह्नानकल्पयत्
+bhmj_19.95,vaṃśe tasya dilīpo 'bhūttasya sūnurbhagīrathaḥ / duhitṛtvamagādyasya bhuvi bhāgīrathī nadī,वंशे तस्य दिलीपो ऽभूत्तस्य सूनुर्भगीरथः / दुहितृत��वमगाद्यस्य भुवि भागीरथी नदी
+bhmj_19.96,kule tasyābhavadrājā rāmo daśarathātmajaḥ / rājarṣivaṃśā bahavo babhūvustatsutātkuśāt,कुले तस्याभवद्राजा रामो दशरथात्मजः / राजर्षिवंशा बहवो बभूवुस्तत्सुतात्कुशात्
+bhmj_19.97,ikṣvākorityayaṃ vaṃśastadbhrātustu mariṣyataḥ / śakā babhūvustanayā nābhāgasya suto 'bhavat,इक्ष्वाकोरित्ययं वंशस्तद्भ्रातुस्तु मरिष्यतः / शका बभूवुस्तनया नाभागस्य सुतो ऽभवत्
+bhmj_19.98,ambarīṣo mahīpālo vṛṣṇeḥ putrāśca vṛṣṇayaḥ / raṇadhṛṣṭāḥ śibeḥ putrāḥ śaryāterabhavatsutā,अम्बरीषो महीपालो वृष्णेः पुत्राश्च वृष्णयः / रणधृष्टाः शिबेः पुत्राः शर्यातेरभवत्सुता
+bhmj_19.99,sukanyā cyavanenoḍhā putraścāntabhūpatiḥ / ravetī tasya tanayā sa purā sahitastayā,सुकन्या च्यवनेनोढा पुत्रश्चान्तभूपतिः / रवेती तस्य तनया स पुरा सहितस्तया
+bhmj_19.100,brahmalokaṃ yayau śrotuṃ gāndharva brahmaṇo 'ntike / tato bahuyuge kāle vyatīte kṣaṇaleśavat,ब्रह्मलोकं ययौ श्रोतुं गान्धर्व ब्रह्मणो ऽन्तिके / ततो बहुयुगे काले व्यतीते क्षणलेशवत्
+bhmj_19.101,apaśyatsvapurīmetya dvārakāṃ vṛṣṇibhirvṛtām / aspṛṣṭāṃ kālakalayā brahmalokanivāsataḥ,अपश्यत्स्वपुरीमेत्य द्वारकां वृष्णिभिर्वृताम् / अस्पृष्टां कालकलया ब्रह्मलोकनिवासतः
+bhmj_19.102,pradadau balabhadrāya bālāmeva sa revatīm / dattvā ca tanayāṃ prāyāttapase merukandaram,प्रददौ बलभद्राय बालामेव स रेवतीम् / दत्त्वा च तनयां प्रायात्तपसे मेरुकन्दरम्
+bhmj_19.103,ikṣvākoranujaḥ ṣaṣṭho riṣṭākhyastasya cātmajau / vaiśyau brāhmaṇatāṃ prāptau tapoyogādakalmaṣau,इक्ष्वाकोरनुजः षष्ठो रिष्टाख्यस्तस्य चात्मजौ / वैश्यौ ब्राह्मणतां प्राप्तौ तपोयोगादकल्मषौ
+bhmj_19.104,karūṣaḥ saptamo yastu kāruṣāstatsutā nṛpāḥ / pṛthukaścāṣṭamaḥ śūdro babhūva gurugovadhāt,करूषः सप्तमो यस्तु कारुषास्तत्सुता नृपाः / पृथुकश्चाष्टमः शूद्रो बभूव गुरुगोवधात्
+bhmj_19.105,ete babhūvurikṣvākorbhrātaro 'ṣṭau manoḥ sutāḥ / ityete śrāddhadevasya bhuvi vaṃśadharā manoḥ,एते बभूवुरिक्ष्वाकोर्भ्रातरो ऽष्टौ मनोः सुताः / इत्येते श्राद्धदेवस्य भुवि वंशधरा मनोः
+bhmj_19.106,***** manuvaṃśaḥ || 3 || ***** pṛṣṭaḥ śrāddhaprasaṅgena pitṛkalpaṃ mahībhujā / muniḥ prāhāvadadbhīṣmaḥ praśnānte yadyudhiṣṭhiram,***** मनुवंशः ॥ ३ ॥ ***** पृष्टः श्राद्धप्रसङ्गेन पितृकल्पं महीभुजा / मुनिः प्राहावदद्भीष्मः प्रश्नान्ते यद्युधिष्ठिरम्
+bhmj_19.107,pitaraḥ pūjitāḥ śrāddhe tribhiḥ piṇḍaistripauruṣaiḥ / devatatvena puṣṇanti jantūnnānāgatiṣvapi,पितरः पूजिताः श्राद्धे त्रिभिः पिण्डैस्त्रिपौरुषैः / देवतत्वेन पुष्णन्ति जन्तून्नानागतिष्वपि
+bhmj_19.108,śaṃtanorudyate piṇḍe śrāddhakāle mayā pituḥ / uttasthau kaṅkaṇodāraḥ karaḥ kamalakomalaḥ,शंतनोरुद्यते पिण्डे श्राद्धकाले मया पितुः / उत्तस्थौ कङ्कणोदारः करः कमलकोमलः
+bhmj_19.109,taṃ vilokya mayā piṇḍe kuśeṣveva samarpite / śāstrākriyānuvartitvāttattoṣajanako mama,तं विलोक्य मया पिण्डे कुशेष्वेव समर्पिते / शास्त्राक्रियानुवर्तित्वात्��त्तोषजनको मम
+bhmj_19.110,svacchandamaraṇaṃ tasmādavāpyāhaṃ varaṃ varam / tenopadiṣṭaṃ tatkālaṃ mārkaṇḍeyamupasthitam,स्वच्छन्दमरणं तस्मादवाप्याहं वरं वरम् / तेनोपदिष्टं तत्कालं मार्कण्डेयमुपस्थितम्
+bhmj_19.111,apṛcchaṃ daivataṃ śrāddhaṃ phalaṃ ca pitṛyājinām / so 'bravīnmeruśikhare mayā pṛṣaṣṭastapasyatā,अपृच्छं दैवतं श्राद्धं फलं च पितृयाजिनाम् / सो ऽब्रवीन्मेरुशिखरे मया पृषष्टस्तपस्यता
+bhmj_19.112,sanatkumāre bhagavānprāhaitattejasāṃ nidhiḥ / brahmā purā surāndṛṣṭvā dṛṣṭvā tānātmayājinaḥ,सनत्कुमारे भगवान्प्राहैतत्तेजसां निधिः / ब्रह्मा पुरा सुरान्दृष्ट्वा दृष्ट्वा तानात्मयाजिनः
+bhmj_19.113,kathaṃ naite yajante māmiti śāpādamohayat / te naṣṭasaṃvidaḥ sarve prasādya kamalodbhavam,कथं नैते यजन्ते मामिति शापादमोहयत् / ते नष्टसंविदः सर्वे प्रसाद्य कमलोद्भवम्
+bhmj_19.114,prāyaścittaṃ nijānputrānpapracchustasya śāsanāt / prāyaścittaistataḥ pūtāḥ kriyājñānopadeśataḥ,प्रायश्चित्तं निजान्पुत्रान्पप्रच्छुस्तस्य शासनात् / प्रायश्चित्तैस्ततः पूताः क्रियाज्ञानोपदेशतः
+bhmj_19.115,gurutvātsvasutairuktā gamyatāṃ putrakā iti / ta ete pitaraḥ pūjyā devānāṃ tanayā api,गुरुत्वात्स्वसुतैरुक्ता गम्यतां पुत्रका इति / त एते पितरः पूज्या देवानां तनया अपि
+bhmj_19.116,yeṣāṃ śrāddhaṃ vinā prāhustridaśā niṣphalāḥ kriyāḥ / tadvihīneṣu yāgeṣu phalamaśnanti rākṣasāḥ,येषां श्राद्धं विना प्राहुस्त्रिदशा निष्फलाः क्रियाः / तद्विहीनेषु यागेषु फलमश्नन्ति राक्षसाः
+bhmj_19.117,anyonyaṃ pitarastasmāddevāḥ pitṛgaṇā api / śrāddhenāpyāyate somaḥ sa puṣṇātyakhilāḥ prajāḥ,अन्योन्यं पितरस्तस्माद्देवाः पितृगणा अपि / श्राद्धेनाप्यायते सोमः स पुष्णात्यखिलाः प्रजाः
+bhmj_19.118,śrāddhena pitaraḥ prītā nṝṇāṃ pitṛpitāmahān / āpyāyayanti sarvatra tiryagyonigatānapi,श्राद्धेन पितरः प्रीता नॄणां पितृपितामहान् / आप्याययन्ति सर्वत्र तिर्यग्योनिगतानपि
+bhmj_19.119,catvārastadgaṇā mūrtā mūrtihīnāstrayo gaṇāḥ / sudhābhujo yogajuṣo vairājā iti viśrutāḥ,चत्वारस्तद्गणा मूर्ता मूर्तिहीनास्त्रयो गणाः / सुधाभुजो योगजुषो वैराजा इति विश्रुताः
+bhmj_19.120,menākhyā mānasī teṣāṃ kanyā himagireḥ priyā / maināko yatsutaḥ śrīmānpitā krauñcamahāgireḥ,मेनाख्या मानसी तेषां कन्या हिमगिरेः प्रिया / मैनाको यत्सुतः श्रीमान्पिता क्रौञ्चमहागिरेः
+bhmj_19.121,menāyāstanayāstisro yāścerurduścaraṃ tapaḥ / jyeṣṭhā tāsāmapārṇākhyā bhavānī bhavavallabhā,मेनायास्तनयास्तिस्रो याश्चेरुर्दुश्चरं तपः / ज्येष्ठा तासामपार्णाख्या भवानी भववल्लभा
+bhmj_19.122,u meti tapaso mātrā vāritābhūdumeti yā / devalasyaikaparṇākhyā dvitīyābhūnmunervadhūḥ,उ मेति तपसो मात्रा वारिताभूदुमेति या / देवलस्यैकपर्णाख्या द्वितीयाभून्मुनेर्वधूः
+bhmj_19.123,jaigīṣavyasya bhāryābhūttṛtīyāpyekapāṭalā / putrī marīciputrāṇāṃ pitṝṇāmapi mānasī,जैगीषव्यस्य भार्याभूत्तृतीयाप्येकपाटला / पुत्री मरीचिपुत्राणां पितॄणामपि मानसी
+bhmj_19.124,acchodākhyā varasaritprāgacchodasaraḥsnutā / aparijñāya pitaraṃ sābhilāṣā vilokya sā,अच्छोदाख्या वरसरित्प्रागच्छोदसरःस्नुता / अपरिज्ञाय पितरं साभिलाषा विलोक्य सा
+bhmj_19.125,bhraṣṭā papāta tacchāpāttatprasādakṛtāvadhiḥ / aṣṭāviṃśe dvāpare sā saṃbhūtā matsyayonijā,भ्रष्टा पपात तच्छापात्तत्प्रसादकृतावधिः / अष्टाविंशे द्वापरे सा संभूता मत्स्ययोनिजा
+bhmj_19.126,asūta yā sutaṃ vyāsaṃ gandhakālī parāśarāt / pulastyaputrāḥ pitaro divi barhiṣadaḥ pare,असूत या सुतं व्यासं गन्धकाली पराशरात् / पुलस्त्यपुत्राः पितरो दिवि बर्हिषदः परे
+bhmj_19.127,mānasī kanyakā teṣāṃ pīvarī nāma yoginī / janayiṣyatyapatyāni yasyāṃ vyāsasutaḥ śukaḥ,मानसी कन्यका तेषां पीवरी नाम योगिनी / जनयिष्यत्यपत्यानि यस्यां व्याससुतः शुकः
+bhmj_19.128,putrīṃ ca kṛtvā jananīṃ brahmadattasya bhūpateḥ / amūrtāḥ karmasaṃnyāsādete pitṛgaṇāstrayaḥ,पुत्रीं च कृत्वा जननीं ब्रह्मदत्तस्य भूपतेः / अमूर्ताः कर्मसंन्यासादेते पितृगणास्त्रयः
+bhmj_19.129,somadevānmānavādīnpūjitā bhāvayanti ye / mūrtāstu somapā nāma pitaro 'nye sudhābhujaḥ,सोमदेवान्मानवादीन्पूजिता भावयन्ति ये / मूर्तास्तु सोमपा नाम पितरो ऽन्ये सुधाभुजः
+bhmj_19.130,teṣāṃ gaurmānasī kanyā yajante brāhmaṇāśca tām / anye tvaṅgirasaḥ putrāḥ pitaraḥ śraddhavarjitāḥ,तेषां गौर्मानसी कन्या यजन्ते ब्राह्मणाश्च ताम् / अन्ये त्वङ्गिरसः पुत्राः पितरः श्रद्धवर्जिताः
+bhmj_19.131,yaṣṭāraḥ kṣatriyāsteṣāṃ yaśodākhyā ca kanyakā / sahasrayājino mātrā dilīpasya mahīpateḥ,यष्टारः क्षत्रियास्तेषां यशोदाख्या च कन्यका / सहस्रयाजिनो मात्रा दिलीपस्य महीपतेः
+bhmj_19.132,ājyapāḥ pitaraḥ putrāḥ kaśyapasya prajāpateḥ / yajante tānsadā vaiśyā kanyā teṣāṃ ca mānasī,आज्यपाः पितरः पुत्राः कश्यपस्य प्रजापतेः / यजन्ते तान्सदा वैश्या कन्या तेषां च मानसी
+bhmj_19.133,virajā nāma jananī yayāteḥ pṛthivīpateḥ / sukālā nāma pitaro vaśiṣṭhasya muneḥ sutāḥ,विरजा नाम जननी ययातेः पृथिवीपतेः / सुकाला नाम पितरो वशिष्ठस्य मुनेः सुताः
+bhmj_19.134,śūdrāṇāmeva te pūjyāstatputrī narmadā sarit / kurukutsapriyā yasyāstrasaddastuḥ suto nṛpaḥ,शूद्राणामेव ते पूज्यास्तत्पुत्री नर्मदा सरित् / कुरुकुत्सप्रिया यस्यास्त्रसद्दस्तुः सुतो नृपः
+bhmj_19.135,ete pitṛgaṇā mūrtāścatvāro varṇadaivatam / yeṣāṃ yuge yuge pūjāṃ śrāddhadevo 'bhyadhānmanuḥ,एते पितृगणा मूर्ताश्चत्वारो वर्णदैवतम् / येषां युगे युगे पूजां श्राद्धदेवो ऽभ्यधान्मनुः
+bhmj_19.136,rājataṃ rājatāṅkaṃ vā yātaṃ teṣāṃ svadhābhujām / śastraṃ śrāddhe somavahnimanupūjāpuraḥ sare,राजतं राजताङ्कं वा यातं तेषां स्वधाभुजाम् / शस्त्रं श्राद्धे सोमवह्निमनुपूजापुरः सरे
+bhmj_19.137,ta ete pitaraḥ pūjyāḥ krodhahīnāḥ prasādinaḥ / saṃkalpakalpalatikā bhaktiryeṣāṃ mahāphalā,त एते पितरः पूज्याः क्रोधहीनाः प्रसादिनः / संकल्पकल्पलतिका भक्तिर्येषां महाफला
+bhmj_19.138,dharmāpacārādvibhraṣṭā brāhmaṇāḥ pitṛpūjayā / yathā svapadameṣyanti tatsarvaṃ drakṣyasi kratau,धर्मापचाराद्वि��्रष्टा ब्राह्मणाः पितृपूजया / यथा स्वपदमेष्यन्ति तत्सर्वं द्रक्ष्यसि क्रतौ
+bhmj_19.139,śrāddhabhāvaṃ vijānīhi svayamityabhidhāya saḥ / sanatkumāro divyaṃ me cakṣurduttvā tirodadhe,श्राद्धभावं विजानीहि स्वयमित्यभिधाय सः / सनत्कुमारो दिव्यं मे चक्षुर्दुत्त्वा तिरोदधे
+bhmj_19.140,tato 'paśyaṃ kurukṣetre viprānkālena sapta tān / vāgduṣṭaḥ krodhano hiṃsraḥ piśunaḥ svasṭamaḥ kaviḥ,ततो ऽपश्यं कुरुक्षेत्रे विप्रान्कालेन सप्त तान् / वाग्दुष्टः क्रोधनो हिंस्रः पिशुनः स्वस्टमः कविः
+bhmj_19.141,pitṛvartī ceti nāma sadṛśākārasevinaḥ / atha kauśikadāyādā gurorgārgyasya te purā,पितृवर्ती चेति नाम सदृशाकारसेविनः / अथ कौशिकदायादा गुरोर्गार्ग्यस्य ते पुरा
+bhmj_19.142,prasthitāḥ pathi gāṃ mūḍhāḥ kṣudhārtā hantumudyayuḥ / yadā nivāryamāṇāste kavinā svasṭamena ca,प्रस्थिताः पथि गां मूढाः क्षुधार्ता हन्तुमुद्ययुः / यदा निवार्यमाणास्ते कविना स्वस्टमेन च
+bhmj_19.143,na nivṛttāstadā kopātpitṛvartī jagāda tān / sarvathaitadakāryaṃ vo garhitaṃ sarvajantubhiḥ,न निवृत्तास्तदा कोपात्पितृवर्ती जगाद तान् / सर्वथैतदकार्यं वो गर्हितं सर्वजन्तुभिः
+bhmj_19.144,śrāddhapūrvo 'yamārambhaḥ kriyatāṃ yadi durgrahaḥ / etadākarṇya te sarve taduktaṃ cakrire vidhim,श्राद्धपूर्वो ऽयमारम्भः क्रियतां यदि दुर्ग्रहः / एतदाकर्ण्य ते सर्वे तदुक्तं चक्रिरे विधिम्
+bhmj_19.145,tataste hiṃsayā kāle śaptājāyanta lubdhakāḥ / daśārṇeṣu svakarmasthāḥ satyaśīlaparāyaṇāḥ,ततस्ते हिंसया काले शप्ताजायन्त लुब्धकाः / दशार्णेषु स्वकर्मस्थाः सत्यशीलपरायणाः
+bhmj_19.146,janmāntare śrāddhaphalālluptā teṣāṃ na tu smṛtiḥ / nirvairī nirvṛtiḥ kṣānto nirmanyurvaidhasaḥ kṛtiḥ,जन्मान्तरे श्राद्धफलाल्लुप्ता तेषां न तु स्मृतिः / निर्वैरी निर्वृतिः क्षान्तो निर्मन्युर्वैधसः कृतिः
+bhmj_19.147,mātṛvartī ca te vyādhāḥ pitṛsevākṛtakṣaṇāḥ / dhanūṃṣi pitroḥ pānīye vihāya vyasavo 'bhavan,मातृवर्ती च ते व्याधाः पितृसेवाकृतक्षणाः / धनूंषि पित्रोः पानीये विहाय व्यसवो ऽभवन्
+bhmj_19.148,tataḥ phullalatāpuñjakuñje kālāñjane girau / trāsāyāsavivignāste jātā jātismarā mṛgāḥ,ततः फुल्ललतापुञ्जकुञ्जे कालाञ्जने गिरौ / त्रासायासविविग्नास्ते जाता जातिस्मरा मृगाः
+bhmj_19.149,unmukho nityacakitaḥ stabdhavarṇaḥ sulocanaḥ / ghasmaraḥ piṇḍito nādī ceti ceṣṭocitābhidhāḥ,उन्मुखो नित्यचकितः स्तब्धवर्णः सुलोचनः / घस्मरः पिण्डितो नादी चेति चेष्टोचिताभिधाः
+bhmj_19.150,te brahmacāriṇaḥ kṣāntāḥ pūrvavidyāvivāsitāḥ / vihāriṇo merutaṭī gatvā prāṇānparyatyajan,ते ब्रह्मचारिणः क्षान्ताः पूर्वविद्याविवासिताः / विहारिणो मेरुतटी गत्वा प्राणान्पर्यत्यजन्
+bhmj_19.151,adyāmi merugāminyaḥ kālāñjanataṭotthitāḥ / teṣāṃ kanakūṭeṣu dṛśyante pādapaṅktayaḥ,अद्यामि मेरुगामिन्यः कालाञ्जनतटोत्थिताः / तेषां कनकूटेषु दृश्यन्ते पादपङ्क्तयः
+bhmj_19.152,tataḥ śucisariddvīpe laharīdhaitasaikate / babhūvuścakravākāste taruṇā brahmacāriṇaḥ,ततः शुचिसरिद्द्वीपे लहरीधैतसैकते / बभूवुश्चक्रवाकास्ते तरुणा ब्रह्मचारिणः
+bhmj_19.153,nirmamo niḥspṛhaḥ kṣānto nirvairo niṣpratigrahaḥ / nirvṛto nibhṛtaśceti yoginaste vihaṅgamāḥ,निर्ममो निःस्पृहः क्षान्तो निर्वैरो निष्प्रतिग्रहः / निर्वृतो निभृतश्चेति योगिनस्ते विहङ्गमाः
+bhmj_19.154,jātāstatra ca te haṃsāstapoyogaparāyaṇāḥ / vālānilākulotphullakamalotpalamāline,जातास्तत्र च ते हंसास्तपोयोगपरायणाः / वालानिलाकुलोत्फुल्लकमलोत्पलमालिने
+bhmj_19.155,salile vilasantyete vibhrājaṃ nāma bhūpatim / dadṛśuḥ padmavadanāvṛndairjitasarovaram,सलिले विलसन्त्येते विभ्राजं नाम भूपतिम् / ददृशुः पद्मवदनावृन्दैर्जितसरोवरम्
+bhmj_19.156,pātuṃ yadṛcchayāyātaṃ tīropāntalatāvane / śacīpatimivālokya taṃ kanīyānvihaṅgamaḥ,पातुं यदृच्छयायातं तीरोपान्तलतावने / शचीपतिमिवालोक्य तं कनीयान्विहङ्गमः
+bhmj_19.157,tasya rājyaspṛhāṃ cakre tadaiśvaryahṛtāśayaḥ / dvau cābhūtāṃ khagau tasya spṛhānugatamānasau,तस्य राज्यस्पृहां चक्रे तदैश्वर्यहृताशयः / द्वौ चाभूतां खगौ तस्य स्पृहानुगतमानसौ
+bhmj_19.158,tataḥ kālena te sarve sārasā vyasavo 'bhavan / vi(vai)bhrājaṃ tadvanamabhūtsaraśca nṛpasevitam,ततः कालेन ते सर्वे सारसा व्यसवो ऽभवन् / वि(वै)भ्राजं तद्वनमभूत्सरश्च नृपसेवितम्
+bhmj_19.159,vibhrājasyātha putro 'bhūdaṇuho nāma bhūpatiḥ / tasmai vitṝṇāṃ dauhitrīṃ putrīṃ vyāsasutaḥ śukaḥ,विभ्राजस्याथ पुत्रो ऽभूदणुहो नाम भूपतिः / तस्मै वितॄणां दौहित्रीं पुत्रीं व्याससुतः शुकः
+bhmj_19.160,kṛtvīṃ nāma dadau divyayogināmadhidevatām / tasyāḥ sa haṃsaḥ putro 'bhūdyogabhraṣṭo hatasmṛtiḥ,कृत्वीं नाम ददौ दिव्ययोगिनामधिदेवताम् / तस्याः स हंसः पुत्रो ऽभूद्योगभ्रष्टो हतस्मृतिः
+bhmj_19.161,brahmadatta iti khyātaḥ kāmpilye nagare nṛpaḥ / pāñcālapu(ka)ṇḍarīkākhyau tasyāstāṃ sacivau nṛpau,ब्रह्मदत्त इति ख्यातः काम्पिल्ये नगरे नृपः / पाञ्चालपु(क)ण्डरीकाख्यौ तस्यास्तां सचिवौ नृपौ
+bhmj_19.162,haṃsau spṛhābhraṣṭayogau yau tau tadanugāśayau / jātismarāstu catvāro jātāḥ sabrahmacāriṇaḥ,हंसौ स्पृहाभ्रष्टयोगौ यौ तौ तदनुगाशयौ / जातिस्मरास्तु चत्वारो जाताः सब्रह्मचारिणः
+bhmj_19.163,brahmadattasya dayitā devalasyātmajā muneḥ / babhūva saṃnatirnāma māninī madirāvaniḥ,ब्रह्मदत्तस्य दयिता देवलस्यात्मजा मुनेः / बभूव संनतिर्नाम मानिनी मदिरावनिः
+bhmj_19.164,sa kadācillatālāsyavyālolapavane vane / sevyamānastayā tantryā vijahāra smaropamaḥ,स कदाचिल्लतालास्यव्यालोलपवने वने / सेव्यमानस्तया तन्त्र्या विजहार स्मरोपमः
+bhmj_19.165,sarvaprāṇirutajño 'sau tatra praṇayakopataḥ / pipīlakāyāḥ śuśrāva bhartustāṃ tāṃ prasādanām,सर्वप्राणिरुतज्ञो ऽसौ तत्र प्रणयकोपतः / पिपीलकायाः शुश्राव भर्तुस्तां तां प्रसादनाम्
+bhmj_19.166,sa tacchrutvā calaccārukapolaphalako nṛpaḥ / jahāsa dayitākaṇṭhe kurvanmuktāvalīmiva,स तच्छ्रुत्वा चलच्चारुकपोलफलको नृपः / जहास दयिताकण्ठे कुर्वन्मुक्तावलीमिव
+bhmj_19.167,kasmādakasmānme nātho hasatīti vilajjitā / sābhavatpadmavadanā candrodaya ivābjinī,कस्मादकस्मान्मे ��ाथो हसतीति विलज्जिता / साभवत्पद्मवदना चन्द्रोदय इवाब्जिनी
+bhmj_19.168,pipīlakarutāścarye kathite 'pi mahībhujā / prāṇatyāgaikasaṃkalpā tadasatyamamanyata,पिपीलकरुताश्चर्ये कथिते ऽपि महीभुजा / प्राणत्यागैकसंकल्पा तदसत्यममन्यत
+bhmj_19.169,dayitādīrghakopena vivigno vasudhādhipaḥ / nirāhāravrato viṣṇuṃ dadarśa prayatāśayaḥ,दयितादीर्घकोपेन विविग्नो वसुधाधिपः / निराहारव्रतो विष्णुं ददर्श प्रयताशयः
+bhmj_19.170,kuśalaṃ bhavitā prātastaveti hariśāsanāt / prabhāte rathamāruhya puraṃ sasacivo 'viśat,कुशलं भविता प्रातस्तवेति हरिशासनात् / प्रभाते रथमारुह्य पुरं ससचिवो ऽविशत्
+bhmj_19.171,atrāntare taiścaturbhirdvijairjātismaraiḥ pitā / visṛṣṭaḥ śrāvaya nṛpaṃ ślokamityājagāma tam,अत्रान्तरे तैश्चतुर्भिर्द्विजैर्जातिस्मरैः पिता / विसृष्टः श्रावय नृपं श्लोकमित्याजगाम तम्
+bhmj_19.172,sa samāsādya bhūpālaṃ sacivābhyāṃ saha sthitam / idamāśrāvayadvipraḥ kimapyutsukamānasam,स समासाद्य भूपालं सचिवाभ्यां सह स्थितम् / इदमाश्रावयद्विप्रः किमप्युत्सुकमानसम्
+bhmj_19.173,sapta dāśā daśārṇeṣu girau kālāñjane mṛgāḥ / cakravākā nadīdvīpe haṃsāḥ sarasi mānase,सप्त दाशा दशार्णेषु गिरौ कालाञ्जने मृगाः / चक्रवाका नदीद्वीपे हंसाः सरसि मानसे
+bhmj_19.174,vayaṃ te 'dya kurukṣetre jātā vedavido dvijāḥ / gantāro dūramadhvānaṃ yūyaṃ kimavasādinaḥ,वयं ते ऽद्य कुरुक्षेत्रे जाता वेदविदो द्विजाः / गन्तारो दूरमध्वानं यूयं किमवसादिनः
+bhmj_19.175,śrutvaitatsmṛtayogātmā niḥspandakaraṇo nṛpaḥ / sacivābhyāṃ saha paraṃ dhāma tacca samāyayau,श्रुत्वैतत्स्मृतयोगात्मा निःस्पन्दकरणो नृपः / सचिवाभ्यां सह परं धाम तच्च समाययौ
+bhmj_19.176,śrāddhaprabhāvādityetatkṣapayitvograpātakam / yātāḥ kauśikadāyādā yoginaḥ paramaṃ padam,श्राद्धप्रभावादित्येतत्क्षपयित्वोग्रपातकम् / याताः कौशिकदायादा योगिनः परमं पदम्
+bhmj_19.177,śāntanoḥ śāsanādetanmārkaṇḍeyācchrutaṃ mayā / brahmadattasya putro 'bhūdviśvakseno mahīpatiḥ,शान्तनोः शासनादेतन्मार्कण्डेयाच्छ्रुतं मया / ब्रह्मदत्तस्य पुत्रो ऽभूद्विश्वक्सेनो महीपतिः
+bhmj_19.178,daṇḍasenaḥ sutastasya bhallāṭaśca tadātmajaḥ / yaḥ karṇena purā vīro digjaye vinipātitaḥ,दण्डसेनः सुतस्तस्य भल्लाटश्च तदात्मजः / यः कर्णेन पुरा वीरो दिग्जये विनिपातितः
+bhmj_19.179,bhallāṭasyābhavatsūnurdurnayī janamejayaḥ / ugrāyudho 'tha tatputraḥ pāpācāro niraṅkuśaḥ,भल्लाटस्याभवत्सूनुर्दुर्नयी जनमेजयः / उग्रायुधो ऽथ तत्पुत्रः पापाचारो निरङ्कुशः
+bhmj_19.180,tridivaṃ śantanau yāte hartuṃ satyavatīṃ balāt / manaścakāra durvṛttastato yadhi mayā hataḥ,त्रिदिवं शन्तनौ याते हर्तुं सत्यवतीं बलात् / मनश्चकार दुर्वृत्तस्ततो यधि मया हतः
+bhmj_19.181,iti śrāddhaphalaṃ bhīṣmo babhāṣe dharmanandanam / śrāddhenāpyāyate somo vṛṣṇayo yasya vaṃśajāḥ,इति श्राद्धफलं भीष्मो बभाषे धर्मनन्दनम् / श्राद्धेनाप्यायते सोमो वृष्णयो यस्य वंशजाः
+bhmj_19.182,***** pitṛkalpaḥ || 4 || ***** atriścacāra bhagavānmaunī munivaraḥ purā / tapo varṣasahasrāṇi divyāni trīṇī niścalaḥ,***** ��ितृकल्पः ॥ ४ ॥ ***** अत्रिश्चचार भगवान्मौनी मुनिवरः पुरा / तपो वर्षसहस्राणि दिव्यानि त्रीणी निश्चलः
+bhmj_19.183,tasyātha nirnimeṣasya śarīraṃ brahmacāriṇaḥ / abhūddivyāmṛtamayaṃ kāntaṃ dugdhodadheriva,तस्याथ निर्निमेषस्य शरीरं ब्रह्मचारिणः / अभूद्दिव्यामृतमयं कान्तं दुग्धोदधेरिव
+bhmj_19.184,tataḥ susrāva netrābhyāmatrestaddaśadhā srutam / amṛtaṃ dikṣu daśasu prabhāsaṃpūritāmbaram,ततः सुस्राव नेत्राभ्यामत्रेस्तद्दशधा स्रुतम् / अमृतं दिक्षु दशसु प्रभासंपूरिताम्बरम्
+bhmj_19.185,vṛtaṃ taddaśabhirgarbhe digbhiryatnena duḥsaham / somatvamāptaṃ sahasā papāta bhuvi bhāsvaram,वृतं तद्दशभिर्गर्भे दिग्भिर्यत्नेन दुःसहम् / सोमत्वमाप्तं सहसा पपात भुवि भास्वरम्
+bhmj_19.186,tasminnipatite tūrṇaṃ kampite bhuvanatraye / rathe vedamaye brahmā sahasrāśve tamādadhe,तस्मिन्निपतिते तूर्णं कम्पिते भुवनत्रये / रथे वेदमये ब्रह्मा सहस्राश्वे तमादधे
+bhmj_19.187,taṃ rathasthaṃ munivarā devāstrailokyabhāvanam / tuṣṭuvustejaso vṛddhayo sarvajidyena so 'bhavat,तं रथस्थं मुनिवरा देवास्त्रैलोक्यभावनम् / तुष्टुवुस्तेजसो वृद्धयो सर्वजिद्येन सो ऽभवत्
+bhmj_19.188,vatsarāṇāṃ cakārāsau pūrṇaṃ padmaśataṃ tapaḥ / utpannāstejasā tasya divyauṣadhisudhāgaṇāḥ,वत्सराणां चकारासौ पूर्णं पद्मशतं तपः / उत्पन्नास्तेजसा तस्य दिव्यौषधिसुधागणाः
+bhmj_19.189,rājā rājyābhiṣikto 'tha brahmaṇā brāhmaṇādhipaḥ / vallabho dakṣaputrīṇāṃ rājasūye rarāja saḥ,राजा राज्याभिषिक्तो ऽथ ब्रह्मणा ब्राह्मणाधिपः / वल्लभो दक्षपुत्रीणां राजसूये रराज सः
+bhmj_19.190,surasiddharṣigandharvasevyastribhuvaneśvaraḥ / lokānavinayotsekāścacāra śrīviśṛṅkhalaḥ,सुरसिद्धर्षिगन्धर्वसेव्यस्त्रिभुवनेश्वरः / लोकानविनयोत्सेकाश्चचार श्रीविशृङ्खलः
+bhmj_19.191,jahāra tarasā so 'tha tārāṃ nāma bṛhaspateḥ / vallabhāṃ vibhavodbhūtabhūtenodbhāvyate na kaḥ,जहार तरसा सो ऽथ तारां नाम बृहस्पतेः / वल्लभां विभवोद्भूतभूतेनोद्भाव्यते न कः
+bhmj_19.192,tridaśairbodhyamāno 'pi na sa tatyāja tāṃ yadā / tadā bṛhaspateḥ pakṣaṃ śukro rudrastathāgrahīt,त्रिदशैर्बोध्यमानो ऽपि न स तत्याज तां यदा / तदा बृहस्पतेः पक्षं शुक्रो रुद्रस्तथाग्रहीत्
+bhmj_19.193,tataḥ pravṛtte samare bhairave tārakāmaye / devānāṃ rudramukhyānāṃ vīreṇa tuhinātviṣā,ततः प्रवृत्ते समरे भैरवे तारकामये / देवानां रुद्रमुख्यानां वीरेण तुहिनात्विषा
+bhmj_19.194,astraṃ brahmaśiraḥ spṛ(sṛ)ṣṭaṃ yaśaśchedi divaukasām / alpāvaśeṣāmakarodbhagnadhvastahatāṃ camūm,अस्त्रं ब्रह्मशिरः स्पृ(सृ)ष्टं यशश्छेदि दिवौकसाम् / अल्पावशेषामकरोद्भग्नध्वस्तहतां चमूम्
+bhmj_19.195,trastairatha surairetya yācitaḥ kamalodbhavaḥ / nirvāya sāmnā samaraṃ dadau jāyāṃ bṛhaspateḥ,त्रस्तैरथ सुरैरेत्य याचितः कमलोद्भवः / निर्वाय साम्ना समरं ददौ जायां बृहस्पतेः
+bhmj_19.196,sagarbhāmāgātāmūce sa tāmīrṣyāviṣolbaṇaḥ / na dhāryo 'yaṃ tvayā garbho madyonāvityadhomukhīm,सगर्भामागातामूचे स तामीर्ष्याविषोल्बणः / न धार्यो ऽयं त्वया गर्भो मद्योनावित्यधोमुखीम्
+bhmj_19.197,tatastatyāja sā garbhamiṣīkāstambhasaṃstare / tejasā jātamātro 'sau vibudhānajayadbudhaḥ,ततस्तत्याज सा गर्भमिषीकास्तम्भसंस्तरे / तेजसा जातमात्रो ऽसौ विबुधानजयद्बुधः
+bhmj_19.198,pṛṣṭā tato 'yaṃ kasyeti devairnovāca sā yadā / tadā pṛṣṭā viriñcena candrasyetyavadallaghu,पृष्टा ततो ऽयं कस्येति देवैर्नोवाच सा यदा / तदा पृष्टा विरिञ्चेन चन्द्रस्येत्यवदल्लघु
+bhmj_19.199,sa putraḥ śaśinaḥ śrīmānpratikūlodayo divi / śiśiravyajano dhīmānbabhau vibudhanandanaḥ,स पुत्रः शशिनः श्रीमान्प्रतिकूलोदयो दिवि / शिशिरव्यजनो धीमान्बभौ विबुधनन्दनः
+bhmj_19.200,atha kālena śītāṃśurdakṣiṇākṣīṇamaṇḍalaḥ / paradāraparāmarṣāttapto 'triṃ śaraṇaṃ yayau,अथ कालेन शीतांशुर्दक्षिणाक्षीणमण्डलः / परदारपरामर्षात्तप्तो ऽत्रिं शरणं ययौ
+bhmj_19.201,sa tena putravātsalyānmantraiḥ kṣapitakilbiṣaḥ / rarāja yakṣmaṇā muktaḥ punaryukto nijaśriyā,स तेन पुत्रवात्सल्यान्मन्त्रैः क्षपितकिल्बिषः / रराज यक्ष्मणा मुक्तः पुनर्युक्तो निजश्रिया
+bhmj_19.202,***** somotpattiḥ || 5 || ***** iḍāyāmatha putro 'bhūdbudhasya sa purūravāḥ / yasyābhūdbhūvanaślāghyā kāntā kīrtirivorvaśī,***** सोमोत्पत्तिः ॥ ५ ॥ ***** इडायामथ पुत्रो ऽभूद्बुधस्य स पुरूरवाः / यस्याभूद्भूवनश्लाघ्या कान्ता कीर्तिरिवोर्वशी
+bhmj_19.203,tasya ṣaṭ tanayāstasyāmabhavaṃstridaśālaye / āyurjyeṣṭho nṛpasteṣāṃ nahuṣo 'pyāyuṣaḥ sutaḥ,तस्य षट् तनयास्तस्यामभवंस्त्रिदशालये / आयुर्ज्येष्ठो नृपस्तेषां नहुषो ऽप्यायुषः सुतः
+bhmj_19.204,rajiprabhṛtayastasya catvāro 'pyanujāḥ purā / devāsuraraṇe pūrvaṃ sāhāyye vajrapāṇinā,रजिप्रभृतयस्तस्य चत्वारो ऽप्यनुजाः पुरा / देवासुररणे पूर्वं साहाय्ये वज्रपाणिना
+bhmj_19.205,rajirvṛtaḥ svarājyena paṇena nahuṣānujaḥ / sa hatvā ditijānvīrānsurendratvaṃ paṇārjitam,रजिर्वृतः स्वराज्येन पणेन नहुषानुजः / स हत्वा दितिजान्वीरान्सुरेन्द्रत्वं पणार्जितम्
+bhmj_19.206,tvatputro 'smīti śakreṇa dhūrtenābhihito 'tyajat / atha kālena jayino rajeḥ putrā mahaujasaḥ,त्वत्पुत्रो ऽस्मीति शक्रेण धूर्तेनाभिहितो ऽत्यजत् / अथ कालेन जयिनो रजेः पुत्रा महौजसः
+bhmj_19.207,rājyaṃ tridaśarājasya jahruḥ pitṛbalārjitam / hṛtarājyaḥ sa śakro 'tha hṛtabhāgaḥ kratuṣvapi,राज्यं त्रिदशराजस्य जह्रुः पितृबलार्जितम् / हृतराज्यः स शक्रो ऽथ हृतभागः क्रतुष्वपि
+bhmj_19.208,yayāce badarīmātraṃ puroḍāśaṃ bṛhaspatim / tena bālamukhābjena yācito naṣṭacetasā,ययाचे बदरीमात्रं पुरोडाशं बृहस्पतिम् / तेन बालमुखाब्जेन याचितो नष्टचेतसा
+bhmj_19.209,cakāra rajiputrāṇāṃ matimohaṃ bṛhaspatiḥ / tataste rāgiṇo mattā vibhraṣṭā nyāyavartmanaḥ,चकार रजिपुत्राणां मतिमोहं बृहस्पतिः / ततस्ते रागिणो मत्ता विभ्रष्टा न्यायवर्त्मनः
+bhmj_19.210,saṃvṛttā bhṛśamutsekānnaṣṭavīryaparākramāḥ / tena tāndurjayānhatvā vajrī svapadamāptavān,संवृत्ता भृशमुत्सेकान्नष्टवीर्यपराक्रमाः / तेन तान्दुर्जयान्हत्वा वज्री स्वपदमाप्तवान्
+bhmj_19.211,śapharotphālacaṭulā durvṛttānāṃ hi saṃpadaḥ / nah���ṣasyābhavatputro yayātiḥ pṛthivīpatiḥ,शफरोत्फालचटुला दुर्वृत्तानां हि संपदः / नहृषस्याभवत्पुत्रो ययातिः पृथिवीपतिः
+bhmj_19.212,divyena yo rathāgryeṇa ṣaḍrātreṇājayajjagat / yo 'sau kālena tadvaṃśe śāpānnaṣṭo rathottamaḥ,दिव्येन यो रथाग्र्येण षड्रात्रेणाजयज्जगत् / यो ऽसौ कालेन तद्वंशे शापान्नष्टो रथोत्तमः
+bhmj_19.213,jarāsaṃdhena saṃprāpto hṛto yo 'pyasurāriṇā / yayāteḥ śukrakanyāyāṃ devayānyāṃ babhūvatuḥ,जरासंधेन संप्राप्तो हृतो यो ऽप्यसुरारिणा / ययातेः शुक्रकन्यायां देवयान्यां बभूवतुः
+bhmj_19.214,yaduścaturvasuśceti tanayau saṃmatau satām / vṛṣaparvasutāyāśca śarmiṣṭhāyāḥ sutāstrayaḥ,यदुश्चतुर्वसुश्चेति तनयौ संमतौ सताम् / वृषपर्वसुतायाश्च शर्मिष्ठायाः सुतास्त्रयः
+bhmj_19.215,druhyānupūrunāmānastasyāsanvaṃśavardhanāḥ / kāle 'tha vipule yāte yayātiḥ pravayāḥ sutān,द्रुह्यानुपूरुनामानस्तस्यासन्वंशवर्धनाः / काले ऽथ विपुले याते ययातिः प्रवयाः सुतान्
+bhmj_19.216,yayāce yauvanaṃ kāmī jarayā jagatīpatiḥ / mṛtyusiṃhanakhaśreṇīṃ sukhapadmahimāhatim,ययाचे यौवनं कामी जरया जगतीपतिः / मृत्युसिंहनखश्रेणीं सुखपद्महिमाहतिम्
+bhmj_19.217,yadā kaścinna jagrāha jarāṃ purustadāgrahīt / tasmādyauvanamāsādya yadumukhyānatho parān,यदा कश्चिन्न जग्राह जरां पुरुस्तदाग्रहीत् / तस्माद्यौवनमासाद्य यदुमुख्यानथो परान्
+bhmj_19.218,yayātiraśapadvaṃśyā yenaiṣāmanṛpāḥ sadā / tato didṛkṣuḥ kāmānāṃ pāraṃ taruṇavigrahaḥ,ययातिरशपद्वंश्या येनैषामनृपाः सदा / ततो दिदृक्षुः कामानां पारं तरुणविग्रहः
+bhmj_19.219,viśvasya nākakāminyā nandane vijahāra saḥ / suciraṃ sevamāno 'pi rājā rājīvalocanām,विश्वस्य नाककामिन्या नन्दने विजहार सः / सुचिरं सेवमानो ऽपि राजा राजीवलोचनाम्
+bhmj_19.220,yadā pravardhamānecchaḥ kāmānāṃ nāntamāyayau / tadā rājyaṃ sutasyaiva purordatvā jarāṃ nijām,यदा प्रवर्धमानेच्छः कामानां नान्तमाययौ / तदा राज्यं सुतस्यैव पुरोर्दत्वा जरां निजाम्
+bhmj_19.221,jagrāha jātavairāgyo jagau cedaṃ munivrataḥ / citraṃ bhogābhilāṣo 'yaṃ bhogābhyāsena vardhate,जग्राह जातवैराग्यो जगौ चेदं मुनिव्रतः / चित्रं भोगाभिलाषो ऽयं भोगाभ्यासेन वर्धते
+bhmj_19.222,vellatkallolajālena salileneva vāḍavaḥ / bata visphārasaṃsārasaroruharajaśchaṭā,वेल्लत्कल्लोलजालेन सलिलेनेव वाडवः / बत विस्फारसंसारसरोरुहरजश्छटा
+bhmj_19.223,prītiḥ pratiniśaṃ mugdhānbadhnāti madhupāniva / jīryatāmapyajīryor(ṇo)'yaṃ naśyatāmapi naśvaraḥ,प्रीतिः प्रतिनिशं मुग्धान्बध्नाति मधुपानिव / जीर्यतामप्यजीर्योर्(णो)ऽयं नश्यतामपि नश्वरः
+bhmj_19.224,kāmaḥ kāmavatāmantarghuṇaḥ kṣitiruhāmiva / niṣiddho niyamenāpi dhairyeṇāpyavadhīritaḥ,कामः कामवतामन्तर्घुणः क्षितिरुहामिव / निषिद्धो नियमेनापि धैर्येणाप्यवधीरितः
+bhmj_19.225,rāgo jvalatyaho vastreṇācchādita ivānilaḥ / iti saṃcintya niyato yayātistapasā yutaḥ,रागो ज्वलत्यहो वस्त्रेणाच्छादित इवानिलः / इति संचिन्त्य नियतो ययातिस्तपसा युतः
+bhmj_19.226,kulocitena vidhinā yaśaḥśeṣatvamāyayau / pūroryayātiputrasya vaśe suvipule kṣitau,कुलोचितेन विधिना यशःशेषत्वमाययौ / पूरोर्ययातिपुत्रस्य वशे सुविपुले क्षितौ
+bhmj_19.227,pravartamāne bahudhā kālenābhūnmahīpatiḥ / duṣyanto yasya bharataḥ putro bhāratavaṃśakṛt,प्रवर्तमाने बहुधा कालेनाभून्महीपतिः / दुष्यन्तो यस्य भरतः पुत्रो भारतवंशकृत्
+bhmj_19.228,avadāte kule yasya jāto 'si janamejayaḥ / ityeṣa pauravo vaṃśaḥ pūrvameva mayoditaḥ,अवदाते कुले यस्य जातो ऽसि जनमेजयः / इत्येष पौरवो वंशः पूर्वमेव मयोदितः
+bhmj_19.229,***** pūruvaṃśaḥ || 6 || ***** turvasostu mahānvaṃśo yasmiñjātaḥ karaṃdhamaḥ / maruttastatsuto yasmai dadau hema maheśvaraḥ,***** पूरुवंशः ॥ ६ ॥ ***** तुर्वसोस्तु महान्वंशो यस्मिञ्जातः करंधमः / मरुत्तस्तत्सुतो यस्मै ददौ हेम महेश्वरः
+bhmj_19.230,tasyāsanvipule vaṃśe pāṇḍyacaulāḥ sakeralāḥ / rājā marutpatirnāma druhyavaṃśe tvajāyata,तस्यासन्विपुले वंशे पाण्ड्यचौलाः सकेरलाः / राजा मरुत्पतिर्नाम द्रुह्यवंशे त्वजायत
+bhmj_19.231,kṛcchreṇa dīrghasaṃgrāme yauvanāśvena yo hataḥ / gāndhārastatsuto yasya vaṃśe jātāsturaṅgamāḥ,कृच्छ्रेण दीर्घसंग्रामे यौवनाश्वेन यो हतः / गान्धारस्तत्सुतो यस्य वंशे जातास्तुरङ्गमाः
+bhmj_19.232,anostu vaṃśe dharmādyā jātāḥ pratyantabhūmipāḥ / yadostu prasṛte vaṃśe kṛtavīryātmajo nṛpaḥ,अनोस्तु वंशे धर्माद्या जाताः प्रत्यन्तभूमिपाः / यदोस्तु प्रसृते वंशे कृतवीर्यात्मजो नृपः
+bhmj_19.233,kārtavīryārjuno jātaḥ sahasrabhujadurmadaḥ / hehayānartabhojādyastālajaṅghāśca tatkule,कार्तवीर्यार्जुनो जातः सहस्रभुजदुर्मदः / हेहयानर्तभोजाद्यस्तालजङ्घाश्च तत्कुले
+bhmj_19.234,kālena jātastadvaṃśe vṛṣo vṛṣasuto madhuḥ / vṛṣaṇastatsuto yasya vaṃśe sāgaravṛṣṇayaḥ,कालेन जातस्तद्वंशे वृषो वृषसुतो मधुः / वृषणस्तत्सुतो यस्य वंशे सागरवृष्णयः
+bhmj_19.235,andhako 'pyanvaye teṣāmabhūdandhakavaṃśakṛt / bahuśākhe ca tadvaṃśe jāto krūraḥ sahasradaḥ,अन्धको ऽप्यन्वये तेषामभूदन्धकवंशकृत् / बहुशाखे च तद्वंशे जातो क्रूरः सहस्रदः
+bhmj_19.236,tatpitṛvyakule kāle śūraḥ śrīmānajāyata / vasudevaḥ sutastasya babhūvānakadundubhiḥ,तत्पितृव्यकुले काले शूरः श्रीमानजायत / वसुदेवः सुतस्तस्य बभूवानकदुन्दुभिः
+bhmj_19.237,yasmiñjāte divi mahānabhūddundubhiniḥsvanaḥ / bhrātāsya devabhāgākhyastathā devaśravāḥ paraḥ,यस्मिञ्जाते दिवि महानभूद्दुन्दुभिनिःस्वनः / भ्रातास्य देवभागाख्यस्तथा देवश्रवाः परः
+bhmj_19.238,anādhṛṣṭiḥ kanavako vatsaḥ śyāmo vavṛñja saḥ / pṛthukīrtiḥ pṛthākhyā ca śrutadevī śrutaśravāḥ,अनाधृष्टिः कनवको वत्सः श्यामो ववृञ्ज सः / पृथुकीर्तिः पृथाख्या च श्रुतदेवी श्रुतश्रवाः
+bhmj_19.239,rājādhidevī pañcaitāḥ śūraputryo 'sya cānujāḥ / pṛthukīrtisuto rājā dantavakro nṛpātmajaḥ,राजाधिदेवी पञ्चैताः शूरपुत्र्यो ऽस्य चानुजाः / पृथुकीर्तिसुतो राजा दन्तवक्रो नृपात्मजः
+bhmj_19.240,pṛthāsutā dharmarājabhīmasenadhanaṃjayāḥ / śrutaśravāyāstanayaḥ śiśupālo mahābalaḥ,पृथासुता धर्मराजभीमसेनधनंजयाः / श्रुतश्रवायास्तनयः शिशुपालो महाबलः
+bhmj_19.241,daityarājo 'bhavadyo 'sau hiraṇyakaśipuḥ purā / pitṛvyavaṃśe śūrasya śaineyaḥ satyako 'bhavat,दैत्यराजो ऽभवद्यो ऽसौ हिरण्यकशिपुः पुरा / पितृव्यवंशे शूरस्य शैनेयः सत्यको ऽभवत्
+bhmj_19.242,sātyakistasya tanayo yuyudhānāparābhidhaḥ / uddhavo vibudhācāryaḥ śatrudevamukhāstathā,सात्यकिस्तस्य तनयो युयुधानापराभिधः / उद्धवो विबुधाचार्यः शत्रुदेवमुखास्तथा
+bhmj_19.243,śatrudevasya naiṣādirekalavyo 'bhavatkule / vatsāvate tvaputrāya vasudevaḥ pratāpavān,शत्रुदेवस्य नैषादिरेकलव्यो ऽभवत्कुले / वत्सावते त्वपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान्
+bhmj_19.244,adbhirdadau sutaṃ vīraṃ śauriḥ kauśikamaurasam / gaṇḍūṣakāyāputrāya cārudoṣṇādikānhariḥ,अद्भिर्ददौ सुतं वीरं शौरिः कौशिकमौरसम् / गण्डूषकायापुत्राय चारुदोष्णादिकान्हरिः
+bhmj_19.245,dve bhārye vasudevasya rohiṇī devakī tathā / rohiṇītanayo rāmaḥ sāraṇo durdamaḥ subhaḥ,द्वे भार्ये वसुदेवस्य रोहिणी देवकी तथा / रोहिणीतनयो रामः सारणो दुर्दमः सुभः
+bhmj_19.246,śubhrapiṇḍāradamanāste mahāvadanātmajāḥ / anujā ca subhadraiṣā mahiṣī savyasācinaḥ,शुभ्रपिण्डारदमनास्ते महावदनात्मजाः / अनुजा च सुभद्रैषा महिषी सव्यसाचिनः
+bhmj_19.247,rāmasya niṣadho nāma revatyāmabhavatsutaḥ / devakīnandanaḥ kṛṣṇo devo dānavasūdanaḥ,रामस्य निषधो नाम रेवत्यामभवत्सुतः / देवकीनन्दनः कृष्णो देवो दानवसूदनः
+bhmj_19.248,vasudevasya cānyāsu bhāryāsu hyabhavansutāḥ / bhojopāsaṅgavijayā vṛṣadevo gadastathā,वसुदेवस्य चान्यासु भार्यासु ह्यभवन्सुताः / भोजोपासङ्गविजया वृषदेवो गदस्तथा
+bhmj_19.249,āśāvaho lomapādaḥ kapilo vardhamānakaḥ / pauṇḍro niṣādanāthaścetyugravīryaparākramāḥ,आशावहो लोमपादः कपिलो वर्धमानकः / पौण्ड्रो निषादनाथश्चेत्युग्रवीर्यपराक्रमाः
+bhmj_19.250,atrāntare gārgyamunirdhanu kālāyasāśanaḥ / cacāra dvādaśa samā brahmacārī paraṃ tapaḥ,अत्रान्तरे गार्ग्यमुनिर्धनु कालायसाशनः / चचार द्वादश समा ब्रह्मचारी परं तपः
+bhmj_19.251,trigartarājasutayā parīkṣāyai savibhramam / na cacālāyasaprakhyo hriyamāṇaśayo 'pi yaḥ,त्रिगर्तराजसुतया परीक्षायै सविभ्रमम् / न चचालायसप्रख्यो ह्रियमाणशयो ऽपि यः
+bhmj_19.252,sa manyutapto gopālakanyāyāṃ rudraśāsanāt / asṛjatkālayavanaṃ kālaṃ sarvamahībhujām,स मन्युतप्तो गोपालकन्यायां रुद्रशासनात् / असृजत्कालयवनं कालं सर्वमहीभुजाम्
+bhmj_19.253,rathe yasya hayā ghorā vṛṣapūrvārdhavigrahāḥ / gṛhīto yavanendreṇa niṣputreṇa sa putrakaḥ,रथे यस्य हया घोरा वृषपूर्वार्धविग्रहाः / गृहीतो यवनेन्द्रेण निष्पुत्रेण स पुत्रकः
+bhmj_19.254,yuddhārthī darpasaṃmattaḥ papraccha subhaṭānbhuvi / nāradasya girā jñātvā sa vīrānvṛṣṇiyādavān,युद्धार्थी दर्पसंमत्तः पप्रच्छ सुभटान्भुवि / नारदस्य गिरा ज्ञात्वा स वीरान्वृष्णियादवान्
+bhmj_19.255,mathurānilayāñjetumakṣauhiṇyā samādravat / te kālayavanākrāntā jarāsaṃdhena cārditāḥ,मथुरानिलयाञ्जेतुमक्षौहिण्या समाद्रवत् / ते कालयवनाक्रान्ता जरासंधेन चार्दिताः
+bhmj_19.256,vṛṣṇayo mathurāṃ tyaktvā dvārakāṃ cakrurambudhau / vaṃśaskandheṣu cānyeṣu saṃbhūtā yādavāḥ pare,वृष्णयो मथुरां त��यक्त्वा द्वारकां चक्रुरम्बुधौ / वंशस्कन्धेषु चान्येषु संभूता यादवाः परे
+bhmj_19.257,sātvatasyābhavaddaivairudgītacaritaḥ kule / yajvā devāvṛdho rājā babhrustasyātmajo 'bhavat,सात्वतस्याभवद्दैवैरुद्गीतचरितः कुले / यज्वा देवावृधो राजा बभ्रुस्तस्यात्मजो ऽभवत्
+bhmj_19.258,āpagāyāṃ sarvarṇāyāṃ jātaḥ koṭisahasradaḥ / saṃbhūtāstatkule vīrā bhojāste śāntikāvatāḥ,आपगायां सर्वर्णायां जातः कोटिसहस्रदः / संभूतास्तत्कुले वीरा भोजास्ते शान्तिकावताः
+bhmj_19.259,andhakātkukkuro jātastadvaṃśyo 'pyāhuko 'bhavat / praṇetā vṛṣṇivaṃśānāṃ rājā kṛtayugocitaḥ,अन्धकात्कुक्कुरो जातस्तद्वंश्यो ऽप्याहुको ऽभवत् / प्रणेता वृष्णिवंशानां राजा कृतयुगोचितः
+bhmj_19.260,devakaścograsenaśca tatsutau devakasya tu / devavatpramukāḥ putrā devakyādyaśca kanyakāḥ,देवकश्चोग्रसेनश्च तत्सुतौ देवकस्य तु / देववत्प्रमुकाः पुत्रा देवक्याद्यश्च कन्यकाः
+bhmj_19.261,yāḥ sapta vasudevāya vitīrṇā vīramātaraḥ / ugrasenasutaḥ kaṃso nyagrodhapramukhāgrajaḥ,याः सप्त वसुदेवाय वितीर्णा वीरमातरः / उग्रसेनसुतः कंसो न्यग्रोधप्रमुखाग्रजः
+bhmj_19.262,kaṃsā kaṃsavatī tanvī pālī kahvā ca kanyakāḥ / vidūrathakule bhoje babhūva hṛdikābhidhaḥ,कंसा कंसवती तन्वी पाली कह्वा च कन्यकाः / विदूरथकुले भोजे बभूव हृदिकाभिधः
+bhmj_19.263,kṛtavarmamukhāstasya śatadhanvādayaḥ sutāḥ / kroṣṭorvaṃśe praseno 'bhūtsatrājitsenajittathā / ityete bahavo vaṃśā viśrutā yādavā yadoḥ,कृतवर्ममुखास्तस्य शतधन्वादयः सुताः / क्रोष्टोर्वंशे प्रसेनो ऽभूत्सत्राजित्सेनजित्तथा / इत्येते बहवो वंशा विश्रुता यादवा यदोः
+bhmj_19.264,***** yaduvaṃśaḥ || 7 || ***** abdhestaṭe dvāravatyāṃ niveśe viṣadaṃ maṇim / divyaṃ syamantakaṃ nāma prasenaḥ kila labdhavān,***** यदुवंशः ॥ ७ ॥ ***** अब्धेस्तटे द्वारवत्यां निवेशे विषदं मणिम् / दिव्यं स्यमन्तकं नाम प्रसेनः किल लब्धवान्
+bhmj_19.265,sa maṇiḥ kanakasyandī vyāyidurbhikṣanāśanaḥ / śaktenāpyutsukenāpi na hṛtastasya śauriṇā,स मणिः कनकस्यन्दी व्यायिदुर्भिक्षनाशनः / शक्तेनाप्युत्सुकेनापि न हृतस्तस्य शौरिणा
+bhmj_19.266,kālena mṛgayāsaktaḥ praseno maṇibhūṣitaḥ / siṃhena nihato yuddhe sahasā maṇihāriṇā,कालेन मृगयासक्तः प्रसेनो मणिभूषितः / सिंहेन निहतो युद्धे सहसा मणिहारिणा
+bhmj_19.267,yāntaṃ javena taṃ siṃhamṛkṣarājo 'tha jāmvān / nihatya maṇimādāya balavānbilamāviśat,यान्तं जवेन तं सिंहमृक्षराजो ऽथ जाम्वान् / निहत्य मणिमादाय बलवान्बिलमाविशत्
+bhmj_19.268,vṛṣṇyandhakahataṃ dṛṣṭvā prasenaṃ vijane vane / maṇilobhātkṛtaṃ sarvaṃ kṛṣṇeneti śaśaṅkire,वृष्ण्यन्धकहतं दृष्ट्वा प्रसेनं विजने वने / मणिलोभात्कृतं सर्वं कृष्णेनेति शशङ्किरे
+bhmj_19.269,viśuddhabhāvaḥ kṛṣṇo 'pi tamanveṣṭuṃ yayau maṇim / mithyākalaṅkaṃ yaśasāmapavādaṃ saheta kaḥ,विशुद्धभावः कृष्णो ऽपि तमन्वेष्टुं ययौ मणिम् / मिथ्याकलङ्कं यशसामपवादं सहेत कः
+bhmj_19.270,sāsraṃ prasenamālokya sa siṃheta vidāritam / tasyāvidūre siṃhaṃ ca dadarśa vinipātitam,सास्रं प्रसेनमालोक्य स सिंह���त विदारितम् / तस्याविदूरे सिंहं च ददर्श विनिपातितम्
+bhmj_19.271,maṇeralābhe vijñāya padavīmṛkṣaśaṃsinīm / guhāṃ praviśya gambhīraṃ dadarśa vipulaṃ bilam,मणेरलाभे विज्ञाय पदवीमृक्षशंसिनीम् / गुहां प्रविश्य गम्भीरं ददर्श विपुलं बिलम्
+bhmj_19.272,tatra dhātryā sa śuśrāva vacanaṃ bālasāntvane / tavaivāsau maṇiḥ putra mā rodīḥ sukumāraka,तत्र धात्र्या स शुश्राव वचनं बालसान्त्वने / तवैवासौ मणिः पुत्र मा रोदीः सुकुमारक
+bhmj_19.273,śrutveti jñātavṛttānto jāmbavantaṃ dadarśa saḥ / tenātha yuyudhe kṛṣṇo divasānekaviṃśatim,श्रुत्वेति ज्ञातवृत्तान्तो जाम्बवन्तं ददर्श सः / तेनाथ युयुधे कृष्णो दिवसानेकविंशतिम्
+bhmj_19.274,daśagrīvograsaṃgrāmaśastrollikhitavakṣasam / jāmbavantaṃ vijityātha dattāṃ tena sutāṃ hariḥ,दशग्रीवोग्रसंग्रामशस्त्रोल्लिखितवक्षसम् / जाम्बवन्तं विजित्याथ दत्तां तेन सुतां हरिः
+bhmj_19.275,bimbādharāṃ jāmbavatīṃ lebhe taṃ ca syamantakam / tato dvāravatīmetya syamantakamudāradhīḥ,बिम्बाधरां जाम्बवतीं लेभे तं च स्यमन्तकम् / ततो द्वारवतीमेत्य स्यमन्तकमुदारधीः
+bhmj_19.276,sa prasenānujāyaiva dadau sattrajite maṇim / satyabhāmāmukhāstisraḥ satrājinmuravairiṇaḥ,स प्रसेनानुजायैव ददौ सत्त्रजिते मणिम् / सत्यभामामुखास्तिस्रः सत्राजिन्मुरवैरिणः
+bhmj_19.277,pradadau kanyakāḥ kāmakumudākāracandrikāḥ / satrājitaṃ ghātayitvā bhojena śatadhanvanā,प्रददौ कन्यकाः कामकुमुदाकारचन्द्रिकाः / सत्राजितं घातयित्वा भोजेन शतधन्वना
+bhmj_19.278,aharanmaṇimakrūro mithaḥ sāhāyyasaṃvidā / satyabhāmā svayaṃ gatvā hate pitari duḥkhitā,अहरन्मणिमक्रूरो मिथः साहाय्यसंविदा / सत्यभामा स्वयं गत्वा हते पितरि दुःखिता
+bhmj_19.279,jatuveśmani dagdheṣu pārtheṣu dhṛtarāṣṭrajaiḥ / śārṅgadhanvānamāsādya vāraṇāvatavāsinam,जतुवेश्मनि दग्धेषु पार्थेषु धृतराष्ट्रजैः / शार्ङ्गधन्वानमासाद्य वारणावतवासिनम्
+bhmj_19.280,hataṃ nyavedayatsāśruḥ pitaraṃ śatadhanvanā / tatastūrṇaṃ samabhyetya dvārakāṃ garuḍadhvajaḥ,हतं न्यवेदयत्साश्रुः पितरं शतधन्वना / ततस्तूर्णं समभ्येत्य द्वारकां गरुडध्वजः
+bhmj_19.281,rāmeṇa sahiti gatvā yuyudhe śatadhanvanā / cakre maṇipradasyāpi nākrūro 'sya sahāyatām,रामेण सहिति गत्वा युयुधे शतधन्वना / चक्रे मणिप्रदस्यापि नाक्रूरो ऽस्य सहायताम्
+bhmj_19.282,svārthakāle vyatīte hi dhūrtā no kasyacinnijāḥ / adhiruhyāśu vaḍavāṃ śatayojanagāminīm,स्वार्थकाले व्यतीते हि धूर्ता नो कस्यचिन्निजाः / अधिरुह्याशु वडवां शतयोजनगामिनीम्
+bhmj_19.283,vidrutaṃ śatadhanvānaṃ mithilābhimukhaṃ javāt / jaghāna kaiṭabhārātirnāsasāda ca taṃ maṇim,विद्रुतं शतधन्वानं मिथिलाभिमुखं जवात् / जघान कैटभारातिर्नाससाद च तं मणिम्
+bhmj_19.284,so 'pahnuto maṇiriti kruddho 'smai lāṅgalī mṛṣā / na dvārakāṃ viśāmīti mithilāṃ vimukho yayau,सो ऽपह्नुतो मणिरिति क्रुद्धो ऽस्मै लाङ्गली मृषा / न द्वारकां विशामीति मिथिलां विमुखो ययौ
+bhmj_19.285,tatra duryodhanastasmādgadāśikṣāmavāptavān / tataḥ kṛṣṇānugairetya vṛṣṇivīraiḥ prasāditaḥ,तत्र दुर्योधनस्तस्माद्गद��शिक्षामवाप्तवान् / ततः कृष्णानुगैरेत्य वृष्णिवीरैः प्रसादितः
+bhmj_19.286,dvārakāmāyayau śrīmāñjātatattvo halāyudhaḥ / akrūro 'pi maṇisphīto bahuyajño bahupradaḥ,द्वारकामाययौ श्रीमाञ्जाततत्त्वो हलायुधः / अक्रूरो ऽपि मणिस्फीतो बहुयज्ञो बहुप्रदः
+bhmj_19.287,sukhaṃ nināya ṣaṣṭyabdīṃ dīkṣākavacarakṣitaḥ / vyaktiṃ yāte maṇau kiṃcidbhīte rāmatsakeśavāt,सुखं निनाय षष्ट्यब्दीं दीक्षाकवचरक्षितः / व्यक्तिं याते मणौ किंचिद्भीते रामत्सकेशवात्
+bhmj_19.288,apayāte tato 'krūre nāvarṣatpākaśāsanaḥ / jñātibhedabhayātpūrvaṃ kṛṣṇenopekṣitaściram,अपयाते ततो ऽक्रूरे नावर्षत्पाकशासनः / ज्ञातिभेदभयात्पूर्वं कृष्णेनोपेक्षितश्चिरम्
+bhmj_19.289,prasādya panarānīto durbhikṣārtaiḥ sayādavaiḥ / tasmindānapatau prāpte vavarṣa tridivaveśvaraḥ,प्रसाद्य पनरानीतो दुर्भिक्षार्तैः सयादवैः / तस्मिन्दानपतौ प्राप्ते ववर्ष त्रिदिववेश्वरः
+bhmj_19.290,kālena yācitaḥ sāmnā kṛṣṇena sa dadau maṇim / tasmai svasāraṃ cākrūraḥ prītaye cārulocanām,कालेन याचितः साम्ना कृष्णेन स ददौ मणिम् / तस्मै स्वसारं चाक्रूरः प्रीतये चारुलोचनाम्
+bhmj_19.291,vinayārjavatuṣṭastaṃ keśavo 'pi maṇiṃ dadau / akrūrāyaiva mahatāṃ praṇayānto hi durgrahaḥ,विनयार्जवतुष्टस्तं केशवो ऽपि मणिं ददौ / अक्रूरायैव महतां प्रणयान्तो हि दुर्ग्रहः
+bhmj_19.292,***** syamantakālambhaḥ || 8 || ***** kulāvalīṃ yādavānāṃ niśamya janamejayaḥ / vismito janmanā viṣṇorvaiśampāyanamabravīt,***** स्यमन्तकालम्भः ॥ ८ ॥ ***** कुलावलीं यादवानां निशम्य जनमेजयः / विस्मितो जन्मना विष्णोर्वैशम्पायनमब्रवीत्
+bhmj_19.293,aho nu mahadāścaryamapūrvaṃ pratibhāti me / kathaṃ jagannivāso 'bhūccarācaragururnaraḥ,अहो नु महदाश्चर्यमपूर्वं प्रतिभाति मे / कथं जगन्निवासो ऽभूच्चराचरगुरुर्नरः
+bhmj_19.294,yatkukṣikoṭare śete kalpānte bhuvanāvalī / sakathaṃ mānuṣīgarbhaṃ prapede bhūtabhāvanaḥ,यत्कुक्षिकोटरे शेते कल्पान्ते भुवनावली / सकथं मानुषीगर्भं प्रपेदे भूतभावनः
+bhmj_19.295,vaiśvarūpyamidaṃ yasya sarvabhūtāntarātmanaḥ / icchāmātrasamunmeṣadarpaṇe pratibimbitam,वैश्वरूप्यमिदं यस्य सर्वभूतान्तरात्मनः / इच्छामात्रसमुन्मेषदर्पणे प्रतिबिम्बितम्
+bhmj_19.296,iti pṛṣṭaḥ kṣitibhujā jagāda mudito muniḥ / śrūyatāmadbhutaṃ janma viṣṇorjanmabhayacchidaḥ,इति पृष्टः क्षितिभुजा जगाद मुदितो मुनिः / श्रूयतामद्भुतं जन्म विष्णोर्जन्मभयच्छिदः
+bhmj_19.297,yena yajñavarāheṇa vedayajñamayaṃ vapuḥ / kṛtvoddhṛtā vasumatī caturarṇavamekhalā,येन यज्ञवराहेण वेदयज्ञमयं वपुः / कृत्वोद्धृता वसुमती चतुरर्णवमेखला
+bhmj_19.298,babhau kuvalayaśyāmā daṃṣṭāgre yasya medinī / bālaśevalavallīva līnā palvalakeliṣu,बभौ कुवलयश्यामा दंष्टाग्रे यस्य मेदिनी / बालशेवलवल्लीव लीना पल्वलकेलिषु
+bhmj_19.299,yena kesariṇā śaṅkhaśubhrābhirnakhaśuktibhiḥ / āyuṣā saha niṣpītaṃ hiraṇyakaśiporyaśaḥ,येन केसरिणा शङ्खशुभ्राभिर्नखशुक्तिभिः / आयुषा सह निष्पीतं हिरण्यकशिपोर्यशः
+bhmj_19.300,uraḥsthalāsthinirgharṣānnakhakrakacapañjare / yasya daityavadhe kopaḥ prāpa kalpāgniketutām,उरःस्थलास्थिनिर्घर्षान्नखक्रकचपञ्जरे / यस्य दैत्यवधे कोपः प्राप कल्पाग्निकेतुताम्
+bhmj_19.301,trailokyakramaṇe yasya vijayadhvajatāṃ yayau / pādo gaṅgājalollāsavyāloladhavalāṃśukaḥ,त्रैलोक्यक्रमणे यस्य विजयध्वजतां ययौ / पादो गङ्गाजलोल्लासव्यालोलधवलांशुकः
+bhmj_19.302,kharvaḥ pūrvamatha prāṃśuraprameyastato 'bhavat / yaśca harṣaśca devānāṃ mohaśca tridaśadviṣām,खर्वः पूर्वमथ प्रांशुरप्रमेयस्ततो ऽभवत् / यश्च हर्षश्च देवानां मोहश्च त्रिदशद्विषाम्
+bhmj_19.303,yasya kuṇḍalatāṃ karṇe ravirnābhau sarojatām / prāpa pravardhamānasya gulphe kaṭakaratnatām,यस्य कुण्डलतां कर्णे रविर्नाभौ सरोजताम् / प्राप प्रवर्धमानस्य गुल्फे कटकरत्नताम्
+bhmj_19.304,uccairvilokayantīnāṃ tadvapuḥ surayoṣitām / valividhvaṃsabhītyeva nādṛśyata valitrayam,उच्चैर्विलोकयन्तीनां तद्वपुः सुरयोषिताम् / वलिविध्वंसभीत्येव नादृश्यत वलित्रयम्
+bhmj_19.305,dattātreyāvatāreṇa dharmācārasya majjataḥ / vedānāṃ ca kṛtaṃ yena sthityai hastāvalambanam,दत्तात्रेयावतारेण धर्माचारस्य मज्जतः / वेदानां च कृतं येन स्थित्यै हस्तावलम्बनम्
+bhmj_19.306,jāmadagnyavapurbhūtvā kārtavīryasya karmaṭham / mṛṇālamaṇḍalīlāvaṃ doḥsahasraṃ lulāva yaḥ,जामदग्न्यवपुर्भूत्वा कार्तवीर्यस्य कर्मठम् / मृणालमण्डलीलावं दोःसहस्रं लुलाव यः
+bhmj_19.307,yaḥ kuṭhāre 'sthiniṣpeṣakhaṇḍanā dantamālikām / kṣatriyakṣayakālānāṃ babhāra gaṇanāmiva,यः कुठारे ऽस्थिनिष्पेषखण्डना दन्तमालिकाम् / क्षत्रियक्षयकालानां बभार गणनामिव
+bhmj_19.308,yaḥ pūrvāṅgavatīṃ cārumadhyadeśāṃ payasvinīm / sapuṇḍrakānanāṃ prādātsavatsāṃ kaśyapāya gām,यः पूर्वाङ्गवतीं चारुमध्यदेशां पयस्विनीम् / सपुण्ड्रकाननां प्रादात्सवत्सां कश्यपाय गाम्
+bhmj_19.309,yo 'bhavadbhuvanābhogabhūṣaṇaṃ raghunandanaḥ / vīraḥ subāhamārīcaghorameghamahānilaḥ,यो ऽभवद्भुवनाभोगभूषणं रघुनन्दनः / वीरः सुबाहमारीचघोरमेघमहानिलः
+bhmj_19.310,bhrāntaḥ saptasu lokeṣu saptābdhikṣobhasaṃbhṛtaḥ / saptatālabhido yasya dhanvino dhanuṣadhvaniḥ,भ्रान्तः सप्तसु लोकेषु सप्ताब्धिक्षोभसंभृतः / सप्ततालभिदो यस्य धन्विनो धनुषध्वनिः
+bhmj_19.311,adyāpi setusaṃghaṭṭavisphuṭacchuktisaṃpuṭaḥ / suvyaktamuktādaśano vakti yasyāmbudhiryaśaḥ,अद्यापि सेतुसंघट्टविस्फुटच्छुक्तिसंपुटः / सुव्यक्तमुक्तादशनो वक्ति यस्याम्बुधिर्यशः
+bhmj_19.312,kirīṭakoṭiviśrāntaṃ yena śubhrayaśoṃśukaiḥ / unmṛṣṭaṃ lokapālānāmindrijitsainyajaṃ rajaḥ,किरीटकोटिविश्रान्तं येन शुभ्रयशोंशुकैः / उन्मृष्टं लोकपालानामिन्द्रिजित्सैन्यजं रजः
+bhmj_19.313,patitotpatitairyasya daśāsyavadanairmuhuḥ / babhūva kandukāmandavinodānandavibhramaḥ,पतितोत्पतितैर्यस्य दशास्यवदनैर्मुहुः / बभूव कन्दुकामन्दविनोदानन्दविभ्रमः
+bhmj_19.314,bhuvo bhārāvatārāya kṛṣṇo vṛṣṇikule 'bhavat / śiśupālādibhūpālakālaḥ śakalitāsuraḥ,भुवो भारावताराय कृष्णो वृष्णिकुले ऽभवत् / शिशुपालादिभूपालकालः शकलितासुरः
+bhmj_19.315,yadvakṣasi grāvabhidaḥ śṛṅgabhaṅgaparābhavaḥ / asaktiviṣamollekhairariṣṭasyāpyasūcyata,यद्वक्षसि ग्रावभिदः शृङ्गभङ्गपराभवः / असक्तिविषमोल्लेखैररिष्टस्याप्यसूच्यत
+bhmj_19.316,cakre yaścaraṇaḥ śubhrairmūrdhni kāliyabhoginaḥ / nakhakāntiphaṇācakraiḥ śeṣaspardhadhirohaṇam,चक्रे यश्चरणः शुभ्रैर्मूर्ध्नि कालियभोगिनः / नखकान्तिफणाचक्रैः शेषस्पर्धधिरोहणम्
+bhmj_19.317,mūlāsthicchedaniṣpeṣajātajvālājaṭājuṣā / bāṇabāhuvane yasya cakreṇa krakacāyitam,मूलास्थिच्छेदनिष्पेषजातज्वालाजटाजुषा / बाणबाहुवने यस्य चक्रेण क्रकचायितम्
+bhmj_19.318,karkī(lkī) viṣṇuyaśā yaśca bhaviṣyati yayugakṣaye / sattvadharmalatodyānanavasaurabhamādhavaḥ,कर्की(ल्की) विष्णुयशा यश्च भविष्यति ययुगक्षये / सत्त्वधर्मलतोद्याननवसौरभमाधवः
+bhmj_19.319,tasyāścaryaprabhāvasya śrūyatāmidamujjvalam / caritaṃ puṇyapīyūṣaiḥ kilbiṣakṣālanakṣamam,तस्याश्चर्यप्रभावस्य श्रूयतामिदमुज्ज्वलम् / चरितं पुण्यपीयूषैः किल्बिषक्षालनक्षमम्
+bhmj_19.320,prabhāvaṃ tasya tattvena vaktuṃ ko nu pragalbhate / yatra vācaspatirmūko dūre bhogipatergiraḥ,प्रभावं तस्य तत्त्वेन वक्तुं को नु प्रगल्भते / यत्र वाचस्पतिर्मूको दूरे भोगिपतेर्गिरः
+bhmj_19.321,***** prādurbhāvasaṃgrahaḥ || 9 || ***** vṛtte vṛtravadhe pūrvaṃ saṃgrāme tārakāmaye / tridaśāḥ śaraṇaṃ jagmurviśvaksenaṃ janārdanam,***** प्रादुर्भावसंग्रहः ॥ ९ ॥ ***** वृत्ते वृत्रवधे पूर्वं संग्रामे तारकामये / त्रिदशाः शरणं जग्मुर्विश्वक्सेनं जनार्दनम्
+bhmj_19.322,dattaṃ tenābhayaṃ teṣāṃ viṣame daityaje bhaye / saṃhatā dānavāḥ sarve viviśuḥ samarāṅganam,दत्तं तेनाभयं तेषां विषमे दैत्यजे भये / संहता दानवाः सर्वे विविशुः समराङ्गनम्
+bhmj_19.323,mayo māyānidhisteṣāmagraṇīrugravigrahaḥ / babhau haimaṃ samārūḍho rathamṛkṣasahasragam,मयो मायानिधिस्तेषामग्रणीरुग्रविग्रहः / बभौ हैमं समारूढो रथमृक्षसहस्रगम्
+bhmj_19.324,tāraḥ krośādhikāyāmamāyasaṃ rathamāsthitaḥ / yuktaṃ svarasahasreṇa dhūmottho 'gnirivābabhau,तारः क्रोशाधिकायाममायसं रथमास्थितः / युक्तं स्वरसहस्रेण धूमोत्थो ऽग्निरिवाबभौ
+bhmj_19.325,hayagrīvaḥ samāruhya rathaṃ hayasahasragam / mattukuñjarayuktaṃ ca tvaṣṭā mandaragauravam,हयग्रीवः समारुह्य रथं हयसहस्रगम् / मत्तुकुञ्जरयुक्तं च त्वष्टा मन्दरगौरवम्
+bhmj_19.326,vīrā virocanādyāśca tasthuḥ samarasaṃmukhāḥ / kalpāntajaladabyūhavipulaṃ tadbalārṇavam,वीरा विरोचनाद्याश्च तस्थुः समरसंमुखाः / कल्पान्तजलदब्यूहविपुलं तद्बलार्णवम्
+bhmj_19.327,viṣṇunā vihitāśvāsā vīkṣya devāḥ samādravan / airāvaṇagatasteṣāṃ sahasrākṣaḥ puro babhau,विष्णुना विहिताश्वासा वीक्ष्य देवाः समाद्रवन् / ऐरावणगतस्तेषां सहस्राक्षः पुरो बभौ
+bhmj_19.328,indrāyudhasahasrāṇi darśayanvajraraśmibhiḥ / yamastāramahāhāraḥ śyāmo mahiṣavāhanaḥ,इन्द्रायुधसहस्राणि दर्शयन्वज्ररश्मिभिः / यमस्तारमहाहारः श्यामो महिषवाहनः
+bhmj_19.329,tasthau lambāmbudo nīlaśailo nirjharavāniva / śvetāśvo maṇimālāṅko varuṇastaraṇiprabhaḥ,तस्थौ लम्बाम्बुदो नीलशैलो निर्झरवानिव / श्वेताश्वो मणिमालाङ्को वरुणस्तरणिप्रभः
+bhmj_19.330,rathe rarāja kailāse ratnakūṭa ivodgataḥ / hemarkmā hemaratho hemāṅgadādharaḥ,रथे रराज कैलासे रत्नकूट इवोद्गतः / हेमर्क्मा हेमरथो हेमाङ्गदाधरः
+bhmj_19.331,jahāra dhanado meroḥ sūryātapajuṣaḥ śriyam / himaraśmirhimaśilāśubhrāśvastuhināyudhaḥ,जहार धनदो मेरोः सूर्यातपजुषः श्रियम् / हिमरश्मिर्हिमशिलाशुभ्राश्वस्तुहिनायुधः
+bhmj_19.332,tasthau jaladavāhaśca vāyurāyuḥ śarīriṇām / devaśca svayamabhyāyādbhagavānkaiṭabhāntakaḥ,तस्थौ जलदवाहश्च वायुरायुः शरीरिणाम् / देवश्च स्वयमभ्यायाद्भगवान्कैटभान्तकः
+bhmj_19.333,dīptacakragadāśārṅganandano garuḍadhvajaḥ / cakraṃ rarāja tasyājau dhārābimbitadānavam,दीप्तचक्रगदाशार्ङ्गनन्दनो गरुडध्वजः / चक्रं रराज तस्याजौ धाराबिम्बितदानवम्
+bhmj_19.334,antaḥpraviṣṭanihatārātivrātamivābhitaḥ / praśānte jvalite merurivāsya bhujagāntakaḥ,अन्तःप्रविष्टनिहतारातिव्रातमिवाभितः / प्रशान्ते ज्वलिते मेरुरिवास्य भुजगान्तकः
+bhmj_19.335,babhāse bhāsvaro vāhaḥ pravāhaḥ śatrutejasām / tasya dīptataraiḥ pakṣairbabhūva pihitaṃ nabhaḥ,बभासे भास्वरो वाहः प्रवाहः शत्रुतेजसाम् / तस्य दीप्ततरैः पक्षैर्बभूव पिहितं नभः
+bhmj_19.336,antyairdvādaśabhiḥ sūryairivaikaghanatāṃ gataiḥ / virarāja tadārūḍho hariḥ kaustubhabhūṣitaḥ,अन्त्यैर्द्वादशभिः सूर्यैरिवैकघनतां गतैः / विरराज तदारूढो हरिः कौस्तुभभूषितः
+bhmj_19.337,vaḍavānalasaṃyukto maināka iva ratnasūḥ / rudrādityamarudviśvasādhyāśvivasucāraṇāḥ,वडवानलसंयुक्तो मैनाक इव रत्नसूः / रुद्रादित्यमरुद्विश्वसाध्याश्विवसुचारणाः
+bhmj_19.338,udyayuḥ kṣubdhasainyābdheḥ kallolā iva saṃgatāḥ / athoddhūtāmbudhidhvānaḍajīkṛtajagattrayaḥ,उद्ययुः क्षुब्धसैन्याब्धेः कल्लोला इव संगताः / अथोद्धूताम्बुधिध्वानडजीकृतजगत्त्रयः
+bhmj_19.339,rarāsa ghoṣagambhīraḥ samarāmbhadundubhiḥ / petuḥ parasparaṃ teṣāṃ dehe tejasvināṃ prabhāḥ,ररास घोषगम्भीरः समराम्भदुन्दुभिः / पेतुः परस्परं तेषां देहे तेजस्विनां प्रभाः
+bhmj_19.340,pravṛtte samare hemanārācanicayā iva / surāsurakarotsṛṣṭaśastrāstranikapotthitāḥ,प्रवृत्ते समरे हेमनाराचनिचया इव / सुरासुरकरोत्सृष्टशस्त्रास्त्रनिकपोत्थिताः
+bhmj_19.341,jvālāścakrurdhvajāgreṣu kṣaṇaṃ pītāṃśukabhramam / cerustridaśamātaṅgadantollikhitakaṅkaṭāḥ,ज्वालाश्चक्रुर्ध्वजाग्रेषु क्षणं पीतांशुकभ्रमम् / चेरुस्त्रिदशमातङ्गदन्तोल्लिखितकङ्कटाः
+bhmj_19.342,jātadhūmānalā daityā meghā iva savidyutaḥ / teṣāṃ vakṣastaṭe bhugnadantāste divyakuñjarāḥ,जातधूमानला दैत्या मेघा इव सविद्युतः / तेषां वक्षस्तटे भुग्नदन्तास्ते दिव्यकुञ्जराः
+bhmj_19.343,sikatāsetuniḥsārānamanyanta kulācalān / tato daityabhujoddhūtaśastranirvivirā divi,सिकतासेतुनिःसारानमन्यन्त कुलाचलान् / ततो दैत्यभुजोद्धूतशस्त्रनिर्विविरा दिवि
+bhmj_19.344,babhūvurniścalāḥ kṣipraṃ citranyastā ivāmarāḥ / iyamatyantadurvārā daityamāyā mahīyasī,बभूवुर्निश्चलाः क्षिप्रं चित्रन्यस्ता इवामराः / इयमत्यन्तदुर्वारा दैत्यमाया महीयसी
+bhmj_19.345,yamo 'vi niyameneva baddhastannidhaneṣu yat / vāyuḥ paṅguriva kṣipramaprakāśa ivāṃśumān,यमो ऽवि नियमेनेव बद्धस्तन्निधनेषु यत् / वायुः पङ्गुरिव क्षिप्रमप्रकाश इवांशुमान्
+bhmj_19.346,jayastu yudhi daityeṣu vahniḥ śīta ivābhavat / tataḥ sahasranayano vajreṇonmya daityajām,जयस्तु युधि दैत्येषु वह्निः शीत इवाभवत् / ततः सहस्रनयनो वज्रेणोन्म्य दैत्यजाम्
+bhmj_19.347,māyāṃ mayamukhānvīrānsuraiḥ punarayodhayat / vajrivajranikṛttānāṃ daityānāṃ patatāṃ bhuvi,मायां मयमुखान्वीरान्सुरैः पुनरयोधयत् / वज्रिवज्रनिकृत्तानां दैत्यानां पततां भुवि
+bhmj_19.348,gurubhirvigrahaiḥ prāpuraikyaṃ saptāpi te 'bdhayaḥ / te gajendra ivāliptā dānavā dānavāribhiḥ,गुरुभिर्विग्रहैः प्रापुरैक्यं सप्तापि ते ऽब्धयः / ते गजेन्द्र इवालिप्ता दानवा दानवारिभिः
+bhmj_19.349,tamobhirāvṛtāḥ petuḥ surendrema vimohitāḥ / bahumāyastato māyāṃ mayaḥ samayavartinīm,तमोभिरावृताः पेतुः सुरेन्द्रेम विमोहिताः / बहुमायस्ततो मायां मयः समयवर्तिनीम्
+bhmj_19.350,pramayāyaiva devānāmaurvānalavatīṃ vyadhāt / ūrujastanayo vahneḥ saṃkalpādbrahmacāriṇaḥ,प्रमयायैव देवानामौर्वानलवतीं व्यधात् / ऊरुजस्तनयो वह्नेः संकल्पाद्ब्रह्मचारिणः
+bhmj_19.351,lokāndidhakṣuḥ kālātmā vārbhakṣo brahmaṇo varāt / hiraṇyakaśipoḥ pūrvamaurvo bhaktyā varapradaḥ,लोकान्दिधक्षुः कालात्मा वार्भक्षो ब्रह्मणो वरात् / हिरण्यकशिपोः पूर्वमौर्वो भक्त्या वरप्रदः
+bhmj_19.352,jajvāla suresanāsu tasminsamarasaṃkaṭe / aurveṇa dahyamānāste jvālājaṭilavigrahāḥ,जज्वाल सुरेसनासु तस्मिन्समरसंकटे / और्वेण दह्यमानास्ते ज्वालाजटिलविग्रहाः
+bhmj_19.353,ekībhūtānyamanyanta tejāṃsi ca tamāṃsi ca / vivaśāstridaśāḥ sarve tenaurvānalaparvaṇā,एकीभूतान्यमन्यन्त तेजांसि च तमांसि च / विवशास्त्रिदशाः सर्वे तेनौर्वानलपर्वणा
+bhmj_19.354,varuṇaṃ śītaraśmiṃ ca trāṇameva vyacintayan / athākhaṇḍalanirdiṣṭaścandramā varuṇāgragaḥ,वरुणं शीतरश्मिं च त्राणमेव व्यचिन्तयन् / अथाखण्डलनिर्दिष्टश्चन्द्रमा वरुणाग्रगः
+bhmj_19.355,kṣipanhimaśilāsaṃghānudyayau yudhi dānavān / tuṣāravāripūraiste bhṛśaṃ tābhyāṃ samāhatāḥ,क्षिपन्हिमशिलासंघानुद्ययौ युधि दानवान् / तुषारवारिपूरैस्ते भृशं ताभ्यां समाहताः
+bhmj_19.356,niśceṣṭā dānavāḥ prāpuḥ kāṣṭhapāṣāṇatulyatām / himasya mahatī śaktiḥ sā kāpi dahanātmikā,निश्चेष्टा दानवाः प्रापुः काष्ठपाषाणतुल्यताम् / हिमस्य महती शक्तिः सा कापि दहनात्मिका
+bhmj_19.357,yayā dānavasaṃghānāmasthibhaṅgo mahānabhūt / tuṣārāśanisaṃchannā dānavānāmanīkinī,यया दानवसंघानामस्थिभङ्गो महानभूत् / तुषाराशनिसंछन्ना दानवानामनीकिनी
+bhmj_19.358,nāsāniḥśvāsavivarairnirvibhāgamasūcyata / māyāvinimayaṃ jñātvā mayaḥ svajanasiddhaye,नासानिःश्वासविवरैर्निर्विभागमसूच्यत / मायाविनिमयं ज्ञात्वा मयः स्वजनसिद्धये
+bhmj_19.359,asṛjatpārvatīṃ māyāṃ drumaśastraśilāghanām / drumaśailaniruddhānāṃ sphuṭitāyudhavarmaṇām,असृजत्पार्वतीं मायां द्रुमशस्त्रशिलाघनाम् / द्रुमशैलनिरुद्धानां स्फुटितायुधवर्मणाम्
+bhmj_19.360,moho jajṛmbhe devānāmṛte cakragadādharam / tataḥ kṣaṇāttadādiṣṭau tadanu pāṇitaujasā,मोहो जजृम्भे देवानामृते चक्रगदाधरम् / ततः क्षणात्तदादिष्टौ तदनु पाणितौजसा
+bhmj_19.361,samaṃ viviśatuḥ senāṃ daityānāmagnimārutau / bhasmakūṭāvalīśeṣānkṛtvā drumaśiloccayān,समं विविशतुः सेनां दैत्यानामग्निमारुतौ / भस्मकूटावलीशेषान्कृत्वा द्रुमशिलोच्चयान्
+bhmj_19.362,uddhūtāndikṣu vikṣipya tau raṇāgre viceratuḥ / anilollāsitajvālājvalitaśmaśrubhīṣaṇaḥ,उद्धूतान्दिक्षु विक्षिप्य तौ रणाग्रे विचेरतुः / अनिलोल्लासितज्वालाज्वलितश्मश्रुभीषणः
+bhmj_19.363,daityānāṃ dahyamānānāṃ dhūmaḥ kāla ivodyayau / mārutasyāgnitaptasya vahnetodyatasya ca,दैत्यानां दह्यमानानां धूमः काल इवोद्ययौ / मारुतस्याग्नितप्तस्य वह्नेतोद्यतस्य च
+bhmj_19.364,abhūtkūtāntahuṃkāraghoraḥ kahakahāravaḥ / vicaṭaccarmaṇāmeṣaṃ chamacchamiti medasām,अभूत्कूतान्तहुंकारघोरः कहकहारवः / विचटच्चर्मणामेषं छमच्छमिति मेदसाम्
+bhmj_19.365,sphuṭassthūlāsthibandhānāṃ ko 'pi vyatikaro 'bhavat / jayatsu surasaṅgheṣu bhaṅge ditijamaṇḍale,स्फुटस्स्थूलास्थिबन्धानां को ऽपि व्यतिकरो ऽभवत् / जयत्सु सुरसङ्घेषु भङ्गे दितिजमण्डले
+bhmj_19.366,kālanemiḥ samuttasthau trijagadgrasalālasaḥ / jṛmbhāvispaṣṭadaṃṣṭāgrairugravaktrairbhṛtāmbaraḥ,कालनेमिः समुत्तस्थौ त्रिजगद्ग्रसलालसः / जृम्भाविस्पष्टदंष्टाग्रैरुग्रवक्त्रैर्भृताम्बरः
+bhmj_19.367,jagatkṣayāyeva rasādahaṃpūrvikayotthitaiḥ / tasyāñjanaśilāstambhasaṃbhārairbhujamaṇḍalaiḥ,जगत्क्षयायेव रसादहंपूर्विकयोत्थितैः / तस्याञ्जनशिलास्तम्भसंभारैर्भुजमण्डलैः
+bhmj_19.368,abhavankakubho bhīmabogibhogavṛtā iva / viṭaṅkamukuṭaprāptaghṛṣṭabrahmāṇḍakarpare,अभवन्ककुभो भीमबोगिभोगवृता इव / विटङ्कमुकुटप्राप्तघृष्टब्रह्माण्डकर्परे
+bhmj_19.369,asṛjaddhūmajālena kṣayajīmūtaḍambarān / śatavaktrasya netrebhyastasya jvālā diśo yayuḥ,असृजद्धूमजालेन क्षयजीमूतडम्बरान् / शतवक्त्रस्य नेत्रेभ्यस्तस्य ज्वाला दिशो ययुः
+bhmj_19.370,tacchāyayā jagatsarvamadṛśyamabhavatkṣaṇāt / aghoraiḥ kālarajanīsaṅghaiḥ saṃghaṭṭitairiva,तच्छायया जगत्सर्वमदृश्यमभवत्क्षणात् / अघोरैः कालरजनीसङ्घैः संघट्टितैरिव
+bhmj_19.371,tasya viśvakṣayākṣepadīkṣāsamayamaṇḍalaiḥ / dīptāyuprabhācakrairālokaḥ kakubhāmabhūt,तस्य विश्वक्षयाक्षेपदीक्षासमयमण्डलैः / दीप्तायुप्रभाचक्रैरालोकः ककुभामभूत्
+bhmj_19.372,ghaṭṭayansarvatejāṃsi sarvabhūtāni kampayan / jahāra jaladavyūhānkopaniḥśvāsamārutaiḥ,घट्टयन्सर्वतेजांसि सर्वभूतानि कम्पयन् / जहार जलदव्यूहान्कोपनिःश्वासमारुतैः
+bhmj_19.373,udymya pavanāskandhasaṃghaṭṭoddhaṭṭanaṃ bhujam / ajīvavatsa ditijānkṣubdhābdhidhvānayā girā,उद्य्म्य पवनास्कन्धसंघट्टोद्धट्टनं भुजम् / अजीववत्स दितिजान्क्षुब्धाब्धिध्वानया गिरा
+bhmj_19.374,udāyudhaiḥ pramuditairdānavaistatpuraḥ saraiḥ / tato yuyudhire devāḥ kālanemihataujasaḥ,उदायुधैः प्रमुदितैर्दानवैस्तत्पुरः सरैः / ततो युयुधिरे देवाः कालनेम��हतौजसः
+bhmj_19.375,tasminsamarasaṃghaṭṭe tumule prāṇahāriṇi / vyavardhata mahānkāyaḥ karālaḥ kālaneminaḥ,तस्मिन्समरसंघट्टे तुमुले प्राणहारिणि / व्यवर्धत महान्कायः करालः कालनेमिनः
+bhmj_19.376,tadvaktrakuharodvāntajvālāvalayitāḥ surāḥ / tiryagūrdhvaṃ pravṛddhaiśca tadbhujairabhito hatāḥ,तद्वक्त्रकुहरोद्वान्तज्वालावलयिताः सुराः / तिर्यगूर्ध्वं प्रवृद्धैश्च तद्भुजैरभितो हताः
+bhmj_19.377,tacchastravṛṣṭidalitāstatkarākṛṣṭamaulayaḥ / peturbhraṣṭā vimānebhyaḥ kṣīṇapuṇyā iva kṣitau,तच्छस्त्रवृष्टिदलितास्तत्कराकृष्टमौलयः / पेतुर्भ्रष्टा विमानेभ्यः क्षीणपुण्या इव क्षितौ
+bhmj_19.378,bhagne vakramukhe śakre varuṇe karuṇāspade / dhanade nidhanāpanne śaśāṅke grāsaśaṅkite,भग्ने वक्रमुखे शक्रे वरुणे करुणास्पदे / धनदे निधनापन्ने शशाङ्के ग्रासशङ्किते
+bhmj_19.379,bhagnāyudhadhvajacchattrā chinnasyandanakuñjarāḥ / niśceṣṭāstridaśāstasthurdinadīpā ivāprabhāḥ,भग्नायुधध्वजच्छत्त्रा छिन्नस्यन्दनकुञ्जराः / निश्चेष्टास्त्रिदशास्तस्थुर्दिनदीपा इवाप्रभाः
+bhmj_19.380,śītasya vahne kā vārtā taraṇistāradarpaṇaḥ / āsthā kiṃ niścale vāyau kiṃ yamena hataujasā,शीतस्य वह्ने का वार्ता तरणिस्तारदर्पणः / आस्था किं निश्चले वायौ किं यमेन हतौजसा
+bhmj_19.381,kimete mudritā rudrā vasavo vyasavo nu kim / iti bruvāṇā nādena nanandurditinandanāḥ,किमेते मुद्रिता रुद्रा वसवो व्यसवो नु किम् / इति ब्रुवाणा नादेन ननन्दुर्दितिनन्दनाः
+bhmj_19.382,tataḥ saṃprāptavijayaḥ kālanemiḥ kṣatāmaraḥ / lokapālapade tasthau vibhajyānekadhā vapuḥ,ततः संप्राप्तविजयः कालनेमिः क्षतामरः / लोकपालपदे तस्थौ विभज्यानेकधा वपुः
+bhmj_19.383,jalaṃ bhūtvābhavadvyāpī vāyurbhūtvā vavau svayam / somasūryatanurbhūtvā rātryahāni cakāra saḥ,जलं भूत्वाभवद्व्यापी वायुर्भूत्वा ववौ स्वयम् / सोमसूर्यतनुर्भूत्वा रात्र्यहानि चकार सः
+bhmj_19.384,jagrāha sarvalokātmā havyamagnimukhaḥ svayam / sarvadevamayaḥ so 'bhūditi viṣṇujigīṣayā,जग्राह सर्वलोकात्मा हव्यमग्निमुखः स्वयम् / सर्वदेवमयः सो ऽभूदिति विष्णुजिगीषया
+bhmj_19.385,samastabhuvanādhīśaḥ sarvadevagaṇairyutaḥ / vedadharmakṛpāsatyaiḥ śriyā ca na samāśritaḥ,समस्तभुवनाधीशः सर्वदेवगणैर्युतः / वेदधर्मकृपासत्यैः श्रिया च न समाश्रितः
+bhmj_19.386,sa dadarśātha devādiṃ devaṃ garuḍalāñchanam / upekṣitāgrasaṃmardaṃ raṇakautukalīlayā,स ददर्शाथ देवादिं देवं गरुडलाञ्छनम् / उपेक्षिताग्रसंमर्दं रणकौतुकलीलया
+bhmj_19.387,prabhādāmābhirāmeṇa kaustubhena vibhūṣitam / sphuradindrāyudhodāraṃ snigdhaśyāmamivāmbudam,प्रभादामाभिरामेण कौस्तुभेन विभूषितम् / स्फुरदिन्द्रायुधोदारं स्निग्धश्याममिवाम्बुदम्
+bhmj_19.388,bhujairvibhrājitaṃ ratnakeyūradhṛtipallavaiḥ / hārakāntisudhāsiktaiḥ pārijātairivāparaiḥ,भुजैर्विभ्राजितं रत्नकेयूरधृतिपल्लवैः / हारकान्तिसुधासिक्तैः पारिजातैरिवापरैः
+bhmj_19.389,uhyamānaṃ suparṇena suvarṇacchavihāriṇā / mandaroddhārabhītena mūrteneva sumeruṇā,उह्यमानं सुपर्णेन सुवर्णच्छविहारिणा / मन्दरोद्धारभीतेन मूर्तेनेव सुमेरुणा
+bhmj_19.390,daityasaṃhāragaṇanācihnahemāṅgadāṃ gadām / dhārayantaṃ girīndrāṇāṃ gauravairiva nirmitām,दैत्यसंहारगणनाचिह्नहेमाङ्गदां गदाम् / धारयन्तं गिरीन्द्राणां गौरवैरिव निर्मिताम्
+bhmj_19.391,aruṇairūruyugale ralasūryāṃśubhirvṛtam / madhukaiṭabhakaṇṭhāsṛkchaṭābhiriva carcitam,अरुणैरूरुयुगले रलसूर्यांशुभिर्वृतम् / मधुकैटभकण्ठासृक्छटाभिरिव चर्चितम्
+bhmj_19.392,śaṅkhakāntivitānena ratnamālātaraṅgiṇā / kṣīrodeneva śayanāyāsatrastena sevitam,शङ्खकान्तिवितानेन रत्नमालातरङ्गिणा / क्षीरोदेनेव शयनायासत्रस्तेन सेवितम्
+bhmj_19.393,rāhukaṇṭhāṭavīchedaprocchalacchoṇitāruṇaiḥ / vyāptaṃ cakraprabhācakraiḥ sūryāśubhirivāmbaram,राहुकण्ठाटवीछेदप्रोच्छलच्छोणितारुणैः / व्याप्तं चक्रप्रभाचक्रैः सूर्याशुभिरिवाम्बरम्
+bhmj_19.394,aho batāyamasmākaṃ śatrurlocanagocaraḥ / nirañjanadaśāṃ yena nītā daityavadhūdṛśaḥ,अहो बतायमस्माकं शत्रुर्लोचनगोचरः / निरञ्जनदशां येन नीता दैत्यवधूदृशः
+bhmj_19.395,ghnatā hiraṇyakaśipuṃ sutārairnakharāṅkuraiḥ / hantā hatānyanenaiva muktābhāni yaśāṃsi naḥ,घ्नता हिरण्यकशिपुं सुतारैर्नखराङ्कुरैः / हन्ता हतान्यनेनैव मुक्ताभानि यशांसि नः
+bhmj_19.396,nṛsiṃhacaraṇākrāntirajodigdhāṃ sabhābhuvam / hatvemaṃ kṣālayāmyeṣa daityaharṣāśruvāribhiḥ,नृसिंहचरणाक्रान्तिरजोदिग्धां सभाभुवम् / हत्वेमं क्षालयाम्येष दैत्यहर्षाश्रुवारिभिः
+bhmj_19.397,iti bruvāṇaṃ sāvajñaṃ līlāsmitasitādharaḥ / pātinā darpamadhunā matto 'smītyabhyadhādvibhuḥ,इति ब्रुवाणं सावज्ञं लीलास्मितसिताधरः / पातिना दर्पमधुना मत्तो ऽस्मीत्यभ्यधाद्विभुः
+bhmj_19.398,ghorāṭṭahāsavikaṭo dānavādhipatistataḥ / apātayacchastravṛṣṭiṃ devorasi bhujairghanaiḥ,घोराट्टहासविकटो दानवाधिपतिस्ततः / अपातयच्छस्त्रवृष्टिं देवोरसि भुजैर्घनैः
+bhmj_19.399,akampyata suparṇo 'pi gadayā caṇḍavegayā / devorasi bhujairyena niṣkampo 'kampata kṣaṇam,अकम्प्यत सुपर्णो ऽपि गदया चण्डवेगया / देवोरसि भुजैर्येन निष्कम्पो ऽकम्पत क्षणम्
+bhmj_19.400,vismitaḥ kopasaṃrambādatha viṣṇurvyavardhata / sahasrabāhucaraṇaḥ sahasravadanekṣamaḥ,विस्मितः कोपसंरम्बादथ विष्णुर्व्यवर्धत / सहस्रबाहुचरणः सहस्रवदनेक्षमः
+bhmj_19.401,sa sudarśanamāsādya viṣadaṃ bhayadaṃ dviṣām / paryantatejaḥprasaraiḥ kiratkāñcanāvālukam,स सुदर्शनमासाद्य विषदं भयदं द्विषाम् / पर्यन्ततेजःप्रसरैः किरत्काञ्चनावालुकम्
+bhmj_19.402,daityāsthikūṭakuṇṭhākaṃ kṣurāgraṃ vajramaṇḍalam / cikṣepa krakacakrūraṃ dānavānanakānane,दैत्यास्थिकूटकुण्ठाकं क्षुराग्रं वज्रमण्डलम् / चिक्षेप क्रकचक्रूरं दानवाननकानने
+bhmj_19.403,tadviṣṇubhujanirmuktaṃ pratimānaṃ vivasvataḥ / cakartāgniśikhodgāraṃ ghoraṃ vaktraśataṃ dviṣaḥ,तद्विष्णुभुजनिर्मुक्तं प्रतिमानं विवस्वतः / चकर्ताग्निशिखोद्गारं घोरं वक्त्रशतं द्विषः
+bhmj_19.404,nikṛttabhujavaktrotthasaradrudhiranirjharaḥ / na papāta ciraṃ daityo manyustabdha iva sthitaḥ,निकृत्तभुजवक्त्रोत्थसरद्रुधिरनिर्झरः / न पपात चिरं दैत्यो मन्��ुस्तब्ध इव स्थितः
+bhmj_19.405,pakṣavātena tārkṣyasya kṣuṇṇakṣmādharamaulinā / saptābdhayaḥ samutpetustaraṅgāliṅgitāmbarāḥ,पक्षवातेन तार्क्ष्यस्य क्षुण्णक्ष्माधरमौलिना / सप्ताब्धयः समुत्पेतुस्तरङ्गालिङ्गिताम्बराः
+bhmj_19.406,sarvataḥ pāṇipādena sarve sarvatra dānavāḥ / pīḍitā viśvarūpeṇa prayayuḥ smṛtiśeṣatām,सर्वतः पाणिपादेन सर्वे सर्वत्र दानवाः / पीडिता विश्वरूपेण प्रययुः स्मृतिशेषताम्
+bhmj_19.407,***** kālanemivadhaḥ || 10 || ***** tato nivṛtte durvṛtte pravṛtte dharmakarmaṇi / brahmaprabhṛtibhirdevaiḥ stūyamāno maharṣibhiḥ,***** कालनेमिवधः ॥ १० ॥ ***** ततो निवृत्ते दुर्वृत्ते प्रवृत्ते धर्मकर्मणि / ब्रह्मप्रभृतिभिर्देवैः स्तूयमानो महर्षिभिः
+bhmj_19.408,svapade śakramādāya brahmasadma yayau hariḥ / vanditastrijagadvandyaiḥ siddhaiḥ saṃvinmayātmabhiḥ,स्वपदे शक्रमादाय ब्रह्मसद्म ययौ हरिः / वन्दितस्त्रिजगद्वन्द्यैः सिद्धैः संविन्मयात्मभिः
+bhmj_19.409,tato nijāśramaṃ gatvā svaprabhodbhāsitaṃ vibhuḥ / bheje 'mbudhau yogānidrāmadabhrābhrottaracchade,ततो निजाश्रमं गत्वा स्वप्रभोद्भासितं विभुः / भेजे ऽम्बुधौ योगानिद्रामदभ्राभ्रोत्तरच्छदे
+bhmj_19.410,taṃ śeṣaśāyinaṃ kṛṣṇaṃ sahasravadanaṃ śanaiḥ / nidrā siṣeve mattālimāleva kamalākaram,तं शेषशायिनं कृष्णं सहस्रवदनं शनैः / निद्रा सिषेवे मत्तालिमालेव कमलाकरम्
+bhmj_19.411,tasya pītāṃśukodāraṃ suptasya vibabhau vapuḥ / nābhebrahmasarojottharajaḥ puñjairivācitam,तस्य पीतांशुकोदारं सुप्तस्य विबभौ वपुः / नाभेब्रह्मसरोजोत्थरजः पुञ्जैरिवाचितम्
+bhmj_19.412,kalayannakṣasūtreṇa laukikīṃ kālakalmaṣām / prajāḥ śvāsāvalīsūtraiḥ saṃjahārotsasarja ca,कलयन्नक्षसूत्रेण लौकिकीं कालकल्मषाम् / प्रजाः श्वासावलीसूत्रैः संजहारोत्ससर्ज च
+bhmj_19.413,tasminprasupte vidhinā dakṣaiṇāyanakāriṇā / nidrāpi nidrayevābhūttamaḥpaṭalamīlitā,तस्मिन्प्रसुप्ते विधिना दक्षैणायनकारिणा / निद्रापि निद्रयेवाभूत्तमःपटलमीलिता
+bhmj_19.414,jṛmbālasyavimohāṅkā nṛṇāṃ jīvārthahāriṇī / adīrghapralaye seyaṃ pāvanī viṣṇusaṃgamāt,जृम्बालस्यविमोहाङ्का नृणां जीवार्थहारिणी / अदीर्घप्रलये सेयं पावनी विष्णुसंगमात्
+bhmj_19.415,tato varṣasahasreṣu yāteṣu ca kṛte kate / tretāyāṃ vinivṛttāyāṃ dvāpare tanutāṃ gate,ततो वर्षसहस्रेषु यातेषु च कृते कते / त्रेतायां विनिवृत्तायां द्वापरे तनुतां गते
+bhmj_19.416,kamalākelikamalaprāntavātavibodhitam / pitāmahamukhā devāḥ sahasrākṣapurāḥsarāḥ,कमलाकेलिकमलप्रान्तवातविबोधितम् / पितामहमुखा देवाः सहस्राक्षपुराःसराः
+bhmj_19.417,ekībhūtāḥ samabhyetya jagatkāryārthamudyatāḥ / taṃ tuṣṭuvurmunigaṇāḥ phullapadmakarāḥ kṣaṇam,एकीभूताः समभ्येत्य जगत्कार्यार्थमुद्यताः / तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः फुल्लपद्मकराः क्षणम्
+bhmj_19.418,yoganidrāpadeśena garbhīkṛtajagattraye / tvayi deva na jānīmaḥ kartvayaṃ suptasaṃvidā,योगनिद्रापदेशेन गर्भीकृतजगत्त्रये / त्वयि देव न जानीमः कर्त्वयं सुप्तसंविदा
+bhmj_19.419,trailokyakarmaṇāṃ mudrāṃ nidrāṃ netrābjaṣaṭpadīm / tyaja bhogaparimlānāmiva nīlotpalasrajam,त्रैलोक्यकर्मणां मुद्रां निद्रां नेत्राब्जषट्पदीम् / त्यज भोगपरिम्लानामिव नीलोत्पलस्रजम्
+bhmj_19.420,sphāreṇa dakṣiṇenākṣṇā janmakṣetreṇa bhāsvataḥ / jaganti kamalānīva vikāsaya jagatpate,स्फारेण दक्षिणेनाक्ष्णा जन्मक्षेत्रेण भास्वतः / जगन्ति कमलानीव विकासय जगत्पते
+bhmj_19.421,savyenendūdayānandaviṣyandāmṛtavarṣiṇā / bhūtāni sarvabhūtātmankumudānīva jīvaya,सव्येनेन्दूदयानन्दविष्यन्दामृतवर्षिणा / भूतानि सर्वभूतात्मन्कुमुदानीव जीवय
+bhmj_19.422,deva devāḥ pratīkṣante tvatprasādāvalokanam / vijñaptiḥ śrūyatāmeṣā jagatāṃ kāryagauravāt,देव देवाः प्रतीक्षन्ते त्वत्प्रसादावलोकनम् / विज्ञप्तिः श्रूयतामेषा जगतां कार्यगौरवात्
+bhmj_19.423,śrutveti devarṣivaco nidrāviṣadalocanaḥ / pārśve valitahārārdhaviśrāntikṛtamaṇḍalaḥ,श्रुत्वेति देवर्षिवचो निद्राविषदलोचनः / पार्श्वे वलितहारार्धविश्रान्तिकृतमण्डलः
+bhmj_19.424,āvṛttakaṃdharo devānavadaddaśanāṃśubhiḥ / kurvanvadanapadmānāṃ mṛṇālīkāṇḍamaṇḍalam,आवृत्तकंधरो देवानवदद्दशनांशुभिः / कुर्वन्वदनपद्मानां मृणालीकाण्डमण्डलम्
+bhmj_19.425,kimayaṃ lokapālānāṃ mantraśaṃsī samāgamaḥ / api nāma na daityendraiḥ krāntāstridaśabhūmayaḥ,किमयं लोकपालानां मन्त्रशंसी समागमः / अपि नाम न दैत्येन्द्रैः क्रान्तास्त्रिदशभूमयः
+bhmj_19.426,phullābjapuñjajayinī kiraṇāṅkurakesarā / iyaṃ vo vadanacchāyā na śaṃsati parābhavam,फुल्लाब्जपुञ्जजयिनी किरणाङ्कुरकेसरा / इयं वो वदनच्छाया न शंसति पराभवम्
+bhmj_19.427,ayaṃ ca svayamāyātaḥ padmajanmā pitāmahaḥ / hitaṃ ca jagatāṃ kāryaṃ nālpametadbhaviṣyati,अयं च स्वयमायातः पद्मजन्मा पितामहः / हितं च जगतां कार्यं नाल्पमेतद्भविष्यति
+bhmj_19.428,sajjo 'haṃ bhavatāmarthe kartavyamadhunocyatām / iti vādini deveśe babhāṣe caturānanaḥ,सज्जो ऽहं भवतामर्थे कर्तव्यमधुनोच्यताम् / इति वादिनि देवेशे बभाषे चतुराननः
+bhmj_19.429,sarvaṃ tvameva sarvātsañjānīṣe kāryamātmanā / praśnājñāḥ kiṃtu bhavataḥ pareṇa na vilaṅghyate,सर्वं त्वमेव सर्वात्सञ्जानीषे कार्यमात्मना / प्रश्नाज्ञाः किंतु भवतः परेण न विलङ्घ्यते
+bhmj_19.430,sahasraśīrṣaḥ śeṣo 'yaṃ vaktuṃ jānāti te stutim / tavaiva bhāratī devī yadi vaiṣā sarasvatī,सहस्रशीर्षः शेषो ऽयं वक्तुं जानाति ते स्तुतिम् / तवैव भारती देवी यदि वैषा सरस्वती
+bhmj_19.431,tvaccakrakrakarotkṛttadaityograviṣapādape / dharmasyati jagatyasminnabhagnapraṇayo rathaḥ,त्वच्चक्रक्रकरोत्कृत्तदैत्योग्रविषपादपे / धर्मस्यति जगत्यस्मिन्नभग्नप्रणयो रथः
+bhmj_19.432,vivṛddhaḥ sarvabhūpālāḥ sadācārānuvartinaḥ / prabhūtabalasaṃbhārairbhāraḥ kiṃtu mahānkṣiteḥ,विवृद्धः सर्वभूपालाः सदाचारानुवर्तिनः / प्रभूतबलसंभारैर्भारः किंतु महान्क्षितेः
+bhmj_19.433,seyaṃ mahīyasī cintā mahīmañjanaśaṅkayā / sadvṛttānāṃ narendrāṇāṃ kṣaye yadayamudyamaḥ,सेयं महीयसी चिन्ता महीमञ्जनशङ्कया / सद्वृत्तानां नरेन्द्राणां क्षये यदयमुद्यमः
+bhmj_19.434,prajāpateriti vacaḥ śrutvā devaḥ prajāhitam / tathetyuktvā yayau sārdhaṃ tridaśairamarāvatīm,प्रजापतेरिति वचः श्रुत्वा देवः प्रजाहितम् / तथेत्युक्त्वा ययौ सार्धं त्रिदशैरमरावतीम्
+bhmj_19.435,tāṃ kalpapādapavatīṃ ratnamandirasundarām / praviśya bheje prodbhūtaratnastambhaprabhāṃ samabhām,तां कल्पपादपवतीं रत्नमन्दिरसुन्दराम् / प्रविश्य भेजे प्रोद्भूतरत्नस्तम्भप्रभां समभाम्
+bhmj_19.436,candrakāntāsane tatra kṣīrārṇava ivāpare / stite viṣṇau surāḥ prāpurhemaratnāsanānyatha,चन्द्रकान्तासने तत्र क्षीरार्णव इवापरे / स्तिते विष्णौ सुराः प्रापुर्हेमरत्नासनान्यथ
+bhmj_19.437,brahmavākyātpratīhāre vetrapāṇau samīraṇe / nivātasuptadugdhābdhiniḥśabdamabhavatsadaḥ,ब्रह्मवाक्यात्प्रतीहारे वेत्रपाणौ समीरणे / निवातसुप्तदुग्धाब्धिनिःशब्दमभवत्सदः
+bhmj_19.438,tatastaṃ sūcitābhikhyā svayaṃ tāmarasaukasā / pādapīṭhe puro viṣṇorupaviśyānatānanā,ततस्तं सूचिताभिख्या स्वयं तामरसौकसा / पादपीठे पुरो विष्णोरुपविश्यानतानना
+bhmj_19.439,śyāmā padmapalāśākṣī hārāṃśuśabalastanī / nānāratnaprabhābhaṅkena devī rohiṇabhūbhṛtaḥ,श्यामा पद्मपलाशाक्षी हारांशुशबलस्तनी / नानारत्नप्रभाभङ्केन देवी रोहिणभूभृतः
+bhmj_19.440,uvācorvī mukhāmbhojadivyagandhādhivāsinī / harantī bālavallīnāṃ bhṛṅgabhārakadarthanām,उवाचोर्वी मुखाम्भोजदिव्यगन्धाधिवासिनी / हरन्ती बालवल्लीनां भृङ्गभारकदर्थनाम्
+bhmj_19.441,deva tvaccaraṇāmbhojamadhyaviśrāntilālitā / na kadācana jāne 'haṃ jagadbhārapariśramama,देव त्वच्चरणाम्भोजमध्यविश्रान्तिलालिता / न कदाचन जाने ऽहं जगद्भारपरिश्रमम
+bhmj_19.442,lalanā kva nu nāmāhaṃ kva ceme kulabhūdharāḥ / tadetattvadavaṣṭambhasaṃbhārasya vidṛmbhitam,ललना क्व नु नामाहं क्व चेमे कुलभूधराः / तदेतत्त्वदवष्टम्भसंभारस्य विदृम्भितम्
+bhmj_19.443,majjantī salile pūrvaṃ nalinīdalalīlayā / tvayaivādivarāheṇa daṃṣṭrāgreṇāhamuddhṛtā,मज्जन्ती सलिले पूर्वं नलिनीदललीलया / त्वयैवादिवराहेण दंष्ट्राग्रेणाहमुद्धृता
+bhmj_19.444,jagatyekārṇave pūrvaṃ nirmathya madhukaiṭabhau / tanmedasā ghanībhūtā tvayāhaṃ medinī kṛtā,जगत्येकार्णवे पूर्वं निर्मथ्य मधुकैटभौ / तन्मेदसा घनीभूता त्वयाहं मेदिनी कृता
+bhmj_19.445,bhārgaveṇa kṛte kopādasakṛtkṣattrasaṃkṣaye / kālena punarudbhūtā manorvaṃśe nareśvarāḥ,भार्गवेण कृते कोपादसकृत्क्षत्त्रसंक्षये / कालेन पुनरुद्भूता मनोर्वंशे नरेश्वराः
+bhmj_19.446,teṣāṃ subhaṭasaṃghāte gajavājisamākule / vṛddhyā nirvivarībhūte bhāreṇāsmi nipīḍitā,तेषां सुभटसंघाते गजवाजिसमाकुले / वृद्ध्या निर्विवरीभूते भारेणास्मि निपीडिता
+bhmj_19.447,kriyatāṃ tatkṣayopāye 'pyavadhānalavaḥ kṣaṇam / śaraṇyaṃ trideśeśānāṃ tvāmasmi śaraṇaṃ gatā,क्रियतां तत्क्षयोपाये ऽप्यवधानलवः क्षणम् / शरण्यं त्रिदेशेशानां त्वामस्मि शरणं गता
+bhmj_19.448,gururagniḥ suvarṇasya tigmāṃśuśca gavāṃ guruḥ / tārakāṇāṃ guruḥ somaḥ sadā mama gururbhavān,गुरुरग्निः सुवर्णस्य तिग्मांशुश्च गवां गुरुः / तारकाणां गुरुः सोमः सदा मम गुरुर्भवान्
+bhmj_19.449,śrutveti pṛthivīvākyaṃ viṣṇunā tiryagīkṣitaḥ / tatsamīhitatattvajño devānprāha pitāmahaḥ,श्रुत्वेति पृथिवीवाक्यं विष्णुना तिर्यगीक्षितः / तत्समीहिततत्त्वज्ञो देवान्प्राह पितामहः
+bhmj_19.450,aṃśāvatāraḥ kriyatāṃ bhavadbhirbhūtaye bhuvaḥ / eṣa viṣṇuḥ kṣitau sākṣādavatāre kṛtakṣaṇaḥ,अंशावतारः क्रियतां भवद्भिर्भूतये भुवः / एष विष्णुः क्षितौ साक्षादवतारे कृतक्षणः
+bhmj_19.451,purā jalanidhestīre kaśyapena saha sthitam / māṃ gaṅgānugataḥ śrīmānāyayau bhūṣito 'mbudhiḥ,पुरा जलनिधेस्तीरे कश्यपेन सह स्थितम् / मां गङ्गानुगतः श्रीमानाययौ भूषितो ऽम्बुधिः
+bhmj_19.452,tenāhaṃ plāvito vārbhirdṛptaṃ tamavadaṃ ruṣā / bho rājaveśa śānto 'sītyuraktamātro bhavattanuḥ,तेनाहं प्लावितो वार्भिर्दृप्तं तमवदं रुषा / भो राजवेश शान्तो ऽसीत्युरक्तमात्रो भवत्तनुः
+bhmj_19.453,sa jātaḥ śaṃtanurnāma macchāpādvasudhādhipaḥ / vasūnāṃ jananī gaṅgā tamevānugatā priyā,स जातः शंतनुर्नाम मच्छापाद्वसुधाधिपः / वसूनां जननी गङ्गा तमेवानुगता प्रिया
+bhmj_19.454,tadvaṃśe pāṇḍurutpanno dhṛtarāṣṭraśca bhūmipau / dharmānilendrāśvibhāgāḥ pāṇḍorāyānti putratām,तद्वंशे पाण्डुरुत्पन्नो धृतराष्ट्रश्च भूमिपौ / धर्मानिलेन्द्राश्विभागाः पाण्डोरायान्ति पुत्रताम्
+bhmj_19.455,kelaraṃśasya putro 'stu dhṛtarāṣṭrasya sānujaḥ / anyeṣu rājavaṃśeṣu bhavantu ca surāḥ pare,केलरंशस्य पुत्रो ऽस्तु धृतराष्ट्रस्य सानुजः / अन्येषु राजवंशेषु भवन्तु च सुराः परे
+bhmj_19.456,rudraśca śiśirāṃśuśca gandharvoragārākṣasāḥ / teṣāṃ parasparaṃ ghore vairāraṇimudbhave / raṇānale kṣayaṃ yātu ghanaṃ kṣitipakānanam,रुद्रश्च शिशिरांशुश्च गन्धर्वोरगाराक्षसाः / तेषां परस्परं घोरे वैरारणिमुद्भवे / रणानले क्षयं यातु घनं क्षितिपकाननम्
+bhmj_19.457,tānprajāpatirityuktvā visasarja vusaṃdharām / tatoṃ'śaistatsamādiṣṭāstridaśāḥ kṣmāmavātaran,तान्प्रजापतिरित्युक्त्वा विससर्ज वुसंधराम् / ततोंऽशैस्तत्समादिष्टास्त्रिदशाः क्ष्मामवातरन्
+bhmj_19.458,atrāntare heraraṃśo bhagavānnārado muniḥ / abhyāyāttejasā kurvandiśaḥ kanakapiṅgalāḥ,अत्रान्तरे हेररंशो भगवान्नारदो मुनिः / अभ्यायात्तेजसा कुर्वन्दिशः कनकपिङ्गलाः
+bhmj_19.459,nādaśaktiṃ kuṭilatāṃ bhuvanodarasaṃkaṭe / mūrtāmiva vahanvīṇāṃ svarajñaśchandasāṃ nidhiḥ,नादशक्तिं कुटिलतां भुवनोदरसंकटे / मूर्तामिव वहन्वीणां स्वरज्ञश्छन्दसां निधिः
+bhmj_19.460,rahasyabhettā jagatāṃ kalikelikutūhalī / āvarjitajaṭābandhaḥ sa viṣṇu praṇato 'bhyadhāt,रहस्यभेत्ता जगतां कलिकेलिकुतूहली / आवर्जितजटाबन्धः स विष्णु प्रणतो ऽभ्यधात्
+bhmj_19.461,bhagavanbhuvi bhūpālavaṃśeṣu tridaśeśvarāḥ / avatīrṇā bhavadvākyātkitveṣa viphalaḥ śramaḥ,भगवन्भुवि भूपालवंशेषु त्रिदशेश्वराः / अवतीर्णा भवद्वाक्यात्कित्वेष विफलः श्रमः
+bhmj_19.462,asatāṃ tāvadamarāḥ samuddhatamahoragāḥ / tṛṣṇāñcane 'pi kā śaktistvāṃ vinā parameṣṭhinam,असतां तावदमराः समुद्धतमहोरगाः / तृष्णाञ्चने ऽपि का शक्तिस्त्वां विना परमेष्ठिनम्
+bhmj_19.463,dānavā bhuvi saṃbhūtā bhavatā ye hatāḥ purā / avatīrya bhavāneva teṣāṃ mūlakṣaye kṣamaḥ,दानवा भुवि संभूता भवता ये हताः पुरा / अवतीर्य भवानेव तेषां मूलक्षये क्षमः
+bhmj_19.464,lavaṇaṃ dānavaṃ hatvā śatrughno rāghavānujaḥ / chittvā madhuvanaṃ cakre yāṃ purīṃ mathurāṃ purā,लवणं दानवं हत्वा शत्रुघ्नो राघवानुजः / छित्त्वा मधुवनं चक्रे यां पुरीं मथुरां पुरा
+bhmj_19.465,tasyāmadya samutpannaḥ kaṃso yadukule nṛpaḥ / yo 'sau hatastvayā pūrvaṃ kālanemirmahāsuraḥ,तस्यामद्य समुत्पन्नः कंसो यदुकुले नृपः / यो ऽसौ हतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महासुरः
+bhmj_19.466,hayagrīvādayo ye ca daityāḥ pūrvaṃ harāstvayā / te keśidhenukāriṣṭapralambādyā bhuvi sthitāḥ,हयग्रीवादयो ये च दैत्याः पूर्वं हरास्त्वया / ते केशिधेनुकारिष्टप्रलम्बाद्या भुवि स्थिताः
+bhmj_19.467,teṣāṃ vadhāya bhagavankriyatāṃ svayamudyamaḥ / nāradenetyabhihite tathetyūce jagatpatiḥ,तेषां वधाय भगवन्क्रियतां स्वयमुद्यमः / नारदेनेत्यभिहिते तथेत्यूचे जगत्पतिः
+bhmj_19.468,janmadhāmocitaṃ pṛṣṭastena brahmavadattataḥ / śrūyatāṃ bhagavanyaste dhanyaḥ samucitaḥ pitā,जन्मधामोचितं पृष्टस्तेन ब्रह्मवदत्ततः / श्रूयतां भगवन्यस्ते धन्यः समुचितः पिता
+bhmj_19.469,yajñārthe yājñiyāṃ dhenuṃ purā putrasya kaśyapaḥ / aditiḥ surabhiścāsya vallabhe jagatīpateḥ,यज्ञार्थे याज्ञियां धेनुं पुरा पुत्रस्य कश्यपः / अदितिः सुरभिश्चास्य वल्लभे जगतीपतेः
+bhmj_19.470,sa yādavakule jāto vasudevo mahāyaśāḥ / devakī rohiṇī ceti te tasya dayite ubhe,स यादवकुले जातो वसुदेवो महायशाः / देवकी रोहिणी चेति ते तस्य दयिते उभे
+bhmj_19.471,tasya putratvamāsādya gopakrīḍārasākulaḥ / atyadbhutāni karmaṇi darśayañjahi dānavān,तस्य पुत्रत्वमासाद्य गोपक्रीडारसाकुलः / अत्यद्भुतानि कर्मणि दर्शयञ्जहि दानवान्
+bhmj_19.472,dhanyaḥ sa jagatāṃ vandyaḥ kasya vā na spṛhāpadam / yaḥ śroṣyati tavāvyaktavarṇaṃ tāteti jalpataḥ,धन्यः स जगतां वन्द्यः कस्य वा न स्पृहापदम् / यः श्रोष्यति तवाव्यक्तवर्णं तातेति जल्पतः
+bhmj_19.473,iti padmodbhavagirā kṛtābhyupagame harau / nāradaḥ prayayau bhedī kautukenārjavena ca,इति पद्मोद्भवगिरा कृताभ्युपगमे हरौ / नारदः प्रययौ भेदी कौतुकेनार्जवेन च
+bhmj_19.474,vicitrabhāskarāllokalokasaṃcaraṇavrataḥ / sa mahīmetya mathurāṃ viveśa viṣadāṃ purīm,विचित्रभास्कराल्लोकलोकसंचरणव्रतः / स महीमेत्य मथुरां विवेश विषदां पुरीम्
+bhmj_19.475,kautukānāṃ kulagṛhaṃ ko 'yaṃ sakalasaṃpadām / udyānaṃ kalpavallīnāṃ vīkṣya tāṃ vismito 'bhavat,कौतुकानां कुलगृहं को ऽयं सकलसंपदाम् / उद्यानं कल्पवल्लीनां वीक्ष्य तां विस्मितो ऽभवत्
+bhmj_19.476,tatra siṃhāsanāsīnāṃ kaṃsaṃ bhīmaṃ mahībhujām / pratyagraṃ taṃ dadarśogramugrasenajamagrajaḥ,तत्र सिंहासनासीनां कंसं भीमं महीभुजाम् / प्रत्यग्रं तं ददर्शोग्रमुग्रसेनजमग्रजः
+bhmj_19.477,tatsabhāṃ pūjitastena ratnasiṃhāsanojjvalām / praviśya kṣaṇamāsīnastamūce balagarvitam,तत्सभां पूजितस्तेन रत्नसिंहासनोज्ज्वलाम् / प्रविश्य क्षणमासीनस्तमूचे बलगर्वितम्
+bhmj_19.478,lokasaṃcāriṇā kaṃsa mayā surasabhāntare / śrutastava vadhopāye mantraḥ suciracintitaḥ,लोकसंचारिणा कंस मया सुरसभान्तरे / श्रुतस्तव वधोपाये मन्त्रः सुचिरचिन्तितः
+bhmj_19.479,pituḥ svasuste devakyā yo garbho bhavitāṣṭamaḥ / sānugasya sa te mṛtyurvihitaḥ śaṅkitaiḥ suraiḥ,पितुः स्वसुस्ते देवक्या यो गर्भो भविताष्टमः / सानुगस्य स ते मृत्युर्विहितः शङ्कितैः सुरैः
+bhmj_19.480,ityudīrya munau yāte śvasankaṃsaḥ sabhāsthitaḥ / jahāsa kāntiṃ śatrūṇāṃ daṃṣṭrābhistarjayannivaḥ,इत्युदीर्य मुनौ याते श्वसन्कंसः सभास्थितः / जहास कान्तिं शत्रूणां दंष्ट्राभिस्तर्जयन्निवः
+bhmj_19.481,so 'vadatsacivānantaḥkope 'pyavikṛtānanaḥ / asūyayeva devānāṃ muhurālokayannabhaḥ,सो ऽवदत्सचिवानन्तःकोपे ऽप्यविकृताननः / असूययेव देवानां मुहुरालोकयन्नभः
+bhmj_19.482,aho nu bhedaśīlena muninā mūḍhacetasā / nākaukasāmaviṣaye kathito mantra eṣa naḥ,अहो नु भेदशीलेन मुनिना मूढचेतसा / नाकौकसामविषये कथितो मन्त्र एष नः
+bhmj_19.483,nitarāṃ pratikūlo 'haṃ devānāmadhunā sthitaḥ / keśimukhyāḥ kṣayāyorvyāṃ vicarantu madāśayā,नितरां प्रतिकूलो ऽहं देवानामधुना स्थितः / केशिमुख्याः क्षयायोर्व्यां विचरन्तु मदाशया
+bhmj_19.484,pralambalenukāriṣṭapūtanākāliyādayaḥ / kurvanti yajvanāṃ loke devadveṣātparābhavam,प्रलम्बलेनुकारिष्टपूतनाकालियादयः / कुर्वन्ति यज्वनां लोके देवद्वेषात्पराभवम्
+bhmj_19.485,devakīgarbhanidhane tiṣṭhantvavahitāḥ sadā / āptavādena nāryastu puruṣāśca hitā mama,देवकीगर्भनिधने तिष्ठन्त्ववहिताः सदा / आप्तवादेन नार्यस्तु पुरुषाश्च हिता मम
+bhmj_19.486,ityuktaḥ sacivānkaṃso nirvikāro 'bhavadbahiḥ / antastu cintāsaṃtāpamuvāha viṣaduḥsaham,इत्युक्तः सचिवान्कंसो निर्विकारो ऽभवद्बहिः / अन्तस्तु चिन्तासंतापमुवाह विषदुःसहम्
+bhmj_19.487,tasminnavasare kṛṣṇo jagadrakṣākṛtakṣaṇaḥ / pātālametya tāngarbhānapaśyatkālanemijān,तस्मिन्नवसरे कृष्णो जगद्रक्षाकृतक्षणः / पातालमेत्य तान्गर्भानपश्यत्कालनेमिजान्
+bhmj_19.488,tapasogreṇa te prāpuḥ purā kamalajādvarāt / hiraṇyakaśipuścaitānaśapahbrahmanindakaḥ,तपसोग्रेण ते प्रापुः पुरा कमलजाद्वरात् / हिरण्यकशिपुश्चैतानशपह्ब्रह्मनिन्दकः
+bhmj_19.489,māmanādṛtya yuṣmābhiryasmādārādhito vidhiḥ / tasmātpūrvaṃ piturvadhyā yūyaṃ garbhānmṛtā bhuvi,मामनादृत्य युष्माभिर्यस्मादाराधितो विधिः / तस्मात्पूर्वं पितुर्वध्या यूयं गर्भान्मृता भुवि
+bhmj_19.490,iti tacchāpavivaśānsalilāntaraniścalān / tānsuptānvīkṣya bhagavānnidrāmūce svarūpiṇīm,इति तच्छापविवशान्सलिलान्तरनिश्चलान् / तान्सुप्तान्वीक्ष्य भगवान्निद्रामूचे स्वरूपिणीम्
+bhmj_19.491,ṣaṭsu garbheṣu devakyā jīvānetānkṣipa svayam / bhaviṣyatyantakastatra teṣāṃ kaṃsaḥ svacintayā,षट्सु गर्भेषु देवक्या जीवानेतान्क्षिप स्वयम् / भविष्यत्यन्तकस्तत्र तेषां कंसः स्वचिन्तया
+bhmj_19.492,saptamo rohiṇīgarbho tyājyo vinimayena tu / garbhastadante devakyā bhaviṣyāmyahamaṣṭamaḥ,सप्तमो रोहिणीगर्भो त्याज्यो विनिमयेन तु / गर्भस्तदन्ते देवक्या भविष्याम्यहमष्टमः
+bhmj_19.493,govraje nandagopasya yaśodākhyā ku��umbinī / majjanma samakālatvaṃ tadgarbhe 'vatara svayam,गोव्रजे नन्दगोपस्य यशोदाख्या कुटुम्बिनी / मज्जन्म समकालत्वं तद्गर्भे ऽवतर स्वयम्
+bhmj_19.494,māse 'ṣṭame navamyāṃ tu kṛṣṇarātryāṃ mṛgekṣaṇe / vyatyāsastatra bhavitā tulye janmanyathāvayoḥ,मासे ऽष्टमे नवम्यां तु कृष्णरात्र्यां मृगेक्षणे / व्यत्यासस्तत्र भविता तुल्ये जन्मन्यथावयोः
+bhmj_19.495,tatastvaṃ kaṃsapuruṣaiḥ śilāyāmāhatā bhṛśam / gamiṣyasi divaṃ devi divyena vapuṣānvitā,ततस्त्वं कंसपुरुषैः शिलायामाहता भृशम् / गमिष्यसि दिवं देवि दिव्येन वपुषान्विता
+bhmj_19.496,tatra tvaṃ śakrabhaginī bhūtvā pūjyā divaukasām / durgā nisumbhasumbhaghnī padaṃ vindhye kariṣyasi,तत्र त्वं शक्रभगिनी भूत्वा पूज्या दिवौकसाम् / दुर्गा निसुम्भसुम्भघ्नी पदं विन्ध्ये करिष्यसि
+bhmj_19.497,candrānanā kṛṣṇatanuḥ siṃhavāhā śikhidhvajā / vyaktāvyaktā parā śaktiḥ kālarātrirjayā dhṛtiḥ,चन्द्रानना कृष्णतनुः सिंहवाहा शिखिध्वजा / व्यक्ताव्यक्ता परा शक्तिः कालरात्रिर्जया धृतिः
+bhmj_19.498,hrīḥ śrīrmāyā matiḥ puṣṭirdevānāmadhidevatā / jananī vyāpinī kālī pārvatī dharaṇī prabhā,ह्रीः श्रीर्माया मतिः पुष्टिर्देवानामधिदेवता / जननी व्यापिनी काली पार्वती धरणी प्रभा
+bhmj_19.499,sarvakṣayakarī ghorā śivā pīyūṣavarṣiṇī / navamī saṃnidhiḥ siddhidāyinī tvaṃ bhaviṣyasi,सर्वक्षयकरी घोरा शिवा पीयूषवर्षिणी / नवमी संनिधिः सिद्धिदायिनी त्वं भविष्यसि
+bhmj_19.500,ityādiśya harirnidrāmunnidrāmburuhekṣaṇaḥ / tatkāryaṃ manasā dhyātvā svadhāma bhagavānyayau,इत्यादिश्य हरिर्निद्रामुन्निद्राम्बुरुहेक्षणः / तत्कार्यं मनसा ध्यात्वा स्वधाम भगवान्ययौ
+bhmj_19.501,atha garbheṣu devakyāḥ ṣaṭsu kaṃsasya śāsanāt / hateṣu teṣu kramaśaḥ kiṃkaraiḥ krūrakāribhiḥ,अथ गर्भेषु देवक्याः षट्सु कंसस्य शासनात् / हतेषु तेषु क्रमशः किंकरैः क्रूरकारिभिः
+bhmj_19.502,saptame 'pi samākṛṣya nīte saṃkarṣaṇābhidhe / vintastarohiṇīgarbhagehe svajananīdhiyā,सप्तमे ऽपि समाकृष्य नीते संकर्षणाभिधे / विन्तस्तरोहिणीगर्भगेहे स्वजननीधिया
+bhmj_19.503,aṣṭamaṃ jagatāṃ nāthaṃ garbhamādatta devakī / yena prabhātaveleva sābhūdāsannabhāskarā,अष्टमं जगतां नाथं गर्भमादत्त देवकी / येन प्रभातवेलेव साभूदासन्नभास्करा
+bhmj_19.504,tataḥ pūrṇe 'ṣṭame māsi rātryardhe 'bhijitā yute / asūta devakī viṣṇuṃ hutāśanamivāraṇiḥ,ततः पूर्णे ऽष्टमे मासि रात्र्यर्धे ऽभिजिता युते / असूत देवकी विष्णुं हुताशनमिवारणिः
+bhmj_19.505,tasminneva kṣaṇe kanyāṃ yaśodā viṣadadyutim / ajījanatprasanneṣu lokeṣvacyutajanmanā,तस्मिन्नेव क्षणे कन्यां यशोदा विषदद्युतिम् / अजीजनत्प्रसन्नेषु लोकेष्वच्युतजन्मना
+bhmj_19.506,kampite bhuvane devagaṇe maṅgalabhāṣiṇi / puṣpavarṣaiḥ prakāśāsu dikṣu kīrtyā hareriva,कम्पिते भुवने देवगणे मङ्गलभाषिणि / पुष्पवर्षैः प्रकाशासु दिक्षु कीर्त्या हरेरिव
+bhmj_19.507,nidrayā mohite rakṣijane tatpreritāśayaḥ / vasudevo rahaścakre garbhayorvyatyayaṃ svayam,निद्रया मोहिते रक्षिजने तत्प्रेरिताशयः / वसुदेवो रहश���चक्रे गर्भयोर्व्यत्ययं स्वयम्
+bhmj_19.508,nandagopagṛhe putraṃ vinyasyādāya tatsutām / devakīgarbhaśayane tatyāja bhayaśaṅkitaḥ,नन्दगोपगृहे पुत्रं विन्यस्यादाय तत्सुताम् / देवकीगर्भशयने तत्याज भयशङ्कितः
+bhmj_19.509,tataḥ prabuddhaiḥ kanyeyaṃ jātetyadbhutavādibhiḥ / kaṃsāya darśitā garbhasalilārdraiva rakṣibhiḥ,ततः प्रबुद्धैः कन्येयं जातेत्यद्भुतवादिभिः / कंसाय दर्शिता गर्भसलिलार्द्रैव रक्षिभिः
+bhmj_19.510,tacchāsanādāhatātha sā taiḥ pṛthuśilātale / dīptāyudhānekabhujā śikhevāgneḥ svamāviśat,तच्छासनादाहताथ सा तैः पृथुशिलातले / दीप्तायुधानेकभुजा शिखेवाग्नेः स्वमाविशत्
+bhmj_19.511,hāranakṣatramālāṅkā śaśāṅkarucirānanā / bhūtasaṃmohajananī rajanīva savigrahā,हारनक्षत्रमालाङ्का शशाङ्करुचिरानना / भूतसंमोहजननी रजनीव सविग्रहा
+bhmj_19.512,haṃsaratnaprabhādīptakuṇḍalābhyāṃ virājitā / dyaurivāstodayāsaktaśaśimārtāṇḍamaṇḍalā,हंसरत्नप्रभादीप्तकुण्डलाभ्यां विराजिता / द्यौरिवास्तोदयासक्तशशिमार्ताण्डमण्डला
+bhmj_19.513,mayūrabarhābharaṇā māyūradhvajabhūṣitā / śyāmā saśakracāpeva prāvṛṭpīnapayodharā,मयूरबर्हाभरणा मायूरध्वजभूषिता / श्यामा सशक्रचापेव प्रावृट्पीनपयोधरा
+bhmj_19.514,mukuṭena triśṛṅgeṇa nānāratnāṭṭahāsinā / vibhūṣitakacābandhā rohiṇādrivatīva bhūḥ,मुकुटेन त्रिशृङ्गेण नानारत्नाट्टहासिना / विभूषितकचाबन्धा रोहिणाद्रिवतीव भूः
+bhmj_19.515,sā bhūtasaṃghānugatā hasantī sakhanaṃ muhuḥ / dārayantī tamaḥ kaṃsaṃ tarjayantī samabhyadhāt,सा भूतसंघानुगता हसन्ती सखनं मुहुः / दारयन्ती तमः कंसं तर्जयन्ती समभ्यधात्
+bhmj_19.516,kaṃsa kaṃsāntakāle 'haṃ kṛṣyamāṇasya vairiṇā / vidārya jīvitaṃ dehe pāsyāmi tava śauṇitam,कंस कंसान्तकाले ऽहं कृष्यमाणस्य वैरिणा / विदार्य जीवितं देहे पास्यामि तव शौणितम्
+bhmj_19.517,ityuktvābhimataṃ deśaṃ yayau kātyāyanī divaḥ / cakampe viphalodyogalajjitaścograsenajaḥ,इत्युक्त्वाभिमतं देशं ययौ कात्यायनी दिवः / चकम्पे विफलोद्योगलज्जितश्चोग्रसेनजः
+bhmj_19.518,sa gatvā devakīṃ mūrdhnā praṇipatya prasādya ca / garbhāḥ kālena te mātaḥ kṣapitā ityabhāṣata,स गत्वा देवकीं मूर्ध्ना प्रणिपत्य प्रसाद्य च / गर्भाः कालेन ते मातः क्षपिता इत्यभाषत
+bhmj_19.519,***** kṛṣṇotpattiḥ || 11 || ***** śaṅkito vasudevastu rohiṇīsutamatyajat / nandagopagṛheṣveva śītāṃśusubhagadyutim,***** कृष्णोत्पत्तिः ॥ ११ ॥ ***** शङ्कितो वसुदेवस्तु रोहिणीसुतमत्यजत् / नन्दगोपगृहेष्वेव शीतांशुसुभगद्युतिम्
+bhmj_19.520,nyāsīkṛtya yaśodāyāṃ jyeṣṭhaṃ saṃkarṣaṇaṃ śiśum / gūḍhe ca kṛṣṇavṛttānte taccintānirato 'bhavat,न्यासीकृत्य यशोदायां ज्येष्ठं संकर्षणं शिशुम् / गूढे च कृष्णवृत्तान्ते तच्चिन्तानिरतो ऽभवत्
+bhmj_19.521,prerito nandagopastu tena putrahitaiṣiṇā / tyaktvā vṛndāvanaṃ ghoraṃ daityakaṇṭakapannagaiḥ,प्रेरितो नन्दगोपस्तु तेन पुत्रहितैषिणा / त्यक्त्वा वृन्दावनं घोरं दैत्यकण्टकपन्नगैः
+bhmj_19.522,govardhanavanopānte yamunāsnigdhapādape / vītavighne vrajaṃ cakre bahubhirgokulairvṛtaḥ,गोवर्धनवनोपान्ते यमुनास्निग्धपादपे / वीतविघ्ने व्रजं चक्रे बहुभिर्गोकुलैर्वृतः
+bhmj_19.523,gambhīramanthanirghoṣaghanānanditacātake / pākāvartighṛtāmodasaṃpūritasamīraṇe,गम्भीरमन्थनिर्घोषघनानन्दितचातके / पाकावर्तिघृतामोदसंपूरितसमीरणे
+bhmj_19.524,vanaprāpyapraticchannavatsahuṃkāragogaṇe / gopālīkākalīgītaniścalāṅgakuraṅgake,वनप्राप्यप्रतिच्छन्नवत्सहुंकारगोगणे / गोपालीकाकलीगीतनिश्चलाङ्गकुरङ्गके
+bhmj_19.525,kālindītīravānīralatādolāyitārbhake / bhrātrā sahenduśubhreṇa kṛṣṇo marakatadyutiḥ,कालिन्दीतीरवानीरलतादोलायितार्भके / भ्रात्रा सहेन्दुशुभ्रेण कृष्णो मरकतद्युतिः
+bhmj_19.526,vyavardhata vanodbhedaḥ sa gāṅga iva yāmunaḥ / prasuptaṃ śakaṭasyādhastṛpte stanyena niścalam,व्यवर्धत वनोद्भेदः स गाङ्ग इव यामुनः / प्रसुप्तं शकटस्याधस्तृप्ते स्तन्येन निश्चलम्
+bhmj_19.527,kadācittaṃ samutsṛjya yaśodā yamunāṃ yayau / prabuddhaḥ so 'tha śanakaiḥ pāṇipādaṃ kṣipanmuhuḥ,कदाचित्तं समुत्सृज्य यशोदा यमुनां ययौ / प्रबुद्धः सो ऽथ शनकैः पाणिपादं क्षिपन्मुहुः
+bhmj_19.528,ruroda daśanoddyotaiḥ kṣīrapūrairivāṅkitaḥ / caraṇau ca prasāryordhvaṃ jṛmbhāvikasitānanaḥ,रुरोद दशनोद्द्योतैः क्षीरपूरैरिवाङ्कितः / चरणौ च प्रसार्योर्ध्वं जृम्भाविकसिताननः
+bhmj_19.529,pādenaikena śakaṭaṃ viparyastamadho vyadhāt / atrāntare sambhyetya yaśodā prasnutastanī,पादेनैकेन शकटं विपर्यस्तमधो व्यधात् / अत्रान्तरे सम्भ्येत्य यशोदा प्रस्नुतस्तनी
+bhmj_19.530,śakaṭaṃ bhagnamālokya cakampe sutavatsalā / sā śiśuṃ svasthamādāyetyūce nando viśaṅkitaḥ,शकटं भग्नमालोक्य चकम्पे सुतवत्सला / सा शिशुं स्वस्थमादायेत्यूचे नन्दो विशङ्कितः
+bhmj_19.531,kenedaṃ śakaṭaṃ bhagnaṃ vinā mattavṛṣāhatīḥ / teneti pṛṣṭāḥ śiśavaḥ kṛṣṇeneti babhāṣire,केनेदं शकटं भग्नं विना मत्तवृषाहतीः / तेनेति पृष्टाः शिशवः कृष्णेनेति बभाषिरे
+bhmj_19.532,***** śakaṭabhaṅgaḥ || 12 || ***** tataḥ kṛṣṇotsave loke supte niśi niśācarī / āyayau pūtanā nāma māyayā prasnutastanī,***** शकटभङ्गः ॥ १२ ॥ ***** ततः कृष्णोत्सवे लोके सुप्ते निशि निशाचरी / आययौ पूतना नाम मायया प्रस्नुतस्तनी
+bhmj_19.533,sā dadhau vadane tasya śiśornidhanakāṅkṣiṇī / stanaṃ prāṇaiḥ sahāsyāśca tamākṛṣyoccakarta saḥ,सा दधौ वदने तस्य शिशोर्निधनकाङ्क्षिणी / स्तनं प्राणैः सहास्याश्च तमाकृष्योच्चकर्त सः
+bhmj_19.534,hatāyāṃ vyāghraghoṣāyāṃ tasyāmabhyutthito bhayāt / sabhāryo nandagopoo 'bhūnmagnonmagna ivāmbudhau,हतायां व्याघ्रघोषायां तस्यामभ्युत्थितो भयात् / सभार्यो नन्दगोपोओ ऽभून्मग्नोन्मग्न इवाम्बुधौ
+bhmj_19.535,tato viditavṛttāntau vismayānandanirbharau / tau dampatī bahiḥ kaṃsabhayānno kaṃsabhayānno kiṃcidūcatuḥ,ततो विदितवृत्तान्तौ विस्मयानन्दनिर्भरौ / तौ दम्पती बहिः कंसभयान्नो कंसभयान्नो किंचिदूचतुः
+bhmj_19.536,***** pūtanāvadhaḥ || 13 || ***** śanakaiścaraṇanyāsamakrūraiḥ sagatāgataiḥ / harṣaṃ vavarṣa bandhūnāṃ trailokyākramaṇakṣamaḥ,***** पूतनावधः ॥ १३ ॥ ***** शनकैश्चरणन्यासमक्रूरैः सगतागतैः / हर्षं ववर्ष बन्धूनां त्रैलोक्याक्रमणक्षमः
+bhmj_19.537,kālena vardhamānau tau kṛṣṇasaṃkarṣaṇau vane / pūryamāṇau madeneva pañcānanakiśorakau,कालेन वर्धमानौ तौ कृष्णसंकर्षणौ वने / पूर्यमाणौ मदेनेव पञ्चाननकिशोरकौ
+bhmj_19.538,virejatuḥ śiśukrīḍāyāṃ subhūṣitavigrahau / rakṣyamāṇāvivāliṅgya bhuvo bhārakṣayakṣamau,विरेजतुः शिशुक्रीडायां सुभूषितविग्रहौ / रक्ष्यमाणाविवालिङ्ग्य भुवो भारक्षयक्षमौ
+bhmj_19.539,kāntau kamalapattrākṣau calatkuṭilakuntalau / smitena cakratuḥ kaṇṭhe sitamuktāvalīriva,कान्तौ कमलपत्त्राक्षौ चलत्कुटिलकुन्तलौ / स्मितेन चक्रतुः कण्ठे सितमुक्तावलीरिव
+bhmj_19.540,tulyalāvaṇyamādhuryadhuryaṃ vapurabhūttayoḥ / mahatāṃ saṃśraye nūnamekakāryavirodhine,तुल्यलावण्यमाधुर्यधुर्यं वपुरभूत्तयोः / महतां संश्रये नूनमेककार्यविरोधिने
+bhmj_19.541,svecchāgopatanau tatra deve trailokyagoptari / spṛhā tatsaṅgadhanyebhyo gopebhyo 'būddivaukasām,स्वेच्छागोपतनौ तत्र देवे त्रैलोक्यगोप्तरि / स्पृहा तत्सङ्गधन्येभ्यो गोपेभ्यो ऽबूद्दिवौकसाम्
+bhmj_19.542,dhartuṃ yadā yaśodā taṃ na śaśāka mahājavam / ābabandhodare dhīrā dāmnā dāmodaraṃ tadā,धर्तुं यदा यशोदा तं न शशाक महाजवम् / आबबन्धोदरे धीरा दाम्ना दामोदरं तदा
+bhmj_19.543,tarasā sa samākṛṣya dāmabaddhamulūkhalam / vicacāra vane kelicaturo vigataśramaḥ,तरसा स समाकृष्य दामबद्धमुलूखलम् / विचचार वने केलिचतुरो विगतश्रमः
+bhmj_19.544,vismayaṃ prayayurgopāstasyolūkhalakarṣaṇāt / mandarādhāradhairye 'pi jagadyasminna vismitam,विस्मयं प्रययुर्गोपास्तस्योलूखलकर्षणात् / मन्दराधारधैर्ये ऽपि जगद्यस्मिन्न विस्मितम्
+bhmj_19.545,vipulau yamunātīre saṃhātāvarjunadrumau / sa prāpya tanmadhyagataścakarṣolūkhalaṃ balāt,विपुलौ यमुनातीरे संहातावर्जुनद्रुमौ / स प्राप्य तन्मध्यगतश्चकर्षोलूखलं बलात्
+bhmj_19.546,tadbalonmūlitau vegātpetaturatha tau drumau / yenābhūtkṣobhagambhīraḥ saṃrambho yamunāmbhasaḥ,तद्बलोन्मूलितौ वेगात्पेततुरथ तौ द्रुमौ / येनाभूत्क्षोभगम्भीरः संरम्भो यमुनाम्भसः
+bhmj_19.547,gopabālāstadālokya bhayasmayatayākulāḥ / yaśodāmūcire gatvā saṃbhramākulitasvarāḥ,गोपबालास्तदालोक्य भयस्मयतयाकुलाः / यशोदामूचिरे गत्वा संभ्रमाकुलितस्वराः
+bhmj_19.548,ayi pramādaśīle tvaṃ sukhasuptena mohitā / pūjyau tau tava putrasya patitāvupari drumau,अयि प्रमादशीले त्वं सुखसुप्तेन मोहिता / पूज्यौ तौ तव पुत्रस्य पतितावुपरि द्रुमौ
+bhmj_19.549,devānmahābhayānmuktaṃ gatvā taṃ paśya dārakam / śrutveti svedamagneva yaśodā kampitā yayau,देवान्महाभयान्मुक्तं गत्वा तं पश्य दारकम् / श्रुत्वेति स्वेदमग्नेव यशोदा कम्पिता ययौ
+bhmj_19.550,sā vilokya tayormadhye mahāpādapayoḥ sutam / saṃtrāsaṃ ca prasādaṃ ca vismayaṃ ca yayau kramāt,सा विलोक्य तयोर्मध्ये महापादपयोः सुतम् / संत्रासं च प्रसादं च विस्मयं च ययौ क्रमात्
+bhmj_19.551,tataḥ sarve samabhyetya gopavṛddhāḥ sasaṃbhramam / avadankena ghoṣasya daivatau(?) pātitāvimau,ततः सर्वे समभ्येत्य गोपवृद्धाः ससंभ्रमम् / अवदन्केन घोषस्य दैवतौ(?) पातिताविमौ
+bhmj_19.552,nābhavanmeghanirghāto vyabhre kā vidyutāṃ kathā / neha matto dvipaḥ kasmādakasmāddrumayoḥ kṣayaḥ,नाभवन्मेघनिर्घातो व्यभ्रे का विद्युतां कथा / नेह मत्तो द्विपः कस्मादकस्माद्द्रुमयोः क्षयः
+bhmj_19.553,iti vādini gopālamaṇḍale sutamagrahīt / vimucya nandaḥ sāsūyaṃ yaśodāmavalokayan,इति वादिनि गोपालमण्डले सुतमग्रहीत् / विमुच्य नन्दः सासूयं यशोदामवलोकयन्
+bhmj_19.554,nindati svavadhūṃ yāte nandagope sahānuge / gṛhe gṛhe bhavatko 'pi drumabhaṅgakathāsmayaḥ,निन्दति स्ववधूं याते नन्दगोपे सहानुगे / गृहे गृहे भवत्को ऽपि द्रुमभङ्गकथास्मयः
+bhmj_19.555,***** drumanipātaḥ || 14 || ***** kiṃcidunmuktabālyau tāvatha saṃkarṣaṇācyutau / nīlapītāmbarau kākapakṣāṅkau ceraturvane,***** द्रुमनिपातः ॥ १४ ॥ ***** किंचिदुन्मुक्तबाल्यौ तावथ संकर्षणाच्युतौ / नीलपीताम्बरौ काकपक्षाङ्कौ चेरतुर्वने
+bhmj_19.556,uttaṃsakusumāpīḍaiḥ phalavibhramakāriṇau / rakṣātilakaratnāgrāviva nāgakumārakau,उत्तंसकुसुमापीडैः फलविभ्रमकारिणौ / रक्षातिलकरत्नाग्राविव नागकुमारकौ
+bhmj_19.557,mayūrapakṣābharaṇaprabhāpallavaśālinau / lāvaṇyāmṛtaniṣyandau pārijātātmajāviva,मयूरपक्षाभरणप्रभापल्लवशालिनौ / लावण्यामृतनिष्यन्दौ पारिजातात्मजाविव
+bhmj_19.558,hrasvaveṇukalakvāṇasvabhāvamadhurasvanau / prāṃśuśailaśilāsīnāviva kinnaradārakau,ह्रस्ववेणुकलक्वाणस्वभावमधुरस्वनौ / प्रांशुशैलशिलासीनाविव किन्नरदारकौ
+bhmj_19.559,utpatatkandukodāragulikācaturabhramau / vicitramālyalalitau vidyādharasutāviva,उत्पतत्कन्दुकोदारगुलिकाचतुरभ्रमौ / विचित्रमाल्यललितौ विद्याधरसुताविव
+bhmj_19.560,pāṇau dadhānau bāṇāṅkakelikodaṇḍaṇḍikām / punarvanamivāyātau vīrau rāghavalakṣmaṇau,पाणौ दधानौ बाणाङ्ककेलिकोदण्डण्डिकाम् / पुनर्वनमिवायातौ वीरौ राघवलक्ष्मणौ
+bhmj_19.561,viharantau madodārau tau rājīvavilocanau / rejatuḥ kiṃcidāsannanavayauvanavibhrāmau,विहरन्तौ मदोदारौ तौ राजीवविलोचनौ / रेजतुः किंचिदासन्ननवयौवनविभ्रामौ
+bhmj_19.562,cirabhogaparimlānaviralauṣadhipādape / nāraṃsta keśavastatra navakānanakautukī,चिरभोगपरिम्लानविरलौषधिपादपे / नारंस्त केशवस्तत्र नवकाननकौतुकी
+bhmj_19.563,sa kṛtvā vrajasaṃtrāsaṃ gūḍhaṃ māyāmayairvṛkaiḥ / rantuṃ vṛndāvanopāntaṃ kālindīsundaraṃ yayau,स कृत्वा व्रजसंत्रासं गूढं मायामयैर्वृकैः / रन्तुं वृन्दावनोपान्तं कालिन्दीसुन्दरं ययौ
+bhmj_19.564,niviṣṭe gokule tatra nirbhaye sevyasaṃśraye / navakānanasaṃbhogaḥ ko 'pi gopakule 'bhavat,निविष्टे गोकुले तत्र निर्भये सेव्यसंश्रये / नवकाननसंभोगः को ऽपि गोपकुले ऽभवत्
+bhmj_19.565,adṛśyata tataḥ śyāmā navodgatapayodharā / vadhūrnaveva kṛṣṇasya prāvṛḍvihitakautukā,अदृश्यत ततः श्यामा नवोद्गतपयोधरा / वधूर्नवेव कृष्णस्य प्रावृड्विहितकौतुका
+bhmj_19.566,navavāridharairvyomni calatkalabhavibhramaiḥ / viyoginīmanojanmavahnidhūmodgamāyitam,नववारिधरैर्व्योम्नि चलत्कलभविभ्रमैः / वियोगिनीमनोजन्मवह्निधूमोद्गमायितम्
+bhmj_19.567,jayinaḥ smararājasya vījayanvyajanairiva / tato virahiṇīcintāniḥśvāsaprasabho 'nilaḥ,जयिनः स्मरराजस्य वीजयन्व्यजनैरिव / ततो विरहिणीचिन्तानिःश्वासप्रसभो ऽनिलः
+bhmj_19.568,bhuvi kāntāsmitasitā babhuḥ ketakasūcayaḥ / meghāmardaviśīrṇasya śiśirāṃśoḥ kalā iva,भुवि कान्तास्मितसिता बभुः केतकसूचयः / मेघामर्दविशीर्णस्य शिशिरांशोः कला इव
+bhmj_19.569,balākāvalayāścerurgurugarjaratā divi / mattameghagajendrāṇāṃ dantakānticayā iva,बलाकावलयाश्चेरुर्गुरुगर्जरता दिवि / मत्तमेघगजेन्द्राणां दन्तकान्तिचया इव
+bhmj_19.570,ghanānāṃ śakracāpena vanānāṃ śikhitāṇḍavaiḥ / parasparaprabhāpuñjaspardheva samajāyata,घनानां शक्रचापेन वनानां शिखिताण्डवैः / परस्परप्रभापुञ्जस्पर्धेव समजायत
+bhmj_19.571,varṣākṣālitasacchāyatamālakadalībharāḥ / snigdhasnāteva yuvatirvirarāja vasuṃdharā,वर्षाक्षालितसच्छायतमालकदलीभराः / स्निग्धस्नातेव युवतिर्विरराज वसुंधरा
+bhmj_19.572,tvaṅgatturaṅgabhrūbhaṅgā phenakūṭāhva(ṭṭa)hāsinī / matteva yauvanavatī babhrāma yamunāvane,त्वङ्गत्तुरङ्गभ्रूभङ्गा फेनकूटाह्व(ट्ट)हासिनी / मत्तेव यौवनवती बभ्राम यमुनावने
+bhmj_19.573,babhau saudāminīdāmakāntiḥ kāpi payomucām / meruśekharalagneva taptajāmbūnadacchaṭā,बभौ सौदामिनीदामकान्तिः कापि पयोमुचाम् / मेरुशेखरलग्नेव तप्तजाम्बूनदच्छटा
+bhmj_19.574,nīlābhracakitāḥ kvāpi rājahaṃsagaṇā yayuḥ / ciraṃ naṣṭamivānveṣṭuṃ śaśāṅkaṃ kumudākarāḥ,नीलाभ्रचकिताः क्वापि राजहंसगणा ययुः / चिरं नष्टमिवान्वेष्टुं शशाङ्कं कुमुदाकराः
+bhmj_19.575,tasminkadambakuṭajāmodapramuda(?)nirbhare / kāle virahiṇāṃ kāle kṛṣṇaṃ saṃkarṣaṇo 'bravīt,तस्मिन्कदम्बकुटजामोदप्रमुद(?)निर्भरे / काले विरहिणां काले कृष्णं संकर्षणो ऽब्रवीत्
+bhmj_19.576,pūritaṃ parisarpadbhirbalākāphenahāsibhiḥ / paśya kṛṣṇa ghanairvyoma yāmunairiva vāribhiḥ,पूरितं परिसर्पद्भिर्बलाकाफेनहासिभिः / पश्य कृष्ण घनैर्व्योम यामुनैरिव वारिभिः
+bhmj_19.577,taḍitpītāmbarajuṣāṃ vanamālāvalambinām / vibhāti vārivāhānāṃ taveva śyāmalaṃ vapuḥ,तडित्पीताम्बरजुषां वनमालावलम्बिनाम् / विभाति वारिवाहानां तवेव श्यामलं वपुः
+bhmj_19.578,ityagrajavacaḥ śrutvā praṇayābharaṇaṃ hariḥ / lalāsa līlābharaṇo madhūrābharaṇe vane,इत्यग्रजवचः श्रुत्वा प्रणयाभरणं हरिः / ललास लीलाभरणो मधूराभरणे वने
+bhmj_19.579,***** prāvṛḍvarṇanam || 15 || ***** varṣacchedaprakāśe 'tha navībhūta ivākhile / kadācidviharankṛṣṇaḥ kānane bhrātaraṃ vinā,***** प्रावृड्वर्णनम् ॥ १५ ॥ ***** वर्षच्छेदप्रकाशे ऽथ नवीभूत इवाखिले / कदाचिद्विहरन्कृष्णः कानने भ्रातरं विना
+bhmj_19.580,nyagrodhaṃ prāpa vipulaṃ vṛto gopakumārakaiḥ / pravṛddhabhujasaṃbhārairnabho mātumivodgatam,न्यग्रोधं प्राप विपुलं वृतो गोपकुमारकैः / प्रवृद्धभुजसंभारैर्नभो मातुमिवोद्गतम्
+bhmj_19.581,vidyādharasanādhāni tridaśādhyuṣitāni ca / kulādriśikharāṇīva kautukāddraṣṭumutthitam,विद्याधरसनाधानि त्रिदशाध्युषितानि च / कुलाद्रिशिखराणीव कौतुकाद्द्रष्टुमुत्थितम्
+bhmj_19.582,sarvāśāpūraṇodārasacchāyaṃ bhūṣaṇaṃ bhuvaḥ / prāsādaṃ vandevīnāṃ bhāṇḍīraṃ nāma pādapam,सर्वाशापूरणोदारसच्छायं भूषणं भुवः / प्रासादं वन्देवीनां भाण्डीरं नाम पादपम्
+bhmj_19.583,taṃ dṛṣṭvā snigdhamānandabandhuṃ śaurirnirantaram / hṛṣṭaścacāra tanmūle gītavādyavinodakṛt,तं दृष्ट्वा स्निग्धमानन्दबन्धुं शौरिर्निरन्तरम् / हृष्टश्चचार तन्मूले गीतवाद्यविनोदकृत्
+bhmj_19.584,tato dadarśa kālindīṃ jagaddvipamadacchaṭām / tvaṅgattaraṅgakuṭilāṃ dīrghaveṇīmivāvaneḥ,ततो ददर्श कालिन्दीं जगद्द्विपमदच्छटाम् / त्वङ्गत्तरङ्गकुटिलां दीर्घवेणीमिवावनेः
+bhmj_19.585,phenabudbudanakṣatramālāṃ puṇyajanocitām / yātāṃ tāpicchasaccāyāṃ dravatāmiva śarvarīm,फेनबुद्बुदनक्षत्रमालां पुण्यजनोचिताम् / यातां तापिच्छसच्चायां द्रवतामिव शर्वरीम्
+bhmj_19.586,visphāraśapharotphālasphuratsphītaphaṇāṅkitām / senāmiva bhujaṅgānāṃ taraṅgābhogabhaṅgurām,विस्फारशफरोत्फालस्फुरत्स्फीतफणाङ्किताम् / सेनामिव भुजङ्गानां तरङ्गाभोगभङ्गुराम्
+bhmj_19.587,unnidrapadmavadanāṃ vikacotpalalocanām / cakravākakucābhogāṃ śyāmāṃ haṃsasitasmitām,उन्निद्रपद्मवदनां विकचोत्पललोचनाम् / चक्रवाककुचाभोगां श्यामां हंससितस्मिताम्
+bhmj_19.588,caṇḍāṃśutāpavigalanmaṇiparvatakandarām / saṃpravṛttāmivāvartasphūrjanmarakatadravām,चण्डांशुतापविगलन्मणिपर्वतकन्दराम् / संप्रवृत्तामिवावर्तस्फूर्जन्मरकतद्रवाम्
+bhmj_19.589,kvacitsuptāmivāspandāṃ kvacinmattāmivoddhatām / mūrchitāṃ viṣavegena kvaciddaṣṭāmivāhinā,क्वचित्सुप्तामिवास्पन्दां क्वचिन्मत्तामिवोद्धताम् / मूर्छितां विषवेगेन क्वचिद्दष्टामिवाहिना
+bhmj_19.590,kvacidbhītāmiva cchannāṃ kvacidvyāgramivākulām / amandavibhramālolāṃ kvacinmānavatīmiva,क्वचिद्भीतामिव च्छन्नां क्वचिद्व्याग्रमिवाकुलाम् / अमन्दविभ्रमालोलां क्वचिन्मानवतीमिव
+bhmj_19.591,majjadgopāṅganātuṅgakucakumbhonnatodakām / nananda kṛṣṇastāṃ dṛṣṭvā taruṇīmiva hāriṇīm,मज्जद्गोपाङ्गनातुङ्गकुचकुम्भोन्नतोदकाम् / ननन्द कृष्णस्तां दृष्ट्वा तरुणीमिव हारिणीम्
+bhmj_19.592,tato dadarśa pātālatalagambhīrabhīṣaṇam / karālakālabhrūbhaṅgabhaṅgurormiśatākulam,ततो ददर्श पातालतलगम्भीरभीषणम् / करालकालभ्रूभङ्गभङ्गुरोर्मिशताकुलम्
+bhmj_19.593,tamomalinamatyugramakāraṇabhayapradam / dūrātparihṛtaṃ sarvaiḥ khalaṃ naramiveśvaram,तमोमलिनमत्युग्रमकारणभयप्रदम् / दूरात्परिहृतं सर्वैः खलं नरमिवेश्वरम्
+bhmj_19.594,adyāpi na jagadgrastaṃ mayeti jvalitāśayam / dhūmodgamāyitaistoyairniḥśvasantamivāniśam,अद्यापि न जगद्ग्रस्तं मयेति ज्वलिताशयम् / धूमोद्गमायितैस्तोयैर्निःश्वसन्तमिवानिशम्
+bhmj_19.595,vyāptamāśīrviṣairghoraistīrakoṭaraśāyibhiḥ / vītacandrārkanakṣatraṃ svamivātaṅkadaṃ hradam,व्याप्तमाशीर्विषैर्घोरैस्तीरकोटरशायिभिः / वीतचन्द्रार्कनक्षत्रं स्वमिवातङ्कदं ह्रदम्
+bhmj_19.596,nikṣīkṣya dūrākṣobhyaṃ kṣaṇaṃ hariracintayat / asminsa kāliyo nāma kālakūṭotkaṭaḥ phaṇī,निक्षीक्ष्य दूराक्षोभ्यं क्षणं हरिरचिन्तयत् / अस्मिन्स कालियो नाम कालकूटोत्कटः फणी
+bhmj_19.597,nivāsatyasitākāraḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ / yeneyaṃ viṣaniḥśvāsairdūṣitā yamunātaṭī,निवासत्यसिताकारः सर्वप्राणिभयंकरः / येनेयं विषनिः���्वासैर्दूषिता यमुनातटी
+bhmj_19.598,so 'yaṃ matto 'tidarpeṇa matto nāśamihārhati / saṃbhavo 'yaṃ mama prāyo vināśāya durātmanām,सो ऽयं मत्तो ऽतिदर्पेण मत्तो नाशमिहार्हति / संभवो ऽयं मम प्रायो विनाशाय दुरात्मनाम्
+bhmj_19.599,vicintyeti hradopāntākadambataruputrakam / baddhakakṣyaḥ samāruhya papāta nabhaso 'mbhasi,विचिन्त्येति ह्रदोपान्ताकदम्बतरुपुत्रकम् / बद्धकक्ष्यः समारुह्य पपात नभसो ऽम्भसि
+bhmj_19.600,garjatā kṛṣṇameghena sā vegamavapātinā / udyayau kṣobhitāṃ vāri vikarālormiśekharam,गर्जता कृष्णमेघेन सा वेगमवपातिना / उद्ययौ क्षोभितां वारि विकरालोर्मिशेखरम्
+bhmj_19.601,dūrotpatitaśailābhakallolavinipātajaḥ / tadabhūddhorasaṃghaṭṭaṭāṅkāro ghaṭṭitāmbaraḥ,दूरोत्पतितशैलाभकल्लोलविनिपातजः / तदभूद्धोरसंघट्टटाङ्कारो घट्टिताम्बरः
+bhmj_19.602,tataḥ sa dahanodgāraviṣaphūlkārabhīṣaṇaḥ / pañcāsyo raktanayanaḥ kāliyaḥ samadṛśyata,ततः स दहनोद्गारविषफूल्कारभीषणः / पञ्चास्यो रक्तनयनः कालियः समदृश्यत
+bhmj_19.603,añjanācalatulyena tasya bhogena sarvataḥ / vardhamānena saṃruddhaṃ jalaṃ vyoma vyagāhata,अञ्जनाचलतुल्येन तस्य भोगेन सर्वतः / वर्धमानेन संरुद्धं जलं व्योम व्यगाहत
+bhmj_19.604,tatkopajvalanajvālāvalaye kṣipramambhasām / aparaurvānalabhrāntijanakaḥ praloya'bhavat,तत्कोपज्वलनज्वालावलये क्षिप्रमम्भसाम् / अपरौर्वानलभ्रान्तिजनकः प्रलोयऽभवत्
+bhmj_19.605,dantaniṣpeṣajāstasya viṣānalaparamparāḥ / bhasmasātsahasā tīratarumālāṃ pracakrire,दन्तनिष्पेषजास्तस्य विषानलपरम्पराः / भस्मसात्सहसा तीरतरुमालां प्रचक्रिरे
+bhmj_19.606,bhogenāveṣṭyamāno 'tha kṛṣṇaḥ kṛṣṇena bhoginā / babhau valayito vārbhistamāla iva yāmunaiḥ,भोगेनावेष्ट्यमानो ऽथ कृष्णः कृष्णेन भोगिना / बभौ वलयितो वार्भिस्तमाल इव यामुनैः
+bhmj_19.607,sānugenoragendreṇa govindaṃ gopadārakāḥ / daṃṣṭrākoṭiviṣolkabhirvyāptaṃ vīkṣya samantataḥ,सानुगेनोरगेन्द्रेण गोविन्दं गोपदारकाः / दंष्ट्राकोटिविषोल्कभिर्व्याप्तं वीक्ष्य समन्ततः
+bhmj_19.608,saṃtrastā vrajamabhyetya cakranduḥ srastakandukāḥ / eṣa dāmodaro ghore patitaḥ kāliyāmbhasi,संत्रस्ता व्रजमभ्येत्य चक्रन्दुः स्रस्तकन्दुकाः / एष दामोदरो घोरे पतितः कालियाम्भसि
+bhmj_19.609,veṣṭitaḥ kālakalpena bhoginātha viṣetkaṭam / vacaḥ śrutvā yayuḥ sarve nandagopamukhā hradam,वेष्टितः कालकल्पेन भोगिनाथ विषेत्कटम् / वचः श्रुत्वा ययुः सर्वे नन्दगोपमुखा ह्रदम्
+bhmj_19.610,pratyagrāyāsaniḥspande saṃdehādolitāśaye / nandagope phaṇivyāptaputravaktrāvalokini,प्रत्यग्रायासनिःस्पन्दे संदेहादोलिताशये / नन्दगोपे फणिव्याप्तपुत्रवक्त्रावलोकिनि
+bhmj_19.611,tārapralāpamukhare yaśodāduḥsvadārite / strījane 'tīva saṃtapte pyāpte rāgaviṣairiva,तारप्रलापमुखरे यशोदादुःस्वदारिते / स्त्रीजने ऽतीव संतप्ते प्याप्ते रागविषैरिव
+bhmj_19.612,tīraṃ saṃkarṣaṇenaitya saṃjñayaiva vibodhitaḥ / bhujābhyāṃ bhīṣaṇābhogaṃ bhogamāsphālya bhoginaḥ,तीरं संकर्षणेनैत्य संज्ञयैव विबोधितः / भुजाभ्यां भीषणाभोगं भोगमास्फाल्य भोगिनः
+bhmj_19.613,caraṇābhyāṃ samākramya harirbandhādvinirgataḥ / avanāmya phaṇācakraṃ saratnaṃ jvalanolbaṇam / āruroha śiraḥsphāraṃ madhyamaṃ madhusūdanaḥ,चरणाभ्यां समाक्रम्य हरिर्बन्धाद्विनिर्गतः / अवनाम्य फणाचक्रं सरत्नं ज्वलनोल्बणम् / आरुरोह शिरःस्फारं मध्यमं मधुसूदनः
+bhmj_19.614,tataḥ sa sarvajagatāṃ carācaragururguruḥ / unmamarda padanyāsairnṛtyanniva savibhramam,ततः स सर्वजगतां चराचरगुरुर्गुरुः / उन्ममर्द पदन्यासैर्नृत्यन्निव सविभ्रमम्
+bhmj_19.615,srastadarpo galaddhairyaḥ prodvāntograviṣastataḥ / sa kṛṣṇaṃ rudhirodgāragalitākṣaramabhyadhāt,स्रस्तदर्पो गलद्धैर्यः प्रोद्वान्तोग्रविषस्ततः / स कृष्णं रुधिरोद्गारगलिताक्षरमभ्यधात्
+bhmj_19.616,bhītaḥ saṃrakṣaṇīyo 'haṃ nasraḥ sarvātmanā tvayā / añjalivyañjanaṃ dainyaṃ jīvapuṇyamidaṃ mama,भीतः संरक्षणीयो ऽहं नस्रः सर्वात्मना त्वया / अञ्जलिव्यञ्जनं दैन्यं जीवपुण्यमिदं मम
+bhmj_19.617,dāmodaro niśamyaitajjagāda bhujagādhipam / hrado 'yamaśivācāra sevyo 'stu bhavatā vinā,दामोदरो निशम्यैतज्जगाद भुजगाधिपम् / ह्रदो ऽयमशिवाचार सेव्यो ऽस्तु भवता विना
+bhmj_19.618,tatastvamambudhiṃ gaccha yadi vāñchasi jīvitam / tatra matpādamudrā te tārkṣyarakṣā bhaviṣyati,ततस्त्वमम्बुधिं गच्छ यदि वाञ्छसि जीवितम् / तत्र मत्पादमुद्रा ते तार्क्ष्यरक्षा भविष्यति
+bhmj_19.619,iti tacchāsanādyāte sānuge bhujage kṣaṇāt / yayuḥ kṛṣṇaṃ praśaṃsanto gopāḥ sānandavismayāḥ,इति तच्छासनाद्याते सानुगे भुजगे क्षणात् / ययुः कृष्णं प्रशंसन्तो गोपाः सानन्दविस्मयाः
+bhmj_19.620,***** kāliyasūdanam || 16 || ***** tato viviśatuḥ kelikalau haladharācyutau / viśālatālahintālatamālaśyāmalaṃ vanam,***** कालियसूदनम् ॥ १६ ॥ ***** ततो विविशतुः केलिकलौ हलधराच्युतौ / विशालतालहिन्तालतमालश्यामलं वनम्
+bhmj_19.621,pañcatālaphalāsvādananditonmadamānasau / ceratustatra tau ḍimbakrīḍāḍambaratatparau,पञ्चतालफलास्वादनन्दितोन्मदमानसौ / चेरतुस्तत्र तौ डिम्बक्रीडाडम्बरतत्परौ
+bhmj_19.622,athāyayau dhenukākhyo daityastālavanāśrayaḥ / karālakesarasphāraskandhabandhoddhuraḥ kharaḥ,अथाययौ धेनुकाख्यो दैत्यस्तालवनाश्रयः / करालकेसरस्फारस्कन्धबन्धोद्धुरः खरः
+bhmj_19.623,tasyānugairmahākāyairgardabhairabhito vṛtam / udabhūttālagahanaṃ vyāptaṃ dhūmodgatairiva,तस्यानुगैर्महाकायैर्गर्दभैरभितो वृतम् / उदभूत्तालगहनं व्याप्तं धूमोद्गतैरिव
+bhmj_19.624,dhenuko 'tha bhṛśaṃ kopādrudhirāruṇalocanaḥ / svurairnirdārayanbhūmiṃ rāmakṛṣṇavadhepsayā,धेनुको ऽथ भृशं कोपाद्रुधिरारुणलोचनः / स्वुरैर्निर्दारयन्भूमिं रामकृष्णवधेप्सया
+bhmj_19.625,āhvānamiva daityānāṃ kurvanpātālavāsinām / ghaṭṭayanniva heṣābhirvajrogradaśanāyudhaḥ,आह्वानमिव दैत्यानां कुर्वन्पातालवासिनाम् / घट्टयन्निव हेषाभिर्वज्रोग्रदशनायुधः
+bhmj_19.626,abhyadhāvatsamudbhrāntapucchaḥ saṃkarṣaṇaṃ javāt / vātāvadhūtaikaśikhaścandraṃ megha ivākulaḥ,अभ्यधावत्समुद्भ्रान्तपुच्छः संकर्षणं जवात् / वातावधूतैकशिखश्चन्द्रं मेघ इवाकुलः
+bhmj_19.627,vidār daśanaiḥ so 'tha rauhiṇeyamasaṃbhramam / babhūva paścimamukhaḥ prahārāya parāṅmukhaḥ,विदार् दशनैः सो ऽथ रौहिणेयमसंभ्रमम् / बभूव पश्चिममुखः प्रहाराय पराङ्मुखः
+bhmj_19.628,tābhyāmeva samādāya taṃ khurābhyāṃ prahāriṇam / cikṣepa tālaśikhare phalārthīva halāyudhaḥ,ताभ्यामेव समादाय तं खुराभ्यां प्रहारिणम् / चिक्षेप तालशिखरे फलार्थीव हलायुधः
+bhmj_19.629,sa bhagnorutaruskandhasruṭyatkaṭhinakīkasaḥ / papāta niṣlārambhaḥ saha tālaphalairbhuvi,स भग्नोरुतरुस्कन्धस्रुट्यत्कठिनकीकसः / पपात निष्लारम्भः सह तालफलैर्भुवि
+bhmj_19.630,sānuge 'tha hate tasminhate kharaparākrame / vītavighnamabhūtsevyaṃ tattālavanamāyatam,सानुगे ऽथ हते तस्मिन्हते खरपराक्रमे / वीतविघ्नमभूत्सेव्यं तत्तालवनमायतम्
+bhmj_19.631,***** dhenukavadhaḥ || 17 || ***** bhūyo bhāṇḍīravipinaṃ tau gatvā keliśālinau / dvandvopatanalīlābhirgopaputrairvijahratuḥ,***** धेनुकवधः ॥ १७ ॥ ***** भूयो भाण्डीरविपिनं तौ गत्वा केलिशालिनौ / द्वन्द्वोपतनलीलाभिर्गोपपुत्रैर्विजह्रतुः
+bhmj_19.632,atha tāvāyayau vanyakusumottaṃsabhūṣaṇaḥ / gopaveṣacchalaccannaḥ pralambo nāma dānavaḥ,अथ तावाययौ वन्यकुसुमोत्तंसभूषणः / गोपवेषच्छलच्चन्नः प्रलम्बो नाम दानवः
+bhmj_19.633,krīḍābhirāśayagrāhī toṣayitvā sa tau muhuḥ / jahāra skandhamārūḍhaṃ kadācitkeśavāgrajam,क्रीडाभिराशयग्राही तोषयित्वा स तौ मुहुः / जहार स्कन्धमारूढं कदाचित्केशवाग्रजम्
+bhmj_19.634,sa taṃ hṛtvā drutatirnijarūpamadarśayat / tamaḥpaṭāvṛtā yena bhītyeva kakubho 'bhavan,स तं हृत्वा द्रुततिर्निजरूपमदर्शयत् / तमःपटावृता येन भीत्येव ककुभो ऽभवन्
+bhmj_19.635,tasyāñjanādriśikharākāre mūrdhni parisphuran / dāvānalaśikhāpuñjapiṅgaścūḍāmaṇirbabhau,तस्याञ्जनाद्रिशिखराकारे मूर्ध्नि परिस्फुरन् / दावानलशिखापुञ्जपिङ्गश्चूडामणिर्बभौ
+bhmj_19.636,tasyābabhau mukhodgīrṇā sadhūmadahanāvalī / nīlapītā patākeva daṃṣṭrātoraṇalambinī,तस्याबभौ मुखोद्गीर्णा सधूमदहनावली / नीलपीता पताकेव दंष्ट्रातोरणलम्बिनी
+bhmj_19.637,nīlaśailaśilākūṭavikaṭe rohiṇīsutaḥ / babhāra dānavaskandhe śaradambhodavibhramam,नीलशैलशिलाकूटविकटे रोहिणीसुतः / बभार दानवस्कन्धे शरदम्भोदविभ्रमम्
+bhmj_19.638,hriyamāmaḥ sa tenāśu mānuṣaṃ bhāvamāśritaḥ / saṃmitaṃ keśavenārātpurāṇaṃ smārito vapuḥ,ह्रियमामः स तेनाशु मानुषं भावमाश्रितः / संमितं केशवेनारात्पुराणं स्मारितो वपुः
+bhmj_19.639,yattatparataraṃ dhāma vāgīśaṃ viśvatomukham / sarvadevamayaṃ satyamanantamajamavyayam,यत्तत्परतरं धाम वागीशं विश्वतोमुखम् / सर्वदेवमयं सत्यमनन्तमजमव्ययम्
+bhmj_19.640,nijaṃ vipulāmāsthāya balaṃ bhūmidhṛtikṣamam / jaghāna muṣṭinā mūrdhni pralambaṃ dhenukāntakaḥ,निजं विपुलामास्थाय बलं भूमिधृतिक्षमम् / जघान मुष्टिना मूर्ध्नि प्रलम्बं धेनुकान्तकः
+bhmj_19.641,muṣṭipātādvighaṭitasphuṭallālāṭakarparam / kāye viveśa daityasya kīrmaraktacchaṭaṃ śiraḥ,मुष्टिपाताद्विघटितस्फुटल्लालाटकर्परम् / काये विवेश दैत्यस्य कीर्मरक्तच्छटं शिरः
+bhmj_19.642,skandhādavasrute rāme girisphāraṃ kalevaram / nipapāta pralambasya lambamānabhujadvayam,स्कन्धादवस्रुते रामे गिरिस्फारं कलेवरम् / निपपात प्र��म्बस्य लम्बमानभुजद्वयम्
+bhmj_19.643,***** pralambavadhaḥ || 18 || ***** balinā baladevena pralambe vinipātite / prayāte vārṣike tatra śanairmāsacatuṣṭaye,***** प्रलम्बवधः ॥ १८ ॥ ***** बलिना बलदेवेन प्रलम्बे विनिपातिते / प्रयाते वार्षिके तत्र शनैर्मासचतुष्टये
+bhmj_19.644,pratyāsanne navautsukyanirbharānandadāyini / kratūtsave samārambho babhūva vanavāsinām,प्रत्यासन्ने नवौत्सुक्यनिर्भरानन्ददायिनि / क्रतूत्सवे समारम्भो बभूव वनवासिनाम्
+bhmj_19.645,tataḥ saptacchadāmodamālinīhaṃsanūpurā / viṣadendumukhī phullanīlotpalavilocanā,ततः सप्तच्छदामोदमालिनीहंसनूपुरा / विषदेन्दुमुखी फुल्लनीलोत्पलविलोचना
+bhmj_19.646,nimantriteva pramadā tasminvrajamahotsave / adṛśyata sitāmbhodabhaktismerāmbarā śarat,निमन्त्रितेव प्रमदा तस्मिन्व्रजमहोत्सवे / अदृश्यत सिताम्भोदभक्तिस्मेराम्बरा शरत्
+bhmj_19.647,tatra gopagirā jñātvā yāgaṃ kṛṣṇaṃ marutpateḥ / ūce smitasitālokaiḥ pāñcajanyamivāsṛjan,तत्र गोपगिरा ज्ञात्वा यागं कृष्णं मरुत्पतेः / ऊचे स्मितसितालोकैः पाञ्चजन्यमिवासृजन्
+bhmj_19.648,aho nu hāsyajananī mugdheyaṃ bhavatāṃ matiḥ / yāgaḥ śakrāya nārhe 'yaṃ gopā hi giridaivatāḥ,अहो नु हास्यजननी मुग्धेयं भवतां मतिः / यागः शक्राय नार्हे ऽयं गोपा हि गिरिदैवताः
+bhmj_19.649,iti tadvacasā gopairgiriyajñe pravartate / vihitā bhakṣyagirayo ghṛtakṣīrorunirjharāḥ,इति तद्वचसा गोपैर्गिरियज्ञे प्रवर्तते / विहिता भक्ष्यगिरयो घृतक्षीरोरुनिर्झराः
+bhmj_19.650,govardhanagireryajñe tasminbahvannasaṃbhṛte / pāyasaiḥ sadadhicchannairhimacchanneva bhūrabhūt,गोवर्धनगिरेर्यज्ञे तस्मिन्बह्वन्नसंभृते / पायसैः सदधिच्छन्नैर्हिमच्छन्नेव भूरभूत्
+bhmj_19.651,mayūrapattrābharaṇāḥ kusamottaṃsaśekharāḥ / tasminyāge babhurgopā gāvaśca suvibhūṣitāḥ,मयूरपत्त्राभरणाः कुसमोत्तंसशेखराः / तस्मिन्यागे बभुर्गोपा गावश्च सुविभूषिताः
+bhmj_19.652,girimūrdhani viśvātmā pareṇa girivarṣmaṇā / vapuṣā bubhuje kṛṣṇastatsarvaṃ tairniveditam,गिरिमूर्धनि विश्वात्मा परेण गिरिवर्ष्मणा / वपुषा बुभुजे कृष्णस्तत्सर्वं तैर्निवेदितम्
+bhmj_19.653,tatpraharṣasmitodāraṃ nijaṃ divyaṃ mahadvapuḥ / praṇanāma svayaṃ kṛṣṇo gopaiḥ saha giriprabham,तत्प्रहर्षस्मितोदारं निजं दिव्यं महद्वपुः / प्रणनाम स्वयं कृष्णो गोपैः सह गिरिप्रभम्
+bhmj_19.654,***** giriyajñaḥ || 19 || ***** vṛtte mahotsave tasmiñśatamanyuḥ krudhā jvalan / ādideśa vrajocchittyai ghorānsaṃvartakāmbudān,***** गिरियज्ञः ॥ १९ ॥ ***** वृत्ते महोत्सवे तस्मिञ्शतमन्युः क्रुधा ज्वलन् / आदिदेश व्रजोच्छित्त्यै घोरान्संवर्तकाम्बुदान्
+bhmj_19.655,tena te preritāḥ kṣipraṃ nīlaśailaśilāghanāḥ / ghanāścakrurjagadvyāptaṃ kālarātriśatairiva,तेन ते प्रेरिताः क्षिप्रं नीलशैलशिलाघनाः / घनाश्चक्रुर्जगद्व्याप्तं कालरात्रिशतैरिव
+bhmj_19.656,bhinnāñjanaghanacchāyairjīmūtairgarjitorjitaiḥ / grastā ivoddhataiḥ kṣipraṃ nādṛśyanta diśo daśa,भिन्नाञ्जनघनच्छायैर्जीमूतैर्गर्जितोर्जितैः / ग्रस्ता इवोद्धतैः क्षिप्रं नादृश्यन्त दिशो दश
+bhmj_19.657,tata�� karikarākārā stambhasaṃrambhavibhramāḥ / peturdharādhare dhārāḥ parihārā dhṛteḥ param,ततः करिकराकारा स्तम्भसंरम्भविभ्रमाः / पेतुर्धराधरे धाराः परिहारा धृतेः परम्
+bhmj_19.658,kālāṭṭahāsavikaṭā jalodgārāḥ prapātinaḥ / virejuḥ kālameghānāṃ girīṇāmiva nirjharāḥ,कालाट्टहासविकटा जलोद्गाराः प्रपातिनः / विरेजुः कालमेघानां गिरीणामिव निर्झराः
+bhmj_19.659,so 'bhavadbhīṣaṇābhogameghasaṃghātanirmitaḥ / ullasatsthūlakallolalolaḥ salilaviplavaḥ,सो ऽभवद्भीषणाभोगमेघसंघातनिर्मितः / उल्लसत्स्थूलकल्लोललोलः सलिलविप्लवः
+bhmj_19.660,vidyutpiśaṅgakeśānāṃ garjatāṃ megharakṣasām / bhayeneva yayau kvāpī jagatī jalasaṃstutā,विद्युत्पिशङ्गकेशानां गर्जतां मेघरक्षसाम् / भयेनेव ययौ क्वापी जगती जलसंस्तुता
+bhmj_19.661,te śakrādhiṣṭitā ghorā dīptāśakrāyudhāṅkitāḥ / varṣāśaninipātena cakrire kadanaṃ gavām,ते शक्राधिष्टिता घोरा दीप्ताशक्रायुधाङ्किताः / वर्षाशनिनिपातेन चक्रिरे कदनं गवाम्
+bhmj_19.662,vartmavinyastanetrāṇāṃ patantīnāmitastataḥ / trāsaśītaparītānāṃ ghorastasāmabhūtkṣayaḥ,वर्त्मविन्यस्तनेत्राणां पतन्तीनामितस्ततः / त्रासशीतपरीतानां घोरस्तसामभूत्क्षयः
+bhmj_19.663,ayaṃ sa pralayārambhaḥ puṣkarāvartabhīṣaṇaḥ / saṃprāpta iti bhītānāṃ gopānāmabhavadbhavaḥ,अयं स प्रलयारम्भः पुष्करावर्तभीषणः / संप्राप्त इति भीतानां गोपानामभवद्भवः
+bhmj_19.664,taddṛṣṭvā vaiśasaṃ ghoraṃ nāśāyopasthitaṃ gavām / govindo jagatāṃ goptā rakṣāṃ kṣaṇamacintayat,तद्दृष्ट्वा वैशसं घोरं नाशायोपस्थितं गवाम् / गोविन्दो जगतां गोप्ता रक्षां क्षणमचिन्तयत्
+bhmj_19.665,imamutpāṭya śailendramahaṃ govardhanaṃ balāt / chattrīkaromyupastānāṃ saṃśrayaṃ vipulaṃ gavām,इममुत्पाट्य शैलेन्द्रमहं गोवर्धनं बलात् / छत्त्रीकरोम्युपस्तानां संश्रयं विपुलं गवाम्
+bhmj_19.666,iti dhyātvā dhiyaṃ dhīro nidadhe bhūdhare dṛśam / utpāṭanakṣaṇakṣāntyai phullapadmāvalīmiva,इति ध्यात्वा धियं धीरो निदधे भूधरे दृशम् / उत्पाटनक्षणक्षान्त्यै फुल्लपद्मावलीमिव
+bhmj_19.667,tataḥ sapadi viśvātmā balena mahatānvitaḥ / ujjahāra giriṃ dorbhyāṃ sphuṭanmūlaśikhātalam,ततः सपदि विश्वात्मा बलेन महतान्वितः / उज्जहार गिरिं दोर्भ्यां स्फुटन्मूलशिखातलम्
+bhmj_19.668,mūlāvalambinaḥ kṣipraṃ pātālamiva nirgatāḥ / uddhṛtasya gireḥ sarpāḥ snāyujālatulāṃ yayuḥ,मूलावलम्बिनः क्षिप्रं पातालमिव निर्गताः / उद्धृतस्य गिरेः सर्पाः स्नायुजालतुलां ययुः
+bhmj_19.669,saṃpīḍitaśilāpīḍānibaḍikṛtanirjharaiḥ / babhuḥ palitakalloladukūlavalitā diśaḥ,संपीडितशिलापीडानिबडिकृतनिर्झरैः / बभुः पलितकल्लोलदुकूलवलिता दिशः
+bhmj_19.670,haritālarajaḥpuñjaiḥ pavanāvartanartitaiḥ / babhau tatpātitairvyāptaḥ kṛṣṇaḥ pītāṃśukairiva,हरितालरजःपुञ्जैः पवनावर्तनर्तितैः / बभौ तत्पातितैर्व्याप्तः कृष्णः पीतांशुकैरिव
+bhmj_19.671,vyādhūtāstasya pārśveṣu kṣaṇamutpatato ghanāḥ / kṣmābhṛtaḥ pakṣavikṣepabhrāntiṃ cakruḥ svacāriṇām,व्याधूतास्तस्य पार्श्वेषु क्षणमुत्पततो घनाः / क्ष्माभृतः पक्षविक्षेपभ्रान्तिं चक्रुः स्वचारिणाम्
+bhmj_19.672,tasmingovindadordaṇḍacchattrībhūte mahībhṛti / phullamālāvalī srastā cakre sragdāmavibhramam,तस्मिन्गोविन्ददोर्दण्डच्छत्त्रीभूते महीभृति / फुल्लमालावली स्रस्ता चक्रे स्रग्दामविभ्रमम्
+bhmj_19.673,svacāriṇo 'dya sucirādime te girayo vayam / jātā vajradhara kṣmābhṛtpakṣacchedamadaṃ tyaja,स्वचारिणो ऽद्य सुचिरादिमे ते गिरयो वयम् / जाता वज्रधर क्ष्माभृत्पक्षच्छेदमदं त्यज
+bhmj_19.674,iti trāsotpatantīnāṃ vidyādharamṛgīdṛśām / raśanānūpurārāvaiḥ sa jagādeva bhūdharaḥ,इति त्रासोत्पतन्तीनां विद्याधरमृगीदृशाम् / रशनानूपुरारावैः स जगादेव भूधरः
+bhmj_19.675,paryastaprasarastobhakṣubhyatkesarigarjitaiḥ / sa ghoraghanasaṃghātānatarjayadivorjitān,पर्यस्तप्रसरस्तोभक्षुभ्यत्केसरिगर्जितैः / स घोरघनसंघातानतर्जयदिवोर्जितान्
+bhmj_19.676,sa samunmūlanāyāsasaṃbhrāntadvipayūthapaiḥ / babhau khe śekharollekhapātitairiva vāridaiḥ,स समुन्मूलनायाससंभ्रान्तद्विपयूथपैः / बभौ खे शेखरोल्लेखपातितैरिव वारिदैः
+bhmj_19.677,ghūrṇamānamahāśākhikusumotkarareṇubhiḥ / sa rakṣāmaṇḍalānīva dhenūnāṃ vidadhe muhuḥ,घूर्णमानमहाशाखिकुसुमोत्कररेणुभिः / स रक्षामण्डलानीव धेनूनां विदधे मुहुः
+bhmj_19.678,trāsāpatatsiddhavadhūtārahāraistaraṅgibhiḥ / adhaḥsthāngaganastho 'drirjahāseva mahīdharān,त्रासापतत्सिद्धवधूतारहारैस्तरङ्गिभिः / अधःस्थान्गगनस्थो ऽद्रिर्जहासेव महीधरान्
+bhmj_19.679,taṃ dṛṣṭvā khecarāḥ prāhuḥ kimayaṃ girirutthitaḥ / yadi na pralayārambho yadi nākālaviplavaḥ,तं दृष्ट्वा खेचराः प्राहुः किमयं गिरिरुत्थितः / यदि न प्रलयारम्भो यदि नाकालविप्लवः
+bhmj_19.680,tataḥ kṛṣṇagirā gopāḥ śailotpāṭanabhūgṛham / vipulaṃ viviśuḥ śāntyai nikhilaiḥ saha godhanaiḥ,ततः कृष्णगिरा गोपाः शैलोत्पाटनभूगृहम् / विपुलं विविशुः शान्त्यै निखिलैः सह गोधनैः
+bhmj_19.681,nivāte nirjale tasminsuviśāle girestaṭe / tasthurjagānnivāsena gāvo gopāśca rabhitāḥ,निवाते निर्जले तस्मिन्सुविशाले गिरेस्तटे / तस्थुर्जगान्निवासेन गावो गोपाश्च रभिताः
+bhmj_19.682,vṛṣṭicchanne prayāte 'tha saptarātre marutpatiḥ / jagāma viphalodyogalajjito jaladaiḥ saha,वृष्टिच्छन्ने प्रयाते ऽथ सप्तरात्रे मरुत्पतिः / जगाम विफलोद्योगलज्जितो जलदैः सह
+bhmj_19.683,tatastaṃ vipulābhogatuṅgaśṛṅgaṃ guruṃ girim / nyaveśayannijapade līlayaiva jagadguruḥ,ततस्तं विपुलाभोगतुङ्गशृङ्गं गुरुं गिरिम् / न्यवेशयन्निजपदे लीलयैव जगद्गुरुः
+bhmj_19.684,***** govardhanoddharaṇam || 20 || ***** saptarātraṃ dhṛte tasmingirau garuḍalakṣmaṇāḥ / taṃ draṣṭumāyayau sākṣātsahasrākṣo 'tivismitaḥ,***** गोवर्धनोद्धरणम् ॥ २० ॥ ***** सप्तरात्रं धृते तस्मिन्गिरौ गरुडलक्ष्मणाः / तं द्रष्टुमाययौ साक्षात्सहस्राक्षो ऽतिविस्मितः
+bhmj_19.685,jaṅgamādiva kailāsātso 'vatīrya suradvipāt / govardhanaśilāsīnaṃ dadarśa madhusūdanam,जङ्गमादिव कैलासात्सो ऽवतीर्य सुरद्विपात् / गोवर्धनशिलासीनं ददर्श मधुसूदनम्
+bhmj_19.686,antarhitena tārkṣyeṇa pakṣairācchāditātapam / asatyākalitenaiva tejasāpūritāmbaram,अन्तर्हितेन तार्क्ष्येण पक्षैराच्छादितातपम् / असत्याकलितेनैव तेजसापूरिताम्बरम्
+bhmj_19.687,mayūrakaṇṭhasacchāyaṃ taptahemaprabhāṃśukam / indranīlagireḥ śṛṅgaṃ taptaṃ bālātapairiva,मयूरकण्ठसच्छायं तप्तहेमप्रभांशुकम् / इन्द्रनीलगिरेः शृङ्गं तप्तं बालातपैरिव
+bhmj_19.688,taṃ vīkṣya kamalākāntaṃ gopaveṣadharaṃ harim / sahasranetramātmānaṃ manasā praśaśaṃsa saḥ,तं वीक्ष्य कमलाकान्तं गोपवेषधरं हरिम् / सहस्रनेत्रमात्मानं मनसा प्रशशंस सः
+bhmj_19.689,maulikuṇḍalakeyūrasphāraratnāṃśusaṃcayaiḥ / indrāyudhasahasrāṇi muhurdikṣu kṣipanniva,मौलिकुण्डलकेयूरस्फाररत्नांशुसंचयैः / इन्द्रायुधसहस्राणि मुहुर्दिक्षु क्षिपन्निव
+bhmj_19.690,abhyetya keśavaṃ śakro babhāṣe praṇayocitam / dantatviṣā daśa diśaḥ sudhayā pūrayanniva,अभ्येत्य केशवं शक्रो बभाषे प्रणयोचितम् / दन्तत्विषा दश दिशः सुधया पूरयन्निव
+bhmj_19.691,atidaivamidaṃ karma tava kṛṣṇa kimadbhutam / śaktiralpīyasī yasya samagrajagatāṃ gatiḥ,अतिदैवमिदं कर्म तव कृष्ण किमद्भुतम् / शक्तिरल्पीयसी यस्य समग्रजगतां गतिः
+bhmj_19.692,sarvalokopari paraṃ vartante kāmadhenavaḥ / tāsāṃ tridaśapūjyānāṃ brahmaṇaścāsmi śāsanāt,सर्वलोकोपरि परं वर्तन्ते कामधेनवः / तासां त्रिदशपूज्यानां ब्रह्मणश्चास्मि शासनात्
+bhmj_19.693,prāpto 'bhiṣektuṃ govinda rājye tvāmīpsitaṃ gavām / ityuktvā ratnakumbhena mūrdhni tasya dadau payaḥ,प्राप्तो ऽभिषेक्तुं गोविन्द राज्ये त्वामीप्सितं गवाम् / इत्युक्त्वा रत्नकुम्भेन मूर्ध्नि तस्य ददौ पयः
+bhmj_19.694,upendramabhiṣicyendraḥ prasādya ca punaḥ punaḥ / pālyastvayā sakhā bandhuḥ svasreyo janakasya yaḥ,उपेन्द्रमभिषिच्येन्द्रः प्रसाद्य च पुनः पुनः / पाल्यस्त्वया सखा बन्धुः स्वस्रेयो जनकस्य यः
+bhmj_19.695,tvayā daityacchidā kṛṣṇa keśikaṃsavadhe kṛte / bhavatsahāyaḥ pṛthivīṃ sa jeṣyati dhanaṃjayaḥ,त्वया दैत्यच्छिदा कृष्ण केशिकंसवधे कृते / भवत्सहायः पृथिवीं स जेष्यति धनंजयः
+bhmj_19.696,iti praṇayino vācaṃ kṛṣṇaḥ śrutvā śacīpateḥ / jānanbhāratavṛttāntaṃ tatheti pratyapadyata,इति प्रणयिनो वाचं कृष्णः श्रुत्वा शचीपतेः / जानन्भारतवृत्तान्तं तथेति प्रत्यपद्यत
+bhmj_19.697,evaṃ rahaḥ samābhāṣya jambhahāsurasūdanam / airāvaṇakarālūnameghena nabhasā yayau,एवं रहः समाभाष्य जम्भहासुरसूदनम् / ऐरावणकरालूनमेघेन नभसा ययौ
+bhmj_19.698,***** govindābhiṣekaḥ || 21 || ***** gopaveṣadharaṃ gopā devaṃ matvā tamadbhutam / mudritā iva tacchaktyā mugdhā no kiṃcidūcire,***** गोविन्दाभिषेकः ॥ २१ ॥ ***** गोपवेषधरं गोपा देवं मत्वा तमद्भुतम् / मुद्रिता इव तच्छक्त्या मुग्धा नो किंचिदूचिरे
+bhmj_19.699,tatastaṃ padmapattrākṣaṃ nivṛttāśeṣaśauśavam / janā nirbharatāruṇyalāvaṇyaṃ nayanaiḥ papuḥ,ततस्तं पद्मपत्त्राक्षं निवृत्ताशेषशौशवम् / जना निर्भरतारुण्यलावण्यं नयनैः पपुः
+bhmj_19.700,śaranniśāsu saṃpūrṇacandrasmitasitāsu saḥ / hariṇīhārinetrābhirvijahāra ratipriyaḥ,शरन्निशासु संपूर्णचन्द्रस्मितसितासु सः / हरिणीहारिनेत्राभिर्विजहार रतिप्रियः
+bhmj_19.701,sa rāgavṛṣayuddhe���u niyuddheṣu ca kautukī / vīraśṛṅgārarabhasaḥ sa babhūva manoharaḥ,स रागवृषयुद्धेषु नियुद्धेषु च कौतुकी / वीरशृङ्गाररभसः स बभूव मनोहरः
+bhmj_19.702,chekoktiṣu kṛtābhyāsā veśakarmasu sādarāḥ / babhustā vismito lāpā vibhrameṣu kṛtakṣaṇāḥ,छेकोक्तिषु कृताभ्यासा वेशकर्मसु सादराः / बभुस्ता विस्मितो लापा विभ्रमेषु कृतक्षणाः
+bhmj_19.703,tallīlānukṛtau yatnastatkathāśravaṇe rasaḥ / tatsvairabhāṣaṇe harṣaḥ ko 'pyabhūdgopayoṣitām,तल्लीलानुकृतौ यत्नस्तत्कथाश्रवणे रसः / तत्स्वैरभाषणे हर्षः को ऽप्यभूद्गोपयोषिताम्
+bhmj_19.704,tāsāmakṛtakasmerasphuritādharapallavam / mugdhānāṃ vadanaṃ prītyai babhūvābhyadhikaṃ hareḥ,तासामकृतकस्मेरस्फुरिताधरपल्लवम् / मुग्धानां वदनं प्रीत्यै बभूवाभ्यधिकं हरेः
+bhmj_19.705,yadgurūṇāmanāyattāyattāstyaktagṛhakriyāḥ / dveṣiṇyaḥ svajane yacca tatkṛṣṇāsyavijṛmbhitam,यद्गुरूणामनायत्तायत्तास्त्यक्तगृहक्रियाः / द्वेषिण्यः स्वजने यच्च तत्कृष्णास्यविजृम्भितम्
+bhmj_19.706,salajjā api māninyaḥ prakaṭasmaravikriyāḥ / tanvyo 'pi tanutāṃ prāpustāstadarpitamānasāḥ,सलज्जा अपि मानिन्यः प्रकटस्मरविक्रियाः / तन्व्यो ऽपि तनुतां प्रापुस्तास्तदर्पितमानसाः
+bhmj_19.707,kampasvedavatī kasmādakasmātsakhi mūrchitā / api kṛṣṇabhujaṅgena na daṣṭāsi pramādinī,कम्पस्वेदवती कस्मादकस्मात्सखि मूर्छिता / अपि कृष्णभुजङ्गेन न दष्टासि प्रमादिनी
+bhmj_19.708,nāyaṃ tava gṛhe mārgo mārgo 'yaṃ vijane vane / yamunātīravānīravallarīkeliveśmanaḥ,नायं तव गृहे मार्गो मार्गो ऽयं विजने वने / यमुनातीरवानीरवल्लरीकेलिवेश्मनः
+bhmj_19.709,amuṣminkusumārāme kṛṣṇaṣaṭcaraṇena kim / kṛtavraṇā tvamadhare yenāsi vinatānanā,अमुष्मिन्कुसुमारामे कृष्णषट्चरणेन किम् / कृतव्रणा त्वमधरे येनासि विनतानना
+bhmj_19.710,gāyanti yadi kṛṣṇasya caritaṃ gopakanyakāḥ / tvaṃ na smarasi kiṃ mūḍhe srastaṃ śīlamivāṃśukam,गायन्ति यदि कृष्णस्य चरितं गोपकन्यकाः / त्वं न स्मरसि किं मूढे स्रस्तं शीलमिवांशुकम्
+bhmj_19.711,dāmodaramatāsmīti madāndhe kiṃ na pasyasi / sa kāntāśatasaṃketasakto hi bahuvallabhaḥ,दामोदरमतास्मीति मदान्धे किं न पस्यसि / स कान्ताशतसंकेतसक्तो हि बहुवल्लभः
+bhmj_19.712,kiṃ nu nāma stanau tanvi sotkampau vinigūhase / pulakāṅkakapolasya vadanasya karoṣi kim,किं नु नाम स्तनौ तन्वि सोत्कम्पौ विनिगूहसे / पुलकाङ्ककपोलस्य वदनस्य करोषि किम्
+bhmj_19.713,iyamindīvaraśyāmā śyāmā kusumahāsinī / kṛṣṇaśca gūḍhasaṃcārī carasyekākinī katham,इयमिन्दीवरश्यामा श्यामा कुसुमहासिनी / कृष्णश्च गूढसंचारी चरस्येकाकिनी कथम्
+bhmj_19.714,iti gopāṅganāḥ serṣyaṃ saṃbhogasubhagā mithaḥ / vyāharanti sma sāsūyaṃ svairaṃ smaraśarāturāḥ,इति गोपाङ्गनाः सेर्ष्यं संभोगसुभगा मिथः / व्याहरन्ति स्म सासूयं स्वैरं स्मरशरातुराः
+bhmj_19.715,kāntākararuhālūnabālavañjulapallavam / ratiśayyārase śairevarbabhūva vilalaṃ vanam,कान्ताकररुहालूनबालवञ्जुलपल्लवम् / रतिशय्यारसे शैरेवर्बभूव विललं वनम्
+bhmj_19.716,tasya kāntataraṃ kāntāḥ samadāḥ saṃmadākulam / vadanaṃ vadanodārā ghūrṇamānekṣaṇāḥ papuḥ,तस्य कान्ततरं कान्ताः समदाः संमदाकुलम् / वदनं वदनोदारा घूर्णमानेक्षणाः पपुः
+bhmj_19.717,tāsāmabhisarantīnāmavaśaṃ keśavaṃ prati / petuḥ śaśāṅke sāsūyā dṛśo darśanaśaṅkayā,तासामभिसरन्तीनामवशं केशवं प्रति / पेतुः शशाङ्के सासूया दृशो दर्शनशङ्कया
+bhmj_19.718,mādhave madhurodārasundarīratitatpare / saphalaṃ dhanyamātmānaṃ manye mene manobhavaḥ,माधवे मधुरोदारसुन्दरीरतितत्परे / सफलं धन्यमात्मानं मन्ये मेने मनोभवः
+bhmj_19.719,aho nu jayinī śaktiḥ samarasya smayakāriṇī / prajāpatigurau yasyāḥ saṃpūrṇapraṇayā gatiḥ,अहो नु जयिनी शक्तिः समरस्य स्मयकारिणी / प्रजापतिगुरौ यस्याः संपूर्णप्रणया गतिः
+bhmj_19.720,***** gopīsaṃkrīḍanam || 22 || ***** tataḥ kadācillalanākeliśālini keśave / adṛśyata pradoṣānte daityo mattavṛṣākṛtiḥ,***** गोपीसंक्रीडनम् ॥ २२ ॥ ***** ततः कदाचिल्ललनाकेलिशालिनि केशवे / अदृश्यत प्रदोषान्ते दैत्यो मत्तवृषाकृतिः
+bhmj_19.721,ariṣṭo duṣṭacaritastīkṣṇaśṛṅgo 'ruṇekṣaṇaḥ / puñjīkṛtaḥ śaśikaraistamaḥkūṭa ivāsitaḥ,अरिष्टो दुष्टचरितस्तीक्ष्णशृङ्गो ऽरुणेक्षणः / पुञ्जीकृतः शशिकरैस्तमःकूट इवासितः
+bhmj_19.722,bhāyayanvṛṣabhānbhīmo bherīgambhīraniḥsvanaḥ / nīlaśailaśilāpīṭhakāṭhoraskandhabandhuraḥ,भाययन्वृषभान्भीमो भेरीगम्भीरनिःस्वनः / नीलशैलशिलापीठकाठोरस्कन्धबन्धुरः
+bhmj_19.723,prahārābhimukhaṃ kṛṣṇakukṣinikṣiptacakṣuṣaḥ / tasya śṛṅgayugaṃ lebhe kālatoraṇatulyatām,प्रहाराभिमुखं कृष्णकुक्षिनिक्षिप्तचक्षुषः / तस्य शृङ्गयुगं लेभे कालतोरणतुल्यताम्
+bhmj_19.724,prahāriṇaṃ madodagraṃ jagrāhograṃ tamacyutaḥ / khalaṃ mūrkhaṃ navaiśvaryaṃ priyavādīva vañcakaḥ,प्रहारिणं मदोदग्रं जग्राहोग्रं तमच्युतः / खलं मूर्खं नवैश्वर्यं प्रियवादीव वञ्चकः
+bhmj_19.725,gṛhītastena balinā baladevānujena saḥ / babhūvodbhrāntasāvegapucchoddhutarajaḥpaṭaḥ,गृहीतस्तेन बलिना बलदेवानुजेन सः / बभूवोद्भ्रान्तसावेगपुच्छोद्धुतरजःपटः
+bhmj_19.726,tasyāndolivaktrasya ghorahuṃkārakāriṇaḥ / vyālaghnā saṅkhamāleva sphāraphenāvalī gale,तस्यान्दोलिवक्त्रस्य घोरहुंकारकारिणः / व्यालघ्ना सङ्खमालेव स्फारफेनावली गले
+bhmj_19.727,tataḥ kaṇṭhaṃ nipīḍyāsya dhṛtvā mūrdhni padaṃ javāt / śṛṅgamekaṃ samutpāṭya jaghāna vadane hariḥ,ततः कण्ठं निपीड्यास्य धृत्वा मूर्ध्नि पदं जवात् / शृङ्गमेकं समुत्पाट्य जघान वदने हरिः
+bhmj_19.728,sa tīkṣṇaśṛṅgābhihataḥ papāta bhuvi dānavaḥ / prastyānarudhirodgāravicaladdhargharāravaḥ,स तीक्ष्णशृङ्गाभिहतः पपात भुवि दानवः / प्रस्त्यानरुधिरोद्गारविचलद्धर्घरारवः
+bhmj_19.729,***** ariṣṭavadhaḥ || 23 || ***** ariṣṭe nihate tasminnariṣṭe tridivaukasām / prabhāvaḥ paprathe śairermathurādhipateḥ puraḥ,***** अरिष्टवधः ॥ २३ ॥ ***** अरिष्टे निहते तस्मिन्नरिष्टे त्रिदिवौकसाम् / प्रभावः पप्रथे शैरेर्मथुराधिपतेः पुरः
+bhmj_19.730,sa vṛṣṇivṛddhānvibudhānvasudevapurogamam / ugrasenaṃ ca pitaraṃ dārdikyākrūrasātyakān,स वृष्णिवृद्धान्विबुधान्वसुदेवपुरोगमम् / उग्रसेनं च पितरं दार्दिक���याक्रूरसात्यकान्
+bhmj_19.731,acintyatsamānāyya niścayaṃ nayakovidān / niḥśabdajanasaṃcāre niśīthe vyastasevakaḥ,अचिन्त्यत्समानाय्य निश्चयं नयकोविदान् / निःशब्दजनसंचारे निशीथे व्यस्तसेवकः
+bhmj_19.732,pradīpapratibimbāṅkaratnābharaṇatejasā / gūḍhacintānalajvālaṃ bahiḥ prakaṭayanniva,प्रदीपप्रतिबिम्बाङ्करत्नाभरणतेजसा / गूढचिन्तानलज्वालं बहिः प्रकटयन्निव
+bhmj_19.733,so 'bravītkṣaṇamālokya vadanānyabhimāninām / dīrghocchvāsena kathayannavaṃ vairiparābhavam,सो ऽब्रवीत्क्षणमालोक्य वदनान्यभिमानिनाम् / दीर्घोच्छ्वासेन कथयन्नवं वैरिपराभवम्
+bhmj_19.734,iyaṃ prathitasārāṇāṃ viduṣāṃ satvaśālinām / sūcyate bhavatāmagre mānaglānikadarthanā,इयं प्रथितसाराणां विदुषां सत्वशालिनाम् / सूच्यते भवतामग्रे मानग्लानिकदर्थना
+bhmj_19.735,pramādādavalepādvā vismṛtenālpakena naḥ / cūḍāmaṇiṣu vinyastaṃ caraṇaprabhavaṃ rajaḥ,प्रमादादवलेपाद्वा विस्मृतेनाल्पकेन नः / चूडामणिषु विन्यस्तं चरणप्रभवं रजः
+bhmj_19.736,na sahante suragurorye sāmyaṃ gurukovidāḥ / spardhayā bata lajjante yudhi vajrāyudhena ye,न सहन्ते सुरगुरोर्ये साम्यं गुरुकोविदाः / स्पर्धया बत लज्जन्ते युधि वज्रायुधेन ये
+bhmj_19.737,te yūyaṃ yasya sacivaḥ sacivāropitaśriyaḥ / tasya kā nāma gaṇanā gaṇanāthe 'pi jāyate,ते यूयं यस्य सचिवः सचिवारोपितश्रियः / तस्य का नाम गणना गणनाथे ऽपि जायते
+bhmj_19.738,avajñopekṣitasyāyaṃ vipākaḥ śatrujanmanaḥ / vayamapyadhunā yena yātāścintāvidheyatām,अवज्ञोपेक्षितस्यायं विपाकः शत्रुजन्मनः / वयमप्यधुना येन याताश्चिन्ताविधेयताम्
+bhmj_19.739,śrūyate nandagopasya pravṛddhacaritaḥ śiśuḥ / daityānāmapi yaḥ śaṅke śaṅkataṅkagururnavaḥ,श्रूयते नन्दगोपस्य प्रवृद्धचरितः शिशुः / दैत्यानामपि यः शङ्के शङ्कतङ्कगुरुर्नवः
+bhmj_19.740,vinyasya caraṇaṃ yena mūrdhni kāliyabhiginaḥ / svarvīkṛtāni śūrāṇāṃ śirāṃsi ca yaśāṃsi ca,विन्यस्य चरणं येन मूर्ध्नि कालियभिगिनः / स्वर्वीकृतानि शूराणां शिरांसि च यशांसि च
+bhmj_19.741,sāgrajena hatāstena pralambāriṣṭadhenukāḥ / avajñāspadamevābhūdyeṣāṃ śakro 'pi saṃgare,साग्रजेन हतास्तेन प्रलम्बारिष्टधेनुकाः / अवज्ञास्पदमेवाभूद्येषां शक्रो ऽपि संगरे
+bhmj_19.742,girirgovardhano nāma saptāhaṃ pāṇinā dhṛtaḥ / smayāya durnimittāya nāśāya ca na kasya saḥ,गिरिर्गोवर्धनो नाम सप्ताहं पाणिना धृतः / स्मयाय दुर्निमित्ताय नाशाय च न कस्य सः
+bhmj_19.743,na jānīmaḥ sa kiṃ tāvadbhūtamatyadbhutaṃ kṣitau / samudbhūtamadho yena nīyate naḥ parākramaḥ,न जानीमः स किं तावद्भूतमत्यद्भुतं क्षितौ / समुद्भूतमधो येन नीयते नः पराक्रमः
+bhmj_19.744,tasmānmanīṣibhirvīrairbhavadbhiścintyatamayam / yaśaḥkusumavallīnāṃ paraśurvyasanodayaḥ,तस्मान्मनीषिभिर्वीरैर्भवद्भिश्चिन्त्यतमयम् / यशःकुसुमवल्लीनां परशुर्व्यसनोदयः
+bhmj_19.745,uktaṃ ca nāradenaitatpunaretya purā svayam / vasudevasutaḥ kṛṣṇo nandagopagṛhe sthitaḥ,उक्तं च नारदेनैतत्पुनरेत्य पुरा स्वयम् / वसुदेवसुतः कृष्णो नन्दगोपगृहे स्थितः
+bhmj_19.746,nandagopasutā cāsau śilāyāmāhatā tvayā / sā gatvā vindhyagahanaṃ pulindaśabarārcitā,नन्दगोपसुता चासौ शिलायामाहता त्वया / सा गत्वा विन्ध्यगहनं पुलिन्दशबरार्चिता
+bhmj_19.747,niśumbhaśumbhau ditijau jaghāna ghanavikramau / vihito vasudevena garbhayorvyatyayastayoḥ,निशुम्भशुम्भौ दितिजौ जघान घनविक्रमौ / विहितो वसुदेवेन गर्भयोर्व्यत्ययस्तयोः
+bhmj_19.748,kṛṣṇaḥ sa te bhayasthānamityuktvā nārado yayau / so 'yaṃ bandhuḥ kṛtaghno me vasudevaḥ sthito 'ntike,कृष्णः स ते भयस्थानमित्युक्त्वा नारदो ययौ / सो ऽयं बन्धुः कृतघ्नो मे वसुदेवः स्थितो ऽन्तिके
+bhmj_19.749,yena naḥ kṣayasaṃdehatulāmāropitaṃ yaśaḥ / narakāvartakalilā yasya kilbiṣavipruṣaḥ,येन नः क्षयसंदेहतुलामारोपितं यशः / नरकावर्तकलिला यस्य किल्बिषविप्रुषः
+bhmj_19.750,sa kṛtaghno 'dhamaḥ kena pātakenopamīyate / ghorahālāhalāpūrṇaḥ kuṭilo 'yaṃ mayā svayam,स कृतघ्नो ऽधमः केन पातकेनोपमीयते / घोरहालाहलापूर्णः कुटिलो ऽयं मया स्वयम्
+bhmj_19.751,dhṛtaḥ sarpo nijagṛhe yenāptaḥ satkule kaliḥ / mithyā dhavalakūrco 'yaṃ bandhucchadmā jaḍo ripuḥ,धृतः सर्पो निजगृहे येनाप्तः सत्कुले कलिः / मिथ्या धवलकूर्चो ऽयं बन्धुच्छद्मा जडो रिपुः
+bhmj_19.752,vasudevaḥ sadā jihmo vadhārhe 'pyeṣa rakṣitaḥ / sarvābhiśaṅkitā rājñāṃ sunayajñairudāhṛtā,वसुदेवः सदा जिह्मो वधार्हे ऽप्येष रक्षितः / सर्वाभिशङ्किता राज्ञां सुनयज्ञैरुदाहृता
+bhmj_19.753,ataḥ saṃcintyate ḍimbo na tu me gaṇanāspadam / jagadgrasagariṣṭhasya satpratāpahavirbhujaḥ,अतः संचिन्त्यते डिम्बो न तु मे गणनास्पदम् / जगद्ग्रसगरिष्ठस्य सत्प्रतापहविर्भुजः
+bhmj_19.754,antera na bhavatyeva śiśurgopapataṅgakaḥ / athavā vartate sādhuryadyasmānprati sāgrajaḥ,अन्तेर न भवत्येव शिशुर्गोपपतङ्गकः / अथवा वर्तते साधुर्यद्यस्मान्प्रति साग्रजः
+bhmj_19.755,kā kṣatirbhogabhāgī me bandhumadhye bhaviṣyati / akrūro madgirā yātu vrajaṃ dānapatiḥ svayam,का क्षतिर्भोगभागी मे बन्धुमध्ये भविष्यति / अक्रूरो मद्गिरा यातु व्रजं दानपतिः स्वयम्
+bhmj_19.756,etena tau samāhūtau draṣṭumicchāmi dārakau / nandagopaprabhṛtayaḥ karadā mama śāsanāt,एतेन तौ समाहूतौ द्रष्टुमिच्छामि दारकौ / नन्दगोपप्रभृतयः करदा मम शासनात्
+bhmj_19.757,dhanurmakhe samāyāntu prastutādhikadāyinaḥ / vīrāṇāṃ harṣajananau kṛṣṇasaṃkarṣaṇau ca tau,धनुर्मखे समायान्तु प्रस्तुताधिकदायिनः / वीराणां हर्षजननौ कृष्णसंकर्षणौ च तौ
+bhmj_19.758,mallābhyāṃ yudhyamānau me raṅge prītatiṃ kariṣyataḥ / iti divyadṛśākrūraḥ śrutvā kaṃsena bhāṣitam,मल्लाभ्यां युध्यमानौ मे रङ्गे प्रीततिं करिष्यतः / इति दिव्यदृशाक्रूरः श्रुत्वा कंसेन भाषितम्
+bhmj_19.759,yayau yādavaśārdūlaḥ śauridarsanalālasaḥ / akrūre govrajaṃ yāte vṛddhāste vṛṣṇipuṃgavāḥ,ययौ यादवशार्दूलः शौरिदर्सनलालसः / अक्रूरे गोव्रजं याते वृद्धास्ते वृष्णिपुंगवाः
+bhmj_19.760,nindayā vusudevasya kruddhāstasthuradhomukhāḥ / tataḥ pitāmahaḥ kaṃsaṃ pitāmaha ivāparaḥ,निन्दया वुसुदेवस्य क्रुद्धास्तस्थुरधोमुखाः / ततः पितामहः कंसं पितामह इवापरः
+bhmj_19.761,abhyadhādandhako 'pīmāndurjayaḥ pratibandhakaḥ / vandhyāḥ kule 'pi satataṃ mayanye dhanyatarāḥ striyaḥ,अभ्यधादन्धको ऽपीमान्दुर्जयः प्रतिबन्धकः / वन्ध्याः कुले ऽपि सततं मयन्ये धन्यतराः स्त्रियः
+bhmj_19.762,na kulaghnaḥ suto yāsāṃ kadācidapi jāyate / na jātu vajrajihveṣu tīkṣṇeṣu krūrakāriṣu,न कुलघ्नः सुतो यासां कदाचिदपि जायते / न जातु वज्रजिह्वेषु तीक्ष्णेषु क्रूरकारिषु
+bhmj_19.763,sudhālayā tiṣṭhati śrīḥ kamalāṅkurakomalā / aho nu śocyatāṃ yātāścirādyādavavṛṣṇayaḥ,सुधालया तिष्ठति श्रीः कमलाङ्कुरकोमला / अहो नु शोच्यतां याताश्चिराद्यादववृष्णयः
+bhmj_19.764,vṛddhāvamānakṛdbālo yeṣāṃ kaṃsa tvamagraṇīḥ / ka evaṃ nāma jaḍadhīranunmattaḥ prabhāṣate,वृद्धावमानकृद्बालो येषां कंस त्वमग्रणीः / क एवं नाम जडधीरनुन्मत्तः प्रभाषते
+bhmj_19.765,rakṣito vasudevena pitrā putraḥ kimapyaho / neha putrātpriyataraṃ kiṃcidasti śarīriṇām,रक्षितो वसुदेवेन पित्रा पुत्रः किमप्यहो / नेह पुत्रात्प्रियतरं किंचिदस्ति शरीरिणाम्
+bhmj_19.766,putra svajanakaṃ pṛccha putrasnehasya gauravam / paralokaparitrāṇāṃ pitrā cedrakṣitaḥ sutaḥ,पुत्र स्वजनकं पृच्छ पुत्रस्नेहस्य गौरवम् / परलोकपरित्राणां पित्रा चेद्रक्षितः सुतः
+bhmj_19.767,tasyāsya vācyatā keyaṃ yūyaṃ sarve 'pi putriṇaḥ / vasudevātmajo vīraḥ kṛṣṇaḥ saṃkarṣaṇānujaḥ,तस्यास्य वाच्यता केयं यूयं सर्वे ऽपि पुत्रिणः / वसुदेवात्मजो वीरः कृष्णः संकर्षणानुजः
+bhmj_19.768,bandhubuddhyā praṇayinā saṃdheyaḥ sarvathā tvayā / hitaṃ pathyaṃ ca me mohānna kariṣyasi cedvacaḥ,बन्धुबुद्ध्या प्रणयिना संधेयः सर्वथा त्वया / हितं पथ्यं च मे मोहान्न करिष्यसि चेद्वचः
+bhmj_19.769,tadaiśvaryaprabhāvo 'dya saṃpūrṇāvadhireṣa te / dṛśyante kṣayasaṃsinyo durnimittaparamparāḥ,तदैश्वर्यप्रभावो ऽद्य संपूर्णावधिरेष ते / दृश्यन्ते क्षयसंसिन्यो दुर्निमित्तपरम्पराः
+bhmj_19.770,anyatra kṛṣṇasaṃdhānāttāsu śāntirna te parā / ityandhakavacaḥ śrutvā niḥśvasanbhrakuṭīmukhaḥ,अन्यत्र कृष्णसंधानात्तासु शान्तिर्न ते परा / इत्यन्धकवचः श्रुत्वा निःश्वसन्भ्रकुटीमुखः
+bhmj_19.771,nirjagāma tataḥ kaṃsaḥ parāṅmukha iva śriyaḥ / nāyamastīti vṛddheṣu bhāṣamāṇeṣu vṛṣṇiṣu,निर्जगाम ततः कंसः पराङ्मुख इव श्रियः / नायमस्तीति वृद्धेषु भाषमाणेषु वृष्णिषु
+bhmj_19.772,ādideśāśu śvetāṅgaṃ kaṃsaḥ keśituraṅgamam / sa kṛṣṇanidhanāyograḥ preritastena dānavaḥ,आदिदेशाशु श्वेताङ्गं कंसः केशितुरङ्गमम् / स कृष्णनिधनायोग्रः प्रेरितस्तेन दानवः
+bhmj_19.773,jagāma govrajaṃ ghorasaṃdhyāsṛksaṃplute 'hani / sa kopādrudhireṇeva pūritākṣaḥ śvasanmuhuḥ,जगाम गोव्रजं घोरसंध्यासृक्संप्लुते ऽहनि / स कोपाद्रुधिरेणेव पूरिताक्षः श्वसन्मुहुः
+bhmj_19.774,uraḥsthalamilatprothaḥkuñcitoruśirodharaḥ / vajrasārasvurāghātanirdāritaśilātalaḥ,उरःस्थलमिलत्प्रोथःकुञ्चितोरुशिरोधरः / वज्रसारस्वुराघातनिर्दारितशिलातलः
+bhmj_19.775,visphārakesarasaṭākarālaskandhakandharaḥ / ghaṭṭayanniva heṣābhiḥ pibanniva diśo daśa,विस्फारकेसरसटाकरालस्कन्धकन्धरः / घट्टयन्निव हेषाभिः पिबन्निव दिशो दश
+bhmj_19.776,nirmāṃsacarvaṇāsvādaprasravatsṛkviśoṇitaḥ / kṛtāntacāmarākāravalitoddhūtavaladhiḥ,निर्मांसचर्वणास्वादप्रस्रवत्सृक्विशोणितः / कृतान्तचामराकारवलितोद्धूतवलधिः
+bhmj_19.777,vivṛttānanavispaṣṭaniryaddantāṃśumaṇḍalaḥ / dikṣu mānuṣamāṃsādaḥ kṣipannasthicayāniva,विवृत्ताननविस्पष्टनिर्यद्दन्तांशुमण्डलः / दिक्षु मानुषमांसादः क्षिपन्नस्थिचयानिव
+bhmj_19.778,so 'bhidudrāva vegena kṛṣṇamāpāṇḍuracchaviḥ / pavanāpreritasphāraḥ śaranmegha ivācalam,सो ऽभिदुद्राव वेगेन कृष्णमापाण्डुरच्छविः / पवनाप्रेरितस्फारः शरन्मेघ इवाचलम्
+bhmj_19.779,samutkṣiptāgracaraṇaṃ keśavaḥ keśinaṃ puraḥ / dṛṣṭvā nivāryamāṇo 'pi gaupaiḥ krodhāttamādravat,समुत्क्षिप्ताग्रचरणं केशवः केशिनं पुरः / दृष्ट्वा निवार्यमाणो ऽपि गौपैः क्रोधात्तमाद्रवत्
+bhmj_19.780,khurābhyāṃ kṛtaśalyābhyāṃ balādvakṣasi tāḍitaḥ / ghoraheṣāravogreṇa tena nākampatācyutaḥ,खुराभ्यां कृतशल्याभ्यां बलाद्वक्षसि ताडितः / घोरहेषारवोग्रेण तेन नाकम्पताच्युतः
+bhmj_19.781,kesarādhūnanoddhūtarajasastasya valgitaiḥ / babhūvuḥ kakubhaśchannā dhūmaketuśatairiva,केसराधूननोद्धूतरजसस्तस्य वल्गितैः / बभूवुः ककुभश्छन्ना धूमकेतुशतैरिव
+bhmj_19.782,tasya prahārato vaktrakuhare vivare hariḥ / dāruṇe dāruṇāyeva dviguṇaṃ bhujamādade,तस्य प्रहारतो वक्त्रकुहरे विवरे हरिः / दारुणे दारुणायेव द्विगुणं भुजमाददे
+bhmj_19.783,keśidantāntarāsaktaḥ sa rarāja harerbhujaḥ / phenāvalīparikṣiptaḥ pārijāta ivārṇave,केशिदन्तान्तरासक्तः स रराज हरेर्भुजः / फेनावलीपरिक्षिप्तः पारिजात इवार्णवे
+bhmj_19.784,keśīśailaśilāstambhadṛḍhe doṣṇi muradviṣaḥ / bhagnadantaściraṃ cakre vaktrāñjanakadarthanāḥ,केशीशैलशिलास्तम्भदृढे दोष्णि मुरद्विषः / भग्नदन्तश्चिरं चक्रे वक्त्राञ्जनकदर्थनाः
+bhmj_19.785,prasravatsavedasalilaḥ srotaḥ proddhāntaśoṇitaḥ / vyāvṛttanayanaḥ keśī niḥśvasanniścalo 'bhavat,प्रस्रवत्सवेदसलिलः स्रोतः प्रोद्धान्तशोणितः / व्यावृत्तनयनः केशी निःश्वसन्निश्चलो ऽभवत्
+bhmj_19.786,sphārite doṣṇi kṛṣṇena gaṇḍakūṭataṭāntare / sphuṭasthūlāsthiṭāṅkāraṃ tadvaktramabhavaddvidhā,स्फारिते दोष्णि कृष्णेन गण्डकूटतटान्तरे / स्फुटस्थूलास्थिटाङ्कारं तद्वक्त्रमभवद्द्विधा
+bhmj_19.787,sa dāmodaradurvāradordaṇḍadalitākṛtiḥ / papāta rudhirodgāraghorasturagadānavaḥ,स दामोदरदुर्वारदोर्दण्डदलिताकृतिः / पपात रुधिरोद्गारघोरस्तुरगदानवः
+bhmj_19.788,***** keśivadhaḥ || 24 || ***** hate keśini kaṃsasya priye suhṛdi dānave / bhuvaneṣvabhavatko 'pi harṣotsāhamahotsavaḥ,***** केशिवधः ॥ २४ ॥ ***** हते केशिनि कंसस्य प्रिये सुहृदि दानवे / भुवनेष्वभवत्को ऽपि हर्षोत्साहमहोत्सवः
+bhmj_19.789,antarhito muniḥ prītyā nāradaḥ kṛṣṇamabravīt / sādhu mādhava niḥśalyaṃ tvāyā kṛtmidaṃ jagat,अन्तर्हितो मुनिः प्रीत्या नारदः कृष्णमब्रवीत् / साधु माधव निःशल्यं त्वाया कृत्मिदं जगत्
+bhmj_19.790,keśinirdāraṇātsvayātaḥ keśavastvaṃ bhaviṣyasi / ityuktvā prayayau harṣānnārado 'bhimatāṃ diśam,केशिनिर्दारणात्स्वयातः केशवस्त्वं भविष्यसि / इत्युक्त्वा प्रययौ हर्षान्नारदो ऽभिमतां दिशम्
+bhmj_19.791,prādurāsīttataḥ śaurernimittanicayaḥ śubhaḥ / bandhunā pitṛtulyena yaḥ śaṃsati samāgamam,प्रादुरासीत्ततः शौरेर्निमित्तनिचयः शुभः / बन्धुना पितृतुल्येन यः शंसति समागमम्
+bhmj_19.792,merupārśvāntaraṃ prāyāddinānte vāsareśvaraḥ / kṛṣṇakeśivadhāścaryakathāṃ vaktumivādarāt,मेरुपार्श्वान्तरं प्रायाद्दिनान्ते वासरेश्वरः / कृष्णकेशिवधाश्चर्यकथां वक्तुमिवादरात्
+bhmj_19.793,tataḥ pītāṃśukodāradāmodaramanoharam / babhūva sahajaśyāmaṃ saṃdhyāṃśuśabalaṃ nabhaḥ,ततः पीतांशुकोदारदामोदरमनोहरम् / बभूव सहजश्यामं संध्यांशुशबलं नभः
+bhmj_19.794,śanaiḥ saṃghaṭṭitāḥ śyāmāstamobhirabhavaddiśaḥ / tārakāṃśusrutakṣīrā gopālairiva dhenavaḥ,शनैः संघट्टिताः श्यामास्तमोभिरभवद्दिशः / तारकांशुस्रुतक्षीरा गोपालैरिव धेनवः
+bhmj_19.795,vyomābdhipāñcajanyo 'tha niśānāthaḥ samudyayau / yāminīkāminīkelimaṇḍano maṇidarpaṇaḥ,व्योमाब्धिपाञ्चजन्यो ऽथ निशानाथः समुद्ययौ / यामिनीकामिनीकेलिमण्डनो मणिदर्पणः
+bhmj_19.796,śaśāṅkakarasāreṇa vihāreṇa suraśriyaḥ / tamasaḥ parihāreṇa hāraiṇaiva nabho babhau,शशाङ्ककरसारेण विहारेण सुरश्रियः / तमसः परिहारेण हारैणैव नभो बभौ
+bhmj_19.797,netrapremṇi sudhāsīmni sitimni vyomni gāḍhatām / yaśasīvāśrite śaurerniśākarakaracchalāt,नेत्रप्रेम्णि सुधासीम्नि सितिम्नि व्योम्नि गाढताम् / यशसीवाश्रिते शौरेर्निशाकरकरच्छलात्
+bhmj_19.798,praharṣayannīlakaṇṭhānrathena ghananādinā / śekharo vṛṣṇivīrāṇāmaktūraḥ pratyapadyata,प्रहर्षयन्नीलकण्ठान्रथेन घननादिना / शेखरो वृष्णिवीराणामक्तूरः प्रत्यपद्यत
+bhmj_19.799,nandagopasya sadanaṃ sa samāsādya gokule / dadarśa śatapattrākṣaṃ kṛṣṇaṃ keśinisūdanam,नन्दगोपस्य सदनं स समासाद्य गोकुले / ददर्श शतपत्त्राक्षं कृष्णं केशिनिसूदनम्
+bhmj_19.800,ayaṃ sa kaiṭabhārātirbhagavānmadhusūdanaḥ / bhuvo bhārāvatārāya jāto yādavanandanaḥ,अयं स कैटभारातिर्भगवान्मधुसूदनः / भुवो भारावताराय जातो यादवनन्दनः
+bhmj_19.801,śrīvatsalakṣaṇo vakṣo bibhrāṇaḥ kustubhocitam / niḥspandāliṅgane yogyaṃ kamalākucakumbhayoḥ,श्रीवत्सलक्षणो वक्षो बिभ्राणः कुस्तुभोचितम् / निःस्पन्दालिङ्गने योग्यं कमलाकुचकुम्भयोः
+bhmj_19.802,meghaśyāmena vapuṣā nayanāmṛtavarṣiṇā / dhatte saudāminīdāmaramyaṃ pītāṃśukadvayam,मेघश्यामेन वपुषा नयनामृतवर्षिणा / धत्ते सौदामिनीदामरम्यं पीतांशुकद्वयम्
+bhmj_19.803,anena nṛtyati manaḥsphāraṃ prasarato dṛśau / etadāliṅganāyeva bhujau me paridhāvataḥ,अनेन नृत्यति मनःस्फारं प्रसरतो दृशौ / एतदालिङ्गनायेव भुजौ मे परिधावतः
+bhmj_19.804,ehi mādhava kṛṣṇeti vyāharanprītinirbharaḥ / pūjito nandagopena kṛṣṇena ca viveśa saḥ,एहि माधव कृष्णेति व्याहरन्प्रीतिनिर्भरः / पूजितो नन्दगोपेन कृष्णेन च विवेश सः
+bhmj_19.805,prāptapūjāsanaḥ so 'tha sasaṃkarṣaṇamacyutam / uvāca puṇḍarīkākṣamāpibanniva cakṣuṣā,प्राप्तपूजासनः सो ऽथ ससंकर्षणमच्युतम् / उवाच पुण्डरीकाक्षमापिबन्निव चक्���ुषा
+bhmj_19.806,iyaṃ te dhīragambhīrā harṣapīyūṣavarṣiṇī / prayāti nā puṇyavatāṃ mūrtirlocanagocaram,इयं ते धीरगम्भीरा हर्षपीयूषवर्षिणी / प्रयाति ना पुण्यवतां मूर्तिर्लोचनगोचरम्
+bhmj_19.807,mohāttvadbhaktivimukhastvāṃ dṛṣṭvā prātarāgatam / vāñchitaḥ kṛtakṛtyaśca bhavitā mathureśvaraḥ,मोहात्त्वद्भक्तिविमुखस्त्वां दृष्ट्वा प्रातरागतम् / वाञ्छितः कृतकृत्यश्च भविता मथुरेश्वरः
+bhmj_19.808,draṣṭumicchati kaṃsastvāṃ prātargantāsi tatpurīm / tvadvapuḥ pūrṇapūṇyena dhanyāḥ paśyantu yādavāḥ,द्रष्टुमिच्छति कंसस्त्वां प्रातर्गन्तासि तत्पुरीम् / त्वद्वपुः पूर्णपूण्येन धन्याः पश्यन्तु यादवाः
+bhmj_19.809,tatra kaṃsasya saṃbhāradhanādhāmni dhanurmahīm / upatiṣṭhantu dhaninaḥ sarve gopāḥ karapradāḥ,तत्र कंसस्य संभारधनाधाम्नि धनुर्महीम् / उपतिष्ठन्तु धनिनः सर्वे गोपाः करप्रदाः
+bhmj_19.810,etāvadeva pracuraṃ mamāgamanakāraṇam / idaṃ tu bāndhavasnohādyatkiṃcidabhidhīyate,एतावदेव प्रचुरं ममागमनकारणम् / इदं तु बान्धवस्नोहाद्यत्किंचिदभिधीयते
+bhmj_19.811,vṛddhaḥ sa sukṛtī tatra putra putravatāṃ varaḥ / vilokya vasudevastvāṃ phalaṃ prāpnotu janmanaḥ,वृद्धः स सुकृती तत्र पुत्र पुत्रवतां वरः / विलोक्य वसुदेवस्त्वां फलं प्राप्नोतु जन्मनः
+bhmj_19.812,tvatkṛte satataṃ yasya kaṃsavākyaśarāḥ svarāḥ / tvāmavāpnotu māhātmyaṃ rohaṇādrivasuṃdharā,त्वत्कृते सततं यस्य कंसवाक्यशराः स्वराः / त्वामवाप्नोतु माहात्म्यं रोहणाद्रिवसुंधरा
+bhmj_19.813,api kaṃsabhayātputrairasaṃpītapayodharā / kṛṣṇeti nāmnā satataṃ sīdati prasnustanī,अपि कंसभयात्पुत्रैरसंपीतपयोधरा / कृष्णेति नाम्ना सततं सीदति प्रस्नुस्तनी
+bhmj_19.814,gūḍhacintāviniḥśvāsadhūsarādharapallavā / dūrīkṛtasutasnehavaiklavyāptavipallavām,गूढचिन्ताविनिःश्वासधूसराधरपल्लवा / दूरीकृतसुतस्नेहवैक्लव्याप्तविपल्लवाम्
+bhmj_19.815,rahitāmiva rāmeṇa kausalyāṃ kulamaulinā / darśanāmṛtavarṣeṇa nirvāpaya sametya tām,रहितामिव रामेण कौसल्यां कुलमौलिना / दर्शनामृतवर्षेण निर्वापय समेत्य ताम्
+bhmj_19.816,aho tṛṣṇeva sahajācchāyeva sahacāriṇī / vāsanevāparikṣīṇā sarvathā bhavitavyatā,अहो तृष्णेव सहजाच्छायेव सहचारिणी / वासनेवापरिक्षीणा सर्वथा भवितव्यता
+bhmj_19.817,viśvoddharaṇadakṣasya jagadrakṣāśikhāmaṇeḥ / tavāpi janma savudhācintayā yatpraśuṣyati,विश्वोद्धरणदक्षस्य जगद्रक्षाशिखामणेः / तवापि जन्म सवुधाचिन्तया यत्प्रशुष्यति
+bhmj_19.818,kaṃsanirbhartsanānamrastvāṃ prāpya janakaścirāt / vahatu trijagatpūjya putra mānonnataṃ śiraḥ,कंसनिर्भर्त्सनानम्रस्त्वां प्राप्य जनकश्चिरात् / वहतु त्रिजगत्पूज्य पुत्र मानोन्नतं शिरः
+bhmj_19.819,***** akrūrasaṃdeśaḥ || 25 || ***** ityukte dānapatinā snehavātsalyaśālinā / sarvaṃ karomīti vadannirvikārānano 'bhavat,***** अक्रूरसंदेशः ॥ २५ ॥ ***** इत्युक्ते दानपतिना स्नेहवात्सल्यशालिना / सर्वं करोमीति वदन्निर्विकाराननो ऽभवत्
+bhmj_19.820,gantuṃ kṛtābhyupagame kṛṣṇe gopamṛgīdṛśām / cintāsaṃtaptaniḥśvāsairivendurmlānatāṃ yayau,गन्तुं कृताभ्युपगमे कृष्णे गो��मृगीदृशाम् / चिन्तासंतप्तनिःश्वासैरिवेन्दुर्म्लानतां ययौ
+bhmj_19.821,dugdhā niśīthatsena jyotsnā pūrapayasvinī / prātardyaiḥ sāṃdhyarāgeṇa kapilā gaurivābabhau,दुग्धा निशीथत्सेन ज्योत्स्ना पूरपयस्विनी / प्रातर्द्यैः सांध्यरागेण कपिला गौरिवाबभौ
+bhmj_19.822,athodayācalaśiroratnatāmāgate ravau / udyatpradīptacakrasya śobhāṃ lebhe harernabhaḥ,अथोदयाचलशिरोरत्नतामागते रवौ / उद्यत्प्रदीप्तचक्रस्य शोभां लेभे हरेर्नभः
+bhmj_19.823,karopanayasaṃpūrṇaiḥ śakaṭairatha bhūribhiḥ / gantumabhyudyayurgopapatayaḥ kaṃsaśāsanāt,करोपनयसंपूर्णैः शकटैरथ भूरिभिः / गन्तुमभ्युद्ययुर्गोपपतयः कंसशासनात्
+bhmj_19.824,rathaiḥ prayayurakrūrarauhiṇeyācyutādayaḥ / arghyamānā ivottālagopālīlocanotpalaiḥ,रथैः प्रययुरक्रूररौहिणेयाच्युतादयः / अर्घ्यमाना इवोत्तालगोपालीलोचनोत्पलैः
+bhmj_19.825,avāpya yamunātīramakrūraḥ kṛṣṇamabravīt / asminhrade bhogivṛte kṛṣṇa śeṣaṃ phaṇīśvaram,अवाप्य यमुनातीरमक्रूरः कृष्णमब्रवीत् / अस्मिन्ह्रदे भोगिवृते कृष्ण शेषं फणीश्वरम्
+bhmj_19.826,nimajjya bhagavanmantraiḥ pūjayāmyamṛtāśanaḥ / ityuktvā kṛṣṇanikṣiptarathastatra mamajja saḥ,निमज्ज्य भगवन्मन्त्रैः पूजयाम्यमृताशनः / इत्युक्त्वा कृष्णनिक्षिप्तरथस्तत्र ममज्ज सः
+bhmj_19.827,nimagnaḥ so 'tha pātālaṃ divyakhastikalāñchanam / śeṣaṃ sahasramūrdhānaṃ dadarśāsīnamīśvaram,निमग्नः सो ऽथ पातालं दिव्यखस्तिकलाञ्छनम् / शेषं सहस्रमूर्धानं ददर्शासीनमीश्वरम्
+bhmj_19.828,hemābjamālābharaṇaṃ sarvaratnābhūṣitam / sahasraśikharasphāratuṣāragirivibhramam,हेमाब्जमालाभरणं सर्वरत्नाभूषितम् / सहस्रशिखरस्फारतुषारगिरिविभ्रमम्
+bhmj_19.829,āsevyamānaṃ praṇatairnikhilaiḥ kulabhogibhiḥ / nīlāmbaraṃ nālaketuṃ halinaṃ musalāyudham,आसेव्यमानं प्रणतैर्निखिलैः कुलभोगिभिः / नीलाम्बरं नालकेतुं हलिनं मुसलायुधम्
+bhmj_19.830,utsaṅge tasya kṛṣṇaṃ ca śītāṃśoriva lāñchanam / niṣaṇṇaṃ vismito 'paśyañjapanbrahya sanātanam,उत्सङ्गे तस्य कृष्णं च शीतांशोरिव लाञ्छनम् / निषण्णं विस्मितो ऽपश्यञ्जपन्ब्रह्य सनातनम्
+bhmj_19.831,rauhiṇeyācyutau matvā tāvevonmajjaya satvaraḥ / dṛṣṭvā rathasthau tāveva mamajja punarādarāt,रौहिणेयाच्युतौ मत्वा तावेवोन्मज्जय सत्वरः / दृष्ट्वा रथस्थौ तावेव ममज्ज पुनरादरात्
+bhmj_19.832,punastathaiva tau dṛṣṭvā samunmajjyāstasaṃśayaḥ / tvameva sarvamityūce pṛṣṭaḥ kṛṣṇena sasmitam,पुनस्तथैव तौ दृष्ट्वा समुन्मज्ज्यास्तसंशयः / त्वमेव सर्वमित्यूचे पृष्टः कृष्णेन सस्मितम्
+bhmj_19.833,***** hradadarśanam || 26 || ***** dinānte prāpya mathurāmakrūraḥ svagṛhāntare / svairaṃ jagāda govindaṃ kaṃsadurnayaśaṅkitaḥ,***** ह्रददर्शनम् ॥ २६ ॥ ***** दिनान्ते प्राप्य मथुरामक्रूरः स्वगृहान्तरे / स्वैरं जगाद गोविन्दं कंसदुर्नयशङ्कितः
+bhmj_19.834,vasudevagṛhaṃ tāta na gantavyaṃ tvayādhunā / na ca rāmeṇa nitarāṃ kaṃsādāpnoti bhartsanām,वसुदेवगृहं तात न गन्तव्यं त्वयाधुना / न च रामेण नितरां कंसादाप्नोति भर्त्सनाम्
+bhmj_19.835,ityukte dānapatinā kṛṣṇaḥ sasmitamabravīt / satyaṃ tatra na gacchāvaḥ paśyāvaḥ kautukātpurīm,इत्युक्ते दानपतिना कृष्णः सस्मितमब्रवीत् / सत्यं तत्र न गच्छावः पश्यावः कौतुकात्पुरीम्
+bhmj_19.836,ityābhāṣya madodārau rāmakṛṣṇau viceratuḥ / avatīrṇau vimānābhyāṃ vīrau vidyādharāviva,इत्याभाष्य मदोदारौ रामकृष्णौ विचेरतुः / अवतीर्णौ विमानाभ्यां वीरौ विद्याधराविव
+bhmj_19.837,tau rājarajakaṃ prāpya yayācāte mahābhujau / vāsāṃsi rucirābhāṃsi na dadāvadhamaśca saḥ,तौ राजरजकं प्राप्य ययाचाते महाभुजौ / वासांसि रुचिराभांसि न ददावधमश्च सः
+bhmj_19.838,krodhadarpāvaliptaṃ taṃ rajakaṃ krūravādinam / hatvā jahāra vāsāṃsi baladevānujo balāt,क्रोधदर्पावलिप्तं तं रजकं क्रूरवादिनम् / हत्वा जहार वासांसि बलदेवानुजो बलात्
+bhmj_19.839,svayaṃ mālyopanayanaṃ mālākārī valīmatī / śrīpateḥ śrīpradaṃ prādātprītyā praṇayavādinī,स्वयं माल्योपनयनं मालाकारी वलीमती / श्रीपतेः श्रीप्रदं प्रादात्प्रीत्या प्रणयवादिनी
+bhmj_19.840,krameṇa līlayā kṛṣṇaḥ suspaṣṭāvayavāṃ kṣaṇāt / tāṃ cakre yauvanodyānapūrṇalāvaṇyavallarīm,क्रमेण लीलया कृष्णः सुस्पष्टावयवां क्षणात् / तां चक्रे यौवनोद्यानपूर्णलावण्यवल्लरीम्
+bhmj_19.841,tataḥ prāpyāyudhāgāraṃ pūjitaṃ daityadānavaiḥ / utsāhārhaṃ śilāstambhasāraṃ dadṛśaturdhanuḥ,ततः प्राप्यायुधागारं पूजितं दैत्यदानवैः / उत्साहार्हं शिलास्तम्भसारं ददृशतुर्धनुः
+bhmj_19.842,dāmodarastadādāya dorbhyāmākṛṣya durdharam / babhañja sphāriṭāṅkāraṃ mṛṇālīnālalīlayā,दामोदरस्तदादाय दोर्भ्यामाकृष्य दुर्धरम् / बभञ्ज स्फारिटाङ्कारं मृणालीनाललीलया
+bhmj_19.843,tena śabdena pavanaskandhasaṃghaṭṭakāriṇā / rarāsa dāriteva dyauścakampe ca vasuṃdharā,तेन शब्देन पवनस्कन्धसंघट्टकारिणा / ररास दारितेव द्यौश्चकम्पे च वसुंधरा
+bhmj_19.844,āyudhāgāriko 'pyāśu dhanurbhaṅgaṃ nyavedayat / kaṃsāyākampitamanāścakre darpātsa cāśrutam,आयुधागारिको ऽप्याशु धनुर्भङ्गं न्यवेदयत् / कंसायाकम्पितमनाश्चक्रे दर्पात्स चाश्रुतम्
+bhmj_19.845,bhagnaṃ kenāpi mallena śrutvā cāpaṃ nareśvaraḥ / dideśa sarvamallānāṃ yuddhaprekṣāmahotsavam,भग्नं केनापि मल्लेन श्रुत्वा चापं नरेश्वरः / दिदेश सर्वमल्लानां युद्धप्रेक्षामहोत्सवम्
+bhmj_19.846,svairaṃ tataḥ samāhūya mallau cāṇūramauṣṭikau / cirasaṃdhāritau cakre vadhasajjau muradviṣaḥ,स्वैरं ततः समाहूय मल्लौ चाणूरमौष्टिकौ / चिरसंधारितौ चक्रे वधसज्जौ मुरद्विषः
+bhmj_19.847,gajaśālādhipaṃ kaṃsaḥ saṃgrāmasacivaṃ rahaḥ / ūce mohe 'pi saṃprāptasukṛtaḥ śauricintayā,गजशालाधिपं कंसः संग्रामसचिवं रहः / ऊचे मोहे ऽपि संप्राप्तसुकृतः शौरिचिन्तया
+bhmj_19.848,prātardhanurmahīraṅgamāgantā vasudevajaḥ / sāgrajo darpasaṃmatto mattaḥ sa vadharmahati,प्रातर्धनुर्महीरङ्गमागन्ता वसुदेवजः / साग्रजो दर्पसंमत्तो मत्तः स वधर्महति
+bhmj_19.849,raṅgadvāri tvayā cāsau nirghātī vyālakuñjaraḥ / kāryaḥ kuvalayāpīḍaḥ krodhāttannidhanodyataḥ,रङ्गद्वारि त्वया चासौ निर्घाती व्यालकुञ्जरः / कार्यः कुवलयापीडः क्रोधात्तन्निधनोद्यतः
+bhmj_19.850,hataputraṃ karomyeva vasudevaṃ niraṃśakam / bandhucchadmapraticchannānnṛpāṃścāndhakayādavān,हतपुत्रं करोम्येव वसुदेवं निरंशकम् / बन्धुच्छद्मप्रतिच्छन्नान्नृपांश्चान्धकयादवान्
+bhmj_19.851,purā mamārtavavatī jananī navakautukāt / priyāsanādikaṭake cacāra kusumojjvale,पुरा ममार्तववती जननी नवकौतुकात् / प्रियासनादिकटके चचार कुसुमोज्ज्वले
+bhmj_19.852,tatra vālānilollāsavellitāśokapallave / sphūrjadbakulakiñjalkapiñjarīkṛtaṣaṭpade,तत्र वालानिलोल्लासवेल्लिताशोकपल्लवे / स्फूर्जद्बकुलकिञ्जल्कपिञ्जरीकृतषट्पदे
+bhmj_19.853,puñjīkṛtalatākuñjamañjuguñjadvihaṅgame / ratirāgarasodārasmarasaṃjīvane vane,पुञ्जीकृतलताकुञ्जमञ्जुगुञ्जद्विहङ्गमे / रतिरागरसोदारस्मरसंजीवने वने
+bhmj_19.854,dadarśa tāṃ saurapatirdrumilo dānaveśvaraḥ / latāṃ stanastabakinīṃ kāmakalpataroriva,ददर्श तां सौरपतिर्द्रुमिलो दानवेश्वरः / लतां स्तनस्तबकिनीं कामकल्पतरोरिव
+bhmj_19.855,mayo yogīśvaraḥ so 'tha rūpaṃ kṛtvā piturmama / bheje tāṃ manmathāviṣṭaḥ satīṃ premanirargalām,मयो योगीश्वरः सो ऽथ रूपं कृत्वा पितुर्मम / भेजे तां मन्मथाविष्टः सतीं प्रेमनिरर्गलाम्
+bhmj_19.856,tataḥ sā vṛttakartavyā śaṅkitā vīkṣya dānavam / pāpaṃ śaśāpa kupitā dūṣitāsmīti duḥkhitā,ततः सा वृत्तकर्तव्या शङ्किता वीक्ष्य दानवम् / पापं शशाप कुपिता दूषितास्मीति दुःखिता
+bhmj_19.857,vadhaṃ prāpsyasi durvṛtta madbhartṛkulajādyudhi / ayaṃ ca mama garbhe 'dya tvayā yastanayo dhṛtaḥ,वधं प्राप्स्यसि दुर्वृत्त मद्भर्तृकुलजाद्युधि / अयं च मम गर्भे ऽद्य त्वया यस्तनयो धृतः
+bhmj_19.858,ityuktvā śanakaiḥ prāyāditi māmāha nāradaḥ / tasmādahaṃ daityapaterdrumilasyātmajo mataḥ,इत्युक्त्वा शनकैः प्रायादिति मामाह नारदः / तस्मादहं दैत्यपतेर्द्रुमिलस्यात्मजो मतः
+bhmj_19.859,suto 'haṃ nograsenasya yādavā me na bāndhavāḥ / te hir ve mamocchedyāḥ kṛṣṇotsāhapratīkṣiṇaḥ,सुतो ऽहं नोग्रसेनस्य यादवा मे न बान्धवाः / ते हिर् वे ममोच्छेद्याः कृष्णोत्साहप्रतीक्षिणः
+bhmj_19.860,saṃdiśyeti mahāmātyaṃ saṃkḷptamape 'hani / saṃgataprekṣakaṃ raṅgaṃ viveśa viṣadāṃśukaḥ,संदिश्येति महामात्यं संकॢप्तमपे ऽहनि / संगतप्रेक्षकं रङ्गं विवेश विषदांशुकः
+bhmj_19.861,valabhītuṅgaratnāṃśuṃtaraṅgāliṅgitāmbare / saṃgatānantasāmantasamāgamanirantera,वलभीतुङ्गरत्नांशुंतरङ्गालिङ्गिताम्बरे / संगतानन्तसामन्तसमागमनिरन्तेर
+bhmj_19.862,bhojavṛṣṇyandhakaistatra vīraiḥ parivṛto babhau / hemasiṃhāsanāsīnaḥ pīnāṃsaḥ kaṃsabhūpatiḥ,भोजवृष्ण्यन्धकैस्तत्र वीरैः परिवृतो बभौ / हेमसिंहासनासीनः पीनांसः कंसभूपतिः
+bhmj_19.863,molikuṇḍalakeyūraratnāṃśuśabaladyutiḥ / kāntābhiścāmaraprāntakampitoṣṇīṣapallavaḥ,मोलिकुण्डलकेयूररत्नांशुशबलद्युतिः / कान्ताभिश्चामरप्रान्तकम्पितोष्णीषपल्लवः
+bhmj_19.864,nānādeśāgatāstasya śāsanādatha durmadāḥ / samutpeturmahāmallā bhujāsphālanaśālinaḥ,नानादेशागतास्तस्य शासनादथ दुर्मदाः / समुत्पेतुर्महामल्ला भुजास्फालनशालिनः
+bhmj_19.865,saṃkarṣaṇācyutau vīrau nīlapītāmbarau tataḥ / sitāsitaghanacch��yau raṅgadvāramavāpatuḥ,संकर्षणाच्युतौ वीरौ नीलपीताम्बरौ ततः / सितासितघनच्छायौ रङ्गद्वारमवापतुः
+bhmj_19.866,gātraiḥ kuvālayāpīḍākāriṇaṃ tatra gauravāt / punaḥ kuvalayīpīḍaṃ sajjaṃ dadṛśaturgajam,गात्रैः कुवालयापीडाकारिणं तत्र गौरवात् / पुनः कुवलयीपीडं सज्जं ददृशतुर्गजम्
+bhmj_19.867,bhogīndrābhogasaṃbhrāntikaraṃ kajjalamecakam / kālakūṭacchaṭāṭopanirdagdhamiva mandiram,भोगीन्द्राभोगसंभ्रान्तिकरं कज्जलमेचकम् / कालकूटच्छटाटोपनिर्दग्धमिव मन्दिरम्
+bhmj_19.868,ādhoraṇena durvāradarpapreritamojasā / taṃ yuddhasaṃmukhaṃ dṛṣṭvā dantāghātakṣatācalam,आधोरणेन दुर्वारदर्पप्रेरितमोजसा / तं युद्धसंमुखं दृष्ट्वा दन्ताघातक्षताचलम्
+bhmj_19.869,punaḥ kuṇḍalitoddaṇḍaghoraśuṇḍālamaṇḍalam / trailokyakavalīkāravikarālamivāntakam,पुनः कुण्डलितोद्दण्डघोरशुण्डालमण्डलम् / त्रैलोक्यकवलीकारविकरालमिवान्तकम्
+bhmj_19.870,maṇḍalāni carankṛṣṇaḥ savyadakṣiṇapārśavayoḥ / svasahastālambanaṃ kurvanvegena tamamohayat,मण्डलानि चरन्कृष्णः सव्यदक्षिणपार्शवयोः / स्वसहस्तालम्बनं कुर्वन्वेगेन तममोहयत्
+bhmj_19.871,āghatākulitaḥ so 'tha vivalatparvatākṛtiḥ / pravṛddaśramaśūtkāraśīkarāpuritāmbaraḥ,आघताकुलितः सो ऽथ विवलत्पर्वताकृतिः / प्रवृद्दश्रमशूत्कारशीकरापुरिताम्बरः
+bhmj_19.872,dantābhighāvaiphalyājjānubhyāmavaniṃ gataḥ / sahasotthāya govindaṃ laghucitraparākramam,दन्ताभिघावैफल्याज्जानुभ्यामवनिं गतः / सहसोत्थाय गोविन्दं लघुचित्रपराक्रमम्
+bhmj_19.873,carantaṃ karadantāgracaraṇābhyantare 'pi saḥ / na prāpa kṛtayatno 'pi bhāgyahīna ivopsitam,चरन्तं करदन्ताग्रचरणाभ्यन्तरे ऽपि सः / न प्राप कृतयत्नो ऽपि भाग्यहीन इवोप्सितम्
+bhmj_19.874,harirdadatsukaṭakaṃ datvāsya caraṇaṃ mukhe / saṃgrāmatoraṇastambhaṃ pāṇibhyāṃ dantamagrahīt,हरिर्ददत्सुकटकं दत्वास्य चरणं मुखे / संग्रामतोरणस्तम्भं पाणिभ्यां दन्तमग्रहीत्
+bhmj_19.875,kaṃsaśrīnalinīmūlamivotpāṭya dvipānanāt / tīkṣṇāgraṃ dantamusalaṃ tenaiva nijaghāna tam,कंसश्रीनलिनीमूलमिवोत्पाट्य द्विपाननात् / तीक्ष्णाग्रं दन्तमुसलं तेनैव निजघान तम्
+bhmj_19.876,nijadantaprahāreṇa raktodgārī vidāritaḥ / hastī srutaśakṛnmūtraścacālācalasaṃnibhaḥ,निजदन्तप्रहारेण रक्तोद्गारी विदारितः / हस्ती स्रुतशकृन्मूत्रश्चचालाचलसंनिभः
+bhmj_19.877,ākṛṣṭapṛccho rāmeṇa hatārohaḥ sa śauriṇā / dantanirdāritakaṭaḥ papāta vikaṭaḥ kṣitau,आकृष्टपृच्छो रामेण हतारोहः स शौरिणा / दन्तनिर्दारितकटः पपात विकटः क्षितौ
+bhmj_19.878,***** kuvalayāpīḍavadhaḥ || 27 || ***** hatvā kuvalayāpīḍaṃ jagatpīḍākṣayodyataḥ / raṅgaṃ viveśa govindaḥ kāminīkautukapradaḥ,***** कुवलयापीडवधः ॥ २७ ॥ ***** हत्वा कुवलयापीडं जगत्पीडाक्षयोद्यतः / रङ्गं विवेश गोविन्दः कामिनीकौतुकप्रदः
+bhmj_19.879,gajaraktacchaṭāṅkasya līlāvalgitavāsasaḥ / rūpaṃ tasya babhau raṅge meghasyeva savidyutaḥ,गजरक्तच्छटाङ्कस्य लीलावल्गितवाससः / रूपं तस्य बभौ रङ्गे मेघस्येव सविद्युतः
+bhmj_19.880,dantidantaḥ sa śuśubhe kare kāliyavidviṣaḥ / aṣṭamīśītakiraṇaḥ prabhādīpta ivāmbare,दन्तिदन्तः स शुशुभे करे कालियविद्विषः / अष्टमीशीतकिरणः प्रभादीप्त इवाम्बरे
+bhmj_19.881,tataḥ kaṃsājñayā mallo balavānandhradeśajaḥ / cāṇūraḥ parvatākārastatra kṛṣṇamayodhayat,ततः कंसाज्ञया मल्लो बलवानन्ध्रदेशजः / चाणूरः पर्वताकारस्तत्र कृष्णमयोधयत्
+bhmj_19.882,tayorjānubhujābandhaiḥ preraṇākarṣaṇāccanaiḥ / pīḍanāsphālanāghātaiḥ pṛthivī samakampataḥ,तयोर्जानुभुजाबन्धैः प्रेरणाकर्षणाच्चनैः / पीडनास्फालनाघातैः पृथिवी समकम्पतः
+bhmj_19.883,putraḥ pīyūṣavarṣīti harṣabāṣpārdracakṣuṣā / sakampaṃ vasudevena mātrā ca jayasaṃśraye,पुत्रः पीयूषवर्षीति हर्षबाष्पार्द्रचक्षुषा / सकम्पं वसुदेवेन मात्रा च जयसंश्रये
+bhmj_19.884,śrīkānta ityapsarobhirdaityacchedīti khecaraiḥ / bandhurityādarādgopaiḥ pravīra iti yādavaiḥ,श्रीकान्त इत्यप्सरोभिर्दैत्यच्छेदीति खेचरैः / बन्धुरित्यादराद्गोपैः प्रवीर इति यादवैः
+bhmj_19.885,mallo varāko 'sya kiyāniti saṃkarṣaṇena ca / tarasvī vīkṣyamāṇo 'sau mallānāṃ vismayaṃ vyadhāt,मल्लो वराको ऽस्य कियानिति संकर्षणेन च / तरस्वी वीक्ष्यमाणो ऽसौ मल्लानां विस्मयं व्यधात्
+bhmj_19.886,tataḥ kopākulaḥ kaṃsaḥ kṛṣṇotsāhavivardhanam / bhujamudyamya vipulaṃ tūryasvanamavārayat,ततः कोपाकुलः कंसः कृष्णोत्साहविवर्धनम् / भुजमुद्यम्य विपुलं तूर्यस्वनमवारयत्
+bhmj_19.887,utsāhavādye kaṃsena kṛṣṇadveṣānnivārite / devadundubhayo nedustāratūryaravairdivi,उत्साहवाद्ये कंसेन कृष्णद्वेषान्निवारिते / देवदुन्दुभयो नेदुस्तारतूर्यरवैर्दिवि
+bhmj_19.888,mallaṃ kṛṣṇa jahītyāśu saptarṣibhirudīrite / papātoddyotitākāśaḥ kaṃsasya mukuṭānmaṇiḥ,मल्लं कृष्ण जहीत्याशु सप्तर्षिभिरुदीरिते / पपातोद्द्योतिताकाशः कंसस्य मुकुटान्मणिः
+bhmj_19.889,atha daityāvatārasya mallasyādbhutavikramaḥ / muṣṭiprahāreṇa śiraścakāra dalitendriyam,अथ दैत्यावतारस्य मल्लस्याद्भुतविक्रमः / मुष्टिप्रहारेण शिरश्चकार दलितेन्द्रियम्
+bhmj_19.890,tasya sphuṭallalāṭasya locane dīpasaṃnibhe / nipetatuḥ kṣititale tārāyugalaśobhane,तस्य स्फुटल्ललाटस्य लोचने दीपसंनिभे / निपेततुः क्षितितले तारायुगलशोभने
+bhmj_19.891,tato nipatitāśeṣamalle malle nipātite / abhūtkṣubdhābdhigambhīro raṅgakṣobhabhavaḥ svanaḥ,ततो निपतिताशेषमल्ले मल्ले निपातिते / अभूत्क्षुब्धाब्धिगम्भीरो रङ्गक्षोभभवः स्वनः
+bhmj_19.892,saṃkarṣaṇo 'pi jagrāha mallaṃ maṇḍalakovidaḥ / mauṣṭikaṃ nāma vikaṭaṃ tāmarākhyaṃ ca keśavaḥ,संकर्षणो ऽपि जग्राह मल्लं मण्डलकोविदः / मौष्टिकं नाम विकटं तामराख्यं च केशवः
+bhmj_19.893,janmāvartaṃ paribhrāmya tomalaṃ kāliyāntakaḥ / papāta bhuvi niṣpiṣya mauṣṭikaṃ ca halāyudhaḥ,जन्मावर्तं परिभ्राम्य तोमलं कालियान्तकः / पपात भुवि निष्पिष्य मौष्टिकं च हलायुधः
+bhmj_19.894,hateṣu teṣu malleṣu śalyeṣu tridivaukasām / vismite yādavakule lulite raṅgamaṇḍale,हतेषु तेषु मल्लेषु शल्येषु त्रिदिवौकसाम् / विस्मिते यादवकुले लुलिते रङ्गमण्डले
+bhmj_19.895,sudhāsārairivāsikte vasudeva vadhūsakhe / cukopa bhrukuṭībhīṣmaḥ kaṃsaḥ kampitamānasaḥ,सुधासारैरिवासिक्ते वसुदेव वधूसखे / चुकोप भ्रुकुटीभीष्मः कंसः कम्पितमानसः
+bhmj_19.896,sāvegaistasya niḥśvāsairiva pralayatāṃ gate / kopāgnau sarvabhūtānāṃ ghoramāvirabhūdbhayam,सावेगैस्तस्य निःश्वासैरिव प्रलयतां गते / कोपाग्नौ सर्वभूतानां घोरमाविरभूद्भयम्
+bhmj_19.897,tasya gaṇḍataṭe spaṣṭaṃ khedabindulatā babhau / laḍatkuṇḍalasakteva bimbitā mauktikāvalī,तस्य गण्डतटे स्पष्टं खेदबिन्दुलता बभौ / लडत्कुण्डलसक्तेव बिम्बिता मौक्तिकावली
+bhmj_19.898,bhrūbhaṅgena nivāryaiva raṅgakolāhalasvanam / vetriprotsāritajano jagāda jagatīpatiḥ,भ्रूभङ्गेन निवार्यैव रङ्गकोलाहलस्वनम् / वेत्रिप्रोत्सारितजनो जगाद जगतीपतिः
+bhmj_19.899,iyaṃ saralatā jātu jātā sārakṣayāya naḥ / kathaṃ prathitasārāṇāṃ madhye gopaḥ pradṛśyate,इयं सरलता जातु जाता सारक्षयाय नः / कथं प्रथितसाराणां मध्ये गोपः प्रदृश्यते
+bhmj_19.900,jambukena hatāḥ siṃhā yadi tatkriyate 'tra kim / niṣkāsyantāmito gopā nandagopaśca badhyatām,जम्बुकेन हताः सिंहा यदि तत्क्रियते ऽत्र किम् / निष्कास्यन्तामितो गोपा नन्दगोपश्च बध्यताम्
+bhmj_19.901,bāndhavavyasanaścāyaṃ vasudevaḥ kulādhamaḥ / nidhīyatāṃ kṣayamukhe svapakṣaiḥ saha yādavaiḥ,बान्धवव्यसनश्चायं वसुदेवः कुलाधमः / निधीयतां क्षयमुखे स्वपक्षैः सह यादवैः
+bhmj_19.902,ugrasenasutasyeti śāsanādugravikramaḥ / samudyayuryathādiṣṭaṃ kartuṃ tanmativartinaḥ,उग्रसेनसुतस्येति शासनादुग्रविक्रमः / समुद्ययुर्यथादिष्टं कर्तुं तन्मतिवर्तिनः
+bhmj_19.903,tatastrāsākulānvīkṣya gopāngoptā divaukasām / devīṃ ca devakīṃ putrasnehavaiklavyaviklavām,ततस्त्रासाकुलान्वीक्ष्य गोपान्गोप्ता दिवौकसाम् / देवीं च देवकीं पुत्रस्नेहवैक्लव्यविक्लवाम्
+bhmj_19.904,hemasaṃhāsanopāntamabhipatya trivikramaḥ / jagrāha lolamālyeṣu kaṃsaṃ keśeṣu keśavaḥ,हेमसंहासनोपान्तमभिपत्य त्रिविक्रमः / जग्राह लोलमाल्येषु कंसं केशेषु केशवः
+bhmj_19.905,agre digbhiriva nyastamavatīrṇamivāmbarāt / sahasā patitaṃ kṛṣṇaṃ kaṃsaḥ kālamamanyata,अग्रे दिग्भिरिव न्यस्तमवतीर्णमिवाम्बरात् / सहसा पतितं कृष्णं कंसः कालममन्यत
+bhmj_19.906,kṛṣṇenākṛṣyamāṇeṣu mālyavatsu mahīpateḥ / keśeṣu vilalāpeva rājaśrīrbhaṅgaśiñjitaiḥ,कृष्णेनाकृष्यमाणेषु माल्यवत्सु महीपतेः / केशेषु विललापेव राजश्रीर्भङ्गशिञ्जितैः
+bhmj_19.907,nāmyamānānanaḥ kaṃsaḥ śauriṇā bhārapīḍitām / vadhe nimittatāṃ yātāmāluloke mahīmiva,नाम्यमानाननः कंसः शौरिणा भारपीडिताम् / वधे निमित्ततां यातामालुलोके महीमिव
+bhmj_19.908,vaktrāmbararavirlakṣmīvihāramaṇiparvataḥ / maulistasyāpatatsrastamuktāsrukaṇasaṃtatiḥ,वक्त्राम्बररविर्लक्ष्मीविहारमणिपर्वतः / मौलिस्तस्यापतत्स्रस्तमुक्तास्रुकणसंततिः
+bhmj_19.909,tamākṛṣya sphuṭanmuktāhārakeyūrakuṇḍalam / sphāraiśvaryādiva mahāhemasiṃhāsanāccyutam,तमाकृष्य स्फुटन्मुक्ताहारकेयूरकुण्डलम् / स्फारैश्वर्यादिव महाहेमसिंहासनाच्च्युतम्
+bhmj_19.910,raktakuṭṭimanirghṛṣṭagātraprasrutaśoṇitam / utsasarja viśīrṇāsuṃ kaṃsaṃ dūre harirvyasum / ajitaṃ sarvabhūpālairabhagnaṃ vajrisaṃgare,रक्तकुट्टिमनिर्घृष्टगात्रप्रस्रुतशोणितम् / उत्ससर्ज विशीर्णासुं कंसं दूरे हरिर्व्यसुम् / अजितं सर्वभूपालैरभग्नं वज्रिसंगरे
+bhmj_19.911,taṃ vīkṣya sarvabhūtānāmavaśyaṃ śauriṇā hatam / raṅge samudabhūddhoraḥ kṣaṇaṃ halahalāravaḥ,तं वीक्ष्य सर्वभूतानामवश्यं शौरिणा हतम् / रङ्गे समुदभूद्धोरः क्षणं हलहलारवः
+bhmj_19.912,***** kaṃsavadhaḥ || 28 || ***** tasminvīrakulottaṃse hate kaṃse murāriṇā / kaṃsānujaṃ sunāmānaṃ nijaghāna halāyudhaḥ,***** कंसवधः ॥ २८ ॥ ***** तस्मिन्वीरकुलोत्तंसे हते कंसे मुरारिणा / कंसानुजं सुनामानं निजघान हलायुधः
+bhmj_19.913,devo 'tha devakīsūnurvavande devavanditaḥ / vasudevasya pādābjo(bje) mātuścānandanirbharaḥ,देवो ऽथ देवकीसूनुर्ववन्दे देववन्दितः / वसुदेवस्य पादाब्जो(ब्जे) मातुश्चानन्दनिर्भरः
+bhmj_19.914,sahasā hatamākarṇya kaṃsaṃ kaṃsavadhūjanaḥ / akāṇḍavajrapātena nirdārita ivāyayau,सहसा हतमाकर्ण्य कंसं कंसवधूजनः / अकाण्डवज्रपातेन निर्दारित इवाययौ
+bhmj_19.915,taṃ pāṃsurūṣitaṃ bhūmau siṃhāhatamiva dvipam / saṃvīkṣyonmathitaṃ vegādvāteneva mahādrumam,तं पांसुरूषितं भूमौ सिंहाहतमिव द्विपम् / संवीक्ष्योन्मथितं वेगाद्वातेनेव महाद्रुमम्
+bhmj_19.916,krośantyastārakaruṇaṃ chinnahāravibūṣaṇāḥ / viveṣṭantyaḥ kṣititale jagadustuṃ mṛgīdṛśaḥ,क्रोशन्त्यस्तारकरुणं छिन्नहारविबूषणाः / विवेष्टन्त्यः क्षितितले जगदुस्तुं मृगीदृशः
+bhmj_19.917,hā nātha lalanākelikalanākusumāyudha / yudhi pracaṇḍadordaṇḍakhaṇḍitārātimaṇḍala,हा नाथ ललनाकेलिकलनाकुसुमायुध / युधि प्रचण्डदोर्दण्डखण्डितारातिमण्डल
+bhmj_19.918,kathaṃ priyāsu vimukhaḥ premapraṇayabhūmiṣu / bhūmimāliṅgya supto 'si bhubhābhyāṃ vismṛtādaraḥ,कथं प्रियासु विमुखः प्रेमप्रणयभूमिषु / भूमिमालिङ्ग्य सुप्तो ऽसि भुभाभ्यां विस्मृतादरः
+bhmj_19.919,jarāsaṃdhito vārinātharatnāpahāriṇaḥ / kṣatayakṣasya te vīraḥ vadhaḥ kathamanāyudhaḥ,जरासंधितो वारिनाथरत्नापहारिणः / क्षतयक्षस्य ते वीरः वधः कथमनायुधः
+bhmj_19.920,airāvaṇaviṣāṇāgraviṣamollikhitorasaḥ / vadhe tavāpi bhūpāla kathaṃ na kṣubhitaṃ jagat,ऐरावणविषाणाग्रविषमोल्लिखितोरसः / वधे तवापि भूपाल कथं न क्षुभितं जगत्
+bhmj_19.921,akṣauhiṇīnāṃ nāthasya rājarājasya te katham / nijaḥ paro vā saṃgrāme naiko 'pi nihataḥ puraḥ,अक्षौहिणीनां नाथस्य राजराजस्य ते कथम् / निजः परो वा संग्रामे नैको ऽपि निहतः पुरः
+bhmj_19.922,udañcaya dṛśaṃ deva vilokaya vadhūjanam / iyaṃ kṛtakanidrā vā kopaḥ praṇayinīṣu vā,उदञ्चय दृशं देव विलोकय वधूजनम् / इयं कृतकनिद्रा वा कोपः प्रणयिनीषु वा
+bhmj_19.923,ayaṃ niṣkaruṇaḥ ko 'pi puṃsāṃ paryantayātrikaḥ / panthāḥ pratīkṣyate kṣipraṃ na yatra dayito janaḥ,अयं निष्करुणः को ऽपि पुंसां पर्यन्तयात्रिकः / पन्थाः प्रतीक्ष्यते क्षिप्रं न यत्र दयितो जनः
+bhmj_19.924,ityantaḥpuranārīṣu vilapantīṣu kampitā / āyayau kaṃsajananī sahasā śokaviklavā,इत्यन्तःपुरनारीषु विलपन्तीषु कम्पिता / आययौ कंसजननी सहसा शोकविक्लवा
+bhmj_19.925,utsaṅge sā śiraḥ kṛtvā putrasya kṣitiśāyinaḥ / bāṣpaṃ durdharamādāya śuśocārtapralāpinī,उत्सङ्गे सा शिरः कृत्वा पुत्रस्य क्षितिशायिनः / बाष्पं दुर्धरमादाय शुशोचार्तप्रलापिनी
+bhmj_19.926,aho nu tvāṃ nṛśaṃsena putra kālena nighnatā / chinnaḥ pituste vṛddhasya jalāñjalimanorathaḥ,अहो नु त्वां नृशंसेन पुत्र कालेन निघ्नता / छिन्नः पितुस्ते वृद्धस्य जलाञ्जलिमनोरथः
+bhmj_19.927,ekākī pāṃśuśayane mahārhaśayanocitaḥ / kathaṃ pṛthagjana iva sthito 'si pṛthivīpate,एकाकी पांशुशयने महार्हशयनोचितः / कथं पृथग्जन इव स्थितो ऽसि पृथिवीपते
+bhmj_19.928,jñātibhyo duḥsahaṃ puṃsāṃ jāyate nānyato bhayam / iti rakṣaḥ sabhāsīnaḥ satyamūce daśānanaḥ,ज्ञातिभ्यो दुःसहं पुंसां जायते नान्यतो भयम् / इति रक्षः सभासीनः सत्यमूचे दशाननः
+bhmj_19.929,svabhujopārjitā yena bandhusādhāraṇīkṛtā / lakṣmīḥ sa tvaṃ hataḥ putra jñātinā jñātivatsalaḥ,स्वभुजोपार्जिता येन बन्धुसाधारणीकृता / लक्ष्मीः स त्वं हतः पुत्र ज्ञातिना ज्ञातिवत्सलः
+bhmj_19.930,ityuktvā nṛpatiṃ vṛddhamugrasenamuvāca sā / bhartāraṃ putraśokena viṣeṇevātimūrchitam,इत्युक्त्वा नृपतिं वृद्धमुग्रसेनमुवाच सा / भर्तारं पुत्रशोकेन विषेणेवातिमूर्छितम्
+bhmj_19.931,ayaṃ te tanayo rājanbāndhavaiḥ parivarjitaḥ / hataścaura ivaikākī saṃskāraṃ yācatāṃ harim,अयं ते तनयो राजन्बान्धवैः परिवर्जितः / हतश्चौर इवैकाकी संस्कारं याचतां हरिम्
+bhmj_19.932,rājye pravīro bhojo 'sminnathavā mādhavo vibhuḥ / iyaṃ śrīḥ satataṃ rājanvīravaktrāvalokinī,राज्ये प्रवीरो भोजो ऽस्मिन्नथवा माधवो विभुः / इयं श्रीः सततं राजन्वीरवक्त्रावलोकिनी
+bhmj_19.933,gaccha vijñāpaya vibho kṛṣṇaṃ yādavasaṃsadi / kaṃso 'yaṃ pṛthivīpālastyajyatāmairdhvadaihike,गच्छ विज्ञापय विभो कृष्णं यादवसंसदि / कंसो ऽयं पृथिवीपालस्त्यज्यतामैर्ध्वदैहिके
+bhmj_19.934,kasya nāma hate vairaṃ prāṇaiḥ saṃśodhitāgasi / tyaktvā prayātaḥ sarvasvaṃ nottiṣṭhiti hataḥ punaḥ,कस्य नाम हते वैरं प्राणैः संशोधितागसि / त्यक्त्वा प्रयातः सर्वस्वं नोत्तिष्ठिति हतः पुनः
+bhmj_19.935,ugraseno niśamyeti saṃdhyāraktāṃśumāniva / vasudevālayaṃ prāyādgale daṣṭa ivāhinā,उग्रसेनो निशम्येति संध्यारक्तांशुमानिव / वसुदेवालयं प्रायाद्गले दष्ट इवाहिना
+bhmj_19.936,sa bandhusahitaḥ kṛṣṇaṃ dadarśāvanatānanaḥ / svabandhunidhanadhyānapaścāttāpākulāśayam,स बन्धुसहितः कृष्णं ददर्शावनताननः / स्वबन्धुनिधनध्यानपश्चात्तापाकुलाशयम्
+bhmj_19.937,tamabravīdugrasenaḥ kriyatāmucitaṃ tvayā / aparimlānasadvṛttānparipālaya yādavān,तमब्रवीदुग्रसेनः क्रियतामुचितं त्वया / अपरिम्लानसद्वृत्तान्परिपालय यादवान्
+bhmj_19.938,tvadājñayā karomyeṣa kriyāṃ kaṃsasya paścimām / datvā jalāñjaliṃ cāsya bhavāmi vipine muniḥ,त्वदाज्ञया करोम्येष क्रियां कंसस्य पश्चिमाम् / दत्वा जलाञ्जलिं चास्य भवामि विपिने मुनिः
+bhmj_19.939,prāpte vidherniyogena viyoge yogino naye / kānane kānane teṣāṃ bāṣpamātrocite prabhā,प्राप्ते विधेर्नियोगेन वियोगे योगिनो नये / कानने कानने तेषां बाष्पमात्रोचिते प्र���ा
+bhmj_19.940,tacchrutvovāca kaṃsāriḥ sakatyametatkulocitam / sadṛśaṃ tava bhūpāla śrutasya caritasya ca,तच्छ्रुत्वोवाच कंसारिः सकत्यमेतत्कुलोचितम् / सदृशं तव भूपाल श्रुतस्य चरितस्य च
+bhmj_19.941,bhavābhavaparicchedarekheyaṃ bhavitavyatā / jantorlalāṭapāṣāṇalikhitevāvināśinī,भवाभवपरिच्छेदरेखेयं भवितव्यता / जन्तोर्ललाटपाषाणलिखितेवाविनाशिनी
+bhmj_19.942,mā kṛthāḥ śokamadhunā vṛtte 'sminnanivartini / kāle kalitakālāgrā na hi muhyanti dhīdhanāḥ,मा कृथाः शोकमधुना वृत्ते ऽस्मिन्ननिवर्तिनि / काले कलितकालाग्रा न हि मुह्यन्ति धीधनाः
+bhmj_19.943,satkriyāṃ bhajatāṃ kaṃso rājyaṃ ca bhajatāṃ bhavān / rājyārthino na hi vayaṃ na kaṃsastatkṛte hataḥ,सत्क्रियां भजतां कंसो राज्यं च भजतां भवान् / राज्यार्थिनो न हि वयं न कंसस्तत्कृते हतः
+bhmj_19.944,jagatkāryakṛte 'smāsu prasannaṃ yadi te manaḥ / tadrājyamaparityājyaṃ nijaṃ nirvyājakāriṇaḥ,जगत्कार्यकृते ऽस्मासु प्रसन्नं यदि ते मनः / तद्राज्यमपरित्याज्यं निजं निर्व्याजकारिणः
+bhmj_19.945,ityuktvādhomukhaḥ kṛṣṇo yaduvaṃśavibhūṣaṇaḥ / vṛddhamaiśvaryavimukhaṃ balānnṛpapade vyadhāt,इत्युक्त्वाधोमुखः कृष्णो यदुवंशविभूषणः / वृद्धमैश्वर्यविमुखं बलान्नृपपदे व्यधात्
+bhmj_19.946,tataḥ kaṃsasya rājārhe satkārye bandhubhiḥ kṛte / uvāsa sānujaḥ kṛṣṇastatra vṛṣṇibhirarcitaḥ,ततः कंसस्य राजार्हे सत्कार्ये बन्धुभिः कृते / उवास सानुजः कृष्णस्तत्र वृष्णिभिरर्चितः
+bhmj_19.947,***** kaṃ sasatkriyā || 29 || ***** tataḥ saṃdīpanergatvā kaśyapasyāntavāsinaḥ / tau gurorvratasaṃpannau sarvavidyāvidhergṛham,***** कं ससत्क्रिया ॥ २९ ॥ ***** ततः संदीपनेर्गत्वा कश्यपस्यान्तवासिनः / तौ गुरोर्व्रतसंपन्नौ सर्वविद्याविधेर्गृहम्
+bhmj_19.948,divyāstreṣu saśabdeṣu vedeṣu viditātmasu / niravadyāsu vidyāsu kalāsvavikalāsu ca,दिव्यास्त्रेषु सशब्देषु वेदेषु विदितात्मसु / निरवद्यासु विद्यासु कलास्वविकलासु च
+bhmj_19.949,avāpatuḥ paraṃ pāraṃ pratibhāmaṇidarpaṇau / pūjayantau śivaṃ sākṣāttau parvasu visaṃbhramam,अवापतुः परं पारं प्रतिभामणिदर्पणौ / पूजयन्तौ शिवं साक्षात्तौ पर्वसु विसंभ्रमम्
+bhmj_19.950,uktastato gurustābhyāṃ dakṣiṇā gṛhyatāmiti / uvāca prāptumicchāmi prabhāvādyuvoyaraham / putraṃ prabhāsayātrāyāṃ samudre timinā hṛtam,उक्तस्ततो गुरुस्ताभ्यां दक्षिणा गृह्यतामिति / उवाच प्राप्तुमिच्छामि प्रभावाद्युवोयरहम् / पुत्रं प्रभासयात्रायां समुद्रे तिमिना हृतम्
+bhmj_19.951,guroriti girā kṛṣṇaḥ saṃkarṣaṇamate sthitaḥ / gatvā jalanidhiṃ ghoraṃ mamajja mahasāṃ nidhiḥ,गुरोरिति गिरा कृष्णः संकर्षणमते स्थितः / गत्वा जलनिधिं घोरं ममज्ज महसां निधिः
+bhmj_19.952,gurormama sutaḥ kvāsāviti vādinamāśu tam / kṛtāñjalirjalanidhirjagāda jagatāṃ patim,गुरोर्मम सुतः क्वासाविति वादिनमाशु तम् / कृताञ्जलिर्जलनिधिर्जगाद जगतां पतिम्
+bhmj_19.953,iha pañcajano nāma daityo vasati duḥsahaḥ / timirūpeṇa tenāsau hṛtaḥ sāṃdīpaneḥ sutaḥ,इह पञ्चजनो नाम दैत्यो वसति दुःसहः / तिमिरूपेण तेनासौ हृतः सांदीपनेः सुतः
+bhmj_19.954,ityambudhigirā vīro hatvā pañcajanaṃ hariḥ / avāpa pāñcajanyākhyaṃ śaṅkhaṃ na tu guroḥ sutam,इत्यम्बुधिगिरा वीरो हत्वा पञ्चजनं हरिः / अवाप पाञ्चजन्याख्यं शङ्खं न तु गुरोः सुतम्
+bhmj_19.955,tato vaivasvataṃ jitvā guroḥ pretapurādapi / saśarīraṃ samādāya dadau dāmodaraḥ sutam,ततो वैवस्वतं जित्वा गुरोः प्रेतपुरादपि / सशरीरं समादाय ददौ दामोदरः सुतम्
+bhmj_19.956,mathurāmatha saṃprāpya kṛtāstraḥ sarvayādavān / rāmeṇa sārdhaṃ vidadhe vismayānandanirbharān,मथुरामथ संप्राप्य कृतास्त्रः सर्वयादवान् / रामेण सार्धं विदधे विस्मयानन्दनिर्भरान्
+bhmj_19.957,***** iṣvastraśikṣā || 30 || ***** atrāntare kaṃsavadhārmarṣadīptānalākulaḥ / svasute vidhave dṛṣṭvā duḥkhitaḥ kaṃsavallabhe,***** इष्वस्त्रशिक्षा ॥ ३० ॥ ***** अत्रान्तरे कंसवधार्मर्षदीप्तानलाकुलः / स्वसुते विधवे दृष्ट्वा दुःखितः कंसवल्लभे
+bhmj_19.958,samabhyāyājjarāsaṃdho magadhādhipatirbalī / rājyaṃ yatsaṃśrayātkaṃso baddhvā pitaramāptavān,समभ्यायाज्जरासंधो मगधाधिपतिर्बली / राज्यं यत्संश्रयात्कंसो बद्ध्वा पितरमाप्तवान्
+bhmj_19.959,vīrāstadanugāścānye bhūmipālāḥ samāyayuḥ / kārīṣo dantavakrākhyaḥ śiśupālaśca cedipaḥ,वीरास्तदनुगाश्चान्ये भूमिपालाः समाययुः / कारीषो दन्तवक्राख्यः शिशुपालश्च चेदिपः
+bhmj_19.960,kaliṅgaḥ kauśikaḥ pauṇḍraḥ krātho rukmī sabhīṣmakaḥ / aṃśumānāhṛtaḥ sālvaveṇudārisamudragāḥ,कलिङ्गः कौशिकः पौण्ड्रः क्राथो रुक्मी सभीष्मकः / अंशुमानाहृतः साल्ववेणुदारिसमुद्रगाः
+bhmj_19.961,traigartaḥ suhyasauvīraśaibyapāṇḍyavidehapāḥ / kāśyakausalyagāndhārakāśmīrayavanādayaḥ,त्रैगर्तः सुह्यसौवीरशैब्यपाण्ड्यविदेहपाः / काश्यकौसल्यगान्धारकाश्मीरयवनादयः
+bhmj_19.962,daśārmabhagadattādyāste nṛpā balaśālinaḥ / rundhānā mathurāṃ cakrurjagnirvivaraṃ gajaiḥ,दशार्मभगदत्ताद्यास्ते नृपा बलशालिनः / रुन्धाना मथुरां चक्रुर्जग्निर्विवरं गजैः
+bhmj_19.963,tacchattracāmarasphāraphenānkṣitipasāgarān / vīkṣya tānsamayaṃ mene prāptaṃ kāliyasūdanaḥ,तच्छत्त्रचामरस्फारफेनान्क्षितिपसागरान् / वीक्ष्य तान्समयं मेने प्राप्तं कालियसूदनः
+bhmj_19.964,akṣauhiṇīnāṃ viṃśatyā māgadhena tarasvinā / mathurāyāṃ niruddhāyāṃ niryayurvṛṣṇiyādavāḥ,अक्षौहिणीनां विंशत्या मागधेन तरस्विना / मथुरायां निरुद्धायां निर्ययुर्वृष्णियादवाः
+bhmj_19.965,tataḥ pravṛtte samare lāṅgalī musalāyudhaḥ / śārṅgapāṇiḥ sa kaṃsārirvahankaumodakī gadām,ततः प्रवृत्ते समरे लाङ्गली मुसलायुधः / शार्ङ्गपाणिः स कंसारिर्वहन्कौमोदकी गदाम्
+bhmj_19.966,tālatārkṣyadhvajāgrābhyāṃ rathābhyāṃ hemakaṅkaṭām / vīrau viviśaturvairisenāṃ raṇasamākulām,तालतार्क्ष्यध्वजाग्राभ्यां रथाभ्यां हेमकङ्कटाम् / वीरौ विविशतुर्वैरिसेनां रणसमाकुलाम्
+bhmj_19.967,tasminnākṛṣṭadeheṣu piṣṭeṣu masulena ca / rāmeṇa kuñjarendreṣu nipatatsu ratheṣu ca / vṛṣṇibhiryudhyamāneṣu śauryaśāliṣu rājasu,तस्मिन्नाकृष्टदेहेषु पिष्टेषु मसुलेन च / रामेण कुञ्जरेन्द्रेषु निपतत्सु रथेषु च / वृष्णिभिर्युध्यमानेषु शौर्य��ालिषु राजसु
+bhmj_19.968,śabdenākṛṣyamāṇasya śārṅgasya muravairiṇaḥ / daityātamanāṃ narendrāṇāṃ hṛdayāni cakampire,शब्देनाकृष्यमाणस्य शार्ङ्गस्य मुरवैरिणः / दैत्यातमनां नरेन्द्राणां हृदयानि चकम्पिरे
+bhmj_19.969,jarāsaṃdhaśarāsārairvirathau rāmakeśavau / padbhyāṃ viceraturvīrau kurvāṇau subhaṭakṣayam,जरासंधशरासारैर्विरथौ रामकेशवौ / पद्भ्यां विचेरतुर्वीरौ कुर्वाणौ सुभटक्षयम्
+bhmj_19.970,saṃkarṣaṇena gadayā niṣpiṣṭasyandano yudhi / gadāpāṇirjarāsaṃdhaḥ svayaṃ kopāttamādravat,संकर्षणेन गदया निष्पिष्टस्यन्दनो युधि / गदापाणिर्जरासंधः स्वयं कोपात्तमाद्रवत्
+bhmj_19.971,tayorghoragadāyuddhe suśikṣābalaśālinoḥ / babhūva kautukāyātasuranirvivaraṃ nabhaḥ,तयोर्घोरगदायुद्धे सुशिक्षाबलशालिनोः / बभूव कौतुकायातसुरनिर्विवरं नभः
+bhmj_19.972,tayoḥ prāharaiḥ sāvegairgirisaṃcūrṇanocitaiḥ / dhairyatulyāni gātrāṇi dṛḍhāni ca cakampire,तयोः प्राहरैः सावेगैर्गिरिसंचूर्णनोचितैः / धैर्यतुल्यानि गात्राणि दृढानि च चकम्पिरे
+bhmj_19.973,tataḥ samudyate ghore prahāre jīvahāriṇi / jarāsaṃdhāya rāmeṇa proccacāra vaco divaḥ,ततः समुद्यते घोरे प्रहारे जीवहारिणि / जरासंधाय रामेण प्रोच्चचार वचो दिवः
+bhmj_19.974,alaṃ mithyāprayāsena yudhi dhenukasūdanaḥ / nāyaṃ vadhyastvayā rājā prājāto 'syāntakaḥ paraḥ,अलं मिथ्याप्रयासेन युधि धेनुकसूदनः / नायं वध्यस्त्वया राजा प्राजातो ऽस्यान्तकः परः
+bhmj_19.975,śrutvaitadvirate rāme yāti cāstaṃ divākare / balayoravahāro 'bhuddāritodāravīrayoḥ,श्रुत्वैतद्विरते रामे याति चास्तं दिवाकरे / बलयोरवहारो ऽभुद्दारितोदारवीरयोः
+bhmj_19.976,***** jarāsaṃdhayuddham || 31 || ***** yāte jite jarāsaṃdhevītavighneṣu vṛṣṇiṣu / bālakrīḍāḥ smaranrāmaḥ kadācidgovrajaṃ yayau,***** जरासंधयुद्धम् ॥ ३१ ॥ ***** याते जिते जरासंधेवीतविघ्नेषु वृष्णिषु / बालक्रीडाः स्मरन्रामः कदाचिद्गोव्रजं ययौ
+bhmj_19.977,prahṛṣṭaḥ pūjitastatra gopairgovindapūrvajaḥ / vijahāra vanānteṣu kānteṣu kusumaśriyā,प्रहृष्टः पूजितस्तत्र गोपैर्गोविन्दपूर्वजः / विजहार वनान्तेषु कान्तेषु कुसुमश्रिया
+bhmj_19.978,sa kadambatarormūle niṣaṇṇaḥ puṣpahāsinaḥ / vilolapallavaistena vyajanairiva vījitaḥ,स कदम्बतरोर्मूले निषण्णः पुष्पहासिनः / विलोलपल्लवैस्तेन व्यजनैरिव वीजितः
+bhmj_19.979,hṛṣṭaḥ pānotsukaḥ śubhraḥ kadambodaranirgatām / papau kādambarīṃ divyāṃ puṣpāmṛtamayīṃ surām,हृष्टः पानोत्सुकः शुभ्रः कदम्बोदरनिर्गताम् / पपौ कादम्बरीं दिव्यां पुष्पामृतमयीं सुराम्
+bhmj_19.980,madatāmrakapolāgraṃ saṃdhyāruṇaśaśiprabham / śuśubhe vadanaṃ tasya līlāndotakuṇḍalam,मदताम्रकपोलाग्रं संध्यारुणशशिप्रभम् / शुशुभे वदनं तस्य लीलान्दोतकुण्डलम्
+bhmj_19.981,tataḥ kādambarī devī divyāmbaravibhūṣaṇā / kadambakesarāvāsasaṃkrāntodārasaurabhā,ततः कादम्बरी देवी दिव्याम्बरविभूषणा / कदम्बकेसरावाससंक्रान्तोदारसौरभा
+bhmj_19.982,vyālolakamalākāramadāghūrṇitalocanā / siṣeve rūpiṇī rāmaṃ ramamāṃṇaṃ manoramam,व्यालोलकमलाकारमदाघूर्णितलोचना / सिषेवे रूपिणी रामं ��ममांणं मनोरमम्
+bhmj_19.983,kāntāmukhopamānasya kāntiśca tuhinadyuteḥ / priyābhirgīrbhirabhyetya prahṛṣṭā tamatoṣayat,कान्तामुखोपमानस्य कान्तिश्च तुहिनद्युतेः / प्रियाभिर्गीर्भिरभ्येत्य प्रहृष्टा तमतोषयत्
+bhmj_19.984,śrīśca vigrahiṇī tasmai dadau hemāmbujasrajam / kuṇḍalaṃ kiraṇodāraṃ hāraṃ ca hariṇekṣaṇā,श्रीश्च विग्रहिणी तस्मै ददौ हेमाम्बुजस्रजम् / कुण्डलं किरणोदारं हारं च हरिणेक्षणा
+bhmj_19.985,nīlāmbaraḥ sa vibabhau hemamālāvibhūṣitaḥ / kailāsa iva saṃsaktavidyuddyotitatoyadaḥ,नीलाम्बरः स विबभौ हेममालाविभूषितः / कैलास इव संसक्तविद्युद्द्योतिततोयदः
+bhmj_19.986,rarājarājasastasya hārastarjitatārakaḥ / dugdhābdheriva phenaighaścandrasyevāmṛtadravaḥ,रराजराजसस्तस्य हारस्तर्जिततारकः / दुग्धाब्धेरिव फेनैघश्चन्द्रस्येवामृतद्रवः
+bhmj_19.987,tataḥ sa majjanakrīḍājātotkaṇṭho madālasaḥ / ehīti dūrādyamunāmuvāca ssvalitākṣaram,ततः स मज्जनक्रीडाजातोत्कण्ठो मदालसः / एहीति दूराद्यमुनामुवाच स्स्वलिताक्षरम्
+bhmj_19.988,sā tadvākyamanādṛśya kiṃcinnovāca nimnagā / yadā tadā ruṣā rāmaḥ samutthāyādahe halam,सा तद्वाक्यमनादृश्य किंचिन्नोवाच निम्नगा / यदा तदा रुषा रामः समुत्थायादहे हलम्
+bhmj_19.989,tāṃ lolanīlasalilāṃ halāgreṇācakarṣa saḥ / saṃrambhasrastakabarīṃ māninīṃ kupitāmiva,तां लोलनीलसलिलां हलाग्रेणाचकर्ष सः / संरम्भस्रस्तकबरीं मानिनीं कुपितामिव
+bhmj_19.990,kṣobhākulitahaṃsālīmekhalāmukharā muhuḥ / saṃlakṣya pulakaśreṇī kvacitasrastajalāṃśukā,क्षोभाकुलितहंसालीमेखलामुखरा मुहुः / संलक्ष्य पुलकश्रेणी क्वचितस्रस्तजलांशुका
+bhmj_19.991,kvacittaraṅgabhrūbhaṅgaparivṛttiparāṅmukhī / chinnaphenāvalīhārākīrṇaśīkaramauktikā,क्वचित्तरङ्गभ्रूभङ्गपरिवृत्तिपराङ्मुखी / छिन्नफेनावलीहाराकीर्णशीकरमौक्तिका
+bhmj_19.992,kvicitsalilakalloladukūlagrahaṇākulā / kvicidvīcīkarācchannacakravākonnatastanī,क्विचित्सलिलकल्लोलदुकूलग्रहणाकुला / क्विचिद्वीचीकराच्छन्नचक्रवाकोन्नतस्तनी
+bhmj_19.993,trāsākulitavācālavihaṅgavalayā kvacit / āvartanartitotphullanīlābjacakitekṣaṇā,त्रासाकुलितवाचालविहङ्गवलया क्वचित् / आवर्तनर्तितोत्फुल्लनीलाब्जचकितेक्षणा
+bhmj_19.994,kvacidvārikuhūtkārasaniḥśvāsapralāpinī / sāvegagamanāyāsaviṣaskhalitā kvacit,क्वचिद्वारिकुहूत्कारसनिःश्वासप्रलापिनी / सावेगगमनायासविषस्खलिता क्वचित्
+bhmj_19.995,halenākṛṣyamāṇā sā samudbhrāntābhavannadī / madhye bṛndāvanaṃ nītā tataḥ pratyakṣarūpiṇī,हलेनाकृष्यमाणा सा समुद्भ्रान्ताभवन्नदी / मध्ये बृन्दावनं नीता ततः प्रत्यक्षरूपिणी
+bhmj_19.996,uvāca rāmaṃ yamunā kampamānā kṛtāñjaliḥ / visrastavārivasanā kampaṇyākulagāminī / phenairmāṃ prahasiṣyanti saritaḥ sāgarāntike,उवाच रामं यमुना कम्पमाना कृताञ्जलिः / विस्रस्तवारिवसना कम्पण्याकुलगामिनी / फेनैर्मां प्रहसिष्यन्ति सरितः सागरान्तिके
+bhmj_19.997,svarūpaṃ prāptumicchāmi prasanne tvayi mānada / mahātmanāṃ nikāre 'pi mānanīyā hi yoṣitaḥ,स्वरूपं प्राप्तुमिच्छामि प्रसन्ने त्वयि मानद / महात्मनां निकारे ऽपि माननीया हि योषितः
+bhmj_19.998,iti prasādito rāmastayā bālamṛgīdṛśā / virarāmādbhutākrāntaircito vrajavāsibhiḥ,इति प्रसादितो रामस्तया बालमृगीदृशा / विररामाद्भुताक्रान्तैर्चितो व्रजवासिभिः
+bhmj_19.999,***** yamunākarṣaṇam || 32 || ***** tataḥ prāptaḥ sa mathurāṃ pūjitaḥ kāliyadviṣā / divyamālāmbaraḥ śrīmānyādavānandakṛdbabhau,***** यमुनाकर्षणम् ॥ ३२ ॥ ***** ततः प्राप्तः स मथुरां पूजितः कालियद्विषा / दिव्यमालाम्बरः श्रीमान्यादवानन्दकृद्बभौ
+bhmj_19.1000,vicintyātha jarāsaṃdhaṃ gataṃ bhagnamanoratham / taṃ duḥsahamahānīkaṃ punarāgamanotsukam,विचिन्त्याथ जरासंधं गतं भग्नमनोरथम् / तं दुःसहमहानीकं पुनरागमनोत्सुकम्
+bhmj_19.1001,atyalpāṃ mathurāṃ vīkṣya vardhamānāṃśca yādavān / ugrasenādibhirvṛddhairamantryata keśavaḥ,अत्यल्पां मथुरां वीक्ष्य वर्धमानांश्च यादवान् / उग्रसेनादिभिर्वृद्धैरमन्त्र्यत केशवः
+bhmj_19.1002,so 'bravīdayamatyantapraṇayopacitaḥ kramaḥ / gurūṇāṃ bhavatāmagre yadasmābhirihocyate,सो ऽब्रवीदयमत्यन्तप्रणयोपचितः क्रमः / गुरूणां भवतामग्रे यदस्माभिरिहोच्यते
+bhmj_19.1003,iyaṃ nayavidāṃ kāpi prakhyātābhimatā matiḥ / tiṣṭhastu cintyate nītiryadvīreṣu mahatsvapi,इयं नयविदां कापि प्रख्याताभिमता मतिः / तिष्ठस्तु चिन्त्यते नीतिर्यद्वीरेषु महत्स्वपि
+bhmj_19.1004,jarāsaṃdhena nastāvatprajāto balaśālinā / niḥsāmasīmā vairāgniraṅgacchedasamudbhavaḥ,जरासंधेन नस्तावत्प्रजातो बलशालिना / निःसामसीमा वैराग्निरङ्गच्छेदसमुद्भवः
+bhmj_19.1005,viraktāḥ pṛthivīpālāste te tadanuyāyinaḥ / jarāsaṃdhena sahitā ye na jeyāḥ surairapi,विरक्ताः पृथिवीपालास्ते ते तदनुयायिनः / जरासंधेन सहिता ये न जेयाः सुरैरपि
+bhmj_19.1006,sa kālayavano mlecchadaraccīnaśakāgragaḥ / tathā balanirodhena purīṃ naḥ samapīḍayat,स कालयवनो म्लेच्छदरच्चीनशकाग्रगः / तथा बलनिरोधेन पुरीं नः समपीडयत्
+bhmj_19.1007,sa gārgyasyogratapasā saṃjātastrijagajjayī / avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ varādvīraḥ pinākinaḥ,स गार्ग्यस्योग्रतपसा संजातस्त्रिजगज्जयी / अवध्यः सर्वभूतानां वराद्वीरः पिनाकिनः
+bhmj_19.1008,iyamasmatpurībandhe tasyāśvākṛdudbhavā / saridaśvaśakṛtsaṃjñā loke khyātā prasarpati,इयमस्मत्पुरीबन्धे तस्याश्वाकृदुद्भवा / सरिदश्वशकृत्संज्ञा लोके ख्याता प्रसर्पति
+bhmj_19.1009,krameṇa vinipātānāṃ bhayaṃ te mahatāṃ dviṣām / nagaryāṃ prāpa durgāyāṃ kāladeśodayena na,क्रमेण विनिपातानां भयं ते महतां द्विषाम् / नगर्यां प्राप दुर्गायां कालदेशोदयेन न
+bhmj_19.1010,tasmāddvāravatīṃ durgāṃ parikhāṭṭalamālinīm / niveśayitumicchāmi paścimābdhau kuśasthalīm,तस्माद्द्वारवतीं दुर्गां परिखाट्टलमालिनीम् / निवेशयितुमिच्छामि पश्चिमाब्धौ कुशस्थलीम्
+bhmj_19.1011,ityukte śauriṇā prāhustatheti yadupuṃgavāḥ / śraddhā hi hitavākyeṣu bhāvikalyāṇasaṃpadām,इत्युक्ते शौरिणा प्राहुस्तथेति यदुपुंगवाः / श्रद्धा हि हितवाक्येषु भाविकल्याणसंपदाम्
+bhmj_19.1012,kṛṣṇasarpaḥ tataḥ kṛṣṇaḥ kumbhe prakṣipya mudrite / prāhiṇodyavanendrāya duḥsaho 'smītyudāharan,कृष्णसर्पः ततः कृष���णः कुम्भे प्रक्षिप्य मुद्रिते / प्राहिणोद्यवनेन्द्राय दुःसहो ऽस्मीत्युदाहरन्
+bhmj_19.1013,taṃ dṛṣṭvā kālayavanaḥ prahasyograiḥ pipīlakaiḥ / bhakṣitaṃ preṣayāmāsa sarpaṃ senāḍhyatāṃ vadan,तं दृष्ट्वा कालयवनः प्रहस्योग्रैः पिपीलकैः / भक्षितं प्रेषयामास सर्पं सेनाढ्यतां वदन्
+bhmj_19.1014,tataḥ kṛṣmena sahitāḥ purīṃ jaladhimekhalām / prayayurmathurāṃ tyaktvā sarve yādavavṛṣṇayaḥ,ततः कृष्मेन सहिताः पुरीं जलधिमेखलाम् / प्रययुर्मथुरां त्यक्त्वा सर्वे यादववृष्णयः
+bhmj_19.1015,tataḥ parivṛtā vīrairbhrājamānā surairiva / purī kṛṣṇena śuśubhe śakreṇevāmarāvatī,ततः परिवृता वीरैर्भ्राजमाना सुरैरिव / पुरी कृष्णेन शुशुभे शक्रेणेवामरावती
+bhmj_19.1016,tataḥ kadācidekākī pādacārī janārdanaḥ / ākraṣṭuṃ kālayavanaṃ prayayau nayakovidaḥ,ततः कदाचिदेकाकी पादचारी जनार्दनः / आक्रष्टुं कालयवनं प्रययौ नयकोविदः
+bhmj_19.1017,govindamāgataṃ dṛṣṭvā prahṛṣṭo yavanādhipaḥ / abhyādravanmahākāyaḥ kālaḥ kāla ivotkaṭaḥ,गोविन्दमागतं दृष्ट्वा प्रहृष्टो यवनाधिपः / अभ्याद्रवन्महाकायः कालः काल इवोत्कटः
+bhmj_19.1018,manojavaṃ jagadvairī sa jighṛkṣurjanārdanam / vegābhisārī vidadhe kampakṣubhākulā diśaḥ,मनोजवं जगद्वैरी स जिघृक्षुर्जनार्दनम् / वेगाभिसारी विदधे कम्पक्षुभाकुला दिशः
+bhmj_19.1019,svamāyāmiva gambhīrāṃ dhīro giriguhāṃ tataḥ / viveśa vipulāyāmāmacintyagatiracyutaḥ,स्वमायामिव गम्भीरां धीरो गिरिगुहां ततः / विवेश विपुलायामामचिन्त्यगतिरच्युतः
+bhmj_19.1020,māndhātustanayastatra mucukundaḥ kṣitīśvaraḥ / devāsuraraṇe kṛtvā śakrasya ripusaṃkṣayam,मान्धातुस्तनयस्तत्र मुचुकुन्दः क्षितीश्वरः / देवासुररणे कृत्वा शक्रस्य रिपुसंक्षयम्
+bhmj_19.1021,śrānto nidrāṃ varātprāpya vidadhe saṃvidaṃ suraiḥ / nidrākṣayaṃ me yaḥ kuryātsa gacchedbhasmasāditi,श्रान्तो निद्रां वरात्प्राप्य विदधे संविदं सुरैः / निद्राक्षयं मे यः कुर्यात्स गच्छेद्भस्मसादिति
+bhmj_19.1022,suciraṃ ratnaparyaṅke śayānasyātha tasya saḥ / rājño guhāyāṃ govindaḥ śīrṣante samupāviśat,सुचिरं रत्नपर्यङ्के शयानस्याथ तस्य सः / राज्ञो गुहायां गोविन्दः शीर्षन्ते समुपाविशत्
+bhmj_19.1023,tataḥ praviśya sāvegaṃ kopaprajvalitaḥ śvasan / suptaṃ dadarśa rājarṣiṃ yavanaḥ parvatākṛtim,ततः प्रविश्य सावेगं कोपप्रज्वलितः श्वसन् / सुप्तं ददर्श राजर्षिं यवनः पर्वताकृतिम्
+bhmj_19.1024,pihitānanamālokya taṃ kālayavanaḥ krudhā / kṛṣmo 'yamiti saṃcintya padā pasparśa bhūmipam,पिहिताननमालोक्य तं कालयवनः क्रुधा / कृष्मो ऽयमिति संचिन्त्य पदा पस्पर्श भूमिपम्
+bhmj_19.1025,sahasā pratibuddho 'tha mucukundanṛpaḥ padā / spṛśantaṃ duḥkaharuṣā cakṣuṣā bhasmasādvyadhāt,सहसा प्रतिबुद्धो ऽथ मुचुकुन्दनृपः पदा / स्पृशन्तं दुःकहरुषा चक्षुषा भस्मसाद्व्यधात्
+bhmj_19.1026,nirdagdhe kālayavane parivṛttānano nṛpaḥ / nidrākaṣāyanayanaḥ puṇḍarīkākṣamaikṣata,निर्दग्धे कालयवने परिवृत्ताननो नृपः / निद्राकषायनयनः पुण्डरीकाक्षमैक्षत
+bhmj_19.1027,sa dṛṣṭvā mandarākāraḥ kṛṣṇamatyalpavigraham / vipulaṃ kālasaṃjñāsīdatītaṃ jagatīpatiḥ,स दृष्ट्वा मन्दराकारः कृष्णमत्यल्पविग्रहम् / विपुलं कालसंज्ञासीदतीतं जगतीपतिः
+bhmj_19.1028,ko bhavāniti pṛṣṭo 'tha mucukundena keśavaḥ / nyavedayatsvavṛttāntamabhivādya kṛtāñjaliḥ,को भवानिति पृष्टो ऽथ मुचुकुन्देन केशवः / न्यवेदयत्स्ववृत्तान्तमभिवाद्य कृताञ्जलिः
+bhmj_19.1029,yugatrayaṃ gataṃ jñātvā nidrāyāḥ pṛthivīpatiḥ / gulphapramāṇā dṛṣṭvā ca prajā hrasvatvamāgatāḥ / na cakāra matiṃ rājye virase vigataspṛhaḥ,युगत्रयं गतं ज्ञात्वा निद्रायाः पृथिवीपतिः / गुल्फप्रमाणा दृष्ट्वा च प्रजा ह्रस्वत्वमागताः / न चकार मतिं राज्ये विरसे विगतस्पृहः
+bhmj_19.1030,samāneṣu vyatīteṣu śūnyāsu premabhūmiṣu / jīrṇe jagati vicchāye sajane kā ratiḥ satām,समानेषु व्यतीतेषु शून्यासु प्रेमभूमिषु / जीर्णे जगति विच्छाये सजने का रतिः सताम्
+bhmj_19.1031,sa gatvā tapase dhīmānkandaraṃ himabhūbhṛtaḥ / āruroha nṛpaḥ svargaṃ svārohaṃ puṇyasaṃpadām,स गत्वा तपसे धीमान्कन्दरं हिमभूभृतः / आरुरोह नृपः स्वर्गं स्वारोहं पुण्यसंपदाम्
+bhmj_19.1032,***** kālayavanavadhaḥ || 33 || ***** kṛṣṇo 'tha dvārakāṃ gatvā vihitāṃ viśvakarmaṇā / hemapratolīprākārāṃ ratnagopuratoraṇām,***** कालयवनवधः ॥ ३३ ॥ ***** कृष्णो ऽथ द्वारकां गत्वा विहितां विश्वकर्मणा / हेमप्रतोलीप्राकारां रत्नगोपुरतोरणाम्
+bhmj_19.1033,sphārasphaṭikaharmyāṃśumālāracitacandrikām / amṛtodgāriṇīṃ kṣīrasāgarādiva nirmitām,स्फारस्फटिकहर्म्यांशुमालारचितचन्द्रिकाम् / अमृतोद्गारिणीं क्षीरसागरादिव निर्मिताम्
+bhmj_19.1034,maṇibhittiṣu saṃkrāntakāntāvadanamālikām / vijajya bahudhātmānaṃ śaśāṅkeneva sevitām,मणिभित्तिषु संक्रान्तकान्तावदनमालिकाम् / विजज्य बहुधात्मानं शशाङ्केनेव सेविताम्
+bhmj_19.1035,viveśa viṣadoddyotāṃ sānugāṃ satato 'savām / sa sainyadhanamādāya nikhilaṃ yavanārjitam,विवेश विषदोद्द्योतां सानुगां सततो ऽसवाम् / स सैन्यधनमादाय निखिलं यवनार्जितम्
+bhmj_19.1036,tasyāṃ porajanaṃ sarvaṃ śaṅkho nāma nidhīśvaraḥ / kṛṣṇasya śāsanāttūrṇaṃ hemaratnairapūrayat,तस्यां पोरजनं सर्वं शङ्खो नाम निधीश्वरः / कृष्णस्य शासनात्तूर्णं हेमरत्नैरपूरयत्
+bhmj_19.1037,visṛjya pavanaṃ sākṣāttridivaṃ devakīsutaḥ / ānināya sudharmākhyāṃ divyāṃ devasabhāṃ vibhuḥ,विसृज्य पवनं साक्षात्त्रिदिवं देवकीसुतः / आनिनाय सुधर्माख्यां दिव्यां देवसभां विभुः
+bhmj_19.1038,sā purī subhaṭairguptā vṛṣṇisātvatayādavaiḥ / meroriva guhāsiṃhaiḥ śuśubhe kāntinirbharā,सा पुरी सुभटैर्गुप्ता वृष्णिसात्वतयादवैः / मेरोरिव गुहासिंहैः शुशुभे कान्तिनिर्भरा
+bhmj_19.1039,datteva kāle vipule samudreṇa harergirā / anekayojanāyāmā purī sābhūdgarīyasī,दत्तेव काले विपुले समुद्रेण हरेर्गिरा / अनेकयोजनायामा पुरी साभूद्गरीयसी
+bhmj_19.1040,atrāntare bhīṣmakasya dākṣiṇātyasya bhūpateḥ / śuśrāva rukmiṇīṃ kṛṣmaḥ kanyāṃ rūpema viśrutām,अत्रान्तरे भीष्मकस्य दाक्षिणात्यस्य भूपतेः / शुश्राव रुक्मिणीं कृष्मः कन्यां रूपेम वि���्रुताम्
+bhmj_19.1041,sāpi śuśrāva kaṃsāriṃ kṛṣṇaṃ kamalalocanam / abhilāṣarasodāraṃ kimapyāsīnmanastayoḥ,सापि शुश्राव कंसारिं कृष्णं कमललोचनम् / अभिलाषरसोदारं किमप्यासीन्मनस्तयोः
+bhmj_19.1042,bhīṣmakasyātmajo rukmī bhujaśālī raṇotkaṭaḥ / vīro bibharti yaḥ spardhāṃ bhuvi bhārgavabhīṣmayoḥ,भीष्मकस्यात्मजो रुक्मी भुजशाली रणोत्कटः / वीरो बिभर्ति यः स्पर्धां भुवि भार्गवभीष्मयोः
+bhmj_19.1043,anujāṃ rukmiṇīṃ dṛptaḥ sa kṛṣmenārthitāṃ sadā / na dadau kaṃsadāso 'yamiti dveṣādudāharan,अनुजां रुक्मिणीं दृप्तः स कृष्मेनार्थितां सदा / न ददौ कंसदासो ऽयमिति द्वेषादुदाहरन्
+bhmj_19.1044,tato jarāsaṃdhagirā śiśupālāya bhūbhuje / tāṃ dātumudyayau putrīṃ bhīṣmakaḥ putrasaṃmate,ततो जरासंधगिरा शिशुपालाय भूभुजे / तां दातुमुद्ययौ पुत्रीं भीष्मकः पुत्रसंमते
+bhmj_19.1045,vasudevasvasuḥ putraḥ śiśupālo 'tha tatpurīm / kṛṣṇādibhirvṛṣṇivīrairvārayātrābhimantritaiḥ,वसुदेवस्वसुः पुत्रः शिशुपालो ऽथ तत्पुरीम् / कृष्णादिभिर्वृष्णिवीरैर्वारयात्राभिमन्त्रितैः
+bhmj_19.1046,dantavakrajarāsaṃdhamukhyaiśca saha rājabhiḥ / sa vivāhotsave prāyādbhīṣmakenābhipūjitaḥ,दन्तवक्रजरासंधमुख्यैश्च सह राजभिः / स विवाहोत्सवे प्रायाद्भीष्मकेनाभिपूजितः
+bhmj_19.1047,indrāṇīpūjanavyagrāṃ tatra locanacandrikām / dadarśa rukmiṇīṃ kṛṣṇaḥ kṛṣṇaśārāyatekṣaṇām,इन्द्राणीपूजनव्यग्रां तत्र लोचनचन्द्रिकाम् / ददर्श रुक्मिणीं कृष्णः कृष्णशारायतेक्षणाम्
+bhmj_19.1048,sumukhīṃ kāntilalitāmātāmrādharapallavām / lakṣmīmiva sahotpannāṃ candrāmṛtasuradrumaiḥ,सुमुखीं कान्तिललितामाताम्राधरपल्लवाम् / लक्ष्मीमिव सहोत्पन्नां चन्द्रामृतसुरद्रुमैः
+bhmj_19.1049,tīṃ vīkṣya padmavadanāṃ madanodyānamādhavīm / mādhavo madhusaṃsikta iva kṣaṇamacintayat,तीं वीक्ष्य पद्मवदनां मदनोद्यानमाधवीम् / माधवो मधुसंसिक्त इव क्षणमचिन्तयत्
+bhmj_19.1050,iyaṃ śubhrāṃśukotphullaphenā kāntitaraṅgiṇī / harahuṃkāradagdhasya jīvatī puṣpadhanvanaḥ,इयं शुभ्रांशुकोत्फुल्लफेना कान्तितरङ्गिणी / हरहुंकारदग्धस्य जीवती पुष्पधन्वनः
+bhmj_19.1051,lajjaiva jalajaspardhā prabheyaṃ śaśinaḥ kutaḥ / upamānaṃ sukhasyāsyāḥ svamukhaṃ darpaṇe yadi,लज्जैव जलजस्पर्धा प्रभेयं शशिनः कुतः / उपमानं सुखस्यास्याः स्वमुखं दर्पणे यदि
+bhmj_19.1052,cintayanniti vaikuṇṭhaḥ sotkaṇṭhaṃ manmathākulaḥ / jahāra saṃmate bhrātuḥ sahasā bhīṣmakātmajām,चिन्तयन्निति वैकुण्ठः सोत्कण्ठं मन्मथाकुलः / जहार संमते भ्रातुः सहसा भीष्मकात्मजाम्
+bhmj_19.1053,rathena rathinā tena hṛtāyāṃ vātaraṃhasā / udabūtsubhaṭakṣobhagambhīro bhūbhujāṃ ravaḥ,रथेन रथिना तेन हृतायां वातरंहसा / उदबूत्सुभटक्षोभगम्भीरो भूभुजां रवः
+bhmj_19.1054,iyaṃ kṛṣṇena kṛṣṇena kanyā kanyā hṛtā hṛtā / iti vyāharatāmeva rājñāṃ moha ivābhavat,इयं कृष्णेन कृष्णेन कन्या कन्या हृता हृता / इति व्याहरतामेव राज्ञां मोह इवाभवत्
+bhmj_19.1055,vṛṣṇīnāṃ rāmamukhyānāṃ bhāraṃ vinyasya duḥsaham / tārkṣyaketau drutaṃ yāte ghoraṃ yuddhamavartata,वृष्णीनां राममुख्यानां भारं विन्यस्य दुःसहम् / तार्क्ष्यकेतौ द्रुतं याते घोरं युद्धमवर्तत
+bhmj_19.1056,rāmasātyakihārdikyagadākrūravidūrathaiḥ / vakradevasunakṣatrasāraṇādyaiśca yādavaiḥ,रामसात्यकिहार्दिक्यगदाक्रूरविदूरथैः / वक्रदेवसुनक्षत्रसारणाद्यैश्च यादवैः
+bhmj_19.1057,śiśupālajarāsaṃdhamukhyānāṃ bhūbhujāṃ raṇe / akālarajanīvābhūtkṣaṇaṃ nirvivaraiḥ śaraiḥ,शिशुपालजरासंधमुख्यानां भूभुजां रणे / अकालरजनीवाभूत्क्षणं निर्विवरैः शरैः
+bhmj_19.1058,balinā baladevena vadhyamāneṣu vairiṣu / śiśupālena cānyeṣu saṃkṣayaḥ sainyayorabhūt,बलिना बलदेवेन वध्यमानेषु वैरिषु / शिशुपालेन चान्येषु संक्षयः सैन्ययोरभूत्
+bhmj_19.1059,atrāntare puro rājñāṃ skmī krodhāgninā jvalan / pituścovāca saṃnaddhaḥ śvasannāga ivāhataḥ,अत्रान्तरे पुरो राज्ञां स्क्मी क्रोधाग्निना ज्वलन् / पितुश्चोवाच संनद्धः श्वसन्नाग इवाहतः
+bhmj_19.1060,nāhatvā malinācāraṃ kṛṣṇaṃ durnayakāriṇam / svapuraṃ samupeṣyāmi vīravrataparicyutaḥ,नाहत्वा मलिनाचारं कृष्णं दुर्नयकारिणम् / स्वपुरं समुपेष्यामि वीरव्रतपरिच्युतः
+bhmj_19.1061,ityuktvā rathamāruhya vīrairanugato nṛpaiḥ / javoddhūtapatākāgraḥ sa yayau nādayandiśaḥ,इत्युक्त्वा रथमारुह्य वीरैरनुगतो नृपैः / जवोद्धूतपताकाग्रः स ययौ नादयन्दिशः
+bhmj_19.1062,dūrādāyāntamālokya rathastho rukmiṇīsakhaḥ / tasthau hariḥ parāvṛtya karṇāntākṛṣṭakārmukaḥ,दूरादायान्तमालोक्य रथस्थो रुक्मिणीसखः / तस्थौ हरिः परावृत्य कर्णान्ताकृष्टकार्मुकः
+bhmj_19.1063,tataḥ śreṇīkṛtaiḥ kṣipraṃ ghanaiḥ kṛṣṇaśilīmukhaiḥ / ācchādyamānā vibabhurbhūpālakamalākarāḥ,ततः श्रेणीकृतैः क्षिप्रं घनैः कृष्णशिलीमुखैः / आच्छाद्यमाना विबभुर्भूपालकमलाकराः
+bhmj_19.1064,śaurirāpūryamāṇo 'tha rukmicāpacyutaiḥ śaraiḥ / hemapuṅkhairabhūdvyāptaḥ sūryāṃśubhirivācalaḥ,शौरिरापूर्यमाणो ऽथ रुक्मिचापच्युतैः शरैः / हेमपुङ्खैरभूद्व्याप्तः सूर्यांशुभिरिवाचलः
+bhmj_19.1065,akṣayāṃ kṣitipaiḥ kṣiptāṃ dīptaśastraparasparām / bhindānaḥ sāyakaistūrṇaṃ babhau nṛtyannivācyutaḥ,अक्षयां क्षितिपैः क्षिप्तां दीप्तशस्त्रपरस्पराम् / भिन्दानः सायकैस्तूर्णं बभौ नृत्यन्निवाच्युतः
+bhmj_19.1066,tataḥ kṛṣṇaśaraiḥ kṣipraṃ chinnacchatrarathadhvajāḥ / babhūvuḥ kṛttakodaṇḍāste khaṇḍitamanorathāḥ,ततः कृष्णशरैः क्षिप्रं छिन्नच्छत्ररथध्वजाः / बभूवुः कृत्तकोदण्डास्ते खण्डितमनोरथाः
+bhmj_19.1067,divyāstravarṣiṇaḥ śauriśchitvā sarvāyudhānyatha / rukmiṇastīvranārācairvivyādha hṛdayaṃ tribhiḥ,दिव्यास्त्रवर्षिणः शौरिश्छित्वा सर्वायुधान्यथ / रुक्मिणस्तीव्रनाराचैर्विव्याध हृदयं त्रिभिः
+bhmj_19.1068,mūrcchite patite tasminvidrute rājamaṇḍale / rarakṣa śaurirdayayā rukmiṇaṃ rukmiṇīgirā,मूर्च्छिते पतिते तस्मिन्विद्रुते राजमण्डले / ररक्ष शौरिर्दयया रुक्मिणं रुक्मिणीगिरा
+bhmj_19.1069,yāte dvāravatīṃ kṛṣṇe vinivṛtteṣu vṛṣṇiṣu / kuṇḍinākhyaṃ puraṃ rukmī praviveśa na lajjayā,याते द्वारवतीं कृष्णे विनिवृत्तेषु वृष्णिषु / कुण्डिनाख्यं पुरं रुक्मी प्रविवेश न लज्जया
+bhmj_19.1070,pratijñayā parityaktapuraḥ sa vidadhe param / puraṃ bhojakaṭaṃ nāma mānabhaṅgaṃ vicintayan,प्रतिज्ञया परित्यक्तपुरः स विदधे परम् / पुरं भोजकटं नाम मानभङ्गं विचिन्तयन्
+bhmj_19.1071,***** rukmiṇīharaṇam || 34 || ***** jayaśriyamivādāya śriyaṃ mūrtyantarāgatam / bheje vivāhavidhinā rukmiṇīṃ rukmiṇīpriyaḥ,***** रुक्मिणीहरणम् ॥ ३४ ॥ ***** जयश्रियमिवादाय श्रियं मूर्त्यन्तरागतम् / भेजे विवाहविधिना रुक्मिणीं रुक्मिणीप्रियः
+bhmj_19.1072,sa tayā puṇḍarīkākṣaḥ phullondīvacatakṣuṣā / vijahāra sudhāsāraparipūritamānasaḥ,स तया पुण्डरीकाक्षः फुल्लोन्दीवचतक्षुषा / विजहार सुधासारपरिपूरितमानसः
+bhmj_19.1073,tasyamajījanatputrāndaśa tridaśasaṃnibhān / pradyumnacārudoṣṇādyānkanyāṃ cārumatīṃ tathā,तस्यमजीजनत्पुत्रान्दश त्रिदशसंनिभान् / प्रद्युम्नचारुदोष्णाद्यान्कन्यां चारुमतीं तथा
+bhmj_19.1074,tataḥ prāpa priyāḥ premapraṇayodyānavallarīḥ / anyā jagatpatiḥ patnīrmūrtā iva diśo daśa,ततः प्राप प्रियाः प्रेमप्रणयोद्यानवल्लरीः / अन्या जगत्पतिः पत्नीर्मूर्ता इव दिशो दश
+bhmj_19.1075,kālindī satyabhāmā ca satyā jāmbavatī tathā / mitravindā suśīlā ca lakṣmaṇā jālavāsinī,कालिन्दी सत्यभामा च सत्या जाम्बवती तथा / मित्रविन्दा सुशीला च लक्ष्मणा जालवासिनी
+bhmj_19.1076,sudantā rohiṇī ceti tāścandravadanāḥ sadā / śyāmāḥ śyāmā iva prītyā bhejire śeṣaśāyinam,सुदन्ता रोहिणी चेति ताश्चन्द्रवदनाः सदा / श्यामाः श्यामा इव प्रीत्या भेजिरे शेषशायिनम्
+bhmj_19.1077,sa ṣoḍaśasahasrāṇi divyānāṃ hariṇīdṛśām / svairaṃ kandarpalīlāsu viśvarūpaṃ siṣevire,स षोडशसहस्राणि दिव्यानां हरिणीदृशाम् / स्वैरं कन्दर्पलीलासु विश्वरूपं सिषेविरे
+bhmj_19.1078,tāsu viśvasṛjastasya lakṣasaṃkhyo 'bhavadvibhoḥ / putravargaḥ surārātikṣayakṣamaparākramaḥ,तासु विश्वसृजस्तस्य लक्षसंख्यो ऽभवद्विभोः / पुत्रवर्गः सुरारातिक्षयक्षमपराक्रमः
+bhmj_19.1079,nārāyaṇīṃ candrasenāṃ vaidarbhīṃ kṛṣṇanandanaḥ / lebhe svayaṃvare kanyāṃ pradyumnaścārulocanaḥ,नारायणीं चन्द्रसेनां वैदर्भीं कृष्णनन्दनः / लेभे स्वयंवरे कन्यां प्रद्युम्नश्चारुलोचनः
+bhmj_19.1080,tenājani sutastasyāmaniruddhaḥ smaradyutiḥ / rūpaṃ yasyāyatākṣīṇāṃ dṛgvaśīkaraṇāñjanam,तेनाजनि सुतस्तस्यामनिरुद्धः स्मरद्युतिः / रूपं यस्यायताक्षीणां दृग्वशीकरणाञ्जनम्
+bhmj_19.1081,kālena rukmiṇaḥ pautrīmaniruddhaḥ sulocanām / prāptuṃ yayau rukmavatīṃ saha yādavavṛṣṇibhiḥ,कालेन रुक्मिणः पौत्रीमनिरुद्धः सुलोचनाम् / प्राप्तुं ययौ रुक्मवतीं सह यादववृष्णिभिः
+bhmj_19.1082,halāyudhapradhāneṣu teṣu tatra sthiteṣvatha / chadmadyūte matirabhūddākṣiṇātyamahībhujām,हलायुधप्रधानेषु तेषु तत्र स्थितेष्वथ / छद्मद्यूते मतिरभूद्दाक्षिणात्यमहीभुजाम्
+bhmj_19.1083,te saṃmantrya sabhāsīnā ratnāsanajuṣo nṛpāḥ / kitave cakrurāhvānaṃ saṃhatāstālalakṣmaṇaḥ,ते संमन्त्र्य सभासीना रत्नासनजुषो नृपाः / कितवे चक्रुराह्वानं संहतास्ताललक्ष्मणः
+bhmj_19.1084,tasya taiḥ saṃpravṛtte 'tha dyūte kalahadohade / paṇeṣu vartamāneṣu mithaḥ kanakakoṭibhiḥ,तस्य तैः संप्रवृत्ते ऽथ द्यूते कलहदोहदे / पणेषु वर्तमानेषु मिथः कनककोटिभिः
+bhmj_19.1085,kṣadrairnikṛtyānirvyājo rāma eva jito 'sakṛt / tamuvācājito rukmī vihasyākṣānpratolayan,क्षद्रैर्निकृत्यानिर्व्याजो राम एव जितो ऽसकृत् / तमुवाचाजितो रुक्मी विहस्याक्षान्प्रतोलयन्
+bhmj_19.1086,avidyo durbalaścāyamaho bahudhano jitaḥ / tacchrutvā manyusaṃtaptaḥ śvasankṛṣṇāgrajo 'vadat,अविद्यो दुर्बलश्चायमहो बहुधनो जितः / तच्छ्रुत्वा मन्युसंतप्तः श्वसन्कृष्णाग्रजो ऽवदत्
+bhmj_19.1087,daśakoṭisahasrāṇi hiraṇyasya paṇo mama / ityukto halinā rukmī na kiṃcitpratyuvāca tam,दशकोटिसहस्राणि हिरण्यस्य पणो मम / इत्युक्तो हलिना रुक्मी न किंचित्प्रत्युवाच तम्
+bhmj_19.1088,nipātiteṣvathākṣeṣu jitaḥ kṛṣṇāgrajena saḥ / maunakṛnna jito 'smīti jagāda vyājamāśritaḥ,निपातितेष्वथाक्षेषु जितः कृष्णाग्रजेन सः / मौनकृन्न जितो ऽस्मीति जगाद व्याजमाश्रितः
+bhmj_19.1089,tenāsya jihvavacasā kupite musalāyudhe / uccacāra sphuṭā vāṇī gaganādaśarīriṇī,तेनास्य जिह्ववचसा कुपिते मुसलायुधे / उच्चचार स्फुटा वाणी गगनादशरीरिणी
+bhmj_19.1090,rāmeṇa vijito rukmī kṛtvābhyupagamo dhiyā / pramāṇaṃ hi manovṛttiḥ sarvakāryeṣu dehinām,रामेण विजितो रुक्मी कृत्वाभ्युपगमो धिया / प्रमाणं हि मनोवृत्तिः सर्वकार्येषु देहिनाम्
+bhmj_19.1091,tacchrutvā na jito 'smīti vādinaṃ punareva tam / aṣṭāpadena sāvegamavadhīnmusalāyudhaḥ,तच्छ्रुत्वा न जितो ऽस्मीति वादिनं पुनरेव तम् / अष्टापदेन सावेगमवधीन्मुसलायुधः
+bhmj_19.1092,dantānkaliṅgarājasya nipātya samado balaḥ / utpāṭya kalabhastambhamādravatkrathakaiśikān,दन्तान्कलिङ्गराजस्य निपात्य समदो बलः / उत्पाट्य कलभस्तम्भमाद्रवत्क्रथकैशिकान्
+bhmj_19.1093,kālānaladviṣastasya trāsādyāteṣu rājasu / rukmiṇi kṣmābhṛtāṃ nāthe hate śakraparākrame,कालानलद्विषस्तस्य त्रासाद्यातेषु राजसु / रुक्मिणि क्ष्माभृतां नाथे हते शक्रपराक्रमे
+bhmj_19.1094,yāteṣu vṛṣṇivīreṣu śanaiḥ sānuśayeṣviva / vṛttaṃ nyavedayatsarvamacyutāyācyutāgrajaḥ,यातेषु वृष्णिवीरेषु शनैः सानुशयेष्विव / वृत्तं न्यवेदयत्सर्वमच्युतायाच्युताग्रजः
+bhmj_19.1095,tato vilāpamukharāṃ rukmiṇīṃ madhusūdanaḥ / parisāntvyānatamukhaṃ kiṃcinnoce halāyudham,ततो विलापमुखरां रुक्मिणीं मधुसूदनः / परिसान्त्व्यानतमुखं किंचिन्नोचे हलायुधम्
+bhmj_19.1096,***** rukmivadhaḥ || 35 || ***** evaṃ bhārgavatulyo 'sāvavadhyastridaśairapi / hataḥ śeṣāvatāreṇa sa rukmī tālaketunā,***** रुक्मिवधः ॥ ३५ ॥ ***** एवं भार्गवतुल्यो ऽसाववध्यस्त्रिदशैरपि / हतः शेषावतारेण स रुक्मी तालकेतुना
+bhmj_19.1097,sāmbo nāma kadācittu jāmbavatyāṃ hareḥ sutaḥ / duryodhanasutāṃ hartuṃ prayayau hastināpuram,साम्बो नाम कदाचित्तु जाम्बवत्यां हरेः सुतः / दुर्योधनसुतां हर्तुं प्रययौ हस्तिनापुरम्
+bhmj_19.1098,kanyāharaṇakopena tasminrājasvayaṃvare / saṃruddho dhārtarāṣṭreṇa māninā mādhavātmajaḥ,कन्याहरणकोपेन तस्मिन्राजस्वयंवरे / संरुद्धो धार्���राष्ट्रेण मानिना माधवात्मजः
+bhmj_19.1099,kruddho 'tha tadvimokṣāya svayametya halāyudha / puraṃ kauravarājasya tarasā bhaṅktumudyataḥ,क्रुद्धो ऽथ तद्विमोक्षाय स्वयमेत्य हलायुध / पुरं कौरवराजस्य तरसा भङ्क्तुमुद्यतः
+bhmj_19.1100,prākāravapre vidadhe halaṃ gaṅgātaṭonmukham / cacāla yena nikhila sahasāṃ hastināpuram,प्राकारवप्रे विदधे हलं गङ्गातटोन्मुखम् / चचाल येन निखिल सहसां हस्तिनापुरम्
+bhmj_19.1101,puraṃ sagopurāṭṭālaṃ halākarṣaṇaghūrṇitam / gaṅgāyāmudyataṃ kṣeptuṃ jñātvā kruddhaṃ halāyudham,पुरं सगोपुराट्टालं हलाकर्षणघूर्णितम् / गङ्गायामुद्यतं क्षेप्तुं ज्ञात्वा क्रुद्धं हलायुधम्
+bhmj_19.1102,duryodhanaḥ svaṃya gatvā praṇipatya prasādya ca / sāmbaṃ muktvā gadāyuddhe prayayau tasya śiṣyatām,दुर्योधनः स्वंय गत्वा प्रणिपत्य प्रसाद्य च / साम्बं मुक्त्वा गदायुद्धे प्रययौ तस्य शिष्यताम्
+bhmj_19.1103,ityevaṃ baladevasya balamatyadbhutaṃ vibhoḥ / yena nāgāyutaprāṇo bhīmo dorbhyāṃ parājitaḥ,इत्येवं बलदेवस्य बलमत्यद्भुतं विभोः / येन नागायुतप्राणो भीमो दोर्भ्यां पराजितः
+bhmj_19.1104,***** baladevamāhātmyam || 36 || ***** atrāntare bhuvaḥ sūnurnarako nāma dānavaḥ / jahāra sarvaratnāni striyaśca tridivaukasām,***** बलदेवमाहात्म्यम् ॥ ३६ ॥ ***** अत्रान्तरे भुवः सूनुर्नरको नाम दानवः / जहार सर्वरत्नानि स्त्रियश्च त्रिदिवौकसाम्
+bhmj_19.1105,aditeḥ kuṇḍalāhārī bhayadīkṣāṃ cakāra yaḥ / yudhi sehe na taṃ kaścitpravṛddhaṃ lokakaṇṭakam,अदितेः कुण्डलाहारी भयदीक्षां चकार यः / युधि सेहे न तं कश्चित्प्रवृद्धं लोककण्टकम्
+bhmj_19.1106,tataḥ kadācidvaiḍūryastambhabhūriprabhāṃ sabhām / āsīne vṛṣmibhiḥ sārdhaṃ kṛṣṇe ratnāsanojjvalām,ततः कदाचिद्वैडूर्यस्तम्भभूरिप्रभां सभाम् / आसीने वृष्मिभिः सार्धं कृष्णे रत्नासनोज्ज्वलाम्
+bhmj_19.1107,adṛśyata sphurattejaḥpuñjaiḥ piñjaritaṃ nabhaḥ / ravivājikhurakṣuṇṇameruhemarajaḥprabhaiḥ,अदृश्यत स्फुरत्तेजःपुञ्जैः पिञ्जरितं नभः / रविवाजिखुरक्षुण्णमेरुहेमरजःप्रभैः
+bhmj_19.1108,tanmadhye śanakaiḥ śrīmānsurendraḥ sphuṭamābabhau / airāvaṇakarāśīrṇavyomagaṅgāmbunirjharaḥ,तन्मध्ये शनकैः श्रीमान्सुरेन्द्रः स्फुटमाबभौ / ऐरावणकराशीर्णव्योमगङ्गाम्बुनिर्झरः
+bhmj_19.1109,so 'vatīrya divaścandradhavalacchattracāmaraḥ / bhūṣaṇāṃśuvanairvyāptaḥ śakracāpacayairiva,सो ऽवतीर्य दिवश्चन्द्रधवलच्छत्त्रचामरः / भूषणांशुवनैर्व्याप्तः शक्रचापचयैरिव
+bhmj_19.1110,sahasābhyutthitairharṣavismayādaraśālibhiḥ / pūjito vṛṣmibhiḥ kṛṣṇabaladevāhvakādibhiḥ,सहसाभ्युत्थितैर्हर्षविस्मयादरशालिभिः / पूजितो वृष्मिभिः कृष्णबलदेवाह्वकादिभिः
+bhmj_19.1111,avatīrya gajātūrṇamalaṃkṛtamahāsanaḥ / prītyā vilokayanviṣṇuṃ sahasrākṣaḥ samabhyadhāt,अवतीर्य गजातूर्णमलंकृतमहासनः / प्रीत्या विलोकयन्विष्णुं सहस्राक्षः समभ्यधात्
+bhmj_19.1112,aho sucaritaślāghnā dhanyā mādhavavṛṣṇayaḥ / udite dṛśyasai yaistvaṃ raviḥ padmākarairiva,अहो सुचरितश्लाघ्ना धन्या माधववृष्णयः / उदिते दृश्यसै यैस्त्वं रविः पद्माकरै��िव
+bhmj_19.1113,kartāraṃ lokakāryāṇāṃ hartāraṃ suravidviṣām / trailokyopaplavacchittyai tvāmahaṃ samupāgataḥ,कर्तारं लोककार्याणां हर्तारं सुरविद्विषाम् / त्रैलोक्योपप्लवच्छित्त्यै त्वामहं समुपागतः
+bhmj_19.1114,jaganti jagatāṃ nātha narako nāma bhūmijaḥ / bādhate kāmagaṃ yasya puraṃ prāgjyotiṣaṃ divi,जगन्ति जगतां नाथ नरको नाम भूमिजः / बाधते कामगं यस्य पुरं प्राग्ज्योतिषं दिवि
+bhmj_19.1115,devyā divaukasāṃ māturaditerdivyakuṇḍale / jahāra tarasā dīpte sa mahādityatejasā,देव्या दिवौकसां मातुरदितेर्दिव्यकुण्डले / जहार तरसा दीप्ते स महादित्यतेजसा
+bhmj_19.1116,daityā surahayagrīvanisundākhyāstadāśrayāḥ / kṣapayantyakṣayā bhāṃsi mahāṃsi ca yaśāṃsi naḥ,दैत्या सुरहयग्रीवनिसुन्दाख्यास्तदाश्रयाः / क्षपयन्त्यक्षया भांसि महांसि च यशांसि नः
+bhmj_19.1117,tasyāndhatamasasyeva nidhane dharaṇībhuvaḥ / kṣamastvameva proccaṇḍacakrasūryodayācalaḥ,तस्यान्धतमसस्येव निधने धरणीभुवः / क्षमस्त्वमेव प्रोच्चण्डचक्रसूर्योदयाचलः
+bhmj_19.1118,manoratha ivāsmākamayaṃ tvāṃ patageśvaraḥ / prāpayiṣyati yatrāsau daityaḥ svapurasaṃśrayaḥ,मनोरथ इवास्माकमयं त्वां पतगेश्वरः / प्रापयिष्यति यत्रासौ दैत्यः स्वपुरसंश्रयः
+bhmj_19.1119,ityuktvā virate śakre tathetyukte murāriṇā / vidyutpuñja ivākāśe garuḍaḥ pratyapadyata,इत्युक्त्वा विरते शक्रे तथेत्युक्ते मुरारिणा / विद्युत्पुञ्ज इवाकाशे गरुडः प्रत्यपद्यत
+bhmj_19.1120,cakrāyudhaḥ samāruhya satyabhāmāsakhaḥ kṣaṇāt / airāvaṇaṃ surendraśca vyomamārgeṇa jagmatuḥ,चक्रायुधः समारुह्य सत्यभामासखः क्षणात् / ऐरावणं सुरेन्द्रश्च व्योममार्गेण जग्मतुः
+bhmj_19.1121,nākaṃ nākapatau yāte hariḥ prāgjyotiṣaṃ puram / vrajanpāśasahasrāṇi ṣaṭ chittvāsuramandire,नाकं नाकपतौ याते हरिः प्राग्ज्योतिषं पुरम् / व्रजन्पाशसहस्राणि षट् छित्त्वासुरमन्दिरे
+bhmj_19.1122,sabhṛtyāmātyatanayaṃ muraṃ hatvā sabāndhavam / nisundaṃ ca śilāsaṃghānvidāryāśanisaṃhātān,सभृत्यामात्यतनयं मुरं हत्वा सबान्धवम् / निसुन्दं च शिलासंघान्विदार्याशनिसंहातान्
+bhmj_19.1123,hayagrīvaṃ ca yo varṣasahasraṃ yuyudhe suraiḥ / virūpākṣaṃ ca pāpmānamalakāyāṃ sahānugam,हयग्रीवं च यो वर्षसहस्रं युयुधे सुरैः / विरूपाक्षं च पाप्मानमलकायां सहानुगम्
+bhmj_19.1124,madhye lohitagaṅgasya tāraṃ pañcakaraṃ tathā / hatvā prāgjyotiṣapuraṃ samāsādya manojavam / aṣṭau lakṣāṇi daityānāṃ niṃjaghāna ghanaujasām,मध्ये लोहितगङ्गस्य तारं पञ्चकरं तथा / हत्वा प्राग्ज्योतिषपुरं समासाद्य मनोजवम् / अष्टौ लक्षाणि दैत्यानां निंजघान घनौजसाम्
+bhmj_19.1125,tato yuddhamabhūddhoraṃ narakena(ṇa) madhuccidaḥ / bhayadaṃ sarvabhūtānāṃ bhuvanākampanaṃ mahat,ततो युद्धमभूद्धोरं नरकेन(ण) मधुच्चिदः / भयदं सर्वभूतानां भुवनाकम्पनं महत्
+bhmj_19.1126,atha krakacadhāreṇa vajranābhena bhāsvatā / cakre cakreṇa narakaṃ dvidhā cakrāyudhaḥ krudhā,अथ क्रकचधारेण वज्रनाभेन भास्वता / चक्रे चक्रेण नरकं द्विधा चक्रायुधः क्रुधा
+bhmj_19.1127,visphārabhūdharākāre patite bhuvi bhūmije / cakradhārānalapluṣṭe tasminsapuramandire,विस्फारभूधराकारे पतिते भुवि भूमिजे / चक्रधारानलप्लुष्टे तस्मिन्सपुरमन्दिरे
+bhmj_19.1128,putraśokākulā devī chatraṃ ca pradadau mahī / tatprajāparirakṣāyai kuṇḍale kaiṭabhadviṣaḥ,पुत्रशोकाकुला देवी छत्रं च प्रददौ मही / तत्प्रजापरिरक्षायै कुण्डले कैटभद्विषः
+bhmj_19.1129,***** narakavadhaḥ || 37 || ***** tasyātha luṇṭhitāśeṣasurendradhanadaśriyaḥ / ratnasaṃcayamāhṛtya tatpurānniryayau hariḥ,***** नरकवधः ॥ ३७ ॥ ***** तस्याथ लुण्ठिताशेषसुरेन्द्रधनदश्रियः / रत्नसंचयमाहृत्य तत्पुरान्निर्ययौ हरिः
+bhmj_19.1130,narakeṇa mahacchattraṃ hṛtaṃ yatpāthasāṃ pateḥ / dhārāśatasahasrāṅkaṃ dāśārhastajjahāra ca,नरकेण महच्छत्त्रं हृतं यत्पाथसां पतेः / धाराशतसहस्राङ्कं दाशार्हस्तज्जहार च
+bhmj_19.1131,niruddhāstena gandharvasurakinnarakanyakāḥ / ratnaśaile vinihitā dadarśa madhusūdanaḥ,निरुद्धास्तेन गन्धर्वसुरकिन्नरकन्यकाः / रत्नशैले विनिहिता ददर्श मधुसूदनः
+bhmj_19.1132,govindadadarśanānandasudhāsyandataraṅgitāḥ / maṇiparvatamutpādya tārkṣyaketurnināya tāḥ,गोविन्दददर्शनानन्दसुधास्यन्दतरङ्गिताः / मणिपर्वतमुत्पाद्य तार्क्ष्यकेतुर्निनाय ताः
+bhmj_19.1133,sa dṛṣṭvā divi deveśaṃ pūjitastena sādaram / śacyā saṃmānitāṃ satyabhāmāmālokayanmudā,स दृष्ट्वा दिवि देवेशं पूजितस्तेन सादरम् / शच्या संमानितां सत्यभामामालोकयन्मुदा
+bhmj_19.1134,devīṃ ca devajananīmaditiṃ dānavāntakaḥ / praṇamya saha śakreṇa datvāsyai divyakuṇḍale,देवीं च देवजननीमदितिं दानवान्तकः / प्रणम्य सह शक्रेण दत्वास्यै दिव्यकुण्डले
+bhmj_19.1135,dadarśa nandanottaṃsaṃ sarvakāmapradaṃ sadā / pārijātaṃ sudhājātamabhijātamiveśvaram,ददर्श नन्दनोत्तंसं सर्वकामप्रदं सदा / पारिजातं सुधाजातमभिजातमिवेश्वरम्
+bhmj_19.1136,taṃ dṛṣṭvā nayanānandabāndhavaṃ mādhavaḥ svayam / samutpādya jahārāśu taccāmanyata bṛtrahā,तं दृष्ट्वा नयनानन्दबान्धवं माधवः स्वयम् / समुत्पाद्य जहाराशु तच्चामन्यत बृत्रहा
+bhmj_19.1137,satyabhāmāsakhaḥ pārijātayukto vrajandivi / suparṇavāhanaḥ so 'bhūnmūrto rasa ivādbhutaḥ,सत्यभामासखः पारिजातयुक्तो व्रजन्दिवि / सुपर्णवाहनः सो ऽभून्मूर्तो रस इवाद्भुतः
+bhmj_19.1138,vidyādharavadhūvṛndairvismayānandanirbharaiḥ / muhuḥ sa kautukotkaṇṭhaiḥ pīyamāna ivekṣaṇaiḥ,विद्याधरवधूवृन्दैर्विस्मयानन्दनिर्भरैः / मुहुः स कौतुकोत्कण्ठैः पीयमान इवेक्षणैः
+bhmj_19.1139,dvārakāṃ sa samāsādya visṛjya vihageśvaram / bhūyo vicitrasaṃskārairbhūṣitāṃ śakraśāsanāt,द्वारकां स समासाद्य विसृज्य विहगेश्वरम् / भूयो विचित्रसंस्कारैर्भूषितां शक्रशासनात्
+bhmj_19.1140,ratnāntaḥpurasaṃbādhāmadbhutāṃ viśvakarmaṇā / lolahemalatājālairmaṇikāñcanaśekharaiḥ / bhūdharairabhito guptāṃ nirjharodārakandaraiḥ,रत्नान्तःपुरसंबाधामद्भुतां विश्वकर्मणा / लोलहेमलताजालैर्मणिकाञ्चनशेखरैः / भूधरैरभितो गुप्तां निर्झरोदारकन्दरैः
+bhmj_19.1141,bhūdharairabhito purīṃ vīraḥ pūjito vṛṣmiyādavaiḥ / svasāraṃ madhyagāṃ bhrātrornutvā devīṃ balādhikām,भूधरैरभितो पुरीं वीरः पूजितो वृष्मियादवैः / स्वसारं मध्यग���ं भ्रात्रोर्नुत्वा देवीं बलाधिकाम्
+bhmj_19.1142,caritairvijayodārairnāradena stutaḥ svayam / hariṇīhārinetrābhirvijahāra hariściram,चरितैर्विजयोदारैर्नारदेन स्तुतः स्वयम् / हरिणीहारिनेत्राभिर्विजहार हरिश्चिरम्
+bhmj_19.1143,***** pārijātaharaṇam || 38 || ***** pradyumno yastu rukmiṇyāmajāyata hareḥ sutaḥ / daityena śambarākhyena hṛto yaḥ sūtikālayāt,***** पारिजातहरणम् ॥ ३८ ॥ ***** प्रद्युम्नो यस्तु रुक्मिण्यामजायत हरेः सुतः / दैत्येन शम्बराख्येन हृतो यः सूतिकालयात्
+bhmj_19.1144,yaścokṣumati daityasya pravṛddho nagare śiśuḥ / prītyāḥ śanaiḥ kṛtastena sarvamāyāstrāpāragaḥ,यश्चोक्षुमति दैत्यस्य प्रवृद्धो नगरे शिशुः / प्रीत्याः शनैः कृतस्तेन सर्वमायास्त्रापारगः
+bhmj_19.1145,nijaṃ haraṇavṛttāntaṃ jñātvā tadvallabhāgirā / samaṃ samastamāyājñaṃ hatvāṣṭambhāṃ mahāraṇe,निजं हरणवृत्तान्तं ज्ञात्वा तद्वल्लभागिरा / समं समस्तमायाज्ञं हत्वाष्टम्भां महारणे
+bhmj_19.1146,taṃ kālaśambaraṃ ghoraṃ sābhilāṣāṃ ca tadvadhūm / vihitaprārthanāṃ kāntaḥ kāntāṃ māyāvatīṃ javāt,तं कालशम्बरं घोरं साभिलाषां च तद्वधूम् / विहितप्रार्थनां कान्तः कान्तां मायावतीं जवात्
+bhmj_19.1147,hṛtvā gaganamārgeṇa dvārakāmabhipatya yaḥ / vavande nirbharānandaṃ janakaṃ rukmiṇīsakham,हृत्वा गगनमार्गेण द्वारकामभिपत्य यः / ववन्दे निर्भरानन्दं जनकं रुक्मिणीसखम्
+bhmj_19.1148,smaravatāro yaḥ śrīmānśambarasya vimohanaḥ / sa babhūva paraṃ vīraḥ kārṣṇilokeṣu viśrutaḥ / tattulyāḥ sāmbamukhyāśca vikhyātā mādhavātmajāḥ,स्मरवतारो यः श्रीमान्शम्बरस्य विमोहनः / स बभूव परं वीरः कार्ष्णिलोकेषु विश्रुतः / तत्तुल्याः साम्बमुख्याश्च विख्याता माधवात्मजाः
+bhmj_19.1149,***** śambaravadhaḥ || 39 || ***** tridaśaspṛhaṇīyāṃ tāmāścaryāṃ bhuvi durlabhām / saputrasya harerbhūpā vibhūtiṃ draṣṭumāyayuḥ,***** शम्बरवधः ॥ ३९ ॥ ***** त्रिदशस्पृहणीयां तामाश्चर्यां भुवि दुर्लभाम् / सपुत्रस्य हरेर्भूपा विभूतिं द्रष्टुमाययुः
+bhmj_19.1150,duryodhanapradhānāste nānādeśyā narādhipāḥ / akṣauhiṇībhirvīrāṇāmaṣṭādaśabhirāvṛtāḥ,दुर्योधनप्रधानास्ते नानादेश्या नराधिपाः / अक्षौहिणीभिर्वीराणामष्टादशभिरावृताः
+bhmj_19.1151,giriṃ raivatakaṃ sarve parivārya savismayāḥ / tasthurviviktaramyāsu dvārakopāntabhūmiṣu,गिरिं रैवतकं सर्वे परिवार्य सविस्मयाः / तस्थुर्विविक्तरम्यासु द्वारकोपान्तभूमिषु
+bhmj_19.1152,tato nirgatya bhagavansarvairvṛṣṇigaṇaiḥ saha / yathākramaṃ hariḥ sarvānpūjayaṃstānkṣitīśvarān,ततो निर्गत्य भगवन्सर्वैर्वृष्णिगणैः सह / यथाक्रमं हरिः सर्वान्पूजयंस्तान्क्षितीश्वरान्
+bhmj_19.1153,teṣu siṃhāsanastheṣu bheje ratnāsanaṃ mahat / dhāmnāṃ nidhiriva śrīmānrohaṇācalaśekharam,तेषु सिंहासनस्थेषु भेजे रत्नासनं महत् / धाम्नां निधिरिव श्रीमान्रोहणाचलशेखरम्
+bhmj_19.1154,rājāmbujavanotthā śrīrbandinūpurarāviṇī / govindamāliṅgeva cchattracāmarahāsinī,राजाम्बुजवनोत्था श्रीर्बन्दिनूपुरराविणी / गोविन्दमालिङ्गेव च्छत्त्रचामरहासिनी
+bhmj_19.1155,taṃ bhūpatisabhāsīnaṃ draṣṭumabhyetya nāradaḥ / uvāca deva dhanyastvamāścaryaṃ tridivaukasān,तं भूपतिसभासीनं द्रष्टुमभ्येत्य नारदः / उवाच देव धन्यस्त्वमाश्चर्यं त्रिदिवौकसान्
+bhmj_19.1156,dakṣiṇābhiḥ sahāsmīti pratyukte tena nārade / kimetāditi papraccha bhūpālāḥ kautukākulāḥ,दक्षिणाभिः सहास्मीति प्रत्युक्ते तेन नारदे / किमेतादिति पप्रच्छ भूपालाः कौतुकाकुलाः
+bhmj_19.1157,kathyatāmiti kṛṣṇena sādaraṃ prerito 'vadat / ahaṃ triṣavaṇasnāyī kadāciddyunadītaṭe / avadaṃ kūrmamālokya dhanyo 'smītyadbhutākṛtim,कथ्यतामिति कृष्णेन सादरं प्रेरितो ऽवदत् / अहं त्रिषवणस्नायी कदाचिद्द्युनदीतटे / अवदं कूर्ममालोक्य धन्यो ऽस्मीत्यद्भुताकृतिम्
+bhmj_19.1158,so 'bravīdadbhutā gaṅgā dhanyā vā(yā)smadvidhaiḥ śritā / dhanyāsīti mayā sāpi pṛṣṭā māṃ pratyabhāṣata,सो ऽब्रवीदद्भुता गङ्गा धन्या वा(या)स्मद्विधैः श्रिता / धन्यासीति मया सापि पृष्टा मां प्रत्यभाषत
+bhmj_19.1159,dhanyo 'bdhiradbhutatataraḥ sarvāsāṃ saritā patiḥ / pṛṣṭaḥ so 'pi mayā prāha mattaḥ kṣitiriyaṃ varā,धन्यो ऽब्धिरद्भुतततरः सर्वासां सरिता पतिः / पृष्टः सो ऽपि मया प्राह मत्तः क्षितिरियं वरा
+bhmj_19.1160,sāpyuvācādbhutatarā bhūdharā yairahaṃ dhṛtā / jagaduste 'pi jagatāṃ sraṣṭā padmodbhavo 'dbhutaḥ,साप्युवाचाद्भुततरा भूधरा यैरहं धृता / जगदुस्ते ऽपि जगतां स्रष्टा पद्मोद्भवो ऽद्भुतः
+bhmj_19.1161,pṛṣṭaḥ so 'pyavadadvedāḥ sarvāścaryamahattarāḥ / de 'pyūcuradbhutā yajñā yeṣāmarthe vayaṃ sthitāḥ,पृष्टः सो ऽप्यवदद्वेदाः सर्वाश्चर्यमहत्तराः / दे ऽप्यूचुरद्भुता यज्ञा येषामर्थे वयं स्थिताः
+bhmj_19.1162,te 'pyūcire mayā pṛṣṭā gatirno viṣṇuradbhutaḥ / satyaḥ sanātanaḥ puṇyo yaḥ sarvahutamaśnute,ते ऽप्यूचिरे मया पृष्टा गतिर्नो विष्णुरद्भुतः / सत्यः सनातनः पुण्यो यः सर्वहुतमश्नुते
+bhmj_19.1163,etacchrutvā mayābhyetya kṛṣṇaḥ pṛṣṭo 'tikautukāt / dakṣiṇābhiḥ sahāsmīti vibhurmāmetaduktavān,एतच्छ्रुत्वा मयाभ्येत्य कृष्णः पृष्टो ऽतिकौतुकात् / दक्षिणाभिः सहास्मीति विभुर्मामेतदुक्तवान्
+bhmj_19.1164,ityuktvā nārade yāte vismite rājamaṇḍale / gate saṃprāptasatkāre viveśa svapuraṃ hariḥ,इत्युक्त्वा नारदे याते विस्मिते राजमण्डले / गते संप्राप्तसत्कारे विवेश स्वपुरं हरिः
+bhmj_19.1165,***** āścaryaparva || 40 || ***** kadācidvipūle yajñe dīkṣitaḥ keśavaḥ svayam / trāyasvetyarthito 'bhyetya duḥkhitena dvijanmanā,***** आश्चर्यपर्व ॥ ४० ॥ ***** कदाचिद्विपूले यज्ञे दीक्षितः केशवः स्वयम् / त्रायस्वेत्यर्थितो ऽभ्येत्य दुःखितेन द्विजन्मना
+bhmj_19.1166,brūhi kiṃ te bhayamiti brāhmaṇaḥ śauriṇoditaḥ / uvāca bhāgyahīnasya jātā jātāḥ sutāstrayaḥ,ब्रूहि किं ते भयमिति ब्राह्मणः शौरिणोदितः / उवाच भाग्यहीनस्य जाता जाताः सुतास्त्रयः
+bhmj_19.1167,hṛtāḥ kenāpi bhūtena caturthaṃ parirakṣa me / jāyāyāḥ sūtikālo 'yaṃ mametyukte dvijanmanā / tadrakṣāyai dadau viṣṇurvṛṣṇivīraiḥ sahārjunam,हृताः केनापि भूतेन चतुर्थं परिरक्ष मे / जायायाः सूतिकालो ऽयं ममेत्युक्ते द्विजन्मना / तद्रक्षायै ���दौ विष्णुर्वृष्णिवीरैः सहार्जुनम्
+bhmj_19.1168,gāṇḍīvadhanvā saṃprāpya brāhmaṇāvasathaṃ kṣaṇāt / diśo vṛṣṇibhirāvṛtya tasthau rakṣākṛtakṣaṇaḥ,गाण्डीवधन्वा संप्राप्य ब्राह्मणावसथं क्षणात् / दिशो वृष्णिभिरावृत्य तस्थौ रक्षाकृतक्षणः
+bhmj_19.1169,tator'dharātre sūtāyāṃ bāhmaṇyāṃ durnimittavān / hṛto hṛtaḥ suta iti prādurāsījjanasvanaḥ,ततोर्ऽधरात्रे सूतायां बाह्मण्यां दुर्निमित्तवान् / हृतो हृतः सुत इति प्रादुरासीज्जनस्वनः
+bhmj_19.1170,strīṇāmārtasvanaṃ śrutvā bālasya karumasvanam / pārthasātyakimukhyāste sāyakaiḥ svamapūrayan,स्त्रीणामार्तस्वनं श्रुत्वा बालस्य करुमस्वनम् / पार्थसात्यकिमुख्यास्ते सायकैः स्वमपूरयन्
+bhmj_19.1171,teṣu moghaśrameṣveva dhikkṛteṣu dvijanmanā / lajjiteṣu prayāteṣu śrutvā tadvṛttamacyutaḥ,तेषु मोघश्रमेष्वेव धिक्कृतेषु द्विजन्मना / लज्जितेषु प्रयातेषु श्रुत्वा तद्वृत्तमच्युतः
+bhmj_19.1172,śaibyasugrīvayuktena rathenārjunasārathiḥ / dattavartmā samudreṇa pratasthe garuḍadhvajaḥ,शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनार्जुनसारथिः / दत्तवर्त्मा समुद्रेण प्रतस्थे गरुडध्वजः
+bhmj_19.1173,stabdhatoyaṃ samuttīrya sāgaraṃ sa manojavaḥ / praṇatairmerukailāsamukhyairdattāntaraḥ pathi,स्तब्धतोयं समुत्तीर्य सागरं स मनोजवः / प्रणतैर्मेरुकैलासमुख्यैर्दत्तान्तरः पथि
+bhmj_19.1174,punaścakreṇa timiraṃ samutpāṭya śilāghanam / āsādya vimalaṃ vyoma tejaḥ puruṣavigraham,पुनश्चक्रेण तिमिरं समुत्पाट्य शिलाघनम् / आसाद्य विमलं व्योम तेजः पुरुषविग्रहम्
+bhmj_19.1175,avicchinnaṃ jagadvyāpi dṛṣṭvā tyaktvā ca taṃ ratham / praviśyārkasahasrābhaṃ muhūrtānniryayau hariḥ,अविच्छिन्नं जगद्व्यापि दृष्ट्वा त्यक्त्वा च तं रथम् / प्रविश्यार्कसहस्राभं मुहूर्तान्निर्ययौ हरिः
+bhmj_19.1176,tata eva samādāya dadau putracatuṣṭayam / saharṣavismayāpūrṇahṛdayāya dvijanmane,तत एव समादाय ददौ पुत्रचतुष्टयम् / सहर्षविस्मयापूर्णहृदयाय द्विजन्मने
+bhmj_19.1177,dvārakāmatha saṃprāptaḥ kaiṭabhāriḥ kirīṭinā / pṛṣṭastadadbhūtataraṃ provācāścaryasāgaraḥ,द्वारकामथ संप्राप्तः कैटभारिः किरीटिना / पृष्टस्तदद्भूततरं प्रोवाचाश्चर्यसागरः
+bhmj_19.1178,te śailāstacca timiraṃ tejastaccātibhāskaram / ahameva jagajjanmasthitisaṃhārakāraṇam,ते शैलास्तच्च तिमिरं तेजस्तच्चातिभास्करम् / अहमेव जगज्जन्मस्थितिसंहारकारणम्
+bhmj_19.1179,tejomayena te tena matsamāgamakāṅkṣiṇā / brāhmaṇasya hṛtāḥ putrā vitīrṇāśca mahātmanā,तेजोमयेन ते तेन मत्समागमकाङ्क्षिणा / ब्राह्मणस्य हृताः पुत्रा वितीर्णाश्च महात्मना
+bhmj_19.1180,***** vāsudevamāhātmyam || 41 || ***** atrāntare baḍeḥ(leḥ) sūnurbāṇo nāma mahāsuraḥ / jahāra surasaṃghānāṃ tejāṃsi ca yaśāṃsi ca,***** वासुदेवमाहात्म्यम् ॥ ४१ ॥ ***** अत्रान्तरे बडेः(लेः) सूनुर्बाणो नाम महासुरः / जहार सुरसंघानां तेजांसि च यशांसि च
+bhmj_19.1181,tataḥ prasanno bhagavānbhavo bhaktajanapriyaḥ / āsthāne yasya sa gaṇaḥ sabhyatāṃ satataṃ yayau,ततः प्रसन्नो भगवान्भवो भक्तजनप्रियः / आस्थाने यस्य स गणः सभ्यत��ं सततं ययौ
+bhmj_19.1182,yaḥ sahasrabhujastambhastambhitāmaravikramaḥ / trivikramasyāpyanayatprāptaṃ vāmanatāṃ yaśaḥ,यः सहस्रभुजस्तम्भस्तम्भितामरविक्रमः / त्रिविक्रमस्याप्यनयत्प्राप्तं वामनतां यशः
+bhmj_19.1183,sa vīraḥ samarākāṅkṣī kadācittripurāntakam / papraccha vijitāśeṣaḥ praṇayāvarjitāñjaliḥ,स वीरः समराकाङ्क्षी कदाचित्त्रिपुरान्तकम् / पप्रच्छ विजिताशेषः प्रणयावर्जिताञ्जलिः
+bhmj_19.1184,ciravismṛtasaṃgrāmaḥ prārthaye bhagavanyudhi / amīṣāṃ bhujadaṇḍānāṃ raṇakaṇḍūtikhaṇḍanam,चिरविस्मृतसंग्रामः प्रार्थये भगवन्युधि / अमीषां भुजदण्डानां रणकण्डूतिखण्डनम्
+bhmj_19.1185,taṃ vihasyābravīddevaḥ śūlapāṇirbhujocitaḥ / bhavitā tava saṃgrāmaḥ ketubhaṅgena sūcitaḥ,तं विहस्याब्रवीद्देवः शूलपाणिर्भुजोचितः / भविता तव संग्रामः केतुभङ्गेन सूचितः
+bhmj_19.1186,śrutvaitatsāhasaṃ harṣanirbharo bhūrivikramaḥ / bāṇaḥ svabhavanaṃ gatvā mantriṇe tannyavedayat,श्रुत्वैतत्साहसं हर्षनिर्भरो भूरिविक्रमः / बाणः स्वभवनं गत्वा मन्त्रिणे तन्न्यवेदयत्
+bhmj_19.1187,tamuvācātha kumbhāṇḍo mantrī matimatāṃ varaḥ / aho nu phalaśūnyo 'yaṃ rājanyuddhādarastava,तमुवाचाथ कुम्भाण्डो मन्त्री मतिमतां वरः / अहो नु फलशून्यो ऽयं राजन्युद्धादरस्तव
+bhmj_19.1188,trailokyalakṣmīḥ saṃprāptā jitāḥ sarve divaukasaḥ / kiṃ yuddhena pravṛddhānāmapi lolau jayājayau,त्रैलोक्यलक्ष्मीः संप्राप्ता जिताः सर्वे दिवौकसः / किं युद्धेन प्रवृद्धानामपि लोलौ जयाजयौ
+bhmj_19.1189,iti vādini kumbhāṇḍe bāṇe ca samarotsuke / dhvajaḥ papāta daityaśrīkrīḍāśaila ivocchritaḥ,इति वादिनि कुम्भाण्डे बाणे च समरोत्सुके / ध्वजः पपात दैत्यश्रीक्रीडाशैल इवोच्छ्रितः
+bhmj_19.1190,ketau nipatite tasmindānavakṣayaśaṃsini / ghoreṣu durnimitteṣu prādurbhūteṣu sarvataḥ,केतौ निपतिते तस्मिन्दानवक्षयशंसिनि / घोरेषु दुर्निमित्तेषु प्रादुर्भूतेषु सर्वतः
+bhmj_19.1191,praharṣavivaśe bāṇe pānakrīḍāvilāsini / nayacakṣuṣi kumbhāṇḍe cintāsaṃtāpitāśaye,प्रहर्षविवशे बाणे पानक्रीडाविलासिनि / नयचक्षुषि कुम्भाण्डे चिन्तासंतापिताशये
+bhmj_19.1192,kadācidbāṇanagare sarvartukusume vane / vijahārācalasutāsakhaścandrardhaśekharaḥ,कदाचिद्बाणनगरे सर्वर्तुकुसुमे वने / विजहाराचलसुतासखश्चन्द्रर्धशेखरः
+bhmj_19.1193,gītanṛtyakalālolagandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ / sevyamānasya saṃbhogavibhramaḥ śuśubhe vibhoḥ,गीतनृत्यकलालोलगन्धर्वाप्सरसां गणैः / सेव्यमानस्य संभोगविभ्रमः शुशुभे विभोः
+bhmj_19.1194,hāsāya citralekhākhyā tatra devavilāsinī / nāṭyaṃ cakāra vidhivatsevituṃ pārvatīpatim,हासाय चित्रलेखाख्या तत्र देवविलासिनी / नाट्यं चकार विधिवत्सेवितुं पार्वतीपतिम्
+bhmj_19.1195,narmakrīḍāvinodena parihāsaviḍambanaiḥ / apsarovihitaistaistairjahāsa bhavavallabhā,नर्मक्रीडाविनोदेन परिहासविडम्बनैः / अप्सरोविहितैस्तैस्तैर्जहास भववल्लभा
+bhmj_19.1196,tatroṣā nāma bāṇasya kanyā kuvalayekṣaṇā / dadarśa śivayoḥ krīḍāvilāsamamarotsavam,तत्रोषा नाम बाणस्य कन्या कुवलयेक्षणा / ददर्श शिवयोः क्रीडाविलासममरो��्सवम्
+bhmj_19.1197,tāṃ vīkṣya sādarāṃ devī babhāṣe lalitānanām / uṣe tvamapi kāntena kelisaktā bhaviṣyasi,तां वीक्ष्य सादरां देवी बभाषे ललिताननाम् / उषे त्वमपि कान्तेन केलिसक्ता भविष्यसि
+bhmj_19.1198,vaiśākhe harmyasaktāyā dvādaśyāṃ niśi yena te / bhavitā saṃgamaḥ svapne sa te prāgjātivallabhaḥ,वैशाखे हर्म्यसक्ताया द्वादश्यां निशि येन ते / भविता संगमः स्वप्ने स ते प्राग्जातिवल्लभः
+bhmj_19.1199,ityuktā bāṇatanayā bhavānyā bhaktiśālinī / jagāmāntaḥpuraṃ harṣavyākośanayanotpalā,इत्युक्ता बाणतनया भवान्या भक्तिशालिनी / जगामान्तःपुरं हर्षव्याकोशनयनोत्पला
+bhmj_19.1200,kimetaditi pṛṣṭeva śiñjānamaṇibhūṣaṇaiḥ / tāṃ sotkampakacanyastahastāṃ lajjānatānanām,किमेतदिति पृष्टेव शिञ्जानमणिभूषणैः / तां सोत्कम्पकचन्यस्तहस्तां लज्जानताननाम्
+bhmj_19.1201,papraccha citralekhākhyā kumbhāṇḍaduhitāsakhī / kutaste bhayamutpannaṃ kiṃ lateva prakampase,पप्रच्छ चित्रलेखाख्या कुम्भाण्डदुहितासखी / कुतस्ते भयमुत्पन्नं किं लतेव प्रकम्पसे
+bhmj_19.1202,tanayā hyasi bāṇasya jambhāribhayakāriṇaḥ / ityuṣā sahasā sakhyā pṛṣṭā tāṃ pratyabhāṣata,तनया ह्यसि बाणस्य जम्भारिभयकारिणः / इत्युषा सहसा सख्या पृष्टा तां प्रत्यभाषत
+bhmj_19.1203,mukendau lāñchanacchāyāṃ kurvāṇāmañjanāsrubhiḥ / kathaṃ nu dūṣitā nāma pūjyāsi janamāninī,मुकेन्दौ लाञ्छनच्छायां कुर्वाणामञ्जनास्रुभिः / कथं नु दूषिता नाम पूज्यासि जनमानिनी
+bhmj_19.1204,utsahe jīvitaṃ jātu kalaṅkitakulā satī / iti pralāpamukharāṃ sakhīṃ tāmavadanmudā,उत्सहे जीवितं जातु कलङ्कितकुला सती / इति प्रलापमुखरां सखीं तामवदन्मुदा
+bhmj_19.1205,svapnasaṅgena dūṣyante na mugdhe kulayoṣitaḥ / kiṃ na smarasi yadgauryā sūcitaṃ kelikānane / svapne hṛdayacauraste bhavitā bhīru vallabhaḥ,स्वप्नसङ्गेन दूष्यन्ते न मुग्धे कुलयोषितः / किं न स्मरसि यद्गौर्या सूचितं केलिकानने / स्वप्ने हृदयचौरस्ते भविता भीरु वल्लभः
+bhmj_19.1206,iti saṃsmāritā svairaṃ sahasā citralekhayā / pradadhyau valalbhaṃ harṣānmanasāmṛtadīdhitim,इति संस्मारिता स्वैरं सहसा चित्रलेखया / प्रदध्यौ वलल्भं हर्षान्मनसामृतदीधितिम्
+bhmj_19.1207,abhilāṣarasastasyā navaḥ ko 'pi vyavardhata / sahasā yena jajvāla prabalo manmathānalaḥ,अभिलाषरसस्तस्या नवः को ऽपि व्यवर्धत / सहसा येन जज्वाल प्रबलो मन्मथानलः
+bhmj_19.1208,tāṃ vīkṣya saṃtatocchvāsadhūsarādharapallavām / latāmivātapaklāntāṃ citralekhāvadatsakhīm,तां वीक्ष्य संततोच्छ्वासधूसराधरपल्लवाम् / लतामिवातपक्लान्तां चित्रलेखावदत्सखीम्
+bhmj_19.1209,sakhi ko 'yamanālekhyacitratrakautukavibhramaḥ / svapnadṛṣṭajane rāgaḥ svapuṣpottaṃsaśekharaḥ,सखि को ऽयमनालेख्यचित्रत्रकौतुकविभ्रमः / स्वप्नदृष्टजने रागः स्वपुष्पोत्तंसशेखरः
+bhmj_19.1210,darpaṇapratimālābhastārakācandrayācanam / hevākaḥ svapnadṛṣṭe ca bāle bālamanorathaḥ,दर्पणप्रतिमालाभस्तारकाचन्द्रयाचनम् / हेवाकः स्वप्नदृष्टे च बाले बालमनोरथः
+bhmj_19.1211,na jānīmaḥ sa kaḥ kvāste kathaṃ vā kena labhyate / avaśyameva bhavitā svayaṃ te tatsamāgamaḥ,न जानीमः स कः क्वास्ते कथं वा के�� लभ्यते / अवश्यमेव भविता स्वयं ते तत्समागमः
+bhmj_19.1212,athavā suragandharvakinnaroragarakṣasām / vapūṃṣi bhūmipānāṃ ca trailokyāntaravartinām,अथवा सुरगन्धर्वकिन्नरोरगरक्षसाम् / वपूंषि भूमिपानां च त्रैलोक्यान्तरवर्तिनाम्
+bhmj_19.1213,paṭānte nirviśeṣāṇi likhitvā sakhi māyayā / darśayāmi tava kṣipraṃ tato jānīhi vallabham,पटान्ते निर्विशेषाणि लिखित्वा सखि मायया / दर्शयामि तव क्षिप्रं ततो जानीहि वल्लभम्
+bhmj_19.1214,ityuktvā saptarātreṇa likhitvā sakalānpaṭe / acitrayaccitralekhā sakhyāḥ sarvānukāriṇī,इत्युक्त्वा सप्तरात्रेण लिखित्वा सकलान्पटे / अचित्रयच्चित्रलेखा सख्याः सर्वानुकारिणी
+bhmj_19.1215,citrapaṭṭagatānvīkṣya surabhoginṛmānuṣān / dadarśa vṛṣṇivīrāṇāṃ madhye govindasundaram,चित्रपट्टगतान्वीक्ष्य सुरभोगिनृमानुषान् / ददर्श वृष्णिवीराणां मध्ये गोविन्दसुन्दरम्
+bhmj_19.1216,aniruddhaṃ tamālokya vismayānandanirbharā / uṣā babhāṣe kaumāravratacauro mamaiṣa saḥ,अनिरुद्धं तमालोक्य विस्मयानन्दनिर्भरा / उषा बभाषे कौमारव्रतचौरो ममैष सः
+bhmj_19.1217,sakhi prājyabhujaḥ kāntaḥ ko 'yaṃ kamalalocanaḥ / prasahyāpahṛtaṃ yena dhairyaṃ me manasā saha,सखि प्राज्यभुजः कान्तः को ऽयं कमललोचनः / प्रसह्यापहृतं येन धैर्यं मे मनसा सह
+bhmj_19.1218,citralekhā niśamyaitaduvāca rucirasmitā / ayaṃ sakhi murārāteḥ kṛṣṇasya tanayātmajaḥ,चित्रलेखा निशम्यैतदुवाच रुचिरस्मिता / अयं सखि मुरारातेः कृष्णस्य तनयात्मजः
+bhmj_19.1219,vīro 'niruddhaste devyādiṣṭo hṛdayavallabhaḥ / svapne tvāṃ ratimanveṣṭuṃ nūnaṃ kāmo 'yamāgataḥ,वीरो ऽनिरुद्धस्ते देव्यादिष्टो हृदयवल्लभः / स्वप्ने त्वां रतिमन्वेष्टुं नूनं कामो ऽयमागतः
+bhmj_19.1220,vismitairvikrameṇāsya saṃgrāmeṣu surāsuraiḥ / kharvīkriyante subhaṭāḥ sabāndhavamanorathāḥ,विस्मितैर्विक्रमेणास्य संग्रामेषु सुरासुरैः / खर्वीक्रियन्ते सुभटाः सबान्धवमनोरथाः
+bhmj_19.1221,śrutvaitanmanmathāviṣṭā pratimānyastalocanā / uṣāvadadvinā kāntaṃ nāhaṃ jīvitumutsahe,श्रुत्वैतन्मन्मथाविष्टा प्रतिमान्यस्तलोचना / उषावदद्विना कान्तं नाहं जीवितुमुत्सहे
+bhmj_19.1222,yadi ter'tho mama prāṇairyadi te 'haṃ priyā sakhī / tadanena kuru kṣipraṃ kāntena mama saṃgamam,यदि तेर्ऽथो मम प्राणैर्यदि ते ऽहं प्रिया सखी / तदनेन कुरु क्षिप्रं कान्तेन मम संगमम्
+bhmj_19.1223,iti bruvāṇāmasakṛccitralekhā jagāda tām / pituste śoṇitapuraṃ yathā subhaṭarakṣitam,इति ब्रुवाणामसकृच्चित्रलेखा जगाद ताम् / पितुस्ते शोणितपुरं यथा सुभटरक्षितम्
+bhmj_19.1224,tathaiva dvārakā vīrairvṛṣṇibiḥ paripālitā / āgamyā ca parasyāpi vikaṭāṭṭālamālinī,तथैव द्वारका वीरैर्वृष्णिबिः परिपालिता / आगम्या च परस्यापि विकटाट्टालमालिनी
+bhmj_19.1225,tataḥ sakhi kathaṃ nāma vīraṃ te jīviteśvaram / prasahyāhartumabalājano jātu pragalbhate,ततः सखि कथं नाम वीरं ते जीवितेश्वरम् / प्रसह्याहर्तुमबलाजनो जातु प्रगल्भते
+bhmj_19.1226,tathāpi tvatpriyāyaiṣāṃ gacchāmi gagane 'gragā / siddhistu devyaivādiṣṭā tvadbhāgyeṣu sakhi sthitā,तथापि त्वत्प्रियायैषां गच्छामि गगन��� ऽग्रगा / सिद्धिस्तु देव्यैवादिष्टा त्वद्भाग्येषु सखि स्थिता
+bhmj_19.1227,ityuktvā khaṃ viveśāśu sā ratnābharaṇāṃśubhiḥ / ghanaśrīriva kurvāṇā śakracāpacitā diśaḥ,इत्युक्त्वा खं विवेशाशु सा रत्नाभरणांशुभिः / घनश्रीरिव कुर्वाणा शक्रचापचिता दिशः
+bhmj_19.1228,muhūrte bāṇanagarāttṛtīye sā gatā javāt / kṣaṇena dvārakāṃ prāpa kāntyā kailāsahāsinīm,मुहूर्ते बाणनगरात्तृतीये सा गता जवात् / क्षणेन द्वारकां प्राप कान्त्या कैलासहासिनीम्
+bhmj_19.1229,tatroruratnavalalakṣīprabhāprodbhāsitāmbaram / aniruddhasya bhavanaṃ viveśālakṣitākṛtiḥ,तत्रोरुरत्नवललक्षीप्रभाप्रोद्भासिताम्बरम् / अनिरुद्धस्य भवनं विवेशालक्षिताकृतिः
+bhmj_19.1230,tatra bālamṛgākṣībhiḥ kāntābhiḥ parivāritam / aniruddhaṃ manojanmalīlālalitaceṣṭitam,तत्र बालमृगाक्षीभिः कान्ताभिः परिवारितम् / अनिरुद्धं मनोजन्मलीलाललितचेष्टितम्
+bhmj_19.1231,dadarśa snigdhalalanā kaṭākṣaśabaladyutim / ratikarṇotpalāghātalagnacchadami vasmaran,ददर्श स्निग्धललना कटाक्षशबलद्युतिम् / रतिकर्णोत्पलाघातलग्नच्छदमि वस्मरन्
+bhmj_19.1232,aṅganāliṅganālīnastanapattralatāṅkitam / dhammillakusumairvyāptaṃ pārijātamivāparam,अङ्गनालिङ्गनालीनस्तनपत्त्रलताङ्कितम् / धम्मिल्लकुसुमैर्व्याप्तं पारिजातमिवापरम्
+bhmj_19.1233,taṃ vīkṣya vikramodāraṃ śṛṅgāralalitākṛtim / acintayaccitralekhā muhūrtaṃ jātasādhvasā,तं वीक्ष्य विक्रमोदारं शृङ्गारललिताकृतिम् / अचिन्तयच्चित्रलेखा मुहूर्तं जातसाध्वसा
+bhmj_19.1234,aho bata mahatyasminnudyātāhaṃ sasaṃśaye / kārye priyasakhīprītyā premṇi vā kiṃ vicintyate,अहो बत महत्यस्मिन्नुद्याताहं ससंशये / कार्ये प्रियसखीप्रीत्या प्रेम्णि वा किं विचिन्त्यते
+bhmj_19.1235,iti dhyātvā muhurvīrā sā tamovidyayā puraḥ / ācchādya strīgaṇaṃ sarvaṃ pra(prā)dyumna(mni)manayatkṣaṇāt,इति ध्यात्वा मुहुर्वीरा सा तमोविद्यया पुरः / आच्छाद्य स्त्रीगणं सर्वं प्र(प्रा)द्युम्न(म्नि)मनयत्क्षणात्
+bhmj_19.1236,saṃkalpaśaktiriva sā māyayā kṣipragāminī / praviśya śoṇitapuraṃ harmyasthāṃ prayayau sakhīm,संकल्पशक्तिरिव सा मायया क्षिप्रगामिनी / प्रविश्य शोणितपुरं हर्म्यस्थां प्रययौ सखीम्
+bhmj_19.1237,uṣāpi vallabhāvāptimanorathaśatākulā / sahasā dayitaṃ vīkṣya sakhyātītaṃ vihāyasā,उषापि वल्लभावाप्तिमनोरथशताकुला / सहसा दयितं वीक्ष्य सख्यातीतं विहायसा
+bhmj_19.1238,pīyūṣaplāvitevāśu harṣalajjābhayākulā / kiṃ karomīti saṃbhrāntā kampamānā lateva sā,पीयूषप्लावितेवाशु हर्षलज्जाभयाकुला / किं करोमीति संभ्रान्ता कम्पमाना लतेव सा
+bhmj_19.1239,anirvācyadaśāṃ yātā śiñjānamaṇibhūṣaṇā / prahṛṣṭā sā tamādāya dayitaṃ guhyamandiram,अनिर्वाच्यदशां याता शिञ्जानमणिभूषणा / प्रहृष्टा सा तमादाय दयितं गुह्यमन्दिरम्
+bhmj_19.1240,viveśa janasaṃcārabhītā taralalocanā / srastayā bāṇabhītyeva tyaktā mekhalayā svayam,विवेश जनसंचारभीता तरललोचना / स्रस्तया बाणभीत्येव त्यक्ता मेखलया स्वयम्
+bhmj_19.1241,tatra susphāramandāraśekharaṃ lolakuṇḍalam / tāratārāvalīcāruhāraṃ tārādhipaprabham,तत्र सुस्फारमन्दारशेखरं लोलकुण्डलम् / तारतारावलीचारुहारं ताराधिपप्रभम्
+bhmj_19.1242,śṛṅgāradīkṣāguruṇā tena sāṅgasmaratviṣā / uṣā sasmāra saṃbhogasaubhāgyavibhavaṃ rateḥ,शृङ्गारदीक्षागुरुणा तेन साङ्गस्मरत्विषा / उषा सस्मार संभोगसौभाग्यविभवं रतेः
+bhmj_19.1243,śṛṅgāradīkṣāguruṇā tena sāṅgasmaratviṣā / uṣā sasmāra saṃbhogāsaubhāgyavibhavaṃ rateḥ,शृङ्गारदीक्षागुरुणा तेन साङ्गस्मरत्विषा / उषा सस्मार संभोगासौभाग्यविभवं रतेः
+bhmj_19.1244,aniruddho 'pi tāṃ prāpya vallabhāṃ bhuvi durlabhām / mene bhājanamātmānaṃ smarasāmrajyasaṃpadām,अनिरुद्धो ऽपि तां प्राप्य वल्लभां भुवि दुर्लभाम् / मेने भाजनमात्मानं स्मरसाम्रज्यसंपदाम्
+bhmj_19.1245,ramamāṇastayā gūḍhaṃ tatra pradyumnasaṃbhavaḥ / lakṣaṇairbahubhirjñātaḥ kanyāntaḥpurarakṣibhiḥ,रममाणस्तया गूढं तत्र प्रद्युम्नसंभवः / लक्षणैर्बहुभिर्ज्ञातः कन्यान्तःपुररक्षिभिः
+bhmj_19.1246,tanayādūṣaṇaruṣā nirdiṣṭā balisūnunā / bāṇena kiṃkarā ghorāḥ prādyumniṃ hantumāyayuḥ,तनयादूषणरुषा निर्दिष्टा बलिसूनुना / बाणेन किंकरा घोराः प्राद्युम्निं हन्तुमाययुः
+bhmj_19.1247,daṃṣṭrāvikaṭavaktrograbaddhabhrukuṭibhīṣaṇān / vīro 'niruddhastāndṛṣṭvā kṛṣṭaghorāsikārmukān,दंष्ट्राविकटवक्त्रोग्रबद्धभ्रुकुटिभीषणान् / वीरो ऽनिरुद्धस्तान्दृष्ट्वा कृष्टघोरासिकार्मुकान्
+bhmj_19.1248,utthāya samarārambhaniḥsaṃrambhaparākramaḥ / utthāya dvāraparighaṃ mṛgānsiṃha ivādravat,उत्थाय समरारम्भनिःसंरम्भपराक्रमः / उत्थाय द्वारपरिघं मृगान्सिंह इवाद्रवत्
+bhmj_19.1249,kāntākaṭākṣadṛṣṭasya tas śauryanidhervapuḥ / vīraśṛṅgārarabhasaṃ babhau manmatharūpiṇaḥ,कान्ताकटाक्षदृष्टस्य तस् शौर्यनिधेर्वपुः / वीरशृङ्गाररभसं बभौ मन्मथरूपिणः
+bhmj_19.1250,śastravṛṣṭiṃ tadutsṛṣṭāṃ puṣpamālāmivorasā / ādāya dānavabhaṭāñjaghāna ghananiḥsvanaḥ,शस्त्रवृष्टिं तदुत्सृष्टां पुष्पमालामिवोरसा / आदाय दानवभटाञ्जघान घननिःस्वनः
+bhmj_19.1251,te tatprahārābhihatā bhagnabhīṣaṇavigrahāḥ / hataśeṣā yayurbhītā yatra bāṇo raṇotkaṭaḥ,ते तत्प्रहाराभिहता भग्नभीषणविग्रहाः / हतशेषा ययुर्भीता यत्र बाणो रणोत्कटः
+bhmj_19.1252,puraṃdarapuradhvaṃsasākṣiṇāṃ ko 'yamāgataḥ / saṃbhramaḥ kopasaṃmohajanakaḥ kātarocitaḥ,पुरंदरपुरध्वंससाक्षिणां को ऽयमागतः / संभ्रमः कोपसंमोहजनकः कातरोचितः
+bhmj_19.1253,kriyatāmādara śaurye yaśaḥkusumamādhave / trāso 'yamabhimānādrivajrapāto hi duḥsahaḥ,क्रियतामादर शौर्ये यशःकुसुममाधवे / त्रासो ऽयमभिमानाद्रिवज्रपातो हि दुःसहः
+bhmj_19.1254,vacobhiriti vīrāṇāṃ te bāṇasya ca śāsanāt / aniruddhaṃ sumahatā sainyena punarādravan,वचोभिरिति वीराणां ते बाणस्य च शासनात् / अनिरुद्धं सुमहता सैन्येन पुनराद्रवन्
+bhmj_19.1255,āmuktahemakavacaiḥ pradīptavividhāyudhaiḥ / niśi dīptauṣadhivanairgirīndrairiva jaṅgamaiḥ,आमुक्तहेमकवचैः प्रदीप्तविविधायुधैः / निशि दीप्तौषधिवनैर्गिरीन्द्रैरिव जङ्गमैः
+bhmj_19.1256,yuyudhe yudhi saṃrabdhaiścakrāyudhasutātmajaḥ / sotkampakucavinyastahastāmālokyanpriyām,युयुधे युधि संरब्धैश्चक्रायुधसुतात्मजः / सोत्कम्पकुचविन्यस्तहस्तामालोक्यन्प्रियाम्
+bhmj_19.1257,ādāya tatsamutsṛṣṭaṃ khaḍgaṃ carma ca bhāsvaram / maṇḍalāni caranvīraḥ sa cakarta raṇe ripūn,आदाय तत्समुत्सृष्टं खड्गं चर्म च भास्वरम् / मण्डलानि चरन्वीरः स चकर्त रणे रिपून्
+bhmj_19.1258,tena kṛttaśiraḥskandhabhujajānukarodarāḥ / peturmahāghanāḥ kalpavātenonmathitā iva,तेन कृत्तशिरःस्कन्धभुजजानुकरोदराः / पेतुर्महाघनाः कल्पवातेनोन्मथिता इव
+bhmj_19.1259,vidrute dānavānīke bhagnasyandanakuñjare / nivartitabalāmbhodhirbāṇaḥ svayamadṛśyata,विद्रुते दानवानीके भग्नस्यन्दनकुञ्जरे / निवर्तितबलाम्भोधिर्बाणः स्वयमदृश्यत
+bhmj_19.1260,kumbhāṇḍāhitavalgena sahasrāśvena bhāsvatā / rathena bhīmanādena sahasrāśvena bhāśvatā / rathena bhīmanādena yuktastridaśamardinā,कुम्भाण्डाहितवल्गेन सहस्राश्वेन भास्वता / रथेन भीमनादेन सहस्राश्वेन भाश्वता / रथेन भीमनादेन युक्तस्त्रिदशमर्दिना
+bhmj_19.1261,doḥsahasrasamudbhrāntadīptāyudhavarotkaṭaḥ / phaṇaratnograbhujagavyāptaśṛṅga ivācalaḥ,दोःसहस्रसमुद्भ्रान्तदीप्तायुधवरोत्कटः / फणरत्नोग्रभुजगव्याप्तशृङ्ग इवाचलः
+bhmj_19.1262,mukuṭenārkavarṇena ratnajvālājaṭājuṣā / tarjayanniva tejāṃsi sitapaṭṭāṭṭahāsinā,मुकुटेनार्कवर्णेन रत्नज्वालाजटाजुषा / तर्जयन्निव तेजांसि सितपट्टाट्टहासिना
+bhmj_19.1263,mārtaṇḍamaṇḍaloccaṇḍakuṇḍalodagravarcasā / bhrūbhaṅgabhīmavaktreṇa saṃtrāsitajagattrayaḥ,मार्तण्डमण्डलोच्चण्डकुण्डलोदग्रवर्चसा / भ्रूभङ्गभीमवक्त्रेण संत्रासितजगत्त्रयः
+bhmj_19.1264,niśākarakarodāratārahārataraṅgitaḥ / visphāranirjharodgāra iva nīladharādharaḥ,निशाकरकरोदारतारहारतरङ्गितः / विस्फारनिर्झरोद्गार इव नीलधराधरः
+bhmj_19.1265,uttaptakāñcanacchāyaśmaśrukeśavibhūṣaṇaḥ / krodhanirghṛṣṭadantāgrajātajvāla ivāditaḥ,उत्तप्तकाञ्चनच्छायश्मश्रुकेशविभूषणः / क्रोधनिर्घृष्टदन्ताग्रजातज्वाल इवादितः
+bhmj_19.1266,garjantaṃ tiṣṭha tiṣṭheti pralayāmbhojaniḥsvanam / tamāpatantamālokya prādyumnirna vyakampata,गर्जन्तं तिष्ठ तिष्ठेति प्रलयाम्भोजनिःस्वनम् / तमापतन्तमालोक्य प्राद्युम्निर्न व्यकम्पत
+bhmj_19.1267,bāṇabāhuvanonmuktairbāṇajālairnirantaraiḥ / chāditor'ka ivāmbhodairnirvibhāgairbabhūva saḥ,बाणबाहुवनोन्मुक्तैर्बाणजालैर्निरन्तरैः / छादितोर्ऽक इवाम्भोदैर्निर्विभागैर्बभूव सः
+bhmj_19.1268,tayorhariharaṇyākṣaraṇasmaraṇahetutām / bhuvanākampanākampamagamadyuddhamuddhatam,तयोर्हरिहरण्याक्षरणस्मरणहेतुताम् / भुवनाकम्पनाकम्पमगमद्युद्धमुद्धतम्
+bhmj_19.1269,aniruddho 'tha khaḍgena bāṇabāṇaparamparām / chittvāsya laghusaṃcārī ciccheda rathakūbaram,अनिरुद्धो ऽथ खड्गेन बाणबाणपरम्पराम् / छित्त्वास्य लघुसंचारी चिच्छेद रथकूबरम्
+bhmj_19.1270,jvālākulāṃ tataḥ śaktiṃ śoṇapaṭṭaṅkitāmiva / cikṣepa dānavapatistasmai bhogivadhūmiva,ज्वालाकुलां ततः शक्तिं शोणपट्टङ्कितामिव / चिक्षेप दानवपतिस्तस्मै भोगिवधूमिव
+bhmj_19.1271,hastena kāladaṃṣṭrābhā�� tāmevādāya dhairyabhūḥ / prāhiṇoddānavendrāya dāśārhe 'dbhutavikramaḥ,हस्तेन कालदंष्ट्राभां तामेवादाय धैर्यभूः / प्राहिणोद्दानवेन्द्राय दाशार्हे ऽद्भुतविक्रमः
+bhmj_19.1272,bāṇasya bhittvā sā dehaṃ viveśa dharaṇītalam / śaktyā vidāritaṃ dṛṣṭvā kumbhāṇḍo bāṇamabravīt,बाणस्य भित्त्वा सा देहं विवेश धरणीतलम् / शक्त्या विदारितं दृष्ट्वा कुम्भाण्डो बाणमब्रवीत्
+bhmj_19.1273,māyāmāśritya yudhyasva durjayo 'yamupekṣitaḥ / niḥsaṃśayajayāvāptirdyute yuddhe ca māyinām,मायामाश्रित्य युध्यस्व दुर्जयो ऽयमुपेक्षितः / निःसंशयजयावाप्तिर्द्युते युद्धे च मायिनाम्
+bhmj_19.1274,iti kumbhāṇḍavacasā bāṇo māyāṃ vimohanīm / ādāya tāmasīṃ ghorāṃ sahasāntaradhīyata,इति कुम्भाण्डवचसा बाणो मायां विमोहनीम् / आदाय तामसीं घोरां सहसान्तरधीयत
+bhmj_19.1275,adṛśyaḥ sa mahābhāgairbāṇairbhujagavigrahaiḥ / nabhogatastaṃ vidadhe viṣṭitāṅgaṃ viṣolbaṇaiḥ,अदृश्यः स महाभागैर्बाणैर्भुजगविग्रहैः / नभोगतस्तं विदधे विष्टिताङ्गं विषोल्बणैः
+bhmj_19.1276,ruphuratphaṇāmaṇijvālājvalitairveṣṭito 'hibhiḥ / sa babhau śabalacchāyaścandanadrumavibhramaḥ,रुफुरत्फणामणिज्वालाज्वलितैर्वेष्टितो ऽहिभिः / स बभौ शबलच्छायश्चन्दनद्रुमविभ्रमः
+bhmj_19.1277,nāgapāśaniruddhasya dhairyaniṣkampacetasaḥ / aniruddhasya vidadhe vadhe daityapatirmatim,नागपाशनिरुद्धस्य धैर्यनिष्कम्पचेतसः / अनिरुद्धस्य विदधे वधे दैत्यपतिर्मतिम्
+bhmj_19.1278,mahāprabhāvaḥ ko 'pyeṣa nājñāto vadhamarhati / iti kumbhāṇḍavacasā virarāma baḍeḥ(leḥ) sutaḥ,महाप्रभावः को ऽप्येष नाज्ञातो वधमर्हति / इति कुम्भाण्डवचसा विरराम बडेः(लेः) सुतः
+bhmj_19.1279,atrāntare dvārakāyāṃ tāramantaḥpurodare / hṛto 'niruddhaḥ kenāpi proccacāreti niḥsvanaḥ,अत्रान्तरे द्वारकायां तारमन्तःपुरोदरे / हृतो ऽनिरुद्धः केनापि प्रोच्चचारेति निःस्वनः
+bhmj_19.1280,muhurvimohavivaśāstatra trastā mṛgīdṛśaḥ / aniruddhasya dayitāḥ śuśucuḥ śokavihvalāḥ,मुहुर्विमोहविवशास्तत्र त्रस्ता मृगीदृशः / अनिरुद्धस्य दयिताः शुशुचुः शोकविह्वलाः
+bhmj_19.1281,atha vṛṣṇipravīrāṇāṃ kaiṭabhārisabhāntare / bherīninādahūtānāṃ samājaḥ sumahānabhūt,अथ वृष्णिप्रवीराणां कैटभारिसभान्तरे / भेरीनिनादहूतानां समाजः सुमहानभूत्
+bhmj_19.1282,tato nivātaniṣkampasaptasāgarasaṃnibham / dadṛśuḥ sāśrunetrāste cintāstimitamacyutam,ततो निवातनिष्कम्पसप्तसागरसंनिभम् / ददृशुः साश्रुनेत्रास्ते चिन्तास्तिमितमच्युतम्
+bhmj_19.1283,śokamohaviṣākrānte mūke yādavamaṇḍale / uvāca vipṛthurdhīmānviṣṇuṃ jiṣṇuṃ suradviṣām,शोकमोहविषाक्रान्ते मूके यादवमण्डले / उवाच विपृथुर्धीमान्विष्णुं जिष्णुं सुरद्विषाम्
+bhmj_19.1284,ko 'yaṃ tavāpi bhagavanbhuvanābhayadāyinaḥ / acintyamahāsaścitāsaṃtāpaprasaro navaḥ,को ऽयं तवापि भगवन्भुवनाभयदायिनः / अचिन्त्यमहासश्चितासंतापप्रसरो नवः
+bhmj_19.1285,na hi nāma mahāmbhodhigambhīrodāracetasām / bhavanti sukhaduḥkheṣu harṣaśokapariplavāḥ,न हि नाम महाम्भोधिगम्भीरोदारचेतसाम् / भवन्ति सुखदुःखेषु हर्षशोकपरि���्लवाः
+bhmj_19.1286,yadi deva tvamapyevaṃ cintāsaṃtāpito 'cyutaḥ / tadidānāṃ nirālambā dhairyasya skhalitā gatiḥ,यदि देव त्वमप्येवं चिन्तासंतापितो ऽच्युतः / तदिदानां निरालम्बा धैर्यस्य स्खलिता गतिः
+bhmj_19.1287,trailokyarakṣāṃ nikṣipya tvadbhuje jambhasūdanaḥ / śete śacīkucābhogasabhogānandanirvṛtaḥ,त्रैलोक्यरक्षां निक्षिप्य त्वद्भुजे जम्भसूदनः / शेते शचीकुचाभोगसभोगानन्दनिर्वृतः
+bhmj_19.1288,iti tenoktamākarṇya kṛṣṇo gambhīramantharam / samādadhe giraṃ vairiyaśohaṃsakulāmbudaḥ,इति तेनोक्तमाकर्ण्य कृष्णो गम्भीरमन्थरम् / समादधे गिरं वैरियशोहंसकुलाम्बुदः
+bhmj_19.1289,parāvajñā nikāreṇa karoti hṛdaye padam / cintābhīmānināṃ satyamavidyeva śarīriṇām,परावज्ञा निकारेण करोति हृदये पदम् / चिन्ताभीमानिनां सत्यमविद्येव शरीरिणाम्
+bhmj_19.1290,ayaṃ yadukulasyādya kenāpyutsiktacetasā / pātitaścaraṇo mūrdhni rathyāpaṅkapariplutaḥ,अयं यदुकुलस्याद्य केनाप्युत्सिक्तचेतसा / पातितश्चरणो मूर्ध्नि रथ्यापङ्कपरिप्लुतः
+bhmj_19.1291,aniruddhe hṛte yātaḥ puromanye mahībhujām / upahāsakathāmātrapātratāṃ naḥ parākramaḥ,अनिरुद्धे हृते यातः पुरोमन्ये महीभुजाम् / उपहासकथामात्रपात्रतां नः पराक्रमः
+bhmj_19.1292,avijñātena vihite nikāre 'sminvidāraṇe / kiṃ kurmaḥ kopatulyogradaṇḍairgaganatāḍanam,अविज्ञातेन विहिते निकारे ऽस्मिन्विदारणे / किं कुर्मः कोपतुल्योग्रदण्डैर्गगनताडनम्
+bhmj_19.1293,cārāścarantu sarvatra bāhyābhyantaracāriṇaḥ / āhukasyājñayā tūrṇamaniruddhopalabdhaye,चाराश्चरन्तु सर्वत्र बाह्याभ्यन्तरचारिणः / आहुकस्याज्ञया तूर्णमनिरुद्धोपलब्धये
+bhmj_19.1294,ityukte kaṃsaripuṇā devarṣistatra nāradaḥ / adṛśyata nidhirdhāmnāṃ kalikeliviśāradaḥ,इत्युक्ते कंसरिपुणा देवर्षिस्तत्र नारदः / अदृश्यत निधिर्धाम्नां कलिकेलिविशारदः
+bhmj_19.1295,sa cintāstimitaṃ dṛṣṭvā jagannāthamacintayat / aho nu bālaśapharotphālenākulito 'mbudhiḥ,स चिन्तास्तिमितं दृष्ट्वा जगन्नाथमचिन्तयत् / अहो नु बालशफरोत्फालेनाकुलितो ऽम्बुधिः
+bhmj_19.1296,ityākalayatastasya pādyāsanapuraḥ sarām / pūjāṃ janārdanaścakre pūjitaḥ so 'pyabhāṣata,इत्याकलयतस्तस्य पाद्यासनपुरः सराम् / पूजां जनार्दनश्चक्रे पूजितः सो ऽप्यभाषत
+bhmj_19.1297,aho bata vimoho vaḥ pratipakṣaḥ parākrame / lakṣyate yena jānīdhvamaniruddhasya ceṣṭitam,अहो बत विमोहो वः प्रतिपक्षः पराक्रमे / लक्ष्यते येन जानीध्वमनिरुद्धस्य चेष्टितम्
+bhmj_19.1298,aniruddhasya bāṇena balinā balisūnunā / vṛttaḥ pravṛttaśastrāstrabhairavaḥ samarotsavaḥ,अनिरुद्धस्य बाणेन बलिना बलिसूनुना / वृत्तः प्रवृत्तशस्त्रास्त्रभैरवः समरोत्सवः
+bhmj_19.1299,kṛṣṇa pautro 'niruddhaste hṛto daityendrakanyayā / manye muhyati yāṃ dṛṣṭvā smaro 'pi smarapīḍitaḥ,कृष्ण पौत्रो ऽनिरुद्धस्ते हृतो दैत्येन्द्रकन्यया / मन्ये मुह्यति यां दृष्ट्वा स्मरो ऽपि स्मरपीडितः
+bhmj_19.1300,sahasrabāhorbāṇasya balisūnoḥ suradviṣaḥ / uṣā nāmāmbujākṣī sā lāvaṇyanalinī sutā,सहस्रबाहोर्बाणस्य बलिसूनोः सुरद्विषः / उषा नामाम्बुजाक्षी सा लावण्यनलिनी सुता
+bhmj_19.1301,sa svairakāmukaṃ putryā jñātvā hṛdayanandanam / dṛṣṭvā ca durjayaṃ yuddhe babandha phaṇimaṇḍalaiḥ,स स्वैरकामुकं पुत्र्या ज्ञात्वा हृदयनन्दनम् / दृष्ट्वा च दुर्जयं युद्धे बबन्ध फणिमण्डलैः
+bhmj_19.1302,taditaḥ śoṇitapuraṃ bāṇasya gaganāgragam / gantavyaṃ bhavatā yoddhuṃ sāmasādhyā na dānavāḥ,तदितः शोणितपुरं बाणस्य गगनाग्रगम् / गन्तव्यं भवता योद्धुं सामसाध्या न दानवाः
+bhmj_19.1303,amartyabhūmirdurlaṅghyā tārkṣyamāruhya gamyatām / yasyāṃ tridaśahṛdbāṇo bāṇo nāmāśanirdviṣām,अमर्त्यभूमिर्दुर्लङ्घ्या तार्क्ष्यमारुह्य गम्यताम् / यस्यां त्रिदशहृद्बाणो बाणो नामाशनिर्द्विषाम्
+bhmj_19.1304,uktveti yāte devarṣau devo 'pi madhusūdanaḥ / harṣavismayakopānāṃ tulyāṃ prāpa vidheyatām,उक्त्वेति याते देवर्षौ देवो ऽपि मधुसूदनः / हर्षविस्मयकोपानां तुल्यां प्राप विधेयताम्
+bhmj_19.1305,tataḥ pradadhyau bhagavāngaruḍaṃ garuḍadhvajaḥ / sa ca dhyātor'kalaṃkṣābhaḥ sahasā pratyadṛśyata,ततः प्रदध्यौ भगवान्गरुडं गरुडध्वजः / स च ध्यातोर्ऽकलंक्षाभः सहसा प्रत्यदृश्यत
+bhmj_19.1306,tamāruroha viśvātmā harmyārohaṇalīlayā / baladevasakhaḥ śrīmānrukmiṇītanayānugaḥ,तमारुरोह विश्वात्मा हर्म्यारोहणलीलया / बलदेवसखः श्रीमान्रुक्मिणीतनयानुगः
+bhmj_19.1307,sa babhau viṣadaśyāmaḥ kaustubhābharaṇo vibhuḥ / madhyāvatīrṇasūryasya nabhaso 'bhibhavanprabhām,स बभौ विषदश्यामः कौस्तुभाभरणो विभुः / मध्यावतीर्णसूर्यस्य नभसो ऽभिभवन्प्रभाम्
+bhmj_19.1308,caturbhujasya vibhabhustasya prājyabhujadrumāḥ / cakraprabhāpallavitāḥ pāñcajanyāṃśupuṣpitāḥ,चतुर्भुजस्य विभभुस्तस्य प्राज्यभुजद्रुमाः / चक्रप्रभापल्लविताः पाञ्चजन्यांशुपुष्पिताः
+bhmj_19.1309,vrajansa pavanoddhūtapītāmbaramanoharaḥ / tārkṣyapakṣaprabācakraiścakre hemaprabhaṃ nabhaḥ,व्रजन्स पवनोद्धूतपीताम्बरमनोहरः / तार्क्ष्यपक्षप्रबाचक्रैश्चक्रे हेमप्रभं नभः
+bhmj_19.1310,sarvābharaṇaratnoṣu bimbitaiḥ kautukāgataiḥ / siṣeve vyomataṭanīvartitoṣṇīṣapallavaiḥ,सर्वाभरणरत्नोषु बिम्बितैः कौतुकागतैः / सिषेवे व्योमतटनीवर्तितोष्णीषपल्लवैः
+bhmj_19.1311,suravidyādharavadhūpāṇipadmavanojjhitaiḥ / mandāravṛndairabhavaṃstasya sragdāmavibhramāḥ,सुरविद्याधरवधूपाणिपद्मवनोज्झितैः / मन्दारवृन्दैरभवंस्तस्य स्रग्दामविभ्रमाः
+bhmj_19.1312,ruddho 'niruddhaḥ samare yadā vīraḥ sahoṣayā / bhujaṅgapāśaiḥ svapure bāṇena balaśālinā,रुद्धो ऽनिरुद्धः समरे यदा वीरः सहोषया / भुजङ्गपाशैः स्वपुरे बाणेन बलशालिना
+bhmj_19.1313,durgasaṃtāriṇīṃ durgāṃ tadā sa śaraṇaṃ gataḥ / mahendropendrabhaginīṃ divyaistuṣṭāva nāmabhiḥ,दुर्गसंतारिणीं दुर्गां तदा स शरणं गतः / महेन्द्रोपेन्द्रभगिनीं दिव्यैस्तुष्टाव नामभिः
+bhmj_19.1314,naumi kaṃsāsuraiśvaryatamaḥpaṭalacandrikām / pūrṇacandrānanāṃ devīṃ duṣṭasaṃmohanakṣamām,नौमि कंसासुरैश्वर्यतमःपटलचन्द्रिकाम् / पूर्णचन्द्राननां देवीं दुष्टसंमोहनक्षमाम्
+bhmj_19.1315,dīptaśūlaprabhājālabhīṣaṇāṃ lalitākṛtim / velladviṣolbaṇavyālāmiva candanavallarīm,दीप्तशूलप्रभ���जालभीषणां ललिताकृतिम् / वेल्लद्विषोल्बणव्यालामिव चन्दनवल्लरीम्
+bhmj_19.1316,mahiṣanyastacaraṇāṃ śyāmāṃ hāravibhūṣitām / sakāliyahradāṃ phenahāsinīṃ yamunāmiva,महिषन्यस्तचरणां श्यामां हारविभूषिताम् / सकालियह्रदां फेनहासिनीं यमुनामिव
+bhmj_19.1317,pāṇisaṃsaktabhujagābhoganīlāsivallarīm / ekapadmodarodgacchadalimālāmivābjinīm,पाणिसंसक्तभुजगाभोगनीलासिवल्लरीम् / एकपद्मोदरोद्गच्छदलिमालामिवाब्जिनीम्
+bhmj_19.1318,mayūrapakṣābharaṇaiḥ śabalairmecakaprabhaiḥ / sevitāṃ prāvṛṣamiva sphuradindrāyudhairghanaiḥ,मयूरपक्षाभरणैः शबलैर्मेचकप्रभैः / सेवितां प्रावृषमिव स्फुरदिन्द्रायुधैर्घनैः
+bhmj_19.1319,karālakeśavisphāraśuddhasaṃcāralālasām / himādriśikharodbhūtāṃ kālāgurulatāmiva,करालकेशविस्फारशुद्धसंचारलालसाम् / हिमाद्रिशिखरोद्भूतां कालागुरुलतामिव
+bhmj_19.1320,kavīndramānasāvāsarājahaṃsīṃ sarasvatīm / vicitramadhurodāraśabdāṃ cārupadakramām,कवीन्द्रमानसावासराजहंसीं सरस्वतीम् / विचित्रमधुरोदारशब्दां चारुपदक्रमाम्
+bhmj_19.1321,saṃsāramarusaṃtāpanirvāpaṇasamudyatām / saṃvitsamarasānandasudhāsyandataraṅgiṇīm,संसारमरुसंतापनिर्वापणसमुद्यताम् / संवित्समरसानन्दसुधास्यन्दतरङ्गिणीम्
+bhmj_19.1322,raṇasaṃrambhasaṃbhāragambhīrārambhavibhramām / niśumbhaśumbhāravaṣṭambhabhītasaṃbhāvitāmarām,रणसंरम्भसंभारगम्भीरारम्भविभ्रमाम् / निशुम्भशुम्भारवष्टम्भभीतसंभावितामराम्
+bhmj_19.1323,saṃdhyāmavandhyāṃ vindhyādrivāsinīṃ vāsavānujām / śaśikhaṇḍaśikhaṇḍāṅkāṃ muṇḍamaṇḍalamaṇḍitām,संध्यामवन्ध्यां विन्ध्याद्रिवासिनीं वासवानुजाम् / शशिखण्डशिखण्डाङ्कां मुण्डमण्डलमण्डिताम्
+bhmj_19.1324,phullotpalavanaśyāmāṃ phullotpalavilocanām / gambhīranābhikuharāmibhakumbhanibhastanīm,फुल्लोत्पलवनश्यामां फुल्लोत्पलविलोचनाम् / गम्भीरनाभिकुहरामिभकुम्भनिभस्तनीम्
+bhmj_19.1325,dhanyāṃ kātyāyanīṃ caṇḍāṃ cāmuṇḍāṃ khaṇḍitāhitām / śarvāṇīṃ śarvarīṃ śarvāṃ siddhagandharvasevitām,धन्यां कात्यायनीं चण्डां चामुण्डां खण्डिताहिताम् / शर्वाणीं शर्वरीं शर्वां सिद्धगन्धर्वसेविताम्
+bhmj_19.1326,kālasaṃkarṣiṇīṃ ghorāṃ trijagadgrāmalālasām / kamalāsanakaṅkālamālākalitaśekharām,कालसंकर्षिणीं घोरां त्रिजगद्ग्रामलालसाम् / कमलासनकङ्कालमालाकलितशेखराम्
+bhmj_19.1327,śivāṃ śivapradāṃ śāntāṃ śivakāntāṃ śatānanām / trinetrāṃ saumyavadanāṃ madanārimadaprabhām,शिवां शिवप्रदां शान्तां शिवकान्तां शताननाम् / त्रिनेत्रां सौम्यवदनां मदनारिमदप्रभाम्
+bhmj_19.1328,sphītaphenasudhāmbhodhidukūlāṃ ratnamekhalām / karākalitahemādrimātulaṅgāṃśupiṅgalām,स्फीतफेनसुधाम्भोधिदुकूलां रत्नमेखलाम् / कराकलितहेमाद्रिमातुलङ्गांशुपिङ्गलाम्
+bhmj_19.1329,akṣasūtrakṛtāvṛttanakṣatramaṇimālikām / pāṇisaktasudhāmbhodhipūrṇabrahmāṇḍakarparām,अक्षसूत्रकृतावृत्तनक्षत्रमणिमालिकाम् / पाणिसक्तसुधाम्भोधिपूर्णब्रह्माण्डकर्पराम्
+bhmj_19.1330,saṃvitprakāśaviṣadavyākośākāśadarpaṇām / śeṣādikulabhogīndrahārakeyūrakaṅkaṇām,संवित्प्रकाशविषदव्याकोशाकाशदर्पणाम् / शेषादिकुलभोगीन्द्रहारकेयूरकङ्कणाम्
+bhmj_19.1331,tārakāmauktikasmeraśaśimārtaṇḍamaṇḍalām / triśṛṅgaratnaśailendraviṭaṅkamukuṭojjvalām,तारकामौक्तिकस्मेरशशिमार्तण्डमण्डलाम् / त्रिशृङ्गरत्नशैलेन्द्रविटङ्कमुकुटोज्ज्वलाम्
+bhmj_19.1332,kallolalosvaḥsindhudhavaloṣṇīṣabhūṣitām / sendrāyudhakṣayāmbhodamāyūracchattravibhramām,कल्लोललोस्वःसिन्धुधवलोष्णीषभूषिताम् / सेन्द्रायुधक्षयाम्भोदमायूरच्छत्त्रविभ्रमाम्
+bhmj_19.1333,kandāgrakuṇḍalitanābhimṛṇāladaṇḍahṛtpuṇḍarīkanibiḍāmṛtapānaśauṇḍām / bhṛṅgāṅganāmiva sadoditanādaśaktisaṃvedyavedyajananīṃ jananīṃ prapadye,कन्दाग्रकुण्डलितनाभिमृणालदण्डहृत्पुण्डरीकनिबिडामृतपानशौण्डाम् / भृङ्गाङ्गनामिव सदोदितनादशक्तिसंवेद्यवेद्यजननीं जननीं प्रपद्ये
+bhmj_19.1334,***** durgāstotram || 42 || ***** iti stutā bhagavatī bhaktyā pradyumnasūnunā / sāṃnidhyamakarotsākṣāddurga daśabhujā puraḥ,***** दुर्गास्तोत्रम् ॥ ४२ ॥ ***** इति स्तुता भगवती भक्त्या प्रद्युम्नसूनुना / सांनिध्यमकरोत्साक्षाद्दुर्ग दशभुजा पुरः
+bhmj_19.1335,bhujaṅgapañjaraṃ ghoraṃ pāṇinā kamalatviṣā / durbhedyaṃ sphoṭayitvāsya vajraprākārasaṃnibham,भुजङ्गपञ्जरं घोरं पाणिना कमलत्विषा / दुर्भेद्यं स्फोटयित्वास्य वज्रप्राकारसंनिभम्
+bhmj_19.1336,nijatejobhirabhitaḥ sphītairanusṛtā muhuḥ / āyūṃṣi ditijendrāṇāṃ karṣantīvāviśannabhaḥ,निजतेजोभिरभितः स्फीतैरनुसृता मुहुः / आयूंषि दितिजेन्द्राणां कर्षन्तीवाविशन्नभः
+bhmj_19.1337,atrāntare mahāvego bhagavāngaruḍadhvajaḥ / bāṇasya śoṇitapuraṃ prāpa pāvakarakṣitam,अत्रान्तरे महावेगो भगवान्गरुडध्वजः / बाणस्य शोणितपुरं प्राप पावकरक्षितम्
+bhmj_19.1338,aṣṭabāhurabhūdbhīmavigrahaḥ kāliyāntakaḥ / śaṅkhacakragadāpadmaśaraśāṅgosicarmabhṛt,अष्टबाहुरभूद्भीमविग्रहः कालियान्तकः / शङ्खचक्रगदापद्मशरशाङ्गोसिचर्मभृत्
+bhmj_19.1339,sahasraśikharasphāratuṣāragirisaṃnibhaḥ / sahasrakāyavadano babhūva ca halāyudhaḥ,सहस्रशिखरस्फारतुषारगिरिसंनिभः / सहस्रकायवदनो बभूव च हलायुधः
+bhmj_19.1340,sanatkumārakalpaśca pradyumnaḥ samapadyata / teṣveva pṛthurūpeṣu pṛthivī samakampata,सनत्कुमारकल्पश्च प्रद्युम्नः समपद्यत / तेष्वेव पृथुरूपेषु पृथिवी समकम्पत
+bhmj_19.1341,tārkṣyapakṣānilākṣepakṣumbha(t)stabdhābdhimaṇḍalaḥ / udabhūjjagatāṃ ko 'pi pralayārambhasaṃbhramaḥ,तार्क्ष्यपक्षानिलाक्षेपक्षुम्भ(त्)स्तब्धाब्धिमण्डलः / उदभूज्जगतां को ऽपि प्रलयारम्भसंभ्रमः
+bhmj_19.1342,babhāṣe vismayāviṣṭastataḥ kṛṣṇaṃ halāyudhaḥ / kasmādakasmātsaṃvṛttāḥ kanakadyutayo vayam,बभाषे विस्मयाविष्टस्ततः कृष्णं हलायुधः / कस्मादकस्मात्संवृत्ताः कनकद्युतयो वयम्
+bhmj_19.1343,tamabravīttārkṣyaketurbāṇasya purarakṣitā / agnirāhavanīyo 'tra puro 'smānudyataḥ krudhā,तमब्रवीत्तार्क्ष्यकेतुर्बाणस्य पुररक्षिता / अग्निराहवनीयो ऽत्र पुरो ऽस्मानुद्यतः क्रुधा
+bhmj_19.1344,jagatyakālasaṃdhyeva tejasāsya vibhāvyate / suparṇāyattamadhunā k��ryametadbhaviṣyati,जगत्यकालसंध्येव तेजसास्य विभाव्यते / सुपर्णायत्तमधुना कार्यमेतद्भविष्यति
+bhmj_19.1345,ityukte śauriṇā tārkṣyaḥ pakṣākṣepadhutāmbudhiḥ / gaṅgāmādāya vidadhe praśamaṃ jātavedasaḥ,इत्युक्ते शौरिणा तार्क्ष्यः पक्षाक्षेपधुताम्बुधिः / गङ्गामादाय विदधे प्रशमं जातवेदसः
+bhmj_19.1346,tato visphāraśikharākārajvālājaṭākulāḥ / rudrasyānucarā ghorā vahnayo 'nye samudyayuḥ,ततो विस्फारशिखराकारज्वालाजटाकुलाः / रुद्रस्यानुचरा घोरा वह्नयो ऽन्ये समुद्ययुः
+bhmj_19.1347,teṣāṃ madhye 'ṅgirā dīptaśūlajvālāvibhūṣaṇaḥ / sumeruriva mārtaṇḍamaṇḍalāṅkaḥ samābabhau,तेषां मध्ये ऽङ्गिरा दीप्तशूलज्वालाविभूषणः / सुमेरुरिव मार्तण्डमण्डलाङ्कः समाबभौ
+bhmj_19.1348,tasyārdhacandreṇa hariḥ prahartuḥ śūlamutkaṭam / ciccheda sa prayatnasya vāmo vidhirivepsitam,तस्यार्धचन्द्रेण हरिः प्रहर्तुः शूलमुत्कटम् / चिच्छेद स प्रयत्नस्य वामो विधिरिवेप्सितम्
+bhmj_19.1349,sthūlākarṇena nihataḥ sa mahāstreṇa śauriṇā / papāta pātitaripurnirdagdho 'gnirivāgninā,स्थूलाकर्णेन निहतः स महास्त्रेण शौरिणा / पपात पातितरिपुर्निर्दग्धो ऽग्निरिवाग्निना
+bhmj_19.1350,tato bhagne 'gnigahane bāṇānīke sasaṃbhrame / dadhmau nijayaśaḥ śuddhaṃ pāñcajanyaṃ janārdanaḥ,ततो भग्ने ऽग्निगहने बाणानीके ससंभ्रमे / दध्मौ निजयशः शुद्धं पाञ्चजन्यं जनार्दनः
+bhmj_19.1351,tasya śabdena mahatā vātaskandhavimardinā / babhūva bhuvanābhogasaṃghaṭṭaviṣamaḥ svanaḥ,तस्य शब्देन महता वातस्कन्धविमर्दिना / बभूव भुवनाभोगसंघट्टविषमः स्वनः
+bhmj_19.1352,tataḥ praviśya bāṇasya nagaraṃ garuḍadhvajaḥ / avāpa yuddhasaṃnaddhakṣubdhadaityamahārṇavam,ततः प्रविश्य बाणस्य नगरं गरुडध्वजः / अवाप युद्धसंनद्धक्षुब्धदैत्यमहार्णवम्
+bhmj_19.1353,tadapāraṃ hariḥ sainyaṃ pāvakāstraśilāśitaiḥ / vyāptaṃ cakāra māñjiṣṭhairbaddhairvadhyapaṭairiva,तदपारं हरिः सैन्यं पावकास्त्रशिलाशितैः / व्याप्तं चकार माञ्जिष्ठैर्बद्धैर्वध्यपटैरिव
+bhmj_19.1354,tatastūrṇaṃ raṇarasādavatīrya garutmataḥ / vibudhārātibhirvīro yuyudhe lāṅgalāyudhaḥ,ततस्तूर्णं रणरसादवतीर्य गरुत्मतः / विबुधारातिभिर्वीरो युयुधे लाङ्गलायुधः
+bhmj_19.1355,śuddhastamālamaline sa daityasadane babhau / airāvaṇa ivādabhranīlābhre nabhasi bhraman,शुद्धस्तमालमलिने स दैत्यसदने बभौ / ऐरावण इवादभ्रनीलाभ्रे नभसि भ्रमन्
+bhmj_19.1356,saṃkarṣaṇahalākṛṣṭāstatastanmusalāhale / nipeturdānavāḥ sarve vajrabhinnā ivācalāḥ,संकर्षणहलाकृष्टास्ततस्तन्मुसलाहले / निपेतुर्दानवाः सर्वे वज्रभिन्ना इवाचलाः
+bhmj_19.1357,avatīrya suparṇāgrātpradyumnena sahācyutaḥ / jahāra śarajālena daityajīvavihaṅgamān,अवतीर्य सुपर्णाग्रात्प्रद्युम्नेन सहाच्युतः / जहार शरजालेन दैत्यजीवविहङ्गमान्
+bhmj_19.1358,te caṇḍacañcucaraṇaiḥ pakṣākṣepaiśca pīḍitāḥ / kṣapitāḥ pakṣirājena kṣaṇaṃ śarma na lebhire,ते चण्डचञ्चुचरणैः पक्षाक्षेपैश्च पीडिताः / क्षपिताः पक्षिराजेन क्षणं शर्म न लेभिरे
+bhmj_19.1359,tato bhasmapraharaṇāstrimukhastriśikhastripāt / nidrāvyāghūrṇitātāmranetro jṛmbhālasaḥ svayam,ततो भस्मप्रहरणास्त्रिमुखस्त्रिशिखस्त्रिपात् / निद्राव्याघूर्णिताताम्रनेत्रो जृम्भालसः स्वयम्
+bhmj_19.1360,śītoddhataiḥ kharatarairlomabhirmakaropamaḥ / bhramaglāniparimlānadhūsaro 'dṛśyata jvaraḥ,शीतोद्धतैः खरतरैर्लोमभिर्मकरोपमः / भ्रमग्लानिपरिम्लानधूसरो ऽदृश्यत ज्वरः
+bhmj_19.1361,sa rauhiṇeyamāhūya citramaṇḍalacāriṇam / kampamānatanuḥ kopāttatkṣaye vidadhe matim,स रौहिणेयमाहूय चित्रमण्डलचारिणम् / कम्पमानतनुः कोपात्तत्क्षये विदधे मतिम्
+bhmj_19.1362,cikṣepa duḥsahaṃ tasmai bhasmāpasmārasaṃnibhaḥ / vakṣovalakṣaṃ rāmasya yena vyāptamabhūtkṣaṇāt,चिक्षेप दुःसहं तस्मै भस्मापस्मारसंनिभः / वक्षोवलक्षं रामस्य येन व्याप्तमभूत्क्षणात्
+bhmj_19.1363,tadvakṣasaḥ pradīptotthaṃ bhasma merutaṭe patat / dadāha pṛthuṭāṅkāri śikharaṃ sahasā jvalat,तद्वक्षसः प्रदीप्तोत्थं भस्म मेरुतटे पतत् / ददाह पृथुटाङ्कारि शिखरं सहसा ज्वलत्
+bhmj_19.1364,śeṣeṇa dīptasarvāṅgo bhasmanā vismṛtasmṛtiḥ / skhaladgatistālaketuḥ paraṃ kṣība ivābabhau,शेषेण दीप्तसर्वाङ्गो भस्मना विस्मृतस्मृतिः / स्खलद्गतिस्तालकेतुः परं क्षीब इवाबभौ
+bhmj_19.1365,so 'bravītkṛṣṇa kṛṣṇāhaṃ pradīpto na labhe dhṛtim / kulālacakravibhrāntaṃ paśyāmi nikhilaṃ jagat,सो ऽब्रवीत्कृष्ण कृष्णाहं प्रदीप्तो न लभे धृतिम् / कुलालचक्रविभ्रान्तं पश्यामि निखिलं जगत्
+bhmj_19.1366,iti bruvāṇamabhyetya śārṅgadhanvā halāyudham / bhasmaśāntyai piraṣvajya jagrāha jvaramojasā,इति ब्रुवाणमभ्येत्य शार्ङ्गधन्वा हलायुधम् / भस्मशान्त्यै पिरष्वज्य जग्राह ज्वरमोजसा
+bhmj_19.1367,sa tena samare ghore samākrāntaḥ krudhā jvalan / jvaraścikṣepe muṣṭibhyāṃ bhasma jvālājaṭākulam,स तेन समरे घोरे समाक्रान्तः क्रुधा ज्वलन् / ज्वरश्चिक्षेपे मुष्टिभ्यां भस्म ज्वालाजटाकुलम्
+bhmj_19.1368,kṣaṇaṃ pradīptaḥ kṛṣṇo 'pi praśāntāgniśca tatkṣaṇāt / tulyaṃ tenāhato dorbhistribhirnākampatācyutaḥ,क्षणं प्रदीप्तः कृष्णो ऽपि प्रशान्ताग्निश्च तत्क्षणात् / तुल्यं तेनाहतो दोर्भिस्त्रिभिर्नाकम्पताच्युतः
+bhmj_19.1369,sa kṛṣṇajvarayorghoraḥ saṃgrāmo vajraniḥsvanaḥ / babhūva sarvabhūtānāṃ bhayakṛllomaharṣaṇaḥ,स कृष्णज्वरयोर्घोरः संग्रामो वज्रनिःस्वनः / बभूव सर्वभूतानां भयकृल्लोमहर्षणः
+bhmj_19.1370,kāñcanābharaṇacchāyā babhūvurjravigrahe / vinirgatā iva jvālāḥ kṛṣṇadordaṇḍapīḍanāt,काञ्चनाभरणच्छाया बभूवुर्ज्रविग्रहे / विनिर्गता इव ज्वालाः कृष्णदोर्दण्डपीडनात्
+bhmj_19.1371,nipīḍya nibiḍaṃ dorbhiḥ kṣitau kṣipattaḥ sa śauriṇā / alakṣito 'viśatkṣipraṃ taccharīraṃ samīravat,निपीड्य निबिडं दोर्भिः क्षितौ क्षिपत्तः स शौरिणा / अलक्षितो ऽविशत्क्षिप्रं तच्छरीरं समीरवत्
+bhmj_19.1372,tenāviṣṭaḥ śvasañjṛmbhābhramanidrālasaḥ skhalan / kṣaṇaṃ babhūva bhūtātmā proddhūtādbhutaviplavaḥ,तेनाविष्टः श्वसञ्जृम्भाभ्रमनिद्रालसः स्खलन् / क्षणं बभूव भूतात्मा प्रोद्धूताद्भुतविप्लवः
+bhmj_19.1373,aho batāpratihatā vastuśaktirgarīyasī / jagannāte 'pi yadbheje jvarasaṃsparśavikriyām,अहो बताप्रतिहता वस्तुशक्तिर्गरीयसी / जगन्नाते ऽपि यद्भेजे ज्वरसंस्पर्शविक्रियाम्
+bhmj_19.1374,so 'sṛjadvaiṣṇavaṃ ghoraṃ jvaraṃ pūrvajvarāpaham / kṛṣṇastena jvareṇāśu punaḥ pūrvo 'bhavajjvaraḥ,सो ऽसृजद्वैष्णवं घोरं ज्वरं पूर्वज्वरापहम् / कृष्णस्तेन ज्वरेणाशु पुनः पूर्वो ऽभवज्ज्वरः
+bhmj_19.1375,taṃ hantumudyato yāvatkāliyāriḥ svayaṃ krudhā / uccacāra vacastāvadgaganāddhoraniḥsvanam,तं हन्तुमुद्यतो यावत्कालियारिः स्वयं क्रुधा / उच्चचार वचस्तावद्गगनाद्धोरनिःस्वनम्
+bhmj_19.1376,saṃrakṣyo bhagavanneṣa rudrasyānucaro jvaraḥ / śrutveti virarāmāśu tadvadhānmadhusūdanaḥ,संरक्ष्यो भगवन्नेष रुद्रस्यानुचरो ज्वरः / श्रुत्वेति विररामाशु तद्वधान्मधुसूदनः
+bhmj_19.1377,kṛtāñjalistamavadajjvaro viṣṇujvarārditaḥ / nijaṃ saṃhara viśveśa jvaraṃ madanukampayā,कृताञ्जलिस्तमवदज्ज्वरो विष्णुज्वरार्दितः / निजं संहर विश्वेश ज्वरं मदनुकम्पया
+bhmj_19.1378,mādhavena tu tadvākyātsaṃhṛte ca nije jvare / praṇanāma hariṃ harṣājjvaraḥ śarvapuraḥsaraḥ,माधवेन तु तद्वाक्यात्संहृते च निजे ज्वरे / प्रणनाम हरिं हर्षाज्ज्वरः शर्वपुरःसरः
+bhmj_19.1379,kiṃ te priyaṃ karomīti vādinaṃ hṛṣṭamānasam / tamabravīnmadhuripuḥ prasādamadhurākṣaram,किं ते प्रियं करोमीति वादिनं हृष्टमानसम् / तमब्रवीन्मधुरिपुः प्रसादमधुराक्षरम्
+bhmj_19.1380,bhujāyudhamidaṃ yuddhamāvayoḥ praṇipatya mām / ye manmayāḥ saṃsmaranti santu te vijvarā narāḥ,भुजायुधमिदं युद्धमावयोः प्रणिपत्य माम् / ये मन्मयाः संस्मरन्ति सन्तु ते विज्वरा नराः
+bhmj_19.1381,tripādbhūtipraharaṇastriśirāḥ sāsrulocanaḥ / dhyātaḥ prītisukhaṃ dadyāttvadākāraḥ śarīriṇām,त्रिपाद्भूतिप्रहरणस्त्रिशिराः सास्रुलोचनः / ध्यातः प्रीतिसुखं दद्यात्त्वदाकारः शरीरिणाम्
+bhmj_19.1382,nādyantāḥ kavayaḥ pūrve śāstāro 'lpamahāttamāḥ / ghnantu jvarāṃścāniruddhapradyumnabalakeśavāḥ,नाद्यन्ताः कवयः पूर्वे शास्तारो ऽल्पमहात्तमाः / घ्नन्तु ज्वरांश्चानिरुद्धप्रद्युम्नबलकेशवाः
+bhmj_19.1383,ityuktaḥ śauriṇā prītyā tathetyāha hari jvaraḥ / abhyadhānmauliratnāgre praṇayāvarjitāñjaliḥ,इत्युक्तः शौरिणा प्रीत्या तथेत्याह हरि ज्वरः / अभ्यधान्मौलिरत्नाग्रे प्रणयावर्जिताञ्जलिः
+bhmj_19.1384,ahaṃ hareṇa tripurāntakena vinirmitaḥ kāliyasūdanena / jitastvāyā dānavakānanāgre prasahya yuddhe tava kiṃ karomi,अहं हरेण त्रिपुरान्तकेन विनिर्मितः कालियसूदनेन / जितस्त्वाया दानवकाननाग्रे प्रसह्य युद्धे तव किं करोमि
+bhmj_19.1385,ityuktvāpasṛte śarvajvare pūrvaṃ raṇāṅganāt / tārkṣyamāruhya yuyudhe sātmajaḥ sāgrajo hariḥ,इत्युक्त्वापसृते शर्वज्वरे पूर्वं रणाङ्गनात् / तार्क्ष्यमारुह्य युयुधे सात्मजः साग्रजो हरिः
+bhmj_19.1386,vidāritāḥ kṛṣṇaśaraiḥ svāmisanmānayantritāḥ / mānino daityasubhaṭā na tasthurna yayuḥ kṣaṇam,विदारिताः कृष्णशरैः स्वामिसन्मानयन्त्रिताः / मानिनो दैत्यसुभटा न तस्थुर्न ययुः क्षणम्
+bhmj_19.1387,tato vighaṭitavyūhā bhagnasyandanakuñjarāḥ / yayustyakatvā raṇaṃ daityā dāmodaravidāritāḥ,ततो विघटितव्यूहा भग्नस्यन्दनकुञ्जराः / ययुस्त्यकत्वा रणं दैत्या दामोदरविदारिताः
+bhmj_19.1388,vidrāvitāste hariṇā hariṇā hariṇā iva / nadīvegā iva gatāḥ pratīpaṃ na samāyayuḥ,विद्रावितास्ते हरिणा हरिणा हरिणा इव / नदीवेगा इव गताः प्रतीपं न समाययुः
+bhmj_19.1389,prāṇaistṛṇāgralaghubhiḥ kalpāpāyasthiraṃ yaśaḥ / vikrīya kiṃ gatā yūyaṃ mṛtyuḥ sarvatra dehinām,प्राणैस्तृणाग्रलघुभिः कल्पापायस्थिरं यशः / विक्रीय किं गता यूयं मृत्युः सर्वत्र देहिनाम्
+bhmj_19.1390,mānaparvatavajreṇa kīrtivallī davāgninā / aucityacitradhūmena bhayenābhihatāḥ katham,मानपर्वतवज्रेण कीर्तिवल्ली दवाग्निना / औचित्यचित्रधूमेन भयेनाभिहताः कथम्
+bhmj_19.1391,iti bāṇena bahuśaḥ kumbhāṇḍena ca māninā / nivāryamāṇā api te jagmureva diśo daśa,इति बाणेन बहुशः कुम्भाण्डेन च मानिना / निवार्यमाणा अपि ते जग्मुरेव दिशो दश
+bhmj_19.1392,tato raṇāṅgane rudro bhagavānbhaganetrahā / devaḥ pinākī saguhaḥ svayaṃ yoddhumathāyayau,ततो रणाङ्गने रुद्रो भगवान्भगनेत्रहा / देवः पिनाकी सगुहः स्वयं योद्धुमथाययौ
+bhmj_19.1393,tuṣāranikarasmerasphārairgātrāṃśusaṃcayaiḥ / kurvanniva jagannātho bhūribhūtivibhūṣitam,तुषारनिकरस्मेरस्फारैर्गात्रांशुसंचयैः / कुर्वन्निव जगन्नाथो भूरिभूतिविभूषितम्
+bhmj_19.1394,valadvalayakeyūrakuṇḍalavyālamaṇḍalaiḥ / tripurānaladhūmālībhaṅgairiva taraṅgitaḥ,वलद्वलयकेयूरकुण्डलव्यालमण्डलैः / त्रिपुरानलधूमालीभङ्गैरिव तरङ्गितः
+bhmj_19.1395,sṛjankaṇṭhaprabhācakrairdigvadhūnīlakañcukaiḥ / pralayārambhasacivānpuṣkarāvartakāniva,सृजन्कण्ठप्रभाचक्रैर्दिग्वधूनीलकञ्चुकैः / प्रलयारम्भसचिवान्पुष्करावर्तकानिव
+bhmj_19.1396,gāḍhabandhajaṭājūṭasphuṭaccandrakalāṅkuraḥ / sphūrjatphenāmaranadīracitoṣṇīṣavibhramaḥ,गाढबन्धजटाजूटस्फुटच्चन्द्रकलाङ्कुरः / स्फूर्जत्फेनामरनदीरचितोष्णीषविभ्रमः
+bhmj_19.1397,rathena nandiyuktena siṃhayuktena bhāsvatā / kopapāvakapuñjena mūrtenevāvṛtāmbaraḥ,रथेन नन्दियुक्तेन सिंहयुक्तेन भास्वता / कोपपावकपुञ्जेन मूर्तेनेवावृताम्बरः
+bhmj_19.1398,tārakāvajayodārakumārānugataṃ haram / harirālokya niṣkampaḥ sajjaṃ cakre nijaṃ dhanuḥ,तारकावजयोदारकुमारानुगतं हरम् / हरिरालोक्य निष्कम्पः सज्जं चक्रे निजं धनुः
+bhmj_19.1399,kruddhasya khaṇḍaparaśoḥ samarāḍambare svayam / abhūdakāṇḍapralayārambhaśaṅkā śarīriṇām,क्रुद्धस्य खण्डपरशोः समराडम्बरे स्वयम् / अभूदकाण्डप्रलयारम्भशङ्का शरीरिणाम्
+bhmj_19.1400,tataḥ kanakanācairbhargaḥ kṛṣṇamapūrayat / tṛtīyanayanoddhūtabhūrivahniśikhopamaiḥ,ततः कनकनाचैर्भर्गः कृष्णमपूरयत् / तृतीयनयनोद्धूतभूरिवह्निशिखोपमैः
+bhmj_19.1401,ugrairugrabhujotsṛṣṭairvegaspaṣṭīkṛtairvṛtaḥ / sa taistadvalayavyālairjyākṛṣṭitruṭitairiva,उग्रैरुग्रभुजोत्सृष्टैर्वेगस्पष्टीकृतैर्वृतः / स तैस्तद्वलयव्यालैर्ज्याकृष्टित्रुटितैरिव
+bhmj_19.1402,śaradhārāsahasrograṃ visphūrjadgarjitorjitam / mumoca bhadraṃ rudrāya parjanyāstraṃ janārdanaḥ,शरधारासहस्रोग्रं विस्फूर्जद्गर्जितोर्जितम् / मुमोच भद्रं रुद्राय पर्जन्यास्त्रं जनार्दनः
+bhmj_19.1403,astreṇa tripurārātirvyāptastena pramāthinā / āgneyamastraṃ vidadhe vitrāsitajagattrayam,अस्त्रेण त्रिपुरारातिर्व्याप्तस्तेन प्रमाथिना / आग्नेयमस्त्रं विदधे वित्रासितजगत्त्रयम्
+bhmj_19.1404,vahnijvālāvalayitaḥ sāgrajo garuḍadhvajaḥ / hemapañjarabaddhasya bheje kesariṇaḥ śriyam,वह्निज्वालावलयितः साग्रजो गरुडध्वजः / हेमपञ्जरबद्धस्य भेजे केसरिणः श्रियम्
+bhmj_19.1405,vāruṇena śamaṃ nīte tasminnastre murāriṇā / paiśācaraudrāṅgirasairyuyudhe 'straistrilocanaḥ,वारुणेन शमं नीते तस्मिन्नस्त्रे मुरारिणा / पैशाचरौद्राङ्गिरसैर्युयुधे ऽस्त्रैस्त्रिलोचनः
+bhmj_19.1406,nivāryāstrāṇi tānyāśu sauravāyavyavāsavaiḥ / saṃdadhe krodhavidhurastripurāntakaraṃ śaram,निवार्यास्त्राणि तान्याशु सौरवायव्यवासवैः / संदधे क्रोधविधुरस्त्रिपुरान्तकरं शरम्
+bhmj_19.1407,cirāccāpapraṇayitāṃ tasminnīte 'ndhakadviṣā / harirvijṛmbhamāṇāstraṃ taṃ vijṛmbhākulaṃ vyadhāt,चिराच्चापप्रणयितां तस्मिन्नीते ऽन्धकद्विषा / हरिर्विजृम्भमाणास्त्रं तं विजृम्भाकुलं व्यधात्
+bhmj_19.1408,ghoraghoṣeṇa śārṅgasya pāñcajanyasya cāsakṛt / jṛmbhite bhairave bhīmaṃ bhayaṃ bhūtāni lebhire,घोरघोषेण शार्ङ्गस्य पाञ्चजन्यस्य चासकृत् / जृम्भिते भैरवे भीमं भयं भूतानि लेभिरे
+bhmj_19.1409,tataḥ kumbhāṇḍasūtena rathena pṛthuraṃhasā / pratyudyayau rāmakṛṣṇapradyumnānkupito guhaḥ,ततः कुम्भाण्डसूतेन रथेन पृथुरंहसा / प्रत्युद्ययौ रामकृष्णप्रद्युम्नान्कुपितो गुहः
+bhmj_19.1410,anilānalaparjanyairastrairabhihataḥ sa taiḥ / dīptāstrajālairvidadhe jagatsaṃkṣobhavibhramam,अनिलानलपर्जन्यैरस्त्रैरभिहतः स तैः / दीप्तास्त्रजालैर्विदधे जगत्संक्षोभविभ्रमम्
+bhmj_19.1411,ṣaṇmukho 'pi babhau hemapuṅkhaistadvividhairvṛtaḥ / janmakṣetraṃ śaravaraṃ prītyā punarivāśritaḥ,षण्मुखो ऽपि बभौ हेमपुङ्खैस्तद्विविधैर्वृतः / जन्मक्षेत्रं शरवरं प्रीत्या पुनरिवाश्रितः
+bhmj_19.1412,astraṃ brahmaśiro raudramasṛjattārakāntakaḥ / jvālābhijvalitā yasya śailāḥ prāpuḥ sumerutām,अस्त्रं ब्रह्मशिरो रौद्रमसृजत्तारकान्तकः / ज्वालाभिज्वलिता यस्य शैलाः प्रापुः सुमेरुताम्
+bhmj_19.1413,tasminviśvakṣayākṣepadīkṣāvikṣobhitākhile / astrānale pravisṛte hariścakraṃ samādadhe,तस्मिन्विश्वक्षयाक्षेपदीक्षाविक्षोभिताखिले / अस्त्रानले प्रविसृते हरिश्चक्रं समादधे
+bhmj_19.1414,tatsarvāstraharaṃ ghoraṃ mārtaṇḍoccaṇḍamaṇḍalam / haridordaṇḍasaṃsaktaṃ jahārāstrānalaprabhām,तत्सर्वास्त्रहरं घोरं मार्तण्डोच्चण्डमण्डलम् / हरिदोर्दण्डसंसक्तं जहारास्त्रानलप्रभाम्
+bhmj_19.1415,cakrāṃśukrakacotkṛtte tasminnastraprabhāvane / prajagrāha guhaḥ śaktiṃ krūrāṃ krauñcādridāriṇīm,चक्रांशुक्रकचोत्कृत्ते तस्मिन्नस्त्रप्रभावने / प्रजग्राह गुहः शक्तिं क्रूरां क्रौञ्चाद्रिदारिणीम्
+bhmj_19.1416,mṛtyudantāvalītāraratnarājivirājitām / tārakāsṛkkaṇākāraśoṇapaṭṭavibhūṣitām,मृत्युदन्तावलीताररत्नराजिविराजिताम् / तार���ासृक्कणाकारशोणपट्टविभूषिताम्
+bhmj_19.1417,cikṣepa kārtikeyastāṃ ghaṇṭāpaṭalarāviṇīm / krośantīṃ trijagadgrāsalālasāṃ kṣudhitāmiva,चिक्षेप कार्तिकेयस्तां घण्टापटलराविणीम् / क्रोशन्तीं त्रिजगद्ग्रासलालसां क्षुधितामिव
+bhmj_19.1418,sā dīptāgraprabhātābhrabhrūkeśaśmaśrubhīṣaṇe / cakre vyoma mahākālavaktre jihvāvijṛmbhitam,सा दीप्ताग्रप्रभाताभ्रभ्रूकेशश्मश्रुभीषणे / चक्रे व्योम महाकालवक्त्रे जिह्वाविजृम्भितम्
+bhmj_19.1419,svasti svastyacyutāyeti divi devairudīritam / sā kṛṣṇābhimukhī śaktirvegādvidyudivābabhau,स्वस्ति स्वस्त्यच्युतायेति दिवि देवैरुदीरितम् / सा कृष्णाभिमुखी शक्तिर्वेगाद्विद्युदिवाबभौ
+bhmj_19.1420,sā kṛṣṇahuṃkārahatā tasmānniṣphalatāṃ yayau / āśeva baddhā mugdhena labdhe kuṭilacetasi,सा कृष्णहुंकारहता तस्मान्निष्फलतां ययौ / आशेव बद्धा मुग्धेन लब्धे कुटिलचेतसि
+bhmj_19.1421,tataścakrāyudhaścakre kalayanvalayaṃ ruṣaḥ / guhaṃ vīkṣya kaṭākṣeṇa tadvadhe vidadhe matim,ततश्चक्रायुधश्चक्रे कलयन्वलयं रुषः / गुहं वीक्ष्य कटाक्षेण तद्वधे विदधे मतिम्
+bhmj_19.1422,nirambarā muktakeśī śyāmā lohitalocanā / tasthau kumārarakṣāyai mūrtā śaktirivāgrataḥ,निरम्बरा मुक्तकेशी श्यामा लोहितलोचना / तस्थौ कुमाररक्षायै मूर्ता शक्तिरिवाग्रतः
+bhmj_19.1423,apagacchāpagaccheti sāsūyaṃ kāliyādviṣā / nivāryamāṇāpyasakṛttato nāpasasāra sā,अपगच्छापगच्छेति सासूयं कालियाद्विषा / निवार्यमाणाप्यसकृत्ततो नापससार सा
+bhmj_19.1424,atrāntare ghanadhvānadhīragambhīraniḥsvanaiḥ / tāratīraravaiḥ sainyairbāṇaḥ svayamadṛśyata,अत्रान्तरे घनध्वानधीरगम्भीरनिःस्वनैः / तारतीररवैः सैन्यैर्बाणः स्वयमदृश्यत
+bhmj_19.1425,sa kaumāramayūrasya śuśubhe pṛṣṭhamāsthitaḥ / añjanādritaṭaṃ nīlameghasaṃgha ivocchritaḥ,स कौमारमयूरस्य शुशुभे पृष्ठमास्थितः / अञ्जनाद्रितटं नीलमेघसंघ इवोच्छ्रितः
+bhmj_19.1426,so 'vadatkṛṣṇamabhyetya bahubāhubalorjitaḥ / pratyāsannavināśo 'dya dīpavadbata vardhase,सो ऽवदत्कृष्णमभ्येत्य बहुबाहुबलोर्जितः / प्रत्यासन्नविनाशो ऽद्य दीपवद्बत वर्धसे
+bhmj_19.1427,hato mayā videśe 'sminnavijñātaḥ suhṛjjanaiḥ / dhruvaṃ tyakṣyasi kṛcchreṇa jīvitaṃ mṛtabāndhavaḥ,हतो मया विदेशे ऽस्मिन्नविज्ञातः सुहृज्जनैः / ध्रुवं त्यक्ष्यसि कृच्छ्रेण जीवितं मृतबान्धवः
+bhmj_19.1428,iti bāṇena gadite garvādgaruḍalāñchanaḥ / katthanenaiva śūro 'si nūnamityāha sasmitaḥ,इति बाणेन गदिते गर्वाद्गरुडलाञ्छनः / कत्थनेनैव शूरो ऽसि नूनमित्याह सस्मितः
+bhmj_19.1429,tataḥ śitaśarāsāraiḥ pūritaḥ sa murāriṇā / asṛjaddoḥsahasreṇa ghorāyudhaparamparām,ततः शितशरासारैः पूरितः स मुरारिणा / असृजद्दोःसहस्रेण घोरायुधपरम्पराम्
+bhmj_19.1430,tatkṛśānukaṇākārapūrapūritamambaram / vikīrṇasvarṇacūrṇāyā lebhe maṇibhuvaḥ prabhām,तत्कृशानुकणाकारपूरपूरितमम्बरम् / विकीर्णस्वर्णचूर्णाया लेभे मणिभुवः प्रभाम्
+bhmj_19.1431,astraṃ hiraṇyakaśiporatha bāṇaḥ samādadhe / yadbhītyeva diśaḥ kvāpi yayuḥ saṃtamasāvṛtāḥ,अस्त्रं हिरण्यकशिपोरथ बाणः समादधे / यद्भीत्येव दिशः क्वापि ययुः संतमसावृताः
+bhmj_19.1432,tadudbhūtāstranicayaiḥ pūrite gaganāṅgane / vāyorapi gatirnābhūtkā kathā vyomacāriṇām,तदुद्भूतास्त्रनिचयैः पूरिते गगनाङ्गने / वायोरपि गतिर्नाभूत्का कथा व्योमचारिणाम्
+bhmj_19.1433,parjanyāstreṇa hariṇā tasminnastre nivārite / bāṇabāhuvanotsṛṣṭā śaravṛṣṭiḥ samudyayau,पर्जन्यास्त्रेण हरिणा तस्मिन्नस्त्रे निवारिते / बाणबाहुवनोत्सृष्टा शरवृष्टिः समुद्ययौ
+bhmj_19.1434,babharturbarhigaruḍau yuddhe cañcunakhāyudhau / miśrībhūtāviva muhurnīlaśailasurācalau,बभर्तुर्बर्हिगरुडौ युद्धे चञ्चुनखायुधौ / मिश्रीभूताविव मुहुर्नीलशैलसुराचलौ
+bhmj_19.1435,tatastārkṣyeṇa pakṣāgrakṣepavikṣepakāriṇā / ākṛṣṇābhihato mūrdhni mayūro 'dririvāpatat,ततस्तार्क्ष्येण पक्षाग्रक्षेपविक्षेपकारिणा / आकृष्णाभिहतो मूर्ध्नि मयूरो ऽद्रिरिवापतत्
+bhmj_19.1436,daityendre nihate nandī preritastripurāriṇā / raudraṃ rathaṃ samādāya sajjo 'bhūtsamare punaḥ,दैत्येन्द्रे निहते नन्दी प्रेरितस्त्रिपुरारिणा / रौद्रं रथं समादाय सज्जो ऽभूत्समरे पुनः
+bhmj_19.1437,bāṇastūrṇaṃ samāruhya mānī manyuviṣākulaḥ / cakāra brahmaśirasā mahāstreṇa jagatkṣayam,बाणस्तूर्णं समारुह्य मानी मन्युविषाकुलः / चकार ब्रह्मशिरसा महास्त्रेण जगत्क्षयम्
+bhmj_19.1438,tataścakraṃ sahasrāraṃ saṃhāraṃ tridaśadviṣām / udyamya grastadaityāstraṃ harirdaityendramādravat,ततश्चक्रं सहस्रारं संहारं त्रिदशद्विषाम् / उद्यम्य ग्रस्तदैत्यास्त्रं हरिर्दैत्येन्द्रमाद्रवत्
+bhmj_19.1439,punaḥ saṃnyastavasanā kālī kuvalayekṣaṇā / puro babhūva rakṣārthaṃ bāṇasya prāṇasaṃśaye,पुनः संन्यस्तवसना काली कुवलयेक्षणा / पुरो बभूव रक्षार्थं बाणस्य प्राणसंशये
+bhmj_19.1440,dṛṣṭvā tāmavadatkuṣṇastrāṇaṃ vaḥ kathamaṅganā / bāṇa saṃśayakāleṣu nedaṃ vīravratocitam,दृष्ट्वा तामवदत्कुष्णस्त्राणं वः कथमङ्गना / बाण संशयकालेषु नेदं वीरव्रतोचितम्
+bhmj_19.1441,ityuktvā mīlitākṣastāṃ parivarjyāṅganāṃ hariḥ / utsasarja prabhācakraduṣprekṣaṃ cakramañjasā,इत्युक्त्वा मीलिताक्षस्तां परिवर्ज्याङ्गनां हरिः / उत्ससर्ज प्रभाचक्रदुष्प्रेक्षं चक्रमञ्जसा
+bhmj_19.1442,tadalakṣyabhramodbhrāntaṃ bāṇabāhuvane muhuḥ / cakraṃ pūrṇānalāpūrakrūraṃ krakacatāṃ yayau,तदलक्ष्यभ्रमोद्भ्रान्तं बाणबाहुवने मुहुः / चक्रं पूर्णानलापूरक्रूरं क्रकचतां ययौ
+bhmj_19.1443,kṣaṇena mūlanirlūnaprabhūtabhujāpādapaḥ / babhūva bāṇaḥ sāvegasravadrudhiranirjharaḥ,क्षणेन मूलनिर्लूनप्रभूतभुजापादपः / बभूव बाणः सावेगस्रवद्रुधिरनिर्झरः
+bhmj_19.1444,kaṇṭhacchedodyataṃ dṛṣṭvā bāṇasya madhusūdanam / abhyetya bhagavānbhargaḥ saguhaḥ praṇato 'bhyadhāt,कण्ठच्छेदोद्यतं दृष्ट्वा बाणस्य मधुसूदनम् / अभ्येत्य भगवान्भर्गः सगुहः प्रणतो ऽभ्यधात्
+bhmj_19.1445,kṛṣṇa jāne jagajjanamasthitisaṃhārakāraṇam / tvāṃ tathāpyeṣa naḥ ko 'pi daityapakṣaparigrahaḥ,कृष्ण जाने जगज्जनमस्थितिसंहारकारणम् / त्वां तथाप्येष नः को ऽपि दैत्यपक्षपरिग्रहः
+bhmj_19.1446,madbhakta eva bhaktaste saṃrakṣyaste mahāśrayaḥ / ahameva bhavānbrahmamūrtistraiguṇyasaṅgataḥ,मद्भक्त एव भक्तस्ते संरक्ष्यस्ते महाश्रयः / अहमेव भवान्ब्रह्ममूर्तिस्त्रैगुण्यसङ्गतः
+bhmj_19.1447,madekaśaraṇastasmādrakṣyo bāṇastvayādhunā / ukto hareṇeti haristathetyuktvānurakṣitam,मदेकशरणस्तस्माद्रक्ष्यो बाणस्त्वयाधुना / उक्तो हरेणेति हरिस्तथेत्युक्त्वानुरक्षितम्
+bhmj_19.1448,tatastrinetramāmantrya prayāte garuḍadhvaje / paścātkṛttabhujaṃ bāṇaṃ nandī cintākulo 'bhyadhāt,ततस्त्रिनेत्रमामन्त्र्य प्रयाते गरुडध्वजे / पश्चात्कृत्तभुजं बाणं नन्दी चिन्ताकुलो ऽभ्यधात्
+bhmj_19.1449,aho bata na jānīmaḥ kiyatī bhavitavyatā / bāṇastryakṣe sapakṣe 'pi prāpto jīvitasaṃśayam,अहो बत न जानीमः कियती भवितव्यता / बाणस्त्र्यक्षे सपक्षे ऽपि प्राप्तो जीवितसंशयम्
+bhmj_19.1450,bāṇa cchinnabhujo 'pyatra nṛtyenārādhaya prabhum / bhavaṃ bhavabhayocchedakovidaṃ varadaṃ sakhe,बाण च्छिन्नभुजो ऽप्यत्र नृत्येनाराधय प्रभुम् / भवं भवभयोच्छेदकोविदं वरदं सखे
+bhmj_19.1451,ityukto nandinā bāṇaściracārī padakramaiḥ / nanarta bhagavānyena varado 'syābhavadbhavaḥ,इत्युक्तो नन्दिना बाणश्चिरचारी पदक्रमैः / ननर्त भगवान्येन वरदो ऽस्याभवद्भवः
+bhmj_19.1452,amaro nirvyathaḥ śrīmāñjātaḥ pūjyabhujadvayaḥ / bāṇo 'bhūdīśvaravarānmahākālo gaṇāgraṇīḥ,अमरो निर्व्यथः श्रीमाञ्जातः पूज्यभुजद्वयः / बाणो ऽभूदीश्वरवरान्महाकालो गणाग्रणीः
+bhmj_19.1453,antarhite 'tha sagaṇe sahasā pārvatīpatau / babhūva śoṇitapuraṃ śūnyaṃ daityajanojjhitam,अन्तर्हिते ऽथ सगणे सहसा पार्वतीपतौ / बभूव शोणितपुरं शून्यं दैत्यजनोज्झितम्
+bhmj_19.1454,uṣāsahāyamādāya bāṇāntaḥpuramandirāt / aniruddhaṃ pramuditaḥ prayayau garuḍadhvajaḥ,उषासहायमादाय बाणान्तःपुरमन्दिरात् / अनिरुद्धं प्रमुदितः प्रययौ गरुडध्वजः
+bhmj_19.1455,vrajansa tārkṣyapakṣāṃśupiśaṅgīkṛtadiṅmukhaḥ / sasmāra satyabhāmāyā vacanaṃ cārulocanaḥ,व्रजन्स तार्क्ष्यपक्षांशुपिशङ्गीकृतदिङ्मुखः / सस्मार सत्यभामाया वचनं चारुलोचनः
+bhmj_19.1456,santi divyāmṛtakṣīrā divyā bāṇasya dhenavaḥ / tā madarthaṃ tvayā deva hartavyā iti sasmitaḥ,सन्ति दिव्यामृतक्षीरा दिव्या बाणस्य धेनवः / ता मदर्थं त्वया देव हर्तव्या इति सस्मितः
+bhmj_19.1457,tā hartumudyayau yāvaccarantīrjaladhestaṭe / tāvattā viviśuḥ sarvā javena varuṇālayam,ता हर्तुमुद्ययौ यावच्चरन्तीर्जलधेस्तटे / तावत्ता विविशुः सर्वा जवेन वरुणालयम्
+bhmj_19.1458,tataḥ suparṇapakṣogravātasaṃkṣobhite 'mbudhau / ghoraṃ rathasahasraughairudyayau vāruṇaṃ balam,ततः सुपर्णपक्षोग्रवातसंक्षोभिते ऽम्बुधौ / घोरं रथसहस्रौघैरुद्ययौ वारुणं बलम्
+bhmj_19.1459,murāriśarasaṃbhāradārite ca balārṇave / udatiṣṭhanmaṇicchatraḥ kupito varuṇaḥ svayam,मुरारिशरसंभारदारिते च बलार्णवे / उदतिष्ठन्मणिच्छत्रः कुपितो वरुणः स्वयम्
+bhmj_19.1460,divyāstravarṣī samare vaiṣṇavāstreṇa śauriṇā / nirdahyamāno varuṇaḥ prāñjalistamabhāṣata,दिव्यास्त्रवर्षी समरे वैष्णवास्त्रेण शौरिणा / निर्दह्यमानो वरुणः प्राञ्जलिस्तमभाषत
+bhmj_19.1461,mūrtirādyā tavaivāhaṃ jagatsarge jagatpate / kṣantumarhasi me deva jahi kopaṃ tamomayam,मूर्तिराद्या तवैवाहं जगत्सर्गे जगत्पते / क्षन्तुमर्हसि मे देव जहि कोपं तमोमयम्
+bhmj_19.1462,nyāsīkṛtaṃ godhanaṃ ca bāṇena parirakṣa me / ityuktastena bhagavānprītaḥ prāyādvihāyasā,न्यासीकृतं गोधनं च बाणेन परिरक्ष मे / इत्युक्तस्तेन भगवान्प्रीतः प्रायाद्विहायसा
+bhmj_19.1463,stūyamānaḥ suragaṇairdvārakopāntametya saḥ / nikṣipya nijavaktre ca pāñcajanyamapūrayat,स्तूयमानः सुरगणैर्द्वारकोपान्तमेत्य सः / निक्षिप्य निजवक्त्रे च पाञ्चजन्यमपूरयत्
+bhmj_19.1464,tasya gambhīragoṣeṇa susnigdhaghananādinā / harṣotsavo 'bhavatko 'pi vṛṣṇivīraśikhaṇḍinām,तस्य गम्भीरगोषेण सुस्निग्धघननादिना / हर्षोत्सवो ऽभवत्को ऽपि वृष्णिवीरशिखण्डिनाम्
+bhmj_19.1465,praviśya dvārakāṃ devaḥ pūjitaḥ sarvayādavaiḥ / paścādavāptasatkṛtyaṃ visṛjyendraṃ sahānugam,प्रविश्य द्वारकां देवः पूजितः सर्वयादवैः / पश्चादवाप्तसत्कृत्यं विसृज्येन्द्रं सहानुगम्
+bhmj_19.1466,garuḍaṃ ca priyatamāpraṇayapremalālasaḥ / vijahāra surārātirniḥśeṣakṣayanirvṛtiḥ,गरुडं च प्रियतमाप्रणयप्रेमलालसः / विजहार सुरारातिर्निःशेषक्षयनिर्वृतिः
+bhmj_19.1467,***** bāṇayuddham || 43 || ***** vaiśampāyana ityūce rājānaṃ janamejayam / iti tasya vacaḥ śrutvā punaḥ papraccha śaunakaḥ,***** बाणयुद्धम् ॥ ४३ ॥ ***** वैशम्पायन इत्यूचे राजानं जनमेजयम् / इति तस्य वचः श्रुत्वा पुनः पप्रच्छ शौनकः
+bhmj_19.1468,pūrve vaṃśāḥ śrutāḥ sarve janamejayabhūpateḥ / saṃtānavaṃśamicchāmi śrotuṃ sūta tvayoditam,पूर्वे वंशाः श्रुताः सर्वे जनमेजयभूपतेः / संतानवंशमिच्छामि श्रोतुं सूत त्वयोदितम्
+bhmj_19.1469,iti pṛṣṭo 'bravītsūto janamejayasaṃbhavau / candrāpīḍo mahīpālaḥ sūryāpīḍaśca maktibhāk,इति पृष्टो ऽब्रवीत्सूतो जनमेजयसंभवौ / चन्द्रापीडो महीपालः सूर्यापीडश्च मक्तिभाक्
+bhmj_19.1470,candrapīḍasutaḥ satyakarṇo bhrātṛśatāgrajaḥ / tatputraḥ śvetakarṇākhyo mahāprasthānamāviśat,चन्द्रपीडसुतः सत्यकर्णो भ्रातृशताग्रजः / तत्पुत्रः श्वेतकर्णाख्यो महाप्रस्थानमाविशत्
+bhmj_19.1471,taṃ jāyā mālinī nāma sagarbhānuyayau satī / pratijātastayā tyaktaḥ kumāro girikandare,तं जाया मालिनी नाम सगर्भानुययौ सती / प्रतिजातस्तया त्यक्तः कुमारो गिरिकन्दरे
+bhmj_19.1472,ruroda tasya kāruṇyātprādurāsanpayomucaḥ / gṛhīto muniputrābhyāṃ dhṛṣṭapārśvadvayo girau,रुरोद तस्य कारुण्यात्प्रादुरासन्पयोमुचः / गृहीतो मुनिपुत्राभ्यां धृष्टपार्श्वद्वयो गिरौ
+bhmj_19.1473,ajapārśva iti khyātaḥ so 'bhavadyanvanāṃ varaḥ / tatputrapautrairvipulaiḥ pūruvaṃśo vivardhitaḥ,अजपार्श्व इति ख्यातः सो ऽभवद्यन्वनां वरः / तत्पुत्रपौत्रैर्विपुलैः पूरुवंशो विवर्धितः
+bhmj_19.1474,yayātiproktamapyarkagrahahīnā mahī bhavet / pūruvaṃśavihīnā tu na kadācidbhaviṣyati,ययातिप्रोक्तमप्यर्कग्रहहीना मही भवेत् / पूरुवंशविहीना तु न कदाचिद्भविष्यति
+bhmj_19.1475,***** janamejayavaṃśaḥ || 44 || ***** bhārate pūrvapūjāsu janamejayabhūbhujā / śrutvā dānavidhiṃ pṛṣṭo vyāsaśiṣyo 'bravītpunaḥ,***** जनमेजयवंशः �� ४४ ॥ ***** भारते पूर्वपूजासु जनमेजयभूभुजा / श्रुत्वा दानविधिं पृष्टो व्यासशिष्यो ऽब्रवीत्पुनः
+bhmj_19.1476,ādiparvaṇi viprebhyaḥ pradadyānmadhupāyasam / apūpamodakaiḥ kuryātsabhāparvaṇi tarpaṇam,आदिपर्वणि विप्रेभ्यः प्रदद्यान्मधुपायसम् / अपूपमोदकैः कुर्यात्सभापर्वणि तर्पणम्
+bhmj_19.1477,āraṇyake mūlaphalairvairāṭe vastramarpayet / vicitrabhojyapānānnaṃ dadyādudyogabhīṣmayoḥ,आरण्यके मूलफलैर्वैराटे वस्त्रमर्पयेत् / विचित्रभोज्यपानान्नं दद्यादुद्योगभीष्मयोः
+bhmj_19.1478,droṇaparvaṇyāyudhāni śuddhānnaṃ karṇaparvaṇi / śalyaparvaṇyapūpādisamodakaguḍodanam,द्रोणपर्वण्यायुधानि शुद्धान्नं कर्णपर्वणि / शल्यपर्वण्यपूपादिसमोदकगुडोदनम्
+bhmj_19.1479,mudgamiśraṃ gadāyuddhe strīparvaṇi vibhūṣaṇam / ghṛtaudanamathaiṣū(ṣī)ke haviṣyaṃ śāntiparvaṇi,मुद्गमिश्रं गदायुद्धे स्त्रीपर्वणि विभूषणम् / घृतौदनमथैषू(षी)के हविष्यं शान्तिपर्वणि
+bhmj_19.1480,aśvamedhe yatākāmaṃ haviṣyaṃ tadvadāśrame / mausale gandhamālyādi prasthānākhye upānahau,अश्वमेधे यताकामं हविष्यं तद्वदाश्रमे / मौसले गन्धमाल्यादि प्रस्थानाख्ये उपानहौ
+bhmj_19.1481,svargaparvaṇi bhakṣyādi harivaṃśe tu pāyasam / bhāratānte sarasvatyāḥ pūjāmādāya pustake,स्वर्गपर्वणि भक्ष्यादि हरिवंशे तु पायसम् / भारतान्ते सरस्वत्याः पूजामादाय पुस्तके
+bhmj_19.1482,hiraṇyado 'ciṃtahariḥ sarvayajñaphalocitaḥ / parvapūjāṃ niśamyeti punaḥ papraccha śaunakaḥ,हिरण्यदो ऽचिंतहरिः सर्वयज्ञफलोचितः / पर्वपूजां निशम्येति पुनः पप्रच्छ शौनकः
+bhmj_19.1483,***** parvapūjā || 45 || ***** sarvasatre nivṛtte tu rakṣite takṣake tathā / tataḥ kimakarotsūta sa rājā janamejayaḥ,***** पर्वपूजा ॥ ४५ ॥ ***** सर्वसत्रे निवृत्ते तु रक्षिते तक्षके तथा / ततः किमकरोत्सूत स राजा जनमेजयः
+bhmj_19.1484,sūto 'vadattato rājā vidvanmantripurohitaiḥ / cintayitvāśvamedhāya pūrṇaṃ saṃbhāramādadhe,सूतो ऽवदत्ततो राजा विद्वन्मन्त्रिपुरोहितैः / चिन्तयित्वाश्वमेधाय पूर्णं संभारमादधे
+bhmj_19.1485,athājagāma bhagavāndivyajñānamayo muniḥ / vedavidyānidhiḥ śrīmānvyāsaḥ satyataponidhiḥ,अथाजगाम भगवान्दिव्यज्ञानमयो मुनिः / वेदविद्यानिधिः श्रीमान्व्यासः सत्यतपोनिधिः
+bhmj_19.1486,taṃ mahārhāsanāsīnaṃ pūjayitvā nato nṛpaḥ / papraccha bhāratasudhācarvaṇānandanirbharaḥ,तं महार्हासनासीनं पूजयित्वा नतो नृपः / पप्रच्छ भारतसुधाचर्वणानन्दनिर्भरः
+bhmj_19.1487,bhagavanrājasūyena kṛtaḥ kṣattrakṣayo mahān / sa kathaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ bhavatā na nivāritaḥ,भगवन्राजसूयेन कृतः क्षत्त्रक्षयो महान् / स कथं पाण्डुपुत्राणां भवता न निवारितः
+bhmj_19.1488,pṛṣṭo nṛpeṇetyavadanmunirdantāṃśubhirdiśan / mukhe sarasvatīvāsakamale kesarāvalīm,पृष्टो नृपेणेत्यवदन्मुनिर्दन्तांशुभिर्दिशन् / मुखे सरस्वतीवासकमले केसरावलीम्
+bhmj_19.1489,avaśyabhāvini kathaṃ tasminkṣattrakṣaye vayam / prabhavāmo hitaṃ kaśca manyate vidhicoditaḥ,अवश्यभाविनि कथं तस्मिन्क्षत्त्रक्षये वयम् / प्रभवामो हितं कश्च मन्यते विधिचोदितः
+bhmj_19.1490,iyaṃ bhavāsaktajantuyātāyātānilāhatiḥ / sarvātmanā balavatī jṛmbhate bhavitvayatā,इयं भवासक्तजन्तुयातायातानिलाहतिः / सर्वात्मना बलवती जृम्भते भवित्वयता
+bhmj_19.1491,śubhāśubhaphalaiḥ prāptiḥ sahajāpyagravartinī / bhrūlateva lalāṭasthā svadṛśā kena dṛśyate,शुभाशुभफलैः प्राप्तिः सहजाप्यग्रवर्तिनी / भ्रूलतेव ललाटस्था स्वदृशा केन दृश्यते
+bhmj_19.1492,teṣāṃ kālaparītānāṃ dhīrabhūddṛḍhaniścayā / sarvaṃkaṣo hi bhagavānkālaḥ kavalitākhilaḥ,तेषां कालपरीतानां धीरभूद्दृढनिश्चया / सर्वंकषो हि भगवान्कालः कवलिताखिलः
+bhmj_19.1493,dehibhardaivanirdiṣṭaṃ vacasā yadi laṅghyate / tatsattramapyaśvamedhaṃ mā kṛthā vighnado hi saḥ,देहिभर्दैवनिर्दिष्टं वचसा यदि लङ्घ्यते / तत्सत्त्रमप्यश्वमेधं मा कृथा विघ्नदो हि सः
+bhmj_19.1494,śrutvā śatakraturdvaiṣāttava kratuśatatrayam / patnī praviśya yajñāśvaṃ rāgāndho dharṣayiṣyati,श्रुत्वा शतक्रतुर्द्वैषात्तव क्रतुशतत्रयम् / पत्नी प्रविश्य यज्ञाश्वं रागान्धो धर्षयिष्यति
+bhmj_19.1495,tataḥ prabhṛti loke 'sminpravṛddhe kalikalmaṣe / mahāyajñakathāmātramapi dūre bhaviṣyati,ततः प्रभृति लोके ऽस्मिन्प्रवृद्धे कलिकल्मषे / महायज्ञकथामात्रमपि दूरे भविष्यति
+bhmj_19.1496,senānīḥ kāśyapiḥ kaścidaudbhidaḥ kaligocare / aśvamedhaṃ kṛtī vipraḥ punaḥ pratyāhariṣyati,सेनानीः काश्यपिः कश्चिदौद्भिदः कलिगोचरे / अश्वमेधं कृती विप्रः पुनः प्रत्याहरिष्यति
+bhmj_19.1497,iti śrutvā viṣṇṇena muniḥ pṛṣṭo mahībhujā / uvāca jñānanayanaḥ paryantayugalakṣaṇam,इति श्रुत्वा विष्ण्णेन मुनिः पृष्टो महीभुजा / उवाच ज्ञाननयनः पर्यन्तयुगलक्षणम्
+bhmj_19.1498,varṇāśramācāracarcā viparītā yatepsitā / bhaviṣyati yadā loke tadyugāntasya yauvanam,वर्णाश्रमाचारचर्चा विपरीता यतेप्सिता / भविष्यति यदा लोके तद्युगान्तस्य यौवनम्
+bhmj_19.1499,śithilakṣaṇasauhārdāḥ satyaśīlavivarjitāḥ / keśaveśā bhaviṣyanti niruṣṇīṣāmbarā narāḥ,शिथिलक्षणसौहार्दाः सत्यशीलविवर्जिताः / केशवेशा भविष्यन्ति निरुष्णीषाम्बरा नराः
+bhmj_19.1500,dasyavo rājacaritā rājāne dastuceṣṭitāḥ / kariṣyanti kaleḥ sarve sāhāyyaṃ dharmasaṃkṣaye,दस्यवो राजचरिता राजाने दस्तुचेष्टिताः / करिष्यन्ति कलेः सर्वे साहाय्यं धर्मसंक्षये
+bhmj_19.1501,pakvānnavikrayo loke vedavikrayiṇo dvijāḥ / bhaviṣyanti yuge kṣīṇe gṛhīṇyo bhagavikrayāḥ,पक्वान्नविक्रयो लोके वेदविक्रयिणो द्विजाः / भविष्यन्ति युगे क्षीणे गृहीण्यो भगविक्रयाः
+bhmj_19.1502,upadeśakṛtaḥ śūdrā brahmadīkṣāvidhāyinaḥ / bhoḥśabdena bhaviṣyanti viprā avamatāḥ punaḥ,उपदेशकृतः शूद्रा ब्रह्मदीक्षाविधायिनः / भोःशब्देन भविष्यन्ति विप्रा अवमताः पुनः
+bhmj_19.1503,muṇḍāḥ kaṣāyavasanā nānāvratavikāriṇaḥ / pratigrahāngrahīṣyanti śūdrā vidrāvitadvijāḥ,मुण्डाः कषायवसना नानाव्रतविकारिणः / प्रतिग्रहान्ग्रहीष्यन्ति शूद्रा विद्रावितद्विजाः
+bhmj_19.1504,rūpalāvaṇyamādhurye parikṣīṇe subhūṣaṇe / keśālāṃkaraṇā nāryo bhaviṣyanti gatatrapāḥ,रूपलावण्यमाधुर्ये परिक्षीणे सुभूषणे / केशालांकरणा नार्यो ��विष्यन्ति गतत्रपाः
+bhmj_19.1505,svaśāstrapaṇḍitāḥ sarve nirvivekā mumukṣavaḥ / bhaviṣyanti kule jātā niṣprayatnaphalepsavaḥ,स्वशास्त्रपण्डिताः सर्वे निर्विवेका मुमुक्षवः / भविष्यन्ति कुले जाता निष्प्रयत्नफलेप्सवः
+bhmj_19.1506,vañcanā vañcanājñānāṃ taskarāṇāṃ ca taskarāḥ / kimanyatprabhaviṣyanti rājāno dārahāriṇaḥ,वञ्चना वञ्चनाज्ञानां तस्कराणां च तस्कराः / किमन्यत्प्रभविष्यन्ति राजानो दारहारिणः
+bhmj_19.1507,babustrīko 'lpapuruṣo himavatpārśvasaṃśrayaḥ / lokaskandhārpitāpatyo hāhābhūtaścariṣyati,बबुस्त्रीको ऽल्पपुरुषो हिमवत्पार्श्वसंश्रयः / लोकस्कन्धार्पितापत्यो हाहाभूतश्चरिष्यति
+bhmj_19.1508,dambhaḥ śaucaṃ vakramāyākṛtitvaṃ hiṃsāśauryaṃ vṛttiranyopaghātaḥ / tarkaḥ śāstraṃ nāstikatvaṃ ca bodhaḥ śaucācāratyāga evāśu muktiḥ,दम्भः शौचं वक्रमायाकृतित्वं हिंसाशौर्यं वृत्तिरन्योपघातः / तर्कः शास्त्रं नास्तिकत्वं च बोधः शौचाचारत्याग एवाशु मुक्तिः
+bhmj_19.1509,ityevaṃ kalinā loke kilbiṣairākulīkṛte / punaḥ kālavipākena kṛtadharmaḥ pravartate,इत्येवं कलिना लोके किल्बिषैराकुलीकृते / पुनः कालविपाकेन कृतधर्मः प्रवर्तते
+bhmj_19.1510,***** bhaviṣyat || 46 || ***** tatastirohite kṣipraṃ munau jñānadivākare / aśvamedho narapateḥ kratuḥ śrīmānavartata,***** भविष्यत् ॥ ४६ ॥ ***** ततस्तिरोहिते क्षिप्रं मुनौ ज्ञानदिवाकरे / अश्वमेधो नरपतेः क्रतुः श्रीमानवर्तत
+bhmj_19.1511,tasminyajñe praviśyāśvaṃ rājapatnīṃ vapuṣṭamām / akāmāṃ kāmavaśataḥ śatakraturadharṣayat,तस्मिन्यज्ञे प्रविश्याश्वं राजपत्नीं वपुष्टमाम् / अकामां कामवशतः शतक्रतुरधर्षयत्
+bhmj_19.1512,tadadhvaryugirā prāpto rājā kopaviṣolbaṇaḥ / śaśāpa śakraṃ yajñāṃśaniṣedhenājitendriyam,तदध्वर्युगिरा प्राप्तो राजा कोपविषोल्बणः / शशाप शक्रं यज्ञांशनिषेधेनाजितेन्द्रियम्
+bhmj_19.1513,nirasya sarvānsāsūyaṃ brāhmaṇādviṣayānnijāt / praviśyākampitatanuḥ patnīśālāmabhāṣata,निरस्य सर्वान्सासूयं ब्राह्मणाद्विषयान्निजात् / प्रविश्याकम्पिततनुः पत्नीशालामभाषत
+bhmj_19.1514,iyaṃ niṣkāsyatāṃ paṅkakulyā kuṭilacāriṇī / kilbiṣālolakallolākulakūlāvapātinī,इयं निष्कास्यतां पङ्ककुल्या कुटिलचारिणी / किल्बिषालोलकल्लोलाकुलकूलावपातिनी
+bhmj_19.1515,gṛhe dūṣitācāritrā neyaṃ me sthātumarhati / yaśaḥpūrṇaśaśāṅkasya meghamālāyitaṃ yayā,गृहे दूषिताचारित्रा नेयं मे स्थातुमर्हति / यशःपूर्णशशाङ्कस्य मेघमालायितं यया
+bhmj_19.1516,svādu nāśnanti saṃtaptā na ca rātriṣu śerate / śalyaṃ marmāntare yeṣāṃ gṛhe bhāryā hi dūṣitā,स्वादु नाश्नन्ति संतप्ता न च रात्रिषु शेरते / शल्यं मर्मान्तरे येषां गृहे भार्या हि दूषिता
+bhmj_19.1517,iti vādini bhūpāle gandharvādhipatiḥ svayam / viśvāvasustamabhyetya sauhārdādidamabravīt,इति वादिनि भूपाले गन्धर्वाधिपतिः स्वयम् / विश्वावसुस्तमभ्येत्य सौहार्दादिदमब्रवीत्
+bhmj_19.1518,rājanrambhā tava vadhūriyaṃ devavilāsinī / vapuṣṭamā surendreṇa yajñe 'smindharṣitā satī,राजन्रम्भा तव वधूरियं देवविलासिनी / वपुष्टमा सुरेन्द्रेण यज्ञे ऽस्मिन्धर्षिता सती
+bhmj_19.1519,tvatprabhāvabhayādviprabhayāddveṣānmanobhavāt / daivadiṣṭaśca śakreṇa vighnaste vihitaḥ kratau,त्वत्प्रभावभयाद्विप्रभयाद्द्वेषान्मनोभवात् / दैवदिष्टश्च शक्रेण विघ्नस्ते विहितः क्रतौ
+bhmj_19.1520,viprebhyo mā krudhaḥ patnīṃ mā tyākṣīḥ śuddhamānasām / guhyasparśo hyakāmāyā dṛśyayāṅgasparśasaṃnibhaḥ,विप्रेभ्यो मा क्रुधः पत्नीं मा त्याक्षीः शुद्धमानसाम् / गुह्यस्पर्शो ह्यकामाया दृश्ययाङ्गस्पर्शसंनिभः
+bhmj_19.1521,janajanma mahīrandhre puraṃdhrīṇāṃ svabhāvataḥ / aśuddhaṃ śuddhimādhatte brāhmaṇānmā mudhā vadhīḥ,जनजन्म महीरन्ध्रे पुरंध्रीणां स्वभावतः / अशुद्धं शुद्धिमाधत्ते ब्राह्मणान्मा मुधा वधीः
+bhmj_19.1522,iti gandharvarājena bodhito janamejayaḥ / praśāntakopaḥ saṃcintya tatheti pratyapadyata,इति गन्धर्वराजेन बोधितो जनमेजयः / प्रशान्तकोपः संचिन्त्य तथेति प्रत्यपद्यत
+bhmj_19.1523,***** janamejayayajñasamāptiḥ || 47 || ***** niśamya viṣṇucaritaṃ vaiśampāyanakīrtitam / punaḥ prapaccha vārāhaṃ prādurbhāvaṃ mahīpatiḥ,***** जनमेजययज्ञसमाप्तिः ॥ ४७ ॥ ***** निशम्य विष्णुचरितं वैशम्पायनकीर्तितम् / पुनः प्रपच्छ वाराहं प्रादुर्भावं महीपतिः
+bhmj_19.1524,sa pṛṣṭastena vinayātpraṇipatya hariṃ muniḥ / viṣṇorānāyayaddivyaṃ prabhāvaṃ kalmaṣāpaham,स पृष्टस्तेन विनयात्प्रणिपत्य हरिं मुनिः / विष्णोरानाययद्दिव्यं प्रभावं कल्मषापहम्
+bhmj_19.1525,pūrṇe yugasahasrānte nivṛtte brahmavāsare / hiraṇyaretāstriśirāḥ svayaṃ devo vṛṣākapiḥ,पूर्णे युगसहस्रान्ते निवृत्ते ब्रह्मवासरे / हिरण्यरेतास्त्रिशिराः स्वयं देवो वृषाकपिः
+bhmj_19.1526,śikhābhirlokamakhilaṃ dagdhvā sagirisāgaram / eko nārāyaṇaḥ śete garbhīkṛtajagattrayaḥ,शिखाभिर्लोकमखिलं दग्ध्वा सगिरिसागरम् / एको नारायणः शेते गर्भीकृतजगत्त्रयः
+bhmj_19.1527,sa garbhīkṛtaviśvaḥ prāṅmumocāṇḍaṃ hiraṇmayam / ūrdhvādhastena tadbhinnaṃ vivṛtaṃ dikṣu cāṣṭadhā,स गर्भीकृतविश्वः प्राङ्मुमोचाण्डं हिरण्मयम् / ऊर्ध्वाधस्तेन तद्भिन्नं विवृतं दिक्षु चाष्टधा
+bhmj_19.1528,babhūva trijagatkṣetraṃ bhūtalāntaṃ khaśekharam / garbhaṃ hiraṇyagarbhasya yamāhurbrahmavādinaḥ,बभूव त्रिजगत्क्षेत्रं भूतलान्तं खशेखरम् / गर्भं हिरण्यगर्भस्य यमाहुर्ब्रह्मवादिनः
+bhmj_19.1529,svacchaṃ yatsalilaṃ tatra sumeruḥ kāñcanācalaḥ / mamajja medinī tasmingirīndraśatapīḍitā,स्वच्छं यत्सलिलं तत्र सुमेरुः काञ्चनाचलः / ममज्ज मेदिनी तस्मिन्गिरीन्द्रशतपीडिता
+bhmj_19.1530,aśaktā dhartumakhilaṃ prāṇitaṃ viṣṇutejasā / vaikuṇṭhaṃ śaraṇaṃ prāyānamagnā gauriva medinī,अशक्ता धर्तुमखिलं प्राणितं विष्णुतेजसा / वैकुण्ठं शरणं प्रायानमग्ना गौरिव मेदिनी
+bhmj_19.1531,tato viśvaṃbharoddhāradhīraṃ vapurakalpayat / vārāhaṃ duṣṭasaṃhāri harirgirimavocchritam,ततो विश्वंभरोद्धारधीरं वपुरकल्पयत् / वाराहं दुष्टसंहारि हरिर्गिरिमवोच्छ्रितम्
+bhmj_19.1532,bhinnāñjanacayacchāyaṃ śubhadaṃṣṭrāṃśusaṃcayam / nīlajīmūtasaṃghātādiva niryanniśākaram,भिन्नाञ्जनचयच्छायं शुभदंष्ट्रांशुसंचयम् / नीलजीमूतसंघातादिव निर्यन्निशाकरम्
+bhmj_19.1533,babhrubhrūśmaśrukeśena vaktraṇārañjitāmbaram / nīlādriśikhareṇeva hemarājirajojuṣā,बभ्रुभ्रूश्मश्रुकेशेन वक्त्रणारञ्जिताम्बरम् / नीलाद्रिशिखरेणेव हेमराजिरजोजुषा
+bhmj_19.1534,sa pātālatalaṃ tālatamālamalinodaram / viveśa daṃṣṭrākhaṇḍendukhaṇḍitadhvāntamaṇḍalaḥ,स पातालतलं तालतमालमलिनोदरम् / विवेश दंष्ट्राखण्डेन्दुखण्डितध्वान्तमण्डलः
+bhmj_19.1535,mantrātmā veda yajñāṅgaḥ sa varāho mahākṛtiḥ / daṃṣṭrāgreṇojjahāra kṣmāṃ śevālalatikāmiva,मन्त्रात्मा वेद यज्ञाङ्गः स वराहो महाकृतिः / दंष्ट्राग्रेणोज्जहार क्ष्मां शेवाललतिकामिव
+bhmj_19.1536,sā tasya daṃṣṭrāparyante saktā kuvalayekṣaṇā / babhau lāñchanalekhena śyāmaśītāṃśumaṇḍale,सा तस्य दंष्ट्रापर्यन्ते सक्ता कुवलयेक्षणा / बभौ लाञ्छनलेखेन श्यामशीतांशुमण्डले
+bhmj_19.1537,jagannivāso vasudhāmuddhṛtya jagataḥ sthitim / vidadhe digvibhāgena bhūdharāṃśca nyaveśayet,जगन्निवासो वसुधामुद्धृत्य जगतः स्थितिम् / विदधे दिग्विभागेन भूधरांश्च न्यवेशयेत्
+bhmj_19.1538,śaṅkhacakragadākārānparvatānviniveśya saḥ / asṛjatpuruṣaṃ vaktrāddevamādyaṃ prajāpatim,शङ्खचक्रगदाकारान्पर्वतान्विनिवेश्य सः / असृजत्पुरुषं वक्त्राद्देवमाद्यं प्रजापतिम्
+bhmj_19.1539,kiṃ karomīti puratastasminvadati sādaram / vibhajātmānamityuktvā viśvayonistirodadhe,किं करोमीति पुरतस्तस्मिन्वदति सादरम् / विभजात्मानमित्युक्त्वा विश्वयोनिस्तिरोदधे
+bhmj_19.1540,tataścintayatastasya cidākāśasamudbhavaḥ / omityudacarannādaḥ saṃpūritajagattrayaḥ,ततश्चिन्तयतस्तस्य चिदाकाशसमुद्भवः / ओमित्युदचरन्नादः संपूरितजगत्त्रयः
+bhmj_19.1541,tato 'bhavadvaṣaṭkāro mahāvyāhṛtayastathā / vedamātā ca sāvitrī vedaiḥ saha sanātanaiḥ,ततो ऽभवद्वषट्कारो महाव्याहृतयस्तथा / वेदमाता च सावित्री वेदैः सह सनातनैः
+bhmj_19.1542,viśuddhamānasāvāsarājahaṃsāḥ prajāpateḥ / ajāyanta jagadvandyāḥ sapta pūrve maharṣayaḥ,विशुद्धमानसावासराजहंसाः प्रजापतेः / अजायन्त जगद्वन्द्याः सप्त पूर्वे महर्षयः
+bhmj_19.1543,dakṣastu dakṣimāṅguṣṭhādudabhūdyaḥ prajāpatiḥ / tatsutāḥ kanyakāḥ prāpurdharmendumanukaśyapāḥ,दक्षस्तु दक्षिमाङ्गुष्ठादुदभूद्यः प्रजापतिः / तत्सुताः कन्यकाः प्रापुर्धर्मेन्दुमनुकश्यपाः
+bhmj_19.1544,tāsāmayaṃ viśvasargaḥ saṃtānaḥ sa surāsuraḥ / asūta devānaditirditirdaityāṃśca kaśyapāt,तासामयं विश्वसर्गः संतानः स सुरासुरः / असूत देवानदितिर्दितिर्दैत्यांश्च कश्यपात्
+bhmj_19.1545,hiraṇyākṣaṃ samāśritya kadācidditijeśvaram / sapakṣāḥ parvatāścakrurgatyā bhuvanaviplavam,हिरण्याक्षं समाश्रित्य कदाचिद्दितिजेश्वरम् / सपक्षाः पर्वताश्चक्रुर्गत्या भुवनविप्लवम्
+bhmj_19.1546,pakṣabchedodyate teṣāṃ śakre tatpakṣapātinā / hiraṇyākṣeṇa devānāṃ dāruṇaḥ saṃgaro 'bhavat,पक्षब्छेदोद्यते तेषां शक्रे तत्पक्षपातिना / हिरण्याक्षेण देवानां दारुणः संगरो ऽभवत्
+bhmj_19.1547,tasminmahāstravikṣepabhūtakṣobhavibhīṣaṇe / hiraṇyākṣo 'jayaddevānbhuvanākampane raṇe,तस���मिन्महास्त्रविक्षेपभूतक्षोभविभीषणे / हिरण्याक्षो ऽजयद्देवान्भुवनाकम्पने रणे
+bhmj_19.1548,sureṣu dhvastadhairyeṣu varāho girivigrahaḥ / bhagavānsvayamabhyetya tasthau daityavadhotsukaḥ / dadhmau daṃṣṭrākarālena śaṅkhaṃ vaktreṇa cakrabhṛt,सुरेषु ध्वस्तधैर्येषु वराहो गिरिविग्रहः / भगवान्स्वयमभ्येत्य तस्थौ दैत्यवधोत्सुकः / दध्मौ दंष्ट्राकरालेन शङ्खं वक्त्रेण चक्रभृत्
+bhmj_19.1549,nādena tasya brahmaṇḍamaṇḍalāvartakāriṇā / oṅkārāyitamuddarpadaityakṣayamahādhvare,नादेन तस्य ब्रह्मण्डमण्डलावर्तकारिणा / ओङ्कारायितमुद्दर्पदैत्यक्षयमहाध्वरे
+bhmj_19.1550,tato 'bhyetya hiraṇyākṣaḥ kṣayadūtikayā dviṣām / śaktyā vakṣasi deveśaṃ jaghāna ghananiḥsvanaḥ,ततो ऽभ्येत्य हिरण्याक्षः क्षयदूतिकया द्विषाम् / शक्त्या वक्षसि देवेशं जघान घननिःस्वनः
+bhmj_19.1551,līlayā vīkṣya bhagavāndaityamadbhūtavikramam / asṛjadvairisaṃhāraṃ sahasrāraṃ sudarśanam,लीलया वीक्ष्य भगवान्दैत्यमद्भूतविक्रमम् / असृजद्वैरिसंहारं सहस्रारं सुदर्शनम्
+bhmj_19.1552,kṛtottamāṅgaśṛṅge 'tha tena daityamahībhṛti / patite bhuvi vidhvastāḥ prayayurdānavā diśaḥ,कृतोत्तमाङ्गशृङ्गे ऽथ तेन दैत्यमहीभृति / पतिते भुवि विध्वस्ताः प्रययुर्दानवा दिशः
+bhmj_19.1553,hiraṇyākṣe hate vīre śekhare tridaśadviṣām / dhṛtā mahāvarāheṇa svapadaṃ bhejire surāḥ,हिरण्याक्षे हते वीरे शेखरे त्रिदशद्विषाम् / धृता महावराहेण स्वपदं भेजिरे सुराः
+bhmj_19.1554,daṃṣṭrānirbhinnabhinnañjanagirigahanasphāradaityāndhakāraścandrārkodāratārāpatharuciratarapraspuracchaṅkhacakraḥ / pāyānnaḥ śeṣaśīrṣākramaṇasamuditairvyāptakāyaḥ phaṇāgraiḥ kṣubhyatkṣīrābdhiphenairiva maṇiśabalairmandarābho varāhaḥ,दंष्ट्रानिर्भिन्नभिन्नञ्जनगिरिगहनस्फारदैत्यान्धकारश्चन्द्रार्कोदारतारापथरुचिरतरप्रस्पुरच्छङ्खचक्रः / पायान्नः शेषशीर्षाक्रमणसमुदितैर्व्याप्तकायः फणाग्रैः क्षुभ्यत्क्षीराब्धिफेनैरिव मणिशबलैर्मन्दराभो वराहः
+bhmj_19.1555,***** varāhaprādurbhāvaḥ || 48 || ***** purā kṛtayuge śrīmānkāśyapo ditinandanaḥ / cakre hiraṇyakaśipuḥ sāgraṃ varṣāyutaṃ tapaḥ,***** वराहप्रादुर्भावः ॥ ४८ ॥ ***** पुरा कृतयुगे श्रीमान्काश्यपो दितिनन्दनः / चक्रे हिरण्यकशिपुः साग्रं वर्षायुतं तपः
+bhmj_19.1556,avadhyaḥ suragandharvakinnaroragarakṣasām / āyudhānāṃ ca sarveṣāṃ so 'bhavadbrahmaṇo varāt,अवध्यः सुरगन्धर्वकिन्नरोरगरक्षसाम् / आयुधानां च सर्वेषां सो ऽभवद्ब्रह्मणो वरात्
+bhmj_19.1557,samaṃ prāptapado darpādākrāntabhuvanatrayaḥ / vīraḥ surāṅganāḥ sarvāścakre proṣitabhartṛkāḥ,समं प्राप्तपदो दर्पादाक्रान्तभुवनत्रयः / वीरः सुराङ्गनाः सर्वाश्चक्रे प्रोषितभर्तृकाः
+bhmj_19.1558,tataḥ saṃtrastavidhvastāstatpratāpāgniniṣprabhāḥ / brahmavākyāyurdevāḥ śaraṇaṃ devamacyutam,ततः संत्रस्तविध्वस्तास्तत्प्रतापाग्निनिष्प्रभाः / ब्रह्मवाक्यायुर्देवाः शरणं देवमच्युतम्
+bhmj_19.1559,sa dattvā varadasteṣāmabhayaṃ bhūtabhāvanaḥ / oṅkārānugataṃ cakre nārasiṃhaṃ mahadvapuḥ,स दत्त्वा वरदस��तेषामभयं भूतभावनः / ओङ्कारानुगतं चक्रे नारसिंहं महद्वपुः
+bhmj_19.1560,so 'bhūjjvalitahemādriprabhāsaṃbhāraghasmaraḥ / sāvegacaraṇākrāntikharvīkṛtamahīdharaḥ,सो ऽभूज्ज्वलितहेमाद्रिप्रभासंभारघस्मरः / सावेगचरणाक्रान्तिखर्वीकृतमहीधरः
+bhmj_19.1561,vidrumāgrāṅgurākāraiścañcadromāñcakañcukaiḥ / krūrakrodhānalodbhūtairvisphuliṅgairivāvṛtaḥ,विद्रुमाग्राङ्गुराकारैश्चञ्चद्रोमाञ्चकञ्चुकैः / क्रूरक्रोधानलोद्भूतैर्विस्फुलिङ्गैरिवावृतः
+bhmj_19.1562,pratāpamandirāgārakanakastambhasaṃnibhaiḥ / śaṅkhacakragadāpadmalāñchanairbhūṣito bhujaiḥ,प्रतापमन्दिरागारकनकस्तम्भसंनिभैः / शङ्खचक्रगदापद्मलाञ्छनैर्भूषितो भुजैः
+bhmj_19.1563,kṛtāntadviradodīrṇakarṇacāmaravibhramaiḥ / nakharāṃśucayaiḥ kurvansāṭṭahāsamivāmbaram,कृतान्तद्विरदोदीर्णकर्णचामरविभ्रमैः / नखरांशुचयैः कुर्वन्साट्टहासमिवाम्बरम्
+bhmj_19.1564,merukūṭonnataskandhaśikharāsaktakesaraiḥ / ghoraḥ karālakālāgnijīvanavyajanairiva,मेरुकूटोन्नतस्कन्धशिखरासक्तकेसरैः / घोरः करालकालाग्निजीवनव्यजनैरिव
+bhmj_19.1565,jṛmbhāvispaṣṭadaṃṣṭrāṃśupaṭalairādiśanmuhuḥ / caṇḍāṃśupuṇḍarīkasya visinīkāṇḍamaṇḍalam,जृम्भाविस्पष्टदंष्ट्रांशुपटलैरादिशन्मुहुः / चण्डांशुपुण्डरीकस्य विसिनीकाण्डमण्डलम्
+bhmj_19.1566,dṛptadaityaśatotpātaśaṃsinīṃ rudhirāruṇām / akālasaṃdhyāṃ kurvāṇaḥ piṅgogranayanātapaiḥ,दृप्तदैत्यशतोत्पातशंसिनीं रुधिरारुणाम् / अकालसंध्यां कुर्वाणः पिङ्गोग्रनयनातपैः
+bhmj_19.1567,babhrubhrubhaṅgavikaṭaṃ lalāṭataṭamunnatam / adabhramiva saṃdhyābhraṃ sphurattārataḍidgaṇam,बभ्रुभ्रुभङ्गविकटं ललाटतटमुन्नतम् / अदभ्रमिव संध्याभ्रं स्फुरत्तारतडिद्गणम्
+bhmj_19.1568,sa gatvā daiteyanilayaṃ pralayānalasaṃnibhaḥ / dadarśārkasahasrābhāṃ hiraṇyakaśipoḥ sabhām,स गत्वा दैतेयनिलयं प्रलयानलसंनिभः / ददर्शार्कसहस्राभां हिरण्यकशिपोः सभाम्
+bhmj_19.1569,sthitāṃ jagattrayīmūrdhni hemamālāmivojjvalām / divyaratnaphalodārasarvartukusumadrumām,स्थितां जगत्त्रयीमूर्ध्नि हेममालामिवोज्ज्वलाम् / दिव्यरत्नफलोदारसर्वर्तुकुसुमद्रुमाम्
+bhmj_19.1570,maṇikuṭṭimasaṃkrāntakāntakāntāmukhāmbujām / tasyāṃ daityapatiḥ śrīmānvirarājorjitadyutiḥ,मणिकुट्टिमसंक्रान्तकान्तकान्तामुखाम्बुजाम् / तस्यां दैत्यपतिः श्रीमान्विरराजोर्जितद्युतिः
+bhmj_19.1571,pṛthuratnāsanotsaṅge sahasrāṃśurivodaye / śuśubhe hemapadmasragvipule tasya vakṣasi,पृथुरत्नासनोत्सङ्गे सहस्रांशुरिवोदये / शुशुभे हेमपद्मस्रग्विपुले तस्य वक्षसि
+bhmj_19.1572,kalpāntasūryamāleva taṭe kanakabhūbhṛtaḥ / niṣiddhā lokapālānāṃ sthitiratreti śāsanam,कल्पान्तसूर्यमालेव तटे कनकभूभृतः / निषिद्धा लोकपालानां स्थितिरत्रेति शासनम्
+bhmj_19.1573,kṣaṇaṃ dikṣu lilekheva ratnakuṇḍalaraśmibhiḥ / viṭaṅkaratnamukuṭoddyotairindrāyudhaprabhaiḥ,क्षणं दिक्षु लिलेखेव रत्नकुण्डलरश्मिभिः / विटङ्करत्नमुकुटोद्द्योतैरिन्द्रायुधप्रभैः
+bhmj_19.1574,muhurvyomamayūrasya ratnābhāramivākarot / sevitaḥ siddhagandharvakinnarāpsarasāṃ gaṇaiḥ,मुहुर्व्योममयूरस्य रत्नाभारमिवाकरोत् / सेवितः सिद्धगन्धर्वकिन्नराप्सरसां गणैः
+bhmj_19.1575,viśvaiśvaryābdhiphenaughaṃ babhāroṣṇīṣamujjvalam / tasminsvargāṅgānāpāṇimandāndolitacāmaraiḥ / rājalakṣmīrjahāseva taraṅgitasitāṃśuke,विश्वैश्वर्याब्धिफेनौघं बभारोष्णीषमुज्ज्वलम् / तस्मिन्स्वर्गाङ्गानापाणिमन्दान्दोलितचामरैः / राजलक्ष्मीर्जहासेव तरङ्गितसितांशुके
+bhmj_19.1576,athādṛśyata digdāhodgāradāruṇamambaram / kenāpi........kṣaratkṣatajanirbharam,अथादृश्यत दिग्दाहोद्गारदारुणमम्बरम् / केनापि........क्षरत्क्षतजनिर्भरम्
+bhmj_19.1577,prādurāsīttataḥ siṃhaḥ śrīmānpuruṣavigrahaḥ / devo devāridalanaḥ kṛśānuśatapiṅgalaḥ,प्रादुरासीत्ततः सिंहः श्रीमान्पुरुषविग्रहः / देवो देवारिदलनः कृशानुशतपिङ्गलः
+bhmj_19.1578,taṃ vīkṣya hṛdayotkampanavadīkṣāvidhāyinam / mithomukhāni ditijā vismayārtā vyalokayan,तं वीक्ष्य हृदयोत्कम्पनवदीक्षाविधायिनम् / मिथोमुखानि दितिजा विस्मयार्ता व्यलोकयन्
+bhmj_19.1579,ko 'yamityākule kṣipraṃ daityāsthānasabhāṅgaṇe / dhīmānuvāca prahlādo hiraṇyakaśipoḥ sutaḥ,को ऽयमित्याकुले क्षिप्रं दैत्यास्थानसभाङ्गणे / धीमानुवाच प्रह्लादो हिरण्यकशिपोः सुतः
+bhmj_19.1580,sarvadevamayaḥ ko 'pi devo 'yaṃ mahasāṃ nidhiḥ / yena naḥ sthagitānīva cetāṃsi ca vacāṃsi ca,सर्वदेवमयः को ऽपि देवो ऽयं महसां निधिः / येन नः स्थगितानीव चेतांसि च वचांसि च
+bhmj_19.1581,sa evāyaṃ hiraṇyākṣo yena nītaḥ pramāthinā / kālakāpālikottalaskandhavalkalaketutām,स एवायं हिरण्याक्षो येन नीतः प्रमाथिना / कालकापालिकोत्तलस्कन्धवल्कलकेतुताम्
+bhmj_19.1582,iti bruvāṇe prahlāde bhrukuṭīkuṭilānanaḥ / hiraṇyakaśipurdaityāngṛhyatāmityabhāṣata,इति ब्रुवाणे प्रह्लादे भ्रुकुटीकुटिलाननः / हिरण्यकशिपुर्दैत्यान्गृह्यतामित्यभाषत
+bhmj_19.1583,vipracitiprabhṛtayastataste dānavarṣabhāḥ / pradīptakaṅkaṭā ghorāstaṃ sarve paryavārayan,विप्रचितिप्रभृतयस्ततस्ते दानवर्षभाः / प्रदीप्तकङ्कटा घोरास्तं सर्वे पर्यवारयन्
+bhmj_19.1584,śastravṛṣṭiṃ tadutsṛṣṭāṃ jvālājālajaṭākulām / jagrāha niścalo devaḥ śoṇapuṣpāmiva srajam,शस्त्रवृष्टिं तदुत्सृष्टां ज्वालाजालजटाकुलाम् / जग्राह निश्चलो देवः शोणपुष्पामिव स्रजम्
+bhmj_19.1585,sa svadyotairiva vyāptaḥ śaraiḥ śikhadidāruṇaiḥ / dṛṅmātreṇaiva tāṃścakre vātakṣiptatṛṇopamān,स स्वद्योतैरिव व्याप्तः शरैः शिखदिदारुणैः / दृङ्मात्रेणैव तांश्चक्रे वातक्षिप्ततृणोपमान्
+bhmj_19.1586,nadatpralayajīmūtaniḥsvanastānvidhūya saḥ / sabhāṃ babhañja saṃjātajanakṣobhavirāviṇīm,नदत्प्रलयजीमूतनिःस्वनस्तान्विधूय सः / सभां बभञ्ज संजातजनक्षोभविराविणीम्
+bhmj_19.1587,daityacakre 'tha vidhvaste sahasā tasya tejasā / daṣṭauṣṭhaḥ svayamuttasthau hiraṇyakaśipuḥ krudhā,दैत्यचक्रे ऽथ विध्वस्ते सहसा तस्य तेजसा / दष्टौष्ठः स्वयमुत्तस्थौ हिरण्यकशिपुः क्रुधा
+bhmj_19.1588,sa kṣipannastrasaṃghātaṃ daṇḍaṃ cikṣepa bhīṣaṇam / kālacakraṃ triśūlaṃ ca kaṅkālaṃ musalaṃ tathā,स क्षिपन्नस���त्रसंघातं दण्डं चिक्षेप भीषणम् / कालचक्रं त्रिशूलं च कङ्कालं मुसलं तथा
+bhmj_19.1589,brahmāstramaśaniṃ tvāṣṭraṃ śaktiṃ pāśupataṃ halam / kālamudgaramatyugraṃ kṛtāntāstraṃ savigraham,ब्रह्मास्त्रमशनिं त्वाष्ट्रं शक्तिं पाशुपतं हलम् / कालमुद्गरमत्युग्रं कृतान्तास्त्रं सविग्रहम्
+bhmj_19.1590,ityetaiśchādyamāno 'pi na cakampe nṛkesarī / nānāprāṇimukhairdaityairghorāmāyāmayairvṛtaḥ,इत्येतैश्छाद्यमानो ऽपि न चकम्पे नृकेसरी / नानाप्राणिमुखैर्दैत्यैर्घोरामायामयैर्वृतः
+bhmj_19.1591,tato hiraṇyakaśipuḥ krodhāndhaḥ pṛthuvigrahaḥ / cakāra jagatāṃ kṣobhaṃ yena lokāścakampire,ततो हिरण्यकशिपुः क्रोधान्धः पृथुविग्रहः / चकार जगतां क्षोभं येन लोकाश्चकम्पिरे
+bhmj_19.1592,sapattanapurīdvīpapurīnagaraśāsanā / mahī cacāla taṭinī mālinī śailaśālinī,सपत्तनपुरीद्वीपपुरीनगरशासना / मही चचाल तटिनी मालिनी शैलशालिनी
+bhmj_19.1593,athākṛṣya bāladdaityaṃ kṛtvotsaṅge raṇotkaṭam / vakṣasyadārayaddevo vajrogranakharaiḥ kharaiḥ,अथाकृष्य बालद्दैत्यं कृत्वोत्सङ्गे रणोत्कटम् / वक्षस्यदारयद्देवो वज्रोग्रनखरैः खरैः
+bhmj_19.1594,daityahṛtkamalodīrṇā niryayuḥ śoṇitacchaṭāḥ / nakhakrakacaniṣpeṣajātavahniśikhā iva,दैत्यहृत्कमलोदीर्णा निर्ययुः शोणितच्छटाः / नखक्रकचनिष्पेषजातवह्निशिखा इव
+bhmj_19.1595,hate daityeśvare vīre pravare darpaśālinām / devā nṛharinirdiṣṭāṃ nijāṃ lakṣmīṃ prapedire,हते दैत्येश्वरे वीरे प्रवरे दर्पशालिनाम् / देवा नृहरिनिर्दिष्टां निजां लक्ष्मीं प्रपेदिरे
+bhmj_19.1596,stutaścaturmukhamukhairdhyeyo mokṣapathārthinām / tataḥ kṣīrodadheḥ kūlamuttaraṃ prayayau hariḥ,स्तुतश्चतुर्मुखमुखैर्ध्येयो मोक्षपथार्थिनाम् / ततः क्षीरोदधेः कूलमुत्तरं प्रययौ हरिः
+bhmj_19.1597,raktacchaṭāchuritadāruṇadaityavaśraḥsaṃdhyābhrarandhravisṛtā nakhaśuktayastāḥ / devasya siṃhavapuṣaḥ suravairinārīvaktrābjapuñjaśiśirāṃśukalā jayanti,रक्तच्छटाछुरितदारुणदैत्यवश्रःसंध्याभ्ररन्ध्रविसृता नखशुक्तयस्ताः / देवस्य सिंहवपुषः सुरवैरिनारीवक्त्राब्जपुञ्जशिशिरांशुकला जयन्ति
+bhmj_19.1598,***** narasiṃhaprādurbhāvaḥ || 49 || ***** hiraṇyakaśipoḥ sūnuḥ prahlādo daityaśekharaḥ / pralhādasya suto vīraḥ suravairī virocanaḥ,***** नरसिंहप्रादुर्भावः ॥ ४९ ॥ ***** हिरण्यकशिपोः सूनुः प्रह्लादो दैत्यशेखरः / प्रल्हादस्य सुतो वीरः सुरवैरी विरोचनः
+bhmj_19.1599,virocanasya tanyastrailokyavijayī baḍiḥ(liḥ) / dhṛtaḥ śakrapade cakravartī daityagaṇaiḥ svayam,विरोचनस्य तन्यस्त्रैलोक्यविजयी बडिः(लिः) / धृतः शक्रपदे चक्रवर्ती दैत्यगणैः स्वयम्
+bhmj_19.1600,prayayau tridaśāñjetuṃ trijagadvyāpibhirbalaiḥ / mattadvipaghaṭāghaṇṭāṭāṅkārghaṭṭitāmbaraḥ,प्रययौ त्रिदशाञ्जेतुं त्रिजगद्व्यापिभिर्बलैः / मत्तद्विपघटाघण्टाटाङ्कार्घट्टिताम्बरः
+bhmj_19.1601,rathairnagaranisphārairgirirājanibhairgajaiḥ / vātavegaiśca turagaistena khaṃ samapūryata,रथैर्नगरनिस्फारैर्गिरिराजनिभैर्गजैः / वातवेगैश्च तुरगैस्तेन खं समपूर्यत
+bhmj_19.1602,svarbhānuvindanamuciprahlādabalaśambaraiḥ / jambhakumbhodarogrākṣatārakākṣavirocanaiḥ,स्वर्भानुविन्दनमुचिप्रह्लादबलशम्बरैः / जम्भकुम्भोदरोग्राक्षतारकाक्षविरोचनैः
+bhmj_19.1603,vipracittihayagrīvamayamukhyaiḥ surāribhiḥ / pradīptadhvajasaṃnāhaiḥ koṭīnāṃ koṭibhirvṛtaḥ,विप्रचित्तिहयग्रीवमयमुख्यैः सुरारिभिः / प्रदीप्तध्वजसंनाहैः कोटीनां कोटिभिर्वृतः
+bhmj_19.1604,cakāra dhavaloṣṇīṣacchatracāmaramaṇḍalaiḥ / sphāraphenāvalīsphītadugdhodadhinibhaṃ nabhaḥ,चकार धवलोष्णीषच्छत्रचामरमण्डलैः / स्फारफेनावलीस्फीतदुग्धोदधिनिभं नभः
+bhmj_19.1605,śakro 'pi saha lokeśairdhṛtastridaśakoṭibhiḥ / cakre kuṭiladīptāṃśumaṇḍalīkapiśā diśaḥ,शक्रो ऽपि सह लोकेशैर्धृतस्त्रिदशकोटिभिः / चक्रे कुटिलदीप्तांशुमण्डलीकपिशा दिशः
+bhmj_19.1606,atāḍyata tataścaṇḍastridaśāsurasainyayoḥ / pralayāmbudharadhvānadhīraḥ samaradundubhiḥ,अताड्यत ततश्चण्डस्त्रिदशासुरसैन्ययोः / प्रलयाम्बुधरध्वानधीरः समरदुन्दुभिः
+bhmj_19.1607,atha śastrāstrasaṃghaṭṭajvālājaṭilavigrahāḥ / kopānale khaḍgayūpe rudhirājye dhanuḥsruve / tasminraṇamahāyajñe vibabhau dīkṣito baliḥ,अथ शस्त्रास्त्रसंघट्टज्वालाजटिलविग्रहाः / कोपानले खड्गयूपे रुधिराज्ये धनुःस्रुवे / तस्मिन्रणमहायज्ञे विबभौ दीक्षितो बलिः
+bhmj_19.1608,itaḥ śakrārkadahanairbāṇāsuramukhauritaḥ / śarāndhakāre vihite ghoro 'bhūtsainyayoḥ kṣayaḥ,इतः शक्रार्कदहनैर्बाणासुरमुखौरितः / शरान्धकारे विहिते घोरो ऽभूत्सैन्ययोः क्षयः
+bhmj_19.1609,tato daityāstranistriṃśadāritāstridaśā diśaḥ / trastā yayurdehamātraparitrāṇatrapākulāḥ,ततो दैत्यास्त्रनिस्त्रिंशदारितास्त्रिदशा दिशः / त्रस्ता ययुर्देहमात्रपरित्राणत्रपाकुलाः
+bhmj_19.1610,bhagnacakre gate śakre dahane gahanaiṣaṇi / virate mārute yuddhādgṛhītapraśame yame,भग्नचक्रे गते शक्रे दहने गहनैषणि / विरते मारुते युद्धाद्गृहीतप्रशमे यमे
+bhmj_19.1611,trailokyādhipatirvīraḥ śaśāsa tridaśānbaliḥ / niḥśeṣabhuvanādhīśamastakanyastaśāsanaḥ,त्रैलोक्याधिपतिर्वीरः शशास त्रिदशान्बलिः / निःशेषभुवनाधीशमस्तकन्यस्तशासनः
+bhmj_19.1612,surarājye kathāśeṣe prājye rājye suradviṣām / surāścaturmukhagirā trāṇāṃ nārāyaṇaṃ yayuḥ,सुरराज्ये कथाशेषे प्राज्ये राज्ये सुरद्विषाम् / सुराश्चतुर्मुखगिरा त्राणां नारायणं ययुः
+bhmj_19.1613,avyaktarūpo bhagavangīrvāṇairarthito vibhuḥ / viveśa yogādaditergarbhaṃ vārṣasahasrikam,अव्यक्तरूपो भगवन्गीर्वाणैरर्थितो विभुः / विवेश योगाददितेर्गर्भं वार्षसहस्रिकम्
+bhmj_19.1614,sa kāśyapastato viṣṇuḥ śyāmo vāmanavigrahaḥ / ajāyata jagaccyeṣṭho bālaḥ śreṣṭho divaukasām,स काश्यपस्ततो विष्णुः श्यामो वामनविग्रहः / अजायत जगच्च्येष्ठो बालः श्रेष्ठो दिवौकसाम्
+bhmj_19.1615,atrāntare baḍi(lir)dhīmānaśvamedhāya dīkṣitaḥ / babhūva sarvakāmānāṃ dātā kalpadrumo 'rthiṣu,अत्रान्तरे बडि(लिर्)धीमानश्वमेधाय दीक्षितः / बभूव सर्वकामानां दाता कल्पद्रुमो ऽर्थिषु
+bhmj_19.1616,tasya yajñabhuvaṃ devo bṛhaspatisakhaḥ svayam / gatvā viveśa triśikhaḥ kirīṭi chatradaṇḍavat,तस्य यज्ञभु���ं देवो बृहस्पतिसखः स्वयम् / गत्वा विवेश त्रिशिखः किरीटि छत्रदण्डवत्
+bhmj_19.1617,śyāmaṃ padmapalāśākṣaṃ calatkuṭilakuntalam / taṃ lāvaṇyamayaṃ vīkṣaaya yayau niścalatāṃ baḍiḥ(liḥ),श्यामं पद्मपलाशाक्षं चलत्कुटिलकुन्तलम् / तं लावण्यमयं वीक्षअय ययौ निश्चलतां बडिः(लिः)
+bhmj_19.1618,daityendraṃ sa samabhyetya mahātmā vāmanākṛtiḥ / uvāca madhurodāragirā varṣannivāmṛtam,दैत्येन्द्रं स समभ्येत्य महात्मा वामनाकृतिः / उवाच मधुरोदारगिरा वर्षन्निवामृतम्
+bhmj_19.1619,mahendrasya kuberasya candrasya varumasya ca / brahmaṇaścābhavadyajñastvatkratuśca virājate,महेन्द्रस्य कुबेरस्य चन्द्रस्य वरुमस्य च / ब्रह्मणश्चाभवद्यज्ञस्त्वत्क्रतुश्च विराजते
+bhmj_19.1620,yajñānāmaśvamedho 'yaṃ varastvamiva dehinām / śrutveti vāmanavacaḥ pūtātmā baḍi(li)rabhyadhāt,यज्ञानामश्वमेधो ऽयं वरस्त्वमिव देहिनाम् / श्रुत्वेति वामनवचः पूतात्मा बडि(लि)रभ्यधात्
+bhmj_19.1621,idaṃ te darśanaṃ sādho prīṇāti mama mānasam / śrotraśuktisudhādhārā vāṇī te kasya na priyā,इदं ते दर्शनं साधो प्रीणाति मम मानसम् / श्रोत्रशुक्तिसुधाधारा वाणी ते कस्य न प्रिया
+bhmj_19.1622,dadāni kiṃ te 'bhimataṃ tvādṛśāṃ hi mahātmanām / śarīramapi nādeyaṃ kiṃ punarbāhmataściram,ददानि किं ते ऽभिमतं त्वादृशां हि महात्मनाम् / शरीरमपि नादेयं किं पुनर्बाह्मतश्चिरम्
+bhmj_19.1623,ityukte baḍi(li)nā prītyā pratyabhāṣata vāmanaḥ / dantatviṣā muhuḥ kurvankṣīrakṣālitamambaram,इत्युक्ते बडि(लि)ना प्रीत्या प्रत्यभाषत वामनः / दन्तत्विषा मुहुः कुर्वन्क्षीरक्षालितमम्बरम्
+bhmj_19.1624,padatrayaṃ tvayā mahyaṃ gurvarthaṃ saṃpradīyatām / ataḥ paraṃ bhavatprītiṃ bahu manye priyaṃvada,पदत्रयं त्वया मह्यं गुर्वर्थं संप्रदीयताम् / अतः परं भवत्प्रीतिं बहु मन्ये प्रियंवद
+bhmj_19.1625,śrutveti vismitamanā baḍiḥ(liḥ) provāca sasmitaḥ / dātā baḍi(lir)bhavānarthī tripadī dīyatāṃ katham,श्रुत्वेति विस्मितमना बडिः(लिः) प्रोवाच सस्मितः / दाता बडि(लिर्)भवानर्थी त्रिपदी दीयतां कथम्
+bhmj_19.1626,dayitaṃ bahumānaṃ me yatheṣṭaṃ gṛhyatāṃ mune / sasāgaragirīndrāpi svalpā te ratnasūrmahī,दयितं बहुमानं मे यथेष्टं गृह्यतां मुने / ससागरगिरीन्द्रापि स्वल्पा ते रत्नसूर्मही
+bhmj_19.1627,ityucchamāne 'pi yadā yayāce nādhikaṃ hariḥ / hastodakaṃ tadā prādādbaḍi(lir)lajjānatānanaḥ,इत्युच्छमाने ऽपि यदा ययाचे नाधिकं हरिः / हस्तोदकं तदा प्रादाद्बडि(लिर्)लज्जानताननः
+bhmj_19.1628,tataḥ pravavṛdhe devaḥ sarvadevamayo vibhuḥ / vyāpa padbhyāṃ vasumatīṃ śirasā ca divaṃ kṣaṇāt,ततः प्रववृधे देवः सर्वदेवमयो विभुः / व्याप पद्भ्यां वसुमतीं शिरसा च दिवं क्षणात्
+bhmj_19.1629,tasya pravardhamānasya trailokyākrāntikāriṇaḥ / brahmaṇḍamānadaṇḍo 'bhūdaṇḍapādo 'ntarikṣagaḥ,तस्य प्रवर्धमानस्य त्रैलोक्याक्रान्तिकारिणः / ब्रह्मण्डमानदण्डो ऽभूदण्डपादो ऽन्तरिक्षगः
+bhmj_19.1630,jagatparyāptametanme na saṃpūrṇe padadvaye / itīva kampaviluṭhadgiriśabdairjagāda saḥ,जगत्पर्याप्तमेतन्मे न संपूर्णे पदद्वये / इतीव कम्पविलुठद्गिरिशब्दैर्जगाद सः
+bhmj_19.1631,yaḥ pūrvamabhavadratnaṃ mukuṭe prāptamauktike / vaktre smitāṃśucakraṃ ca śanaiḥ śaṅkho 'pi vakṣasi,यः पूर्वमभवद्रत्नं मुकुटे प्राप्तमौक्तिके / वक्त्रे स्मितांशुचक्रं च शनैः शङ्खो ऽपि वक्षसि
+bhmj_19.1632,vyomni candraḥ sa evāsya paramākrantikāriṇaḥ / ūrumāle jagāmāśu sragdāma sitapadmatām,व्योम्नि चन्द्रः स एवास्य परमाक्रन्तिकारिणः / ऊरुमाले जगामाशु स्रग्दाम सितपद्मताम्
+bhmj_19.1633,brahmaṇā kṣālite tasya pādapadme ivāmbubhiḥ / jātā harajaṭājūṭamālā jagati jāhnavī,ब्रह्मणा क्षालिते तस्य पादपद्मे इवाम्बुभिः / जाता हरजटाजूटमाला जगति जाह्नवी
+bhmj_19.1634,iti trailokyamātkramya hṛtvā daityapateḥ kṣaṇāt / sutale nāmni pātālatale tasyādiśatsthitim,इति त्रैलोक्यमात्क्रम्य हृत्वा दैत्यपतेः क्षणात् / सुतले नाम्नि पातालतले तस्यादिशत्स्थितिम्
+bhmj_19.1635,aho mahodadhisphītaṃ sattvaṃ balavato baleḥ / yena svakāyabandhena dānaśeṣo viśodhitaḥ,अहो महोदधिस्फीतं सत्त्वं बलवतो बलेः / येन स्वकायबन्धेन दानशेषो विशोधितः
+bhmj_19.1636,vismitāśca prahṛṣṭāśca lajjitāḥ kampitāstathā / babhūvuḥ suragandharvasiddhacāraṇakiṃnarāḥ,विस्मिताश्च प्रहृष्टाश्च लज्जिताः कम्पितास्तथा / बभूवुः सुरगन्धर्वसिद्धचारणकिंनराः
+bhmj_19.1637,hatvā ditijasaṃghātaṃ baḍe(ler)vṛttimakalpayat / aśraddhayā hutaṃ dattaṃ śrāddhamaśrotriyaṃ tathā,हत्वा दितिजसंघातं बडे(लेर्)वृत्तिमकल्पयत् / अश्रद्धया हुतं दत्तं श्राद्धमश्रोत्रियं तथा
+bhmj_19.1638,amantramavrataṃ yaśca yajñādikamadakṣiṇam / vidhihīnaṃ yadanyacca tadasmai pradadau hariḥ,अमन्त्रमव्रतं यश्च यज्ञादिकमदक्षिणम् / विधिहीनं यदन्यच्च तदस्मै प्रददौ हरिः
+bhmj_19.1639,tato nijapade devānyathāsthānaṃ niveśya saḥ / ādideśa surendrasya śriyaṃ srajamivojjvalām,ततो निजपदे देवान्यथास्थानं निवेश्य सः / आदिदेश सुरेन्द्रस्य श्रियं स्रजमिवोज्ज्वलाम्
+bhmj_19.1640,iti te caritaṃ puṇyaṃ devasya kamalāpateḥ / prādurbhāvaprasaṅgena kathitaṃ kilbiṣāpaham,इति ते चरितं पुण्यं देवस्य कमलापतेः / प्रादुर्भावप्रसङ्गेन कथितं किल्बिषापहम्
+bhmj_19.1641,trailokyākrāntilīloditacaraṇanakhakhacchakāntipravāhaiḥ kurvanbrahmāṇḍamūrdhni prasṛtasurasaridvaijayantīvilāsam / prodbhūtabrahmapadmapratimaparisarannābhilagnārkabimbaṃ niḥśeṣātaṅkaśāntyai bhavatu bhagavato rūpamatyadbhutaṃ naḥ,त्रैलोक्याक्रान्तिलीलोदितचरणनखखच्छकान्तिप्रवाहैः कुर्वन्ब्रह्माण्डमूर्ध्नि प्रसृतसुरसरिद्वैजयन्तीविलासम् / प्रोद्भूतब्रह्मपद्मप्रतिमपरिसरन्नाभिलग्नार्कबिम्बं निःशेषातङ्कशान्त्यै भवतु भगवतो रूपमत्यद्भुतं नः