diff --git "a/dasarupaka_clean.csv" "b/dasarupaka_clean.csv"
new file mode 100644--- /dev/null
+++ "b/dasarupaka_clean.csv"
@@ -0,0 +1,278 @@
+verse,sanskrit,sanskrit_devanagari
+dhdaś_1.1,Dhanaṃjaya: Daśarūpaka 1-4 # Text namastasmai gaṇeśāya yatkaṇṭhaḥ puṣkarāyate / madābhegaghanadhvāno nīlakaṇṭhasya tāṇd.ave,धनंजय: दशरूपक १-४ # तेxत् नमस्तस्मै गणेशाय यत्कण्ठः पुष्करायते / मदाभेगघनध्वानो नीलकण्ठस्य ताण्द्.अवे
+dhdaś_1.2,daśarūpānukāreṇa mādyanti bhāvakaḥ / namaḥ sarvavide tasmai viṣṇave bharatāya ca,दशरूपानुकारेण माद्यन्ति भावकः / नमः सर्वविदे तस्मै विष्णवे भरताय च
+dhdaś_1.3,kasyacideva kadācid dayayā viṣayaṃ sarasvatī viduṣaḥ / ghaṭayati kamapi tamanyo jajati jano yena vaidagdhīm,कस्यचिदेव कदाचिद् दयया विषयं सरस्वती विदुषः / घटयति कमपि तमन्यो जजति जनो येन वैदग्धीम्
+dhdaś_1.4,uddhṛtyoddhṛtya sāraṃ yamakhilanigamān nāṭyavedaṃ viriñciś cakre yasya prayogaṃ munirapi bharatastāṇḍavaṃ nīlakaṇṭhaḥ / śarvāṇī lāsyamasya pratipadamaparaṃ lakṣma kaḥ kartumīṣṭe nāṭyānāṃ kintu kiñcit praguṇaracanayā lakṣaṇaṃ saṅkṣipāmi,उद्धृत्योद्धृत्य सारं यमखिलनिगमान् नाट्यवेदं विरिञ्चिश् चक्रे यस्य प्रयोगं मुनिरपि भरतस्ताण्डवं नीलकण्ठः / शर्वाणी लास्यमस्य प्रतिपदमपरं लक्ष्म कः कर्तुमीष्टे नाट्यानां किन्तु किञ्चित् प्रगुणरचनया लक्षणं सङ्क्षिपामि
+dhdaś_1.5,vyākīrṇe mandabuddhīnāṃ jāyate mativibhramaḥ / tasyārthastatpadaistena saṅkṣipya kriyate 'ñjasā,व्याकीर्णे मन्दबुद्धीनां जायते मतिविभ्रमः / तस्यार्थस्तत्पदैस्तेन सङ्क्षिप्य क्रियते ऽञ्जसा
+dhdaś_1.6,ānandanisyandiṣu rūpakeṣu vyutpattimātraṃ phalamalpabuddhiḥ / yo'pītihāsādivadāha sādhus tasmai namaḥ svāduparāṅmukhāya,आनन्दनिस्यन्दिषु रूपकेषु व्युत्पत्तिमात्रं फलमल्पबुद्धिः / योऽपीतिहासादिवदाह साधुस् तस्मै नमः स्वादुपराङ्मुखाय
+dhdaś_1.7,avasthānukṛtirnāṭyaṃ rūpaṃ dṛśyatayocyate / rūpakaṃ tat samāropād daśadhaiva rasāśrayam,अवस्थानुकृतिर्नाट्यं रूपं दृश्यतयोच्यते / रूपकं तत् समारोपाद् दशधैव रसाश्रयम्
+dhdaś_1.8,nāṭakaṃ saprakaraṇaṃ bhāṇaḥ prahasanaṃ ḍimaḥ / vyāyogasamavakārau vīthyaṅkehāmṛgā iti,नाटकं सप्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः / व्यायोगसमवकारौ वीथ्यङ्केहामृगा इति
+dhdaś_1.9,anyada bhāvāśrayaṃ nṛtyaṃ nṛttaṃ tālalayāśrayam / ādyaṃ padārthābhinayo mārgo deśo tathā param,अन्यद भावाश्रयं नृत्यं नृत्तं ताललयाश्रयम् / आद्यं पदार्थाभिनयो मार्गो देशो तथा परम्
+dhdaś_1.10,madhuroddhatabhedena tad dvayaṃ dvividhaṃ punaḥ / lāsyatāṇḍavarūpeṇa nāṭakādyupakārakam,मधुरोद्धतभेदेन तद् द्वयं द्विविधं पुनः / लास्यताण्डवरूपेण नाटकाद्युपकारकम्
+dhdaś_1.11,vastu netā rasasteṣāṃ bhedako vastu ca dvidhā / tatrādhikārikaṃ mukhyamaṅgaṃ prāsaṅgikaṃ viduḥ,वस्तु नेता रसस्तेषां भेदको वस्तु च द्विधा / तत्राधिकारिकं मुख्यमङ्गं प्रासङ्गिकं विदुः
+dhdaś_1.12,adhikāraḥ phalasvāmyamadhikāro ca tatprabhuḥ / tanniravartyamabhivyāpi vṛttaṃ syādādhikārikam,अधिकारः फलस्वाम्यमधिकारो च तत्प्रभुः / तन्निरवर्त्यमभिव्यापि वृत्तं स्यादाधिकारिकम्
+dhdaś_1.13,prāsaṅgikaṃ parārthasya svārtho yasya prasaṅgataḥ / sānubandhaṃ patākākhyaṃ prakarī ca pradeśabhāk,प्रासङ्���िकं परार्थस्य स्वार्थो यस्य प्रसङ्गतः / सानुबन्धं पताकाख्यं प्रकरी च प्रदेशभाक्
+dhdaś_1.14,prāsaṅgikaṃ parārthasya svārtho yasya prasaṅgataḥ / sānubandhaṃ tulyasaṃvidhānaviśeṣaṇam,प्रासङ्गिकं परार्थस्य स्वार्थो यस्य प्रसङ्गतः / सानुबन्धं तुल्यसंविधानविशेषणम्
+dhdaś_1.15,prakhyātotpādyamiśratvabhedāt tredhāpi tat tridhā / prakhyātamitihāsāderutpādyaṃ kavikalpitam / miśraṃ ca saṅkarāt tābhyāṃ divyanartyādibhedataḥ,प्रख्यातोत्पाद्यमिश्रत्वभेदात् त्रेधापि तत् त्रिधा / प्रख्यातमितिहासादेरुत्पाद्यं कविकल्पितम् / मिश्रं च सङ्करात् ताभ्यां दिव्यनर्त्यादिभेदतः
+dhdaś_1.16,kāryaṃ trivargastat śuddhamekānekānubandhi ca / svalpoddiṣṭastu taddheturbījaṃ vistāryanekadhā / avāntarārthavicchede binduracchedakāraṇam,कार्यं त्रिवर्गस्तत् शुद्धमेकानेकानुबन्धि च / स्वल्पोद्दिष्टस्तु तद्धेतुर्बीजं विस्तार्यनेकधा / अवान्तरार्थविच्छेदे बिन्दुरच्छेदकारणम्
+dhdaś_1.17,bījabindupatākākhyaprakarokāryalakṣaṇāḥ / arthaprakṛtayaḥ pañca tā etāḥ parikīrtitāḥ,बीजबिन्दुपताकाख्यप्रकरोकार्यलक्षणाः / अर्थप्रकृतयः पञ्च ता एताः परिकीर्तिताः
+dhdaś_1.18,avasthāḥ pañca kāryasya prārabdhasya phalārthibhiḥ / ārambhayatnaprāptyāśāniyatāptiphalāgamāḥ,अवस्थाः पञ्च कार्यस्य प्रारब्धस्य फलार्थिभिः / आरम्भयत्नप्राप्त्याशानियताप्तिफलागमाः
+dhdaś_1.19,autsukyamātramārambhaḥ phalalābhāya bhūyase / prayatnastu tadaprāptau vyāpāro'titvarānvitaḥ,औत्सुक्यमात्रमारम्भः फललाभाय भूयसे / प्रयत्नस्तु तदप्राप्तौ व्यापारोऽतित्वरान्वितः
+dhdaś_1.20,upāyāpāyaśaṅkābhyāṃ prāptyāśā prāptisambhavaḥ / apāyābhāvataḥ prāptirniyatāptiḥ suniścitā / samagraphalasampattiḥ phalayogo yathoditaḥ,उपायापायशङ्काभ्यां प्राप्त्याशा प्राप्तिसम्भवः / अपायाभावतः प्राप्तिर्नियताप्तिः सुनिश्चिता / समग्रफलसम्पत्तिः फलयोगो यथोदितः
+dhdaś_1.21,arthaprakṛtayaḥ pañca pañcāvasthāsamanvitāḥ / yathāsaṅkhyena jāyante mukhādyāḥ pañca sandhayaḥ,अर्थप्रकृतयः पञ्च पञ्चावस्थासमन्विताः / यथासङ्ख्येन जायन्ते मुखाद्याः पञ्च सन्धयः
+dhdaś_1.22,antaraikārthasambandhaḥ sandhirekānvaye sati / mukhapratimukhe garbhaḥ sāvamarśopasaṃhṛtiḥ,अन्तरैकार्थसम्बन्धः सन्धिरेकान्वये सति / मुखप्रतिमुखे गर्भः सावमर्शोपसंहृतिः
+dhdaś_1.23,mukhaṃ bījasamutpattirnānārtharasasambhavā / aṅgāni dvādaśaitasya bījārambhasamanvayāt,मुखं बीजसमुत्पत्तिर्नानार्थरससम्भवा / अङ्गानि द्वादशैतस्य बीजारम्भसमन्वयात्
+dhdaś_1.24,upakṣepaḥ parikaraḥ parinyāso vilobhanam / yuktiḥ prāptiḥ samādhānaṃ vidhānaṃ paribhāvanā / udbhedabhedakaraṇānyanvarthānyatha lakṣaṇam,उपक्षेपः परिकरः परिन्यासो विलोभनम् / युक्तिः प्राप्तिः समाधानं विधानं परिभावना / उद्भेदभेदकरणान्यन्वर्थान्यथ लक्षणम्
+dhdaś_1.25,bījanyāsas upakṣepaḥ tadbāhulyaṃ parikriyā / tannniṣpattiḥ parinyāso guṇākhyānād vilobhanam,बीजन्यासस् उपक्षेपः तद्बाहुल्यं परिक्रिया / तन्न्निष्पत्तिः परिन्यासो गुणाख्यानाद् विलोभनम्
+dhdaś_1.26,sampradhāraṇamarthānāṃ yuktiḥ prāptiḥ sukhāgamaḥ / bījāgamaḥ samādhānaṃ vidhānaṃ sukhaduḥkhakṛt,सम्प्रधारणमर्थानां युक्तिः प्राप्तिः सुखागमः / बीजागमः समाधानं विधानं सुखदुःखकृत्
+dhdaś_1.27,paribhāvodbhutāveśa udbhedo gūḍhabhedanam / karaṇaṃ prakṛtārambho bhedaḥ protsāhanā matā,परिभावोद्भुतावेश उद्भेदो गूढभेदनम् / करणं प्रकृतारम्भो भेदः प्रोत्साहना मता
+dhdaś_1.28,lakṣyālakṣya ivodbhedastasya pratimukhaṃ bhavet / binduprayatnānugamādaṅgānyasya trayodaśa,लक्ष्यालक्ष्य इवोद्भेदस्तस्य प्रतिमुखं भवेत् / बिन्दुप्रयत्नानुगमादङ्गान्यस्य त्रयोदश
+dhdaś_1.29,vilāsaḥ parisarpaśca vidhūtaṃ śamanarmaṇo / narmadyutiḥ pragayaṇaṃ nirodhaḥ paryupāsanam,विलासः परिसर्पश्च विधूतं शमनर्मणो / नर्मद्युतिः प्रगयणं निरोधः पर्युपासनम्
+dhdaś_1.30,vajraṃ puṣpamupanyāpto varṇa saṃhāra ityapi / ratyarthehā vilāsaḥ syād dṛṣṭanaṣṭānusarpaṇam / parisarpā vidhūtaṃ syādaratistacchamaḥ śamaḥ,वज्रं पुष्पमुपन्याप्तो वर्ण संहार इत्यपि / रत्यर्थेहा विलासः स्याद् दृष्टनष्टानुसर्पणम् / परिसर्पा विधूतं स्यादरतिस्तच्छमः शमः
+dhdaś_1.31,parihāsavatto narma dhṛtistajjā dyutirmatā / uttarā vāk pragayaṇaṃ hitarodho nirodhanam,परिहासवत्तो नर्म धृतिस्तज्जा द्युतिर्मता / उत्तरा वाक् प्रगयणं हितरोधो निरोधनम्
+dhdaś_1.32,paryupāstiranunayaḥ puṣpaṃ vākyaṃ viśeṣavat / upanyāsastu sopāyaṃ vajraṃ pratyakṣaniṣṭhuram / cāturvarṇopagamanaṃ varṇasaṃhāra iṣyate,पर्युपास्तिरनुनयः पुष्पं वाक्यं विशेषवत् / उपन्यासस्तु सोपायं वज्रं प्रत्यक्षनिष्ठुरम् / चातुर्वर्णोपगमनं वर्णसंहार इष्यते
+dhdaś_1.33,garbhastu dṛṣṭanaṣṭasya bījasyānveṣaṇaṃ muhuḥ / dvādaśāṅgaḥ patākā syān na vā syāt prāptisambhavaḥ,गर्भस्तु दृष्टनष्टस्य बीजस्यान्वेषणं मुहुः / द्वादशाङ्गः पताका स्यान् न वा स्यात् प्राप्तिसम्भवः
+dhdaś_1.34,abhūtāharaṇaṃ mārgā rūpodāharaṇe kramaḥ / saṅgahaścānumānaṃ ca toṭakādhivale tathā,अभूताहरणं मार्गा रूपोदाहरणे क्रमः / सङ्गहश्चानुमानं च तोटकाधिवले तथा
+dhdaś_1.35,udvegasambhramākṣepā lakṣaṇaṃ ca praṇīyate / abhūtāharaṇaṃ chadma mārgastattvārthakīrtanam,उद्वेगसम्भ्रमाक्षेपा लक्षणं च प्रणीयते / अभूताहरणं छद्म मार्गस्तत्त्वार्थकीर्तनम्
+dhdaś_1.36,rūpaṃ vitarkavad vākyaṃ sotkarṣaṃ syādudāhṛtiḥ / kramaḥ sañcintyamānāptir bhāvajñānamathāpare,रूपं वितर्कवद् वाक्यं सोत्कर्षं स्यादुदाहृतिः / क्रमः सञ्चिन्त्यमानाप्तिर् भावज्ञानमथापरे
+dhdaś_1.37,saṅgrahaḥ sāmadānoktir abhyūho liṅgato'numā / adhivalamabhisandhiḥ saṃrabdhaṃ toṭakaṃ vacaḥ,सङ्ग्रहः सामदानोक्तिर् अभ्यूहो लिङ्गतोऽनुमा / अधिवलमभिसन्धिः संरब्धं तोटकं वचः
+dhdaś_1.38,udvego'richa(?)tā bhītiḥ śaṅkātrāsau ca sambhramaḥ / garbhabījasamudbhedādākṣepaḥ parikīrtitaḥ,उद्वेगोऽरिछ(?)ता भीतिः शङ्कात्रासौ च सम्भ्रमः / गर्भबीजसमुद्भेदादाक्षेपः परिकीर्तितः
+dhdaś_1.39,krodhenāvamṛśed yatra vyasanād yā vilobhanāt / garbhanirbhinnabījārthaḥ so'vamarśo'ṅgasaṅgahaḥ,क्रो���ेनावमृशेद् यत्र व्यसनाद् या विलोभनात् / गर्भनिर्भिन्नबीजार्थः सोऽवमर्शोऽङ्गसङ्गहः
+dhdaś_1.40,tatrāpavādasampheṭau vidravadravaśaktayaḥ / dyutiḥ prasaṅgaśchalanaṃ vyavasāyo virodhanam / prayocanā vicalanamādānaṃ ca taryodaśa,तत्रापवादसम्फेटौ विद्रवद्रवशक्तयः / द्युतिः प्रसङ्गश्छलनं व्यवसायो विरोधनम् / प्रयोचना विचलनमादानं च तर्योदश
+dhdaś_1.41,doṣaprakhyāpavādaḥ syāt sampheṭo roṣabhāṣaṇam / vidravo vadhabandhādir dravo gurutiraskṛtiḥ,दोषप्रख्यापवादः स्यात् सम्फेटो रोषभाषणम् / विद्रवो वधबन्धादिर् द्रवो गुरुतिरस्कृतिः
+dhdaś_1.42,virodhaśamanaṃ śaktistarjanodvejane dyutiḥ / gurukīrtanaṃ prasaṅgaśchalanaṃ cāvamānanam,विरोधशमनं शक्तिस्तर्जनोद्वेजने द्युतिः / गुरुकीर्तनं प्रसङ्गश्छलनं चावमाननम्
+dhdaś_1.43,vyavasāyaḥ khaśaktyuktiḥ saṃrabdhānāṃ virodhanam / siddhāmantraṇato bhāvidarśikā syāt prayocanā / vikatthanā vicalanam ādānaṃ kāryasaṅgrahaḥ,व्यवसायः खशक्त्युक्तिः संरब्धानां विरोधनम् / सिद्धामन्त्रणतो भाविदर्शिका स्यात् प्रयोचना / विकत्थना विचलनम् आदानं कार्यसङ्ग्रहः
+dhdaś_1.44,bījavanto mukhādyarthā viprakīrṇā yathāyatham / aikārthyamupanīyante yatra nirvahaṇaṃ hi tat,बीजवन्तो मुखाद्यर्था विप्रकीर्णा यथायथम् / ऐकार्थ्यमुपनीयन्ते यत्र निर्वहणं हि तत्
+dhdaś_1.45,sandhirvibodho grathanaṃ nirṇayaḥ paribhāṣaṇam / prasādānandasamayāḥ kṛtibhāṣopagūhanāḥ / pūrvabhāvopasaṃhārau praśastiśca caturdaśa,सन्धिर्विबोधो ग्रथनं निर्णयः परिभाषणम् / प्रसादानन्दसमयाः कृतिभाषोपगूहनाः / पूर्वभावोपसंहारौ प्रशस्तिश्च चतुर्दश
+dhdaś_1.46,sandhirbījopagamanaṃ vibodhaḥ kāryamārgaṇam / grathanaṃ tadupakṣepo 'nubhūtākhyā tu nirṇayaḥ,सन्धिर्बीजोपगमनं विबोधः कार्यमार्गणम् / ग्रथनं तदुपक्षेपो ऽनुभूताख्या तु निर्णयः
+dhdaś_1.47,paribhāṣā mitho jalpaḥ prasādaḥ paryupāsanam / ānando vāñchitāvāptiḥ samayo duḥkhanirgamaḥ,परिभाषा मिथो जल्पः प्रसादः पर्युपासनम् / आनन्दो वाञ्छितावाप्तिः समयो दुःखनिर्गमः
+dhdaś_1.48,kṛtirlabdhārthaśamanaṃ mānādyāptiśca bhāṣaṇam / kāryadṛṣṭyadbhutaprāpto pūrvabhāvopagūhane / varāptiḥ kāvyasaṃhāraḥ praśastiḥ śubhaśaṃsanam,कृतिर्लब्धार्थशमनं मानाद्याप्तिश्च भाषणम् / कार्यदृष्ट्यद्भुतप्राप्तो पूर्वभावोपगूहने / वराप्तिः काव्यसंहारः प्रशस्तिः शुभशंसनम्
+dhdaś_1.49,iṣṭasyārthasya racanā gopyaguptiḥ prakāśanam / rāgaḥ prayogasyāścaryaṃ vṛttāntasyānupakṣayaḥ,इष्टस्यार्थस्य रचना गोप्यगुप्तिः प्रकाशनम् / रागः प्रयोगस्याश्चर्यं वृत्तान्तस्यानुपक्षयः
+dhdaś_1.50,dvedhā vibhāgaḥ kartavyaḥ sarvasyāpoha vastunaḥ / sūcyameva bhavet kiñcid dṛśyaśravyamathāparam,द्वेधा विभागः कर्तव्यः सर्वस्यापोह वस्तुनः / सूच्यमेव भवेत् किञ्चिद् दृश्यश्रव्यमथापरम्
+dhdaś_1.51,nīraso'nucitastatra saṃsūcyo vastuvistaraḥ / dṛśyastu madhurodāttarasabhāvanirantaraḥ,नीरसोऽनुचितस्तत्र संसूच्यो वस्तुविस्तरः / दृश्यस्तु मधुरोदात्तरसभावनिरन्तरः
+dhdaś_1.52,arthopakṣepakaiḥ sūcyaṃ pañcabhiḥ pratipādayet / viṣkambhacūlikāṅgāsyāṅkāvatārapraveśakaiḥ,अर्थोपक्षेपकैः सूच्यं पञ्चभिः प्रतिपादयेत् / विष्कम्भचूलिकाङ्गास्याङ्कावतारप्रवेशकैः
+dhdaś_1.53,vṛttavartiṣyamāṇānāṃ kathāṃśānāṃ nidarśakaḥ / saṅkṣepārthastu viṣkambho madhyapātraprayojitaḥ / ekānekakṛtaḥ śuddhaḥ saṅkīrṇo nīcamadhyamaiḥ,वृत्तवर्तिष्यमाणानां कथांशानां निदर्शकः / सङ्क्षेपार्थस्तु विष्कम्भो मध्यपात्रप्रयोजितः / एकानेककृतः शुद्धः सङ्कीर्णो नीचमध्यमैः
+dhdaś_1.54,tadvadevānudāttoktyā nīcapātraprayojitaḥ / praveśo'ṅkadvayasyāntaḥ śeṣārthasyopasūcakaḥ,तद्वदेवानुदात्तोक्त्या नीचपात्रप्रयोजितः / प्रवेशोऽङ्कद्वयस्यान्तः शेषार्थस्योपसूचकः
+dhdaś_1.55,antaryavanikāsaṃsthaiścūlikārthasya sūcanā / aṅkāntapātrairaṅkāsyaṃ chinnāṅkasyārthasūcanāt,अन्तर्यवनिकासंस्थैश्चूलिकार्थस्य सूचना / अङ्कान्तपात्रैरङ्कास्यं छिन्नाङ्कस्यार्थसूचनात्
+dhdaś_1.56,aṅkāvatārastvaṅkānte pāto'ṅkasyāvibhāgataḥ / ebhiḥ saṃsūcayet sūcyaṃ dṛśyamaṅkaiḥ pradarśayet,अङ्कावतारस्त्वङ्कान्ते पातोऽङ्कस्याविभागतः / एभिः संसूचयेत् सूच्यं दृश्यमङ्कैः प्रदर्शयेत्
+dhdaś_1.57,nāṭyadharmamapekṣyaitat punarvastu tridheṣyate / sarveṣāṃ niyatasyaiva śrāvyamaśrāvyameva ca,नाट्यधर्ममपेक्ष्यैतत् पुनर्वस्तु त्रिधेष्यते / सर्वेषां नियतस्यैव श्राव्यमश्राव्यमेव च
+dhdaś_1.58,sarvaśrāvyaṃ prakāśaṃ syādaśrāvyaṃ svagataṃ matam / dvidhānyan nāṭyadharmākhyaṃ janāntamapavāritam,सर्वश्राव्यं प्रकाशं स्यादश्राव्यं स्वगतं मतम् / द्विधान्यन् नाट्यधर्माख्यं जनान्तमपवारितम्
+dhdaś_1.59,tripatākākareṇānyānapavāryāntarā kathām / anyonyāmantraṇaṃ yat syāj janānte taj janāntikam / rahasyaṃ kathyate 'nyasya parāvṛttyāpavāritam,त्रिपताकाकरेणान्यानपवार्यान्तरा कथाम् / अन्योन्यामन्त्रणं यत् स्याज् जनान्ते तज् जनान्तिकम् / रहस्यं कथ्यते ऽन्यस्य परावृत्त्यापवारितम्
+dhdaś_1.60,kiṃ bravīṣyevamityādi vinā pātraṃ bravīti yat / śrutvevānaktamapyekastat syādākāśamāpitam,किं ब्रवीष्येवमित्यादि विना पात्रं ब्रवीति यत् / श्रुत्वेवानक्तमप्येकस्तत् स्यादाकाशमापितम्
+dhdaś_1.61,ityādyaśeṣamiha vastuvibhedajātaṃ rāmāyaṇādi ca vibhāvya bṛhatkathāṃ ca / āsūtrayet tadanu netṛrasānuguṇyāc citrāṃ kathāmucitacāruvacaḥprapañcaiḥ,इत्याद्यशेषमिह वस्तुविभेदजातं रामायणादि च विभाव्य बृहत्कथां च / आसूत्रयेत् तदनु नेतृरसानुगुण्याच् चित्रां कथामुचितचारुवचःप्रपञ्चैः
+dhdaś_2.1,netā vinīto madhurastyāgī dakṣaḥ priyagvadaḥ / raktalokaḥ śucirvāṅmī rūḍhavaṃśaḥ sthiro yuvā,नेता विनीतो मधुरस्त्यागी दक्षः प्रियग्वदः / रक्तलोकः शुचिर्वाङ्मी रूढवंशः स्थिरो युवा
+dhdaś_2.2,buddhyutsāhasmṛtiprajñākalāmānasamanvitaḥ / śūro dṛḍhaśca tejasvī śāstracakṣuśca dhārmikaḥ / bhedaiścaturdhā lalitaśāntodāttoddhatairayam,बुद्ध्युत्साहस्मृतिप्रज्ञाकलामानसमन्वितः / शूरो दृढश्च तेजस्वी शास्त्रचक्षुश्च धार्मिकः / भेदैश्चतुर्धा ���लितशान्तोदात्तोद्धतैरयम्
+dhdaś_2.3,niścinto dhīralalitaḥ kalāsaktaḥ sukhī mṛduḥ / sāmānyagu.ayuktastu dhīraśānto dvijādikaḥ,निश्चिन्तो धीरललितः कलासक्तः सुखी मृदुः / सामान्यगु.अयुक्तस्तु धीरशान्तो द्विजादिकः
+dhdaś_2.4,mahāsattvo'tigambhīraḥ kṣamāvānavikatthanaḥ / sthiro nigūḍhāhaṅkāro dhīrodātto dṛḍhavrataḥ,महासत्त्वोऽतिगम्भीरः क्षमावानविकत्थनः / स्थिरो निगूढाहङ्कारो धीरोदात्तो दृढव्रतः
+dhdaś_2.5,darpamātsaryabhūyiṣṭho māyāchadmaparāyaṇaḥ / dhīroddhatastvahaṅkāro calaścaṇḍo vikattthanaḥ,दर्पमात्सर्यभूयिष्ठो मायाछद्मपरायणः / धीरोद्धतस्त्वहङ्कारो चलश्चण्डो विकत्त्थनः
+dhdaś_2.6,sa dakṣiṇaḥ śaṭho dhṛṣṭaḥ pūrvāṃ pratyanyayā hṛtaḥ / dakṣiṇo'syāṃ sahṛdayaḥ gūḍhavipriyakṛt śaṭhaḥ / vyaktāṅgavaikṛto dhṛṣṭo'nukūlastvekanāyikaḥ,स दक्षिणः शठो धृष्टः पूर्वां प्रत्यन्यया हृतः / दक्षिणोऽस्यां सहृदयः गूढविप्रियकृत् शठः / व्यक्ताङ्गवैकृतो धृष्टोऽनुकूलस्त्वेकनायिकः
+dhdaś_2.7,patākānāyakastvanyaḥ pīṭhamardo vicakṣaṇaḥ / tasyaivānucaro bhaktaḥ kiñcidūnaśca tadguṇaiḥ,पताकानायकस्त्वन्यः पीठमर्दो विचक्षणः / तस्यैवानुचरो भक्तः किञ्चिदूनश्च तद्गुणैः
+dhdaś_2.8,ekavidyo viṭaścānyo hāsyakṛc ca vidūṣakaḥ / lubdho dhīroddhatastabdhaḥ(?) pāpakṛd vyasanī ripuḥ,एकविद्यो विटश्चान्यो हास्यकृच् च विदूषकः / लुब्धो धीरोद्धतस्तब्धः(?) पापकृद् व्यसनी रिपुः
+dhdaś_2.9,śobhā vilāso mādhuryaṃ gāmbhīryaṃ dhairyatejasī / lalitaudāryamityaṣṭau sattvajāḥ pauruṣā guṇāḥ,शोभा विलासो माधुर्यं गाम्भीर्यं धैर्यतेजसी / ललितौदार्यमित्यष्टौ सत्त्वजाः पौरुषा गुणाः
+dhdaś_2.10,nīce dhṛṇādhike spardhā śobhāyāṃ śauryadakṣate / gatiḥ sadhairyā dṛṣṭiśca vilāse sammitaṃ vacaḥ,नीचे धृणाधिके स्पर्धा शोभायां शौर्यदक्षते / गतिः सधैर्या दृष्टिश्च विलासे सम्मितं वचः
+dhdaś_2.11,ślakṣṇo vikāro mādhuryaṃ saṅkṣobhe sumahatyapi / gāmbhīryaṃ yatprabhāvena vikāro nopalakṣyate,श्लक्ष्णो विकारो माधुर्यं सङ्क्षोभे सुमहत्यपि / गाम्भीर्यं यत्प्रभावेन विकारो नोपलक्ष्यते
+dhdaś_2.12,vyavasāyādacalanaṃ sthairyaṃ vighnakulādapi / adhikṣepādyasahanaṃ tejaḥ prāṇātyayeṣvapi,व्यवसायादचलनं स्थैर्यं विघ्नकुलादपि / अधिक्षेपाद्यसहनं तेजः प्राणात्ययेष्वपि
+dhdaś_2.13,śṛṅgārākāraceṣṭātvaṃ sahajaṃ lalitaṃ mṛdu / priyoktyājīvitād dānamaudāryaṃ sadupagrahaḥ,शृङ्गाराकारचेष्टात्वं सहजं ललितं मृदु / प्रियोक्त्याजीविताद् दानमौदार्यं सदुपग्रहः
+dhdaś_2.14,svānyā sādhāraṇastrīti tadguṇā nāyikā tridhā / mugdhā madhyā pragalbheti svīyā śīlārjavādiyuk,स्वान्या साधारणस्त्रीति तद्गुणा नायिका त्रिधा / मुग्धा मध्या प्रगल्भेति स्वीया शीलार्जवादियुक्
+dhdaś_2.15,mugdhā navavayaḥkāmā ratau vāmā mṛduḥ krudhi / madhyodyadyāvanānaṅgā mohāntasuratakṣamā,मुग्धा नववयःकामा रतौ वामा मृदुः क्रुधि / मध्योद्यद्यावनानङ्गा मोहान्तसुरतक्षमा
+dhdaś_2.16,dhīrā sotprāsavakroktyā madhyā sāśru kṛtāgamam / khedayed dayitaṃ kopādadhīrā paruṣākṣaram,धीर��� सोत्प्रासवक्रोक्त्या मध्या साश्रु कृतागमम् / खेदयेद् दयितं कोपादधीरा परुषाक्षरम्
+dhdaś_2.17,yauvanāndhā smaronmattā pragalbhā dayitāṅgake / vilīyamānevānandād ratārambhe'pyacetanā,यौवनान्धा स्मरोन्मत्ता प्रगल्भा दयिताङ्गके / विलीयमानेवानन्दाद् रतारम्भेऽप्यचेतना
+dhdaś_2.18,sāvahitthādarodāste ratau dhīretarā krudhā / santarjya tāḍayen madhyā madhyādhīreva taṃ vadet / dvedhā jyeṣṭhā kaniṣṭā cetyamugdhā dvādaśoditāḥ,सावहित्थादरोदास्ते रतौ धीरेतरा क्रुधा / सन्तर्ज्य ताडयेन् मध्या मध्याधीरेव तं वदेत् / द्वेधा ज्येष्ठा कनिष्टा चेत्यमुग्धा द्वादशोदिताः
+dhdaś_2.19,anyastrī kanyakoḍhā ca nānyoḍhāṅgirase kvacit / kanyānurāgamicchātaḥ kuryādaṅgāṅgisaṃśrayam,अन्यस्त्री कन्यकोढा च नान्योढाङ्गिरसे क्वचित् / कन्यानुरागमिच्छातः कुर्यादङ्गाङ्गिसंश्रयम्
+dhdaś_2.20,sādhāraṇastrī gaṇikā kalāprāgalbhyadhaurtyayuk / channakāmasukhārthājñasvatantrāhaṃyupaṇḍakān,साधारणस्त्री गणिका कलाप्रागल्भ्यधौर्त्ययुक् / छन्नकामसुखार्थाज्ञस्वतन्त्राहंयुपण्डकान्
+dhdaś_2.21,rakteva rañjayedāḍhyān niḥsvān mātrā vivāsayet / raktaiva tvaprahasane naiṣā divyanṛpāśraye,रक्तेव रञ्जयेदाढ्यान् निःस्वान् मात्रा विवासयेत् / रक्तैव त्वप्रहसने नैषा दिव्यनृपाश्रये
+dhdaś_2.22,āsāmaṣṭāvavasthāḥ syuḥ svādhīnapatikādikāḥ / āsannāyattaramaṇā hṛṣṭā svādhīnabhartṛkā,आसामष्टाववस्थाः स्युः स्वाधीनपतिकादिकाः / आसन्नायत्तरमणा हृष्टा स्वाधीनभर्तृका
+dhdaś_2.23,mudā vāsakasajjā svaṃ maṇḍayatyeṣyati priye / cirayatyavyalīke tu virahotkaṇṭhitonmanāḥ,मुदा वासकसज्जा स्वं मण्डयत्येष्यति प्रिये / चिरयत्यव्यलीके तु विरहोत्कण्ठितोन्मनाः
+dhdaś_2.24,jñāte'nyāsaṅgavivṛte khaṇḍterṣyākaṣāyitā / kalahāntaritāmarṣād vidhūte'nuśayārtiyuk,ज्ञातेऽन्यासङ्गविवृते खण्ड्तेर्ष्याकषायिता / कलहान्तरितामर्षाद् विधूतेऽनुशयार्तियुक्
+dhdaś_2.25,vipralabdhoktasamayamaprāpte'tivimānitā / dūradeśābtarasthe tu kāryataḥ proṣitapriyā / kāmārtābhisaret kāntaṃ sārayed vābhisārikā,विप्रलब्धोक्तसमयमप्राप्तेऽतिविमानिता / दूरदेशाब्तरस्थे तु कार्यतः प्रोषितप्रिया / कामार्ताभिसरेत् कान्तं सारयेद् वाभिसारिका
+dhdaś_2.26,cintāniḥśvāsakhedāśruvaivarṇyaglānyabhūṣaṇaiḥ / yuktāḥ ṣaḍantyā dve cādye kroḍaujjvalyapraharṣitaiḥ,चिन्तानिःश्वासखेदाश्रुवैवर्ण्यग्लान्यभूषणैः / युक्ताः षडन्त्या द्वे चाद्ये क्रोडौज्ज्वल्यप्रहर्षितैः
+dhdaś_2.27,dūtyo dāsī sakhī kārūrdhātreyī prativeśikā / liṅginī śilpinī svaṃ ca netṛmitraguṇānvitāḥ,दूत्यो दासी सखी कारूर्धात्रेयी प्रतिवेशिका / लिङ्गिनी शिल्पिनी स्वं च नेतृमित्रगुणान्विताः
+dhdaś_2.28,yauvane sattvajāḥ strīṇāmalaṅkārāstu viṃśatiḥ / bhāvo hāvaśca helā ca trayastatra śarīrajāḥ,यौवने सत्त्वजाः स्त्रीणामलङ्कारास्तु विंशतिः / भावो हावश्च हेला च त्रयस्तत्र शरीरजाः
+dhdaś_2.29,śobhā kāntiśca dīptiśca mādhuryaṃ ca pragalbhatā / audāryaṃ dhairyamityete sapta bhāvā ayatnajāḥ,शोभा कान्तिश्च दीप्तिश्च माधुर्यं च प्रगल्भता / औदार्यं धैर्यमित्येते सप्त भावा अयत्नजाः
+dhdaś_2.30,līlā vilāso vicchittirvibhramaḥ kilakiñcitam / moṭṭāyitaṃ kuṭṭamitaṃ bibboko lalitaṃ tathā / vihṛtaṃ ceti vijñeyā daśa bhāvāḥ svabhāvajāḥ,लीला विलासो विच्छित्तिर्विभ्रमः किलकिञ्चितम् / मोट्टायितं कुट्टमितं बिब्बोको ललितं तथा / विहृतं चेति विज्ञेया दश भावाः स्वभावजाः
+dhdaś_2.31,nirvikārātmakāt sattvād bhāvastatrādyavikriyā / hevākasastu śṛṅgāro hāvo'kṣibhrūvikārakṛt,निर्विकारात्मकात् सत्त्वाद् भावस्तत्राद्यविक्रिया / हेवाकसस्तु शृङ्गारो हावोऽक्षिभ्रूविकारकृत्
+dhdaś_2.32,sa eva helā suvyaktaśṛṅgārarasasūcikā / rūpopabhogatāruṇyaiḥ śobhāṅgānāṃ vibhūṣaṇam,स एव हेला सुव्यक्तशृङ्गाररससूचिका / रूपोपभोगतारुण्यैः शोभाङ्गानां विभूषणम्
+dhdaś_2.33,manmathāvāpitacchāyā saiva kāntiriti smṛtā / anulabaṇatvaṃ mādhuryaṃ dīptiḥ kāntestu vistaraḥ,मन्मथावापितच्छाया सैव कान्तिरिति स्मृता / अनुलबणत्वं माधुर्यं दीप्तिः कान्तेस्तु विस्तरः
+dhdaś_2.34,niḥsādhvasatvaṃ prāgalbhyaṃ audāryaṃ praśrayaḥ sadā / cāpalāvihatā dhairyaṃ cidvṛttiravikatthanā,निःसाध्वसत्वं प्रागल्भ्यं औदार्यं प्रश्रयः सदा / चापलाविहता धैर्यं चिद्वृत्तिरविकत्थना
+dhdaś_2.35,priyānukaraṇaṃ līlā madhurāṅgaviceṣṭitaiḥ / tātkāliko viśeṣastu vilāso'ṅgakriyādiṣu,प्रियानुकरणं लीला मधुराङ्गविचेष्टितैः / तात्कालिको विशेषस्तु विलासोऽङ्गक्रियादिषु
+dhdaś_2.36,ākalparacanālpāpi vicchittiḥ kāntipopa(?)kṛt / vibhramastvarayā kāle bhūṣāsthānaviparyayaḥ,आकल्परचनाल्पापि विच्छित्तिः कान्तिपोप(?)कृत् / विभ्रमस्त्वरया काले भूषास्थानविपर्ययः
+dhdaś_2.37,krodhāśruharṣabhītyādeḥ saṅkaraḥ kilakiñcitam / moṭṭāyitaṃ tu tadbhāvabhāvaneṣṭakathādiṣu,क्रोधाश्रुहर्षभीत्यादेः सङ्करः किलकिञ्चितम् / मोट्टायितं तु तद्भावभावनेष्टकथादिषु
+dhdaś_2.38,sānandāntaḥ kuṭṭamitaṃ kupyet keśādharagrahe / garvābhimānādiṣṭe'pi bibboko'nādarakriyā,सानन्दान्तः कुट्टमितं कुप्येत् केशाधरग्रहे / गर्वाभिमानादिष्टेऽपि बिब्बोकोऽनादरक्रिया
+dhdaś_2.39,sukumārāṅgavinyāso masṛṇo lalitaṃ bhavet / prāptakālaṃ na yad brūyād vrīḍayā vihṛtaṃ hi tat,सुकुमाराङ्गविन्यासो मसृणो ललितं भवेत् / प्राप्तकालं न यद् ब्रूयाद् व्रीडया विहृतं हि तत्
+dhdaś_2.40,mantrī svaṃ vobhayaṃ vāpi sakhā tasyārthacintane / mantriṇā lalitaḥ śeṣāḥ mantrisvāyattasiddhayaḥ,मन्त्री स्वं वोभयं वापि सखा तस्यार्थचिन्तने / मन्त्रिणा ललितः शेषाः मन्त्रिस्वायत्तसिद्धयः
+dhdaś_2.41,ṛtvikpurohitau dharme tapasvibrahmavādinaḥ / suhṛtkumārāṭavikā daṇḍe sāmantasainikāḥ,ऋत्विक्पुरोहितौ धर्मे तपस्विब्रह्मवादिनः / सुहृत्कुमाराटविका दण्डे सामन्तसैनिकाः
+dhdaś_2.42,antaḥpure varṣavarāḥ kirātā mūkavāmanāḥ / mlecchābhīraśakārādyāḥ svasvakāryopayoginaḥ,अन्तःपुरे वर्षवराः किराता मूकवामनाः / म्लेच्छाभीरशकाराद्याः स्वस्वकार्यो���योगिनः
+dhdaś_2.43,jyeṣṭhamadhyādhamatvena sarveṣāṃ ca trirūpatā / tāratamyād yathoktānāṃ guṇānāṃ cottamāditā / evaṃ nāṭye vidhātavyo nāyakaḥ saparicchadaḥ,ज्येष्ठमध्याधमत्वेन सर्वेषां च त्रिरूपता / तारतम्याद् यथोक्तानां गुणानां चोत्तमादिता / एवं नाट्ये विधातव्यो नायकः सपरिच्छदः
+dhdaś_2.44,tadvyāpārātmikā vṛttiścaturdhā tatra kaiśikī / gatinṛtyavilāsādyairmṛduḥ śṛṅgāraceṣṭitaiḥ / narmataisphiñjatatsphoṭatadgaibhaiścaturaṅgikā,तद्व्यापारात्मिका वृत्तिश्चतुर्धा तत्र कैशिकी / गतिनृत्यविलासाद्यैर्मृदुः शृङ्गारचेष्टितैः / नर्मतैस्फिञ्जतत्स्फोटतद्गैभैश्चतुरङ्गिका
+dhdaś_2.45,vaidagdhyakrīḍitaṃ narma priyopacchandanātmakam / hāsyenaiva saśṛṅgārabhayena vihitaṃ tridhā,वैदग्ध्यक्रीडितं नर्म प्रियोपच्छन्दनात्मकम् / हास्येनैव सशृङ्गारभयेन विहितं त्रिधा
+dhdaś_2.46,ātmopakṣepasambhogamānaiḥ śṛṅgāryapi tridhā / śuddhamaṅgaṃ bhayaṃ dvedhā vāgveṣaceṣṭitaiḥ / sarvaṃ sahāsyamityevaṃ narmāsṭādaśadhoditam,आत्मोपक्षेपसम्भोगमानैः शृङ्गार्यपि त्रिधा / शुद्धमङ्गं भयं द्वेधा वाग्वेषचेष्टितैः / सर्वं सहास्यमित्येवं नर्मास्टादशधोदितम्
+dhdaś_2.47,narmasphiñjaḥ sukhārambho bhayānto navasaṅgame / narmasphoṭastu bhāvānāṃ sūcito'lparaso lavaiḥ,नर्मस्फिञ्जः सुखारम्भो भयान्तो नवसङ्गमे / नर्मस्फोटस्तु भावानां सूचितोऽल्परसो लवैः
+dhdaś_2.48,channanetrapratīcāro narmagarbho'rthahetave / aṅgaiḥ sahāsyanirhāsyairebhireṣātra kaiśikī,छन्ननेत्रप्रतीचारो नर्मगर्भोऽर्थहेतवे / अङ्गैः सहास्यनिर्हास्यैरेभिरेषात्र कैशिकी
+dhdaś_2.49,viśokā sāttvatī sattvaśauryatyāgadayājavaiḥ / saṃlāpotthāpakāvasyāṃ sāṅghātyaḥ parivartakaḥ,विशोका सात्त्वती सत्त्वशौर्यत्यागदयाजवैः / संलापोत्थापकावस्यां साङ्घात्यः परिवर्तकः
+dhdaś_2.50,saṃlāpako gabhīroktirnānābhāvarasā mithaḥ / utthāpakastu yatrādau yuddhāyotthāpayet param,संलापको गभीरोक्तिर्नानाभावरसा मिथः / उत्थापकस्तु यत्रादौ युद्धायोत्थापयेत् परम्
+dhdaś_2.51,mantrārthadaivaśaktyādeḥ sāṅghātyaḥ saṅghabhedanam / prārabdhotthānakāryānyakaraṇāt parivartakaḥ,मन्त्रार्थदैवशक्त्यादेः साङ्घात्यः सङ्घभेदनम् / प्रारब्धोत्थानकार्यान्यकरणात् परिवर्तकः
+dhdaś_2.52,ebhiraṅgaiścaturdheyaṃ sāttvatyārabhaṭī punaḥ / māyendrajālasaṅgrāmakrodhodbhrāntādiceṣṭitaiḥ / saṅkṣiptikā syāt sampheṭo vastūtthānāvapātane,एभिरङ्गैश्चतुर्धेयं सात्त्वत्यारभटी पुनः / मायेन्द्रजालसङ्ग्रामक्रोधोद्भ्रान्तादिचेष्टितैः / सङ्क्षिप्तिका स्यात् सम्फेटो वस्तूत्थानावपातने
+dhdaś_2.53,saṅkṣiptavasturacanā saṅkṣiptiḥ śilpayogataḥ / pūrvanetṛnivṛttyānye netrantaraparigrahaḥ,सङ्क्षिप्तवस्तुरचना सङ्क्षिप्तिः शिल्पयोगतः / पूर्वनेतृनिवृत्त्यान्ये नेत्रन्तरपरिग्रहः
+dhdaś_2.54,sampheṭastu samāghātaḥ kruddhasaṃrabdhayordvayoḥ / māyādyutthāpitaṃ vastu vastūtthāpanamiṣyate / avapātastu niṣkrāmapraveśatrāsavidravaiḥ,सम्फेटस्तु समाघातः क्रुद्धसंरब्धयोर्द्वयोः / मायाद्युत्थापितं वस्त��� वस्तूत्थापनमिष्यते / अवपातस्तु निष्क्रामप्रवेशत्रासविद्रवैः
+dhdaś_2.55,ebhiraṅgaiścaturdheyaṃ nārthavṛttirataḥ parā / caturthī bhāratī sāpi vācyā nāṭakalakṣaṇe,एभिरङ्गैश्चतुर्धेयं नार्थवृत्तिरतः परा / चतुर्थी भारती सापि वाच्या नाटकलक्षणे
+dhdaś_2.56,kaiśikīṃ sāttvatīṃ cārthavṛttimārabhaṭīmiti / paṭhantaḥ pañcamīṃ vṛttimaudbhaṭāḥ pratijānate,कैशिकीं सात्त्वतीं चार्थवृत्तिमारभटीमिति / पठन्तः पञ्चमीं वृत्तिमौद्भटाः प्रतिजानते
+dhdaś_2.57,śṛṅgāre kauśikī vīre sāttvatyārabhaṭī punaḥ / rase raudre ca bībhatse vṛttiḥ sarvatra bhāratī,शृङ्गारे कौशिकी वीरे सात्त्वत्यारभटी पुनः / रसे रौद्रे च बीभत्से वृत्तिः सर्वत्र भारती
+dhdaś_2.58,deśabhāṣākriyāveṣalakṣaṇāḥ syuḥ pravṛttayaḥ / lokādevāvagamyaitā yathaucityaṃ prayojayet,देशभाषाक्रियावेषलक्षणाः स्युः प्रवृत्तयः / लोकादेवावगम्यैता यथौचित्यं प्रयोजयेत्
+dhdaś_2.59,pādyaṃ tu saṃskṛtaṃ nṝṇāmanīcānāṃ kṛtātmanām / liṅginīnāṃ mahādevyā mantrijāveśyayoḥ kvacit,पाद्यं तु संस्कृतं नॄणामनीचानां कृतात्मनाम् / लिङ्गिनीनां महादेव्या मन्त्रिजावेश्ययोः क्वचित्
+dhdaś_2.60,strīṇāṃ tu prākṛtaṃ prāyaḥ śūrasenyadhameṣu ca / piśācātyantanīcādau paiśācaṃ māgadhaṃ tathā,स्त्रीणां तु प्राकृतं प्रायः शूरसेन्यधमेषु च / पिशाचात्यन्तनीचादौ पैशाचं मागधं तथा
+dhdaś_2.61,yaddeśaṃ nīcapātraṃ yat taddeśaṃ tasya bhāṣitam / kāryataścottamādīnāṃ kāryo bhāṣāvyatikramaḥ,यद्देशं नीचपात्रं यत् तद्देशं तस्य भाषितम् / कार्यतश्चोत्तमादीनां कार्यो भाषाव्यतिक्रमः
+dhdaś_2.62,bhagavanto varairvācyā vidvaddevarṣiliṅginaḥ / viprāmātyāgrajāścāryā naṭīsūtramṛtau mithaḥ,भगवन्तो वरैर्वाच्या विद्वद्देवर्षिलिङ्गिनः / विप्रामात्याग्रजाश्चार्या नटीसूत्रमृतौ मिथः
+dhdaś_2.63,rathī sūtena cāyuṣmān pūjyaiḥ śiṣyātmajānujāḥ / vatseti tātaḥ pūjyo'pi sugṛhītābhidhastu taiḥ,रथी सूतेन चायुष्मान् पूज्यैः शिष्यात्मजानुजाः / वत्सेति तातः पूज्योऽपि सुगृहीताभिधस्तु तैः
+dhdaś_2.64,bhāvo'nugena sūtrī ca mārṣetyetena so'pi ca / devaḥ svāmīti nṛpatirbhṛtyairbhaṭṭeti cādhamaiḥ,भावोऽनुगेन सूत्री च मार्षेत्येतेन सोऽपि च / देवः स्वामीति नृपतिर्भृत्यैर्भट्टेति चाधमैः
+dhdaś_2.65,āmantraṇīyāḥ pativaj jyeṣṭhamadhyādhamaiḥ striyaḥ / samā haleti praṣyā ca hañje veśyājjukā tathā,आमन्त्रणीयाः पतिवज् ज्येष्ठमध्याधमैः स्त्रियः / समा हलेति प्रष्या च हञ्जे वेश्याज्जुका तथा
+dhdaś_2.66,kuṭṭinyamvetyanugataiḥ pūjyā vā jaratī janaiḥ / vidūṣakeṇa bhavatī rājñī ceṭīti śabdyate,कुट्टिन्यम्वेत्यनुगतैः पूज्या वा जरती जनैः / विदूषकेण भवती राज्ञी चेटीति शब्द्यते
+dhdaś_2.67,ceṣṭāguṇodāhṛtisattvabhāvān aśeṣato netṛdaśāvibhinnān / ko vaktumīśo bharato na yo vā yo vā na devaḥ śaśikhaṇḍamauliḥ,चेष्टागुणोदाहृतिसत्त्वभावान् अशेषतो नेतृदशाविभिन्नान् / को वक्तुमीशो भरतो न यो वा यो वा न देवः शशिखण्डमौलिः
+dhdaś_3.1,============================== prakṛtitvādathānyeṣāṃ bhūyorasaparigrahāt / sampūrṇalakṣaṇatvāc ca pūrvaṃ nāṭakamucyate,============================== प्रकृतित्वादथान्येषां भूयोरसपरिग्रहात् / सम्पूर्णलक्षणत्वाच् च पूर्वं नाटकमुच्यते
+dhdaś_3.2,pūrvaraṅgaṃ vidhāyādau sūtradhāre vinirgate / praviśya tadvadaparaḥ kāvyamāsthāpayen naṭaḥ,पूर्वरङ्गं विधायादौ सूत्रधारे विनिर्गते / प्रविश्य तद्वदपरः काव्यमास्थापयेन् नटः
+dhdaś_3.3,divyamartye sa tadrūpo miśramanyatarastayoḥ / sūcayed vastu bījaṃ vā mukhaṃ pātramathāpi vā,दिव्यमर्त्ये स तद्रूपो मिश्रमन्यतरस्तयोः / सूचयेद् वस्तु बीजं वा मुखं पात्रमथापि वा
+dhdaś_3.4,raṅgaṃ prasādya madhuraiḥ ślokaiḥ kāvyārthasūcakaiḥ / ṛtuṃ kañcidupādāya bhāratīṃ vṛttimāśrayet,रङ्गं प्रसाद्य मधुरैः श्लोकैः काव्यार्थसूचकैः / ऋतुं कञ्चिदुपादाय भारतीं वृत्तिमाश्रयेत्
+dhdaś_3.5,bhāratī saṃskṛtaprāyo vāgvyāpāro naṭāśrayaḥ / bhedaiḥ prarocanāyuktairvīrthīprahasanāmukhaiḥ,भारती संस्कृतप्रायो वाग्व्यापारो नटाश्रयः / भेदैः प्ररोचनायुक्तैर्वीर्थीप्रहसनामुखैः
+dhdaś_3.6,unmukhīkaraṇaṃ tatra praśaṃsātaḥ prarocanā / vīthī prahasanaṃ cāpi svaprasaṅge'bhidhāsyate / vīthyaṅgāvyāmukhāṅgatvāducyante'traiva tat punaḥ,उन्मुखीकरणं तत्र प्रशंसातः प्ररोचना / वीथी प्रहसनं चापि स्वप्रसङ्गेऽभिधास्यते / वीथ्यङ्गाव्यामुखाङ्गत्वादुच्यन्तेऽत्रैव तत् पुनः
+dhdaś_3.7,sūtradhāro naṭīṃ brūte mārṣaṃ vātha vidūṣakam / svakāryaṃ prastutākṣepi citroktyā yat tadāmukham,सूत्रधारो नटीं ब्रूते मार्षं वाथ विदूषकम् / स्वकार्यं प्रस्तुताक्षेपि चित्रोक्त्या यत् तदामुखम्
+dhdaś_3.8,prastāvanā vā tatra syuḥ kathādghātaḥ pravṛttakam / prayogātiśayaścātha vīthyaṅgāni trayodaśa,प्रस्तावना वा तत्र स्युः कथाद्घातः प्रवृत्तकम् / प्रयोगातिशयश्चाथ वीथ्यङ्गानि त्रयोदश
+dhdaś_3.9,svetivṛttasamaṃ vākyamarthaṃ vā yatra sūtriṇaḥ / gṛhītvā praviśet pātraṃ kathodghāto dvidhaiva saḥ,स्वेतिवृत्तसमं वाक्यमर्थं वा यत्र सूत्रिणः / गृहीत्वा प्रविशेत् पात्रं कथोद्घातो द्विधैव सः
+dhdaś_3.10,kālasāmyasamākṣiptapraveśaḥ syāt pravṛttakam / eṣo'yamityupakṣepāt sūtradhāraprayogataḥ / pātrapraveśo yatraiṣa prayogātiśayo mataḥ,कालसाम्यसमाक्षिप्तप्रवेशः स्यात् प्रवृत्तकम् / एषोऽयमित्युपक्षेपात् सूत्रधारप्रयोगतः / पात्रप्रवेशो यत्रैष प्रयोगातिशयो मतः
+dhdaś_3.11,udghātyakāvalagite prapañcatrigate chalam / vākkelyadhivale gaṇḍamavasyanditanālike / asatpralāpavyāhāramṛdavāni trayodaśa,उद्घात्यकावलगिते प्रपञ्चत्रिगते छलम् / वाक्केल्यधिवले गण्डमवस्यन्दितनालिके / असत्प्रलापव्याहारमृदवानि त्रयोदश
+dhdaś_3.12,gūḍhārthapadaparyāyamālā praśnottarasya vā / yatrānyonyaṃ samālāpo dvedhodghātyaṃ taducyate,गूढार्थपदपर्यायमाला प्रश्नोत्तरस्य वा / यत्रान्योन्यं समालापो द्वेधोद्घात्यं तदुच्यते
+dhdaś_3.13,yatraikatra samāveśāt kāryamanyat prasādhyate / prastute'nyatra vānyat syāt ta(?) cāvalagitaṃ dvidhā,यत्रैकत्र समावेशात् कार्यमन्यत् प्रसाध्यते / प्रस्तुतेऽन्यत्र वान्यत् स्यात् त(?) चावलगितं द्विधा
+dhdaś_3.14,asadbhūtamithaḥstotraṃ prapañco hāsyakṛn mataḥ / śrutisāmyādanekārthayojanaṃ trigataṃ tviha / naṭāditritayālāpaḥ pūrvaraṅge tadiṣyate,असद्भूतमिथःस्तोत्रं प्रपञ्चो हास्यकृन् मतः / श्रुतिसाम्यादनेकार्थयोजनं त्रिगतं त्विह / नटादित्रितयालापः पूर्वरङ्गे तदिष्यते
+dhdaś_3.15,priyābhairapriyairvākyairvilobhya chalanā chalam / vinivṛttyāsya vākkelī dvistriḥ pratyuktito'pi vā,प्रियाभैरप्रियैर्वाक्यैर्विलोभ्य छलना छलम् / विनिवृत्त्यास्य वाक्केली द्विस्त्रिः प्रत्युक्तितोऽपि वा
+dhdaś_3.16,anyonyavākyādhikyoktiḥ spardhayādhivalaṃ bhavet / gaṇḍaḥ prastutasambandhibhinnārthaṃ sahasoditam,अन्योन्यवाक्याधिक्योक्तिः स्पर्धयाधिवलं भवेत् / गण्डः प्रस्तुतसम्बन्धिभिन्नार्थं सहसोदितम्
+dhdaś_3.17,rasoktasyānyathā vyākhyā yatrāvasyandita hi tat / sopahāsā nigūḍhārthā nālikaiva prahelikā,रसोक्तस्यान्यथा व्याख्या यत्रावस्यन्दित हि तत् / सोपहासा निगूढार्था नालिकैव प्रहेलिका
+dhdaś_3.18,asambaddhakathāprāyo'satpralāpo yathottaraḥ / anyārthameva vyāhāro hāsyalāsyakaraṃ vacaḥ / doṣā guṇā guṇā doṣā yatra syurmṛdavaṃ hi tat,असम्बद्धकथाप्रायोऽसत्प्रलापो यथोत्तरः / अन्यार्थमेव व्याहारो हास्यलास्यकरं वचः / दोषा गुणा गुणा दोषा यत्र स्युर्मृदवं हि तत्
+dhdaś_3.19,eṣāmanyatamenārthaṃ pātraṃ cākṣipya sūtrabhṛt / prastāvanānte nirgacchet tato vastu prapañcayet,एषामन्यतमेनार्थं पात्रं चाक्षिप्य सूत्रभृत् / प्रस्तावनान्ते निर्गच्छेत् ततो वस्तु प्रपञ्चयेत्
+dhdaś_3.20,abhigamyaguṇairyukto dhīrodāttaḥ pratāpavān / kīrtikāmo mahotsāhastrayyāstrātā mahīpatiḥ,अभिगम्यगुणैर्युक्तो धीरोदात्तः प्रतापवान् / कीर्तिकामो महोत्साहस्त्रय्यास्त्राता महीपतिः
+dhdaś_3.21,prakhyātavaṃśo rājarṣirdivyo vā yatra nāyakaḥ / tatprakhyātaṃ vidhātavyaṃ vṛttamatrādhikārikam,प्रख्यातवंशो राजर्षिर्दिव्यो वा यत्र नायकः / तत्प्रख्यातं विधातव्यं वृत्तमत्राधिकारिकम्
+dhdaś_3.22,yat tatrānucitaṃ kiñcin nāyakasya rasasya vā / viruddhaṃ tat parityājyamanyathā vā prakalpayet,यत् तत्रानुचितं किञ्चिन् नायकस्य रसस्य वा / विरुद्धं तत् परित्याज्यमन्यथा वा प्रकल्पयेत्
+dhdaś_3.23,ādyantamevaṃ niścitya pañcadhā tad vibhajya ca / khaṇḍaśaḥ sandhisañjñāṃśca vibhāgānapi khaṇḍayet,आद्यन्तमेवं निश्चित्य पञ्चधा तद् विभज्य च / खण्डशः सन्धिसञ्ज्ञांश्च विभागानपि खण्डयेत्
+dhdaś_3.24,catuḥṣaṣṭistu tāni syuraṅgānītyaparaṃ tathā / patākāvṛttamapyūnamekādyairanusandhibhiḥ / aṅgānyatra yathālābhamasandhiṃ prakarīṃ nyaset,चतुःषष्टिस्तु तानि स्युरङ्गानीत्यपरं तथा / पताकावृत्तमप्यूनमेकाद्यैरनुसन्धिभिः / अङ्गान्यत्र यथालाभमसन्धिं प्रकरीं न्यसेत्
+dhdaś_3.25,ādau viṣkambhakaṃ kuryādaṅkaṃ vā kāryayuktitaḥ / apekṣitaṃ parityajya nīrasaṃ vastuvistaram / yadā sandarśayet śeṣaṃ kuryād viṣkambhakaṃ tadā,आदौ विष्कम्भकं कुर्यादङ्कं वा कार्ययुक्तितः / अपेक्षितं परित्यज्य नीरसं वस्तुविस्तरम् / यदा सन्द��्शयेत् शेषं कुर्याद् विष्कम्भकं तदा
+dhdaś_3.26,yadā tu sarasaṃ vastu mūlādeva pravartate / ādāveva tadāṅkaḥ syādāmukhākṣepasaṃśrayaḥ,यदा तु सरसं वस्तु मूलादेव प्रवर्तते / आदावेव तदाङ्कः स्यादामुखाक्षेपसंश्रयः
+dhdaś_3.27,pratyakṣanetṛcarito binduvyāptipuraskṛtaḥ / aṅko nānāprakārārthasaṃvidhānarasāśrayaḥ,प्रत्यक्षनेतृचरितो बिन्दुव्याप्तिपुरस्कृतः / अङ्को नानाप्रकारार्थसंविधानरसाश्रयः
+dhdaś_3.28,anubhāvavibhāvābhyāṃ sthāyinā vyabhicāribhiḥ / gṛhītamuktaiḥ kartavyamaṅginaḥ paripoṣaṇaṃ,अनुभावविभावाभ्यां स्थायिना व्यभिचारिभिः / गृहीतमुक्तैः कर्तव्यमङ्गिनः परिपोषणं
+dhdaś_3.29,na cātirasato vastu dūraṃ vicchinnatāṃ nayet / rasaṃ vā na tirodadhyād vastvalaṅkāralakṣaṇaiḥ,न चातिरसतो वस्तु दूरं विच्छिन्नतां नयेत् / रसं वा न तिरोदध्याद् वस्त्वलङ्कारलक्षणैः
+dhdaś_3.30,eko raso'ṅgīkartavyo vīraḥ śṛṅgāra eva vā / aṅgamanye rasāḥ sarve kuryān nirvahaṇe'dbhutam,एको रसोऽङ्गीकर्तव्यो वीरः शृङ्गार एव वा / अङ्गमन्ये रसाः सर्वे कुर्यान् निर्वहणेऽद्भुतम्
+dhdaś_3.31,dūrādhvānaṃ vadhaṃ yuddhaṃ rājyadeśādiviplavam / saṃrodhaṃ bhojanaṃ snānaṃ surataṃ cānulepanam,दूराध्वानं वधं युद्धं राज्यदेशादिविप्लवम् / संरोधं भोजनं स्नानं सुरतं चानुलेपनम्
+dhdaś_3.32,ambaragrahaṇādīni pratyakṣāṇi na nirdiśet / nādhikārivadhaṃ kvāpi tyājyamāvaśyakaṃ na ca,अम्बरग्रहणादीनि प्रत्यक्षाणि न निर्दिशेत् / नाधिकारिवधं क्वापि त्याज्यमावश्यकं न च
+dhdaś_3.33,ekāhācaritaikārthamitthamāsannanāyakam / pātraistricaturairaṅkaṃ teṣāmante'sya nirgamaḥ,एकाहाचरितैकार्थमित्थमासन्ननायकम् / पात्रैस्त्रिचतुरैरङ्कं तेषामन्तेऽस्य निर्गमः
+dhdaś_3.34,patākāsthānakānyatra bindurante ca bījavat / evamaṅkāḥ prakartavyāḥ praveśādipuraskṛtāḥ / pañcāṅkametadavaraṃ daśāṅkaṃ nāṭakaṃ param,पताकास्थानकान्यत्र बिन्दुरन्ते च बीजवत् / एवमङ्काः प्रकर्तव्याः प्रवेशादिपुरस्कृताः / पञ्चाङ्कमेतदवरं दशाङ्कं नाटकं परम्
+dhdaś_3.35,atha prakaraṇe vṛttamutpādyaṃ lokasaṃśrayam / amātyavipravaṇijāmekaṃ kuryāc ca nāyakam,अथ प्रकरणे वृत्तमुत्पाद्यं लोकसंश्रयम् / अमात्यविप्रवणिजामेकं कुर्याच् च नायकम्
+dhdaś_3.36,dhīrapraśāntaṃ sāpāyaṃ dharmakāmārthatatparam / śepaṃ nāṭakavat sandhipraveśakarasādikam,धीरप्रशान्तं सापायं धर्मकामार्थतत्परम् / शेपं नाटकवत् सन्धिप्रवेशकरसादिकम्
+dhdaś_3.37,nāyikā tu dvidhā netuḥ kulastrī gaṇikā tathā / kvacidekaiva kulajā kvāpi dvayaṃ kvacit,नायिका तु द्विधा नेतुः कुलस्त्री गणिका तथा / क्वचिदेकैव कुलजा क्वापि द्वयं क्वचित्
+dhdaś_3.38,kulajābhyantarā bāhyā veśyā nātikramo'nayoḥ / ābhiḥ prakaraṇaṃ tredhā saṅkīrṇaṃ dhūrtasaṅkulam,कुलजाभ्यन्तरा बाह्या वेश्या नातिक्रमोऽनयोः / आभिः प्रकरणं त्रेधा सङ्कीर्णं धूर्तसङ्कुलम्
+dhdaś_3.39,lakṣyate nāṭikāpyatra saṅkīrṇānyanivṛttaye / tatra vastu prakaraṇān nāṭakān nāyako nṛpaḥ / prakhyāto dhīralalitaḥ śṛṅgāro'ṅgī salakṣaṇaḥ,लक्ष्यते नाटिकाप्यत्र सङ्कीर्णान्यनिवृत्तये / तत्र वस्तु प्रकरणान् नाटकान् नायको नृपः / प्रख्यातो धीरललितः शृङ्गारोऽङ्गी सलक्षणः
+dhdaś_3.40,strīprāyacaturaṅkādibhedakaṃ yadi ceṣyate / ekadvitryaṅkapātrādibhedenānantarūpatā,स्त्रीप्रायचतुरङ्कादिभेदकं यदि चेष्यते / एकद्वित्र्यङ्कपात्रादिभेदेनानन्तरूपता
+dhdaś_3.41,devī tatra bhavej jyeṣṭhā pragalbhā nṛpavaṃśajā / gambhīrā māninī kṛcchāt tadvaśān netṛsaṅgamaḥ,देवी तत्र भवेज् ज्येष्ठा प्रगल्भा नृपवंशजा / गम्भीरा मानिनी कृच्छात् तद्वशान् नेतृसङ्गमः
+dhdaś_3.42,nāyikā tādṛśī mugdhā divyā cātimanoharā / antaḥpurādisambandhādāsannā śrutidarśanaiḥ,नायिका तादृशी मुग्धा दिव्या चातिमनोहरा / अन्तःपुरादिसम्बन्धादासन्ना श्रुतिदर्शनैः
+dhdaś_3.43,anurāgo navāvastho netustasyāṃ yathottaram / netā tatra pravarteta devītrāsena śaṅkitaḥ / kaiśikyaṅgaiścaturbhiśca yaktāṅkairiva nāṭikā,अनुरागो नवावस्थो नेतुस्तस्यां यथोत्तरम् / नेता तत्र प्रवर्तेत देवीत्रासेन शङ्कितः / कैशिक्यङ्गैश्चतुर्भिश्च यक्ताङ्कैरिव नाटिका
+dhdaś_3.44,bhāṇastu dhūrtacaritaṃ svānubhūtaṃ pareṇa vā / yatropavarṇayedeko nipuṇaḥ paṇḍito viṭaḥ,भाणस्तु धूर्तचरितं स्वानुभूतं परेण वा / यत्रोपवर्णयेदेको निपुणः पण्डितो विटः
+dhdaś_3.45,sambodhanoktipratyuktī kuryādākāśabhāpitaiḥ / sūcayed vīraśṛṅgārau śauryasaubhāgyasaṃstavaiḥ,सम्बोधनोक्तिप्रत्युक्ती कुर्यादाकाशभापितैः / सूचयेद् वीरशृङ्गारौ शौर्यसौभाग्यसंस्तवैः
+dhdaś_3.46,bhūyasā bhāratī vṛttirekāṅkaṃ vastu kalpitam / mukhanirvahaṇe sāṅge lāsyāṅgāni daśāpi ca,भूयसा भारती वृत्तिरेकाङ्कं वस्तु कल्पितम् / मुखनिर्वहणे साङ्गे लास्याङ्गानि दशापि च
+dhdaś_3.47,geyaṃ padaṃ sthitaṃ pādyamāsīnaṃ puṣpagaṇḍikā / pracchedakastrigūḍhaṃ ca saindhavākhyaṃ dvigūḍhakam,गेयं पदं स्थितं पाद्यमासीनं पुष्पगण्डिका / प्रच्छेदकस्त्रिगूढं च सैन्धवाख्यं द्विगूढकम्
+dhdaś_3.48,uttamottamakaṃ caiva uktapratyuktameva ca / lāsye daśavidhaṃ hyetadaṅganirdeśakalpanam,उत्तमोत्तमकं चैव उक्तप्रत्युक्तमेव च / लास्ये दशविधं ह्येतदङ्गनिर्देशकल्पनम्
+dhdaś_3.49,tadvat prahasanaṃ tredhā śuddhavaikṛtasaṅkaraiḥ / pākhaṇḍivipraprabhṛticeṭaceṭīviṭākulam / ceṣṭitaṃ vepabhāṣābhiḥ śuddhaṃ hāsyavaconvitam,तद्वत् प्रहसनं त्रेधा शुद्धवैकृतसङ्करैः / पाखण्डिविप्रप्रभृतिचेटचेटीविटाकुलम् / चेष्टितं वेपभाषाभिः शुद्धं हास्यवचोन्वितम्
+dhdaś_3.50,kāmukādivaciveṣaiḥ ṣaṇḍhakañcukitāpasaiḥ / vikṛtaṃ saṅkarād vīthyā saṅkīrṇaṃ dhūrtasaṅkulam / rasastu bhūyasā kāryaḥ ṣaḍvidho hāsya eva tu,कामुकादिवचिवेषैः षण्ढकञ्चुकितापसैः / विकृतं सङ्कराद् वीथ्या सङ्कीर्णं धूर्तसङ्कुलम् / रसस्तु भूयसा कार्यः षड्विधो हास्य एव तु
+dhdaś_3.51,ḍime vastu prasiddhaṃ syād vṛttayaḥ kaiśikīṃ vinā / netāro devagandharvayakṣarakṣomahoragāḥ / bhūtapretapiśācādyāḥ ṣoḍaśātyantamuddhatāḥ,डिमे वस्तु प्रसिद्धं स्याद् वृत्तयः कैशिकीं विना / नेतारो देवगन्धर्वयक्षरक्षोमहोरगाः / भूतप्रेतपिशाचाद्याः षोडशात्यन्तमुद्धताः
+dhdaś_3.52,rasairahāsyaśṛṅgāraiḥ ṣaḍbhirdīptaiḥ samanvitaḥ / māyendrajālasaṅgrāmakrodhodbhrāntādiceṣṭitaiḥ,रसैरहास्यशृङ्गारैः षड्भिर्दीप्तैः समन्वितः / मायेन्द्रजालसङ्ग्रामक्रोधोद्भ्रान्तादिचेष्टितैः
+dhdaś_3.53,candrasūryoparāgaiśca nyāyye raudrarase'ṅgini / caturaṅkaścatuḥsandhirnirvimarśo ḍimaḥ smṛtaḥ,चन्द्रसूर्योपरागैश्च न्याय्ये रौद्ररसेऽङ्गिनि / चतुरङ्कश्चतुःसन्धिर्निर्विमर्शो डिमः स्मृतः
+dhdaś_3.54,khyātetivṛtto vyāyogaḥ khyātoddhatanarāśrayaḥ / hīno garbhavimarśābhyāṃ dīptāḥ syurḍimavad rasāḥ,ख्यातेतिवृत्तो व्यायोगः ख्यातोद्धतनराश्रयः / हीनो गर्भविमर्शाभ्यां दीप्ताः स्युर्डिमवद् रसाः
+dhdaś_3.55,astrīnimittasaṅgrāmo jāmadagnyajaye yathā / ekāhācaritaikāṅko vyāyogo bahubhirnaraiḥ,अस्त्रीनिमित्तसङ्ग्रामो जामदग्न्यजये यथा / एकाहाचरितैकाङ्को व्यायोगो बहुभिर्नरैः
+dhdaś_3.56,kāryaṃ samavakāre'pi āmukhaṃ nāṭakādivat / khyātaṃ devāsuraṃ vastu nirvimarśāstu sandhayaḥ,कार्यं समवकारेऽपि आमुखं नाटकादिवत् / ख्यातं देवासुरं वस्तु निर्विमर्शास्तु सन्धयः
+dhdaś_3.57,vṛttayo mandakaiśikyo netāro devadānavāḥ / dvādaśodāttavikhyātāḥ phalaṃ teṣāṃ pṛthak pṛthak,वृत्तयो मन्दकैशिक्यो नेतारो देवदानवाः / द्वादशोदात्तविख्याताः फलं तेषां पृथक् पृथक्
+dhdaś_3.58,bahuvīrarasāḥ sarve yadvadambhodhimanthane / aṅkaiḥstribhistrikapaṭastriśṛṅgārastrividravaḥ,बहुवीररसाः सर्वे यद्वदम्भोधिमन्थने / अङ्कैःस्त्रिभिस्त्रिकपटस्त्रिशृङ्गारस्त्रिविद्रवः
+dhdaś_3.59,dvisandhiraṅkaḥ prathamaḥ kāryo dvādaśanālikaḥ / caturdvinālikāvantyau nālikā ghaṭikādvayam,द्विसन्धिरङ्कः प्रथमः कार्यो द्वादशनालिकः / चतुर्द्विनालिकावन्त्यौ नालिका घटिकाद्वयम्
+dhdaś_3.60,vastusvabhāvadaivārikṛtāḥ syuḥ kapaṭāstrayaḥ / nagaroparodhayuddhe vātāgnyādikavidravāḥ,वस्तुस्वभावदैवारिकृताः स्युः कपटास्त्रयः / नगरोपरोधयुद्धे वाताग्न्यादिकविद्रवाः
+dhdaś_3.61,dharmārthakāmaiḥ śṛṅgāro nātra vindupraveśakau / vīthyaṅgāni yathālābhaṃ kuryāt prahasane yathā,धर्मार्थकामैः शृङ्गारो नात्र विन्दुप्रवेशकौ / वीथ्यङ्गानि यथालाभं कुर्यात् प्रहसने यथा
+dhdaś_3.62,vīthī tu kaiśikīvṛttau sandhyaṅgāṅkaistu bhāṇavat / rasaḥ sūcyastu śṛṅgāraḥ spṛśedapi rasāntaram,वीथी तु कैशिकीवृत्तौ सन्ध्यङ्गाङ्कैस्तु भाणवत् / रसः सूच्यस्तु शृङ्गारः स्पृशेदपि रसान्तरम्
+dhdaś_3.63,yuktā prastāvanākhyātairaṅgairudghātyakādibhiḥ / evaṃ vīthī vidhātavyā dvyekapātraprayojitā,युक्ता प्रस्तावनाख्यातैरङ्गैरुद्घात्यकादिभिः / एवं वीथी विधातव्या द्व्येकपात्रप्रयोजिता
+dhdaś_3.64,utsṛṣṭikāṅke prakhyātaṃ vṛttaṃ buddhyā prapañcayet / rasastu karuṇaḥ sthāyī netāraḥ prākṛtā narāḥ,उत्सृष्टिकाङ्के प्रख्यातं वृत्तं बुद्ध्या प्रपञ्चयेत् / रसस्तु करुणः स्थायी नेतारः प्राकृता नराः
+dhdaś_3.65,bhāṇavat sandhivṛttyaṅgairyuktaḥ strīparidevitaiḥ / vācā yuddhaṃ vidhātavyaṃ tathā jayaparājayau,भाणवत् सन्धिवृत्त्यङ्गैर्युक्तः स्त्रीपरिदेवितैः / वाचा युद्धं विधातव्यं तथा जयपराजयौ
+dhdaś_3.66,miśramohāmṛge vṛttaṃ caturaṅkaṃ trisandhimat / naradivyāvaniyamān nāyakapratināyakau,मिश्रमोहामृगे वृत्तं चतुरङ्कं त्रिसन्धिमत् / नरदिव्यावनियमान् नायकप्रतिनायकौ
+dhdaś_3.67,khyātau dhīroddhatāvantyo viparyāsādayuktakṛt / divyastriyamanicchantīmapahārādinecchataḥ,ख्यातौ धीरोद्धतावन्त्यो विपर्यासादयुक्तकृत् / दिव्यस्त्रियमनिच्छन्तीमपहारादिनेच्छतः
+dhdaś_3.68,śṛṅgārābhāsamapyasya kiñcit kiñcit pradarśayet / saṃrambhaṃ paramānīya yuddhaṃ vyājān nivārayet / vadhaprāptasya kurvīta vadhaṃ naiva mahātmanaḥ,शृङ्गाराभासमप्यस्य किञ्चित् किञ्चित् प्रदर्शयेत् / संरम्भं परमानीय युद्धं व्याजान् निवारयेत् / वधप्राप्तस्य कुर्वीत वधं नैव महात्मनः
+dhdaś_3.69,itthaṃ vicintya daśarūpakalakṣmamārgam ālokya vastu paribhāvya kaviprabandhān / kuryādayatnavadalaṅkṛtibhiḥ prabandhaṃ vākyairudāramadhuraiḥ sphuṭamandavṛttaiḥ,इत्थं विचिन्त्य दशरूपकलक्ष्ममार्गम् आलोक्य वस्तु परिभाव्य कविप्रबन्धान् / कुर्यादयत्नवदलङ्कृतिभिः प्रबन्धं वाक्यैरुदारमधुरैः स्फुटमन्दवृत्तैः
+dhdaś_4.1,================================ vibhāvairanubhāvaiśca sāttvikairvyabhicāribhiḥ / ānīyamānaḥ svādyatvaṃ sthāyī bhāvo rasaḥ smṛtaḥ,================================ विभावैरनुभावैश्च सात्त्विकैर्व्यभिचारिभिः / आनीयमानः स्वाद्यत्वं स्थायी भावो रसः स्मृतः
+dhdaś_4.2,jñāyamānatayā tatra vibhāvo bhāvapoṣakṛt / ālambanoddīpanatvaprabhedena sa ca dvidhā,ज्ञायमानतया तत्र विभावो भावपोषकृत् / आलम्बनोद्दीपनत्वप्रभेदेन स च द्विधा
+dhdaś_4.3,anubhāvo vikārastu bhāvasaṃsūcanātmakaḥ / hetukāryātmanoḥ siddhistayoḥ saṃvyavahārataḥ,अनुभावो विकारस्तु भावसंसूचनात्मकः / हेतुकार्यात्मनोः सिद्धिस्तयोः संव्यवहारतः
+dhdaś_4.4,sukhaduḥkhādikairbhāvairbhāvastadbhāvabhāvanam / pṛthag bhāvā bhavantyanye'nubhāvatve'pi sāttvikāḥ / sattvādeva samutpattestac ca tadbhāvabhāvanam,सुखदुःखादिकैर्भावैर्भावस्तद्भावभावनम् / पृथग् भावा भवन्त्यन्येऽनुभावत्वेऽपि सात्त्विकाः / सत्त्वादेव समुत्पत्तेस्तच् च तद्भावभावनम्
+dhdaś_4.5,stambhapralayaromāñcāḥ svedo vaivarṇyavepathū / aśruvaisvaryamityaṣṭau stambho'smin niṣkriyāṅgatā / pralayo naṣṭasañjñatvaṃ śeṣāḥ suvyaktalakṣaṇāḥ,स्तम्भप्रलयरोमाञ्चाः स्वेदो वैवर्ण्यवेपथू / अश्रुवैस्वर्यमित्यष्टौ स्तम्भोऽस्मिन् निष्क्रियाङ्गता / प्रलयो नष्टसञ्ज्ञत्वं शेषाः सुव्यक्तलक्षणाः
+dhdaś_4.6,viśeṣādābhimukhyena caranto vyabhicāriṇaḥ / sthāyinyunmagnanirmagnāḥ kallolā iva vāridhau,विशेषादाभिमुख्येन चरन्तो व्यभिचारिणः / स्थायिन्युन्मग्ननिर्मग्नाः कल्लोला इव वारिधौ
+dhdaś_4.7,nirvedaglāniśaṅkāśramadhṛtijaḍatāharṣadainyaugryacintās trāserṣyāmarṣagarvāḥ smṛtimaraṇamadāḥ suptanidrāvibodhāḥ / vrīḍāpasmāramohāḥ samatiralasatāvegatarkāvahitthā vyādhyunmādau vipādotsukacapalayutāstriṃśadete trayaśca,निर्वेदग्लानिशङ्काश्रमधृतिजडताहर्षदैन्यौग्र्यचिन्तास् त्रासेर्ष्यामर्षगर्वाः स्मृतिमरणमदाः सुप्तनिद्राविबोधाः / व्रीडापस्मारमोहाः समतिरलसतावेगतर्कावहित्था व्याध्युन्मादौ विपादोत्सुकचपलयुतास्त्रिंशदेते त्रयश्च
+dhdaś_4.8,tattvajñānāpadīrṣyādernirvedaḥ svāvamānanam / tatra cintāśruniḥśvāsavaiavarṇyocchvāsadīnatāḥ,तत्त्वज्ञानापदीर्ष्यादेर्निर्वेदः स्वावमाननम् / तत्र चिन्ताश्रुनिःश्वासवैअवर्ण्योच्छ्वासदीनताः
+dhdaś_4.9,ratyādyāyāsatṛṭkṣudbhirglānirniṣprāṇateha ca / vaivarṇyakampānutsāhakṣāmāṅgavacanakriyāḥ,रत्याद्यायासतृट्क्षुद्भिर्ग्लानिर्निष्प्राणतेह च / वैवर्ण्यकम्पानुत्साहक्षामाङ्गवचनक्रियाः
+dhdaś_4.10,anarthapratibhā śaṅkā parakrauryāt svadurnayāt / kampaśoṣābhivīkṣādiratra varṇasvarānyatā,अनर्थप्रतिभा शङ्का परक्रौर्यात् स्वदुर्नयात् / कम्पशोषाभिवीक्षादिरत्र वर्णस्वरान्यता
+dhdaś_4.11,śramaḥ khedo'dhvaratyādeḥ svedo'smin mardanādayaḥ / santoṣo jñānaśaktyāderdhṛtiravyagrabhogakṛt,श्रमः खेदोऽध्वरत्यादेः स्वेदोऽस्मिन् मर्दनादयः / सन्तोषो ज्ञानशक्त्यादेर्धृतिरव्यग्रभोगकृत्
+dhdaś_4.12,apratipattirjaḍatā syādiṣṭāniṣṭadarśanaśrutibhiḥ / animiṣanayananirīkṣaṇatūṣṇīmbhāvādayastatra,अप्रतिपत्तिर्जडता स्यादिष्टानिष्टदर्शनश्रुतिभिः / अनिमिषनयननिरीक्षणतूष्णीम्भावादयस्तत्र
+dhdaś_4.13,prasattirutsavādibhyo harṣo'śrusvedagadgadāḥ / daurgatyādyairanaujasyaṃ dainyaṃ kārṣṇyābhṛjādimat,प्रसत्तिरुत्सवादिभ्यो हर्षोऽश्रुस्वेदगद्गदाः / दौर्गत्याद्यैरनौजस्यं दैन्यं कार्ष्ण्याभृजादिमत्
+dhdaś_4.14,duṣṭe'parādhadaurmukhyakrauryaiścaṇḍatvamugratā / tatra svedaśiraḥkampatarjanātāḍanādayaḥ,दुष्टेऽपराधदौर्मुख्यक्रौर्यैश्चण्डत्वमुग्रता / तत्र स्वेदशिरःकम्पतर्जनाताडनादयः
+dhdaś_4.15,dhyānaṃ cintehitānāpteḥ śūnyatāśvāsatāpakṛt / garjitādermanaḥkṣobhastrāso'trotkampitādayaḥ,ध्यानं चिन्तेहितानाप्तेः शून्यताश्वासतापकृत् / गर्जितादेर्मनःक्षोभस्त्रासोऽत्रोत्कम्पितादयः
+dhdaś_4.16,parotkarṣākṣamāsūyā garvadaurjanyamanyujā / doṣoktyavajñe srukuṭimanyukrodheṅgitāni ca,परोत्कर्षाक्षमासूया गर्वदौर्जन्यमन्युजा / दोषोक्त्यवज्ञे स्रुकुटिमन्युक्रोधेङ्गितानि च
+dhdaś_4.17,adhikṣepāpamānāderamarṣo'bhiniviṣṭatā / tatra khedaśiraḥkampatarjanātāḍanādayaḥ,अधिक्षेपापमानादेरमर्षोऽभिनिविष्टता / तत्र खेदशिरःकम्पतर्जनाताडनादयः
+dhdaś_4.18,garvo'bhijanalāvaṇyabalaiśvaryādibhirmadaḥ / karmāṇyādharpaṇāvajñā savilāsāṅgavīkṣaṇam,गर्वोऽभिजनलावण्यबलैश्वर्यादिभिर्मदः / कर्माण्याधर्पणावज्ञा सविलासाङ्गवीक्षणम्
+dhdaś_4.19,sadṛśajñānacintādyaiḥ saṃskārāt smṛtiratra ca / jñātatvenārthabhāsinyāṃ bhrūsamunnayanādayaḥ / maraṇaṃ suprasiddhatvādanarthatvāc ca nocyate,सदृशज्ञानचिन्ताद्यैः संस्कारात् स्मृतिरत्र च / ज्ञातत्वेनार्थभासिन्यां भ्रूसमुन्नयनादयः / मरणं सुप्रसिद्धत्वादनर्थत्वाच् च नोच्यते
+dhdaś_4.20,harṣotkarṣo madaḥ pānāt skhaladaṅgavacogatiḥ / nidrā hāso'tra ruditaṃ jyeṣṭhamadhyādhamādiṣu / suptaṃ nidrodbhavaṃ tatra śvāsocchāsakriyā param,हर्षोत्कर्षो मदः पानात् स्खलदङ्गवचोगतिः / निद्रा हासोऽत्र रुदितं ज्येष्ठमध्याधमादिषु / सुप्तं निद्रोद्भवं तत्र श्वासोच्छासक्रिया परम्
+dhdaś_4.21,manaḥsammīlanaṃ nidrā cintālasyaklamādibhiḥ / tatra jṛmbhāṅgabhaṅgākṣimīlanotsvapnatādayaḥ / vivodhaḥ pariṇāmādestatra jṛmbhākṣimardane,मनःसम्मीलनं निद्रा चिन्तालस्यक्लमादिभिः / तत्र जृम्भाङ्गभङ्गाक्षिमीलनोत्स्वप्नतादयः / विवोधः परिणामादेस्तत्र जृम्भाक्षिमर्दने
+dhdaś_4.22,durācārādibhirvrīḍā dhārṣṭyābhāvastamunnayet / sācīkṛtāṅgāvaraṇavaivarṇyādhomukhādibhiḥ,दुराचारादिभिर्व्रीडा धार्ष्ट्याभावस्तमुन्नयेत् / साचीकृताङ्गावरणवैवर्ण्याधोमुखादिभिः
+dhdaś_4.23,āveśo grahaduḥkhādyairapasmāro yathāvidhiḥ / bhūpātakampaprakhedalālāphenodgamādayaḥ,आवेशो ग्रहदुःखाद्यैरपस्मारो यथाविधिः / भूपातकम्पप्रखेदलालाफेनोद्गमादयः
+dhdaś_4.24,moho vicittatā bhītiduḥkhāveśānucintanaiḥ / tatrājñānabhramāghātaghūrṇanādarśanādayaḥ,मोहो विचित्तता भीतिदुःखावेशानुचिन्तनैः / तत्राज्ञानभ्रमाघातघूर्णनादर्शनादयः
+dhdaś_4.25,bhrānticchedopadeśābhyāṃ śāstrādestattvadhīrmatiḥ / ālasyaṃ śramagarbhādejahyajṛmbhāsitādimat,भ्रान्तिच्छेदोपदेशाभ्यां शास्त्रादेस्तत्त्वधीर्मतिः / आलस्यं श्रमगर्भादेजह्यजृम्भासितादिमत्
+dhdaś_4.26,āvegaḥ samgramo'sminnabhisarajanite śastranāgābhiyogo vātāt pāṃsūpadigdhastvaritapadagatirvarṣaje piṇḍitāṅgaḥ / utpātāt srastatāṅgeṣvahitahitakṛte śokaharṣānubhāvā vahnerdhūmākulāsyaḥ karijamanubhayastammakampāpasārāḥ,आवेगः सम्ग्रमोऽस्मिन्नभिसरजनिते शस्त्रनागाभियोगो वातात् पांसूपदिग्धस्त्वरितपदगतिर्वर्षजे पिण्डिताङ्गः / उत्पातात् स्रस्तताङ्गेष्वहितहितकृते शोकहर्षानुभावा वह्नेर्धूमाकुलास्यः करिजमनुभयस्तम्मकम्पापसाराः
+dhdaś_4.27,tarko vicāraḥ sandehād bhrūśiroṅgulinartakaḥ / lajjādyairvikriyāguptāvavahitthāṅgavikriyā / vyādhayaḥ sannipātādyāsteṣāmanyatra vistaraḥ,तर्को विचारः सन्देहाद् भ्रूशिरोङ्गुलिनर्तकः / लज्जाद्यैर्विक्रियागुप्ताववहित्थाङ्गविक्रिया / व्याधयः सन्निपाताद्यास्तेषामन्यत्र विस्तरः
+dhdaś_4.28,aprekṣākāritonmādaḥ sannipātagrahādibhiḥ / assminnavasthā ruditagītahāsāsitādayaḥ,अप्रेक्षाकारितोन्मादः सन्निपातग्रहादिभिः / अस्स्मिन्नवस्था रुदितगीतहासासितादयः
+dhdaś_4.29,prārabdhakāryāsiddhyāderviṣādaḥ sattvasaṅkṣayaḥ / niḥśvāsocchvāsahṛttāpasahāyānveṣaṇādikṛt,प्रारब्धकार्यासिद्ध्यादेर्विषादः सत्त्वसङ्क्षयः / निःश्वासोच्छ्वासहृत्तापसहायान्वेषणादिकृत्
+dhdaś_4.30,kālākṣamatvamautmukyaṃ ramyecchāratisamgramaiḥ / tatrocchvāsatvaniḥśvāsahṛttāpasvedavibhramāḥ,कालाक्षमत्वमौत्मुक्यं रम्येच्छारतिसम्ग्रमैः / तत्रोच्छ्वासत्वनिःश्वासहृत्तापस्वेदविभ्रमाः
+dhdaś_4.31,mātsaryadveṣarāgādeścāpalaṃ tvanavasthitiḥ / tatra bhartsanapāruṣyasvacchandācaraṇādayaḥ,मात्सर्यद्वेषरागादेश्चापलं त्वनवस्थितिः / तत्र भर्त्सनपारुष्यस्वच्छन्दाचरणादयः
+dhdaś_4.32,viruddhairaviruddhairvā bhāvairvicchidyate / ātmabhāvaṃ nayatyanyān sa sthāyī lavaṇākaraḥ,विरुद्धैरविरुद्धैर्वा भावैर्विच्छिद्यते / आत्मभावं नयत्यन्यान् स स्थायी लवणाकरः
+dhdaś_4.33,ratyutsāhajgupsāḥ krodho hāsaḥ smayo bhayaṃ śokaḥ / śamamapi kecit prāhuḥ puṣṭirnāṭyeṣu naitasya,रत्युत्साहज्गुप्साः क्रोधो हासः स्मयो भयं शोकः / शममपि केचित् प्राहुः पुष्टिर्नाट्येषु नैतस्य
+dhdaś_4.34,nirvedādiratādrūpyādasthāyī svadate katham / vairasyāyaiva tatpoṣastenāṣṭau sthāyino matāḥ,निर्वेदादिरताद्रूप्यादस्थायी स्वदते कथम् / वैरस्यायैव तत्पोषस्तेनाष्टौ स्थायिनो मताः
+dhdaś_4.35,vācyā prakaraṇādibhyo buddhisthā vā yathā kriyā / vākyārthaḥ kārakairyuktā sthāyī bhāvastathetaraiḥ,वाच्या प्रकरणादिभ्यो बुद्धिस्था वा यथा क्रिया / वाक्यार्थः कारकैर्युक्ता स्थायी भावस्तथेतरैः
+dhdaś_4.36,rasaḥ sa eva svādvyatvād rasikasyaiva vartanāt / nānukāryasya vṛttatvāt kāvyasyātatparatvataḥ,रसः स एव स्वाद्व्यत्वाद् रसिकस्यैव वर्तनात् / नानुकार्यस्य वृत्तत्वात् काव्यस्यातत्परत्वतः
+dhdaś_4.37,draṣṭuḥ pratītirvrīḍerṣyārāgadveṣaprasaṅgataḥ / laukikasya svaramaṇīsaṃyuktasyeva darśanāt,द्रष्टुः प्रतीतिर्व्रीडेर्ष्यारागद्वेषप्रसङ्गतः / लौकिकस्य स्वरमणीसंयुक्तस्येव दर्शनात्
+dhdaś_4.38,dhīrodāttādyavasthānāṃ rāmādiḥ pratipādakaḥ / vibhāvayati ratyādīn svadante rasikasya te,धीरोदात्ताद्यवस्थानां रामादिः प्रतिपादकः / विभावयति रत्यादीन् स्वदन्ते रसिकस्य ते
+dhdaś_4.39,krīḍatāṃ mṛnmayairyadvad bālānāṃ dviradādibhiḥ / svotsāhaḥ svadate tadvacchrotṛṇāmarjunādibhiḥ,क्रीडतां मृन्मयैर्यद्वद् बालानां द्विरदादिभिः / स्वोत्साहः स्वदते तद्वच्छ्रोतृणामर्जुनादिभिः
+dhdaś_4.40,kāvyārthabhāvanāsvādo nartakasya na vāryate / svādaḥ kāvyārthasambhedānātmānandasamudbhavaḥ,काव्यार्थभावनास्वादो नर्तकस्य न वार्यते / स्वादः काव्यार्थसम्भेदानात्मानन्दसमुद्भवः
+dhdaś_4.41,vikāśavistarakṣobhavikṣepaiḥ sa caturbidhaḥ / śṛṅgāravīrabībhatsaraudreṣu manasaḥ kramāt,विकाशविस्तरक्षोभविक्षेपैः स चतुर्बिधः / शृङ्गारवीरबीभत्सरौद्रेषु मनसः क्रमात्
+dhdaś_4.42,hāsyādbhutabhayotkarṣakaruṇānāṃ ta eva hi / atastajjanyatā teṣāmata evāvadhāraṇam,हास्याद्भुतभयोत्कर्षकरुणानां त एव हि / अतस्तज्जन्यता तेषामत एवावधारणम्
+dhdaś_4.43,śamaprakarṣo nirvācyo muditādestadātmatā / padārthairindunirvedaromāñcādisvarūpakaiḥ / kāvyād vibhāvasañcāryanubhāvaprakhyatāṃ gataiḥ,शमप्रकर्षो निर्वाच्यो मुदितादेस्तदात्मता / पदार्थैरिन्दुनिर्वेदरोमाञ्चादिस्वरूपकैः / काव्याद् विभावसञ्चार्यनुभावप्रख्यतां गतैः
+dhdaś_4.44,bhāvitaḥ svadate sthāyī rasaḥ sa parikīrtitaḥ / lakṣaṇaikyaṃ vibhāvaikyādabhedād rasabhāvayoḥ,भावितः स्वदते स्थायी रसः स परिकीर्तितः / लक्षणैक्यं विभावैक्यादभेदाद् रसभावयोः
+dhdaś_4.45,ramyadeśakalākālaveṣabhogādisevanai�� / pramodātmā ratiḥ saiva yūnoranyonyaraktayoḥ / prahṛṣyamāṇā śṛṅgāro madhurāṅgaviceṣṭitaiḥ,रम्यदेशकलाकालवेषभोगादिसेवनैः / प्रमोदात्मा रतिः सैव यूनोरन्योन्यरक्तयोः / प्रहृष्यमाणा शृङ्गारो मधुराङ्गविचेष्टितैः
+dhdaś_4.46,ye sattvajāḥ sthāyin eva cāṣṭau triṃśat trayo ye vyabhicāriṇaśca / ekonapañcāśadamī hi bhāvāḥ yuktyā nibaddhāḥ paripoṣayanti / ālasyamaugryaṃ maraṇaṃ jugupsā tasyāśrayādvaitaviruddhamiṣṭam,ये सत्त्वजाः स्थायिन् एव चाष्टौ त्रिंशत् त्रयो ये व्यभिचारिणश्च / एकोनपञ्चाशदमी हि भावाः युक्त्या निबद्धाः परिपोषयन्ति / आलस्यमौग्र्यं मरणं जुगुप्सा तस्याश्रयाद्वैतविरुद्धमिष्टम्
+dhdaś_4.47,tatrāyogo'nurāge'pi navayorekacittayoḥ / pāratantryeṇa daivād vā viprakarṣādasaṅgamaḥ,तत्रायोगोऽनुरागेऽपि नवयोरेकचित्तयोः / पारतन्त्र्येण दैवाद् वा विप्रकर्षादसङ्गमः
+dhdaś_4.48,daśāvasthaḥ sa tatrādāvabhilāṣo'tha cintanam / smṛtirguṇakathodvegapralāponmādasañjvarāḥ / jaḍatā maraṇaṃ ceti duravasthaṃ yathottaram,दशावस्थः स तत्रादावभिलाषोऽथ चिन्तनम् / स्मृतिर्गुणकथोद्वेगप्रलापोन्मादसञ्ज्वराः / जडता मरणं चेति दुरवस्थं यथोत्तरम्
+dhdaś_4.49,abhilāpaḥ spṛhā tatra kānte sarvāṅgasundare / dṛṣṭe śrute vā tatrāpi vismayānandasādhvasāḥ,अभिलापः स्पृहा तत्र कान्ते सर्वाङ्गसुन्दरे / दृष्टे श्रुते वा तत्रापि विस्मयानन्दसाध्वसाः
+dhdaś_4.50,sākṣāt pratikṛtisvapnacchāyāmāyāsu darśanam / śrutirvyājāt sakhīgītamāgadhādiguṇastuteḥ,साक्षात् प्रतिकृतिस्वप्नच्छायामायासु दर्शनम् / श्रुतिर्व्याजात् सखीगीतमागधादिगुणस्तुतेः
+dhdaś_4.51,sānubhāvavibhāvāstu cintādyāḥ pūrvadarśitāḥ / daśāvasthatvamācāryaiḥ prāyo vṛtyā nidarśitam / mahākaviprabandheṣu dṛśyate tadanantatā,सानुभावविभावास्तु चिन्ताद्याः पूर्वदर्शिताः / दशावस्थत्वमाचार्यैः प्रायो वृत्या निदर्शितम् / महाकविप्रबन्धेषु दृश्यते तदनन्तता
+dhdaś_4.52,dṛṣṭe śrute'bhilāṣāc ca kiṃ nautsukyaṃ prajāyate / aprāptau kiṃ na nirvedo glāniḥ kiṃ nāticintanāt,दृष्टे श्रुतेऽभिलाषाच् च किं नौत्सुक्यं प्रजायते / अप्राप्तौ किं न निर्वेदो ग्लानिः किं नातिचिन्तनात्
+dhdaś_4.53,viprayogastu viśleṣo rūḍhavibhrambhayordvidhā / mānapravāsabhedena māno'pi praṇayerṣyayoḥ,विप्रयोगस्तु विश्लेषो रूढविभ्रम्भयोर्द्विधा / मानप्रवासभेदेन मानोऽपि प्रणयेर्ष्ययोः
+dhdaś_4.54,tatra praṇayamānaḥ syāt kopāvasitayordvayoḥ / strīṇāmīrṣyākṛto mānaḥ kopo'nyāsaṅgini priye / śrute vānumite dṛṣṭe śrutistatra sakhīmukhāt,तत्र प्रणयमानः स्यात् कोपावसितयोर्द्वयोः / स्त्रीणामीर्ष्याकृतो मानः कोपोऽन्यासङ्गिनि प्रिये / श्रुते वानुमिते दृष्टे श्रुतिस्तत्र सखीमुखात्
+dhdaś_4.55,utsvapnāyitabhogāṅkagotraskhalanakalpitaḥ / tridhānumāniko dṛṣṭaḥ sākṣādindriyagocaraḥ,उत्स्वप्नायितभोगाङ्कगोत्रस्खलनकल्पितः / त्रिधानुमानिको दृष्टः साक्षादिन्द्रियगोचरः
+dhdaś_4.56,yathottaraṃ guruḥ ṣaḍbhirupāyaistamupācaret / sāmnā bhedena dānena natyupekṣārasāntarai���,यथोत्तरं गुरुः षड्भिरुपायैस्तमुपाचरेत् / साम्ना भेदेन दानेन नत्युपेक्षारसान्तरैः
+dhdaś_4.57,tatra oriyavacaḥ sāma bhedastatsakhyupārjanam / dānaṃ vyājena bhūṣādeḥ pādayoḥ patanaṃ natiḥ,तत्र ओरियवचः साम भेदस्तत्सख्युपार्जनम् / दानं व्याजेन भूषादेः पादयोः पतनं नतिः
+dhdaś_4.58,sāmādau tu parikṣīṇe syādupekṣāvadhīraṇam / rabhasatrāsaharṣādeḥ kopabhraṃśo rasāntaram / kopaceṣṭāśca nārīṇāṃ prāgeva pratipāditāḥ,सामादौ तु परिक्षीणे स्यादुपेक्षावधीरणम् / रभसत्रासहर्षादेः कोपभ्रंशो रसान्तरम् / कोपचेष्टाश्च नारीणां प्रागेव प्रतिपादिताः
+dhdaś_4.59,kāryataḥ sambhramācchāpāt pravāso bhinnadeśatā / dvayostatrāśruniḥśvāsakārśyalambālakāditā,कार्यतः सम्भ्रमाच्छापात् प्रवासो भिन्नदेशता / द्वयोस्तत्राश्रुनिःश्वासकार्श्यलम्बालकादिता
+dhdaś_4.60,dvitīyaḥ sahasotpanno divyamānupaviplavāt / svarūpānyatvakaraṇācchāpajaḥ sannidhāvapi,द्वितीयः सहसोत्पन्नो दिव्यमानुपविप्लवात् / स्वरूपान्यत्वकरणाच्छापजः सन्निधावपि
+dhdaś_4.61,mṛte tvekatra yatrānyaḥ pralapecchoka eva saḥ / vyāśrayatvān na śṛṅgāraḥ pratyāpanne tu netaraḥ,मृते त्वेकत्र यत्रान्यः प्रलपेच्छोक एव सः / व्याश्रयत्वान् न शृङ्गारः प्रत्यापन्ने तु नेतरः
+dhdaś_4.62,praṇayāyogayorutkā pravāse proṣitapriyā / kalahāntariterṣyāyāṃ vipralavdhā ca khaṇḍitā,प्रणयायोगयोरुत्का प्रवासे प्रोषितप्रिया / कलहान्तरितेर्ष्यायां विप्रलव्धा च खण्डिता
+dhdaś_4.63,anukūlau niṣevete yatrānyonyaṃ vilāsinau / darśanasparśanādīni sa sambhogo mudānvitaḥ,अनुकूलौ निषेवेते यत्रान्योन्यं विलासिनौ / दर्शनस्पर्शनादीनि स सम्भोगो मुदान्वितः
+dhdaś_4.64,ceṣṭāstatra pravartante līlādyā daśa yoṣitām / dākṣiṇyamārdavapremṇāmanurūpāḥ priyaṃ prati,चेष्टास्तत्र प्रवर्तन्ते लीलाद्या दश योषिताम् / दाक्षिण्यमार्दवप्रेम्णामनुरूपाः प्रियं प्रति
+dhdaś_4.65,ramayec cāṭukṛt kāntaḥ kalākrīḍādibhiśca tām / na grāmyamācaret kiñcin narmabhraṃśakaraṃ na ca,रमयेच् चाटुकृत् कान्तः कलाक्रीडादिभिश्च ताम् / न ग्राम्यमाचरेत् किञ्चिन् नर्मभ्रंशकरं न च
+dhdaś_4.66,vīraḥ pratāpavinayādhyavasāyasattva- mohāviṣādanayavismayavikramādyaiḥ / utsāhabhūḥ sa ca dayāraṇadānayogāt tredhā kilātra matigarvadhṛtipraharṣāḥ,वीरः प्रतापविनयाध्यवसायसत्त्व- मोहाविषादनयविस्मयविक्रमाद्यैः / उत्साहभूः स च दयारणदानयोगात् त्रेधा किलात्र मतिगर्वधृतिप्रहर्षाः
+dhdaś_4.67,bībhatsaḥ kṛmipūtigandhivamathuprāyairjugupsaikabhūr udvego rudhirāntrakīkasavasāmāṃsādibhiḥ kṣobhaṇaḥ / vairāgyāj jaghanastanādiṣu ghṛṇāśuddho'nubhāvairvṛto nāsāvaktravikūṇanādibhirihāvegārtiśaṅkādayaḥ,बीभत्सः कृमिपूतिगन्धिवमथुप्रायैर्जुगुप्सैकभूर् उद्वेगो रुधिरान्त्रकीकसवसामांसादिभिः क्षोभणः / वैराग्याज् जघनस्तनादिषु घृणाशुद्धोऽनुभावैर्वृतो नासावक्त्रविकूणनादिभिरिहावेगार्तिशङ्कादयः
+dhdaś_4.68,krodho matsaravairivaikṛtamayaiḥ poṣo'sya raudro'nujaḥ kṣobhaḥ khādharadaṃśakampabhrukuṭisvedāsyarāgairyutaḥ / śatrollāsavikatthamāṃsadharaṇīghātapratijñāgrahair atrāmarṣamadau smṛtiścapalatāsūyāgryavegādayaḥ,क्रोधो मत्सरवैरिवैकृतमयैः पोषोऽस्य रौद्रोऽनुजः क्षोभः खाधरदंशकम्पभ्रुकुटिस्वेदास्यरागैर्युतः / शत्रोल्लासविकत्थमांसधरणीघातप्रतिज्ञाग्रहैर् अत्रामर्षमदौ स्मृतिश्चपलतासूयाग्र्यवेगादयः
+dhdaś_4.69,vikṛtākṛtivāgveṣairātmano'tha parasya vā / hāsaḥ syāt paripoṣo'sya hāsyastriprakṛtiḥ smṛtaḥ,विकृताकृतिवाग्वेषैरात्मनोऽथ परस्य वा / हासः स्यात् परिपोषोऽस्य हास्यस्त्रिप्रकृतिः स्मृतः
+dhdaś_4.70,smitamiha vikāsinayanaṃ kiñcillakṣyadvijaṃ tu hasitaṃ syāt / madhurasvaraṃ vihasitaṃ saśiraḥkampamidamupahasitam,स्मितमिह विकासिनयनं किञ्चिल्लक्ष्यद्विजं तु हसितं स्यात् / मधुरस्वरं विहसितं सशिरःकम्पमिदमुपहसितम्
+dhdaś_4.71,apahasitaṃ sāsrākṣaṃ vikṣiptāṅgaṃ bhavatyatihasitam / dve dve hasite caiṣāṃ jyeṣṭhe madhye'dhame kramaśaḥ,अपहसितं सास्राक्षं विक्षिप्ताङ्गं भवत्यतिहसितम् / द्वे द्वे हसिते चैषां ज्येष्ठे मध्येऽधमे क्रमशः
+dhdaś_4.72,nidrālasyaśramaglānimūrchāśca sahacāriṇaḥ / atilokaiḥ padārthaiḥ syād vismayātmā raso'dbhutaḥ,निद्रालस्यश्रमग्लानिमूर्छाश्च सहचारिणः / अतिलोकैः पदार्थैः स्याद् विस्मयात्मा रसोऽद्भुतः
+dhdaś_4.73,karmāsya sādhuvādāśruvepathusvedagadgadāḥ / harṣāvegadhṛtiprāyā bhavanti vyabhicāriṇaḥ,कर्मास्य साधुवादाश्रुवेपथुस्वेदगद्गदाः / हर्षावेगधृतिप्राया भवन्ति व्यभिचारिणः
+dhdaś_4.74,vikṛtasvarasattvāderbhayabhāvo bhayānakaḥ / sarvāṅgavepathusvedaśoṣavaicittyalakṣaṇaḥ / dainyasambhramasammohatrāsādistatsahodaraḥ,विकृतस्वरसत्त्वादेर्भयभावो भयानकः / सर्वाङ्गवेपथुस्वेदशोषवैचित्त्यलक्षणः / दैन्यसम्भ्रमसम्मोहत्रासादिस्तत्सहोदरः
+dhdaś_4.75,iṣṭanāśādaniṣṭāptau śokātmā karuṇo'nu tam / niḥśvāsocchvāsaruditastambhapralapitādayaḥ,इष्टनाशादनिष्टाप्तौ शोकात्मा करुणोऽनु तम् / निःश्वासोच्छ्वासरुदितस्तम्भप्रलपितादयः
+dhdaś_4.76,svāpāpasmāradainyādhimaraṇālasyasambhramāḥ / viṣādajaḍayonmādacintādyā vyabhicāriṇaḥ,स्वापापस्मारदैन्याधिमरणालस्यसम्भ्रमाः / विषादजडयोन्मादचिन्ताद्या व्यभिचारिणः
+dhdaś_4.77,prītibhaktyādayo bhāvā mṛgayākṣādayo rasāḥ / harṣotsāhādiṣu spaṣṭamantarbhāvān na kīrtitāḥ,प्रीतिभक्त्यादयो भावा मृगयाक्षादयो रसाः / हर्षोत्साहादिषु स्पष्टमन्तर्भावान् न कीर्तिताः
+dhdaś_4.78,ṣaṭtriṃśadbhūṣaṇādīni sāmādīnyekaviṃśatiḥ / lakṣyasandhyantarāṅgāni sālaṅkāreṣu teṣu ca,षट्त्रिंशद्भूषणादीनि सामादीन्येकविंशतिः / लक्ष्यसन्ध्यन्तराङ्गानि सालङ्कारेषु तेषु च
+dhdaś_4.79,ramyaṃ jugupsitamudāramathāpi nīcam ugraṃ prasādi gahanaṃ vikṛtaṃ ca vastu / yadvāpyavastu kavibhāvakabhāvyamānaṃ tan nāsti yan na rasabhāvamupaiti loke,रम्यं जुगुप्सितमुदारमथापि नीचम् उग्रं प्रसादि गहनं विकृतं च वस्तु / यद्वाप्यवस्तु कविभावकभाव्यमानं तन् नास्ति यन् न रसभावमुपैति लोके
+dhdaś_4.80,viṣṇoḥ sutenāpi dhanañjayena vidvanmanorāganibandhahetuḥ / āviṣkṛṭaṃ muñjamahīśagoṣṭhī- vaidagdhyabhājā daśarūpametat,विष्णोः सुतेनापि धनञ्जयेन विद्वन्मनोरागनिबन्धहेतुः / आविष्कृटं मुञ्जमहीशगोष्ठी- वैदग्ध्यभाजा दशरूपमेतत्