diff --git "a/kuttanimata_clean.csv" "b/kuttanimata_clean.csv" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/kuttanimata_clean.csv" @@ -0,0 +1,1060 @@ +verse,sanskrit,sanskrit_devanagari +dkuṭṭ_1,sa jayati saṃkalpabhavo ratimukhaśatapatracumbanabhramaraḥ / yasyānuraktalalanānayanāntavilokitaṃ vasatiḥ,स जयति संकल्पभवो रतिमुखशतपत्रचुम्बनभ्रमरः / यस्यानुरक्तललनानयनान्तविलोकितं वसतिः +dkuṭṭ_2,avadhīrya doṣanicayaṃ guṇaleśe saṃniveśya matimāryāḥ / kuṭṭanyā matametaddāmodaraguptaviracitaṃ śṛṇuta,अवधीर्य दोषनिचयं गुणलेशे संनिवेश्य मतिमार्याः / कुट्टन्या मतमेतद्दामोदरगुप्तविरचितं शृणुत +dkuṭṭ_3,asti khalu nikhilabhūtalabhūṣaṇabhūtā vibhūtiguṇayuktā / yuktābhiyuktajanatā nagarī vārāṇasī nāma,अस्ति खलु निखिलभूतलभूषणभूता विभूतिगुणयुक्ता / युक्ताभियुक्तजनता नगरी वाराणसी नाम +dkuṭṭ_4,anubhavatāmapi yasyāmupabhogān kāmataḥ śarīravatām / śaśadharakhaṇḍavibhūṣitadehalayaḥ kila na duṣprāpaḥ,अनुभवतामपि यस्यामुपभोगान् कामतः शरीरवताम् / शशधरखण्डविभूषितदेहलयः किल न दुष्प्रापः +dkuṭṭ_5,candravibhūṣitadehā bhūtiratāḥ sadbhujaṅgaparivārāḥ / vārastriyo 'pi yasyāṃ paśupatitanutulyatāṃ yātāḥ,चन्द्रविभूषितदेहा भूतिरताः सद्भुजङ्गपरिवाराः / वारस्त्रियो ऽपि यस्यां पशुपतितनुतुल्यतां याताः +dkuṭṭ_6,atituṅgasuraniketanaśikharasamutkṣiptapavanacalitābhiḥ / mañjaritamiva virājati yatra nabho vaijayantībhiḥ,अतितुङ्गसुरनिकेतनशिखरसमुत्क्षिप्तपवनचलिताभिः / मञ्जरितमिव विराजति यत्र नभो वैजयन्तीभिः +dkuṭṭ_7,aviratasaṃcaradabalācaraṇatalālaktakadravāruṇitam / sthalakamalavatīṃ lakṣmīṃ bibharti vasudhātalaṃ yatra,अविरतसंचरदबलाचरणतलालक्तकद्रवारुणितम् / स्थलकमलवतीं लक्ष्मीं बिभर्ति वसुधातलं यत्र +dkuṭṭ_8,yatra ca ramaṇībhūṣaṇaravabadhiritasakaladiṅnabhobhāge / śiṣyāṇāṃ nācāryairavadyamavadhāryate paṭhatām,यत्र च रमणीभूषणरवबधिरितसकलदिङ्नभोभागे / शिष्याणां नाचार्यैरवद्यमवधार्यते पठताम् +dkuṭṭ_9,vindhyadharādharabhūriva yā rājati mattavāraṇopetā / bahulaniśīthavatīva projjvaladhiṣṇyopaśobhitā yā ca,विन्ध्यधराधरभूरिव या राजति मत्तवारणोपेता / बहुलनिशीथवतीव प्रोज्ज्वलधिष्ण्योपशोभिता या च +dkuṭṭ_10,yatigaṇaguṇasamupetā yā nityaṃ chandasāmiva pracitiḥ / vanapaṅktiriva sasālā turuṣkaseneva bahalagandharvā,यतिगणगुणसमुपेता या नित्यं छन्दसामिव प्रचितिः / वनपङ्क्तिरिव ससाला तुरुष्कसेनेव बहलगन्धर्वा +dkuṭṭ_11,tārāgaṇo 'kulīnaḥ priyadoṣā yatra kauśikāḥ satatam / gadye vṛttacyavanaṃ paragṛharodhastathākṣeṣu,तारागणो ऽकुलीनः प्रियदोषा यत्र कौशिकाः सततम् / गद्ये वृत्तच्यवनं परगृहरोधस्तथाक्षेषु +dkuṭṭ_12,śūlabhṛto vyālāsthā padavediṣu yatra dhātuvāditvam / surateṣvabalākramaṇaṃ dānacchedo madacyutau kariṇām,शूलभृतो व्यालास्था पदवेदिषु यत्र धातुवादित्वम् / सुरतेष्वबलाक्रमणं दानच्छेदो मदच्युतौ करिणाम् +dkuṭṭ_13,tīvrakaratvaṃ bhānoraviveko yatra mitrahṛdayānām / yogiṣu daṇḍagrahaṇaṃ saṃdhicchedaḥ pragṛhyeṣu,तीव्रकरत्वं भानोरविवेको यत्र मित्रहृदयानाम् / योगिषु दण्डग्रहणं संधिच्छेदः प्रगृह्येषु +dkuṭṭ_14,chandaḥprastāravidhau guravo yasyāmanārjavasthitayaḥ / vīṇāyāṃ parivādo dvijanilayeṣvaprasannatvam,छन्दःप��रस्तारविधौ गुरवो यस्यामनार्जवस्थितयः / वीणायां परिवादो द्विजनिलयेष्वप्रसन्नत्वम् +dkuṭṭ_15,anurūpavṛttaghaṭanā satkavikṛtarūpakeṣu loke ca / ramaṇīvacane yasyāṃ mādhuryaṃ kāvyabandhe ca,अनुरूपवृत्तघटना सत्कविकृतरूपकेषु लोके च / रमणीवचने यस्यां माधुर्यं काव्यबन्धे च +dkuṭṭ_16,yasyāmupavanavīthyāṃ tamālapattrāṇi yuvativadane ca / nakharaprahārakaṇitaṃ tantrīvādye ca suratakalahe ca,यस्यामुपवनवीथ्यां तमालपत्त्राणि युवतिवदने च / नखरप्रहारकणितं तन्त्रीवाद्ये च सुरतकलहे च +dkuṭṭ_17,nandanavanābhirāmā vibudhavatī nākavāhinījuṣṭā / amarāvatīva yānyā viśvasṛjā nirmitā jagati,नन्दनवनाभिरामा विबुधवती नाकवाहिनीजुष्टा / अमरावतीव यान्या विश्वसृजा निर्मिता जगति +dkuṭṭ_18,tasyāṃ khagapatitanuriva vilāsināṃ hṛdayaśokasaṃjananī / ākṛṣṭeśvarahṛdayā prāleyanagādhirājatanayeva,तस्यां खगपतितनुरिव विलासिनां हृदयशोकसंजननी / आकृष्टेश्वरहृदया प्रालेयनगाधिराजतनयेव +dkuṭṭ_19,saṃsaktabhoginetrā mandaradharaṇībhṛto yathā mūrtiḥ / uparigatā śūlānāmandhāsuragātralekheva,संसक्तभोगिनेत्रा मन्दरधरणीभृतो यथा मूर्तिः / उपरिगता शूलानामन्धासुरगात्रलेखेव +dkuṭṭ_20,samuvāsa vārarāmā mānasavasateḥ śarīriṇī śaktiḥ / niḥśeṣaveśayoṣidvibhūṣaṇaṃ mālatī nāma,समुवास वाररामा मानसवसतेः शरीरिणी शक्तिः / निःशेषवेशयोषिद्विभूषणं मालती नाम +dkuṭṭ_21,peśalavacasāṃ vasatirlīlānāmālayaḥ sthitiḥ premnaḥ / bhūmiḥ parihāsānāmāvasatho vakrakathitānām,पेशलवचसां वसतिर्लीलानामालयः स्थितिः प्रेम्नः / भूमिः परिहासानामावसथो वक्रकथितानाम् +dkuṭṭ_22,sā śuśrāva kadā ciddhavalālayapṛṣṭhadeśamadhirūḍhā / kenāpi gīyamānāṃ prasaṅgapatitāmimāmāryām,सा शुश्राव कदा चिद्धवलालयपृष्ठदेशमधिरूढा / केनापि गीयमानां प्रसङ्गपतितामिमामार्याम् +dkuṭṭ_23,yauvanasaundaryamadaṃ dūreṇāpāsya vāravanitābhiḥ / yatnena veditavyāḥ kāmukahṛdayārjanopāyāḥ,यौवनसौन्दर्यमदं दूरेणापास्य वारवनिताभिः / यत्नेन वेदितव्याः कामुकहृदयार्जनोपायाः +dkuṭṭ_24,śrutvātha vipulajaghanā manasīdaṃ mālatī cakāra ciram / atisāmpratamupadiṣṭaṃ suhṛdevānena sādhunā paṭhatā,श्रुत्वाथ विपुलजघना मनसीदं मालती चकार चिरम् / अतिसाम्प्रतमुपदिष्टं सुहृदेवानेन साधुना पठता +dkuṭṭ_25,tadgatvā pṛcchāmo vikarālāṃ kalitasakalasaṃsārām / yasyāḥ kāmijanaugho divāniśaṃ dvāradeśamadhyāste,तद्गत्वा पृच्छामो विकरालां कलितसकलसंसाराम् / यस्याः कामिजनौघो दिवानिशं द्वारदेशमध्यास्ते +dkuṭṭ_26,iti manasi sā niveśya drutataramavatīrya veśmanaḥ śikharāt / vikarālābhavanavaraṃ parijanaparivāritā prayayau,इति मनसि सा निवेश्य द्रुततरमवतीर्य वेश्मनः शिखरात् / विकरालाभवनवरं परिजनपरिवारिता प्रययौ +dkuṭṭ_27,atha viralonnatadaśanāṃ nimnahanuṃ sthūlacipiṭanāsāgrām / ulbaṇacūcukalakṣitaśuṣkakucasthānaśithilakṛttitanum,अथ विरलोन्नतदशनां निम्नहनुं स्थूलचिपिटनासाग्राम् / उल्बणचूचुकलक्षितशुष्ककुचस्थानशिथिलकृत्तितनुम् +dkuṭṭ_28,gambhīrāraktadṛśaṃ nirbhūṣaṇalambakarṇapālī�� ca / katipayapāṇḍuracikurāṃ prakaṭaśirāsaṃtatāyatagrīvām,गम्भीरारक्तदृशं निर्भूषणलम्बकर्णपालीं च / कतिपयपाण्डुरचिकुरां प्रकटशिरासंततायतग्रीवाम् +dkuṭṭ_29,sitadhautavasanayugalāṃ vividhauṣadhimaṇisanāthagalasūtrām / tanvīmaṅgulimūle tapanīyamayīṃ ca vālikāṃ dadhatīm,सितधौतवसनयुगलां विविधौषधिमणिसनाथगलसूत्राम् / तन्वीमङ्गुलिमूले तपनीयमयीं च वालिकां दधतीम् +dkuṭṭ_30,gaṇikāgaṇaparikaritāṃ kāmijanopāyanaprasaktadṛśam / āsandyāmāsīnāṃ vilokayāmāsa vikarālām,गणिकागणपरिकरितां कामिजनोपायनप्रसक्तदृशम् / आसन्द्यामासीनां विलोकयामास विकरालाम् +dkuṭṭ_31,avalokya sā vidhāya kṣitimaṇḍalalīnamaulinā praṇatim / paripṛṣṭakuśalavārtā samanujñātāsanaṃ bheje,अवलोक्य सा विधाय क्षितिमण्डललीनमौलिना प्रणतिम् / परिपृष्टकुशलवार्ता समनुज्ञातासनं भेजे +dkuṭṭ_32,atha viracitahastapuṭā sapraśrayamāsanaṃ samutsṛjya / idamūce vikarālāmavasaramāsādya mālatī vacanam,अथ विरचितहस्तपुटा सप्रश्रयमासनं समुत्सृज्य / इदमूचे विकरालामवसरमासाद्य मालती वचनम् +dkuṭṭ_33,vidadhāsi harimakaustubhamahariṃ ravimagajanāthamamarendram / adraviṇaṃ draviṇapatiṃ niyataṃ matigocare patitam,विदधासि हरिमकौस्तुभमहरिं रविमगजनाथममरेन्द्रम् / अद्रविणं द्रविणपतिं नियतं मतिगोचरे पतितम् +dkuṭṭ_34,ayameva buddhivibhavaṃ hṛtavibhavaste paṭaccarāvaraṇaḥ / kāmukalokaḥ kathayati sattrāgāreṣu bhuñjānaḥ,अयमेव बुद्धिविभवं हृतविभवस्ते पटच्चरावरणः / कामुकलोकः कथयति सत्त्रागारेषु भुञ्जानः +dkuṭṭ_35,upasaṃhṛtānyakarmā dhanavarmā narmadāṅghriyugalasya / sakalasamarpitasampadyadupetaḥ pādapīṭhatvam,उपसंहृतान्यकर्मा धनवर्मा नर्मदाङ्घ्रियुगलस्य / सकलसमर्पितसम्पद्यदुपेतः पादपीठत्वम् +dkuṭṭ_36,yadupanato nayadattaḥ sāgaradattasya madhyamaḥ putraḥ / prīṇayati madanasenāṃ vidhāya pitṛmandiraṃ riktam,यदुपनतो नयदत्तः सागरदत्तस्य मध्यमः पुत्रः / प्रीणयति मदनसेनां विधाय पितृमन्दिरं रिक्तम् +dkuṭṭ_37,yallīlārpitacaraṇau mañjaryā bhaṭṭaputranarasiṃhaḥ / paritoṣaṃ vrajati paraṃ mṛdu mṛdnan pāṇiyugalena,यल्लीलार्पितचरणौ मञ्जर्या भट्टपुत्रनरसिंहः / परितोषं व्रजति परं मृदु मृद्नन् पाणियुगलेन +dkuṭṭ_38,yanniḥśeṣitavibhavo dīkṣitabhavadevaputraśubhadevaḥ / nirbhartsito 'pi nojjhati kesarasenāgṛhadvāram,यन्निःशेषितविभवो दीक्षितभवदेवपुत्रशुभदेवः / निर्भर्त्सितो ऽपि नोज्झति केसरसेनागृहद्वारम् +dkuṭṭ_39,anyā api kāmijanaṃ sādhāraṇayoṣito yadākramya / vidadhati karpaṭaśeṣaṃ vilasitametattavopadeśānām,अन्या अपि कामिजनं साधारणयोषितो यदाक्रम्य / विदधति कर्पटशेषं विलसितमेतत्तवोपदेशानाम् +dkuṭṭ_40,hīnānvayajanmāno guṇahīnā rogiṇo nirākṛtayaḥ / upasevitā mayāpi prakaṭīkṛtarāgasauṣṭhavaṃ puruṣāḥ,हीनान्वयजन्मानो गुणहीना रोगिणो निराकृतयः / उपसेविता मयापि प्रकटीकृतरागसौष्ठवं पुरुषाः +dkuṭṭ_41,mātaḥ kiṃ vidadhāmo hatadhāturvāmatābhiyogena / nāsādayāma iṣṭaṃ nijatanupaṇyaprasārakeṇāpi,मातः किं विदधामो हतधातुर्वामताभियोगेन / नासादयाम इष्टं निजत���ुपण्यप्रसारकेणापि +dkuṭṭ_42,tatkuru mātaranugrahamabhidhatsva mamāpi dehino bhogyān / teṣāṃ ca veśaceṣṭitamanasijaśarajālapātanopāyān,तत्कुरु मातरनुग्रहमभिधत्स्व ममापि देहिनो भोग्यान् / तेषां च वेशचेष्टितमनसिजशरजालपातनोपायान् +dkuṭṭ_43,iti giramudīrayantīṃ sapremāmṛśya pāṇinā pṛṣṭhe / ruciravaco vikarālā rucirākṛtimālatīmūce,इति गिरमुदीरयन्तीं सप्रेमामृश्य पाणिना पृष्ठे / रुचिरवचो विकराला रुचिराकृतिमालतीमूचे +dkuṭṭ_44,ayameva dahyamānasmaranirgatadhūmavartikākāraḥ / cikurabharastava sundari kāmijanaṃ kiṅkarīkurute,अयमेव दह्यमानस्मरनिर्गतधूमवर्तिकाकारः / चिकुरभरस्तव सुन्दरि कामिजनं किङ्करीकुरुते +dkuṭṭ_45,ayameva te kṛśodari mandollasitabhruvibhramādhāraḥ / adharīkaroti dhīrān madhurasmitasubhagavīkṣitaviśeṣaḥ,अयमेव ते कृशोदरि मन्दोल्लसितभ्रुविभ्रमाधारः / अधरीकरोति धीरान् मधुरस्मितसुभगवीक्षितविशेषः +dkuṭṭ_46,iyameva vadanakāntī ratikāntākūtamatitarāṃ kurute / śrutipathamapyupayātā niyataṃ tava kāmināṃ manasi,इयमेव वदनकान्ती रतिकान्ताकूतमतितरां कुरुते / श्रुतिपथमप्युपयाता नियतं तव कामिनां मनसि +dkuṭṭ_47,iyameva daśanapaṅktī rucirācirakāntikāntisamakāntiḥ / utpādayati nitāntaṃ tava manmathadāhavedanāṃ puṃsām,इयमेव दशनपङ्क्ती रुचिराचिरकान्तिकान्तिसमकान्तिः / उत्पादयति नितान्तं तव मन्मथदाहवेदनां पुंसाम् +dkuṭṭ_48,idameva samullapitaṃ līlāvati vijitaparabhṛtadhvānam / tava niḥśeṣabhujaṅgavyākarṣaṇasiddhamantravaccitram,इदमेव समुल्लपितं लीलावति विजितपरभृतध्वानम् / तव निःशेषभुजङ्गव्याकर्षणसिद्धमन्त्रवच्चित्रम् +dkuṭṭ_49,idameva makaraketananiketanaṃ stanayugaṃ tavābhogi / bhogavati bhogasādhanamaparopāyagraho vyarthaḥ,इदमेव मकरकेतननिकेतनं स्तनयुगं तवाभोगि / भोगवति भोगसाधनमपरोपायग्रहो व्यर्थः +dkuṭṭ_50,idameva bāhuyugalaṃ mṛṇālatanusundaraṃ tavābhogi / kasya na janayati madanaṃ kanakāṅgadabhūṣaṇaṃ sutanu,इदमेव बाहुयुगलं मृणालतनुसुन्दरं तवाभोगि / कस्य न जनयति मदनं कनकाङ्गदभूषणं सुतनु +dkuṭṭ_51,ayameva madhyadeśaḥ kandarpādeśakaraṇacaturaste / prakṛśo 'pi śarīrabhṛto daśamīṃ prāpayati manmathāvasthām,अयमेव मध्यदेशः कन्दर्पादेशकरणचतुरस्ते / प्रकृशो ऽपि शरीरभृतो दशमीं प्रापयति मन्मथावस्थाम् +dkuṭṭ_52,iyameva romarājiḥ saṅkalpajacāpayaṣṭiguṇaśobhām / dadhatī vidadhāti tava smarasāyakaśalyaviklavān yūnaḥ,इयमेव रोमराजिः सङ्कल्पजचापयष्टिगुणशोभाम् / दधती विदधाति तव स्मरसायकशल्यविक्लवान् यूनः +dkuṭṭ_53,idameva pṛthulajaghanaṃ kaladhautaśilātalābhiramaṇīyam / tava taruṇavaśīkaraṇaṃ yatisaṃyatināśakāri karabhoru,इदमेव पृथुलजघनं कलधौतशिलातलाभिरमणीयम् / तव तरुणवशीकरणं यतिसंयतिनाशकारि करभोरु +dkuṭṭ_54,idameva tavoruyugaṃ rambhāgarbhopamaṃ manohāri / vada sundari nābhimataṃ madanajvaratāpaśāntaye kasya,इदमेव तवोरुयुगं रम्भागर्भोपमं मनोहारि / वद सुन्दरि नाभिमतं मदनज्वरतापशान्तये कस्य +dkuṭṭ_55,yauvanakalpataroste kanakalatāvibhramaṃ suvṛttam idam / jaṅghāyugalaṃ necchati kāmaphalaprāptaye ka iva,यौवनकल्पतरोस्ते कनकलताविभ्रमं ��ुवृत्तम् इदम् / जङ्घायुगलं नेच्छति कामफलप्राप्तये क इव +dkuṭṭ_56,nirjitadāḍimarāgaṃ vijitasthalakamalinīvilāsamidam / tava caraṇasarojayugaṃ kasya na mānasamalaṅkurute,निर्जितदाडिमरागं विजितस्थलकमलिनीविलासमिदम् / तव चरणसरोजयुगं कस्य न मानसमलङ्कुरुते +dkuṭṭ_57,hrepayati vāraṇendraṃ haṃsaṃ hasati prayātamidameva / tava līlāvati lalitaṃ yūnāṃ hṛdayāni mathnāti,ह्रेपयति वारणेन्द्रं हंसं हसति प्रयातमिदमेव / तव लीलावति ललितं यूनां हृदयानि मथ्नाति +dkuṭṭ_58,tadapi yadi te kutūhalamavadhānaṃ saṃvidhāya tanumadhye / ākarṇaya kathayāmi svabuddhivibhavānusāreṇa,तदपि यदि ते कुतूहलमवधानं संविधाय तनुमध्ये / आकर्णय कथयामि स्वबुद्धिविभवानुसारेण +dkuṭṭ_59,svīkuru tāvatprathamaṃ nṛpasevakabhaṭṭasūnumatiyatnāt / svādhīnāmativipulāṃ yadi sampadamīhase sutanu,स्वीकुरु तावत्प्रथमं नृपसेवकभट्टसूनुमतियत्नात् / स्वाधीनामतिविपुलां यदि सम्पदमीहसे सुतनु +dkuṭṭ_60,pratyāsannagrāme svayaṃ prabhuḥ pitari nityakaṭakasthe / bhaṭṭasutaścintāmaṇirākṛṣṭo bhavati putri niyamena,प्रत्यासन्नग्रामे स्वयं प्रभुः पितरि नित्यकटकस्थे / भट्टसुतश्चिन्तामणिराकृष्टो भवति पुत्रि नियमेन +dkuṭṭ_61,śṛṇu tasya cāruhāsini veṣagrahaṇaṃ ca ceṣṭitaṃ caiva / nipatati ca yathā tūrṇaṃ priyasurabhikusumaśarāsanaprasare,शृणु तस्य चारुहासिनि वेषग्रहणं च चेष्टितं चैव / निपतति च यथा तूर्णं प्रियसुरभिकुसुमशरासनप्रसरे +dkuṭṭ_62,sthūlasthāpitacūlakapañcāṅgulamātrakeśavinyāsaḥ / lambaśravaṇaniveśitakarapatrikaghaṭitadaśanapaṅktiśca,स्थूलस्थापितचूलकपञ्चाङ्गुलमात्रकेशविन्यासः / लम्बश्रवणनिवेशितकरपत्रिकघटितदशनपङ्क्तिश्च +dkuṭṭ_63,karaśākhāśritamudrikacāmīkarakaṇṭhasūtrikābharaṇaḥ / parimṛṣṭagātrakuṅkumakiñcitpiñjaritavasanasaṃvītaḥ,करशाखाश्रितमुद्रिकचामीकरकण्ठसूत्रिकाभरणः / परिमृष्टगात्रकुङ्कुमकिञ्चित्पिञ्जरितवसनसंवीतः +dkuṭṭ_64,pravilambikusumadāmakagalamaṇḍanajātarūpakṛtaśobhaḥ / antarniviṣṭasikthitatauruṣkikakhuśśikādicaraṇatraḥ,प्रविलम्बिकुसुमदामकगलमण्डनजातरूपकृतशोभः / अन्तर्निविष्टसिक्थिततौरुष्किकखुश्शिकादिचरणत्रः +dkuṭṭ_65,nānāvarṇaviveṣṭitabahaladaśāpāśabaddhatatakeśam / ekasmindalavīṭakamaparasminsīsapatrakaṃ karṇe,नानावर्णविवेष्टितबहलदशापाशबद्धततकेशम् / एकस्मिन्दलवीटकमपरस्मिन्सीसपत्रकं कर्णे +dkuṭṭ_66,uccaṇḍakanakagarbhitakuṅkumapiñjaritavastiparidhānam / sthūlatarakācavartakamālāṃ ca gale dadhānena,उच्चण्डकनकगर्भितकुङ्कुमपिञ्जरितवस्तिपरिधानम् / स्थूलतरकाचवर्तकमालां च गले दधानेन +dkuṭṭ_67,vṛścikarañjitakararuhakaramūlanibaddhaśaṅkhacakreṇa / prathamavayastvaṃ bhajatā tāmbūlakaraṅkavāhinānugataḥ,वृश्चिकरञ्जितकररुहकरमूलनिबद्धशङ्खचक्रेण / प्रथमवयस्त्वं भजता ताम्बूलकरङ्कवाहिनानुगतः +dkuṭṭ_68,śreṣṭhivaṇigviṭakitavapradhānaraṅgasya sumahato madhye / śūlāpālasthāpitakatipayavadhrorupīṭhikāsīnaḥ,श्रेष्ठिवणिग्विटकितवप्रधानरङ्गस्य सुमहतो मध्ये / शूलापालस्थापितकतिपयवध्रोरुपीठिकास��नः +dkuṭṭ_69,utsaṅgārpitakhaḍgairayathātathabhāṣibhirmahauddhatyam / bibhrāṇairanujīvibhiradhiṣṭhitaḥ pañcaṣaiḥ puruṣaiḥ,उत्सङ्गार्पितखड्गैरयथातथभाषिभिर्महौद्धत्यम् / बिभ्राणैरनुजीविभिरधिष्ठितः पञ्चषैः पुरुषैः +dkuṭṭ_70,caturatarasevakārpitapṛṣṭhaparikṣiptapūrvadehāṃśaḥ / antarvidhṛtāvelaprocchūnakapolakalitakaraparṇaḥ,चतुरतरसेवकार्पितपृष्ठपरिक्षिप्तपूर्वदेहांशः / अन्तर्विधृतावेलप्रोच्छूनकपोलकलितकरपर्णः +dkuṭṭ_71,anapekṣitaprasaṅgaḥ punaḥ punaḥ paṭhati sonnatabhrūkaḥ / gāthāślokaprāyaṃ bhāvitacetā yathātathādhītam,अनपेक्षितप्रसङ्गः पुनः पुनः पठति सोन्नतभ्रूकः / गाथाश्लोकप्रायं भावितचेता यथातथाधीतम् +dkuṭṭ_72,vismayalolitamauliḥ pārśvagatāntāḍayanrasāvegāt / hākaṣṭasādhuvādairantarayati parasubhāṣitaśravaṇam,विस्मयलोलितमौलिः पार्श्वगतान्ताडयन्रसावेगात् / हाकष्टसाधुवादैरन्तरयति परसुभाषितश्रवणम् +dkuṭṭ_73,idamukto rahasi ruṣā tātena nṛpo nṛpeṇa tāto 'pi / iti piturāviṣkurute mahībhṛtaḥ praṇayaviśvāsau,इदमुक्तो रहसि रुषा तातेन नृपो नृपेण तातो ऽपि / इति पितुराविष्कुरुते महीभृतः प्रणयविश्वासौ +dkuṭṭ_74,patracchedamajānan jānanvā kauśalaṃ kalāviṣaye / prakaṭayati janasamāje bibhrāṇaḥ patrakartarīṃ satatam,पत्रच्छेदमजानन् जानन्वा कौशलं कलाविषये / प्रकटयति जनसमाजे बिभ्राणः पत्रकर्तरीं सततम् +dkuṭṭ_75,brahmoktanāṭyaśāstre gīte murajādivādane caiva / abhibhavati nāradādīn prāvīṇyaṃ bhaṭṭaputrasya,ब्रह्मोक्तनाट्यशास्त्रे गीते मुरजादिवादने चैव / अभिभवति नारदादीन् प्रावीण्यं भट्टपुत्रस्य +dkuṭṭ_76,vasunandacitradaṇḍakamuktāyudhakhaḍgadhenubandheṣu / vrajati purato 'sya niyataṃ bhārgavatāṃ paraśurāmo 'pi,वसुनन्दचित्रदण्डकमुक्तायुधखड्गधेनुबन्धेषु / व्रजति पुरतो ऽस्य नियतं भार्गवतां परशुरामो ऽपि +dkuṭṭ_77,vātsyāyanamayamabudhaṃ bāhyaṃ dūreṇa dattakācāryam / gaṇayati manmathatantre paśutulyaṃ rājaputraṃ ca,वात्स्यायनमयमबुधं बाह्यं दूरेण दत्तकाचार्यम् / गणयति मन्मथतन्त्रे पशुतुल्यं राजपुत्रं च +dkuṭṭ_78,yaḥ prārthito 'pi yatnātkavacaṃ rādhāsuto dadāti sma / avicintitavasuvarṣastyāgaguṇaṃ hasati tasyāyam,यः प्रार्थितो ऽपि यत्नात्कवचं राधासुतो ददाति स्म / अविचिन्तितवसुवर्षस्त्यागगुणं हसति तस्यायम् +dkuṭṭ_79,prapalāyanaikahṛdaye yo vikramamātanoti hariṇe 'pi / siṃhasya tasya śauryaṃ trapākaraṃ bhaṭṭaputrasya,प्रपलायनैकहृदये यो विक्रममातनोति हरिणे ऽपि / सिंहस्य तस्य शौर्यं त्रपाकरं भट्टपुत्रस्य +dkuṭṭ_80,ākheṭake 'pi kautukamastyeva jayaśca cañcale lakṣye / bhaṭṭabhayena na khelati bhaṭṭasutaḥ kiṃ tvatiprakaṭam,आखेटके ऽपि कौतुकमस्त्येव जयश्च चञ्चले लक्ष्ये / भट्टभयेन न खेलति भट्टसुतः किं त्वतिप्रकटम् +dkuṭṭ_81,iti nijasevakanigaditarāmaṇikāvacanajanitaparituṣṭyā / antarmudito brūte māmeṣa khalīkarotīti,इति निजसेवकनिगदितरामणिकावचनजनितपरितुष्ट्या / अन्तर्मुदितो ब्रूते मामेष खलीकरोतीति +dkuṭṭ_82,katamatkatamallagnaṃ prasthānaṃ kā ca nartakī bhadrā / ṣiṅgaṭake kā nṛtyati kohalabharatoditakriyayā,कतमत��कतमल्लग्नं प्रस्थानं का च नर्तकी भद्रा / षिङ्गटके का नृत्यति कोहलभरतोदितक्रियया +dkuṭṭ_83,kīdṛk tvaṃ layamārge dhavalukaracite ca bhāṇake kīdṛk / prekṣaṇakādāvevaṃ pṛcchati nṛttopadeśakaṃ yatnāt,कीदृक् त्वं लयमार्गे धवलुकरचिते च भाणके कीदृक् / प्रेक्षणकादावेवं पृच्छति नृत्तोपदेशकं यत्नात् +dkuṭṭ_84,sumanomālāṃ kaṇṭhātsādaracetā dadāti nartakyai / apanīya satāmbūlakamanavasare sādhuvādaṃ ca,सुमनोमालां कण्ठात्सादरचेता ददाति नर्तक्यै / अपनीय सताम्बूलकमनवसरे साधुवादं च +dkuṭṭ_85,bhujapatanagātrasaṃsthitilālityodvahanapārśvavalitāni / anayaiva nirmitāni sthānakaśuddhiśca cāturasryaṃ ca,भुजपतनगात्रसंस्थितिलालित्योद्वहनपार्श्ववलितानि / अनयैव निर्मितानि स्थानकशुद्धिश्च चातुरस्र्यं च +dkuṭṭ_86,pravibhaktairbhāvarasairabhinayabhaṅgyā parikramaiścitraiḥ / rambhāmapyatiśete kimutetaramartyanartakīlokam,प्रविभक्तैर्भावरसैरभिनयभङ्ग्या परिक्रमैश्चित्रैः / रम्भामप्यतिशेते किमुतेतरमर्त्यनर्तकीलोकम् +dkuṭṭ_87,ityapasārakaviratāvaviratamutsnāyukaṇṭhamatyuccaiḥ / varṇayati bhāvitātmā lakṣitapadamātrayā pātram,इत्यपसारकविरतावविरतमुत्स्नायुकण्ठमत्युच्चैः / वर्णयति भावितात्मा लक्षितपदमात्रया पात्रम् +dkuṭṭ_88,prāyeṇa bhaṭṭatanayo bhavatīdṛśaveṣaceṣṭito vatse / taṃ madanavāgurāntaḥ pātayasi yathā tathā brūmaḥ,प्रायेण भट्टतनयो भवतीदृशवेषचेष्टितो वत्से / तं मदनवागुरान्तः पातयसि यथा तथा ब्रूमः +dkuṭṭ_89,caturā prāgalbhyavatī paracittajñānakauśalopetā / yojyā tasmindūtī vakroktivibhūṣitā prayatnena,चतुरा प्रागल्भ्यवती परचित्तज्ञानकौशलोपेता / योज्या तस्मिन्दूती वक्रोक्तिविभूषिता प्रयत्नेन +dkuṭṭ_90,sa upetya tayāvasare tāmbūlaṃ sumanasaśca dattvettham / abhidhātavyaḥ sundari makaradhvajadīpakairvacanaiḥ,स उपेत्य तयावसरे ताम्बूलं सुमनसश्च दत्त्वेत्थम् / अभिधातव्यः सुन्दरि मकरध्वजदीपकैर्वचनैः +dkuṭṭ_91,janmasahasropacitaiḥ puṇyacayairadya phalitamasmākam / yattvaṃ nayanānandana nayanāvasaraṃ sameto 'si,जन्मसहस्रोपचितैः पुण्यचयैरद्य फलितमस्माकम् / यत्त्वं नयनानन्दन नयनावसरं समेतो ऽसि +dkuṭṭ_92,cāṭukramamanurāgaṃ praṇayaruṣau virahajanitaśokārtim / prakaṭayati vāraramaṇī naṭīva śikṣābhiyogena,चाटुक्रममनुरागं प्रणयरुषौ विरहजनितशोकार्तिम् / प्रकटयति वाररमणी नटीव शिक्षाभियोगेन +dkuṭṭ_93,pravayasi yauvanaśālini hīnakule satkulaprasūte ca / rogavati dṛḍhaśarīre samacittā yoginaśca gaṇikāśca,प्रवयसि यौवनशालिनि हीनकुले सत्कुलप्रसूते च / रोगवति दृढशरीरे समचित्ता योगिनश्च गणिकाश्च +dkuṭṭ_94,upacaritāpyatimātraṃ prakaṭavadhūḥ kṣīṇasampadaḥ puṃsaḥ / pātayati dṛśaṃ vrajataḥ spṛhayā paridhānamātre 'pi,उपचरिताप्यतिमात्रं प्रकटवधूः क्षीणसम्पदः पुंसः / पातयति दृशं व्रजतः स्पृहया परिधानमात्रे ऽपि +dkuṭṭ_95,itthaṃ dṛḍhataravāsitamanasāṃ puṃsāṃ tvasāmprataṃ purataḥ / veśavilāsavatīnāmaśarīraśaravyathākathanam,इत्थं दृढतरवासितमनसां पुंसां त्वसाम्प्रतं पुरतः / वेशविलासवतीनामशरी���शरव्यथाकथनम् +dkuṭṭ_96,kevalamagaṇitalāghavadūraparityaktadhīratābharaṇā / mukharayati māṃ durāśādagdhasakhī tena kathayāmi,केवलमगणितलाघवदूरपरित्यक्तधीरताभरणा / मुखरयति मां दुराशादग्धसखी तेन कथयामि +dkuṭṭ_97,hṛdayamadhiṣṭhitamādau mālatyāḥ kusumacāpabāṇena / caramaṃ ramaṇīvallabha locanaviṣayaṃ tvayā bhajatā,हृदयमधिष्ठितमादौ मालत्याः कुसुमचापबाणेन / चरमं रमणीवल्लभ लोचनविषयं त्वया भजता +dkuṭṭ_98,kṣaṇamutkaṇṭakitāṅgī kṣaṇamulbaṇadāhavedanāvasthā / kṣaṇamupajātākampā svedārdravapuḥ kṣaṇaṃ bhavati,क्षणमुत्कण्टकिताङ्गी क्षणमुल्बणदाहवेदनावस्था / क्षणमुपजाताकम्पा स्वेदार्द्रवपुः क्षणं भवति +dkuṭṭ_99,muhuravibhāvitahāsyā muhurujjhitadhīrabhāvamatyuccaiḥ / roditi gāyati ca punaḥ punaśca maunāvalambinī bhavati,मुहुरविभावितहास्या मुहुरुज्झितधीरभावमत्युच्चैः / रोदिति गायति च पुनः पुनश्च मौनावलम्बिनी भवति +dkuṭṭ_100,patati muhuḥ paryaṅke muhuraṅke parijanasya muhuravanau / kisalayakalpitatalpe muhurambhasi muhuranaṅgasaṃtaptā,पतति मुहुः पर्यङ्के मुहुरङ्के परिजनस्य मुहुरवनौ / किसलयकल्पिततल्पे मुहुरम्भसि मुहुरनङ्गसंतप्ता +dkuṭṭ_101,mahiṣīva paṅkadigdhā haṃsīva mṛṇālavalayaparivārā / subhaga mayūrīvāsau bhujaṅgavidveṣiṇī jātā,महिषीव पङ्कदिग्धा हंसीव मृणालवलयपरिवारा / सुभग मयूरीवासौ भुजङ्गविद्वेषिणी जाता +dkuṭṭ_102,kadalī candanapaṅkaḥ paṅkeruhanīrahāraghanasāram / śaśadharaśaśadharakāntaṃ śāntyai no madanahutabhujastasyāḥ,कदली चन्दनपङ्कः पङ्केरुहनीरहारघनसारम् / शशधरशशधरकान्तं शान्त्यै नो मदनहुतभुजस्तस्याः +dkuṭṭ_103,apasāraya ghanasāraṃ kuru hāraṃ dūra eva kiṃ kamalaiḥ / alamalamāli mṛṇālairiti vadati divāniśaṃ bālā,अपसारय घनसारं कुरु हारं दूर एव किं कमलैः / अलमलमालि मृणालैरिति वदति दिवानिशं बाला +dkuṭṭ_104,saṃkalpairupanītaṃ tvāmantikamullasanmanovṛttiḥ / dṛḍhamāliṅgati paścātsvabhujāpīḍena yāti vailakṣyam,संकल्पैरुपनीतं त्वामन्तिकमुल्लसन्मनोवृत्तिः / दृढमालिङ्गति पश्चात्स्वभुजापीडेन याति वैलक्ष्यम् +dkuṭṭ_105,kusumāmodī pavanaḥ pikakūjitabhṛṅgasārtharasitāni / iyamiyatī sāmagrī ghaṭitā vidhinaiva tadvināśāya,कुसुमामोदी पवनः पिककूजितभृङ्गसार्थरसितानि / इयमियती सामग्री घटिता विधिनैव तद्विनाशाय +dkuṭṭ_106,abalāṃ balinā nītāṃ daśāmimāṃ makaraketunā rakṣa / āpatpatitoddhṛtaye bhavati hi śubhajanmanāṃ janma,अबलां बलिना नीतां दशामिमां मकरकेतुना रक्ष / आपत्पतितोद्धृतये भवति हि शुभजन्मनां जन्म +dkuṭṭ_107,no gṛhṇanti yathārthā arthijanairnigaditā giraḥ prāyaḥ / mālatyā guṇaleśaṃ śṛṇu dhṛṣṭatayā tathāpi kathayāmi,नो गृह्णन्ति यथार्था अर्थिजनैर्निगदिता गिरः प्रायः / मालत्या गुणलेशं शृणु धृष्टतया तथापि कथयामि +dkuṭṭ_108,āsphālayato nūnaṃ dhanuratanoḥ kausumaṃ rajaḥ patitam / saṃhṛtya sā sumadhyā viśvasṛjā nirmitā tena,आस्फालयतो नूनं धनुरतनोः कौसुमं रजः पतितम् / संहृत्य सा सुमध्या विश्वसृजा निर्मिता तेन +dkuṭṭ_109,upahasati girisutāyā lāvaṇyaṃ yena satatalagnena / na dravatāmupanītaṃ bhogīndravibhūṣaṇasya dehārdham,उपहस���ि गिरिसुताया लावण्यं येन सततलग्नेन / न द्रवतामुपनीतं भोगीन्द्रविभूषणस्य देहार्धम् +dkuṭṭ_110,śaśadharabimbārdhagatāṃ chāyāmiva saiṃhikeyavadanasya / alipaṭalanīlakuṭilāmalakāvalimalikasaṃnidhau vahati,शशधरबिम्बार्धगतां छायामिव सैंहिकेयवदनस्य / अलिपटलनीलकुटिलामलकावलिमलिकसंनिधौ वहति +dkuṭṭ_111,sarasijamasthiraśobhaṃ vibhramarahitaṃ ca maṇḍalaṃ śaśinaḥ / kena sametu samatvaṃ hṛdayapriya mālatīvadanam,सरसिजमस्थिरशोभं विभ्रमरहितं च मण्डलं शशिनः / केन समेतु समत्वं हृदयप्रिय मालतीवदनम् +dkuṭṭ_112,alirupari tadīkṣaṇayorbhrāntvāsaugandhyasūcitaviśeṣaḥ / nipatati karṇāmburuhe nirguṇatāpyavasare sādhvī,अलिरुपरि तदीक्षणयोर्भ्रान्त्वासौगन्ध्यसूचितविशेषः / निपतति कर्णाम्बुरुहे निर्गुणताप्यवसरे साध्वी +dkuṭṭ_113,bibhrāṇe 'ruṇimānaṃ sahajaṃ jitabandhujīvarucimadhare / yadalaktakavinyasanaṃ tattasyā maṇḍanakrīḍā,बिभ्राणे ऽरुणिमानं सहजं जितबन्धुजीवरुचिमधरे / यदलक्तकविन्यसनं तत्तस्या मण्डनक्रीडा +dkuṭṭ_114,citramidaṃ yatkṛśatā tasyā valiparigṛhītamadhyasya / athavā no vidhivihitā mahatāpyapanīyate tanutā,चित्रमिदं यत्कृशता तस्या वलिपरिगृहीतमध्यस्य / अथवा नो विधिविहिता महताप्यपनीयते तनुता +dkuṭṭ_115,āstāmaparastāvattasyāḥ smaravasatipṛthutaranitambaḥ / ślathayati kapilamunerapi dṛkpathapatitaḥ samādhānam,आस्तामपरस्तावत्तस्याः स्मरवसतिपृथुतरनितम्बः / श्लथयति कपिलमुनेरपि दृक्पथपतितः समाधानम् +dkuṭṭ_116,tasyā rambhāvapuṣo rambhopamamūruyugalamavalokya / makaradhvajo 'pi sahasā nijasāyakalakṣyatāṃ yāti,तस्या रम्भावपुषो रम्भोपममूरुयुगलमवलोक्य / मकरध्वजो ऽपि सहसा निजसायकलक्ष्यतां याति +dkuṭṭ_117,jaghanabharālasayātā no yātā sā vilocanaprasaram / tiṣṭhati tena manohara śarajanmā brahmacaryeṇa,जघनभरालसयाता नो याता सा विलोचनप्रसरम् / तिष्ठति तेन मनोहर शरजन्मा ब्रह्मचर्येण +dkuṭṭ_118,yadi kathamapi madhumathanaḥ paśyati tāmasamabāṇasarvasvam / tadasārabhārabhūtaṃ lakṣmīvapururasi vinihitaṃ manute,यदि कथमपि मधुमथनः पश्यति तामसमबाणसर्वस्वम् / तदसारभारभूतं लक्ष्मीवपुरुरसि विनिहितं मनुते +dkuṭṭ_119,yadi patati sā kathaṃ cidvīkṣaṇaviṣayaṃ harasya tadavaśyam / tribhuvanamaśivaṃ kurute vāmetaradehabhāgamāsādya,यदि पतति सा कथं चिद्वीक्षणविषयं हरस्य तदवश्यम् / त्रिभुवनमशिवं कुरुते वामेतरदेहभागमासाद्य +dkuṭṭ_120,saundaryaṃ tattādṛśamaśeṣayoṣidvilakṣaṇaṃ sṛjataḥ / yanniṣpannaṃ dhātustanmanye kākatālīyam,सौन्दर्यं तत्तादृशमशेषयोषिद्विलक्षणं सृजतः / यन्निष्पन्नं धातुस्तन्मन्ये काकतालीयम् +dkuṭṭ_121,sahajavilāsanivāsaṃ tasyā vapuranabhivīkṣamāṇasya / manye nākādhipateḥ sahasramapi cakṣuṣāṃ viphalam,सहजविलासनिवासं तस्या वपुरनभिवीक्षमाणस्य / मन्ये नाकाधिपतेः सहस्रमपि चक्षुषां विफलम् +dkuṭṭ_122,śithilayatu kusumacāpaṃ kṣipatu śarān bāṇadhau manojanmā / saṃsārasārabhūtā vicarati bhuvi mālatī yāvat,शिथिलयतु कुसुमचापं क्षिपतु शरान् बाणधौ मनोजन्मा / संसारसारभूता विचरति भुवि मालती यावत् +dkuṭṭ_123,vātsyāyanamadanodayadattakaviṭavṛttarājaputrādyaiḥ / ucchvasitaṃ yatkiṃ cittattasyā hṛdayadeśamadhyāste,वात्स्यायनमदनोदयदत्तकविटवृत्तराजपुत्राद्यैः / उच्छ्वसितं यत्किं चित्तत्तस्या हृदयदेशमध्यास्ते +dkuṭṭ_124,bharataviśākhiladattilavṛkṣāyurvedacitrasūtreṣu / patracchedavidhāne bhramakarmaṇi pustasūdaśāstreṣu,भरतविशाखिलदत्तिलवृक्षायुर्वेदचित्रसूत्रेषु / पत्रच्छेदविधाने भ्रमकर्मणि पुस्तसूदशास्त्रेषु +dkuṭṭ_125,ātodyavādanavidhau nṛtte gīte ca kauśalaṃ tasyāḥ / abhidhātuṃ yadi śakto vadanasahasreṇa bhogināmīśaḥ,आतोद्यवादनविधौ नृत्ते गीते च कौशलं तस्याः / अभिधातुं यदि शक्तो वदनसहस्रेण भोगिनामीशः +dkuṭṭ_126,parigaladālolāṃśukamapayantraṇamupari mālatī rabhasāt / nipatati nāpuṇyavatāṃ ratilālasamānasā rahasi,परिगलदालोलांशुकमपयन्त्रणमुपरि मालती रभसात् / निपतति नापुण्यवतां रतिलालसमानसा रहसि +dkuṭṭ_127,ratirasarabhasāsphālanacalavalayaninādamiśritaṃ tasyāḥ / tatkālocitamaṇitaṃ śrutipathamupayāti nālpapuṇyasya,रतिरसरभसास्फालनचलवलयनिनादमिश्रितं तस्याः / तत्कालोचितमणितं श्रुतिपथमुपयाति नाल्पपुण्यस्य +dkuṭṭ_128,itthamabhidhīyamānaḥ śubhamadhye yadi bhavedudāsīnaḥ / evaṃ tato 'bhidheyaḥ saṃdarśitakopayā dūtyā,इत्थमभिधीयमानः शुभमध्ये यदि भवेदुदासीनः / एवं ततो ऽभिधेयः संदर्शितकोपया दूत्या +dkuṭṭ_129,kiṃ saubhāgyamado 'yaṃ yauvanalīlābhirūpatādarpaḥ / sahajapremopanatāṃ mālatikāṃ na bahu manyase yena,किं सौभाग्यमदो ऽयं यौवनलीलाभिरूपतादर्पः / सहजप्रेमोपनतां मालतिकां न बहु मन्यसे येन +dkuṭṭ_130,na gaṇayati yā kulīnān draviṇavataḥ śāstravedinaḥ praṇatān / sā bhavadarthe śuṣyati kusthānaniveśitaṃ dhiganurāgam,न गणयति या कुलीनान् द्रविणवतः शास्त्रवेदिनः प्रणतान् / सा भवदर्थे शुष्यति कुस्थाननिवेशितं धिगनुरागम् +dkuṭṭ_131,kamalavatī tīvrarucau bahubhasmani śambhuśirasi śaśilekhā / sā ca tvayi paśukalpe yadabhiratā tena me kṛśatā,कमलवती तीव्ररुचौ बहुभस्मनि शम्भुशिरसि शशिलेखा / सा च त्वयि पशुकल्पे यदभिरता तेन मे कृशता +dkuṭṭ_132,asaralamarasaṃ kaṭhinaṃ durgrahamasnigdhamāśritā khadiram / yadupaiti vācyapadavīṃ mālatikā tatkimāścaryam?,असरलमरसं कठिनं दुर्ग्रहमस्निग्धमाश्रिता खदिरम् / यदुपैति वाच्यपदवीं मालतिका तत्किमाश्चर्यम्? +dkuṭṭ_133,athavā kaḥ khalu doṣo yadatulyatayopajanitavailakṣyaḥ / svādhīnāmapi sarasāṃ pariharati mṛṇālikāṃ dhvāṅkṣaḥ,अथवा कः खलु दोषो यदतुल्यतयोपजनितवैलक्ष्यः / स्वाधीनामपि सरसां परिहरति मृणालिकां ध्वाङ्क्षः +dkuṭṭ_134,mātra kariṣyasi khedaṃ niṣṭhuramukto 'si yanmayā subhaga / yūnāṃ hi raktataruṇīsuhṛdabhihitaparuṣamābharaṇam,मात्र करिष्यसि खेदं निष्ठुरमुक्तो ऽसि यन्मया सुभग / यूनां हि रक्ततरुणीसुहृदभिहितपरुषमाभरणम् +dkuṭṭ_135,candramaseva jyotsnā kaṃsāsuravairiṇeva vanamālā / kusumaśarāsanalatikā kusumākaravallabheneva,चन्द्रमसेव ज्योत्स्ना कंसासुरवैरिणेव वनमाला / कुसुमशरासनलतिका कुसुमाकरवल्लभेनेव +dkuṭṭ_136,madalīlā halineva stanayugaleneva hāralatā / ramyāpi sā sugātrī ramyatarā bhavatu saṃgatā bhavatā,मदलीला हलिने�� स्तनयुगलेनेव हारलता / रम्यापि सा सुगात्री रम्यतरा भवतु संगता भवता +dkuṭṭ_137,kiṃ bahunā yadi yūnāmupari vidhātuṃ samīhase caraṇam / tatkuru ramaṇīratnaṃ premojjvalamaṅkatastūrṇam,किं बहुना यदि यूनामुपरि विधातुं समीहसे चरणम् / तत्कुरु रमणीरत्नं प्रेमोज्ज्वलमङ्कतस्तूर्णम् +dkuṭṭ_138,atha tadvacanaśravaṇapravijṛmbhitamadanabhaṭṭadāyādaḥ / upacaraṇīyaḥ sundari nijavasatimupāgatastvayāpyevam,अथ तद्वचनश्रवणप्रविजृम्भितमदनभट्टदायादः / उपचरणीयः सुन्दरि निजवसतिमुपागतस्त्वयाप्येवम् +dkuṭṭ_139,dūrādabhyutthānaṃ praṇamanamātmāsanapradānaṃ ca / pravidheyamañcalena prasphoṭanamaṅghriyugalasya,दूरादभ्युत्थानं प्रणमनमात्मासनप्रदानं च / प्रविधेयमञ्चलेन प्रस्फोटनमङ्घ्रियुगलस्य +dkuṭṭ_140,īṣadayatnaprakaṭaṃ kakṣodarabāhumūlakucabhāgam / saṃdarśya jhaṭiti yāsyasi nāyakadṛggocarāttūrṇam,ईषदयत्नप्रकटं कक्षोदरबाहुमूलकुचभागम् / संदर्श्य झटिति यास्यसि नायकदृग्गोचरात्तूर्णम् +dkuṭṭ_141,atha paryaṅkasanāthaṃ dīpojjvalakusumadhūpagandhāḍhyam / vitatavitānakaramyaṃ praveśito vāsakāvāsam,अथ पर्यङ्कसनाथं दीपोज्ज्वलकुसुमधूपगन्धाढ्यम् / विततवितानकरम्यं प्रवेशितो वासकावासम् +dkuṭṭ_142,mātrā te gurujaghane sādaramavatāraṇādikaṃ kṛtvā / abhinandanīya ebhirvacanaviśeṣaiḥ prayatnena,मात्रा ते गुरुजघने सादरमवतारणादिकं कृत्वा / अभिनन्दनीय एभिर्वचनविशेषैः प्रयत्नेन +dkuṭṭ_143,adyāśiṣaḥ samṛddhāḥ parituṣṭā iṣṭadevatā adya / kalyāṇālaṅkāro yadalaṅkṛtavānidaṃ veśma,अद्याशिषः समृद्धाः परितुष्टा इष्टदेवता अद्य / कल्याणालङ्कारो यदलङ्कृतवानिदं वेश्म +dkuṭṭ_144,anurūpapātraghaṭanaṃ kurvāṇasyādya kusumabāṇasya / sucirādbata saṃjātaḥ śarāsanākarṣaṇaśramaḥ saphalaḥ,अनुरूपपात्रघटनं कुर्वाणस्याद्य कुसुमबाणस्य / सुचिराद्बत संजातः शरासनाकर्षणश्रमः सफलः +dkuṭṭ_145,vinyasya śirasi caraṇaṃ subhagā gaṇikājanasya sakalasya / saubhāgyavaijayantīṃ samprati vatsā samutkṣipatu,विन्यस्य शिरसि चरणं सुभगा गणिकाजनस्य सकलस्य / सौभाग्यवैजयन्तीं सम्प्रति वत्सा समुत्क्षिपतु +dkuṭṭ_146,duhitara eva ślāghyā dhiglokaṃ putrajanmasaṃtuṣṭam / jāmātara āpyante bhavādṛśā yadabhisambandhāt,दुहितर एव श्लाघ्या धिग्लोकं पुत्रजन्मसंतुष्टम् / जामातर आप्यन्ते भवादृशा यदभिसम्बन्धात् +dkuṭṭ_147,dṛḍhaparicayā guṇajñā bhavadvidhā nārthanārhakā yadapi / tadapi hṛdayābhinandana duhitṛsnehādahaṃ vacmi,दृढपरिचया गुणज्ञा भवद्विधा नार्थनार्हका यदपि / तदपि हृदयाभिनन्दन दुहितृस्नेहादहं वच्मि +dkuṭṭ_148,sahajapremopahṛtā nyastā tvayi mālatī tathā kāryam / na yathā bhavati varākī tvadvipriyajanmanāṃ śucāṃ vasatiḥ,सहजप्रेमोपहृता न्यस्ता त्वयि मालती तथा कार्यम् / न यथा भवति वराकी त्वद्विप्रियजन्मनां शुचां वसतिः +dkuṭṭ_149,mṛdudhautadhūpitāmbaramagrāmyaṃ maṇḍanaṃ ca bibhrāṇā / paripītadhūpavartiḥ sthāsyasi ramaṇāntike sutanu,मृदुधौतधूपिताम्बरमग्राम्यं मण्डनं च बिभ्राणा / परिपीतधूपवर्तिः स्थास्यसि रमणान्तिके सुतनु +dkuṭṭ_150,sasnehaṃ savrīḍaṃ sasādhvasaṃ saspṛhaṃ ca paśyantī / kiṃ ciddṛśyaśarīrā praviralaparihāsapeśalālāpā,सस्नेहं सव्रीडं ससाध्वसं सस्पृहं च पश्यन्ती / किं चिद्दृश्यशरीरा प्रविरलपरिहासपेशलालापा +dkuṭṭ_151,mātari niryātāyāṃ parijanamukte ca vāsakasthāne / abhiyuñjāne ramaṇe vāmācaraṇaṃ kṣaṇaṃ kāryam,मातरि निर्यातायां परिजनमुक्ते च वासकस्थाने / अभियुञ्जाने रमणे वामाचरणं क्षणं कार्यम् +dkuṭṭ_152,ratisaṃgaranihitamatāvākarṣati rabhasataḥ purastasmin / kuṭṭamitamācarantī janayiṣyasi kiṃ cidaṅgasaṃkocam,रतिसंगरनिहितमतावाकर्षति रभसतः पुरस्तस्मिन् / कुट्टमितमाचरन्ती जनयिष्यसि किं चिदङ्गसंकोचम् +dkuṭṭ_153,prārabdhe suratavidhau kramadarśitacittayonisaṃvegā / apaśaṅkamarpayiṣyasi nirvyājaṃ putri gātrāṇi,प्रारब्धे सुरतविधौ क्रमदर्शितचित्तयोनिसंवेगा / अपशङ्कमर्पयिष्यसि निर्व्याजं पुत्रि गात्राणि +dkuṭṭ_154,yadyadvāñchati hantuṃ yaddaṃṣṭuṃ yacca vilikhituṃ gātram / tattadapasāraṇīyaṃ sāvegaṃ ḍhaukanīyaṃ ca,यद्यद्वाञ्छति हन्तुं यद्दंष्टुं यच्च विलिखितुं गात्रम् / तत्तदपसारणीयं सावेगं ढौकनीयं च +dkuṭṭ_155,daṃśe savyathahuṅkṛtimāmarde vividhakaṇṭharasitāni / nakhavilikhane ca sītkṛtamāghāteṣūlbaṇaṃ kvaṇitam,दंशे सव्यथहुङ्कृतिमामर्दे विविधकण्ठरसितानि / नखविलिखने च सीत्कृतमाघातेषूल्बणं क्वणितम् +dkuṭṭ_156,hrasvāyāsaśvāsān muñcantī pulakadanturaśarīrā / svidyatsarvāvayavā prakariṣyasi rāgavṛddhaye puṃsām,ह्रस्वायासश्वासान् मुञ्चन्ती पुलकदन्तुरशरीरा / स्विद्यत्सर्वावयवा प्रकरिष्यसि रागवृद्धये पुंसाम् +dkuṭṭ_157,parabhṛtalāvakahaṃsakapārāvataturagahṛdayaniḥsvanitam / anukāryamucitakāle kalakaṇṭharutaistvayā rasataḥ,परभृतलावकहंसकपारावततुरगहृदयनिःस्वनितम् / अनुकार्यमुचितकाले कलकण्ठरुतैस्त्वया रसतः +dkuṭṭ_158,mā mā māmatipīḍaya muñca kṣaṇamadaya no samarthāsmi / iti gadgadāsphuṭākṣaramabhidhātavyastvayā kāmī,मा मा मामतिपीडय मुञ्च क्षणमदय नो समर्थास्मि / इति गद्गदास्फुटाक्षरमभिधातव्यस्त्वया कामी +dkuṭṭ_159,anubandhamānukūlyaṃ vāmatvaṃ prauḍhatāmasāmarthyam / surateṣu darśayiṣyasi kāmukabhāvaṃ sphuṭaṃ buddhvā,अनुबन्धमानुकूल्यं वामत्वं प्रौढतामसामर्थ्यम् / सुरतेषु दर्शयिष्यसि कामुकभावं स्फुटं बुद्ध्वा +dkuṭṭ_160,asamañjasamaślīlaṃ dūrojjhitadhairyamavinayaprasaram / vyavahāramācariṣyasi vṛddhimupete ratāvege,असमञ्जसमश्लीलं दूरोज्झितधैर्यमविनयप्रसरम् / व्यवहारमाचरिष्यसि वृद्धिमुपेते रतावेगे +dkuṭṭ_161,avivecitanakharakṣatirāmīlitalocanā nirutsāhā / nāyakakāryasamāptau sthāsyasi śithilīkṛtāvayavā,अविवेचितनखरक्षतिरामीलितलोचना निरुत्साहा / नायककार्यसमाप्तौ स्थास्यसि शिथिलीकृतावयवा +dkuṭṭ_162,jhagiti nitambāvaraṇaṃ niḥsahatanutāṃ smitaṃ savailakṣyam / khedālasāṃ ca dṛṣṭiṃ janayiṣyasi mohanacchede,झगिति नितम्बावरणं निःसहतनुतां स्मितं सवैलक्ष्यम् / खेदालसां च दृष्टिं जनयिष्यसि मोहनच्छेदे +dkuṭṭ_163,vṛtte ratābhiyoge spṛṣṭvā salilaṃ vikṛṣṭabhūbhāge / prakṣālya pāṇipādaṃ sthitvā kṣaṇamāsane samūhya kacān,वृत्ते रताभियोगे स्पृष्ट्वा सलिलं विकृष्टभूभागे / प्रक्षाल्य पाणिपादं स्थित्वा क्षणमासने समूह्य कचान् +dkuṭṭ_164,upayuktavadanavāsā śayyāmāruhya darśitapraṇayā / iti vakṣyasi taṃ ramaṇaṃ dṛḍhataramāliṅgya rabhasataḥ kaṇṭhe,उपयुक्तवदनवासा शय्यामारुह्य दर्शितप्रणया / इति वक्ष्यसि तं रमणं दृढतरमालिङ्ग्य रभसतः कण्ठे +dkuṭṭ_165,bhaṭṭasuta nūnamiṣṭā tava jāyā yadanuraktahṛdayasya / janayati parituṣṭimalaṃ nāpararāmāpariṣvaṅgaḥ,भट्टसुत नूनमिष्टा तव जाया यदनुरक्तहृदयस्य / जनयति परितुष्टिमलं नापररामापरिष्वङ्गः +dkuṭṭ_166,saphalaṃ tasyā janma spṛhaṇīyā saiva sakalalalanānām / gaurī tayaiva mahitā subhagaṅkaraṇaṃ tapastayācaritam,सफलं तस्या जन्म स्पृहणीया सैव सकलललनानाम् / गौरी तयैव महिता सुभगङ्करणं तपस्तयाचरितम् +dkuṭṭ_167,saivaikā guṇavasatistasyā evānvayaḥ sadā ślāghyaḥ / yasyāḥ śubhaśatabhājaḥ pāṇigrahaṇaṃ tvayā vihitam,सैवैका गुणवसतिस्तस्या एवान्वयः सदा श्लाघ्यः / यस्याः शुभशतभाजः पाणिग्रहणं त्वया विहितम् +dkuṭṭ_168,tiṣṭhatu sā puṇyavatī vaṃśadvayabhūṣaṇaṃ varārohā / yā nāpayāti bhavato lakṣmīriva narakavairiṇo hṛdayāt,तिष्ठतु सा पुण्यवती वंशद्वयभूषणं वरारोहा / या नापयाति भवतो लक्ष्मीरिव नरकवैरिणो हृदयात् +dkuṭṭ_169,pātayasi kuvalayanibhe kautukamātreṇa locane yāsu / tā api satyaṃ sundara harṣollasitā na mānti gātreṣu,पातयसि कुवलयनिभे कौतुकमात्रेण लोचने यासु / ता अपि सत्यं सुन्दर हर्षोल्लसिता न मान्ति गात्रेषु +dkuṭṭ_170,tanurapi nāthapraṇayaḥ prāyo mukharīkaroti laghumanasaḥ / svārthaniveśitacittā karomi te 'bhyarthanāṃ tena,तनुरपि नाथप्रणयः प्रायो मुखरीकरोति लघुमनसः / स्वार्थनिवेशितचित्ता करोमि ते ऽभ्यर्थनां तेन +dkuṭṭ_171,tīvrasmaratāruṇyāccāpalataḥ kautukena ghṛṇayā vā / madbhāgyasampadā vā dūtyā vā kauśalātsvabhāvādvā,तीव्रस्मरतारुण्याच्चापलतः कौतुकेन घृणया वा / मद्भाग्यसम्पदा वा दूत्या वा कौशलात्स्वभावाद्वा +dkuṭṭ_172,yo 'yaṃ premalavāṃśaḥ pradarśito 'smāsu jīvanopāyaḥ / bādhā nātra vidheyā gaṇikājanavṛttamanyathā buddhvā,यो ऽयं प्रेमलवांशः प्रदर्शितो ऽस्मासु जीवनोपायः / बाधा नात्र विधेया गणिकाजनवृत्तमन्यथा बुद्ध्वा +dkuṭṭ_173,yena snehaḥ krodhaḥ śāṭhyaṃ dākṣiṇyamārjavaṃ vrīḍā / etāni santi tāsvapi jīvaddharmopanītāni,येन स्नेहः क्रोधः शाठ्यं दाक्षिण्यमार्जवं व्रीडा / एतानि सन्ति तास्वपि जीवद्धर्मोपनीतानि +dkuṭṭ_174,nirvyājasamutpannaprabalapremābhibhūtahṛdayānām / dayitavirahākṣamāṇāṃ gaṇikānāṃ tṛṇasamāḥ prāṇāḥ,निर्व्याजसमुत्पन्नप्रबलप्रेमाभिभूतहृदयानाम् / दयितविरहाक्षमाणां गणिकानां तृणसमाः प्राणाः +dkuṭṭ_175,atrākarṇaya sādbhutamākhyānaṃ varṇayāmi yadvṛttam / adyāpi bibharti vaṭo viśeṣaṇaṃ yadabhisambandhāt,अत्राकर्णय साद्भुतमाख्यानं वर्णयामि यद्वृत्तम् / अद्यापि बिभर्ति वटो विशेषणं यदभिसम्बन्धात् +dkuṭṭ_176,asti mahītalatilakaṃ sarasvatīkulagṛhaṃ mahānagaram / nāmnā pāṭaliputraṃ paribhūtapurandarasthānam,अस्त�� महीतलतिलकं सरस्वतीकुलगृहं महानगरम् / नाम्ना पाटलिपुत्रं परिभूतपुरन्दरस्थानम् +dkuṭṭ_177,tribhuvanapuraniṣpādanakauśalamiva pṛcchato viriñcasya / darśayituṃ nijaśilpaṃ varṇakamiva viśvakarmaṇā vihitam,त्रिभुवनपुरनिष्पादनकौशलमिव पृच्छतो विरिञ्चस्य / दर्शयितुं निजशिल्पं वर्णकमिव विश्वकर्मणा विहितम् +dkuṭṭ_178,aśreyobhiranāśritamabhibhūtaṃ nābhibhūtidoṣeṇa / na svīkṛtamupasargaiḥ kalikālamalairanālīḍham,अश्रेयोभिरनाश्रितमभिभूतं नाभिभूतिदोषेण / न स्वीकृतमुपसर्गैः कलिकालमलैरनालीढम् +dkuṭṭ_179,pātālatalaṃ bhogibhirambhodhirvāriratnanicayaiśca / surasadanaṃ vibudhagaṇairdraviṇopacayaiḥ puraṃ kuverasya,पातालतलं भोगिभिरम्भोधिर्वारिरत्ननिचयैश्च / सुरसदनं विबुधगणैर्द्रविणोपचयैः पुरं कुवेरस्य +dkuṭṭ_180,ramaṇībhirasuravivaraṃ kaṭakaṃ hemācalasya gāndharvaiḥ / harinagaraṃ kratuyūpaiḥ śamavibhavairmunijanasthānam,रमणीभिरसुरविवरं कटकं हेमाचलस्य गान्धर्वैः / हरिनगरं क्रतुयूपैः शमविभवैर्मुनिजनस्थानम् +dkuṭṭ_181,tiṣṭhantu sakalaśāstravyālocanavimalabuddhayo viprāḥ / sadasadguṇanirṇītau lalanā api nikaṣabhūmayo yasmin,तिष्ठन्तु सकलशास्त्रव्यालोचनविमलबुद्धयो विप्राः / सदसद्गुणनिर्णीतौ ललना अपि निकषभूमयो यस्मिन् +dkuṭṭ_182,kalikāloditabhītyā kratuhutavahadhūmakambalāvaraṇaḥ / tiṣṭhannibhṛto 'pi kṛtaścaritairanumīyate yasmin,कलिकालोदितभीत्या क्रतुहुतवहधूमकम्बलावरणः / तिष्ठन्निभृतो ऽपि कृतश्चरितैरनुमीयते यस्मिन् +dkuṭṭ_183,apaharati pidhātumiva svakalaṅkaṃ śaśadharaḥ prasārya karān / rātrau yatra vadhūnāṃ lāvaṇyaṃ vadanakoṣebhyaḥ,अपहरति पिधातुमिव स्वकलङ्कं शशधरः प्रसार्य करान् / रात्रौ यत्र वधूनां लावण्यं वदनकोषेभ्यः +dkuṭṭ_184,timirapaṭalāsitāmbaramapaharadabhisārikājanaughasya / nijatanukāntivitānaṃ vallabhasambhogavihataye yasmin,तिमिरपटलासिताम्बरमपहरदभिसारिकाजनौघस्य / निजतनुकान्तिवितानं वल्लभसम्भोगविहतये यस्मिन् +dkuṭṭ_185,yatra nitambavatīnāṃ vicalannayanāntaśitaśarairvraṇitaḥ / śithilayati pathikalokaḥ svakalatrasamāgamotkaṇṭhām,यत्र नितम्बवतीनां विचलन्नयनान्तशितशरैर्व्रणितः / शिथिलयति पथिकलोकः स्वकलत्रसमागमोत्कण्ठाम् +dkuṭṭ_186,yatra ca kulamahilānāmalpatvaṃ vacasi pāṇipāde ca / svacchatvamāśayeṣu vyālolaviśālanetre ca,यत्र च कुलमहिलानामल्पत्वं वचसि पाणिपादे च / स्वच्छत्वमाशयेषु व्यालोलविशालनेत्रे च +dkuṭṭ_187,pīnapayodharabhāre ghanatā jīveśasahajarāge ca / kuladevatārcanavidhau valiśobhā madhyabhāge ca,पीनपयोधरभारे घनता जीवेशसहजरागे च / कुलदेवतार्चनविधौ वलिशोभा मध्यभागे च +dkuṭṭ_188,gambhīratā svabhāve cetobhavabāṇatūṇanābhau ca / vistīrṇatā nitambe gurujanapūjānuraktacitte ca,गम्भीरता स्वभावे चेतोभवबाणतूणनाभौ च / विस्तीर्णता नितम्बे गुरुजनपूजानुरक्तचित्ते च +dkuṭṭ_189,hariṇāyatekṣaṇānāṃ vicchittiḥ koṣaharaṇamabjeṣu / kuṭilatvamalakapaṅktau bālānāṃ kāmaceṣṭitaṃ yatra,हरिणायतेक्षणानां विच्छित्तिः कोषहरणमब्जेषु / कुटिलत्वमलकपङ्क्तौ बालानां कामचेष्टितं यत्र +dkuṭṭ_190,saṃyamanamindriyāṇāminopaghātagrahastamisrasya / stabdhatvaṃ sālatarau hāralatā taralasaṃgatā yasmin,संयमनमिन्द्रियाणामिनोपघातग्रहस्तमिस्रस्य / स्तब्धत्वं सालतरौ हारलता तरलसंगता यस्मिन् +dkuṭṭ_191,bhujagāḥ pararandhradṛśaḥ khaṇḍyante priyatamādharā yatra / sūcīvyathānubhūtirnṛtyābhyāsapravṛttānām,भुजगाः पररन्ध्रदृशः खण्ड्यन्ते प्रियतमाधरा यत्र / सूचीव्यथानुभूतिर्नृत्याभ्यासप्रवृत्तानाम् +dkuṭṭ_192,natavapurapyatisaralā mantharagamanāpi narmadā yasmin / gurujanaśāstraratāpi svabhāvamugdhāṅganājanatā,नतवपुरप्यतिसरला मन्थरगमनापि नर्मदा यस्मिन् / गुरुजनशास्त्ररतापि स्वभावमुग्धाङ्गनाजनता +dkuṭṭ_193,tasminmakhaśatapūtaḥ puruhūta iva dvijanmanāṃ pravaraḥ / gururiva vidyāvasatirvasati sma purandaro nāmnā,तस्मिन्मखशतपूतः पुरुहूत इव द्विजन्मनां प्रवरः / गुरुरिव विद्यावसतिर्वसति स्म पुरन्दरो नाम्ना +dkuṭṭ_194,dharmātmajasya satyaṃ tripurariporvijitakusumacāpatvam / harinābhipaṅkajabhuvo vijitendriyatāṃ jahāsa yaḥ satatam,धर्मात्मजस्य सत्यं त्रिपुररिपोर्विजितकुसुमचापत्वम् / हरिनाभिपङ्कजभुवो विजितेन्द्रियतां जहास यः सततम् +dkuṭṭ_195,nyakkṛtavṛṣa iti śarve yācaka iti kaustubhābharaṇe / pīḍitavasudhāsuta iti kapile na babhūva yasya bahumānaḥ,न्यक्कृतवृष इति शर्वे याचक इति कौस्तुभाभरणे / पीडितवसुधासुत इति कपिले न बभूव यस्य बहुमानः +dkuṭṭ_196,mārgānusṛtau lubdho yaḥ prāṇivapurvināśavimukho 'pi / parihṛtaparadāro 'pi svākāṅkṣitagurujanapramadaḥ,मार्गानुसृतौ लुब्धो यः प्राणिवपुर्विनाशविमुखो ऽपि / परिहृतपरदारो ऽपि स्वाकाङ्क्षितगुरुजनप्रमदः +dkuṭṭ_197,yasyānvaye mahīyasi sarasīva samastasattvanijavasatau / saccaritajanmabhūmau vinivāritakalimalaprasare,यस्यान्वये महीयसि सरसीव समस्तसत्त्वनिजवसतौ / सच्चरितजन्मभूमौ विनिवारितकलिमलप्रसरे +dkuṭṭ_198,pitṛtarpaṇaprasaṅge khaḍgagrahaṇaṃ na śauryadarpeṇa / truṭanaṃ mekhalikānāṃ vaṭukajane no ratājisaṃmarde,पितृतर्पणप्रसङ्गे खड्गग्रहणं न शौर्यदर्पेण / त्रुटनं मेखलिकानां वटुकजने नो रताजिसंमर्दे +dkuṭṭ_199,śrutibhedeṣu vivādo no rikthavibhāgamanyunā janitaḥ / tejasvitā havirbhuji na śamaikarateṣu bhūmideveṣu,श्रुतिभेदेषु विवादो नो रिक्थविभागमन्युना जनितः / तेजस्विता हविर्भुजि न शमैकरतेषु भूमिदेवेषु +dkuṭṭ_200,jaratāmeva skhalanaṃ japatāmevādharasphuraṇam / yajatāmeva samidhruci reṇājina eva kṛṣṇasamparkaḥ,जरतामेव स्खलनं जपतामेवाधरस्फुरणम् / यजतामेव समिध्रुचि रेणाजिन एव कृष्णसम्पर्कः +dkuṭṭ_201,tasyābhūtsakalakalodbhāsitapakṣadvayasya suta ekaḥ / nāmnā sundarasenaḥ kaca iva vacasāmadhīśasya,तस्याभूत्सकलकलोद्भासितपक्षद्वयस्य सुत एकः / नाम्ना सुन्दरसेनः कच इव वचसामधीशस्य +dkuṭṭ_202,paśupatinayanahutāśanabhasmitamavadhārya yaṃ vapuṣmantam / aparamiva kusumacāpaṃ ratirataye nirmame dhātā,पशुपतिनयनहुताशनभस्मितमवधार्य यं वपुष्मन्तम् / अपरमिव कुसुमचापं रतिरतये निर्ममे धाता +dkuṭṭ_203,tiṣṭhantu tāvadanyāḥ kulalalanā yasya rūpamavalokya / sāpi mahāmunidayitā kṛcchreṇa rarakṣa cāritram,तिष्ठन्तु ताव���न्याः कुलललना यस्य रूपमवलोक्य / सापि महामुनिदयिता कृच्छ्रेण ररक्ष चारित्रम् +dkuṭṭ_204,kaladhautaphalakaśobhāṃ bibhrāṇaṃ yasya pṛthutaraṃ vakṣaḥ / dṛṣṭvā cirāya lakṣmīrharihṛdaye duḥsthitaṃ mene,कलधौतफलकशोभां बिभ्राणं यस्य पृथुतरं वक्षः / दृष्ट्वा चिराय लक्ष्मीर्हरिहृदये दुःस्थितं मेने +dkuṭṭ_205,kathamīdṛgyadi na kṛtaḥ śaśiśakalairatha kṛtaḥ kathaṃ vyathakaḥ / itthaṃ yamīkṣamāṇo nirṇayamagamanna kāminīsārthaḥ,कथमीदृग्यदि न कृतः शशिशकलैरथ कृतः कथं व्यथकः / इत्थं यमीक्षमाणो निर्णयमगमन्न कामिनीसार्थः +dkuṭṭ_206,yo jagrāha himāṃśoḥ prasannamūrtitvamacalataḥ sthairyam / jaladharata unnatatvaṃ gāmbhīryaṃ yādasāṃ patyuḥ,यो जग्राह हिमांशोः प्रसन्नमूर्तित्वमचलतः स्थैर्यम् / जलधरत उन्नतत्वं गाम्भीर्यं यादसां पत्युः +dkuṭṭ_207,yo vinayasya nivāso vaidagdhyasyāśrayaḥ sthiteḥ sthānam / priyavācāmāyatanaṃ niketanaṃ sādhucaritasya,यो विनयस्य निवासो वैदग्ध्यस्याश्रयः स्थितेः स्थानम् / प्रियवाचामायतनं निकेतनं साधुचरितस्य +dkuṭṭ_208,yo madanaḥ pramadānāṃ tuhinakaraḥ sādhukumudaṣaṇḍasya / nikaṣopalo guṇānāṃ mārgataruḥ pathikalokasya,यो मदनः प्रमदानां तुहिनकरः साधुकुमुदषण्डस्य / निकषोपलो गुणानां मार्गतरुः पथिकलोकस्य +dkuṭṭ_209,sajjanagoṣṭhīnirataḥ kāvyakathāsāranikaṣapāṣāṇaḥ / praṇayijanakalpavṛkṣo lakṣmīlīlāvihārabhūmiśca,सज्जनगोष्ठीनिरतः काव्यकथासारनिकषपाषाणः / प्रणयिजनकल्पवृक्षो लक्ष्मीलीलाविहारभूमिश्च +dkuṭṭ_210,jaladhiriva tuhinabhāsaḥ sahavṛddhiparikṣayaḥ suhṛttasya / sakalopadhāviśuddho babhūva guṇapālito nāmnā,जलधिरिव तुहिनभासः सहवृद्धिपरिक्षयः सुहृत्तस्य / सकलोपधाविशुद्धो बभूव गुणपालितो नाम्ना +dkuṭṭ_211,tena samaṃ sa kadā cittiṣṭhanrahasi prasaṅgataḥ patitām / kenāpi gīyamānāmaśṛṇodāryāmimāṃ sahasā,तेन समं स कदा चित्तिष्ठन्रहसि प्रसङ्गतः पतिताम् / केनापि गीयमानामशृणोदार्यामिमां सहसा +dkuṭṭ_212,deśāntareṣu veṣasvabhāvabhaṇitāni ye na budhyante / samupāsate na ca gurūnviṣāṇavikalāsta ukṣāṇaḥ,देशान्तरेषु वेषस्वभावभणितानि ये न बुध्यन्ते / समुपासते न च गुरून्विषाणविकलास्त उक्षाणः +dkuṭṭ_213,ākarṇyātha tamūce vacanamidaṃ sundaraḥ suhṛnmukhyam / śobhanametadgītaṃ guṇapālita sādhunānena,आकर्ण्याथ तमूचे वचनमिदं सुन्दरः सुहृन्मुख्यम् / शोभनमेतद्गीतं गुणपालित साधुनानेन +dkuṭṭ_214,sādhūnāmācaritaṃ khalaceṣṭāṃ vividhalokahevākān / narma vidagdhairvihitaṃ kulaṭājanavakrakathitāni,साधूनामाचरितं खलचेष्टां विविधलोकहेवाकान् / नर्म विदग्धैर्विहितं कुलटाजनवक्रकथितानि +dkuṭṭ_215,gurugūḍhaśāstracarcāṃ viṭavṛttaṃ dhūrtavañcanopāyān / vāridhiparikhāṃ pṛthvīṃ jānāti paribhramanpuruṣaḥ,गुरुगूढशास्त्रचर्चां विटवृत्तं धूर्तवञ्चनोपायान् / वारिधिपरिखां पृथ्वीं जानाति परिभ्रमन्पुरुषः +dkuṭṭ_216,ata utsṛjya gṛhasthitisukhaleśaṃ vividhalābhapariṇāme / sthāpaya gamanārambhe vayasya hṛdayaṃ mayā sahitaḥ,अत उत्सृज्य गृहस्थितिसुखलेशं विविधलाभपरिणामे / स्थापय गमनारम्भे वयस्य हृदयं मया सहितः +dkuṭṭ_217,itthaṃ nigaditavantaṃ suhṛduttaralābhalālasātmānam / ūce sundarasenaṃ lajjita iva sahacaro vacanam,इत्थं निगदितवन्तं सुहृदुत्तरलाभलालसात्मानम् / ऊचे सुन्दरसेनं लज्जित इव सहचरो वचनम् +dkuṭṭ_218,abhyarthanānubandho lajjākara eva mādṛśāṃ kiṃ tu / ākarṇaya kathayāmaḥ pathikānāṃ yāni duḥkhāni,अभ्यर्थनानुबन्धो लज्जाकर एव मादृशां किं तु / आकर्णय कथयामः पथिकानां यानि दुःखानि +dkuṭṭ_219,karpaṭakāvṛtamūrtirdūrādhvapariśramāvasitaśaktiḥ / pāṃsūtkaradhūsarito dināvasāne pratiśrayākāṅkṣī,कर्पटकावृतमूर्तिर्दूराध्वपरिश्रमावसितशक्तिः / पांसूत्करधूसरितो दिनावसाने प्रतिश्रयाकाङ्क्षी +dkuṭṭ_220,mātarbhagini dayāṃ kuru mā maivaṃ niṣṭhurā bhava tavāpi / kāryavaśena gṛhebhyo niryānti bhrātaraśca putrāśca,मातर्भगिनि दयां कुरु मा मैवं निष्ठुरा भव तवापि / कार्यवशेन गृहेभ्यो निर्यान्ति भ्रातरश्च पुत्राश्च +dkuṭṭ_221,kiṃ vayamutpāṭya gṛhaṃ prātargantāra īdṛgeva satām / bhavati nivāso yasminnija iva pathikāḥ prayānti viśrāmam,किं वयमुत्पाट्य गृहं प्रातर्गन्तार ईदृगेव सताम् / भवति निवासो यस्मिन्निज इव पथिकाः प्रयान्ति विश्रामम् +dkuṭṭ_222,adya rajanīṃ nayāmo yathā kathaṃ cittvadāśraye mātaḥ / astaṅgato vivasvānvada samprati kutra gacchāmaḥ,अद्य रजनीं नयामो यथा कथं चित्त्वदाश्रये मातः / अस्तङ्गतो विवस्वान्वद सम्प्रति कुत्र गच्छामः +dkuṭṭ_223,iti bahuvidhadīnavacāḥ pratigehaṃ dvāradeśamadhitiṣṭhan / nirbhartsyate varāko gṛhiṇībhiridaṃ vadantībhiḥ,इति बहुविधदीनवचाः प्रतिगेहं द्वारदेशमधितिष्ठन् / निर्भर्त्स्यते वराको गृहिणीभिरिदं वदन्तीभिः +dkuṭṭ_224,na sthita iha gehapatiḥ kiṃ raṭasi vṛthā prayāhi devakulam / kathite 'pi nāpagacchati paśya manuṣyasya nirbandham,न स्थित इह गेहपतिः किं रटसि वृथा प्रयाहि देवकुलम् / कथिते ऽपि नापगच्छति पश्य मनुष्यस्य निर्बन्धम् +dkuṭṭ_225,atha yadi kathaṃ cidaparaḥ punaḥ punaryācito gṛhasvāmī / nirdiśati sāvadhīraṇamatra svapihīti śīrṇagṛhakoṇe,अथ यदि कथं चिदपरः पुनः पुनर्याचितो गृहस्वामी / निर्दिशति सावधीरणमत्र स्वपिहीति शीर्णगृहकोणे +dkuṭṭ_226,tatra kalahāyamānā tiṣṭhati gṛhiṇī vibhāvarīpraharam / ajñātāya kimarthaṃ vāso dattastvayeti saha bhartrā,तत्र कलहायमाना तिष्ठति गृहिणी विभावरीप्रहरम् / अज्ञाताय किमर्थं वासो दत्तस्त्वयेति सह भर्त्रा +dkuṭṭ_227,īdṛgayaṃ saralātmā kiṃ kuruṣe bhagini tāvako bhartā / sthāsyasi gehe 'vahitā bhramanti khalu vañcakā evam,ईदृगयं सरलात्मा किं कुरुषे भगिनि तावको भर्ता / स्थास्यसि गेहे ऽवहिता भ्रमन्ति खलु वञ्चका एवम् +dkuṭṭ_228,iti bhājanādiyācñāṃ buddhau vinidhāya nikaṭavartigṛhāt / nārī samabhyupetā brūte tāmāptabhāvena,इति भाजनादियाच्ञां बुद्धौ विनिधाय निकटवर्तिगृहात् / नारी समभ्युपेता ब्रूते तामाप्तभावेन +dkuṭṭ_229,gṛhaśatamadhikamaṭitvā kalamakulatthāṇucaṇamasūrādi / ekībhūtaṃ bhuṅkte kṣudhopatapto 'dhvago bhaikṣam,गृहशतमधिकमटित्वा कलमकुलत्थाणुचणमसूरादि / एकीभूतं भुङ्क्ते क्षुधोपतप्���ो ऽध्वगो भैक्षम् +dkuṭṭ_230,paravaśamaśanaṃ vasudhāṃ śayanīyaṃ suraniketanaṃ sadma / pathikasya vidhiḥ kṛtavānupadhānakamiṣṭakākhaṇḍam,परवशमशनं वसुधां शयनीयं सुरनिकेतनं सद्म / पथिकस्य विधिः कृतवानुपधानकमिष्टकाखण्डम् +dkuṭṭ_231,iti nigaditavati tasmin sundarasenasya cottarāvasare / iyamupagītā gītiḥ kenāpi kathāprasaṅgena,इति निगदितवति तस्मिन् सुन्दरसेनस्य चोत्तरावसरे / इयमुपगीता गीतिः केनापि कथाप्रसङ्गेन +dkuṭṭ_232,nijavarabhavanaṃ suragṛhamurvītalamatimanoharaṃ śayanam / kadaśanamamṛtamabhīpsitakāryaikaniviṣṭacetasāṃ puṃsām,निजवरभवनं सुरगृहमुर्वीतलमतिमनोहरं शयनम् / कदशनममृतमभीप्सितकार्यैकनिविष्टचेतसां पुंसाम् +dkuṭṭ_233,samupaśrutya ca suhṛdaṃ paurandariridamuvāca parituṣṭaḥ / mama hṛdayagataṃ prakaṭitametena sataiva bhavatu gacchāvaḥ,समुपश्रुत्य च सुहृदं पौरन्दरिरिदमुवाच परितुष्टः / मम हृदयगतं प्रकटितमेतेन सतैव भवतु गच्छावः +dkuṭṭ_234,atha sahacaradvitīyaḥ kleśasamudrāvataraṇakṛtacittaḥ / niragātsundarasenaḥ kusumapurādaviditaḥ pitrā,अथ सहचरद्वितीयः क्लेशसमुद्रावतरणकृतचित्तः / निरगात्सुन्दरसेनः कुसुमपुरादविदितः पित्रा +dkuṭṭ_235,paśyan vidagdhagoṣṭhīrabhyasyannāyudhāni sakalāni / śāstrārthānavagacchanvilokayankautukāni vividhāni,पश्यन् विदग्धगोष्ठीरभ्यस्यन्नायुधानि सकलानि / शास्त्रार्थानवगच्छन्विलोकयन्कौतुकानि विविधानि +dkuṭṭ_236,jānan patrachedanamālekhyaṃ sikthapustakarmāṇi / nṛtyaṃ gītopacitaṃ tantrīmurajādivādyabhedāṃśca,जानन् पत्रछेदनमालेख्यं सिक्थपुस्तकर्माणि / नृत्यं गीतोपचितं तन्त्रीमुरजादिवाद्यभेदांश्च +dkuṭṭ_237,budhyanvañcakabhaṅgīrviṭakulaṭānarmavakrakathitāni / babhrāma suhṛtsahitaḥ sundaraseno mahīmakhilām,बुध्यन्वञ्चकभङ्गीर्विटकुलटानर्मवक्रकथितानि / बभ्राम सुहृत्सहितः सुन्दरसेनो महीमखिलाम् +dkuṭṭ_238,atha viditasakalaśāstro vijñātāśeṣajanasamācaraṇaḥ / nijagṛhagamanākāṅkṣī sa śiloccayamarbudaṃ prāpa,अथ विदितसकलशास्त्रो विज्ञाताशेषजनसमाचरणः / निजगृहगमनाकाङ्क्षी स शिलोच्चयमर्बुदं प्राप +dkuṭṭ_239,tatpṛṣṭhadeśadarśanalolamalaṃ sundaraṃ parijñāya / guṇapālito babhāṣe vilokyatāmadrirāja iti,तत्पृष्ठदेशदर्शनलोलमलं सुन्दरं परिज्ञाय / गुणपालितो बभाषे विलोक्यतामद्रिराज इति +dkuṭṭ_240,eṣa sutaḥ sānutaṭasyandacchītācchasalilasampannaḥ / lokānukampayeva prāleyamahībhṛtā marau nyastaḥ,एष सुतः सानुतटस्यन्दच्छीताच्छसलिलसम्पन्नः / लोकानुकम्पयेव प्रालेयमहीभृता मरौ न्यस्तः +dkuṭṭ_241,śiśirakarakāntamauliḥ kaṭakasthitapavanabhojanaḥ saguhaḥ / vidyādharopasevyo bibharti lakṣmīmayaṃ śambhoḥ,शिशिरकरकान्तमौलिः कटकस्थितपवनभोजनः सगुहः / विद्याधरोपसेव्यो बिभर्ति लक्ष्मीमयं शम्भोः +dkuṭṭ_242,atra taruśikharasaṃgatasumanasa iti jātaniścayo manye / abhilaṣati samuccetuṃ tārā niśi mugdhakāminīsārthaḥ,अत्र तरुशिखरसंगतसुमनस इति जातनिश्चयो मन्ये / अभिलषति समुच्चेतुं तारा निशि मुग्धकामिनीसार्थः +dkuṭṭ_243,āścaryaṃ yadupānte tiṣṭhantyetasya sapta munayo 'pi / athavā kasyākarṣaṃ na karoti samunnatirmahatām,आश्���र्यं यदुपान्ते तिष्ठन्त्येतस्य सप्त मुनयो ऽपि / अथवा कस्याकर्षं न करोति समुन्नतिर्महताम् +dkuṭṭ_244,avagatya niravalambanamambaramārgaṃ pataṅgaturagāṇām / ayamavanidharo manye viśrāntyai vedhasā vihitaḥ,अवगत्य निरवलम्बनमम्बरमार्गं पतङ्गतुरगाणाम् / अयमवनिधरो मन्ये विश्रान्त्यै वेधसा विहितः +dkuṭṭ_245,imamāśritya himāṃśoroṣadhayaḥ saṃnikarṣamupayātāḥ / pratyāsattiḥ prabhuṇā prāyo 'nugrāhakavaśena,इममाश्रित्य हिमांशोरोषधयः संनिकर्षमुपयाताः / प्रत्यासत्तिः प्रभुणा प्रायो ऽनुग्राहकवशेन +dkuṭṭ_246,sektumivāśākariṇo visṛjatyayamavanidharaṇaparikhinnān / nirjharasalilakaṇaughān bhavati hi sauhārdamekakāryāṇām,सेक्तुमिवाशाकरिणो विसृजत्ययमवनिधरणपरिखिन्नान् / निर्झरसलिलकणौघान् भवति हि सौहार्दमेककार्याणाम् +dkuṭṭ_247,hārītāhṛtaśobho muditaśuko vyāsayogaramaṇīyaḥ / viśrāntabharadvājaḥ samatāmayameti muninivāsasya,हारीताहृतशोभो मुदितशुको व्यासयोगरमणीयः / विश्रान्तभरद्वाजः समतामयमेति मुनिनिवासस्य +dkuṭṭ_248,asminniḥsaṅgā api paralokaprāptyupāyakṛtayatnāḥ / gandhavahabhojanā api na hiṃsakāḥ phalabhujo 'pi na plavagāḥ,अस्मिन्निःसङ्गा अपि परलोकप्राप्त्युपायकृतयत्नाः / गन्धवहभोजना अपि न हिंसकाः फलभुजो ऽपि न प्लवगाः +dkuṭṭ_249,śubhakarmaikaratā api ṣaṭkarmāṇo yatā api svavaśāḥ / anabhimataraudracaritāḥ śivapriyā api vasanti śamaniratāḥ,शुभकर्मैकरता अपि षट्कर्माणो यता अपि स्ववशाः / अनभिमतरौद्रचरिताः शिवप्रिया अपि वसन्ति शमनिरताः +dkuṭṭ_250,mūrtiriva śiśiraraśmerhariṇavatī saptapatrakṛtaśobhā / saraṇiriva caṇḍabhāsaḥ palāśinī yātudhānajāyeva,मूर्तिरिव शिशिररश्मेर्हरिणवती सप्तपत्रकृतशोभा / सरणिरिव चण्डभासः पलाशिनी यातुधानजायेव +dkuṭṭ_251,sotkaṇṭheva samadanā vāsakasajjeva tilakaparibhūṣā / dhavaharipīlusanāthā naranāthadvārabhūmiriva,सोत्कण्ठेव समदना वासकसज्जेव तिलकपरिभूषा / धवहरिपीलुसनाथा नरनाथद्वारभूमिरिव +dkuṭṭ_252,arjunabāṇavrātaiḥ kurunāthavarūthinīva saṃchannā / ṛkṣasahasropacitā lakṣmīriva gaganadeśasya,अर्जुनबाणव्रातैः कुरुनाथवरूथिनीव संछन्ना / ऋक्षसहस्रोपचिता लक्ष्मीरिव गगनदेशस्य +dkuṭṭ_253,dhvajinīva dānavānāṃ riṣṭakasamadhiṣṭhitā triyāmeva / uddyotarohiṇīkā ramyeyamutpatyakā bhāti,ध्वजिनीव दानवानां रिष्टकसमधिष्ठिता त्रियामेव / उद्द्योतरोहिणीका रम्येयमुत्पत्यका भाति +dkuṭṭ_254,iti darśayati vayasye sundarasene ca paśyati prītyā / svaprastāvopagatā gītiriyaṃ kena cidgītā,इति दर्शयति वयस्ये सुन्दरसेने च पश्यति प्रीत्या / स्वप्रस्तावोपगता गीतिरियं केन चिद्गीता +dkuṭṭ_255,atiśayitanākapṛṣṭhaṃ pṛṣṭhaṃ ye nārbudasya paśyanti / bahuviṣayaparibhramaṇaṃ manye kleśāya kevalaṃ teṣām,अतिशयितनाकपृष्ठं पृष्ठं ये नार्बुदस्य पश्यन्ति / बहुविषयपरिभ्रमणं मन्ये क्लेशाय केवलं तेषाम् +dkuṭṭ_256,ākarṇya ca sa babhāṣe mahātmanānena yuktamupagītam / śikhariśiraḥ paśyāmo vayasya ramyaṃ samāruhya,आकर्ण्य च स बभाषे महात्मनानेन युक्तमुपगीतम् / शिखरिशिरः पश्यामो वयस्य रम्यं समारुह्य +dkuṭṭ_257,atha girivaramārūḍho vilokayanvividhavibudhabhavanāni / vāpīrudyānabhuvaḥ sarāṃsi saritaścacāra vismeraḥ,अथ गिरिवरमारूढो विलोकयन्विविधविबुधभवनानि / वापीरुद्यानभुवः सरांसि सरितश्चचार विस्मेरः +dkuṭṭ_258,acirābhāmiva vighanāṃ jyotsnāmiva kumudabandhunā vikalām / ratimiva manmatharahitāṃ śriyamiva harivakṣasaḥ patitām,अचिराभामिव विघनां ज्योत्स्नामिव कुमुदबन्धुना विकलाम् / रतिमिव मन्मथरहितां श्रियमिव हरिवक्षसः पतिताम् +dkuṭṭ_259,hastoccayaṃ vidhātuḥ sāraṃ sakalasya jantujātasya / dṛṣṭāntaṃ ramyāṇāmastraṃ saṃkalpajanmano jaitram,हस्तोच्चयं विधातुः सारं सकलस्य जन्तुजातस्य / दृष्टान्तं रम्याणामस्त्रं संकल्पजन्मनो जैत्रम् +dkuṭṭ_260,vikasitakusumasamṛddhiṃ śṛṅgārarasāpagaikakalahaṃsīm / līlāpallavavallīṃ vratināmavadhānavarmaṇāṃ bhallīm,विकसितकुसुमसमृद्धिं शृङ्गाररसापगैककलहंसीम् / लीलापल्लववल्लीं व्रतिनामवधानवर्मणां भल्लीम् +dkuṭṭ_261,vicarannupavanamaṇḍapapuṣpaprakarābhirāmabhūpṛṣṭhe / ramamāṇāṃ saha sakhyā lalanāmālokayāmāsa,विचरन्नुपवनमण्डपपुष्पप्रकराभिरामभूपृष्ठे / रममाणां सह सख्या ललनामालोकयामास +dkuṭṭ_262,avalokayatastasya smaramārgaṇavedhyatāmupetasya / idamāsīnmanasi ciraṃ vismayabhārābhibhūyamānasya,अवलोकयतस्तस्य स्मरमार्गणवेध्यतामुपेतस्य / इदमासीन्मनसि चिरं विस्मयभाराभिभूयमानस्य +dkuṭṭ_263,kvedaṃ khalu viśvasṛjaḥ kauśalamatyadbhutaṃ samupajātam / yena viruddhānāmapi ghaṭitaikatra sthitistathā hīyam,क्वेदं खलु विश्वसृजः कौशलमत्यद्भुतं समुपजातम् / येन विरुद्धानामपि घटितैकत्र स्थितिस्तथा हीयम् +dkuṭṭ_264,lalitavapurnirdoṣā sphuradujjvalatārakābhirāmā ca / nirvācyavadanakamalā jitavīṇākvaṇitavāṇī ca,ललितवपुर्निर्दोषा स्फुरदुज्ज्वलतारकाभिरामा च / निर्वाच्यवदनकमला जितवीणाक्वणितवाणी च +dkuṭṭ_265,saṃvihitavigrahasthitiratiśobhanaghaṭitasandhibandhā ca / unnatapayodharāḍhyā śaradindukarāvadātā ca,संविहितविग्रहस्थितिरतिशोभनघटितसन्धिबन्धा च / उन्नतपयोधराढ्या शरदिन्दुकरावदाता च +dkuṭṭ_266,abhimatasugatāvasthitirabhinanditacaraṇaracanā ca / ativipulajaghanadeśā vidhvastaśarīravihitaśobhā ca,अभिमतसुगतावस्थितिरभिनन्दितचरणरचना च / अतिविपुलजघनदेशा विध्वस्तशरीरविहितशोभा च +dkuṭṭ_267,āvirbhavadanurāge tasminnatha valitalocanā sahasā / sāpi babhūva mṛgākṣī hastagatā kusumacāpasya,आविर्भवदनुरागे तस्मिन्नथ वलितलोचना सहसा / सापि बभूव मृगाक्षी हस्तगता कुसुमचापस्य +dkuṭṭ_268,tarumūlamāśritāyā vismṛtasakalānyakarmaṇaḥ sapadi / tasyā gātralatāyāmaṅkuritaṃ sāttvikairbhāvaiḥ,तरुमूलमाश्रिताया विस्मृतसकलान्यकर्मणः सपदि / तस्या गात्रलतायामङ्कुरितं सात्त्विकैर्भावैः +dkuṭṭ_269,saivopavanasamṛddhistasminneva kṣaṇe smaraṃ smṛtvā / tāṃ vyathayitumārebhe prabhorhi kṛtyaṃ karoti khalu sarvaḥ,सैवोपवनसमृद्धिस्तस्मिन्नेव क्षणे स्मरं स्मृत्वा / तां व्यथयितुमारेभे प्रभोर्हि कृत्यं करोति खलु सर्वः +dkuṭṭ_270,gātrasarasendhanebhyaḥ prasvedajalaṃ viniryayau tasyāḥ / antarjvalitamanobhavahavyabhujā dahyamānebhyaḥ,गात्रसरसेन्धनेभ्यः प्रस्वेदजलं विनिर्ययौ तस्याः / अन्तर्ज्वलितमनोभवहव्यभुजा दह्यमानेभ्यः +dkuṭṭ_271,kusumaśarajālapatitā muhurmuhurvidadhatī vivṛttāni / animeṣaṃ paśyantī matsyavadhūmanucakāra sā tanvī,कुसुमशरजालपतिता मुहुर्मुहुर्विदधती विवृत्तानि / अनिमेषं पश्यन्ती मत्स्यवधूमनुचकार सा तन्वी +dkuṭṭ_272,stabdhatanuṃ sotkampāṃ pulakavatīṃ svedinīṃ saniḥśvāsām / vidadhe tāmasamaśaraḥ krīḍati hi śaṭho viśiṣṭamāsādya,स्तब्धतनुं सोत्कम्पां पुलकवतीं स्वेदिनीं सनिःश्वासाम् / विदधे तामसमशरः क्रीडति हि शठो विशिष्टमासाद्य +dkuṭṭ_273,ucchvāsairullasanaṃ kucayugale sauṣṭhavaṃ vilāsānām / abhilaṣitena premṇā snigdhatvaṃ cakṣuṣormanohāri,उच्छ्वासैरुल्लसनं कुचयुगले सौष्ठवं विलासानाम् / अभिलषितेन प्रेम्णा स्निग्धत्वं चक्षुषोर्मनोहारि +dkuṭṭ_274,anuraktyā vadanaruciṃ vacasi ca gamane ca sādhvasaskhalanam / tasyā madanaḥ kurvannupaninye cārutāmadhikām,अनुरक्त्या वदनरुचिं वचसि च गमने च साध्वसस्खलनम् / तस्या मदनः कुर्वन्नुपनिन्ये चारुतामधिकाम् +dkuṭṭ_275,pārśvagate 'pi preyasi kāmaśarāsāratāḍyamānāpi / na śaśāka sābhidhātuṃ cittagataṃ praṇayabhaṅgato bhītā,पार्श्वगते ऽपि प्रेयसि कामशरासारताड्यमानापि / न शशाक साभिधातुं चित्तगतं प्रणयभङ्गतो भीता +dkuṭṭ_276,atha viditacittavṛttiḥ saktadṛśaṃ priyatame samākṛṣya / madanena dahyamānāṃ vihasitaviśadaṃ jagāda tāmālī,अथ विदितचित्तवृत्तिः सक्तदृशं प्रियतमे समाकृष्य / मदनेन दह्यमानां विहसितविशदं जगाद तामाली +dkuṭṭ_277,ayi hāralate saṃhara harahuṅkṛtidagdhadehasaṃkṣobham / sadbhāvajānuraktirna hi paṇyaṃ paṇyanārīṇām,अयि हारलते संहर हरहुङ्कृतिदग्धदेहसंक्षोभम् / सद्भावजानुरक्तिर्न हि पण्यं पण्यनारीणाम् +dkuṭṭ_278,avadhīraya dhanavikalaṃ kuru gauravamakṛśasampadaḥ puṃsaḥ / asmādṛśāṃ hi mugdhe dhanasiddhyai rūpanirmāṇam,अवधीरय धनविकलं कुरु गौरवमकृशसम्पदः पुंसः / अस्मादृशां हि मुग्धे धनसिद्ध्यै रूपनिर्माणम् +dkuṭṭ_279,abhirāme 'bhiniveśaṃ vidadhānā vibhavalābhanirapekṣā / upahasyase sumadhye vidagdhavārāṅganāvāraiḥ,अभिरामे ऽभिनिवेशं विदधाना विभवलाभनिरपेक्षा / उपहस्यसे सुमध्ये विदग्धवाराङ्गनावारैः +dkuṭṭ_280,yeṣāṃ ślāghyaṃ yauvanamabhimukhatāmupagato vidhiryeṣām / phalitaṃ yeṣāṃ sukṛtaṃ jīvitasukhitārthitā yeṣām,येषां श्लाघ्यं यौवनमभिमुखतामुपगतो विधिर्येषाम् / फलितं येषां सुकृतं जीवितसुखितार्थिता येषाम् +dkuṭṭ_281,te 'vaśyaṃ svayameva tvāmanubadhnanti madanaśarabhinnāḥ / na hi madhulehāḥ sundari mṛgyante cūtamañjaryā,ते ऽवश्यं स्वयमेव त्वामनुबध्नन्ति मदनशरभिन्नाः / न हि मधुलेहाः सुन्दरि मृग्यन्ते चूतमञ्जर्या +dkuṭṭ_282,iti gaditavatīmālīṃ kāmaśarāsārabhinnasarvāṅgī / avyaktaskhalitākṣaramūce kṛcchreṇa hāralatā,इति गदितवतीमालीं कामशरासारभिन्नसर्वाङ्गी / अव्यक्तस्खलिताक्षरमूचे कृच्छ्रेण हारलता +dkuṭṭ_283,sakhi kuru tāvadyatnaṃ bahumatamativedanāpratīkāre / kroḍīkṛtā vipattyā na bhavantyupadeśayogyā hi,सखि कुरु तावद्यत्नं बहुमतमतिवेदनाप्रतीकारे / क्रोडीकृता विपत्त्या न भवन्त्युपदेशयोग्या हि +dkuṭṭ_284,asvāyattaḥ preyānmṛdupavanaḥ surabhikusumamudyānam / iyatī khalu sāmagrī bhavati kṣīṇāyuṣāmeva,अस्वायत्तः प्रेयान्मृदुपवनः सुरभिकुसुममुद्यानम् / इयती खलु सामग्री भवति क्षीणायुषामेव +dkuṭṭ_285,matvā madanāśīviṣaviṣavegākulitavigrahāmālīm / samupetya śaśiprabhayā paurandarirabhidadhe kṛtapraṇatiḥ,मत्वा मदनाशीविषविषवेगाकुलितविग्रहामालीम् / समुपेत्य शशिप्रभया पौरन्दरिरभिदधे कृतप्रणतिः +dkuṭṭ_286,yadi nāma ruṇaddhi giraṃ gaṇikābhāvopajanitavailakṣyam / tadapi kathitavyameva snigdhāpadi na hi nirūpyate yuktam,यदि नाम रुणद्धि गिरं गणिकाभावोपजनितवैलक्ष्यम् / तदपि कथितव्यमेव स्निग्धापदि न हि निरूप्यते युक्तम् +dkuṭṭ_287,etāvati saṃsāre parigaṇitā eva te sujanmānaḥ / āpatsu paritrāṇavyākulamanasāṃ sphuranti ye buddhau,एतावति संसारे परिगणिता एव ते सुजन्मानः / आपत्सु परित्राणव्याकुलमनसां स्फुरन्ति ये बुद्धौ +dkuṭṭ_288,yasminneva muhūrte cakṣurviṣayaṃ gato 'si mama sakhyāḥ / tata evārabhya gatā vidheyatāṃ dagdhamadanasya,यस्मिन्नेव मुहूर्ते चक्षुर्विषयं गतो ऽसि मम सख्याः / तत एवारभ्य गता विधेयतां दग्धमदनस्य +dkuṭṭ_289,romodgamasaṃnahanaṃ bhittvāntarvigrahaṃ parāpatitāḥ / tasyā mānasasambhavakodaṇḍaviniḥsṛtā iṣavaḥ,रोमोद्गमसंनहनं भित्त्वान्तर्विग्रहं परापतिताः / तस्या मानससम्भवकोदण्डविनिःसृता इषवः +dkuṭṭ_290,kiṃ vidadhātu varākī kutra samāśvasitu yātu kaṃ śaraṇam / pīḍayati bhṛśaṃ yasyā nityaśucirdakṣiṇo mṛduḥ pavanaḥ,किं विदधातु वराकी कुत्र समाश्वसितु यातु कं शरणम् / पीडयति भृशं यस्या नित्यशुचिर्दक्षिणो मृदुः पवनः +dkuṭṭ_291,vacasi gate gadgadatāmujjhitamaunavratāścirāya pikāḥ / hṛṣṭā vyathayanti sakhīṃ jātāvasarā nirargalaṃ virutaiḥ,वचसि गते गद्गदतामुज्झितमौनव्रताश्चिराय पिकाः / हृष्टा व्यथयन्ति सखीं जातावसरा निरर्गलं विरुतैः +dkuṭṭ_292,skhalitākulite gamane tanvaṅgyā agaṇitaśramā haṃsāḥ / sucirāllabdhāvasarāḥ kurvanti gatāgatāni parituṣṭāḥ,स्खलिताकुलिते गमने तन्वङ्ग्या अगणितश्रमा हंसाः / सुचिराल्लब्धावसराः कुर्वन्ति गतागतानि परितुष्टाः +dkuṭṭ_293,uṣṇocchvasitasamīrairvidahyamāno 'pi madhukarastasyāḥ / alakakusumaṃ na muñcati kṛcchreṣvapi dustyajā viṣayāḥ,उष्णोच्छ्वसितसमीरैर्विदह्यमानो ऽपि मधुकरस्तस्याः / अलककुसुमं न मुञ्चति कृच्छ्रेष्वपि दुस्त्यजा विषयाः +dkuṭṭ_294,no vārayasi tathā māṃ sāmpratamiti kathayatīva madhulehaḥ / niḥsahavapuṣaḥ karṇe śrutipūrakapuṣpasaṃgato guñjan,नो वारयसि तथा मां साम्प्रतमिति कथयतीव मधुलेहः / निःसहवपुषः कर्णे श्रुतिपूरकपुष्पसंगतो गुञ्जन् +dkuṭṭ_295,praśithilabhujalatikātastasyāḥ patitasya hemakaṭakasya / yatprāpaṇaṃ pṛthivyāstasminkhalu muktahastatā hetuḥ,प्रशिथिलभुजलतिकातस्तस्याः पतितस्य हेमकटकस्य / यत्प्रापणं पृथिव्यास्तस्मिन्खलु मुक्तहस्तता हेतुः +dkuṭṭ_296,raśanāguṇena vigalitamekapade tannitambataścitram / patanāya niyatamathavā niṣevaṇaṃ gurukalatrasya,र��नागुणेन विगलितमेकपदे तन्नितम्बतश्चित्रम् / पतनाय नियतमथवा निषेवणं गुरुकलत्रस्य +dkuṭṭ_297,aṅgīkṛtya manobhavamurasi tathā lālito 'pi hatahāraḥ / tāpayati sakhīṃ tatkṣaṇamantarbhinnātkutaḥ kuśalam,अङ्गीकृत्य मनोभवमुरसि तथा लालितो ऽपि हतहारः / तापयति सखीं तत्क्षणमन्तर्भिन्नात्कुतः कुशलम् +dkuṭṭ_298,vāsasitaṃ svedajalaṃ kajjalamalināśruvāriṇā miśram / kucataṭapatitaṃ tasyāḥ prayāgasambhedasalilamanukurute,वाससितं स्वेदजलं कज्जलमलिनाश्रुवारिणा मिश्रम् / कुचतटपतितं तस्याः प्रयागसम्भेदसलिलमनुकुरुते +dkuṭṭ_299,pikarutamalayasamīraṇasumanaḥsmarabhṛṅgadahanaparikaritā / pañcatapaścarati bhavatparirambhaṇasaukhyalampaṭā bālā,पिकरुतमलयसमीरणसुमनःस्मरभृङ्गदहनपरिकरिता / पञ्चतपश्चरति भवत्परिरम्भणसौख्यलम्पटा बाला +dkuṭṭ_300,na parāṃ patati varākī daśamīṃ yāvanmanobhavāvasthām / trāyasva subhaga tāvaccharaṇāgatarakṣaṇaṃ vrataṃ mahatām,न परां पतति वराकी दशमीं यावन्मनोभवावस्थाम् / त्रायस्व सुभग तावच्छरणागतरक्षणं व्रतं महताम् +dkuṭṭ_301,atha tadvacasi kṛtādaramudbhūtamanobhavaṃ samavadhārya / avagītibhītacetā ūce guṇapālitaḥ suhṛdam,अथ तद्वचसि कृतादरमुद्भूतमनोभवं समवधार्य / अवगीतिभीतचेता ऊचे गुणपालितः सुहृदम् +dkuṭṭ_302,yadyapi māraprasaro durvāraḥ prāṇināṃ nave vayasi / cintyaṃ tadapi vivekibhiravasānaṃ veśayoṣitāṃ premṇaḥ,यद्यपि मारप्रसरो दुर्वारः प्राणिनां नवे वयसि / चिन्त्यं तदपि विवेकिभिरवसानं वेशयोषितां प्रेम्णः +dkuṭṭ_303,vārastrīṇāṃ vibhramarāgapremābhilāṣamadanarujaḥ / sahavṛddhikṣayabhājaḥ prakhyātāḥ sampadaḥ suhṛdaḥ,वारस्त्रीणां विभ्रमरागप्रेमाभिलाषमदनरुजः / सहवृद्धिक्षयभाजः प्रख्याताः सम्पदः सुहृदः +dkuṭṭ_304,tābhiravadātajanmā kurvīta samāgamaṃ kathaṃ yāsām / kṣaṇadṛṣṭo 'pi praṇayī rūḍhapraṇayo 'pi janmano 'pūrvaḥ,ताभिरवदातजन्मा कुर्वीत समागमं कथं यासाम् / क्षणदृष्टो ऽपि प्रणयी रूढप्रणयो ऽपि जन्मनो ऽपूर्वः +dkuṭṭ_305,pradyumnaḥ pradyumno virūpakaḥ khalu virūpakaḥ satatam / susnigdhaḥ susnigdho rūkṣo rūkṣastu gaṇikānām,प्रद्युम्नः प्रद्युम्नो विरूपकः खलु विरूपकः सततम् / सुस्निग्धः सुस्निग्धो रूक्षो रूक्षस्तु गणिकानाम् +dkuṭṭ_306,yāsāṃ jaghanāvaraṇaṃ parakautukavṛddhaye na tu trapayā / ujjvalaveṣā racanā kāmijanākṛṣṭaye na tu sthitaye,यासां जघनावरणं परकौतुकवृद्धये न तु त्रपया / उज्ज्वलवेषा रचना कामिजनाकृष्टये न तु स्थितये +dkuṭṭ_307,māṃsarasābhyavahāraḥ puruṣāhatipīḍayā na tu spṛhayā / ālekhyādau vyasanaṃ vaidagdhyakhyātaye na tu vinodaḥ,मांसरसाभ्यवहारः पुरुषाहतिपीडया न तु स्पृहया / आलेख्यादौ व्यसनं वैदग्ध्यख्यातये न तु विनोदः +dkuṭṭ_308,rāgo 'dhare na cetasi saralatvaṃ bhujalatāsu na prakṛtau / kucabhāreṣu samunnatirācaraṇe nābhinandite 'sadbhiḥ,रागो ऽधरे न चेतसि सरलत्वं भुजलतासु न प्रकृतौ / कुचभारेषु समुन्नतिराचरणे नाभिनन्दिते ऽसद्भिः +dkuṭṭ_309,jaghanasthaleṣu gauravamākṛṣṭadhaneṣu no kulīneṣu / alasatvaṃ gamanavidhau no mānavavañcanābhiyogeṣu,जघनस्थलेषु गौरवमाकृ���्टधनेषु नो कुलीनेषु / अलसत्वं गमनविधौ नो मानववञ्चनाभियोगेषु +dkuṭṭ_310,varṇaviśeṣāpekṣā prasādhane no ratiprasaṅgeṣu / oṣṭhe madanāsaṅgo no puruṣaviśeṣasambhoge,वर्णविशेषापेक्षा प्रसाधने नो रतिप्रसङ्गेषु / ओष्ठे मदनासङ्गो नो पुरुषविशेषसम्भोगे +dkuṭṭ_311,yā bāle 'pi sarāgā vṛddheṣvapi vihitamanmathāveśāḥ / klībeṣvapi kāntadṛśaḥ sākāṅkṣā dīrgharoge 'pi,या बाले ऽपि सरागा वृद्धेष्वपि विहितमन्मथावेशाः / क्लीबेष्वपि कान्तदृशः साकाङ्क्षा दीर्घरोगे ऽपि +dkuṭṭ_312,svedāmbukaṇopacitā anārdratānijanivāsamanasaśca / āviṣkṛtavepathavo vajropalasārakaṭhināśca,स्वेदाम्बुकणोपचिता अनार्द्रतानिजनिवासमनसश्च / आविष्कृतवेपथवो वज्रोपलसारकठिनाश्च +dkuṭṭ_313,jaghanacapalā anāryāḥ parabhṛtayaḥ kṛtakanetrarāgāśca / sarvāṅgārpaṇadakṣā asamarpitahṛdayadeśāśca,जघनचपला अनार्याः परभृतयः कृतकनेत्ररागाश्च / सर्वाङ्गार्पणदक्षा असमर्पितहृदयदेशाश्च +dkuṭṭ_314,na-kulasamutpannā api bhujaṅgadaśanakṛtavedanābhijñāḥ / kandarpadīpikā api rahitāḥ snehaprasaṅgena,न-कुलसमुत्पन्ना अपि भुजङ्गदशनकृतवेदनाभिज्ञाः / कन्दर्पदीपिका अपि रहिताः स्नेहप्रसङ्गेन +dkuṭṭ_315,ujjhitavṛṣayogā api ratisamaye naraviśeṣanirapekṣāḥ / kṛṣṇaikābhiratā api hiraṇyakaśipupriyāḥ satatam,उज्झितवृषयोगा अपि रतिसमये नरविशेषनिरपेक्षाः / कृष्णैकाभिरता अपि हिरण्यकशिपुप्रियाः सततम् +dkuṭṭ_316,merumahīdharabhuva iva kimpuruṣasahasrasevitanitambāḥ / nītaya iva bhūmibhṛtāṃ suparihṛtānarthasaṃyogāḥ,मेरुमहीधरभुव इव किम्पुरुषसहस्रसेवितनितम्बाः / नीतय इव भूमिभृतां सुपरिहृतानर्थसंयोगाः +dkuṭṭ_317,bahumitrakarajadāraṇalabdhābhyudayāḥ saroruhiṇya iva / ḍākinya iva ca raktavyākarṣaṇakauśalopetāḥ,बहुमित्रकरजदारणलब्धाभ्युदयाः सरोरुहिण्य इव / डाकिन्य इव च रक्तव्याकर्षणकौशलोपेताः +dkuṭṭ_318,pratipuruṣaṃ saṃnihitāḥ kṛtyaparā vividhavikaraṇopacitāḥ / bahulārthagrāhiṇyaḥ prakṛtaya iva durgrahā gaṇikāḥ,प्रतिपुरुषं संनिहिताः कृत्यपरा विविधविकरणोपचिताः / बहुलार्थग्राहिण्यः प्रकृतय इव दुर्ग्रहा गणिकाः +dkuṭṭ_319,sādaramāśliṣya ciraṃ kusumastabakaṃ ca naraviśeṣaṃ ca / riktīkartuṃ nipuṇaṃ kṣudrāḥ kṣudrāśca cumbanti,सादरमाश्लिष्य चिरं कुसुमस्तबकं च नरविशेषं च / रिक्तीकर्तुं निपुणं क्षुद्राः क्षुद्राश्च चुम्बन्ति +dkuṭṭ_320,paramārthakaṭhorā api viṣayagataṃ lohakaṃ manuṣyaṃ ca / cumbakapāṣāṇaśilāḥ rūpājīvāśca karṣanti,परमार्थकठोरा अपि विषयगतं लोहकं मनुष्यं च / चुम्बकपाषाणशिलाः रूपाजीवाश्च कर्षन्ति +dkuṭṭ_321,puruṣākrāntāḥ satataṃ kṛtrimaśṛṅgārarāgaramaṇīyāḥ / āhanyamānajaghanāḥ kareṇavo vārayoṣāśca,पुरुषाक्रान्ताः सततं कृत्रिमशृङ्गाररागरमणीयाः / आहन्यमानजघनाः करेणवो वारयोषाश्च +dkuṭṭ_322,ucitaguṇotkṣiptā api purato viniveśite suvarṇalave / jhagiti patanti mukhena prakaṭapramadāḥ kalādhikāśca tulāḥ,उचितगुणोत्क्षिप्ता अपि पुरतो विनिवेशिते सुवर्णलवे / झगिति पतन्ति मुखेन प्रकटप्रमदाः कलाधिकाश्च तुलाः +dkuṭṭ_323,bahirupapāditaśobhā antastucchāḥ svabhāvataḥ kaṭhināḥ / dāsyaḥ samudgikā iva maṇanti yantraprayogeṇa,बहिरुपपादितशोभा अन्तस्तुच्छाः स्वभावतः कठिनाः / दास्यः समुद्गिका इव मणन्ति यन्त्रप्रयोगेण +dkuṭṭ_324,badhnanti ye 'nurāgaṃ daivahatāstāsu vāravanitāsu / te niḥsaranti niyataṃ pāṇidvayamagrataḥ kṛtvā,बध्नन्ति ये ऽनुरागं दैवहतास्तासु वारवनितासु / ते निःसरन्ति नियतं पाणिद्वयमग्रतः कृत्वा +dkuṭṭ_325,ityupadiśati vayasye sundarasene ca manmathavyathite / āvādupayātaṃ gītitrayamabhyadhāyi kenāpi,इत्युपदिशति वयस्ये सुन्दरसेने च मन्मथव्यथिते / आवादुपयातं गीतित्रयमभ्यधायि केनापि +dkuṭṭ_326,taruṇīṃ ramaṇīyākṛtimupanītāṃ smṛtibhuvā vaśīkṛtya / pariharati yo jaḍātmā prathamo 'sau nāliko vinā bhrāntim,तरुणीं रमणीयाकृतिमुपनीतां स्मृतिभुवा वशीकृत्य / परिहरति यो जडात्मा प्रथमो ऽसौ नालिको विना भ्रान्तिम् +dkuṭṭ_327,idameva hi janmaphalaṃ jīvitaphalametadeva yatpuṃsām / laḍahanitambavatījanasambhogasukhena yāti tāruṇyam,इदमेव हि जन्मफलं जीवितफलमेतदेव यत्पुंसाम् / लडहनितम्बवतीजनसम्भोगसुखेन याति तारुण्यम् +dkuṭṭ_328,sumanomārgaṇadahanajvālāvalidahyamānasarvāṅgyaḥ / prabalapremapravaṇāḥ pramadāḥ spṛhayanti nālpapuṇyebhyaḥ,सुमनोमार्गणदहनज्वालावलिदह्यमानसर्वाङ्ग्यः / प्रबलप्रेमप्रवणाः प्रमदाः स्पृहयन्ति नाल्पपुण्येभ्यः +dkuṭṭ_329,evamupaśrutya vacaḥ samuvāca purandarātmajaḥ suhṛdam / mama hṛdayādiva kṛṣṭvā gītamidaṃ sādhunānena,एवमुपश्रुत्य वचः समुवाच पुरन्दरात्मजः सुहृदम् / मम हृदयादिव कृष्ट्वा गीतमिदं साधुनानेन +dkuṭṭ_330,tadatanusāyakavikalāṃ hāralatāṃ hariṇaśāvataralākṣīm / āśvāsayituṃ yāmo guṇapālita kiṃ vikalpitairbahubhiḥ,तदतनुसायकविकलां हारलतां हरिणशावतरलाक्षीम् / आश्वासयितुं यामो गुणपालित किं विकल्पितैर्बहुभिः +dkuṭṭ_331,atha yatra kāpi gaṇikā gaṇayantī paricitaṃ hṛtadraviṇam / praviśantameva mandiramīrṣyāvyājena nirurodha,अथ यत्र कापि गणिका गणयन्ती परिचितं हृतद्रविणम् / प्रविशन्तमेव मन्दिरमीर्ष्याव्याजेन निरुरोध +dkuṭṭ_332,kā cidvañcakadattaṃ luṇḍīkṛtajīrṇavasanamavalokya / veśyā viṣīdati sma kṣapākṣaye vṛttakartavyā,का चिद्वञ्चकदत्तं लुण्डीकृतजीर्णवसनमवलोक्य / वेश्या विषीदति स्म क्षपाक्षये वृत्तकर्तव्या +dkuṭṭ_333,daivasmṛtyā patitaṃ dṛṣṭipathaṃ bhagnamūlyaviṭamekā / jvalitā ruṣā bhujiṣyā jagrāha javena dhāvitvā,दैवस्मृत्या पतितं दृष्टिपथं भग्नमूल्यविटमेका / ज्वलिता रुषा भुजिष्या जग्राह जवेन धावित्वा +dkuṭṭ_334,antaḥsthitakāmigṛhadvāragataṃ luptavittanaramanyā / samuvāca kuṭṭanī vraja kallolākalpadeheti,अन्तःस्थितकामिगृहद्वारगतं लुप्तवित्तनरमन्या / समुवाच कुट्टनी व्रज कल्लोलाकल्पदेहेति +dkuṭṭ_335,prakaṭitadaśananakhakṣatirabhidadhatī rājaputraratiyuddham / aparā puraḥ sakhīnāṃ vāravadhūrātatāna saubhāgyam,प्रकटितदशननखक्षतिरभिदधती राजपुत्ररतियुद्धम् / अपरा पुरः सखीनां वारवधूराततान सौभाग्यम् +dkuṭṭ_336,anyā kāmispardhāvardhitabhāṭī samucchritā khe���ā / saubhāgyagarvadarpaṃ samuvāha vilāsinīmadhye,अन्या कामिस्पर्धावर्धितभाटी समुच्छ्रिता खेडा / सौभाग्यगर्वदर्पं समुवाह विलासिनीमध्ये +dkuṭṭ_337,ekagaṇikānubandhakrodhodyataśastrakāminoḥ kāpi / sambhramato dhāvitvā nivārayāmāsa kuṭṭanī kalaham,एकगणिकानुबन्धक्रोधोद्यतशस्त्रकामिनोः कापि / सम्भ्रमतो धावित्वा निवारयामास कुट्टनी कलहम् +dkuṭṭ_338,dhanamāhṛtya bahubhyo bhujyata ekena kena citsārdham / iti dhanavantaṃ kāminamāvarjayati sma kāpi vāravadhūḥ,धनमाहृत्य बहुभ्यो भुज्यत एकेन केन चित्सार्धम् / इति धनवन्तं कामिनमावर्जयति स्म कापि वारवधूः +dkuṭṭ_339,gāyangāthāmātraṃ dvipadakamatha sauṣṭhavena viṭa ekaḥ / babhrāma puro dāsyā vidadhadvikṛtīranekavidhāḥ,गायन्गाथामात्रं द्विपदकमथ सौष्ठवेन विट एकः / बभ्राम पुरो दास्या विदधद्विकृतीरनेकविधाः +dkuṭṭ_340,kaścitpaṇyastrīṇāṃ vibhavopacitānyapuruṣayojanayā / vidadhāti smārādhanamadhanatvamupāgataḥ kāmī,कश्चित्पण्यस्त्रीणां विभवोपचितान्यपुरुषयोजनया / विदधाति स्माराधनमधनत्वमुपागतः कामी +dkuṭṭ_341,tvayi saktena mayā gṛhamujjhitamadhunā pareva jātāsi / iti ḍhaukamalabhamānaḥ kaścidgaṇikāmupālebhe,त्वयि सक्तेन मया गृहमुज्झितमधुना परेव जातासि / इति ढौकमलभमानः कश्चिद्गणिकामुपालेभे +dkuṭṭ_342,uṣitāmapareṇa samaṃ vṛddhaviṭānāṃ puraḥ parājitya / tyājayati sma bhujaṅgaḥ kaścidgaṇikāṃ dviguṇabhāṭīm,उषितामपरेण समं वृद्धविटानां पुरः पराजित्य / त्याजयति स्म भुजङ्गः कश्चिद्गणिकां द्विगुणभाटीम् +dkuṭṭ_343,dṛṣṭā tvayā viśeṣaka valayakalāpī śaśiprabhābhujayoḥ / bāḍhaṃ bhaṇa bhaṇa kīdṛk cārutarā sā mayā dattā,दृष्टा त्वया विशेषक वलयकलापी शशिप्रभाभुजयोः / बाढं भण भण कीदृक् चारुतरा सा मया दत्ता +dkuṭṭ_344,adya caturtho divasaścīnāmbarayugalakasya dattasya / tadapi paruṣā vilāsā vada madanaka kiṃ karomyatra,अद्य चतुर्थो दिवसश्चीनाम्बरयुगलकस्य दत्तस्य / तदपि परुषा विलासा वद मदनक किं करोम्यत्र +dkuṭṭ_345,snehaparā mayi kelī kalahaṃsaka kiṃ tu rākṣasī tasyāḥ / mātā nātmīkartuṃ varṣaśatenāpi śakyate pāpā,स्नेहपरा मयि केली कलहंसक किं तु राक्षसी तस्याः / माता नात्मीकर्तुं वर्षशतेनापि शक्यते पापा +dkuṭṭ_346,sumanaḥkuṅkumavāsaṃ sajjīkuru kimiti tiṣṭhasi vicittaḥ / adya tava dayitikāyāḥ kiñjalkaka nartanāvasaraḥ,सुमनःकुङ्कुमवासं सज्जीकुरु किमिति तिष्ठसि विचित्तः / अद्य तव दयितिकायाः किञ्जल्कक नर्तनावसरः +dkuṭṭ_347,yadi nāma pañca divasāntvayi kurute prema dhanalavaṃ dṛṣṭvā / tadapi taraṅgavatī sā kandarpaka kiṃ vṛthā garvaḥ,यदि नाम पञ्च दिवसान्त्वयि कुरुते प्रेम धनलवं दृष्ट्वा / तदपि तरङ्गवती सा कन्दर्पक किं वृथा गर्वः +dkuṭṭ_348,jīvadveṣin lāsaka parihara dūreṇa mūḍha harisenām / baddhāveśastasyāṃ vyāpṛtaputro mahāviṣamaḥ,जीवद्वेषिन् लासक परिहर दूरेण मूढ हरिसेनाम् / बद्धावेशस्तस्यां व्यापृतपुत्रो महाविषमः +dkuṭṭ_349,kesarayā kṣaṇadattaṃ kṛtvāṃśukamupari kāmijālasya / stabdhagrīvaṃ bhramataścandrodaya paśya māhātmyam,केसरया क्षणदत्तं कृत्वांशुकमुपरि कामिजालस���य / स्तब्धग्रीवं भ्रमतश्चन्द्रोदय पश्य माहात्म्यम् +dkuṭṭ_350,kaumārakaṃ vidhātuṃ vāñchasi kila ramaṇa madanasenāyāḥ / icchāmi kiṃ tu tasyā mātrātīva prasāritaṃ vadanam,कौमारकं विधातुं वाञ्छसि किल रमण मदनसेनायाः / इच्छामि किं तु तस्या मात्रातीव प्रसारितं वदनम् +dkuṭṭ_351,vibhrama kiyatastapasaḥ phalametadyadupabhujyate madirā / svakareṇa pītaśeṣā madaghūrṇitadevadattayā dattā,विभ्रम कियतस्तपसः फलमेतद्यदुपभुज्यते मदिरा / स्वकरेण पीतशेषा मदघूर्णितदेवदत्तया दत्ता +dkuṭṭ_352,kuvalayamālānilayo līlodaya kimiti samprati tyaktaḥ / kiṃ vidadhāmastasmin bhrātardāsyā vinā mūlyam,कुवलयमालानिलयो लीलोदय किमिति सम्प्रति त्यक्तः / किं विदधामस्तस्मिन् भ्रातर्दास्या विना मूल्यम् +dkuṭṭ_353,muṣitāśeṣavibhūterindīvarakasya yāminī yāti / saṃvāhayataḥ samprati mañjīraka tilakamañjarīcaraṇau,मुषिताशेषविभूतेरिन्दीवरकस्य यामिनी याति / संवाहयतः सम्प्रति मञ्जीरक तिलकमञ्जरीचरणौ +dkuṭṭ_354,adyāpi bālabhāvaṃ nikhilaṃ na jahāti madanikā tadapi / prauḍhimnā makarandaka sakalā lalanā adhaḥ kurute,अद्यापि बालभावं निखिलं न जहाति मदनिका तदपि / प्रौढिम्ना मकरन्दक सकला ललना अधः कुरुते +dkuṭṭ_355,kubje gatvā vakṣyasi taṃ nirdayacittanartanācāryam / hārā sukumāratanuḥ kimiti śramamadya kāritā bhavatā,कुब्जे गत्वा वक्ष्यसि तं निर्दयचित्तनर्तनाचार्यम् / हारा सुकुमारतनुः किमिति श्रममद्य कारिता भवता +dkuṭṭ_356,niḥsara ko 'bhiniveśaḥ śukaśāvakapāṭhane suratadevi / tiṣṭhati bahirupaviṣṭaḥ pratīkṣamāṇastava preyān,निःसर को ऽभिनिवेशः शुकशावकपाठने सुरतदेवि / तिष्ठति बहिरुपविष्टः प्रतीक्षमाणस्तव प्रेयान् +dkuṭṭ_357,vīṇāvādanakhinnā patitāste vāsabhavanaparyaṅke / utthāpaya tāṃ tvaritaṃ smaralīlāṃ bhaṭṭaputra āyātaḥ,वीणावादनखिन्ना पतितास्ते वासभवनपर्यङ्के / उत्थापय तां त्वरितं स्मरलीलां भट्टपुत्र आयातः +dkuṭṭ_358,kimidaṃ yathāsthitatvaṃ tava mādhavi yanmuhurvadantyā me / paridhatse nābharaṇaṃ śrīvigraharājasūnunā dattam,किमिदं यथास्थितत्वं तव माधवि यन्मुहुर्वदन्त्या मे / परिधत्से नाभरणं श्रीविग्रहराजसूनुना दत्तम् +dkuṭṭ_359,īdṛk śūnyamanastvaṃ kiṃ kurmo mātarindulekhāyāḥ / pānakrīḍāsaktyā patitāpi na cetitā kanakatāḍī,ईदृक् शून्यमनस्त्वं किं कुर्मो मातरिन्दुलेखायाः / पानक्रीडासक्त्या पतितापि न चेतिता कनकताडी +dkuṭṭ_360,nakulaḥ payo na pāyita iti roṣavaśādiyaṃ hi duḥśīlā / nāśnāti kāmasenā punaḥ punaḥ prārthyamānāpi,नकुलः पयो न पायित इति रोषवशादियं हि दुःशीला / नाश्नाति कामसेना पुनः पुनः प्रार्थ्यमानापि +dkuṭṭ_361,śrībalasutaparipālita ūrṇāyuḥ kimanayā vijetavyaḥ / mukulā muktasukhasthitiraharniśaṃ meṣapoṣaṇe lagnā,श्रीबलसुतपरिपालित ऊर्णायुः किमनया विजेतव्यः / मुकुला मुक्तसुखस्थितिरहर्निशं मेषपोषणे लग्ना +dkuṭṭ_362,ātāmratāṃ samupagatamucchūnaṃ karatalaṃ tava sulalite / mā punaraticiramevaṃ pravidhāsyasi kandukakrīḍām,आताम्रतां समुपगतमुच्छूनं करतलं तव सुललिते / मा पुनरतिचिरमेवं प्रविधास्यसि कन्दुकक्रीडाम् +dkuṭṭ_363,abhirāma ḍomba bhāṭī prathamamiyaṃ gṛhyate samutpanne / snehe tu kusumadevyāstvaṃ prabhavasi jīvitasyāpi,अभिराम डोम्ब भाटी प्रथममियं गृह्यते समुत्पन्ने / स्नेहे तु कुसुमदेव्यास्त्वं प्रभवसि जीवितस्यापि +dkuṭṭ_364,grahaṇakamarpaya tāvadyadi kautukamupari candrasenāyāḥ / nirvartitakartavyo dāsyasi kiṃ cidyathābhimatam,ग्रहणकमर्पय तावद्यदि कौतुकमुपरि चन्द्रसेनायाः / निर्वर्तितकर्तव्यो दास्यसि किं चिद्यथाभिमतम् +dkuṭṭ_365,na paramadātā mātaḥ sūnurasau nagararoṭabhaṭṭasya / nirlajjaḥ śaṭhavṛttiḥ punaḥ punarvāryamāṇo 'pi,न परमदाता मातः सूनुरसौ नगररोटभट्टस्य / निर्लज्जः शठवृत्तिः पुनः पुनर्वार्यमाणो ऽपि +dkuṭṭ_366,kṣapayati vasanāni sadā haṭhena sakalāni suratasenāyāḥ / na dadātyekāmūrṇāmuraṇaḥ paramatti karpāśam,क्षपयति वसनानि सदा हठेन सकलानि सुरतसेनायाः / न ददात्येकामूर्णामुरणः परमत्ति कर्पाशम् +dkuṭṭ_367,bhagini na muñcati veśma kṣaṇamapi me kapaṭarājaputro 'sau / bhagno 'nyanarāvasaro nagnenādhiṣṭhitaṃ yathā tīrtham,भगिनि न मुञ्चति वेश्म क्षणमपि मे कपटराजपुत्रो ऽसौ / भग्नो ऽन्यनरावसरो नग्नेनाधिष्ठितं यथा तीर्थम् +dkuṭṭ_368,itthaṃprāyā vācaḥ śṛṇvan viṭakuṭṭanīsamudgīrṇāḥ / taṃ veśasaṃniveśaṃ paśyan praviveśa dayitikāveśma,इत्थंप्राया वाचः शृण्वन् विटकुट्टनीसमुद्गीर्णाः / तं वेशसंनिवेशं पश्यन् प्रविवेश दयितिकावेश्म +dkuṭṭ_369,ākṛṣṭamivotkatayā snapitamiva snigdhacakṣuṣaḥ prasaraiḥ / tamupāgatamabhyarṇaṃ hāralatā pūjayāmāsa,आकृष्टमिवोत्कतया स्नपितमिव स्निग्धचक्षुषः प्रसरैः / तमुपागतमभ्यर्णं हारलता पूजयामास +dkuṭṭ_370,saṃvihitasamucitasthitiravanataśirasā praṇamya tatsakhyā / idamabhidadhe 'tinamraṃ sundarasenaḥ śubhe 'vasare,संविहितसमुचितस्थितिरवनतशिरसा प्रणम्य तत्सख्या / इदमभिदधे ऽतिनम्रं सुन्दरसेनः शुभे ऽवसरे +dkuṭṭ_371,priyadarśana kiṃ bahubhiḥ smarapīḍitadīnavacanasaṃdarbhaiḥ / iyamāste hāralatā jīvitamasyāstvadāyattam,प्रियदर्शन किं बहुभिः स्मरपीडितदीनवचनसंदर्भैः / इयमास्ते हारलता जीवितमस्यास्त्वदायत्तम् +dkuṭṭ_372,niryantrakeliviśadaṃ sahajapremānubandharamaṇīyam / kāryāntarāntarāyaiḥ suparihṛtaṃ yātu yauvanaṃ bhavatoḥ,निर्यन्त्रकेलिविशदं सहजप्रेमानुबन्धरमणीयम् / कार्यान्तरान्तरायैः सुपरिहृतं यातु यौवनं भवतोः +dkuṭṭ_373,nirdayamaviratavāñchaṃ dhvastatrapamavyavasthitācaraṇam / upacīyamānarāgaṃ satataṃ bhūyādbhavatsuratam,निर्दयमविरतवाञ्छं ध्वस्तत्रपमव्यवस्थिताचरणम् / उपचीयमानरागं सततं भूयाद्भवत्सुरतम् +dkuṭṭ_374,iti dattvāśiṣamantarniryāte parijane tadaṅgeṣu / visrambhaviviktaraso vavṛdhe kusumāyudhaḥ sutarām,इति दत्त्वाशिषमन्तर्निर्याते परिजने तदङ्गेषु / विस्रम्भविविक्तरसो ववृधे कुसुमायुधः सुतराम् +dkuṭṭ_375,yadamandamanmathocitamanurūpaṃ yannavānurāgasya / yadyauvane 'bhirāmaṃ yacca phalaṃ jīvitavyasya,यदमन्दमन्मथोचितमनुरूपं यन्नवानुरागस्य / यद्यौवने ऽभिरामं यच्च फलं जीवितव्यस्य +dkuṭṭ_376,avinaya eva vibhūṣaṇamaślīlācaraṇameva bahumānaḥ / niḥśaṅkataiva sauṣṭhavamanavasthitireva gauravādhānam,अविनय एव विभूषणमश्लीलाचरणमेव बहुमानः / निःशङ्कतैव सौष्ठवमनवस्थितिरेव गौरवाधानम् +dkuṭṭ_377,keśagrahaṇamanugraha upakārastāḍanaṃ mude daṃśaḥ / nakhavilikhanamabhyudayo dṛḍhadehanipīḍanaṃ samutkarṣaḥ,केशग्रहणमनुग्रह उपकारस्ताडनं मुदे दंशः / नखविलिखनमभ्युदयो दृढदेहनिपीडनं समुत्कर्षः +dkuṭṭ_378,nigaraṇalolaṃ cumbanamavayavaniṣpeṣaṇaspṛho mardaḥ / antaḥpraveśanecchaṃ nirbharaparirambhaṇaṃ yasmin,निगरणलोलं चुम्बनमवयवनिष्पेषणस्पृहो मर्दः / अन्तःप्रवेशनेच्छं निर्भरपरिरम्भणं यस्मिन् +dkuṭṭ_379,yadanaṅgairiva vihitaṃ rāgairiva dīptimattvamupanītam / premabhiriva niścalitaṃ śṛṅgārairiva vikāśamānītam,यदनङ्गैरिव विहितं रागैरिव दीप्तिमत्त्वमुपनीतम् / प्रेमभिरिव निश्चलितं शृङ्गारैरिव विकाशमानीतम् +dkuṭṭ_380,aprāgalbhyaṃ vyasanaṃ dhairyamakāryaṃ viveka upaghātaḥ / hrepaṇamaguṇo yasmin tatsurataṃ prastutaṃ tābhyām,अप्रागल्भ्यं व्यसनं धैर्यमकार्यं विवेक उपघातः / ह्रेपणमगुणो यस्मिन् तत्सुरतं प्रस्तुतं ताभ्याम् +dkuṭṭ_381,prārambha eva tāvatprajvalito dhagiti manasijo yasmin / tasya viśeṣāvasthā vaktumaśakyāḥ pravṛddhasya,प्रारम्भ एव तावत्प्रज्वलितो धगिति मनसिजो यस्मिन् / तस्य विशेषावस्था वक्तुमशक्याः प्रवृद्धस्य +dkuṭṭ_382,sahajarasena jaḍīkṛtamiti yūnoḥ kāmaśāstranirṇīte / nānākaraṇagrāme mālinyamavāpa pāṇḍityam,सहजरसेन जडीकृतमिति यूनोः कामशास्त्रनिर्णीते / नानाकरणग्रामे मालिन्यमवाप पाण्डित्यम् +dkuṭṭ_383,avidheyamanākhyeyaṃ pravicāryaṃ chādanīyamaviṣahyam / na babhūva tayostasminnāviddhārabdhasuratasaṃmarde,अविधेयमनाख्येयं प्रविचार्यं छादनीयमविषह्यम् / न बभूव तयोस्तस्मिन्नाविद्धारब्धसुरतसंमर्दे +dkuṭṭ_384,abhyastā yā tanvyā suratavidhau vividhacāṭuparipāṭī / tāmālūnaviśīrṇāṃ cakāra sahajaḥ smarāveśaḥ,अभ्यस्ता या तन्व्या सुरतविधौ विविधचाटुपरिपाटी / तामालूनविशीर्णां चकार सहजः स्मरावेशः +dkuṭṭ_385,sadbhāvarāgadīpitamadanācāryopadiṣṭaceṣṭānām / kaḥ parigaṇanaṃ kartuṃ raticakrāviṣṭaramaṇayoḥ śaktaḥ,सद्भावरागदीपितमदनाचार्योपदिष्टचेष्टानाम् / कः परिगणनं कर्तुं रतिचक्राविष्टरमणयोः शक्तः +dkuṭṭ_386,bālā mṛdugātralatā dṛḍhapuruṣākrāntavigrahā na param / na vyathitā mudamāpa prabhavati khalu cittajanmanaḥ śaktiḥ,बाला मृदुगात्रलता दृढपुरुषाक्रान्तविग्रहा न परम् / न व्यथिता मुदमाप प्रभवति खलु चित्तजन्मनः शक्तिः +dkuṭṭ_387,kiṃ ramaṇīṃ ramaṇo 'viśaduta ramaṇī ramaṇamiti na jānīmaḥ / svāvayavāvagamastu praṇāśamagamattayostadā nipuṇam,किं रमणीं रमणो ऽविशदुत रमणी रमणमिति न जानीमः / स्वावयवावगमस्तु प्रणाशमगमत्तयोस्तदा निपुणम् +dkuṭṭ_388,tasyā nimīlitadṛśo niḥspandatanorbabhūva suratānte / liṅgamanaṅgacchāyā jīvitasattānumānasya,तस्या निमीलितदृशो निःस्पन्दतनोर्बभूव सुरतान्ते / लिङ्गमनङ्गच्छाया जीवितसत्तानुमानस्य +dkuṭṭ_389,śramajalabindūpacitā vṛttasmaraṇena jātavailakṣyā / sā śuśubhe rativiratau paryākulakeśabhūṣaṇā nitarām,श्रमजलबिन्दूपचिता वृ��्तस्मरणेन जातवैलक्ष्या / सा शुशुभे रतिविरतौ पर्याकुलकेशभूषणा नितराम् +dkuṭṭ_390,nirvyājārpitavapuṣornirvṛtimayameva gaṇayatorviśvam / kṣaṇadā virarāma tayorakṣīṇākāṅkṣayoreva,निर्व्याजार्पितवपुषोर्निर्वृतिमयमेव गणयतोर्विश्वम् / क्षणदा विरराम तयोरक्षीणाकाङ्क्षयोरेव +dkuṭṭ_391,mohanavimardakhinnā vijṛmbhamāṇā skhaladgatirmandam / nidrākaṣāyitākṣī hāralatā vāsaveśmano niragāt,मोहनविमर्दखिन्ना विजृम्भमाणा स्खलद्गतिर्मन्दम् / निद्राकषायिताक्षी हारलता वासवेश्मनो निरगात् +dkuṭṭ_392,paricitapārśvagatāhaṃ tena samaṃ pānabhojanaṃ kṛtvā / nītā niśā kathābhirmohanakāryaṃ tu yatkiṃ cit,परिचितपार्श्वगताहं तेन समं पानभोजनं कृत्वा / नीता निशा कथाभिर्मोहनकार्यं तु यत्किं चित् +dkuṭṭ_393,avidagdhaḥ śramakaṭhino durlabhayoṣidyuvā jaḍo vipraḥ / apamṛtyurapakrāntaḥ kāmivyājena me rātrau,अविदग्धः श्रमकठिनो दुर्लभयोषिद्युवा जडो विप्रः / अपमृत्युरपक्रान्तः कामिव्याजेन मे रात्रौ +dkuṭṭ_394,necchāviratiḥ kṣaṇamapi na ca śaktirvastuśūnyaratiyatnaiḥ / kevalamalamadyāhaṃ kadarthitā vṛddhapuruṣeṇa,नेच्छाविरतिः क्षणमपि न च शक्तिर्वस्तुशून्यरतियत्नैः / केवलमलमद्याहं कदर्थिता वृद्धपुरुषेण +dkuṭṭ_395,madyavaśādabhiyoktari mṛtakalpe talpabhāgamagnāyāḥ / anirodhitanidrāyāḥ sukhena me yāminī yātā,मद्यवशादभियोक्तरि मृतकल्पे तल्पभागमग्नायाः / अनिरोधितनिद्रायाः सुखेन मे यामिनी याता +dkuṭṭ_396,sukumārasamprayogaḥ peśalavacanaḥ savakraparihāsaḥ / śakunavaśenopanato mama sakhi ramaṇo manoharākāraḥ,सुकुमारसम्प्रयोगः पेशलवचनः सवक्रपरिहासः / शकुनवशेनोपनतो मम सखि रमणो मनोहराकारः +dkuṭṭ_397,paryaṅkāntanilīnaḥ parāṅmukho muktamandaniḥśvāsaḥ / maccodanayā sutarāṃ niṣpandaḥ svedasalilasaṃsiktaḥ,पर्यङ्कान्तनिलीनः पराङ्मुखो मुक्तमन्दनिःश्वासः / मच्चोदनया सुतरां निष्पन्दः स्वेदसलिलसंसिक्तः +dkuṭṭ_398,paryastamitānaṅgo vyapagatanidraḥ kṣapākṣayākāṅkṣī / grāmoṣitaḥ prahīṇo niṣpratipattiḥ sthito 'dya sakhi manujaḥ,पर्यस्तमितानङ्गो व्यपगतनिद्रः क्षपाक्षयाकाङ्क्षी / ग्रामोषितः प्रहीणो निष्प्रतिपत्तिः स्थितो ऽद्य सखि मनुजः +dkuṭṭ_399,śṛṇu sakhi kautukamekaṃ grāmīṇakakāminā yadadya kṛtam / suratasukhamīlitākṣī mṛteti bhītena muktāsmi,शृणु सखि कौतुकमेकं ग्रामीणककामिना यदद्य कृतम् / सुरतसुखमीलिताक्षी मृतेति भीतेन मुक्तास्मि +dkuṭṭ_400,aviditadeśaprakṛteḥ śaṭhātmakāddurvidagdhato 'smābhiḥ / anubhūto rājasutādapi bhāṇḍaviḍambanākleśaḥ,अविदितदेशप्रकृतेः शठात्मकाद्दुर्विदग्धतो ऽस्माभिः / अनुभूतो राजसुतादपि भाण्डविडम्बनाक्लेशः +dkuṭṭ_401,priyasakhi lokasamakṣaṃ nagaraprabhuṇā haṭhena nītāsmi / evaṃ bandhakadāturdviguṇārthaprārthane kuto 'nyāyaḥ,प्रियसखि लोकसमक्षं नगरप्रभुणा हठेन नीतास्मि / एवं बन्धकदातुर्द्विगुणार्थप्रार्थने कुतो ऽन्यायः +dkuṭṭ_402,ākarṣantī jaghanaṃ vrajasi yathā vikṣatā nakhaistilaśaḥ / manye tathopabhuktā tvaṃ kerali dākṣiṇātyena,आकर्षन्ती जघनं व्रजसि यथा विक���षता नखैस्तिलशः / मन्ये तथोपभुक्ता त्वं केरलि दाक्षिणात्येन +dkuṭṭ_403,adhare binduḥ kaṇṭhe maṇimālā kucayuge śaśaplutakam / tava sūcayanti ketaki kusumāyudhaśāstrapaṇḍitaṃ ramaṇam,अधरे बिन्दुः कण्ठे मणिमाला कुचयुगे शशप्लुतकम् / तव सूचयन्ति केतकि कुसुमायुधशास्त्रपण्डितं रमणम् +dkuṭṭ_404,iti śṛṇvannuṣasi giro nirvṛttaniśābhiyogagaṇikānām / so 'pi yathākriyamāṇaṃ pravidhātuṃ nirjagāma kartavyam,इति शृण्वन्नुषसि गिरो निर्वृत्तनिशाभियोगगणिकानाम् / सो ऽपि यथाक्रियमाणं प्रविधातुं निर्जगाम कर्तव्यम् +dkuṭṭ_405,suracitarāgopacitisvīkṛtamanasastayā samaṃ tasya / yauvanasukhamanubhavato jagāma saṃvatsaraḥ sārdhaḥ,सुरचितरागोपचितिस्वीकृतमनसस्तया समं तस्य / यौवनसुखमनुभवतो जगाम संवत्सरः सार्धः +dkuṭṭ_406,viśrambhakathāḥ kurvanvicarannudyānavedikāpṛṣṭhe / sahacarakarasaktakaraḥ sundarasenaḥ kadā cittu,विश्रम्भकथाः कुर्वन्विचरन्नुद्यानवेदिकापृष्ठे / सहचरकरसक्तकरः सुन्दरसेनः कदा चित्तु +dkuṭṭ_407,sthūlaghanatantusantatitānitanānāmbarāvaraṇam / yaṣṭiprāntaniyantritadalavīṭakakutapatumbakaprāyam,स्थूलघनतन्तुसन्ततितानितनानाम्बरावरणम् / यष्टिप्रान्तनियन्त्रितदलवीटककुतपतुम्बकप्रायम् +dkuṭṭ_408,truṭitacaraṇatrasaṃgatavisphuṭitābhyaktapādamalinatanum / tvaritagatilekhavāhakamārādāyāntamadrākṣīt,त्रुटितचरणत्रसंगतविस्फुटिताभ्यक्तपादमलिनतनुम् / त्वरितगतिलेखवाहकमारादायान्तमद्राक्षीत् +dkuṭṭ_409,pratyāsannībhūtaṃ krameṇa paurandariḥ parijñāya / sākūtamanā ūce vayasya hanumānayaṃ prāptaḥ,प्रत्यासन्नीभूतं क्रमेण पौरन्दरिः परिज्ञाय / साकूतमना ऊचे वयस्य हनुमानयं प्राप्तः +dkuṭṭ_410,avanitalalīnaśirasā kṛtanatinā tena vinihitaṃ bhūmau / utkṣipya jhaṭiti lekhaṃ sundara iti vācayāmāsa,अवनितललीनशिरसा कृतनतिना तेन विनिहितं भूमौ / उत्क्षिप्य झटिति लेखं सुन्दर इति वाचयामास +dkuṭṭ_411,svasti śrīkusumapurātpurandaraḥ sundaraṃ samabhidhatte / antarjṛmbhitaśokagrasto 'vispaṣṭavarṇapadam,स्वस्ति श्रीकुसुमपुरात्पुरन्दरः सुन्दरं समभिधत्ते / अन्तर्जृम्भितशोकग्रस्तो ऽविस्पष्टवर्णपदम् +dkuṭṭ_412,kulamakalaṅkaṃ na gaṇitamavadhīritamagrajanmanāmucitam / nāpekṣitamavagītaṃ śaṭhasevitavartmani tvayā patatā,कुलमकलङ्कं न गणितमवधीरितमग्रजन्मनामुचितम् / नापेक्षितमवगीतं शठसेवितवर्त्मनि त्वया पतता +dkuṭṭ_413,vaṃśe 'kuṭilagatīnāṃ dvijihvatādoṣarahitacaritānām / aparavināśaratānāmutpannaḥ kathamasi bhujaṅgaḥ,वंशे ऽकुटिलगतीनां द्विजिह्वतादोषरहितचरितानाम् / अपरविनाशरतानामुत्पन्नः कथमसि भुजङ्गः +dkuṭṭ_414,kva puroḍāśapavitritavedapadodgāragarbhavadanaṃ te / kva ca madirāsavavāsitavāravadhūmukharasāsvādaḥ,क्व पुरोडाशपवित्रितवेदपदोद्गारगर्भवदनं ते / क्व च मदिरासववासितवारवधूमुखरसास्वादः +dkuṭṭ_415,kva kuśavipāṭanajanmā sahasoditavedanācamatkāraḥ / kva ca dāsīratasaṅgaranirdayanakharakṣatiḥ prītyai,क्व कुशविपाटनजन्मा सहसोदितवेदनाचमत्कारः / क्व च दासीरतसङ्गरनिर्दयनखरक्षतिः प्रीत्यै +dkuṭṭ_416,kva tretānaladhūmakṣobhitanayanāmbudhautavadanatvam / kva ca gaṇikānirbhartsanaśokabharāyātabāṣpasalilaughaḥ,क्व त्रेतानलधूमक्षोभितनयनाम्बुधौतवदनत्वम् / क्व च गणिकानिर्भर्त्सनशोकभरायातबाष्पसलिलौघः +dkuṭṭ_417,kva vaṣaṭkāradhvānaḥ ṣaṭkarmavibhūṣaṇaṃ śravaṇapūraḥ / kva ca sādhāraṇavanitāratimaṇitākarṇanautsukyam,क्व वषट्कारध्वानः षट्कर्मविभूषणं श्रवणपूरः / क्व च साधारणवनितारतिमणिताकर्णनौत्सुक्यम् +dkuṭṭ_418,kvācāryapratanulatātāḍanasaṃkṣobhasambhavaḥ kampaḥ / kva ca kupitavāralalanāniṣṭhurapādaprahāraviṣahitvam,क्वाचार्यप्रतनुलताताडनसंक्षोभसम्भवः कम्पः / क्व च कुपितवारललनानिष्ठुरपादप्रहारविषहित्वम् +dkuṭṭ_419,kva hariṇacarmāvaraṇaṃ smṛtiśāstraniveditaṃ vrataṃ carataḥ / kva ca paṇyastrīgātraspṛṣṭāmbaradhāraṇeṣu bahumānaḥ,क्व हरिणचर्मावरणं स्मृतिशास्त्रनिवेदितं व्रतं चरतः / क्व च पण्यस्त्रीगात्रस्पृष्टाम्बरधारणेषु बहुमानः +dkuṭṭ_420,samidhāmeva cchedanamabhyastaṃ śaiśavātsamārabhya / śaṭhavanitādharakhaṇḍana utpannaṃ kauśalaṃ kuto bhavataḥ,समिधामेव च्छेदनमभ्यस्तं शैशवात्समारभ्य / शठवनिताधरखण्डन उत्पन्नं कौशलं कुतो भवतः +dkuṭṭ_421,śuśrūṣaṇameva guroḥ pariśīlitamacalacetasā satatam / kuṭilamatayo bhujiṣyāḥ kathaṃ tvayārādhitā nipuṇam,शुश्रूषणमेव गुरोः परिशीलितमचलचेतसा सततम् / कुटिलमतयो भुजिष्याः कथं त्वयाराधिता निपुणम् +dkuṭṭ_422,āmnāyapāṭha eva sphuṭatarapadasauṣṭhavaṃ tava khyātam / prakupitaveśyānunaye kva śikṣitaṃ vacanacāturyam,आम्नायपाठ एव स्फुटतरपदसौष्ठवं तव ख्यातम् / प्रकुपितवेश्यानुनये क्व शिक्षितं वचनचातुर्यम् +dkuṭṭ_423,athavā kiṃ kriyate 'sminnavadātakule 'pi labdhajanmānaḥ / sadasaṃstutā bhavanti prāgupacitakarmadoṣeṇa,अथवा किं क्रियते ऽस्मिन्नवदातकुले ऽपि लब्धजन्मानः / सदसंस्तुता भवन्ति प्रागुपचितकर्मदोषेण +dkuṭṭ_424,tvayi viniveśya kuṭumbaṃ paralokahitārjanaikanihitātmā / sthāsyāmīti samīhitamanudivasaṃ tadvisaṃvaditam,त्वयि विनिवेश्य कुटुम्बं परलोकहितार्जनैकनिहितात्मा / स्थास्यामीति समीहितमनुदिवसं तद्विसंवदितम् +dkuṭṭ_425,ityavadhṛtalekhārthe sundarasene vidheyasammūḍhe / āryāmagāyadanyaḥ svāvasare gītiparikaritām,इत्यवधृतलेखार्थे सुन्दरसेने विधेयसम्मूढे / आर्यामगायदन्यः स्वावसरे गीतिपरिकरिताम् +dkuṭṭ_426,viṣayatimirāvṛtākṣṇāmavaṭe patatāmadṛṣṭamārgāṇām / puṃsāṃ gurujanavacanadravyaśalākāñjanaṃ śaraṇam,विषयतिमिरावृताक्ष्णामवटे पततामदृष्टमार्गाणाम् / पुंसां गुरुजनवचनद्रव्यशलाकाञ्जनं शरणम् +dkuṭṭ_427,udvejayati tadātve sukhasampattiṃ karoti pariṇāme / kaṭukauṣadhaprayogo gurunigaditakāryaniṣṭhuraṃ ca vacaḥ,उद्वेजयति तदात्वे सुखसम्पत्तिं करोति परिणामे / कटुकौषधप्रयोगो गुरुनिगदितकार्यनिष्ठुरं च वचः +dkuṭṭ_428,labdhvātha vacovasaraṃ mitramavādītpurandarāpatyam / punarapi na hi khidyante priyajanahitabhāṣaṇe santaḥ,लब्ध्वाथ वचोवसरं मित्रमवादीत्पुरन्दरापत्यम् / पुनरपि न हि खिद्यन्ते प्रियजनहितभाषणे सन्तः +dkuṭṭ_429,agaṇitasahacaravacaso durvyasanamahābdhimagnavapuṣaste / manyuvyathitasya pituryadi paramavalambanaṃ vacanam,अगणितसहचरवचसो दुर्व्यसनमहाब्धिमग्नवपुषस्ते / मन्युव्यथितस्य पितुर्यदि परमवलम्बनं वचनम् +dkuṭṭ_430,nijavaṃśadīpabhūtaḥ kṛtacaritālaṅkṛto mahāsattvaḥ / sundara samprati tātaḥ spṛṣṭo duṣputradoṣeṇa,निजवंशदीपभूतः कृतचरितालङ्कृतो महासत्त्वः / सुन्दर सम्प्रति तातः स्पृष्टो दुष्पुत्रदोषेण +dkuṭṭ_431,putrābhāvaḥ śreyān duḥsutatā putriṇaḥ kulīnasya / antastāpayati bhṛśaṃ saccaritakathāprasaṅgeṣu,पुत्राभावः श्रेयान् दुःसुतता पुत्रिणः कुलीनस्य / अन्तस्तापयति भृशं सच्चरितकथाप्रसङ्गेषु +dkuṭṭ_432,sāṃvyavahārika eva prāyo loke guṇonnatā niyatāḥ / yena tu sutena jananī vandhyātvaṃ ślāghate sa pāpīyān,सांव्यवहारिक एव प्रायो लोके गुणोन्नता नियताः / येन तु सुतेन जननी वन्ध्यात्वं श्लाघते स पापीयान् +dkuṭṭ_433,viphalaṃ śāstrajñānaṃ gurugṛhasevāpi nopakārāya / viṣayavaśīkṛtamanaso nyāyyaṃ panthānamutsṛjataḥ,विफलं शास्त्रज्ञानं गुरुगृहसेवापि नोपकाराय / विषयवशीकृतमनसो न्याय्यं पन्थानमुत्सृजतः +dkuṭṭ_434,jīvanneva mṛto 'sau yasya jano vīkṣya vadanamanyonyam / kṛtamukhabhaṅgo dūrātkaroti nirdeśamaṅgulyā,जीवन्नेव मृतो ऽसौ यस्य जनो वीक्ष्य वदनमन्योन्यम् / कृतमुखभङ्गो दूरात्करोति निर्देशमङ्गुल्या +dkuṭṭ_435,no parihartuṃ viṣayāḥ śakyāḥ satyaṃ tathāpi nipuṇadhiyaḥ / abhidheyatāṃ na gacchantyapavādaviśeṣitābhidhānasya,नो परिहर्तुं विषयाः शक्याः सत्यं तथापि निपुणधियः / अभिधेयतां न गच्छन्त्यपवादविशेषिताभिधानस्य +dkuṭṭ_436,guruparicaryā jāyā kulodgatā snigdhabandhusamparkaḥ / brāhme karmaṇi saktirlokadvayasādhanaṃ sudhiyām,गुरुपरिचर्या जाया कुलोद्गता स्निग्धबन्धुसम्पर्कः / ब्राह्मे कर्मणि सक्तिर्लोकद्वयसाधनं सुधियाम् +dkuṭṭ_437,sulabhā tasya vibhūtistasya guṇā yānti jagati vistāram / bahu manute taṃ sujanastasmai spṛhayanti bāndhavāḥ satatam,सुलभा तस्य विभूतिस्तस्य गुणा यान्ति जगति विस्तारम् / बहु मनुते तं सुजनस्तस्मै स्पृहयन्ति बान्धवाः सततम् +dkuṭṭ_438,nāsādayati sa ekaḥ satsevitamārgataḥ pariskhalanam / maṇḍayati so 'nvavāyaṃ sa nivāsaḥ śarmaṇāmaśeṣāṇām,नासादयति स एकः सत्सेवितमार्गतः परिस्खलनम् / मण्डयति सो ऽन्ववायं स निवासः शर्मणामशेषाणाम् +dkuṭṭ_439,sa bhavati vinayādhāro yuktāyukte vivekitā tasya / vṛddhopadeśavācaḥ śravaṇodaratarpaṇaṃ sadā yasya,स भवति विनयाधारो युक्तायुक्ते विवेकिता तस्य / वृद्धोपदेशवाचः श्रवणोदरतर्पणं सदा यस्य +dkuṭṭ_440,prāktanakarmavipākaḥ kṣudrāsu śarīriṇāṃ yadāsaktiḥ / āyatanaṃ tu sukhānāṃ saṃsārabhuvāṃ kulodgatā rāmā,प्राक्तनकर्मविपाकः क्षुद्रासु शरीरिणां यदासक्तिः / आयतनं तु सुखानां संसारभुवां कुलोद्गता रामा +dkuṭṭ_441,nirviṇṇe nirviṇṇā mudite muditā samākulākulite / pratibimbasamā kāntā saṃkruddhe kevalaṃ bhītā,निर्विण्णे निर्विण्णा मुदिते मुदिता समाकुलाकुलिते / प्रतिबिम्बसमा कान्ता संक्रुद्धे केवलं भीता +dkuṭṭ_442,yāvadvāñchitasuratavyāyāmasahāviruddhasaṃbhāṣā / cittānuvṛttikuśalā puṇyavatāmeva jāyate jāyā,यावद्वाञ्छितसुरतव्यायामसहाविरुद्धसंभाषा / चित्तानुवृत्तिकुशला पुण्यवतामेव जायते जाया +dkuṭṭ_443,sadbhāvapremarasaṃ valayāvaliśabdaśaṅkitā nibhṛtam / vidadhānāṅgasamarpaṇamunmīlitakusumasāyakākūtā,सद्भावप्रेमरसं वलयावलिशब्दशङ्किता निभृतम् / विदधानाङ्गसमर्पणमुन्मीलितकुसुमसायकाकूता +dkuṭṭ_444,hā hā kimuddhatatvaṃ śroṣyati kaścidgatatrapa svairam / nikaṭe parivārajano vismṛta eva smarāturasya tava,हा हा किमुद्धतत्वं श्रोष्यति कश्चिद्गतत्रप स्वैरम् / निकटे परिवारजनो विस्मृत एव स्मरातुरस्य तव +dkuṭṭ_445,iti huṅkṛtisaṃvalitairāyāsaniveditārthapadavākyaiḥ / dviguṇīkaroti kulajā nāyakakarmāṇi mohanaprasare,इति हुङ्कृतिसंवलितैरायासनिवेदितार्थपदवाक्यैः / द्विगुणीकरोति कुलजा नायककर्माणि मोहनप्रसरे +dkuṭṭ_446,itthamudīritavācaṃ suhṛdamavocatpurandarasya sutaḥ / samupasthitajīvasamāviyogabhayakampito vacanam,इत्थमुदीरितवाचं सुहृदमवोचत्पुरन्दरस्य सुतः / समुपस्थितजीवसमावियोगभयकम्पितो वचनम् +dkuṭṭ_447,tātādeśe 'laṅghye hāralatāvirahapāvake tīvre / vidhivaśavartini maraṇe no vidmaḥ kāryapariṇāmam,तातादेशे ऽलङ्घ्ये हारलताविरहपावके तीव्रे / विधिवशवर्तिनि मरणे नो विद्मः कार्यपरिणामम् +dkuṭṭ_448,anapekṣitadhanalābhāṃ snehaikanibaddhamānasāṃ dayitām / daivākṛṣṭo muñcati ghaṭito vā lohavajrakaṇikābhiḥ,अनपेक्षितधनलाभां स्नेहैकनिबद्धमानसां दयिताम् / दैवाकृष्टो मुञ्चति घटितो वा लोहवज्रकणिकाभिः +dkuṭṭ_449,atha kṛtagamanaviniścitirabhimatarāmāṃ cakāra viditārthām / sāpi tamanuvavrāja prastutayātraṃ śucākulitā,अथ कृतगमनविनिश्चितिरभिमतरामां चकार विदितार्थाम् / सापि तमनुवव्राज प्रस्तुतयात्रं शुचाकुलिता +dkuṭṭ_450,āsādya vaṭasya talaṃ bāṣpapayaḥkaṇacitākṣipakṣmāgrām / vighnitacaraṇavihāro hāralatāmabhidadhāti sma,आसाद्य वटस्य तलं बाष्पपयःकणचिताक्षिपक्ष्माग्राम् / विघ्नितचरणविहारो हारलतामभिदधाति स्म +dkuṭṭ_451,ā kṣīravato vṛkṣādā salilādvā priye priyaṃ yāntam / anuyāyāditi vacanaṃ tena tvamito nivartasva,आ क्षीरवतो वृक्षादा सलिलाद्वा प्रिये प्रियं यान्तम् / अनुयायादिति वचनं तेन त्वमितो निवर्तस्व +dkuṭṭ_452,kiṃ kurmo daivahatāḥ prabhavati yasmin kṛśodari prasabham / premagranthicchettā guruśāsanasāyako nirāvaraṇaḥ,किं कुर्मो दैवहताः प्रभवति यस्मिन् कृशोदरि प्रसभम् / प्रेमग्रन्थिच्छेत्ता गुरुशासनसायको निरावरणः +dkuṭṭ_453,na draviṇacayaprāptirnaikāśrayaparicayo na cāṭuguṇaḥ / na svāmisamādeśo nākāravilobhanaṃ na ca khyātiḥ,न द्रविणचयप्राप्तिर्नैकाश्रयपरिचयो न चाटुगुणः / न स्वामिसमादेशो नाकारविलोभनं न च ख्यातिः +dkuṭṭ_454,hetustava pravṛtterasmāsu tathāpi daivavaśāt / īdṛkko 'pyanubandho yasya vipāko 'pratīkāraḥ,हेतुस्तव प्रवृत्तेरस्मासु तथापि दैववशात् / ईदृक्को ऽप्यनुबन्धो यस्य विपाको ऽप्रतीकारः +dkuṭṭ_455,paruṣaṃ yadabhihitāsi praṇayaruṣā śaṅkitaṃ ca narmaṇi vā / sudati na tatsmaraṇīyaṃ durbhāṣaṇakīrtanodghāte,परुषं यदभिहितासि प्रणयरुषा शङ्कितं च न��्मणि वा / सुदति न तत्स्मरणीयं दुर्भाषणकीर्तनोद्घाते +dkuṭṭ_456,tava hṛdaye hṛdayamidaṃ vinyastaṃ nyāsapālanaṃ kaṣṭam / yatnāttathā vidheyaṃ sthānabhraṃśo yathā na syāt,तव हृदये हृदयमिदं विन्यस्तं न्यासपालनं कष्टम् / यत्नात्तथा विधेयं स्थानभ्रंशो यथा न स्यात् +dkuṭṭ_457,atha viratavacodayitaṃ bāṣpabharakliṣṭavarṇapadayogāt / iti kathamapi hāralatā saṃmūrchitavastubhāratīmūce,अथ विरतवचोदयितं बाष्पभरक्लिष्टवर्णपदयोगात् / इति कथमपि हारलता संमूर्छितवस्तुभारतीमूचे +dkuṭṭ_458,aviśuddhakulotpannā dehārpaṇajīvikā śaṭhācaraṇā / kvāhaṃ rūpājīvā kva bhavantaḥ ślāghanīyajanmaguṇāḥ,अविशुद्धकुलोत्पन्ना देहार्पणजीविका शठाचरणा / क्वाहं रूपाजीवा क्व भवन्तः श्लाघनीयजन्मगुणाः +dkuṭṭ_459,yattu viṣayāvalokanakutūhalābhyāgatena viśrāntam / iyato divasānasmin tanme parajanmakṛtaśubhasya phalam,यत्तु विषयावलोकनकुतूहलाभ्यागतेन विश्रान्तम् / इयतो दिवसानस्मिन् तन्मे परजन्मकृतशुभस्य फलम् +dkuṭṭ_460,gurusevāṃ bandhujanaṃ svadeśavasatiṃ kalatramanukūlam / anuṣaṅgadṛṣṭaparicita āsthāṃ pravidhāya kaḥ parityajati,गुरुसेवां बन्धुजनं स्वदेशवसतिं कलत्रमनुकूलम् / अनुषङ्गदृष्टपरिचित आस्थां प्रविधाय कः परित्यजति +dkuṭṭ_461,yauvanacāpalametadyanmādṛśi bhavati kautukaṃ bhavatām / yattu sukhamanavagītaṃ tasya sthānaṃ nijā dārāḥ,यौवनचापलमेतद्यन्मादृशि भवति कौतुकं भवताम् / यत्तु सुखमनवगीतं तस्य स्थानं निजा दाराः +dkuṭṭ_462,te madhurāḥ parihāsāstā vakragiraḥ sa vāmatāsamayaḥ / no hṛdaye kartavyā rahasi kṣemārthinā bhavatā,ते मधुराः परिहासास्ता वक्रगिरः स वामतासमयः / नो हृदये कर्तव्या रहसि क्षेमार्थिना भवता +dkuṭṭ_463,lāghavato yanmanasaḥ praṇayādvā yattavācaritam / pratikūlaṃ tatra mayā nāthāñjalireṣa viracito mūrdhni,लाघवतो यन्मनसः प्रणयाद्वा यत्तवाचरितम् / प्रतिकूलं तत्र मया नाथाञ्जलिरेष विरचितो मूर्ध्नि +dkuṭṭ_464,duḥsaṃcārā mārgā dūre vasatirvisaṃṣṭhulaṃ hṛdayam / guṇapālita tava suhṛdā bhavitavyamato 'pramattena,दुःसंचारा मार्गा दूरे वसतिर्विसंष्ठुलं हृदयम् / गुणपालित तव सुहृदा भवितव्यमतो ऽप्रमत्तेन +dkuṭṭ_465,hṛdayadvaya ekatvaṃ yāte yūnorviyogajaṃ kleśam / anubhavatorapareṇa prasaṅgataḥ paṭhyate pathyā,हृदयद्वय एकत्वं याते यूनोर्वियोगजं क्लेशम् / अनुभवतोरपरेण प्रसङ्गतः पठ्यते पथ्या +dkuṭṭ_466,anyonyasudṛḍhaceṣṭitasadbhāvasnehapāśabaddhānām / vicchedakaro mṛtyurdhīrāṇāṃ vā paricchedaḥ,अन्योन्यसुदृढचेष्टितसद्भावस्नेहपाशबद्धानाम् / विच्छेदकरो मृत्युर्धीराणां वा परिच्छेदः +dkuṭṭ_467,atha tacchravaṇānantaramāssva sukhaṃ dayitike vrajāmīti / abhidhāya yāti mandaṃ sundarasene vivartitagrīvam,अथ तच्छ्रवणानन्तरमास्स्व सुखं दयितिके व्रजामीति / अभिधाय याति मन्दं सुन्दरसेने विवर्तितग्रीवम् +dkuṭṭ_468,vaṭaśākhālambibhujāṃ śvasitoṣṇasamīraśuṣyadadharamukhīm / paryastāṃ bibhrāṇāṃ tanmārgavilokanānimeśadṛśam,वटशाखालम्बिभुजां श्वसितोष्णसमीरशुष्यदधरमुखीम् / पर्यस्तां बिभ्राणां तन्मार्गविलोक���ानिमेशदृशम् +dkuṭṭ_469,dolāyamānaveṇīṃ tiryaggatakaṇṭhabhūṣaṇaviśeṣām / galadaśruvāripūrṇāṃ patitāṃśukabhāganiḥsahāṅgalatām,दोलायमानवेणीं तिर्यग्गतकण्ठभूषणविशेषाम् / गलदश्रुवारिपूर्णां पतितांशुकभागनिःसहाङ्गलताम् +dkuṭṭ_470,rundhānāmiva hṛdayaṃ sphuṭaditarakareṇa kucayugāśrayiṇā / pariśeṣitāṃ vilāsairutsṛṣṭāṃ jīvalokakartavyaiḥ,रुन्धानामिव हृदयं स्फुटदितरकरेण कुचयुगाश्रयिणा / परिशेषितां विलासैरुत्सृष्टां जीवलोककर्तव्यैः +dkuṭṭ_471,aṅgīkṛtāṃ vipattyā vaśīkṛtāṃ marmaghaṭṭanairviṣamaiḥ / hāralatāmaparisphuṭamantaḥparikṛṣyamāṇabhāratyā,अङ्गीकृतां विपत्त्या वशीकृतां मर्मघट्टनैर्विषमैः / हारलतामपरिस्फुटमन्तःपरिकृष्यमाणभारत्या +dkuṭṭ_472,mā mā tāvadyāta kṣaṇamekaṃ yāvadeṣa niṣkaruṇaḥ / vanagulmairna tirohita ityabhidadhatīṃ jahuḥ prāṇāḥ,मा मा तावद्यात क्षणमेकं यावदेष निष्करुणः / वनगुल्मैर्न तिरोहित इत्यभिदधतीं जहुः प्राणाः +dkuṭṭ_473,atha paścātsamupetaṃ papraccha purandarātmajaḥ pathikam / dṛṣṭā śokavyathitā nivartamānāṅganā bhavatā,अथ पश्चात्समुपेतं पप्रच्छ पुरन्दरात्मजः पथिकम् / दृष्टा शोकव्यथिता निवर्तमानाङ्गना भवता +dkuṭṭ_474,sa uvāca vaṭataroradha urvyāṃ patitā viniścalāvayavā / tiṣṭhati vanitā nānyā nayanāvasaraṃ gatāsmākam,स उवाच वटतरोरध उर्व्यां पतिता विनिश्चलावयवा / तिष्ठति वनिता नान्या नयनावसरं गतास्माकम् +dkuṭṭ_475,iti tadvacanāśmahato vihvalamūrtiḥ papāta bhūpṛṣṭhe / utthāpitaśca suhṛdā so 'bhidadhe tena śokadīnena,इति तद्वचनाश्महतो विह्वलमूर्तिः पपात भूपृष्ठे / उत्थापितश्च सुहृदा सो ऽभिदधे तेन शोकदीनेन +dkuṭṭ_476,bhavatu kṛtārthastātastvamapi sumitrāssva sāmprataṃ prītaḥ / samakālameva muktā pāpena mayāsubhiśca hāralatā,भवतु कृतार्थस्तातस्त्वमपि सुमित्रास्स्व साम्प्रतं प्रीतः / समकालमेव मुक्ता पापेन मयासुभिश्च हारलता +dkuṭṭ_477,hā hā hāva hato 'si dhvastā līlā vilāsa kiṃ kuruṣe / uccchinnā vicchittirbhrama vibhrama daśa diśo nirādhāraḥ,हा हा हाव हतो ऽसि ध्वस्ता लीला विलास किं कुरुषे / उच्च्छिन्ना विच्छित्तिर्भ्रम विभ्रम दश दिशो निराधारः +dkuṭṭ_478,kilakiñcita gaccha vanaṃ moṭṭāyitamaśaraṇatvamupayātam / kuṭṭamita pravrajyāṃ gṛhāṇa bibboka viśa bhuvo vivaram,किलकिञ्चित गच्छ वनं मोट्टायितमशरणत्वमुपयातम् / कुट्टमित प्रव्रज्यां गृहाण बिब्बोक विश भुवो विवरम् +dkuṭṭ_479,lalitamanāthībhūtaṃ vihṛtasya na vidyate gatiḥ kvāpi / śaśadharabimbadyutimuṣi yātāyāmantakāntikaṃ tasyām,ललितमनाथीभूतं विहृतस्य न विद्यते गतिः क्वापि / शशधरबिम्बद्युतिमुषि यातायामन्तकान्तिकं तस्याम् +dkuṭṭ_480,vinivṛttya yāmi dagdhuṃ madvirahe muktavallabhaprāṇām / bhavatu varākyāstasyāḥ saptārcirdānamātramupakāraḥ,विनिवृत्त्य यामि दग्धुं मद्विरहे मुक्तवल्लभप्राणाम् / भवतु वराक्यास्तस्याः सप्तार्चिर्दानमात्रमुपकारः +dkuṭṭ_481,gatvātha tamuddeśaṃ yasmin sā pañcabhāvamāpannā / vilalāpa muktanādaṃ viluṭhan bhuvi sahacareṇa dhṛtamūrtiḥ,गत्वाथ तमुद्देशं यस्मिन् सा पञ्चभाव���ापन्ना / विललाप मुक्तनादं विलुठन् भुवि सहचरेण धृतमूर्तिः +dkuṭṭ_482,ete vayaṃ nivṛttā muñca ruṣaṃ dehi kopane vācam / uttiṣṭha kimiti tiṣṭhasi bhūmitale reṇurūṣitaśarīrā,एते वयं निवृत्ता मुञ्च रुषं देहि कोपने वाचम् / उत्तिष्ठ किमिति तिष्ठसि भूमितले रेणुरूषितशरीरा +dkuṭṭ_483,vinimīlya dṛśau kasmādapratipattyā sthitāsi śubhavadane / tvadavāritagamanavidheraparādhitayā na me yogaḥ,विनिमील्य दृशौ कस्मादप्रतिपत्त्या स्थितासि शुभवदने / त्वदवारितगमनविधेरपराधितया न मे योगः +dkuṭṭ_484,nākādhipatipurandhrīrabhibhavituṃ tvayi divaṃ prayātāyām / satsvapi śareṣu pañcasu nirāyudhaḥ sāmprataṃ madanaḥ,नाकाधिपतिपुरन्ध्रीरभिभवितुं त्वयि दिवं प्रयातायाम् / सत्स्वपि शरेषु पञ्चसु निरायुधः साम्प्रतं मदनः +dkuṭṭ_485,vañcakavṛttā veśyā ityapavādo janeṣu yo rūḍhaḥ / apanīto 'sau nipuṇaṃ tvayā priye jīvamokṣeṇa,वञ्चकवृत्ता वेश्या इत्यपवादो जनेषु यो रूढः / अपनीतो ऽसौ निपुणं त्वया प्रिये जीवमोक्षेण +dkuṭṭ_486,vandyaḥ sadvrata ekastripurāntakanandano mahāsenaḥ / hṛdayaṃ yasya spṛṣṭaṃ na manāgapi vāmalocanāpremṇā,वन्द्यः सद्व्रत एकस्त्रिपुरान्तकनन्दनो महासेनः / हृदयं यस्य स्पृष्टं न मनागपि वामलोचनाप्रेम्णा +dkuṭṭ_487,manye 'bhīṣṭaviyogaṃ nimeṣamapi duḥsahaṃ samavadhārya / hariṇā vakṣasi lakṣmīrvidhṛtā gaurī hareṇa dehārdhe,मन्ये ऽभीष्टवियोगं निमेषमपि दुःसहं समवधार्य / हरिणा वक्षसि लक्ष्मीर्विधृता गौरी हरेण देहार्धे +dkuṭṭ_488,ayi lokapāla sā bhuvi lalāmabhūtā tayā vinā śūnyam / viśvamiti kiṃ na cintitamātmasthānaṃ priyāṃ nayatā,अयि लोकपाल सा भुवि ललामभूता तया विना शून्यम् / विश्वमिति किं न चिन्तितमात्मस्थानं प्रियां नयता +dkuṭṭ_489,bhagavan hutavaha mā mā lāvaṇyasamudrasāramuddhṛtya / kathamapi vihitāṃ dhātrā dhakṣyasyenāṃ jagadbhūṣām,भगवन् हुतवह मा मा लावण्यसमुद्रसारमुद्धृत्य / कथमपि विहितां धात्रा धक्ष्यस्येनां जगद्भूषाम् +dkuṭṭ_490,iti vilapantaṃ bahuvidhamavadhīrya suhṛt purandarasya sutam / kāṣṭhairviracayya citāṃ tāmakarodagnisādgaṇikām,इति विलपन्तं बहुविधमवधीर्य सुहृत् पुरन्दरस्य सुतम् / काष्ठैर्विरचय्य चितां तामकरोदग्निसाद्गणिकाम् +dkuṭṭ_491,tasminniddhahutāśanavinipatane kṛtamatau śucākulite / manasi sphuritāmāryāṃ papāṭha kaścitprasaṅgena,तस्मिन्निद्धहुताशनविनिपतने कृतमतौ शुचाकुलिते / मनसि स्फुरितामार्यां पपाठ कश्चित्प्रसङ्गेन +dkuṭṭ_492,anumaraṇe vyavasāyaṃ strīdharme kaḥ karoti savivekaḥ / saṃsāramuktyupāyaṃ daṇḍagrahaṇaṃ vrataṃ muktvā,अनुमरणे व्यवसायं स्त्रीधर्मे कः करोति सविवेकः / संसारमुक्त्युपायं दण्डग्रहणं व्रतं मुक्त्वा +dkuṭṭ_493,śrutvā sundarasenaḥ sacivamavocadvyapetavaiklavyaḥ / pratibodhitaṃ mano me dhīreṇānena yuktamupadiśatā,श्रुत्वा सुन्दरसेनः सचिवमवोचद्व्यपेतवैक्लव्यः / प्रतिबोधितं मनो मे धीरेणानेन युक्तमुपदिशता +dkuṭṭ_494,kṣaṇadṛṣṭanaṣṭavallabhajanmajarāvyādhimaraṇaparibhūte / āvartini saṃsāre kaḥ kuryādāgrahaṃ sumatiḥ,क्षणदृष्टनष्टवल्लभजन्मजराव���याधिमरणपरिभूते / आवर्तिनि संसारे कः कुर्यादाग्रहं सुमतिः +dkuṭṭ_495,yātu bhavān kusumapuraṃ vayamapyantyāśrame samāśrayaṇam / aṅgīkurmo 'vidyāprahāṇasaṃsiddhaye vihitam,यातु भवान् कुसुमपुरं वयमप्यन्त्याश्रमे समाश्रयणम् / अङ्गीकुर्मो ऽविद्याप्रहाणसंसिद्धये विहितम् +dkuṭṭ_496,so 'vadadabhijātajano bālyātprabhṛti tvayā ca na viyuktaḥ / saṃnyasanabuddhimadhunā kathamujjhati viṣayaniḥspṛhaṃ suhṛdam,सो ऽवददभिजातजनो बाल्यात्प्रभृति त्वया च न वियुक्तः / संन्यसनबुद्धिमधुना कथमुज्झति विषयनिःस्पृहं सुहृदम् +dkuṭṭ_497,evamiti so 'bhidhāya sthirayatiniyamaistapodhanairjuṣṭam / guṇapālitena sahitaḥ sundaraseno jagāma vanam,एवमिति सो ऽभिधाय स्थिरयतिनियमैस्तपोधनैर्जुष्टम् / गुणपालितेन सहितः सुन्दरसेनो जगाम वनम् +dkuṭṭ_498,evaṃ bhavantu veśyāḥ svārthaikadṛśo vyapetasadbhāvāḥ / abhilaṣitaviṣayasiddheḥ kā hānistadapi yuṣmākam,एवं भवन्तु वेश्याः स्वार्थैकदृशो व्यपेतसद्भावाः / अभिलषितविषयसिद्धेः का हानिस्तदपि युष्माकम् +dkuṭṭ_499,ramaṇahṛdayānuvartanacaturacatuḥṣaṣṭikarmakuśalānām / na spṛśati tattvacarcā paṇyavadhūnāṃ vidagdhacetāṃsi,रमणहृदयानुवर्तनचतुरचतुःषष्टिकर्मकुशलानाम् / न स्पृशति तत्त्वचर्चा पण्यवधूनां विदग्धचेतांसि +dkuṭṭ_500,valitaplutacitragatisthitivegaiścodanānuvṛttyā ca / rāgasparśena vinā viśati manaḥ sādināṃ turagaḥ,वलितप्लुतचित्रगतिस्थितिवेगैश्चोदनानुवृत्त्या च / रागस्पर्शेन विना विशति मनः सादिनां तुरगः +dkuṭṭ_501,gandho 'pi kutaḥ premṇaḥ parabhṛtahārītagṛhakapotānām / ujjvalayantyasameṣuṃ virutaviśeṣaistathāpi te yūnām,गन्धो ऽपि कुतः प्रेम्णः परभृतहारीतगृहकपोतानाम् / उज्ज्वलयन्त्यसमेषुं विरुतविशेषैस्तथापि ते यूनाम् +dkuṭṭ_502,āhitayuktāhāryaḥ samyaksakalaprayoganiṣpattyā / bhāvavihīno 'pi naṭaḥ sāmājikacittarañjanaṃ kurute,आहितयुक्ताहार्यः सम्यक्सकलप्रयोगनिष्पत्त्या / भावविहीनो ऽपि नटः सामाजिकचित्तरञ्जनं कुरुते +dkuṭṭ_503,ye 'pi dhanakṣayadoṣaṃ paśyanti jaḍā vilāsinīśleṣe / praṣṭavyāste bhavatā kimakṛtakaśipuvyayā dārāḥ,ये ऽपि धनक्षयदोषं पश्यन्ति जडा विलासिनीश्लेषे / प्रष्टव्यास्ते भवता किमकृतकशिपुव्यया दाराः +dkuṭṭ_504,na ca lābha eka eva pravartane kāraṇaṃ manuṣyeṣu / rāgādayo 'pi santi vaiśikaśāstrapraṇetṛbhiḥ kathitāḥ,न च लाभ एक एव प्रवर्तने कारणं मनुष्येषु / रागादयो ऽपि सन्ति वैशिकशास्त्रप्रणेतृभिः कथिताः +dkuṭṭ_505,kā vā vibhūtirāptā sundarasenāttayā tapasvinyā / tadvirahakuliśabhinnā mumoca yā jīvitaṃ kṣaṇārdhena,का वा विभूतिराप्ता सुन्दरसेनात्तया तपस्विन्या / तद्विरहकुलिशभिन्ना मुमोच या जीवितं क्षणार्धेन +dkuṭṭ_506,uttamataruṇaprakṛtiḥ pulakādikasūcitānyatanusaktiḥ / sphuṭasaṃnihitavibhāvo nivāryate kena śṛṅgāraḥ,उत्तमतरुणप्रकृतिः पुलकादिकसूचितान्यतनुसक्तिः / स्फुटसंनिहितविभावो निवार्यते केन शृङ्गारः +dkuṭṭ_507,antaḥkaraṇavikāraṃ guruparijanasaṃkaṭe 'pi kulaṭānām / budhyanti tadabhiyuktā bhrūbhaṅgāpāṅgamadhuradṛṣṭena,अन्तःकरणविकार�� गुरुपरिजनसंकटे ऽपि कुलटानाम् / बुध्यन्ति तदभियुक्ता भ्रूभङ्गापाङ्गमधुरदृष्टेन +dkuṭṭ_508,anyā vihāya patigṛha mavicintitakulakalaṅkajanagarhāḥ / rāgoparaktahṛdayā yānti digantaṃ manuṣya āsajya,अन्या विहाय पतिगृह मविचिन्तितकुलकलङ्कजनगर्हाः / रागोपरक्तहृदया यान्ति दिगन्तं मनुष्य आसज्य +dkuṭṭ_509,apamānaḥ pativihito guruparikaratīvratā gṛhe 'pi daurgatyam / śīlakṣataye yāsāṃ tāsāmapi rāgato 'nyanarasaktiḥ,अपमानः पतिविहितो गुरुपरिकरतीव्रता गृहे ऽपि दौर्गत्यम् / शीलक्षतये यासां तासामपि रागतो ऽन्यनरसक्तिः +dkuṭṭ_510,yā apyacalitavṛttā bhartuḥ paricaraṇatatparāḥ pramadāḥ / tā api rāgavimuktāstiṣṭhantyaucityamātreṇa,या अप्यचलितवृत्ता भर्तुः परिचरणतत्पराः प्रमदाः / ता अपि रागविमुक्तास्तिष्ठन्त्यौचित्यमात्रेण +dkuṭṭ_511,tasmādastvabhigamanaṃ vividhanimittaṃ nivāryate kena / nijaparapaṇyastrīṇāṃ rāgādhīnaṃ tu hṛdayanirvahaṇam,तस्मादस्त्वभिगमनं विविधनिमित्तं निवार्यते केन / निजपरपण्यस्त्रीणां रागाधीनं तु हृदयनिर्वहणम् +dkuṭṭ_512,evaṃvidhadṛṣṭāntairupapattiyutaistathedṛśairvākyaiḥ / anyairapi cāṭupadairāvarjitamānasaṃ gamyam,एवंविधदृष्टान्तैरुपपत्तियुतैस्तथेदृशैर्वाक्यैः / अन्यैरपि चाटुपदैरावर्जितमानसं गम्यम् +dkuṭṭ_513,vihitasvāpavibodhaṃ kiñcitprakaṭīkṛtaśramaglānyā / utpāditajṛmbhikayā parirabhya ghanaṃ niśāpagame,विहितस्वापविबोधं किञ्चित्प्रकटीकृतश्रमग्लान्या / उत्पादितजृम्भिकया परिरभ्य घनं निशापगमे +dkuṭṭ_514,vighaṭitapuṭamudradṛśā vilokya kakubhaḥ sadīrghaniḥśvāsam / vaktavyamiti bhavatyā rajani khale kiṃ prayātāsi,विघटितपुटमुद्रदृशा विलोक्य ककुभः सदीर्घनिःश्वासम् / वक्तव्यमिति भवत्या रजनि खले किं प्रयातासि +dkuṭṭ_515,abalā viṣaheta kathaṃ dṛḍhaśaktimanuṣyaratirasaprasaram / madanajanito 'nurāgo na vidadhyādyadi balādhānam,अबला विषहेत कथं दृढशक्तिमनुष्यरतिरसप्रसरम् / मदनजनितो ऽनुरागो न विदध्याद्यदि बलाधानम् +dkuṭṭ_516,dhanyā cakrāhvavadhūḥ priyatamasaṃghaṭanasamayasamprāptyā / śaśinā viyujyamānā kumudvati kṣīṇapuṇyāsi,धन्या चक्राह्ववधूः प्रियतमसंघटनसमयसम्प्राप्त्या / शशिना वियुज्यमाना कुमुद्वति क्षीणपुण्यासि +dkuṭṭ_517,vikasitasurabhimanoharasaṃsthānaṃ sarasakusumamaprāptam / na karoti tathā pīḍāmāsvāditavicyutaṃ yathā bhṛṅgyāḥ,विकसितसुरभिमनोहरसंस्थानं सरसकुसुममप्राप्तम् / न करोति तथा पीडामास्वादितविच्युतं यथा भृङ्ग्याः +dkuṭṭ_518,vijñāpayāmyatastvāṃ racitāñjalimaulinā vidhāya natim / paricārakajanamadhye gaṇanīyāhaṃ prasādena,विज्ञापयाम्यतस्त्वां रचिताञ्जलिमौलिना विधाय नतिम् / परिचारकजनमध्ये गणनीयाहं प्रसादेन +dkuṭṭ_519,atha dīpitarāgāṅgairapahastitalābhadikkramopacitaiḥ / mṛdubhiścittānugatairupacāraiḥ pātitasya viśvāse,अथ दीपितरागाङ्गैरपहस्तितलाभदिक्क्रमोपचितैः / मृदुभिश्चित्तानुगतैरुपचारैः पातितस्य विश्वासे +dkuṭṭ_520,avalokito 'si lampaṭa kimapi vadan karṇasaṃnidhau nibhṛtam / śaṅkarasenādhātryā adya mayā jālamārgeṇa,अवलोकितो ऽसि लम्���ट किमपि वदन् कर्णसंनिधौ निभृतम् / शङ्करसेनाधात्र्या अद्य मया जालमार्गेण +dkuṭṭ_521,mālatyā saha keliṃ vidadhāsi sakhī mameti na virodhaḥ / yattu ciraṃ snigdhadṛśā paśyasi tāṃ tatra me śaṅkā,मालत्या सह केलिं विदधासि सखी ममेति न विरोधः / यत्तु चिरं स्निग्धदृशा पश्यसि तां तत्र मे शङ्का +dkuṭṭ_522,tvāmāgatā na vīkṣitumanubadhya na yācitaḥ prayatnena / āhūya vada kimarthaṃ tāmbūlaṃ grāhitā kamaladevī,त्वामागता न वीक्षितुमनुबध्य न याचितः प्रयत्नेन / आहूय वद किमर्थं ताम्बूलं ग्राहिता कमलदेवी +dkuṭṭ_523,kañcukamapakarṣantyāḥ prakaṭībhavadaṃsakakṣakucapārśvam / sābhiniveśaṃ dṛṣṭaṃ bhavatā kiṃ kundamālāyāḥ,कञ्चुकमपकर्षन्त्याः प्रकटीभवदंसकक्षकुचपार्श्वम् / साभिनिवेशं दृष्टं भवता किं कुन्दमालायाः +dkuṭṭ_524,parihāsena gṛhītā yadyaṃśukapallave tvayā hīrā / ācchoṭyāpakrāntā kiṃ māmavalokya pṛṣṭhataḥ sahasā,परिहासेन गृहीता यद्यंशुकपल्लवे त्वया हीरा / आच्छोट्यापक्रान्ता किं मामवलोक्य पृष्ठतः सहसा +dkuṭṭ_525,vijñānena khyātāṃ kusumalatāṃ tvaṃ tu varṇayasyaniśam / nṛtyantīṃ mṛgadevīṃ visphāritalocanaḥ paśyan,विज्ञानेन ख्यातां कुसुमलतां त्वं तु वर्णयस्यनिशम् / नृत्यन्तीं मृगदेवीं विस्फारितलोचनः पश्यन् +dkuṭṭ_526,kāraṇamatra na vedmyahamṛjupanthānaṃ prasiddhamutsṛjya / vakreṇa yadeṣi sadā mādhavasenāgṛhāgreṇa,कारणमत्र न वेद्म्यहमृजुपन्थानं प्रसिद्धमुत्सृज्य / वक्रेण यदेषि सदा माधवसेनागृहाग्रेण +dkuṭṭ_527,iti serṣyopanyāsairanyaiścāmarmavedhilaghukopaiḥ / praṇayaprabhavairvidite cchātodari rūḍharāgatve,इति सेर्ष्योपन्यासैरन्यैश्चामर्मवेधिलघुकोपैः / प्रणयप्रभवैर्विदिते च्छातोदरि रूढरागत्वे +dkuṭṭ_528,śrutiviśaye 'ntaritatanurjanitasthitirāyatākṣi saha mātrā / paruṣagirā tvaṃ kuryā itthaṃ mithyāvacaḥkalaham,श्रुतिविशये ऽन्तरिततनुर्जनितस्थितिरायताक्षि सह मात्रा / परुषगिरा त्वं कुर्या इत्थं मिथ्यावचःकलहम् +dkuṭṭ_529,akleśopanatadhanaḥ premaprahvo nirargalatyāgaḥ / bhaṭṭānandasya suto nidhibhūto 'bhavyayā tvayā tyaktaḥ,अक्लेशोपनतधनः प्रेमप्रह्वो निरर्गलत्यागः / भट्टानन्दस्य सुतो निधिभूतो ऽभव्यया त्वया त्यक्तः +dkuṭṭ_530,vyasanopahataviveko daivaikagatiḥ svadāravidveṣī / māmavigaṇayya mūḍhe nirbhartsita eva keśavasvāmī,व्यसनोपहतविवेको दैवैकगतिः स्वदारविद्वेषी / मामविगणय्य मूढे निर्भर्त्सित एव केशवस्वामी +dkuṭṭ_531,agaṇitarājāpāyo 'vicchinnāyaḥ svabhāvatastyāgī / kimupekṣito 'nurakto vāmadhiyā śaulkikādhyakṣaḥ,अगणितराजापायो ऽविच्छिन्नायः स्वभावतस्त्यागी / किमुपेक्षितो ऽनुरक्तो वामधिया शौल्किकाध्यक्षः +dkuṭṭ_532,pitureka eva putraścaturthavayaso gadābhibhūtasya / draviṇavataḥ prabhurāto nirākṛto 'bhūtikāmayā so 'pi,पितुरेक एव पुत्रश्चतुर्थवयसो गदाभिभूतस्य / द्रविणवतः प्रभुरातो निराकृतो ऽभूतिकामया सो ऽपि +dkuṭṭ_533,svakareṇa parityaktā tvayā vibhūtiḥ karomi kiṃ pāpā / sarvabhareṇopanataṃ vasudevamanādareṇa paśyantyā,स्वकरेण परित्यक्ता त्वया विभूतिः करोमि किं पापा / सर्वभरेणोपनतं वसुदेवमनादरेण पश्यन्त्या +dkuṭṭ_534,puruṣāntarasaṃgharṣaprotsāhitacittavṛttiranapekṣam / vasu visṛjati yo rabhasāttasya na vārtā tvayā pṛṣṭā,पुरुषान्तरसंघर्षप्रोत्साहितचित्तवृत्तिरनपेक्षम् / वसु विसृजति यो रभसात्तस्य न वार्ता त्वया पृष्टा +dkuṭṭ_535,citrādikalākuśalaḥ smaraśāstravicakṣaṇo vṛṣaprakṛtiḥ / upakurvannapi sarvo vidveṣigaṇe tvayā kṣiptaḥ,चित्रादिकलाकुशलः स्मरशास्त्रविचक्षणो वृषप्रकृतिः / उपकुर्वन्नपि सर्वो विद्वेषिगणे त्वया क्षिप्तः +dkuṭṭ_536,candravatīmābharaṇaṃ dattaṃ madhusūdanasya putreṇa / paśyantī bibhrāṇāmayi rāgiṇi kiṃ na jihreṣi,चन्द्रवतीमाभरणं दत्तं मधुसूदनस्य पुत्रेण / पश्यन्ती बिभ्राणामयि रागिणि किं न जिह्रेषि +dkuṭṭ_537,grāmotpattiraśeṣā praviśantī siṃharājaviniyogāt / manmathasenāvāsaṃ laghayati te rūpasaubhāgyam,ग्रामोत्पत्तिरशेषा प्रविशन्ती सिंहराजविनियोगात् / मन्मथसेनावासं लघयति ते रूपसौभाग्यम् +dkuṭṭ_538,āstāmaparo lābho heḍāvukanandisenatanayena / śivadevyā upacāraḥ kriyate yastena paryāptam,आस्तामपरो लाभो हेडावुकनन्दिसेनतनयेन / शिवदेव्या उपचारः क्रियते यस्तेन पर्याप्तम् +dkuṭṭ_539,paśyedaṃ dhavalagṛhaṃ pāśupatācāryabhāvaśuddhena / kāritamanaṅgadevyā ābharaṇaṃ pattanasya sakalasya,पश्येदं धवलगृहं पाशुपताचार्यभावशुद्धेन / कारितमनङ्गदेव्या आभरणं पत्तनस्य सकलस्य +dkuṭṭ_540,āpaṇikārthasya kuto rājā labhate caturthamapi bhāgam / haṭṭapatirāmasenaprasādato narmadā tamupabhuṅkte,आपणिकार्थस्य कुतो राजा लभते चतुर्थमपि भागम् / हट्टपतिरामसेनप्रसादतो नर्मदा तमुपभुङ्क्ते +dkuṭṭ_541,puṃstvakhyāpanakāmo na strī na pumān kila prabhusvāmī / anubadhnannupahasitastvayā jaḍe svārthayogamanapekṣya,पुंस्त्वख्यापनकामो न स्त्री न पुमान् किल प्रभुस्वामी / अनुबध्नन्नुपहसितस्त्वया जडे स्वार्थयोगमनपेक्ष्य +dkuṭṭ_542,vājīkaraṇaikamatirnaranāthānugraheṇa vikhyātaḥ / pratyākhyātaḥ sa tathā ravidevaḥ kiṅkaratvamākāṅkṣan,वाजीकरणैकमतिर्नरनाथानुग्रहेण विख्यातः / प्रत्याख्यातः स तथा रविदेवः किङ्करत्वमाकाङ्क्षन् +dkuṭṭ_543,kiṃ kandarpakuṭumbe jāto 'sāvuta vaśīkaraṇayogam / jānāti kamapi siddhaṃ yenākṛṣṭāsi sarvabhāvena,किं कन्दर्पकुटुम्बे जातो ऽसावुत वशीकरणयोगम् / जानाति कमपि सिद्धं येनाकृष्टासि सर्वभावेन +dkuṭṭ_544,bālye tāvadayogyā paścādapi vṛddhabhāvaparibhūtā / tāruṇye rāgahṛtā yadi gaṇikā bhramatu tadbhikṣām,बाल्ये तावदयोग्या पश्चादपि वृद्धभावपरिभूता / तारुण्ये रागहृता यदि गणिका भ्रमतु तद्भिक्षाम् +dkuṭṭ_545,upanaya bhāṇḍakametadyadarjitaṃ māmakena dehena / vidadhāmi tīrthayātrāmāssva sukhaṃ preyasā sārdham,उपनय भाण्डकमेतद्यदर्जितं मामकेन देहेन / विदधामि तीर्थयात्रामास्स्व सुखं प्रेयसा सार्धम् +dkuṭṭ_546,āryajananinditānāṃ pāpaikarasaprakāśanārīṇām / etāvāneva guṇo yadabhīṣṭasamāgamo nirāvaraṇaḥ,आर्यजननिन्दितानां पापैकरसप्रकाशनारीणाम् / एतावानेव गुणो यदभीष्टसमागमो निरावरणः +dkuṭṭ_547,no dhanalābho lābho lābhaḥ khalu vallabhena saṃsargaḥ / akṣigatādarthāptirna bhavati manasaḥ pramodāya,नो धनलाभो लाभो लाभः खलु वल्लभेन संसर्गः / अक्षिगतादर्थाप्तिर्न भवति मनसः प्रमोदाय +dkuṭṭ_548,gāḍhānurāgabhinnaṃ tāruṇyarasāmṛtena saṃsiktam / na bhajati sahṛdayahṛdayaṃ vibhavārjanasambhavā cintā,गाढानुरागभिन्नं तारुण्यरसामृतेन संसिक्तम् / न भजति सहृदयहृदयं विभवार्जनसम्भवा चिन्ता +dkuṭṭ_549,lābhaḥ sa eva paramaḥ paryāptaṃ tena tena tṛptāsmi / viniveśya yadutsaṅge nikṣipati mukhe mukhena tāmbūlam,लाभः स एव परमः पर्याप्तं तेन तेन तृप्तास्मि / विनिवेश्य यदुत्सङ्गे निक्षिपति मुखे मुखेन ताम्बूलम् +dkuṭṭ_550,surataśramavārikaṇān parimārṣṭi nijāṃśukena gātreṣu / yadurasi nidhāya vihasaṃstasya na mūlyaṃ vasundharā sakalā,सुरतश्रमवारिकणान् परिमार्ष्टि निजांशुकेन गात्रेषु / यदुरसि निधाय विहसंस्तस्य न मूल्यं वसुन्धरा सकला +dkuṭṭ_551,śithilitanijadāraratirmayi saktamanā ananyakartavyaḥ / yadasau jitanalarūpastiraskṛtaṃ tena gāṇikyam,शिथिलितनिजदाररतिर्मयि सक्तमना अनन्यकर्तव्यः / यदसौ जितनलरूपस्तिरस्कृतं तेन गाणिक्यम् +dkuṭṭ_552,bahukusumarasāsvādaṃ kurvāṇā madhukarī vidhiniyogāt / īdṛkprasavaviśeṣaṃ labhate khalu yena bhavati kṛtakṛtyā,बहुकुसुमरसास्वादं कुर्वाणा मधुकरी विधिनियोगात् / ईदृक्प्रसवविशेषं लभते खलु येन भवति कृतकृत्या +dkuṭṭ_553,ayi sarale tāvadimā upadeśagiro viśanti karṇāntaḥ / yāvannāntarbhūtaṃ taccetasi māmakaṃ cetaḥ,अयि सरले तावदिमा उपदेशगिरो विशन्ति कर्णान्तः / यावन्नान्तर्भूतं तच्चेतसि मामकं चेतः +dkuṭṭ_554,śrīrastu durgatirvā veśmani vāso mahatyaraṇye vā / svarloke narake vā kiṃ bahunā tena me sārdham,श्रीरस्तु दुर्गतिर्वा वेश्मनि वासो महत्यरण्ये वा / स्वर्लोके नरके वा किं बहुना तेन मे सार्धम् +dkuṭṭ_555,idamāste 'laṅkaraṇaṃ durjanani gṛhāṇa kiṃ mamaitena / tenaiva bhūṣitāhaṃ guṇanidhinā bhaṭṭaputreṇa,इदमास्ते ऽलङ्करणं दुर्जननि गृहाण किं ममैतेन / तेनैव भूषिताहं गुणनिधिना भट्टपुत्रेण +dkuṭṭ_556,ucitasthānaniyuktānyapanīya vibhūṣaṇāni sāvegam / evamabhidhāya yāsyasi mātuḥ purataḥ samutsṛjya,उचितस्थाननियुक्तान्यपनीय विभूषणानि सावेगम् / एवमभिधाय यास्यसि मातुः पुरतः समुत्सृज्य +dkuṭṭ_557,iti rāgāndhaḥ śrutvā cetasi kurute kadā cidevamidam / snehādhiṣṭhitamanasāmavidheyaṃ nāsti nārīṇām,इति रागान्धः श्रुत्वा चेतसि कुरुते कदा चिदेवमिदम् / स्नेहाधिष्ठितमनसामविधेयं नास्ति नारीणाम् +dkuṭṭ_558,jananīṃ janmasthānaṃ bāndhavalokaṃ vasūni jīvaṃ ca / puruṣaviśeṣāsaktāḥ sīmantinyastṛṇāya manyante,जननीं जन्मस्थानं बान्धवलोकं वसूनि जीवं च / पुरुषविशेषासक्ताः सीमन्तिन्यस्तृणाय मन्यन्ते +dkuṭṭ_559,raṇaśirasi hate vajre vajropamayantranirgatagrāvṇā / prāṇānmumoca dayitā na mantravidhinā hṛtā nāma,रणशिरसि हते वज्रे वज्रोपमयन्त्रनिर्गतग्राव्णा / प्राणान्मुमोच दयिता न मन्त्रविधिना हृता नाम +dkuṭṭ_560,kālavaśenāyāsītpañcatvaṃ dākṣiṇātyamaṇikaṇṭhaḥ / premopagatā veśyā tenaiva samaṃ jagāma bhasmatvam,कालवशेनायासीत्पञ्चत्व�� दाक्षिणात्यमणिकण्ठः / प्रेमोपगता वेश्या तेनैव समं जगाम भस्मत्वम् +dkuṭṭ_561,bhāskaravarmaṇi yāte suravasatiṃ vāritāpi bhūpatinā / tadduḥkhamasahamānā praviveśa vilāsinī dahanam,भास्करवर्मणि याते सुरवसतिं वारितापि भूपतिना / तद्दुःखमसहमाना प्रविवेश विलासिनी दहनम् +dkuṭṭ_562,jvālākarālahutabhuji nagnācāryaḥ papāta narasiṃhaḥ / tasminneva śarīraṃ nijamajuhocchokapīḍitā dāsī,ज्वालाकरालहुतभुजि नग्नाचार्यः पपात नरसिंहः / तस्मिन्नेव शरीरं निजमजुहोच्छोकपीडिता दासी +dkuṭṭ_563,prītibharākrāntamatistridaśālayajīvikāṃ kramopanatām / aṅgīcakāra muktvā jīhallā bhaṭṭaviṣṇumā mṛtyoḥ,प्रीतिभराक्रान्तमतिस्त्रिदशालयजीविकां क्रमोपनताम् / अङ्गीचकार मुक्त्वा जीहल्ला भट्टविष्णुमा मृत्योः +dkuṭṭ_564,deśāntarādupete prasādamātreṇa vīkṣite vanite / pādayugaṃ tatyajaturna vāmadevasya samiti nihatasya,देशान्तरादुपेते प्रसादमात्रेण वीक्षिते वनिते / पादयुगं तत्यजतुर्न वामदेवस्य समिति निहतस्य +dkuṭṭ_565,bhaṭṭakadambakatanaye yāte vasatiṃ paretanāthasya / cakre dehatyāgaṃ raṇadevī vārayoṣitāṃ mukhyā,भट्टकदम्बकतनये याते वसतिं परेतनाथस्य / चक्रे देहत्यागं रणदेवी वारयोषितां मुख्या +dkuṭṭ_566,asyāmeva nagaryāṃ draviṇamadāt kālasañcitamaśeṣam / premṇākṛṣṭā gaṇikā bhaṭṭātmajanīlakaṇṭhāya,अस्यामेव नगर्यां द्रविणमदात् कालसञ्चितमशेषम् / प्रेम्णाकृष्टा गणिका भट्टात्मजनीलकण्ठाय +dkuṭṭ_567,iyamapi mayi vihitāsthā mātṛvacaḥśravaṇakaluṣitā kva gatā / tyaktvābharaṇaṃ sarvaṃ pravijṛmbhitamanyusaṃvegā,इयमपि मयि विहितास्था मातृवचःश्रवणकलुषिता क्व गता / त्यक्त्वाभरणं सर्वं प्रविजृम्भितमन्युसंवेगा +dkuṭṭ_568,utsṛṣṭālaṅkaraṇāṃ pariśeṣitamātṛmuktaparivārām / saṃtarpayāmi samprati sarvasvenāpi hariṇākṣīm,उत्सृष्टालङ्करणां परिशेषितमातृमुक्तपरिवाराम् / संतर्पयामि सम्प्रति सर्वस्वेनापि हरिणाक्षीम् +dkuṭṭ_569,gehena kiṃ prayojanamanyairapi bandhudāraparivāraiḥ / saṃsāragrahakāraṇamekā khalu mālatī mama hi,गेहेन किं प्रयोजनमन्यैरपि बन्धुदारपरिवारैः / संसारग्रहकारणमेका खलु मालती मम हि +dkuṭṭ_570,amṛtakarāvayavairiva ghaṭitā sā dṛḍhataraṃ pariṣvaktā / ceto nayati samatvaṃ brahmaṇa ānandarūpasya,अमृतकरावयवैरिव घटिता सा दृढतरं परिष्वक्ता / चेतो नयति समत्वं ब्रह्मण आनन्दरूपस्य +dkuṭṭ_571,āvirbhavadātmabhavakṣobhakṣatadhīratā ghanaṃ rabhasāt / vigalitakucayugalāvṛtirāliṅgati mālatī dhanyam,आविर्भवदात्मभवक्षोभक्षतधीरता घनं रभसात् / विगलितकुचयुगलावृतिरालिङ्गति मालती धन्यम् +dkuṭṭ_572,nirdayataroṣṭhakhaṇḍanasavyathahuṅkāramūrchitaṃ surate / ahaheti vacastasyā apuṇyabhājo na śṛṇvanti,निर्दयतरोष्ठखण्डनसव्यथहुङ्कारमूर्छितं सुरते / अहहेति वचस्तस्या अपुण्यभाजो न शृण्वन्ति +dkuṭṭ_573,smṛtijanmajanitavikṛtivrataticchannaṃ karoti saṃsāram / āviddhasuratasaṅgaravimardasaṃkṣobhitā dayitā,स्मृतिजन्मजनितविकृतिव्रततिच्छन्नं करोति संसारम् / आविद्धसुरतसङ्गरविमर्दसंक्षोभिता दयिता +dkuṭṭ_574,gāḍhatarāśliṣṭavapurbhajate kāntā pramodasammoham / śithilīkṛtā tu kiṃ cidvividhavikāraṃ samucchvasiti,गाढतराश्लिष्टवपुर्भजते कान्ता प्रमोदसम्मोहम् / शिथिलीकृता तु किं चिद्विविधविकारं समुच्छ्वसिति +dkuṭṭ_575,santyanyā api satyaṃ puruṣocitakarmapaṇḍitāḥ pramadāḥ / sṛṣṭā tu tayā niyataṃ viparītaratikriyāgoṣṭhī,सन्त्यन्या अपि सत्यं पुरुषोचितकर्मपण्डिताः प्रमदाः / सृष्टा तु तया नियतं विपरीतरतिक्रियागोष्ठी +dkuṭṭ_576,tantrīvādyaviśeṣānuddāmānanyajanmanastasyāḥ / kuharitarecitakampitasampādananaipuṇaṃ karoti jaḍān,तन्त्रीवाद्यविशेषानुद्दामानन्यजन्मनस्तस्याः / कुहरितरेचितकम्पितसम्पादननैपुणं करोति जडान् +dkuṭṭ_577,lalitāṅgahārajṛmbhitavalitasmitavepanāni mālatyāḥ / paśyañjahāti kāmaḥ ratimohanaceṣṭiteṣu bahumānam,ललिताङ्गहारजृम्भितवलितस्मितवेपनानि मालत्याः / पश्यञ्जहाति कामः रतिमोहनचेष्टितेषु बहुमानम् +dkuṭṭ_578,na grāmyaṃ parihasitaṃ nāvibhramataralito 'kṣivikṣepaḥ / suratodyoganirodho dohadadānaṃ na puṣpabāṇasya,न ग्राम्यं परिहसितं नाविभ्रमतरलितो ऽक्षिविक्षेपः / सुरतोद्योगनिरोधो दोहददानं न पुष्पबाणस्य +dkuṭṭ_579,nārthaparo lapanaraso na parāśayavedane 'vicakṣaṇatā / nāsauṣṭhavaṃ prasaṅgenolvaṇaguṇakīrtaneṣu bhāratyāḥ,नार्थपरो लपनरसो न पराशयवेदने ऽविचक्षणता / नासौष्ठवं प्रसङ्गेनोल्वणगुणकीर्तनेषु भारत्याः +dkuṭṭ_580,nāparapuruṣaślāghā na tyāgaḥ kāladeśaveśasya / vaidagdhyajanmabhūmergurujaghanabhareṇa mandayātāyāḥ,नापरपुरुषश्लाघा न त्यागः कालदेशवेशस्य / वैदग्ध्यजन्मभूमेर्गुरुजघनभरेण मन्दयातायाः +dkuṭṭ_581,cakrāhvapariṣvajanaṃ haṃsasamāśleṣanakulaparirambham / pārāvatāvagūhanamācarati sumadhyamā yathāvasaram,चक्राह्वपरिष्वजनं हंससमाश्लेषनकुलपरिरम्भम् / पारावतावगूहनमाचरति सुमध्यमा यथावसरम् +dkuṭṭ_582,tadvakravacanahāsavyavahṛtihṛtamānasasya jāyante / anukūlasundarā api bharaṇīyabharāya kevalaṃ dārāḥ,तद्वक्रवचनहासव्यवहृतिहृतमानसस्य जायन्ते / अनुकूलसुन्दरा अपि भरणीयभराय केवलं दाराः +dkuṭṭ_583,sūcayati pṛthakkaraṇaṃ bhrātaṛṇāṃ vakti viṣamaśīlatvam / vivṛṇoti gṛhavisaṃsthāmabhinandati pitṛkulasya guṇavattām,सूचयति पृथक्करणं भ्रातऋणां वक्ति विषमशीलत्वम् / विवृणोति गृहविसंस्थामभिनन्दति पितृकुलस्य गुणवत्ताम् +dkuṭṭ_584,anyasutapakṣapātaṃ kathayati mātustiraskaroti patim / pārśvanimagnā jāyā mā yātu vimucya kārmukaṃ madanaḥ,अन्यसुतपक्षपातं कथयति मातुस्तिरस्करोति पतिम् / पार्श्वनिमग्ना जाया मा यातु विमुच्य कार्मुकं मदनः +dkuṭṭ_585,evaṃ kṛte 'pi sundari yadi tiṣṭhati nāyakaḥ prakṛtyaiva / itthaṃ pathi parimoṣastvatsakhyā naipuṇena vaktavyaḥ,एवं कृते ऽपि सुन्दरि यदि तिष्ठति नायकः प्रकृत्यैव / इत्थं पथि परिमोषस्त्वत्सख्या नैपुणेन वक्तव्यः +dkuṭṭ_586,gṛhakāryavyagratayā cittagrahaṇāya vā kulastrīṇām / nāyāte bhavati sakhī prāvṛḍghanakaluṣite diśāṃ cakre,गृहकार्यव्यग्रतया चित्तग्रहणाय वा कुलस्त्रीणाम् / नायाते भवति सखी प्रावृड्घनकलुषिते दिशां चक्रे +dkuṭṭ_587,pragrīvakaśayanagatā sphārībhavadātmasambhavavikārā / tvanmārganihitanetrā gītāmanyena gītikāmaśṛṇot,प्रग्रीवकशयनगता स्फारीभवदात्मसम्भवविकारा / त्वन्मार्गनिहितनेत्रा गीतामन्येन गीतिकामशृणोत् +dkuṭṭ_588,yadi jīvitena kṛtyaṃ saṃbhāvaya virahiṇi priyaṃ tūrṇam / ghanarasitasya hi purataḥ kadalīdalakomalaḥ kuliśapātaḥ,यदि जीवितेन कृत्यं संभावय विरहिणि प्रियं तूर्णम् / घनरसितस्य हि पुरतः कदलीदलकोमलः कुलिशपातः +dkuṭṭ_589,ākarṇya māmavādīddhanyāstā yuvatayaḥ sakhi kaṭhorāḥ / yā viṣahante dīrghaṃ priyatamavirahānalāsaṅgam,आकर्ण्य मामवादीद्धन्यास्ता युवतयः सखि कठोराः / या विषहन्ते दीर्घं प्रियतमविरहानलासङ्गम् +dkuṭṭ_590,mama tu dināntarite 'pi preyasi labdhvā sahāyasāmagrīm / vidadhāti makaraketana utkalikāvidhuritaṃ hṛdayam,मम तु दिनान्तरिते ऽपि प्रेयसि लब्ध्वा सहायसामग्रीम् / विदधाति मकरकेतन उत्कलिकाविधुरितं हृदयम् +dkuṭṭ_591,utkaṇṭhayati bhṛśaṃ māṃ samīraṇo bakulakusumagandhāḍhyaḥ / pracyāvayanti dhairyānmadhuradhvanitaiḥ kalāpabhṛtaḥ,उत्कण्ठयति भृशं मां समीरणो बकुलकुसुमगन्धाढ्यः / प्रच्यावयन्ति धैर्यान्मधुरध्वनितैः कलापभृतः +dkuṭṭ_592,sataḍinmiladbalākāmasitāmbudharāvalīṃ samudyantīm / utsahate sā vīkṣitumaviralamāliṅgito yayā kāntaḥ,सतडिन्मिलद्बलाकामसिताम्बुधरावलीं समुद्यन्तीम् / उत्सहते सा वीक्षितुमविरलमालिङ्गितो यया कान्तः +dkuṭṭ_593,svecchāgamanalaghutvaṃ bahulāpāyaṃ niśāsu panthānam / na vicārayanti mahilā abhīṣṭatamasaṅgatāvutkāḥ,स्वेच्छागमनलघुत्वं बहुलापायं निशासु पन्थानम् / न विचारयन्ति महिला अभीष्टतमसङ्गतावुत्काः +dkuṭṭ_594,kriyatāṃ bhūṣaṇaśobhā tvarayati me mānasaṃ manojanmā / rañjayati mano nitarāṃ kaladhautaniveśitaṃ ratnam,क्रियतां भूषणशोभा त्वरयति मे मानसं मनोजन्मा / रञ्जयति मनो नितरां कलधौतनिवेशितं रत्नम् +dkuṭṭ_595,ghanajaladāvṛtakakubhi pradoṣasamaye pradoṣagamanāya / vidadhānayā kubuddhiṃ rāgāndhe kimidamārabdham,घनजलदावृतककुभि प्रदोषसमये प्रदोषगमनाय / विदधानया कुबुद्धिं रागान्धे किमिदमारब्धम् +dkuṭṭ_596,vacanaprapañcasāraṃ jāyāśritamanyadeśasambaddham / puruṣamabhigantukāmā naveyamabhisārikā dṛṣṭā,वचनप्रपञ्चसारं जायाश्रितमन्यदेशसम्बद्धम् / पुरुषमभिगन्तुकामा नवेयमभिसारिका दृष्टा +dkuṭṭ_597,daradhautatilakaracanāṃ galadambhobindululitakeśāgrām / timyattanulīnāvṛticaṇḍānilasalilapātakaṇṭakitām,दरधौततिलकरचनां गलदम्भोबिन्दुलुलितकेशाग्राम् / तिम्यत्तनुलीनावृतिचण्डानिलसलिलपातकण्टकिताम् +dkuṭṭ_598,avibhāvitasamaviṣamapraskhaladaṅghriṃ sahāyakaralagnām / purato 'dhvanaḥ pramāṇaṃ muhurmuhuḥ sādhvasena pṛcchantīm,अविभावितसमविषमप्रस्खलदङ्घ्रिं सहायकरलग्नाम् / पुरतो ऽध्वनः प्रमाणं मुहुर्मुहुः साध्वसेन पृच्छन्तीम् +dkuṭṭ_599,anyasmin pretapatau vyagre kṛcchreṇa kathamapi prāptām / tatkālayogyaparijananiveditāmiti vikalpya saha sacivaiḥ,अन्यस्मिन् प्रेतपतौ व्यग्रे कृच्छ्रेण कथमपि प्राप्ताम् / तत्कालयोग्यपरिजननिवेदितामिति विकल्प्य सह सचिवैः +dkuṭṭ_600,kiṃ premṇo 'yaṃ mahimā kimutānantyaṃ dhanapralobhasya / kiṃ vānyataḥ pravṛttā praveśitā vātavarṣeṇa,किं प्रेम्णो ऽयं महिमा किमुतानन्त्यं धनप्रलोभस्य / किं वान्यतः प्रवृत्ता प्रवेशिता वातवर्षेण +dkuṭṭ_601,saṃnihitakalatrāṇāmanucitamiti bāhyalokasaṃvadanāt / anyasminnudavasite visarjitāmiṣṭamālatīkena,संनिहितकलत्राणामनुचितमिति बाह्यलोकसंवदनात् / अन्यस्मिन्नुदवसिते विसर्जितामिष्टमालतीकेन +dkuṭṭ_602,lokena hāsyamānāṃ bibhrāṇāṃ vāsasī jalaklinne / rūpamadamutsṛjantīṃ vailakṣyavrīḍitena natavadanām,लोकेन हास्यमानां बिभ्राणां वाससी जलक्लिन्ने / रूपमदमुत्सृजन्तीं वैलक्ष्यव्रीडितेन नतवदनाम् +dkuṭṭ_603,paścāttāpagṛhītāṃ kaṇṭakadarbhāgrabhinnapādatalām / asmadvacaḥ smarantīṃ drakṣyantyabhisārikāṃ sukarmāṇaḥ,पश्चात्तापगृहीतां कण्टकदर्भाग्रभिन्नपादतलाम् / अस्मद्वचः स्मरन्तीं द्रक्ष्यन्त्यभिसारिकां सुकर्माणः +dkuṭṭ_604,iti paruṣamabhidadhānāṃ mātaramavadhīrya yuṣmadabhyāsam / caurahatakā vrajantīṃ vidrāvitarakṣiṇaḥ sakhīṃ mumuṣuḥ,इति परुषमभिदधानां मातरमवधीर्य युष्मदभ्यासम् / चौरहतका व्रजन्तीं विद्रावितरक्षिणः सखीं मुमुषुः +dkuṭṭ_605,eṣā prapañcaracanā yadi bhavati vṛthā punaḥ purastasya / vaṇigidamupetya vakṣyati sahāyaparicodito bhavatīm,एषा प्रपञ्चरचना यदि भवति वृथा पुनः पुरस्तस्य / वणिगिदमुपेत्य वक्ष्यति सहायपरिचोदितो भवतीम् +dkuṭṭ_606,pūrvādattasyopari muktāhārasya kedarāstriṃśat / paricārikayānītā anyānapi mṛgayate vyayasya kṛte,पूर्वादत्तस्योपरि मुक्ताहारस्य केदरास्त्रिंशत् / परिचारिकयानीता अन्यानपि मृगयते व्ययस्य कृते +dkuṭṭ_607,yattu ghanasārakuṅkumacandanadhūpādi muktakaṃ dattam / tatsampuṭake likhitaṃ śṛṇu piṇḍanikāṃ karomi te purataḥ,यत्तु घनसारकुङ्कुमचन्दनधूपादि मुक्तकं दत्तम् / तत्सम्पुटके लिखितं शृणु पिण्डनिकां करोमि ते पुरतः +dkuṭṭ_608,etāvantaṃ kālaṃ nāvaṣṭabhyārthitā tvamasi / riktaṃ bhāṇḍasthānaṃ sāmpratamiti yācanā kriyate,एतावन्तं कालं नावष्टभ्यार्थिता त्वमसि / रिक्तं भाण्डस्थानं साम्प्रतमिति याचना क्रियते +dkuṭṭ_609,evaṃvādini tasminkiṃ cillajjānatā kṣaṇaṃ sthitvā / praśritayā vācā vācyaḥ savailakṣyam,एवंवादिनि तस्मिन्किं चिल्लज्जानता क्षणं स्थित्वा / प्रश्रितया वाचा वाच्यः सवैलक्ष्यम् +dkuṭṭ_610,hārastavaiva tiṣṭhatu madhyasthasthāpitena mūlyena / śeṣaṃ tato yadanyattaddivasaiḥ saṃpādayiṣyāmi,हारस्तवैव तिष्ठतु मध्यस्थस्थापितेन मूल्येन / शेषं ततो यदन्यत्तद्दिवसैः संपादयिष्यामि +dkuṭṭ_611,iyamapi kapaṭagrathanā ṣaṇḍasamā cettad īdṛgabhidheyam / āśaṅkante 'niṣṭaṃ kātarahṛdayā hi yoṣitaḥ prāyaḥ,इयमपि कपटग्रथना षण्डसमा चेत्तद् ईदृगभिधेयम् / आशङ्कन्ते ऽनिष्टं कातरहृदया हि योषितः प्रायः +dkuṭṭ_612,apaṭuśarīre svāmini vijñaptā bhagavatī mayā gatvā / bhavatu nirāmayadeho jīvitanāthastava prasādena,अपटुशरीरे स्वामिनि विज्ञप्ता भगवती मया गत्वा / भवतु निरामयदेहो जीवितनाथस्तव प्रसादेन +dkuṭṭ_613,sampannavāñchitāha�� balyupahāreṇa pūjayiṣyāmi / sāmagrīviraheṇa tu na vitīrṇā tatra me manasi śūkā,सम्पन्नवाञ्छिताहं बल्युपहारेण पूजयिष्यामि / सामग्रीविरहेण तु न वितीर्णा तत्र मे मनसि शूका +dkuṭṭ_614,asmin vyarthībhūte riktīkṛtaśīrṇaveśmano dāham / utpādya mandagāmini sarvavināśaḥ prakāśamupaneyaḥ,अस्मिन् व्यर्थीभूते रिक्तीकृतशीर्णवेश्मनो दाहम् / उत्पाद्य मन्दगामिनि सर्वविनाशः प्रकाशमुपनेयः +dkuṭṭ_615,snigdhatvamalaṃ buddhvā sahabhojanaśayanavasanaliṅgena / ebhirupāyadravyairvāntaviriktastvayā kāryaḥ,स्निग्धत्वमलं बुद्ध्वा सहभोजनशयनवसनलिङ्गेन / एभिरुपायद्रव्यैर्वान्तविरिक्तस्त्वया कार्यः +dkuṭṭ_616,vārdhuṣikakadarthanayā bhogadhvaṃsātsahāyavacanairvā / avadhārite 'pi nipuṇaṃ varagātri viluptasāratve,वार्धुषिककदर्थनया भोगध्वंसात्सहायवचनैर्वा / अवधारिते ऽपि निपुणं वरगात्रि विलुप्तसारत्वे +dkuṭṭ_617,paruṣavaconirdhāraṇamāyatyāmīhitopaghātīti / yatnādamī vidheyā gamyasya vimokṣaṇopāyāḥ,परुषवचोनिर्धारणमायत्यामीहितोपघातीति / यत्नादमी विधेया गम्यस्य विमोक्षणोपायाः +dkuṭṭ_618,pṛthagāsananirdeśaḥ pratyutthānādikeṣu śaithilyam / sāsūyasopahāsā ālāpā marmavedhi parihasitam,पृथगासननिर्देशः प्रत्युत्थानादिकेषु शैथिल्यम् / सासूयसोपहासा आलापा मर्मवेधि परिहसितम् +dkuṭṭ_619,tatpratipakṣaślāghā tadadhikaguṇarāgakīrtanāvṛttiḥ / vadati priyamābhīkṣṇyaṃ bahupralāpitvadūṣaṇākhyānam,तत्प्रतिपक्षश्लाघा तदधिकगुणरागकीर्तनावृत्तिः / वदति प्रियमाभीक्ष्ण्यं बहुप्रलापित्वदूषणाख्यानम् +dkuṭṭ_620,vacanāntaropaghātaistatprastutasaṃkathāsamākṣepaḥ / tadvyavahārajugupsā savyapadeśastadantikatyāgaḥ,वचनान्तरोपघातैस्तत्प्रस्तुतसंकथासमाक्षेपः / तद्व्यवहारजुगुप्सा सव्यपदेशस्तदन्तिकत्यागः +dkuṭṭ_621,vyājena kālaharaṇaṃ svāpāvasare vivartanaṃ śayane / nidrābhibhavakhyāpanamudvegaḥ sammukhīkaraṇe,व्याजेन कालहरणं स्वापावसरे विवर्तनं शयने / निद्राभिभवख्यापनमुद्वेगः सम्मुखीकरणे +dkuṭṭ_622,guhyasparśanirodhaḥ svabhāvasaṃsthā ratābhiyogeṣu / cumbati vadanavikūṇanamāliṅgati kaṭhinagātrasaṃkocaḥ,गुह्यस्पर्शनिरोधः स्वभावसंस्था रताभियोगेषु / चुम्बति वदनविकूणनमालिङ्गति कठिनगात्रसंकोचः +dkuṭṭ_623,asahiṣṇutvaṃ prahaṇanakararuhadaśanakṣatiprasaṅgeṣu / dīrgharate nirvedaḥ svapihīti vaco 'bhiyojake bhūyaḥ,असहिष्णुत्वं प्रहणनकररुहदशनक्षतिप्रसङ्गेषु / दीर्घरते निर्वेदः स्वपिहीति वचो ऽभियोजके भूयः +dkuṭṭ_624,tadaśaktāvanubandho vaidagdhyavikāśane tathā hāsaḥ / rātryavasānaspṛhayā punaḥ punaryāmikapraśnaḥ,तदशक्तावनुबन्धो वैदग्ध्यविकाशने तथा हासः / रात्र्यवसानस्पृहया पुनः पुनर्यामिकप्रश्नः +dkuṭṭ_625,niḥsaraṇaṃ vāsagṛhāduṣasi samutthāya talpatastvarayā / sarabhasamudīrayantyā niśā prabhātā prabhāteti,निःसरणं वासगृहादुषसि समुत्थाय तल्पतस्त्वरया / सरभसमुदीरयन्त्या निशा प्रभाता प्रभातेति +dkuṭṭ_626,ubhayecchayā pravṛttaṃ nirupādhi prema bhavati ramaṇīyam / anyonyasamāsaktau saṃsthānamivābhijātamaṇihemnoḥ,उभयेच्छया प्रवृत्तं निरुपाधि प्रेम भवति रमणीयम् / अन्योन्यसमासक्तौ संस्थानमिवाभिजातमणिहेम्नोः +dkuṭṭ_627,yastvekāśrayarāgaḥ paribhavadaurbalyadainyanāśānām / sa nidānamasaṃdigdhaṃ sītāṃ prati daśamukhasyeva,यस्त्वेकाश्रयरागः परिभवदौर्बल्यदैन्यनाशानाम् / स निदानमसंदिग्धं सीतां प्रति दशमुखस्येव +dkuṭṭ_628,yāni haranti manāṃsi smitavīkṣitajalpitāni raktānām / tānyeva viraktānāṃ pratibhānti vivartitānīva,यानि हरन्ति मनांसि स्मितवीक्षितजल्पितानि रक्तानाम् / तान्येव विरक्तानां प्रतिभान्ति विवर्तितानीव +dkuṭṭ_629,vidadhātu kimapi kathamapi nigṛhyamāṇā muhūrtamāsiṣye / iti yatra manaḥ strīṇāṃ tatrāpi rate ramanti paśutulyāḥ,विदधातु किमपि कथमपि निगृह्यमाणा मुहूर्तमासिष्ये / इति यत्र मनः स्त्रीणां तत्रापि रते रमन्ति पशुतुल्याः +dkuṭṭ_630,yatra na madanavikārāḥ sadbhāvasamarpaṇaṃ na gātrāṇām / tasminnujjhitabhāve paśukarmaṇi paśava eva rajyante,यत्र न मदनविकाराः सद्भावसमर्पणं न गात्राणाम् / तस्मिन्नुज्झितभावे पशुकर्मणि पशव एव रज्यन्ते +dkuṭṭ_631,avadhīraṇayopahataḥ pratidivasaṃ hīyamānasadbhāvaḥ / abhimānavānmanuṣyo yoṣitamūḍhāmapi tyajati,अवधीरणयोपहतः प्रतिदिवसं हीयमानसद्भावः / अभिमानवान्मनुष्यो योषितमूढामपि त्यजति +dkuṭṭ_632,sākṣinikocaṃ sakhyāḥ pāṇitalaṃ pāṇinā samāhatya / yaṃ naramupahasati strī dadātu tasmai mahī randhram,साक्षिनिकोचं सख्याः पाणितलं पाणिना समाहत्य / यं नरमुपहसति स्त्री ददातु तस्मै मही रन्ध्रम् +dkuṭṭ_633,puruṣāntaraguṇakīrtanamanyoddeśena cātmano nindām / śṛṇvannapi yaḥ svasthaḥ svastho 'sau kālapāśabaddho 'pi,पुरुषान्तरगुणकीर्तनमन्योद्देशेन चात्मनो निन्दाम् / शृण्वन्नपि यः स्वस्थः स्वस्थो ऽसौ कालपाशबद्धो ऽपि +dkuṭṭ_634,avagatyābhiprāyaṃ svāminyāḥ parijano 'pi yaṃ puruṣam / vyavaharati tiraskurvaṃstasya na mūlyaṃ varāṭikāḥ pañca,अवगत्याभिप्रायं स्वामिन्याः परिजनो ऽपि यं पुरुषम् / व्यवहरति तिरस्कुर्वंस्तस्य न मूल्यं वराटिकाः पञ्च +dkuṭṭ_635,tattvātattvasamutthavyavahṛtayoryo 'ntaraṃ na jānāti / sthānaṃ bhavati sa paśupatirapasaṃśayamardhacandralābhasya,तत्त्वातत्त्वसमुत्थव्यवहृतयोर्यो ऽन्तरं न जानाति / स्थानं भवति स पशुपतिरपसंशयमर्धचन्द्रलाभस्य +dkuṭṭ_636,kramagalitagauravāṃśo riktatayā lāghavaṃ parāpatitaḥ / aprāptaparicchedataṭaḥ plavate 'sau yuvatisarasi kumanuṣyaḥ,क्रमगलितगौरवांशो रिक्ततया लाघवं परापतितः / अप्राप्तपरिच्छेदतटः प्लवते ऽसौ युवतिसरसि कुमनुष्यः +dkuṭṭ_637,yatnena kapaṭaghaṭitāñśṛṅgārajñāpanārthamanubhāvān / ratiśilpajīvikābhirmūḍhāstattvena gṛhṇanti,यत्नेन कपटघटिताञ्शृङ्गारज्ञापनार्थमनुभावान् / रतिशिल्पजीविकाभिर्मूढास्तत्त्वेन गृह्णन्ति +dkuṭṭ_638,yā dhanahāryā nāryo nirmaryādāḥ svakāryatātparyāḥ / tābhirapi samīhante bata mandāḥ saṃgatamajaryam,या धनहार्या नार्यो निर्मर्यादाः स्वकार्यतात्पर्याः / ताभिरपि समीहन्ते बत मन्दाः संगतमजर्यम् +dkuṭṭ_639,aparokṣadhano gamyaḥ śrīmānapi nānyatheti nirdiṣṭam / kandarpaśāstrakāraiḥ kutaḥ kathā luptavibhaveṣu,अपर���क्षधनो गम्यः श्रीमानपि नान्यथेति निर्दिष्टम् / कन्दर्पशास्त्रकारैः कुतः कथा लुप्तविभवेषु +dkuṭṭ_640,vyāsamunināpi gītaṃ dvāveva narādhamau mano dahataḥ / yo 'nāḍhyaḥ kāmayate kupyati yaścāprabhutvayukto 'pi,व्यासमुनिनापि गीतं द्वावेव नराधमौ मनो दहतः / यो ऽनाढ्यः कामयते कुप्यति यश्चाप्रभुत्वयुक्तो ऽपि +dkuṭṭ_641,kṣīṇadravye dehini dārā api nādareṇa vartante / kimutādānaikarasāḥ śarīrapaṇavṛttayo dāsyaḥ,क्षीणद्रव्ये देहिनि दारा अपि नादरेण वर्तन्ते / किमुतादानैकरसाः शरीरपणवृत्तयो दास्यः +dkuṭṭ_642,aviditaheyādeyāstiryañco 'pi tyajanti pītarasam / kusumaṃ kimu kāryavido veśyā naramāttasarvasvam,अविदितहेयादेयास्तिर्यञ्चो ऽपि त्यजन्ति पीतरसम् / कुसुमं किमु कार्यविदो वेश्या नरमात्तसर्वस्वम् +dkuṭṭ_643,utpādayati sadāno rāgaṃ rāgātmako yathābhyadhikam / nirdāno 'pi sadā no niḥsaṃdehaṃ tathaiva manujanmā,उत्पादयति सदानो रागं रागात्मको यथाभ्यधिकम् / निर्दानो ऽपि सदा नो निःसंदेहं तथैव मनुजन्मा +dkuṭṭ_644,yadatītaṃ tadatītaṃ bhāvini lābhe 'pi nātibahumānaḥ / tatkālahastanipatitamaniyatapuṃsāṃ mude vittam,यदतीतं तदतीतं भाविनि लाभे ऽपि नातिबहुमानः / तत्कालहस्तनिपतितमनियतपुंसां मुदे वित्तम् +dkuṭṭ_645,pīḍitamadhu madhujālaṃ tucchībhūtaṃ ca manmathāgrastam / muñcanti madanaśeṣaṃ kṣudrāśca prakaṭarāmāśca,पीडितमधु मधुजालं तुच्छीभूतं च मन्मथाग्रस्तम् / मुञ्चन्ति मदनशेषं क्षुद्राश्च प्रकटरामाश्च +dkuṭṭ_646,ekaḥ krīṇātyadya prāto bhavitā tathāparaḥ kretā / anyavaśe kṣaṇamekaṃ na vikrayaḥ śāśvato 'sti veśyānām,एकः क्रीणात्यद्य प्रातो भविता तथापरः क्रेता / अन्यवशे क्षणमेकं न विक्रयः शाश्वतो ऽस्ति वेश्यानाम् +dkuṭṭ_647,saṃdarśitaparamārthaṃ bhrūkṣepakaṭākṣadṛṣṭahasitādi / śṛṇvantu ye sakarṇāstatkṛtamanyatra saṃkrāntam,संदर्शितपरमार्थं भ्रूक्षेपकटाक्षदृष्टहसितादि / शृण्वन्तु ये सकर्णास्तत्कृतमन्यत्र संक्रान्तम् +dkuṭṭ_648,yadi nāma nirākaraṇe na samarthā chinnakāryabandhe 'pi / kā cinmahānubhāvā boddhavyaṃ tadapi cetanāvadbhiḥ,यदि नाम निराकरणे न समर्था छिन्नकार्यबन्धे ऽपि / का चिन्महानुभावा बोद्धव्यं तदपि चेतनावद्भिः +dkuṭṭ_649,tenārthenopakṛtaṃ tayāpi tasya svadehadānena / taccātītaṃ samprati nirarthakaḥ śuṣkaśṛṅgāraḥ,तेनार्थेनोपकृतं तयापि तस्य स्वदेहदानेन / तच्चातीतं सम्प्रति निरर्थकः शुष्कशृङ्गारः +dkuṭṭ_650,avadhīraṇā rasāyanamapamāno bhavati yasya parituṣṭyai / yogyo 'sau puruṣakharaḥ kharataranirbhartsanoktilakuṭānām,अवधीरणा रसायनमपमानो भवति यस्य परितुष्ट्यै / योग्यो ऽसौ पुरुषखरः खरतरनिर्भर्त्सनोक्तिलकुटानाम् +dkuṭṭ_651,dīpajvālālalane vrajataḥ khalu nirvṛtiṃ tayostviyān bhedaḥ / prathamā snehena vinā tathāparā snehayogena,दीपज्वालाललने व्रजतः खलु निर्वृतिं तयोस्त्वियान् भेदः / प्रथमा स्नेहेन विना तथापरा स्नेहयोगेन +dkuṭṭ_652,dharmaḥ kāmādabhinavaguṇavanniḥsvasya madanarogavataḥ / artho 'rthavato 'bhigamātkāmaḥ samaratanaropabhogena,धर्मः कामादभिनवगुणवन्निःस्वस्य मदनरोगवतः / अर्थो ऽर्थवतो ऽभिगमात्कामः समरतनरोपभोगेन +dkuṭṭ_653,yastu na dharmaprāptyai nārthāya na kāmasādhanopāyaḥ / sa pumānsaccaritadhanaiḥ paryanuyuktaḥ kimācaṣṭe,यस्तु न धर्मप्राप्त्यै नार्थाय न कामसाधनोपायः / स पुमान्सच्चरितधनैः पर्यनुयुक्तः किमाचष्टे +dkuṭṭ_654,kāmodvegagṛhītaṃ dhūrtairupahasyamānaśṛṅgāram / dāridryahataṃ yauvanamabudhānāṃ kevalaṃ vipade,कामोद्वेगगृहीतं धूर्तैरुपहस्यमानशृङ्गारम् / दारिद्र्यहतं यौवनमबुधानां केवलं विपदे +dkuṭṭ_655,vyapagatakoṣe rāgiṇi yāti layaṃ pānamātralābhahṛtā / kṣudrā madhukarikābje na tu gaṇikā cintitasvārthā,व्यपगतकोषे रागिणि याति लयं पानमात्रलाभहृता / क्षुद्रा मधुकरिकाब्जे न तु गणिका चिन्तितस्वार्था +dkuṭṭ_656,yāsāṃ kāryāpekṣā sakaṭākṣanirīkṣaṇe 'pi veśyānām / darśanamātrakṣubhitairvañcyante tāḥ kathaṃ puruṣaiḥ,यासां कार्यापेक्षा सकटाक्षनिरीक्षणे ऽपि वेश्यानाम् / दर्शनमात्रक्षुभितैर्वञ्च्यन्ते ताः कथं पुरुषैः +dkuṭṭ_657,kleśāya durgatānāṃ mānastutigātrabhaṅgavinyāsam / gaṇikābhinayacatuṣṭayamākṛṣṭyai svāpateyapuṣṭānām,क्लेशाय दुर्गतानां मानस्तुतिगात्रभङ्गविन्यासम् / गणिकाभिनयचतुष्टयमाकृष्ट्यै स्वापतेयपुष्टानाम् +dkuṭṭ_658,kiṃ dhakṣyati bhūyo 'pi jvalanastaṃ tādṛśaṃ kulāṅgāram / yo dahyate 'virāmaṃ viraktadāsītiraskāraiḥ,किं धक्ष्यति भूयो ऽपि ज्वलनस्तं तादृशं कुलाङ्गारम् / यो दह्यते ऽविरामं विरक्तदासीतिरस्कारैः +dkuṭṭ_659,gṛhametadīśvarāṇāṃ kāntāraṃ duṣpraveśamanyeṣām / pūtkṛtamidamudbhujayā na mālatī kāmasattradānaparā,गृहमेतदीश्वराणां कान्तारं दुष्प्रवेशमन्येषाम् / पूत्कृतमिदमुद्भुजया न मालती कामसत्त्रदानपरा +dkuṭṭ_660,iti coditagṛhaceṭīnigaditakaṭukākṣarānyakṛtalakṣyāḥ / ākarṇayato vāco daivopahatasya tasya marmabhidaḥ,इति चोदितगृहचेटीनिगदितकटुकाक्षरान्यकृतलक्ष्याः / आकर्णयतो वाचो दैवोपहतस्य तस्य मर्मभिदः +dkuṭṭ_661,evamabhidhīyamāno no budhyati yadi paśurnarākāraḥ / tadidaṃ sundari vācyaḥ praśritavacasā tvayā kāmī,एवमभिधीयमानो नो बुध्यति यदि पशुर्नराकारः / तदिदं सुन्दरि वाच्यः प्रश्रितवचसा त्वया कामी +dkuṭṭ_662,prīyata eva tavopari hṛdayaṃ me kiṃ tu gurujanādhīnā / mātṛvacotikramaṇaṃ na samarthā saṃvidhātumaham,प्रीयत एव तवोपरि हृदयं मे किं तु गुरुजनाधीना / मातृवचोतिक्रमणं न समर्था संविधातुमहम् +dkuṭṭ_663,arhasi tāvadatastvaṃ gantumitaḥ katipayānyapi dināni / punarapi bhavataiva samaṃ bhoktavyaṃ jīvalokasukham,अर्हसि तावदतस्त्वं गन्तुमितः कतिपयान्यपि दिनानि / पुनरपि भवतैव समं भोक्तव्यं जीवलोकसुखम् +dkuṭṭ_664,nirvāsite tu tasmin yaḥ kāmī pūrvamujjhito bhuktvā / tasya prāptavibhūteryuktiriyaṃ bhinnasaṃdhāne,निर्वासिते तु तस्मिन् यः कामी पूर्वमुज्झितो भुक्त्वा / तस्य प्राप्तविभूतेर्युक्तिरियं भिन्नसंधाने +dkuṭṭ_665,upavanalīlāviharaṇahāvojjvalamañjulasya saha tena / varṇanamitivṛttasya smarajavikārāśca vīkṣite tasmin,उपवनलीलाविहरणहावोज्ज्वलमञ्जुलस्य सह तेन / वर्णनमितिवृत्तस्य स्मरजविकाराश्च वीक्षिते तस्मिन् +dkuṭṭ_666,idamupavanamatidhanyaṃ nirbharamāliṅgitaṃ surabhilakṣmyā / matskandhārpitapāṇirbabhrāma sa yatra jīvitādhīśaḥ,इदमुपवनमतिधन्यं निर्भरमालिङ्गितं सुरभिलक्ष्म्या / मत्स्कन्धार्पितपाणिर्बभ्राम स यत्र जीविताधीशः +dkuṭṭ_667,sakhya ito bhramarakulatrāsitayā priyatamo mayā sahasā / vakrībhavatpayodharamupagūḍho dhīrasītkāram,सख्य इतो भ्रमरकुलत्रासितया प्रियतमो मया सहसा / वक्रीभवत्पयोधरमुपगूढो धीरसीत्कारम् +dkuṭṭ_668,raṇadindindiravṛnde kūjatkalakaṇṭharāvaramaṇīye / atrātimuktakagṛhe marudīraṇavidhutakusumasaṃchanne,रणदिन्दिन्दिरवृन्दे कूजत्कलकण्ठरावरमणीये / अत्रातिमुक्तकगृहे मरुदीरणविधुतकुसुमसंछन्ने +dkuṭṭ_669,mayi jātādhikarāgo balavati madane sahāyasāmagryā / kāntaḥ pallavaśayane no tṛptimagādviviktakāryeṣu,मयि जाताधिकरागो बलवति मदने सहायसामग्र्या / कान्तः पल्लवशयने नो तृप्तिमगाद्विविक्तकार्येषु +dkuṭṭ_670,preṅkholanavitaraṇayuktyā vidhyan pārśvayornakhairdhūrtaḥ / cakre māṃ madanamayīṃ vratatipreṅkhāmimāṃ samārūḍhām,प्रेङ्खोलनवितरणयुक्त्या विध्यन् पार्श्वयोर्नखैर्धूर्तः / चक्रे मां मदनमयीं व्रततिप्रेङ्खामिमां समारूढाम् +dkuṭṭ_671,spṛhaṇīyo 'yamaśokaḥ spṛṣṭo yadvallabhena hastena / asmadavataṃsakārthaṃ nūtanadalapallavān vicārayatā,स्पृहणीयो ऽयमशोकः स्पृष्टो यद्वल्लभेन हस्तेन / अस्मदवतंसकार्थं नूतनदलपल्लवान् विचारयता +dkuṭṭ_672,asminsahakāratale tasyotsaṅge salīlamāsīnā / aśṛṇavamahamiti vācaḥ paśyantī vilasitāni taruṇānām,अस्मिन्सहकारतले तस्योत्सङ्गे सलीलमासीना / अशृणवमहमिति वाचः पश्यन्ती विलसितानि तरुणानाम् +dkuṭṭ_673,utthāpaya mānarase dayitaṃ caraṇāgranipatitaṃ tūrṇam / atyākṛṣṭaṃ truṭyati sudṛḍhamapi premabandhanaṃ mūḍhe,उत्थापय मानरसे दयितं चरणाग्रनिपतितं तूर्णम् / अत्याकृष्टं त्रुट्यति सुदृढमपि प्रेमबन्धनं मूढे +dkuṭṭ_674,tiṣṭhannapi yātasamaḥ kiṃ tena nivāritena sakhi paśunā / yāmīti niṣprakampaṃ viniḥsṛtā yasya mādhave vāṇī,तिष्ठन्नपि यातसमः किं तेन निवारितेन सखि पशुना / यामीति निष्प्रकम्पं विनिःसृता यस्य माधवे वाणी +dkuṭṭ_675,āyuḥsāraṃ yauvanamṛtusāraḥ kusumasāyakavayasyaḥ / sundari jīvitasāro ratibhogasukhāmṛtāsvādaḥ,आयुःसारं यौवनमृतुसारः कुसुमसायकवयस्यः / सुन्दरि जीवितसारो रतिभोगसुखामृतास्वादः +dkuṭṭ_676,ramyaṃ kusumastabakaṃ kuru me priya kaiṅkirātamavataṃsam / tiṣṭhatu vā kimanena pratyagramaśokakisalayaṃ cāru,रम्यं कुसुमस्तबकं कुरु मे प्रिय कैङ्किरातमवतंसम् / तिष्ठतु वा किमनेन प्रत्यग्रमशोककिसलयं चारु +dkuṭṭ_677,āstāmāstāmetatprāpaya māṃ sinduvāramabhirāmam / nahi nahi rājati sutarāṃ cūtadrumamañjarī karṇe,आस्तामास्तामेतत्प्रापय मां सिन्दुवारमभिरामम् / नहि नहि राजति सुतरां चूतद्रुममञ्जरी कर्णे +dkuṭṭ_678,dhiktāruṇyamakāntaṃ dhikkāntaṃ yauvanena rahitaṃ ca / dhiktaddvayamapi manmathasāmarthyavikāsitaṃ vinā suratam,धिक्तारुण्यमकान्तं धिक्कान्तं यौवनेन रहितं च / धिक्तद्द्वयमपि मन्मथस���मर्थ्यविकासितं विना सुरतम् +dkuṭṭ_679,janito 'pyaparādhaśatairvāme tasmiṃściraprarūḍho 'pi / avagatamadhunā sakhyo na vasantamatītya vartate mānaḥ,जनितो ऽप्यपराधशतैर्वामे तस्मिंश्चिरप्ररूढो ऽपि / अवगतमधुना सख्यो न वसन्तमतीत्य वर्तते मानः +dkuṭṭ_680,varṣaśatasya sa sāraḥ kālalavaḥ prathamamelakasthānam / sacakitamāgacchantī sotkalikā yatra dṛśyate ramaṇī,वर्षशतस्य स सारः काललवः प्रथममेलकस्थानम् / सचकितमागच्छन्ती सोत्कलिका यत्र दृश्यते रमणी +dkuṭṭ_681,kiṃ nirmito 'si dhātrā navo 'paraḥ kimu vasantaguṇa eṣaḥ / kusumaśarapūrṇatūṇaḥ kimutābhavadanya eva kandarpaḥ,किं निर्मितो ऽसि धात्रा नवो ऽपरः किमु वसन्तगुण एषः / कुसुमशरपूर्णतूणः किमुताभवदन्य एव कन्दर्पः +dkuṭṭ_682,no paśyasi yadi kakubhaḥ pracurojjvalasurabhikusumaramaṇīyāḥ / parabhṛtakūjitamiśrānna śṛṇoṣi yadi dvirephajhaṅkārān,नो पश्यसि यदि ककुभः प्रचुरोज्ज्वलसुरभिकुसुमरमणीयाः / परभृतकूजितमिश्रान्न शृणोषि यदि द्विरेफझङ्कारान् +dkuṭṭ_683,gandhaṃ yadi no labhase vāsitadigvyoma sumanasāṃ hṛdyam / anubhavasi yadi sparśaṃ no śītaladākṣiṇātyapavanasya,गन्धं यदि नो लभसे वासितदिग्व्योम सुमनसां हृद्यम् / अनुभवसि यदि स्पर्शं नो शीतलदाक्षिणात्यपवनस्य +dkuṭṭ_684,rasanendriyaikaśeṣaḥ parasaṃcāryo janena paribhūtaḥ / nārhasi tato 'pi muktvā nijāśrayaṃ gantumanyato nitarām,रसनेन्द्रियैकशेषः परसंचार्यो जनेन परिभूतः / नार्हसि ततो ऽपि मुक्त्वा निजाश्रयं गन्तुमन्यतो नितराम् +dkuṭṭ_685,asminsarasi salīlaṃ karayantraviniryadambudhārābhiḥ / dayitena tāḍitāhaṃ mayāpyasāvāhato mṛṇālikayā,अस्मिन्सरसि सलीलं करयन्त्रविनिर्यदम्बुधाराभिः / दयितेन ताडिताहं मयाप्यसावाहतो मृणालिकया +dkuṭṭ_686,punarantarjalamagno māmupagamyāvibhāvitaḥ sahasā / uccikṣepa sahāsaṃ hāsitasaṃnihitaparivāraḥ,पुनरन्तर्जलमग्नो मामुपगम्याविभावितः सहसा / उच्चिक्षेप सहासं हासितसंनिहितपरिवारः +dkuṭṭ_687,saṃsaktārdrāvaraṇaṃ jaghanaṃ naḥ paśyatastadā tasya / prathamākāṅkṣākūtaṃ bheje sambhogaśṛṅgāraḥ,संसक्तार्द्रावरणं जघनं नः पश्यतस्तदा तस्य / प्रथमाकाङ्क्षाकूतं भेजे सम्भोगशृङ्गारः +dkuṭṭ_688,kālapradeśaveśavyāpārasthitiviśeṣaghaṭanābhiḥ / cirarūḍho 'pi hi yūnāṃ navatvamupanīyate rāgaḥ,कालप्रदेशवेशव्यापारस्थितिविशेषघटनाभिः / चिररूढो ऽपि हि यूनां नवत्वमुपनीयते रागः +dkuṭṭ_689,sādaramarpayato 'bjaṃ gotraskhalanāparādhinastasya / sakhyaḥ smarāmi sahasā vilakṣatāṃ kliṣṭahasitasya,सादरमर्पयतो ऽब्जं गोत्रस्खलनापराधिनस्तस्य / सख्यः स्मरामि सहसा विलक्षतां क्लिष्टहसितस्य +dkuṭṭ_690,pratyagranakhavraṇite stanāntare kṣipati locane spṛhayā / preyasi hrītācchādanamakaravamahamabjinīpatram,प्रत्यग्रनखव्रणिते स्तनान्तरे क्षिपति लोचने स्पृहया / प्रेयसि ह्रीताच्छादनमकरवमहमब्जिनीपत्रम् +dkuṭṭ_691,kṣiptvātarkitamambho garbhitanalinīpalāśapuṭamārāt / āhatayā yadvikṛtaṃ svasthadhiyā tanna śakyate kartum,क्षिप्त्वातर्कितमम्भो गर्भितनलिनीपलाशपुटमारात् / आहतया यद्विकृतं स्वस्थधिया तन्न शक्यते कर्तुम् +dkuṭṭ_692,suśliṣṭo hāvavidhirmadanālasagātrajṛmbhitaṃ lalitam / gūḍhasthānaprakaṭanamaṅgulivisphoṭanaṃ smitaṃ subhagam,सुश्लिष्टो हावविधिर्मदनालसगात्रजृम्भितं ललितम् / गूढस्थानप्रकटनमङ्गुलिविस्फोटनं स्मितं सुभगम् +dkuṭṭ_693,nīvivimocanabandhau muhurmuhuḥ keśapāśaviśleṣaḥ / svādharadaśanagrahaṇaṃ bālakaparicumbanaṃ ratotsukatā,नीविविमोचनबन्धौ मुहुर्मुहुः केशपाशविश्लेषः / स्वाधरदशनग्रहणं बालकपरिचुम्बनं रतोत्सुकता +dkuṭṭ_694,sākāṅkṣitaṃ kṣipantyāstaralāyatalocane muhuḥ kāmye / uddiśya tadvayasyakamiti śokagrastavarṇagiraḥ,साकाङ्क्षितं क्षिपन्त्यास्तरलायतलोचने मुहुः काम्ये / उद्दिश्य तद्वयस्यकमिति शोकग्रस्तवर्णगिरः +dkuṭṭ_695,ekībhāvaṃ gatayorjalapayasormitracetasośca tathā / vyatirekakṛtau śaktirhaṃsānāṃ durjanānāṃ ca,एकीभावं गतयोर्जलपयसोर्मित्रचेतसोश्च तथा / व्यतिरेककृतौ शक्तिर्हंसानां दुर्जनानां च +dkuṭṭ_696,atipelavamatiparimitavarṇaṃ laghutaramudāharati śaṇṭhaḥ / paramārthataḥ sa hṛdayaṃ vahati punaḥ kālakūṭaghaṭitamiva,अतिपेलवमतिपरिमितवर्णं लघुतरमुदाहरति शण्ठः / परमार्थतः स हृदयं वहति पुनः कालकूटघटितमिव +dkuṭṭ_697,yena tadā māmūce parijanamutsārya vivṛtanaṭamanyuḥ / darśitahitasvarūpaḥ parapīḍākaraṇapaṇḍitaḥ prakhalaḥ,येन तदा मामूचे परिजनमुत्सार्य विवृतनटमन्युः / दर्शितहितस्वरूपः परपीडाकरणपण्डितः प्रखलः +dkuṭṭ_698,aviditaguṇāntarāṇāṃ ko doṣaḥ prāntadeśavāsānām / svādhīnakuṅkumā api yadvidadhati bahumatiṃ nīle,अविदितगुणान्तराणां को दोषः प्रान्तदेशवासानाम् / स्वाधीनकुङ्कुमा अपि यद्विदधति बहुमतिं नीले +dkuṭṭ_699,kva mahītalarambhā tvaṃ nyakkṛtacandraprabhā svadeharucā / citralatā kva varākī nīcairupasevitā voṭā,क्व महीतलरम्भा त्वं न्यक्कृतचन्द्रप्रभा स्वदेहरुचा / चित्रलता क्व वराकी नीचैरुपसेविता वोटा +dkuṭṭ_700,yasyārthe na vigaṇitāḥ prahvātmāno mahādhanāḥ kulajāḥ / so 'dya hṛdayena tasyāṃ tvayi tiṣṭhati bāhyavṛttena,यस्यार्थे न विगणिताः प्रह्वात्मानो महाधनाः कुलजाः / सो ऽद्य हृदयेन तस्यां त्वयि तिष्ठति बाह्यवृत्तेन +dkuṭṭ_701,tāmeva samācaraṇāṃ sadasadbhāvapravartitāṃ nipuṇaiḥ / vindanti tatra kuśalāḥ snehavirūkṣaprabhedena,तामेव समाचरणां सदसद्भावप्रवर्तितां निपुणैः / विन्दन्ति तत्र कुशलाः स्नेहविरूक्षप्रभेदेन +dkuṭṭ_702,tava tu virūḍhapremṇastatkarmavivecanaṃ manovṛttiḥ / nāruhatīti mayaivaṃ niveditaṃ pāricityena,तव तु विरूढप्रेम्णस्तत्कर्मविवेचनं मनोवृत्तिः / नारुहतीति मयैवं निवेदितं पारिचित्येन +dkuṭṭ_703,iti durjanāhiniḥsṛtavāgviṣadūṣitasamastavapuṣo me / īrṣyārujaḥ pravṛddhāścirarūḍhapraṇayakhaṇḍanaprabhavāḥ,इति दुर्जनाहिनिःसृतवाग्विषदूषितसमस्तवपुषो मे / ईर्ष्यारुजः प्रवृद्धाश्चिररूढप्रणयखण्डनप्रभवाः +dkuṭṭ_704,laghuhṛdayatayā yasmāddurbhāṣitavajrapātavihatānām / vaktṛviśeṣavitarko na spṛśati prāyaśo manaḥ strīṇām,लघुहृदयतया यस्माद्दुर्भाषितवज्रपातविहतानाम् / वक्तृविशेषवितर्को न स्पृशति प्रायशो मनः स्त्रीणाम् +dkuṭṭ_705,priyamapi vadan durātmā kṣipati vipatsāgare duruttare / āsādya prāṇabhṛto mṛtaye parileḍhi jihvayā khaḍgaḥ,प्रियमपि वदन् दुरात्मा क्षिपति विपत्सागरे दुरुत्तरे / आसाद्य प्राणभृतो मृतये परिलेढि जिह्वया खड्गः +dkuṭṭ_706,hitamadhurākṣaravāṇīvyavahāramanupraviśya tallīnam / saralā durāśayānāmupaghātaṃ phalata eva vindanti,हितमधुराक्षरवाणीव्यवहारमनुप्रविश्य तल्लीनम् / सरला दुराशयानामुपघातं फलत एव विन्दन्ति +dkuṭṭ_707,parasaṃtāpavinodo yatrāhani na prayāti niṣpattim / antarmanā asādhurna gaṇayati tadāyuṣo madhye,परसंतापविनोदो यत्राहनि न प्रयाति निष्पत्तिम् / अन्तर्मना असाधुर्न गणयति तदायुषो मध्ये +dkuṭṭ_708,divasāntānabhinandati bahu manute teṣu janmano lābham / ye yānti duṣṭabuddheḥ paropatāpābhiyogena,दिवसान्तानभिनन्दति बहु मनुते तेषु जन्मनो लाभम् / ये यान्ति दुष्टबुद्धेः परोपतापाभियोगेन +dkuṭṭ_709,vikasitavadanaḥ prakhalaḥ protphullavilocano yathā bhramati / manye tathā na jātaḥ sadahitakaraṇaśramo vandhyaḥ,विकसितवदनः प्रखलः प्रोत्फुल्लविलोचनो यथा भ्रमति / मन्ये तथा न जातः सदहितकरणश्रमो वन्ध्यः +dkuṭṭ_710,śaṭhamṛgayuḥ kusṛtiśarairajñātapratividhānasādhumṛgān / abhyastalakṣavedho nighnanna pariśramaṃ vrajati,शठमृगयुः कुसृतिशरैरज्ञातप्रतिविधानसाधुमृगान् / अभ्यस्तलक्षवेधो निघ्नन्न परिश्रमं व्रजति +dkuṭṭ_711,anukūlavarapurandhriṣu puruṣāṇāṃ baddhamūlarāgāṇām / nayati mano duḥśīlaḥ kusumāstro hīnapātreṣu,अनुकूलवरपुरन्ध्रिषु पुरुषाणां बद्धमूलरागाणाम् / नयति मनो दुःशीलः कुसुमास्त्रो हीनपात्रेषु +dkuṭṭ_712,sāvaraṇaṃ vrajato 'nyāṃ kautukadṛṣṭyā prasaṅgato dayitān / buddhvāpi vidagdhadhiyo vartante nāṭyadharmeṇa,सावरणं व्रजतो ऽन्यां कौतुकदृष्ट्या प्रसङ्गतो दयितान् / बुद्ध्वापि विदग्धधियो वर्तन्ते नाट्यधर्मेण +dkuṭṭ_713,satyaṃ premaṇi vṛddhe vyathayati hṛdayaṃ manāgapi skhalitam / avadhṛtanijamāhātmyāstadapi na dhīrā vimuhyanti,सत्यं प्रेमणि वृद्धे व्यथयति हृदयं मनागपि स्खलितम् / अवधृतनिजमाहात्म्यास्तदपि न धीरा विमुह्यन्ति +dkuṭṭ_714,svacchandaṃ pibatu rasaṃ bhrāntvā bhrāntvā vanāni kusumeṣu / anubhūtaguṇaviśeṣaḥ punareṣyati mālatīṃ madhupaḥ,स्वच्छन्दं पिबतु रसं भ्रान्त्वा भ्रान्त्वा वनानि कुसुमेषु / अनुभूतगुणविशेषः पुनरेष्यति मालतीं मधुपः +dkuṭṭ_715,mālatyā guṇavattāṃ samyagno vetti madhukarastāvat / anubhavameti na yāvatsumanontarasaṃgamāsvāde,मालत्या गुणवत्तां सम्यग्नो वेत्ति मधुकरस्तावत् / अनुभवमेति न यावत्सुमनोन्तरसंगमास्वादे +dkuṭṭ_716,komalamānakadarthāṃ bhajamāno bhajati dīptatāmadhikām / saṃcālyamānadāruḥ pāvaka iva suprabhaḥ snehaḥ,कोमलमानकदर्थां भजमानो भजति दीप्ततामधिकाम् / संचाल्यमानदारुः पावक इव सुप्रभः स्नेहः +dkuṭṭ_717,yaḥ punaratikopānalasaṃtāpavaśena dūramākṛṣṭaḥ / kācamaṇiḥ sa khalu yathā pariṇāme khaṇḍakhaṇḍamupayāti,यः पुनरतिकोपानलसंतापवशेन दूरमाकृष्टः / काचमणिः स खलु यथा परिणामे खण्डखण्डमुपयाति +dkuṭṭ_718,vetanalobhādbahavaḥ sevyante sauṣṭhavena pañcajanāḥ / viśrāmyati yatra manaḥ sa tu duṣprāpaḥ sahasreṣu,वेतनलोभाद्बहवः सेव्यन्ते सौष्ठवेन पञ्चजनाः / विश्राम्यति यत्र मनः स तु दुष्प्रापः सहस्रेषु +dkuṭṭ_719,manvādimunivarairapi kālatrayavedibhiḥ sudurjñeyam / tatsukṛtaṃ yasya phalaṃ rabhasāgatavallabhāśleṣaḥ,मन्वादिमुनिवरैरपि कालत्रयवेदिभिः सुदुर्ज्ञेयम् / तत्सुकृतं यस्य फलं रभसागतवल्लभाश्लेषः +dkuṭṭ_720,yāte 'pi nayanamārgaṃ preyasi yasyāḥ smṛtirvyalīkeṣu / manye tāṃ prati niyataṃ kuṇṭhitaśarapañcakaḥ madanaḥ,याते ऽपि नयनमार्गं प्रेयसि यस्याः स्मृतिर्व्यलीकेषु / मन्ये तां प्रति नियतं कुण्ठितशरपञ्चकः मदनः +dkuṭṭ_721,jīvyata eva kathaṃ ciddhigvṛttimimāṃ mahadbhiravagītām / vijahāti yanna gaṇikā tadvāñchitaramaṇalābhalobhena,जीव्यत एव कथं चिद्धिग्वृत्तिमिमां महद्भिरवगीताम् / विजहाति यन्न गणिका तद्वाञ्छितरमणलाभलोभेन +dkuṭṭ_722,kaṇṭakinaḥ kaṭukarasān karīrakhadirādiviṭapatarugulmān / upabhuñjānā karabhī daivādāpnoti madhuramadhujālam,कण्टकिनः कटुकरसान् करीरखदिरादिविटपतरुगुल्मान् / उपभुञ्जाना करभी दैवादाप्नोति मधुरमधुजालम् +dkuṭṭ_723,kā śrīrapraṇayivaśā kā vilasitayo manobhavavihīnāḥ / ko dharmo nirupaśamaḥ kiṃ saukhyaṃ vallabhena rahitānām,का श्रीरप्रणयिवशा का विलसितयो मनोभवविहीनाः / को धर्मो निरुपशमः किं सौख्यं वल्लभेन रहितानाम् +dkuṭṭ_724,svācchandyaphalaṃ bālyaṃ tāruṇyaṃ rucitasuratabhogaphalam / sthaviratvamupaśamaphalaṃ parahitasampādanaṃ ca janmaphalam,स्वाच्छन्द्यफलं बाल्यं तारुण्यं रुचितसुरतभोगफलम् / स्थविरत्वमुपशमफलं परहितसम्पादनं च जन्मफलम् +dkuṭṭ_725,abhidadhatīmidamālīmavakarṇya gṛhītayeva bhūtena / yauvanasukhena sārdhaṃ mayaiva yūyaṃ paricchinnāḥ,अभिदधतीमिदमालीमवकर्ण्य गृहीतयेव भूतेन / यौवनसुखेन सार्धं मयैव यूयं परिच्छिन्नाः +dkuṭṭ_726,adhunānutāpapāvakamadhyagatā pacyamānasarvāṅgī / niṣphalajanmaprāptirjīvāmyucchvāsamātreṇa,अधुनानुतापपावकमध्यगता पच्यमानसर्वाङ्गी / निष्फलजन्मप्राप्तिर्जीवाम्युच्छ्वासमात्रेण +dkuṭṭ_727,sthāneṣu yeṣu yuṣmatsaṃgatayā krīḍitaṃ ciraṃ dhṛtyā / tāni khalu vīkṣamāṇā bhavāmi kaṇṭhasthitaprāṇā,स्थानेषु येषु युष्मत्संगतया क्रीडितं चिरं धृत्या / तानि खलु वीक्षमाणा भवामि कण्ठस्थितप्राणा +dkuṭṭ_728,anyavaśena visaṃjñā kṛtabhūṣā yantrasūtrasaṃcārā / dārumayīva pratimā vidadhāmi viḍambanā bahvīḥ,अन्यवशेन विसंज्ञा कृतभूषा यन्त्रसूत्रसंचारा / दारुमयीव प्रतिमा विदधामि विडम्बना बह्वीः +dkuṭṭ_729,yadi nāmodarabharaṇaprāptyai kurute 'nyapuṣpasaṃśleṣam / tadapi na puṣṭirbhṛṅgyā apibantyā āravindamakarandam,यदि नामोदरभरणप्राप्त्यै कुरुते ऽन्यपुष्पसंश्लेषम् / तदपि न पुष्टिर्भृङ्ग्या अपिबन्त्या आरविन्दमकरन्दम् +dkuṭṭ_730,āstāmaparo lokaḥ krīḍāpekṣī parāpadi prītaḥ / vyasanārṇave patantī na vāritā parijanenāsmi,आस्तामपरो लोकः क्रीडापेक्षी परापदि प्रीतः / व्यसनार्णवे पतन्ती न वारिता परिजनेनास्मि +dkuṭṭ_731,kiṃ vā bahubhiḥ kathitaiḥ samprati niyame tu niyamitā buddhiḥ / sthāsyāmi saṃniyuktā bhavadgṛhe preṣyakāryeṣu,किं वा बहुभिः कथितैः सम्प्रति नियमे तु नियमिता बुद्धिः / स्थास्यामि संनियुक्ता भवद्गृहे प्रेष्यकार्येषु +dkuṭṭ_732,iti netrādivikārairvaśamupanītaṃ pralīnadhairyāṅgam / māragrahābhibhūtaṃ parimṛṣṭaprāṅnirākṛtismaraṇam,इति नेत्रादिविकारैर्वशमुपनीतं प्रलीनधैर्याङ्गम् / मारग्रहाभिभूतं परिमृष्टप्राङ्निराकृतिस्मरणम् +dkuṭṭ_733,prādurbhūtariraṃsaṃ kṣaṇe kṣaṇe jatrudeśagatadṛṣṭim / pakvāmramiva vimokṣyasi pūrvavadācūṣya subhru niḥśeṣam,प्रादुर्भूतरिरंसं क्षणे क्षणे जत्रुदेशगतदृष्टिम् / पक्वाम्रमिव विमोक्ष्यसि पूर्ववदाचूष्य सुभ्रु निःशेषम् +dkuṭṭ_734,svaśarīrāmiṣadigdhaṃ vakrasmitadṛṣṭipātavāgbaḍiśam / prakṣipyākṛśya jaḍaṃ sphuraṇena vivarjitaṃ suparipuṣṭam,स्वशरीरामिषदिग्धं वक्रस्मितदृष्टिपातवाग्बडिशम् / प्रक्षिप्याकृश्य जडं स्फुरणेन विवर्जितं सुपरिपुष्टम् +dkuṭṭ_735,hastadvayāntarāgatamupacāraparivyayena saṃskṛtya / bhuktvā yāvanmāṃsaṃ tyakṣyasi carmāsthiśeṣitaṃ matsyam,हस्तद्वयान्तरागतमुपचारपरिव्ययेन संस्कृत्य / भुक्त्वा यावन्मांसं त्यक्ष्यसि चर्मास्थिशेषितं मत्स्यम् +dkuṭṭ_736,śṛṇu suśroṇi yathāsmin kalaśeśvarapādamūlamañjaryā / pravarācāryaduhitrā rājasutaścarvitaśca muktaśca,शृणु सुश्रोणि यथास्मिन् कलशेश्वरपादमूलमञ्जर्या / प्रवराचार्यदुहित्रा राजसुतश्चर्वितश्च मुक्तश्च +dkuṭṭ_737,āsīcchrīsiṃhabhaṭo nāmnā nṛpatirmahīyasāṃ praṣṭhaḥ / tasyātmajo 'dhitasthau niveśanaṃ devarāṣṭrasaṃbaddham,आसीच्छ्रीसिंहभटो नाम्ना नृपतिर्महीयसां प्रष्ठः / तस्यात्मजो ऽधितस्थौ निवेशनं देवराष्ट्रसंबद्धम् +dkuṭṭ_738,sa kadā cidvṛṣabhadhvajadidṛkṣayā parimitāptaparivāraḥ / anuvartamāna āgāttāruṇyodīrṇaveśacaritāni,स कदा चिद्वृषभध्वजदिदृक्षया परिमिताप्तपरिवारः / अनुवर्तमान आगात्तारुण्योदीर्णवेशचरितानि +dkuṭṭ_739,mūrdhatribhāgasaṃsthitabṛhadambaracīrakeśasaṃyamanaḥ / alpācchagātrarāgo ghanakuṅkumaliptakarṇakeśāgraḥ,मूर्धत्रिभागसंस्थितबृहदम्बरचीरकेशसंयमनः / अल्पाच्छगात्ररागो घनकुङ्कुमलिप्तकर्णकेशाग्रः +dkuṭṭ_740,siddhārthabījadanturalalāṭatilakopayuktatāmbūlaḥ / śravaṇaniveśitakuṇḍalaṭīṭibhakaprāyakandharābharaṇaḥ,सिद्धार्थबीजदन्तुरललाटतिलकोपयुक्तताम्बूलः / श्रवणनिवेशितकुण्डलटीटिभकप्रायकन्धराभरणः +dkuṭṭ_741,keyūrasthānagatasvarṇāvṛtamantragarbhajatuguḍakaḥ / maṇibandhanavinyastapracalāṅkurajātarūpamaṇimālaḥ,केयूरस्थानगतस्वर्णावृतमन्त्रगर्भजतुगुडकः / मणिबन्धनविन्यस्तप्रचलाङ्कुरजातरूपमणिमालः +dkuṭṭ_742,dhṛtavetradaṇḍa ūrṇakapariveṣṭitasāsidhenukanitambaḥ / mṛdutarapaṭikāvaraṇaḥ śabdolbaṇacurcurāṅkacaraṇatraḥ,धृतवेत्रदण्ड ऊर्णकपरिवेष्टितसासिधेनुकनितम्बः / मृदुतरपटिकावरणः शब्दोल्बणचुर्चुराङ्कचरणत्रः +dkuṭṭ_743,gambhīreśvaradāsyāṃ lagnaḥ kila tava vayasyako vīraḥ / prāpsyati sāpi durāśāvarṣatritayena yanmayā prāptam,गम्भीरेश्वरदास्यां लग्नः किल तव वयस्यको वीरः / प्राप्स्यति सापि दुराशावर्षत्रितयेन यन्मया प्राप्तम् +dkuṭṭ_744,darśayati diśaḥ phalitā amṛtagabhastiṃ kare 'vatārayati / suradevi candravarmā nirvastukavākprapañcena,दर्शयति दिशः फलिता अमृतगभस्तिं करे ऽवतारयति / सुरदेवि चन्द्रवर्मा निर्वस्तुकवाक्प्रपञ्चेन +dkuṭṭ_745,tvāmanuyāntaṃ samprati paśyāmi kuraṅgi vasuṣeṇam / sunirūpitā bhaviṣyasi viṣamā guḍajihvikā tasya,त्वामनुयान्तं सम्प्रति पश्यामि कुरङ्गि वसुषेणम् / सुनिरूपिता भविष्यसि विषमा गुडजिह्विका तस्य +dkuṭṭ_746,carvayati jalaṃ yo 'sau hariṇi haro dhūrtatābhimānena / likhati śataṃ daśavṛddhyā sa nimagnastaralikāvarte,चर्वयति जलं यो ऽसौ हरिणि हरो धूर्तताभिमानेन / लिखति शतं दशवृद्ध्या स निमग्नस्तरलिकावर्ते +dkuṭṭ_747,gṛhṇāsi yatpaṭānte mama paśyata eva nanda madirākhyām / ata āvayoravaśyaṃ mā vakṣyasi noktamantaraṃ bhavati,गृह्णासि यत्पटान्ते मम पश्यत एव नन्द मदिराख्याम् / अत आवयोरवश्यं मा वक्ष्यसि नोक्तमन्तरं भवति +dkuṭṭ_748,yo 'yaṃ gṛhītabṛsikaḥ kuśakarṇo vidhṛtadaṇḍakāṣāyaḥ / lokasparśāśaṅkī kṛtāpasāro vilokayan pārśvau,यो ऽयं गृहीतबृसिकः कुशकर्णो विधृतदण्डकाषायः / लोकस्पर्शाशङ्की कृतापसारो विलोकयन् पार्श्वौ +dkuṭṭ_749,kurvāṇo maunavratamutpāditasakalavaiṣṇavaśraddhaḥ / hariśāsanaṃ prapannastripurāntakadarśanāpadeśena,कुर्वाणो मौनव्रतमुत्पादितसकलवैष्णवश्रद्धः / हरिशासनं प्रपन्नस्त्रिपुरान्तकदर्शनापदेशेन +dkuṭṭ_750,straiṇaṃ paśyati yuktyā sākāṅkṣaṃ varjitānyajanadṛṣṭiḥ / kumudini mama hṛdayagataṃ bhavitavyaṃ vyājaliṅginānena,स्त्रैणं पश्यति युक्त्या साकाङ्क्षं वर्जितान्यजनदृष्टिः / कुमुदिनि मम हृदयगतं भवितव्यं व्याजलिङ्गिनानेन +dkuṭṭ_751,paśyatyadṛśyamāno nirīkṣito vīkṣate parāṃ kakubham / brūte kiṃ citsaspṛhamabhiyukto bhavati kīlitadhvānaḥ,पश्यत्यदृश्यमानो निरीक्षितो वीक्षते परां ककुभम् / ब्रूते किं चित्सस्पृहमभियुक्तो भवति कीलितध्वानः +dkuṭṭ_752,na jahāti samāsannaṃ notsahate sparśagocare sthātum / eṣa manuṣyo manye niṣpratibhaḥ sābhilāṣaśca,न जहाति समासन्नं नोत्सहते स्पर्शगोचरे स्थातुम् / एष मनुष्यो मन्ये निष्प्रतिभः साभिलाषश्च +dkuṭṭ_753,te 'tītāḥ khalu divasāḥ kriyate narma tvayā samaṃ yeṣu / adhunācāryānī tvaṃ bhāśuddhācāryasambandhāt,ते ऽतीताः खलु दिवसाः क्रियते नर्म त्वया समं येषु / अधुनाचार्यानी त्वं भाशुद्धाचार्यसम्बन्धात् +dkuṭṭ_754,bhramasi yatheṣṭaṃ tāvatkurvāṇo yuvatipallavagrahaṇam / lolikadāsa na yāvannaradevīpāśikāṃ viśasi,भ्रमसि यथेष्टं तावत्कुर्वाणो युवतिपल्लवग्रहणम् / लोलिकदास न यावन्नरदेवीपाशिकां विशसि +dkuṭṭ_755,evaṃprakāravākyaprasaktaviṭaceṭikāsamākīrṇam / sevācaturapuraḥsaravijanīkṛtavartma devakulam,एवंप्रकारवाक्यप्रसक्तविटचेटिकासमाकीर्णम् / सेवाचतुरपुरःसरविजनीकृतवर्त्म देवकुलम् +dkuṭṭ_756,sampāditaharapūjo niṣṭhurayāṣṭīkaniyamite loke / tvaritaniyogisthāpitamāsanamadhyāsta samarabhaṭaḥ,सम्पादितहरपूजो निष्ठुरयाष्टीकनियमिते लोके / त्वरितनि���ोगिस्थापितमासनमध्यास्त समरभटः +dkuṭṭ_757,agropaviṣṭanartakavāṃśikagātṛprakāśayuvatigaṇaḥ / śreṣṭhipramukhavaṇigjanaḍhaukitatāmbūlakusumapaṭavāsaḥ,अग्रोपविष्टनर्तकवांशिकगातृप्रकाशयुवतिगणः / श्रेष्ठिप्रमुखवणिग्जनढौकितताम्बूलकुसुमपटवासः +dkuṭṭ_758,vividhavilepanakharaṭitacakrakadharakhaḍgadhāriṇāśūnyaḥ / pṛṣṭhata āttakṛpāṇaiḥ śirobhirakṣaiśca viśvastaiḥ,विविधविलेपनखरटितचक्रकधरखड्गधारिणाशून्यः / पृष्ठत आत्तकृपाणैः शिरोभिरक्षैश्च विश्वस्तैः +dkuṭṭ_759,tāmbūlakaraṅkabhṛtā sandaṃśagṛhītavīṭikāgrahaṇe / īṣatspṛṣṭaṃ kurvanmandaṃ khaṭakāmukhena vāmena,ताम्बूलकरङ्कभृता सन्दंशगृहीतवीटिकाग्रहणे / ईषत्स्पृष्टं कुर्वन्मन्दं खटकामुखेन वामेन +dkuṭṭ_760,pārśvāvasthitanarmapriyasacivanyastapūrvatanubhāgaḥ / papraccha kuśalavārtāṃ sa vaṇigjananartakaprabhṛtīn,पार्श्वावस्थितनर्मप्रियसचिवन्यस्तपूर्वतनुभागः / पप्रच्छ कुशलवार्तां स वणिग्जननर्तकप्रभृतीन् +dkuṭṭ_761,atha vaitālika uccairupasaṃhṛtalokakalakale dhīraḥ / abhituṣṭāva tamitthaṃ prasannagambīrayā vācā,अथ वैतालिक उच्चैरुपसंहृतलोककलकले धीरः / अभितुष्टाव तमित्थं प्रसन्नगम्बीरया वाचा +dkuṭṭ_762,jaya deva parabalāntaka gurucaraṇārādhanaikakṛtacitta / paravanitājaghanāsana dāridryatamaḥpracaṇḍakarajāla,जय देव परबलान्तक गुरुचरणाराधनैककृतचित्त / परवनिताजघनासन दारिद्र्यतमःप्रचण्डकरजाल +dkuṭṭ_763,raṇadhīravaṃśabhūṣaṇa guruvasudhādevapūjanaprahva / śaraṇāgatābhayaprada hitabāndhavabandhujīvamadhyāhna,रणधीरवंशभूषण गुरुवसुधादेवपूजनप्रह्व / शरणागताभयप्रद हितबान्धवबन्धुजीवमध्याह्न +dkuṭṭ_764,īdṛk pratāpadahano bhāvatko vyāptagaganadikcakraḥ / dṛṣṭo jalāyamāno ripuvanitātilakaśobhāsu,ईदृक् प्रतापदहनो भावत्को व्याप्तगगनदिक्चक्रः / दृष्टो जलायमानो रिपुवनितातिलकशोभासु +dkuṭṭ_765,eṣa viśeṣaḥ spaṣṭo vahneśca tvatpratāpavahneśca / aṅkurati tena dagdhaṃ dagdhasyānena nodbhavo bhūyaḥ,एष विशेषः स्पष्टो वह्नेश्च त्वत्प्रतापवह्नेश्च / अङ्कुरति तेन दग्धं दग्धस्यानेन नोद्भवो भूयः +dkuṭṭ_766,śrīphalabhukpatravṛto vigraharasiko vimuktasattraratiḥ / rājyasthitiṃ na muñcati hṛtalakṣmīko 'pi tava vipakṣagaṇaḥ,श्रीफलभुक्पत्रवृतो विग्रहरसिको विमुक्तसत्त्ररतिः / राज्यस्थितिं न मुञ्चति हृतलक्ष्मीको ऽपि तव विपक्षगणः +dkuṭṭ_767,dadato vāñchitamarthaṃ sadānuraktasya tava gṛhaṃ tyaktvā / strīcāpalena kīrtirnagnāsaktā gatā kakubhaḥ,ददतो वाञ्छितमर्थं सदानुरक्तस्य तव गृहं त्यक्त्वा / स्त्रीचापलेन कीर्तिर्नग्नासक्ता गता ककुभः +dkuṭṭ_768,bhavataḥ bhavato dhairyaṃ tena hi bhinno 'ndhakaḥ praṇataḥ / muktāstvayā tu bahavo ripavo 'pi prekṣakāḥ samare,भवतः भवतो धैर्यं तेन हि भिन्नो ऽन्धकः प्रणतः / मुक्तास्त्वया तु बहवो रिपवो ऽपि प्रेक्षकाः समरे +dkuṭṭ_769,aṭatā jagatīmakhilāmidamāścaryaṃ mayā dṛṣṭam / dhanado 'pi nayananandana pariharasi yadugrasamparkam,अटता जगतीमखिलामिदमाश्चर्यं मया दृष्टम् / धनदो ऽपि नयननन्दन परिहरसि यदुग्रसम्पर्कम् +dkuṭṭ_770,idamaparamadbhutatamaṃ yuvatisahasrairvilupyamānasya / vṛddhirbhavati na hāniryattava saubhāgyakośasya,इदमपरमद्भुततमं युवतिसहस्रैर्विलुप्यमानस्य / वृद्धिर्भवति न हानिर्यत्तव सौभाग्यकोशस्य +dkuṭṭ_771,aparaṃ vismayajananaṃ dhavalatvaṃ nāpayāti yadbhavataḥ / lalanālocanakuvalayadalatviṣā śabalitasyāpi,अपरं विस्मयजननं धवलत्वं नापयाति यद्भवतः / ललनालोचनकुवलयदलत्विषा शबलितस्यापि +dkuṭṭ_772,hṛdayeṣu kāminīnāmeko 'nekeṣu vasasi yena tvam / janaka kusumāstrapāṇeḥ puruṣottama tena viśvarūpo 'si,हृदयेषु कामिनीनामेको ऽनेकेषु वससि येन त्वम् / जनक कुसुमास्त्रपाणेः पुरुषोत्तम तेन विश्वरूपो ऽसि +dkuṭṭ_773,kiṃ vahasi vṛthā garvaṃ priyo 'hamiti yoṣitāṃ narādhīśa / kāṅkṣanti sma murāriṃ ṣoḍaśagopīsahasrāṇi,किं वहसि वृथा गर्वं प्रियो ऽहमिति योषितां नराधीश / काङ्क्षन्ति स्म मुरारिं षोडशगोपीसहस्राणि +dkuṭṭ_774,brāhmaṇyena yayāce makhasamaye yaḥ baliṃ hṛṣīkeśaḥ / na sa bhavati samo bhavatā dānaikaniṣaṇṇahṛdayena,ब्राह्मण्येन ययाचे मखसमये यः बलिं हृषीकेशः / न स भवति समो भवता दानैकनिषण्णहृदयेन +dkuṭṭ_775,bhūmibhṛtāmuparisthita unnatyā sakalajīvalokasya / tṛṣṇāsaṃtāpaharo megha iva kadā na dakṣastvam,भूमिभृतामुपरिस्थित उन्नत्या सकलजीवलोकस्य / तृष्णासंतापहरो मेघ इव कदा न दक्षस्त्वम् +dkuṭṭ_776,bahumārgo bhaṅgayutaḥ kusṛtiparo gotrabhedakaraṇapaṭuḥ / gaṅgājalapravāhaḥ puṇyadiśā kevalaṃ tava samānaḥ,बहुमार्गो भङ्गयुतः कुसृतिपरो गोत्रभेदकरणपटुः / गङ्गाजलप्रवाहः पुण्यदिशा केवलं तव समानः +dkuṭṭ_777,durvyavahārotpattirmaurkhyaprasavo 'vivekitāvasatiḥ / ekastvaṃ doṣajñaḥ kṛtīkṛto yena kalikālaḥ,दुर्व्यवहारोत्पत्तिर्मौर्ख्यप्रसवो ऽविवेकितावसतिः / एकस्त्वं दोषज्ञः कृतीकृतो येन कलिकालः +dkuṭṭ_778,sugato 'pi nājivimukho vṛṣadhvajo 'pi na viṣāditāyuktaḥ / udyataśastro 'pi ripau kathamasi sannāsiko jātaḥ,सुगतो ऽपि नाजिविमुखो वृषध्वजो ऽपि न विषादितायुक्तः / उद्यतशस्त्रो ऽपि रिपौ कथमसि सन्नासिको जातः +dkuṭṭ_779,sanmaṇiranekabhogo gurubhārasahaḥ sthirātmatāsthānam / naradeva citrametadyadaśeṣaguṇaistvamāśliṣṭaḥ,सन्मणिरनेकभोगो गुरुभारसहः स्थिरात्मतास्थानम् / नरदेव चित्रमेतद्यदशेषगुणैस्त्वमाश्लिष्टः +dkuṭṭ_780,prakṛtilaghoryena kṛtā jaghanyavarṇasya gauravāpattiḥ / jaghanacapalā tathāryā sa piṅgalaste kathaṃ tulyaḥ,प्रकृतिलघोर्येन कृता जघन्यवर्णस्य गौरवापत्तिः / जघनचपला तथार्या स पिङ्गलस्ते कथं तुल्यः +dkuṭṭ_781,yasya na jātirnātmā nārthajñānaṃ na mānase praśamaḥ / bhavasi bhavasāra na tvaṃ tenādvayavādināsadṛśaḥ,यस्य न जातिर्नात्मा नार्थज्ञानं न मानसे प्रशमः / भवसि भवसार न त्वं तेनाद्वयवादिनासदृशः +dkuṭṭ_782,tatrāpi vṛddhiyogastasminnapi puruṣaguṇagaṇakhyātiḥ / paribhāṣā tatrāpi vyākaraṇānnātiricyase tena,तत्रापि वृद्धियोगस्तस्मिन्नपि पुरुषगुणगणख्यातिः / परिभाषा तत्रापि व्याकरणान्नातिरिच्यसे तेन +dkuṭṭ_783,nirvyājastavano 'pi tyaktākṣepo 'pi nirupamāno 'pi / sadrūpakajātiguṇairnātha tvaṃ gāmalaṅkuruṣe,निर्व्याजस्तवनो ऽपि त्यक्ताक्षे���ो ऽपि निरुपमानो ऽपि / सद्रूपकजातिगुणैर्नाथ त्वं गामलङ्कुरुषे +dkuṭṭ_784,anyaiva varṇanaiṣā bhavatsu lokottarā sthitā kāpi / vāmo yathaiva śatruṣu mitreṣu tathaiva vāmo 'si,अन्यैव वर्णनैषा भवत्सु लोकोत्तरा स्थिता कापि / वामो यथैव शत्रुषु मित्रेषु तथैव वामो ऽसि +dkuṭṭ_785,pūjayasi yena gurujanamabhinandasi yena sādhucaritāni / prīṇayasi yena viprānnṛpanandana tena vṛṣalastvam,पूजयसि येन गुरुजनमभिनन्दसि येन साधुचरितानि / प्रीणयसि येन विप्रान्नृपनन्दन तेन वृषलस्त्वम् +dkuṭṭ_786,dainyamidaṃ yacchlāghā kriyate tava rakṣasāpi na samasya / na sa haṭhamakarodyoṣiti bhavāṃstu bhuṅkte prasahya ripulakṣmīm,दैन्यमिदं यच्छ्लाघा क्रियते तव रक्षसापि न समस्य / न स हठमकरोद्योषिति भवांस्तु भुङ्क्ते प्रसह्य रिपुलक्ष्मीम् +dkuṭṭ_787,rāmaṇikācāṭupadastavanaṃ yallābhaheturasmākam / tatpatati te svarūpe yāmi namaḥ santu saukhyāni,रामणिकाचाटुपदस्तवनं यल्लाभहेतुरस्माकम् / तत्पतति ते स्वरूपे यामि नमः सन्तु सौख्यानि +dkuṭṭ_788,śrutvānantaramavadadbandinamabhinandya sādhuvādena / āssva kimākulatā te yāsyasi tuṣṭo mayā prahitaḥ,श्रुत्वानन्तरमवदद्बन्दिनमभिनन्द्य साधुवादेन / आस्स्व किमाकुलता ते यास्यसि तुष्टो मया प्रहितः +dkuṭṭ_789,punarapi paṭha tadyugalaṃ gītikayoryattvayā purā paṭhitam / kakṣāntaritena mama sthitasya kulaputrikāvāse,पुनरपि पठ तद्युगलं गीतिकयोर्यत्त्वया पुरा पठितम् / कक्षान्तरितेन मम स्थितस्य कुलपुत्रिकावासे +dkuṭṭ_790,tvayi vadati sādhuvādaṃ vāgiyamunmudritā budhasamāje / abhidhāyeti papāṭha tristhānaviśuddhanādena,त्वयि वदति साधुवादं वागियमुन्मुद्रिता बुधसमाजे / अभिधायेति पपाठ त्रिस्थानविशुद्धनादेन +dkuṭṭ_791,ekā khaṇḍanakupitā virasānyā praṇayabhaṅgavailakṣyāt / kā cinnikaṭatarāsanamaprāpya bibharti hṛdayanirvedam,एका खण्डनकुपिता विरसान्या प्रणयभङ्गवैलक्ष्यात् / का चिन्निकटतरासनमप्राप्य बिभर्ति हृदयनिर्वेदम् +dkuṭṭ_792,anyā kalahāntaritā navapariṇayalajjayāparā vihatā / ramaṇīgaṇamadhyagataḥ smarāturaḥ kiṃ karotu bahujāniḥ,अन्या कलहान्तरिता नवपरिणयलज्जयापरा विहता / रमणीगणमध्यगतः स्मरातुरः किं करोतु बहुजानिः +dkuṭṭ_793,abhyupagamāvabodhakamastakacalanaṃ vidhāya vikṛtabhrūḥ / nṛttācāryamavādīdetasmin kiṃ susaṃgītam,अभ्युपगमावबोधकमस्तकचलनं विधाय विकृतभ्रूः / नृत्ताचार्यमवादीदेतस्मिन् किं सुसंगीतम् +dkuṭṭ_794,sa uvāca tato vaṇijo netāro yatra yatra pātrāṇi / śāṭhyāyatanaṃ dāsyastatra kutaḥ sauṣṭhavaṃ nāṭye,स उवाच ततो वणिजो नेतारो यत्र यत्र पात्राणि / शाठ्यायतनं दास्यस्तत्र कुतः सौष्ठवं नाट्ये +dkuṭṭ_795,kā cidbalinākrāntā kā cinna jahāti kāminaṃ ruciram / anyā pānakagoṣṭhyāṃ nayati dinaṃ prītakaiḥ sārdham,का चिद्बलिनाक्रान्ता का चिन्न जहाति कामिनं रुचिरम् / अन्या पानकगोष्ठ्यां नयति दिनं प्रीतकैः सार्धम् +dkuṭṭ_796,notsṛjati satatamekā puruṣāgamanāśayā gṛhadvāram / śūlāpālaḥ kathayati labdhotkoco rajasvalāmaparām,नोत्सृजति सततमेका पुरुषागमनाशया गृहद्वारम् / शूलापालः कथयति लब��धोत्कोचो रजस्वलामपराम् +dkuṭṭ_797,raṅgagatāpi kṣudrā śṛṇoti yadi paricitaṃ gṛhāyātam / uddiśya vārikāryaṃ vrajati tataḥ prakṛtamutsṛjya,रङ्गगतापि क्षुद्रा शृणोति यदि परिचितं गृहायातम् / उद्दिश्य वारिकार्यं व्रजति ततः प्रकृतमुत्सृज्य +dkuṭṭ_798,ā tāruṇyodbhedātkānte dṛṣṭiryayābhyastā / sāmājikamadhyasthā sā kathamanyāsu yāti parabhāgam,आ तारुण्योद्भेदात्कान्ते दृष्टिर्ययाभ्यस्ता / सामाजिकमध्यस्था सा कथमन्यासु याति परभागम् +dkuṭṭ_799,cetovaśitā sattvaṃ sattve sati cārutā prayogasya / na bhavati sā veśyānāṃ madyāmiṣapuruṣanihitahṛdayānām,चेतोवशिता सत्त्वं सत्त्वे सति चारुता प्रयोगस्य / न भवति सा वेश्यानां मद्यामिषपुरुषनिहितहृदयानाम् +dkuṭṭ_800,vayamapi devaniketanamanaṅgaharṣe gate tridaśalokam / āśritavanto 'gatyā tīrthasthānoparodhena,वयमपि देवनिकेतनमनङ्गहर्षे गते त्रिदशलोकम् / आश्रितवन्तो ऽगत्या तीर्थस्थानोपरोधेन +dkuṭṭ_801,iha tu kadā citkiṃ cidvṛttinirodhābhiśaṅkayā nirutsāhāḥ / ratnāvalyāmetā vidadhati karapādavikṣepam,इह तु कदा चित्किं चिद्वृत्तिनिरोधाभिशङ्कया निरुत्साहाः / रत्नावल्यामेता विदधति करपादविक्षेपम् +dkuṭṭ_802,vatseśabhūmikāsyā iyamanukurute nareśvaravayasyam / vāsavadattācaritaprayogameṣā viḍambayati,वत्सेशभूमिकास्या इयमनुकुरुते नरेश्वरवयस्यम् / वासवदत्ताचरितप्रयोगमेषा विडम्बयति +dkuṭṭ_803,udyamasāhityavaśācchobhātiśayena madanubandhena / anayā prasiddhirāptā siṃhalarājātmajānukṛtau,उद्यमसाहित्यवशाच्छोभातिशयेन मदनुबन्धेन / अनया प्रसिद्धिराप्ता सिंहलराजात्मजानुकृतौ +dkuṭṭ_804,vividhasthānakaracanāṃ parikramaṃ gātravalanalālityam / kākuvibhaktārthagiro rasapuṣṭiṃ vāsanāsthairyam,विविधस्थानकरचनां परिक्रमं गात्रवलनलालित्यम् / काकुविभक्तार्थगिरो रसपुष्टिं वासनास्थैर्यम् +dkuṭṭ_805,sāttvikabhāvonmīlanamabhinayamanurūpavartanābharaṇam / miśrāmiśre vādye layācyutiṃ varṇayanti mañjaryāḥ,सात्त्विकभावोन्मीलनमभिनयमनुरूपवर्तनाभरणम् / मिश्रामिश्रे वाद्ये लयाच्युतिं वर्णयन्ति मञ्जर्याः +dkuṭṭ_806,eṣābhidhānakīrtananāśitasaśarīrakusumaśarabodhā / sahasodbhinnamanobhavabhāvadṛśā sinduvāravivareṇa,एषाभिधानकीर्तननाशितसशरीरकुसुमशरबोधा / सहसोद्भिन्नमनोभवभावदृशा सिन्दुवारविवरेण +dkuṭṭ_807,paśyantī vatseśvaramanukāryānukaraṇabhedaparimoṣam / sādhudhvanimukharānanasāmājikajanamanaḥsu vidadhāti,पश्यन्ती वत्सेश्वरमनुकार्यानुकरणभेदपरिमोषम् / साधुध्वनिमुखराननसामाजिकजनमनःसु विदधाति +dkuṭṭ_808,vatsapatimālikhantī kāmāvasthāṃ krameṇa bhajamānā / vepathupulakasvedairāvahati visaṃṣṭhulaṃ hastam,वत्सपतिमालिखन्ती कामावस्थां क्रमेण भजमाना / वेपथुपुलकस्वेदैरावहति विसंष्ठुलं हस्तम् +dkuṭṭ_809,sadṛśe 'pyanubhāvagaṇe karuṇarasaṃ vipralambhato bhinnam / darśayati nirabhikāṅkṣitamudbandhanagocarāpannā,सदृशे ऽप्यनुभावगणे करुणरसं विप्रलम्भतो भिन्नम् / दर्शयति निरभिकाङ्क्षितमुद्बन्धनगोचरापन्ना +dkuṭṭ_810,tasminnirdiśatītthaṃ mañjarikāṃ sābhilāṣamavalokya / pasparśa rājaputraḥ kimasāviti vetradaṇḍena,तस्मिन्निर्दिशतीत्थं मञ्जरिकां साभिलाषमवलोक्य / पस्पर्श राजपुत्रः किमसाविति वेत्रदण्डेन +dkuṭṭ_811,buddhvātha tasya bhāvaṃ prasārayanyuvatisaṃkathākelim / nyakkurvanvāravadhūḥ sacivaḥ praśaśaṃsa bandhakīgamanam,बुद्ध्वाथ तस्य भावं प्रसारयन्युवतिसंकथाकेलिम् / न्यक्कुर्वन्वारवधूः सचिवः प्रशशंस बन्धकीगमनम् +dkuṭṭ_812,dāraratiḥ saṃtataye vyādhipraśamāya ceṭikāśleṣaḥ / tatkhalu surataṃ surataṃ kṛcchraprāpyaṃ yadanyanārīṣu,दाररतिः संततये व्याधिप्रशमाय चेटिकाश्लेषः / तत्खलु सुरतं सुरतं कृच्छ्रप्राप्यं यदन्यनारीषु +dkuṭṭ_813,svavyāpāraikamateḥ paracintā nāsti me kadā cidapi / paśyantyāstvāmīdṛśamadya tu me mānasaṃ vyathitam,स्वव्यापारैकमतेः परचिन्ता नास्ति मे कदा चिदपि / पश्यन्त्यास्त्वामीदृशमद्य तु मे मानसं व्यथितम् +dkuṭṭ_814,yadi vedmi tasya vasatiṃ sāmarthyaṃ yadi bhavettato 'bhyadhikam / tadgatvā dagdhavidhiṃ laguḍaiḥ saṃcūrṇayiṣyāmi,यदि वेद्मि तस्य वसतिं सामर्थ्यं यदि भवेत्ततो ऽभ्यधिकम् / तद्गत्वा दग्धविधिं लगुडैः संचूर्णयिष्यामि +dkuṭṭ_815,vapuridamanupamamīdṛgyadi vihitaṃ tava kṛśāṅgi hatadhātrā / anurūparamaṇavirahātkimiti kṛtaṃ vandhyajanmaphalam,वपुरिदमनुपममीदृग्यदि विहितं तव कृशाङ्गि हतधात्रा / अनुरूपरमणविरहात्किमिति कृतं वन्ध्यजन्मफलम् +dkuṭṭ_816,śaiśavamastu jarā vā vyādhirvā kṣetriyaḥ praṇāśo vā / svākāraṃ tāruṇyaṃ na tu kupatikadarthanāgrastam,शैशवमस्तु जरा वा व्याधिर्वा क्षेत्रियः प्रणाशो वा / स्वाकारं तारुण्यं न तु कुपतिकदर्थनाग्रस्तम् +dkuṭṭ_817,keliḥ pradahati majjāṃ śṛṅgāro 'sthīni cāṭavaḥ kaṭukāḥ / na karoti manastuṣṭiṃ dānamabhavyasya gṛhabhartuḥ,केलिः प्रदहति मज्जां शृङ्गारो ऽस्थीनि चाटवः कटुकाः / न करोति मनस्तुष्टिं दानमभव्यस्य गृहभर्तुः +dkuṭṭ_818,kuta āgatāsi kasminvelāmiyatīṃ sthitā kimarthamiti / pṛcchannasvasthamanā janayati gehī śiraḥśūlam,कुत आगतासि कस्मिन्वेलामियतीं स्थिता किमर्थमिति / पृच्छन्नस्वस्थमना जनयति गेही शिरःशूलम् +dkuṭṭ_819,yadi bhavati daivayogāccakṣurviṣaye samujjvalastaruṇaḥ / tatrātmānaṃ kṣapayati jāyāṃ ca raṭan gṛhasvāmī,यदि भवति दैवयोगाच्चक्षुर्विषये समुज्ज्वलस्तरुणः / तत्रात्मानं क्षपयति जायां च रटन् गृहस्वामी +dkuṭṭ_820,savivāde paraloke janāpavāde 'pi jagati bahucitre / daivādhīne pralaye na vidagdhā hārayanti tāruṇyam,सविवादे परलोके जनापवादे ऽपि जगति बहुचित्रे / दैवाधीने प्रलये न विदग्धा हारयन्ति तारुण्यम् +dkuṭṭ_821,durbhartṛkarāsphālanamalinīkriyamāṇaśobhamanudivasam / tuṅgamapi patitakalpaṃ stanaśālini tava payodharadvandvam,दुर्भर्तृकरास्फालनमलिनीक्रियमाणशोभमनुदिवसम् / तुङ्गमपि पतितकल्पं स्तनशालिनि तव पयोधरद्वन्द्वम् +dkuṭṭ_822,paryaṅkaḥ svāstaraṇaḥ patiranukūlo manoharaṃ sadanam / tulayanti na lakṣāṃśaṃ tvaritakṣaṇacauryasuratasya,पर्यङ्कः स्वास्तरणः पतिरनुकूलो मनोहरं सदनम् / तुलयन्ति न लक्षांशं त्वरितक्षणचौर्यसुरतस्य +dkuṭṭ_823,sahasā saṃkaṭavartmanyavitarkitasammukhāgatena viśā / abhilaṣitenodghṛṣṭakamanalpaśubhakarmaṇā labhyam,सहसा संकटवर्त्मन्यवितर्कितसम्मुखागतेन विशा / अभिलषितेनोद्घृष्टकमनल्पशुभकर्मणा लभ्यम् +dkuṭṭ_824,prītiḥ kila niratiśayā svargaḥ paralokacintakairgaditaḥ / tasyāstu janmalābho hṛdayepsitapuruṣasaṃbhogāt,प्रीतिः किल निरतिशया स्वर्गः परलोकचिन्तकैर्गदितः / तस्यास्तु जन्मलाभो हृदयेप्सितपुरुषसंभोगात् +dkuṭṭ_825,ataṭasthasvāduphalagrahaṇavyavasāyaniścayo yeṣām / te śokakleśarujāṃ kevalamupayānti pātratāṃ mandāḥ,अतटस्थस्वादुफलग्रहणव्यवसायनिश्चयो येषाम् / ते शोकक्लेशरुजां केवलमुपयान्ति पात्रतां मन्दाः +dkuṭṭ_826,kiṃ pratikūlā grahagatiruta pariṇatamanyajanmaduścaritam / svānuṣṭhānābhyasanaṃ kiṃ vā tasyātmayonihatakasya,किं प्रतिकूला ग्रहगतिरुत परिणतमन्यजन्मदुश्चरितम् / स्वानुष्ठानाभ्यसनं किं वा तस्यात्मयोनिहतकस्य +dkuṭṭ_827,yena tapasvī sa yuvā stauti samīraṃ tvadaṅgasaṃspṛṣṭam / tvatpādākrāntabhuve spṛhayati kakubhaṃ tvadāśritāṃ namati,येन तपस्वी स युवा स्तौति समीरं त्वदङ्गसंस्पृष्टम् / त्वत्पादाक्रान्तभुवे स्पृहयति ककुभं त्वदाश्रितां नमति +dkuṭṭ_828,dhyāyati yuṣmadrūpaṃ tvannāmakavarṇamālikāṃ japati / ekāgrīkṛtacetāstvatsaṃgatasaukhyasiddhimabhikāṅkṣan,ध्यायति युष्मद्रूपं त्वन्नामकवर्णमालिकां जपति / एकाग्रीकृतचेतास्त्वत्संगतसौख्यसिद्धिमभिकाङ्क्षन् +dkuṭṭ_829,utsṛṣṭasakalakāryastiryaggrīvaṃ vilokayanbhavatīm / kurute gṛhāgrarathyāṃ yātāyātaiḥ śatāvartām,उत्सृष्टसकलकार्यस्तिर्यग्ग्रीवं विलोकयन्भवतीम् / कुरुते गृहाग्ररथ्यां यातायातैः शतावर्ताम् +dkuṭṭ_830,dṛṣṭo 'si tayā suciraṃ gehābhyāśe paribhramanspṛhayā / saṃdeśa eṣa dattaḥ prābhṛtametattava prahitam,दृष्टो ऽसि तया सुचिरं गेहाभ्याशे परिभ्रमन्स्पृहया / संदेश एष दत्तः प्राभृतमेतत्तव प्रहितम् +dkuṭṭ_831,śuṣyati sālabhamānā bhavatkṛte veśmanirgamāvasaram / iti caturaśaṭhastrībhirvilupyate tvadapadeśena,शुष्यति सालभमाना भवत्कृते वेश्मनिर्गमावसरम् / इति चतुरशठस्त्रीभिर्विलुप्यते त्वदपदेशेन +dkuṭṭ_832,kiṃ vā kathitairadhikairasthānāviṣṭacetasastasya / anutiṣṭha yathāyuktaṃ tvatto nāśaśca jīvarakṣā ca,किं वा कथितैरधिकैरस्थानाविष्टचेतसस्तस्य / अनुतिष्ठ यथायुक्तं त्वत्तो नाशश्च जीवरक्षा च +dkuṭṭ_833,kulapatanaṃ janagarhāṃ narakagatiṃ prāṇitavyasaṃdeham / aṅgīkaroti tatkṣaṇamabalā parapuruṣamabhiyāntī,कुलपतनं जनगर्हां नरकगतिं प्राणितव्यसंदेहम् / अङ्गीकरोति तत्क्षणमबला परपुरुषमभियान्ती +dkuṭṭ_834,sa tu likhati dāsapatraṃ tyajati kuṭumbaṃ dadāti sarvasvam / yāvanna bhavati purataḥ parayuvatiḥ projjhitāvaraṇā,स तु लिखति दासपत्रं त्यजति कुटुम्बं ददाति सर्वस्वम् / यावन्न भवति पुरतः परयुवतिः प्रोज्झितावरणा +dkuṭṭ_835,dṛṣṭaṃ yaddraṣṭavyaṃ vyapayātaṃ kautukaṃ viditamantaḥ / iti yāti manasi kṛtvā vihitavidheyastatastūrṇam,दृष्टं यद्द्रष्टव्यं व्यपयातं कौतुकं विदितमन्तः / इति याति मनसि कृत्वा विहितविधेयस्ततस्तूर्णम् +dkuṭṭ_836,sāpi cchinnā cchoṭanagṛhītamuktā vilokayantyāśāḥ / viśati gṛhaṃ saṃtrastā sarvata āśaṅkitā savailakṣyā,सापि च्छिन्ना च्छोटनगृहीतमुक्ता विलोकयन्त्याशाः / विशति गृहं संत्रस्ता सर्वत आशङ्किता सवैलक्ष्या +dkuṭṭ_837,navacāritrabhraṃśātsuracitakulaṭottareṣu no nipuṇā / pṛṣṭā kva gatāsi tvaṃ na kva ciditi sambhramād brūte,नवचारित्रभ्रंशात्सुरचितकुलटोत्तरेषु नो निपुणा / पृष्टा क्व गतासि त्वं न क्व चिदिति सम्भ्रमाद् ब्रूते +dkuṭṭ_838,ete doṣā bahavaḥ puruṣā api capalakautukāḥ prāyaḥ / tvaṃ ca graheṇa lagnā kāryavimūḍhātra tiṣṭhāmi,एते दोषा बहवः पुरुषा अपि चपलकौतुकाः प्रायः / त्वं च ग्रहेण लग्ना कार्यविमूढात्र तिष्ठामि +dkuṭṭ_839,iti dolāgatahṛdayā sthirīkṛtābhyastakarmaṇā dūtyā / dṛṣṭeti śaṅkamānā pade pade calati parṇe 'pi,इति दोलागतहृदया स्थिरीकृताभ्यस्तकर्मणा दूत्या / दृष्टेति शङ्कमाना पदे पदे चलति पर्णे ऽपि +dkuṭṭ_840,sarvatra vikṣipantī muhurmuhuścakitataralite netre / prāptā saṃketabhuvaṃ śataguṇitamanorathākṛṣṭā,सर्वत्र विक्षिपन्ती मुहुर्मुहुश्चकिततरलिते नेत्रे / प्राप्ता संकेतभुवं शतगुणितमनोरथाकृष्टा +dkuṭṭ_841,bhayaśṛṅgāravrīḍāmiśrībhūtānubhāvasandoham / janayantī lolāṃśukadṛṣṭādṛṣṭāṃsakucanābhiḥ,भयशृङ्गारव्रीडामिश्रीभूतानुभावसन्दोहम् / जनयन्ती लोलांशुकदृष्टादृष्टांसकुचनाभिः +dkuṭṭ_842,nīvīślathanārambhaṃ nirundhatī na na na yāmi yāmīti / nibhṛtāsphuṭābhidhānaiḥ pallavayantī smarasya kartavyam,नीवीश्लथनारम्भं निरुन्धती न न न यामि यामीति / निभृतास्फुटाभिधानैः पल्लवयन्ती स्मरस्य कर्तव्यम् +dkuṭṭ_843,nayatīvāntarvilayaṃ grasamānā sarvagātrāṇi / yaṃ śliṣyate 'nyayoṣā tiktaṃ tasyāmṛtaṃ purataḥ,नयतीवान्तर्विलयं ग्रसमाना सर्वगात्राणि / यं श्लिष्यते ऽन्ययोषा तिक्तं तस्यामृतं पुरतः +dkuṭṭ_844,na kṛtaṃ tava rahasi puro bāṣpāvṛtakaṇṭhakuṇṭhayā vācā / gehasvāmitiraskṛtiniṣpāditaduḥkhaveganirvahaṇam,न कृतं तव रहसि पुरो बाष्पावृतकण्ठकुण्ठया वाचा / गेहस्वामितिरस्कृतिनिष्पादितदुःखवेगनिर्वहणम् +dkuṭṭ_845,upadhānīkṛtya bhujāvanyonyaṃ nirviśaṅkamāvābhyām / saṃvalitoru na suptaṃ śithilāṅgaṃ rativimardakhinnābhyām,उपधानीकृत्य भुजावन्योन्यं निर्विशङ्कमावाभ्याम् / संवलितोरु न सुप्तं शिथिलाङ्गं रतिविमर्दखिन्नाभ्याम् +dkuṭṭ_846,ātmagṛhādānītaṃ pracchādya svādu bhojanaṃ vijane / svakareṇa mayā dattaṃ nirvṛtahṛdayena nāśitaṃ bhavatā,आत्मगृहादानीतं प्रच्छाद्य स्वादु भोजनं विजने / स्वकरेण मया दत्तं निर्वृतहृदयेन नाशितं भवता +dkuṭṭ_847,na kṛtā caritrarakṣā na ca bhuktaṃ tvaccharīramapayantram / dṛṣṭādṛṣṭabhraṣṭā kva yāmi kiṃ vā karomi durjātā,न कृता चरित्ररक्षा न च भुक्तं त्वच्छरीरमपयन्त्रम् / दृष्टादृष्टभ्रष्टा क्व यामि किं वा करोमि दुर्जाता +dkuṭṭ_848,avaguṇṭhanavinayaratiṃ svairālapanaṃ sumandasaṃcāram / samprati mama pāpāyāḥ karapihitamukhā hasanti bhūmijñāḥ,अवगुण्ठनविनयरतिं स्वैरालपनं सुमन्दसंचारम् / सम्प्रति मम पापायाः करपिहितमुखा हसन्ति भूमिज्ञाः +dkuṭṭ_849,yāsāmāsītsakhyaṃ mayā samaṃ samavayaḥkulastrīṇām / tā vārayanti mattaḥ kusaṅga iti tanniyantāraḥ,यासामासीत्सख्यं मया समं समवयःकुलस्त्रीणाम् / ता वारयन्ति मत्तः कुसङ्ग इति तन्नियन्तारः +dkuṭṭ_850,dhigvādānparijanataḥ sahamānā manyurodhanatavadanā / tiṣṭhāmi nirabhimānā svavinirmitadoṣadaurbalyāt,धिग्वादान्परिजनतः सहमाना मन्युरोधनतवदना / तिष्ठामि निरभिमाना स्वविनिर्मितदोषदौर्बल्यात् +dkuṭṭ_851,sadbhirvidhīyamānaṃ prasaṅgapatitaṃ pativratāstavanam / hṛdayena dūyamānā mūḍhā sīdāmi śṛṇvantī,सद्भिर्विधीयमानं प्रसङ्गपतितं पतिव्रतास्तवनम् / हृदयेन दूयमाना मूढा सीदामि शृण्वन्ती +dkuṭṭ_852,āsanna upaviśantīṃ mandākṣānmāṃ niṣeddhumasamarthāḥ / anyonyamīkṣamāṇā jñātijanāḥ saṃkucanti bhuñjānāḥ,आसन्न उपविशन्तीं मन्दाक्षान्मां निषेद्धुमसमर्थाः / अन्योन्यमीक्षमाणा ज्ञातिजनाः संकुचन्ति भुञ्जानाः +dkuṭṭ_853,prakaṭīkṛtā tvayaiva kṣaṇamātramamuñcatā gṛhopāntam / asmāsu dṛśaṃ magnāṃ premasnigdhāmanuddharatā,प्रकटीकृता त्वयैव क्षणमात्रममुञ्चता गृहोपान्तम् / अस्मासु दृशं मग्नां प्रेमस्निग्धामनुद्धरता +dkuṭṭ_854,paragṛhavināśapiśunāḥ subhagaṃmanyābhirūpyakṛtadarpāḥ / kṛkalāsatulyarāgā bhavanti yuṣmadvidhā eva,परगृहविनाशपिशुनाः सुभगंमन्याभिरूप्यकृतदर्पाः / कृकलासतुल्यरागा भवन्ति युष्मद्विधा एव +dkuṭṭ_855,anabhīṣṭavyavahāraprabhavaśucā pīḍitākṣarā ittham / sopālambhā vijane dhanyāḥ śṛṇvanti bandhakīvācaḥ,अनभीष्टव्यवहारप्रभवशुचा पीडिताक्षरा इत्थम् / सोपालम्भा विजने धन्याः शृण्वन्ति बन्धकीवाचः +dkuṭṭ_856,parataruṇīsadbhāvasnehārpitanayanabhāgadṛṣṭasya / veśyāracitavilāsāḥ kathitāḥ purataḥ purāṇatṛṇatulyāḥ,परतरुणीसद्भावस्नेहार्पितनयनभागदृष्टस्य / वेश्यारचितविलासाः कथिताः पुरतः पुराणतृणतुल्याः +dkuṭṭ_857,upanamati ratimahotsava ārādhitadevatāviśeṣāṇām / vacanamapi premārdraṃ svairiṇyāḥ śravaṇameti puṇyavatām,उपनमति रतिमहोत्सव आराधितदेवताविशेषाणाम् / वचनमपि प्रेमार्द्रं स्वैरिण्याः श्रवणमेति पुण्यवताम् +dkuṭṭ_858,kā gaṇanā viṣayarate puṃsi varāke parāṅganā spṛhayā / vyājena vīkṣamāṇā dhyānadhiyāṃ spṛśati majjānam,का गणना विषयरते पुंसि वराके पराङ्गना स्पृहया / व्याजेन वीक्षमाणा ध्यानधियां स्पृशति मज्जानम् +dkuṭṭ_859,śirasā racitāñjalayo dadhati nideśaṃ triviṣṭape gaṇikāḥ / paradārarasākṛṣṭastathāpi bheje śacīpatirahalyām,शिरसा रचिताञ्जलयो दधति निदेशं त्रिविष्टपे गणिकाः / परदाररसाकृष्टस्तथापि भेजे शचीपतिरहल्याम् +dkuṭṭ_860,apsarasaḥ kiṃ na vaśā vaidagdhyavatāṃ ca kiṃ na dhaureyaḥ / yena cakārāsaktiṃ govindo gopadāreṣu,अप्सरसः किं न वशा वैदग्ध्यवतां च किं न धौरेयः / येन चकारासक्तिं गोविन्दो गोपदारेषु +dkuṭṭ_861,trailokyagatā veśyāḥ svādhīnā yātudhānanāthasya / tadapi jahāra kalatraṃ daśarathatanayasya rāmasya,त्रैलोक्यगता वेश्याः स्वाधीना यातुधाननाथस्य / तदपि जहार कलत्रं दशरथतनयस्य रामस्य +dkuṭṭ_862,atha mañjaryā jananī nijapakṣasamarthane kṛtotsāhā / ākṣeptumācacakṣe nṛpasutasacivāśritaṃ vākyam,अथ मञ्जर्या जननी निजपक्षसमर्थने कृतोत्साहा / आक्षेप्तुमाचचक्षे नृपसुतसचिवाश्रितं वाक्यम् +dkuṭṭ_863,ghaṭayuvatiṣu pragalbho nāgarikādarśanena hṛtapuṃstvaḥ / grāmoṣito 'vidagdho nindati gaṇikāṃ bhavadvidho 'vaśyam,घटयुवतिषु प्रगल्भो नागरिकादर्शनेन हृतपुंस्त्वः / ग्रामोषितो ऽविदग्धो निन्दति गणिकां भवद्विधो ऽवश्यम् +dkuṭṭ_864,nārdrayati manaḥ puṃsāmavagāhitamīnaketuśāstrāṇām / nakhadaśanakṣatihīnaṃ jīvatpatibandhakīsuratam,नार्द्रयति मनः पुंसामवगाहितमीनकेतुशास्त्राणाम् / नखदशनक्षतिहीनं जीवत्पतिबन्धकीसुरतम् +dkuṭṭ_865,sthāpaya ghaṭakaṃ tāvatkuru bhūmitale tṛṇaiḥ samāstaraṇam / suratopakrama īdṛkprāyo grāmīṇataruṇamithunānām,स्थापय घटकं तावत्कुरु भूमितले तृणैः समास्तरणम् / सुरतोपक्रम ईदृक्प्रायो ग्रामीणतरुणमिथुनानाम् +dkuṭṭ_866,bahalośīraviliptasthitajūṭakakāṇamallikāmālyaḥ / pāmaranāryā dṛṣṭaḥ smaro 'hamiti manyate viṭo grāmyaḥ,बहलोशीरविलिप्तस्थितजूटककाणमल्लिकामाल्यः / पामरनार्या दृष्टः स्मरो ऽहमिति मन्यते विटो ग्राम्यः +dkuṭṭ_867,gṛhakarmakṛtāyāsaprasvinnāṃ salilakāryaniryātām / upapatirupaiti harṣaṃ niśāgame pāmarīṃ prāpya,गृहकर्मकृतायासप्रस्विन्नां सलिलकार्यनिर्याताम् / उपपतिरुपैति हर्षं निशागमे पामरीं प्राप्य +dkuṭṭ_868,kūpāvatāritaghaṭāyā nāryāḥ kāṣṭhanihitacaraṇāyāḥ / valitagrīvaṃ vīkṣitamunnamayati mānasaṃ yūnaḥ,कूपावतारितघटाया नार्याः काष्ठनिहितचरणायाः / वलितग्रीवं वीक्षितमुन्नमयति मानसं यूनः +dkuṭṭ_869,lagno 'si yatra gātre kathamapi daivena devayātrāyām / adyāpi tanna muñcati pulakodgamakaṇṭakaṃ tasyāḥ,लग्नो ऽसि यत्र गात्रे कथमपि दैवेन देवयात्रायाम् / अद्यापि तन्न मुञ्चति पुलकोद्गमकण्टकं तस्याः +dkuṭṭ_870,uccetuṃ karpāsaṃ praviṣṭayā gahanavāṭikāṃ śūnyām / khaṅkāritena saṃjñā kṛtā tayā tvaṃ tu vetsi no mūrkhaḥ,उच्चेतुं कर्पासं प्रविष्टया गहनवाटिकां शून्याम् / खङ्कारितेन संज्ञा कृता तया त्वं तु वेत्सि नो मूर्खः +dkuṭṭ_871,āliṅgitamusalāyāstvayyeva niviṣṭacakṣuṣastasyāḥ / āvṛttyā bhramati puro jātaḥ khalu śālikhaṇḍane vighnaḥ,आलिङ्गितमुसलायास्त्वय्येव निविष्टचक्षुषस्तस्याः / आवृत्त्या भ्रमति पुरो जातः खलु शालिखण्डने विघ्नः +dkuṭṭ_872,tvāṃ vilvakaṃ kṣipantaṃ pārśvasthaiḥ stūyamānasāmarthyam / gṛhakartavyaṃ tyaktvā sāpaśyad dvārarandhreṇa,त्वां विल्वकं क्षिपन्तं पार्श्वस्थैः स्तूयमानसामर्थ्यम् / गृहकर्तव्यं त्यक्त्वा सापश्यद् द्वाररन्ध्रेण +dkuṭṭ_873,tvayi mārganikaṭavartinyavivecitakhedayā tayā subhaga / pratyāsannagṛheṣvapi kṛtaḥ prasahya smarāturo lokaḥ,त्वयि मार्गनिकटवर्तिन्यविवेचितखेदया तया सुभग / प्रत्यासन्नगृहेष्वपि कृतः प्रसह्य स्मरातुरो लोकः +dkuṭṭ_874,iti caturadūtikoditavardhitasaubhāgyagarvapūrṇasya / ūrmisahasrollalitaṃ bhavati mano grāmaṣiṅgasya,इति चतुरदूतिकोदितवर्धितसौभाग्यगर्वपूर्णस्य / ऊर्मिसहस्र���ल्ललितं भवति मनो ग्रामषिङ्गस्य +dkuṭṭ_875,vinivārya taṃ pravartitavākyavikāsaṃ natottamāṅgena / śrīsiṃhabhaṭasya sutaṃ samuvāca vaco 'tha nartakācāryaḥ,विनिवार्य तं प्रवर्तितवाक्यविकासं नतोत्तमाङ्गेन / श्रीसिंहभटस्य सुतं समुवाच वचो ऽथ नर्तकाचार्यः +dkuṭṭ_876,nāyakabhūmau bharataḥ kuśīlavāḥ kohalādayo munayaḥ / apsarasaḥ strīnāṭye gāndharvaḥ kamalajanmanastanayaḥ,नायकभूमौ भरतः कुशीलवाः कोहलादयो मुनयः / अप्सरसः स्त्रीनाट्ये गान्धर्वः कमलजन्मनस्तनयः +dkuṭṭ_877,suṣirasvaraprayogapratipādanapaṇḍitaḥ mataṅgamuniḥ / yadi rañjayanti hṛdayaṃ bhavato bhūmispṛśāṃ kutaḥ śaktiḥ,सुषिरस्वरप्रयोगप्रतिपादनपण्डितः मतङ्गमुनिः / यदि रञ्जयन्ति हृदयं भवतो भूमिस्पृशां कुतः शक्तिः +dkuṭṭ_878,abhyadhikaṃ dhṛṣṭatvaṃ prāyeṇa hi śilpajīvināṃ bhavati / āśritanartakavṛtterviśeṣato vijitaraṅgasya,अभ्यधिकं धृष्टत्वं प्रायेण हि शिल्पजीविनां भवति / आश्रितनर्तकवृत्तेर्विशेषतो विजितरङ्गस्य +dkuṭṭ_879,vijñāpayāmyatastvāṃ nirmitanāṭye prajāsṛjā sadṛśam / avalokayāṅkamekaṃ mā bhavatu mama śramo vandhyaḥ,विज्ञापयाम्यतस्त्वां निर्मितनाट्ये प्रजासृजा सदृशम् / अवलोकयाङ्कमेकं मा भवतु मम श्रमो वन्ध्यः +dkuṭṭ_880,iti kathayannarabhartuḥ putreṇa sa codito bhruvonnatayā / racite sakalātodye niyojayāmāsa sūtradhṛtam,इति कथयन्नरभर्तुः पुत्रेण स चोदितो भ्रुवोन्नतया / रचिते सकलातोद्ये नियोजयामास सूत्रधृतम् +dkuṭṭ_881,vāṃśikadattasthānaka udgrāhitabhinnapañcame samyak / prāveśikyā dhruvayā dvipadīgrahaṇāntare 'viśatsūtrī,वांशिकदत्तस्थानक उद्ग्राहितभिन्नपञ्चमे सम्यक् / प्रावेशिक्या ध्रुवया द्विपदीग्रहणान्तरे ऽविशत्सूत्री +dkuṭṭ_882,utsāhabhāvayuktaḥ sāmājikahṛdayarañjanaṃ kurvan / kavinaipuṇavatseśvaracaritasvavidheyadākṣyasāmagryā,उत्साहभावयुक्तः सामाजिकहृदयरञ्जनं कुर्वन् / कविनैपुणवत्सेश्वरचरितस्वविधेयदाक्ष्यसामग्र्या +dkuṭṭ_883,aṣṭakalāparimāṇāṃ dhruvāṃ parikramya tālalayayuktām / āhūya naṭīṃ kṛtvā tayā samaṃ svagṛhakāryasaṃlāpam,अष्टकलापरिमाणां ध्रुवां परिक्रम्य ताललययुक्ताम् / आहूय नटीं कृत्वा तया समं स्वगृहकार्यसंलापम् +dkuṭṭ_884,sūcitapātrāgamanaḥ kiṃ ciddattvā padāni lalitāni / niścakrāma gṛhiṇyā sārdhaṃ niḥsaraṇagītena,सूचितपात्रागमनः किं चिद्दत्त्वा पदानि ललितानि / निश्चक्राम गृहिण्या सार्धं निःसरणगीतेन +dkuṭṭ_885,āśritya kathodghātaṃ praviveśa tataḥ savismayo 'mātyaḥ / durghaṭasaṃghaṭanena kṣitināthasyodayena muditaśca,आश्रित्य कथोद्घातं प्रविवेश ततः सविस्मयो ऽमात्यः / दुर्घटसंघटनेन क्षितिनाथस्योदयेन मुदितश्च +dkuṭṭ_886,prāsādamāruhantaṃ kusumāyudhaparvacarcarīṃ draṣṭum / nirdiśya vatsanāthaṃ samanantarakāryasiddhaye niragāt,प्रासादमारुहन्तं कुसुमायुधपर्वचर्चरीं द्रष्टुम् / निर्दिश्य वत्सनाथं समनन्तरकार्यसिद्धये निरगात् +dkuṭṭ_887,atha viśati sma narendraḥ prāsādagataḥ samaṃ vayasyena / avalokayanpramodaṃ pramuditacetāḥ svasaukhyasampattyā,अथ विशति स्म नरेन्द्रः प्रासादगतः समं वयस्येन / अवलोकयन्प्रमोदं प्रमुदितचेताः स्वसौख्यसम्पत्त्या +dkuṭṭ_888,vismayabhāvākṛṣṭaḥ protphullavilocane tato visṛjan / nṛtyati paurajanaughe provāca vayasya paśya paśyeti,विस्मयभावाकृष्टः प्रोत्फुल्लविलोचने ततो विसृजन् / नृत्यति पौरजनौघे प्रोवाच वयस्य पश्य पश्येति +dkuṭṭ_889,tulyaśiśutaruṇavṛddhaṃ samaguptāguptayuvatipariceṣṭam / agaṇitavācyāvācyaṃ krīḍati janatā pravṛddhaharṣarasā,तुल्यशिशुतरुणवृद्धं समगुप्तागुप्तयुवतिपरिचेष्टम् / अगणितवाच्यावाच्यं क्रीडति जनता प्रवृद्धहर्षरसा +dkuṭṭ_890,piṣṭātakapiñjaritaṃ racitolbaṇavividhakusumaniryūham / gātrāyāsasamutthitabahuniḥśvāsaprakīrṇapadagītam,पिष्टातकपिञ्जरितं रचितोल्बणविविधकुसुमनिर्यूहम् / गात्रायाससमुत्थितबहुनिःश्वासप्रकीर्णपदगीतम् +dkuṭṭ_891,tūryaravavyāmiśritakaratālairudbhujaṃ pranṛtyantam / muhurapi jātaskhalanaṃ saṃdarśitadārḍhyasauṣṭhavaṃ sthaviram,तूर्यरवव्यामिश्रितकरतालैरुद्भुजं प्रनृत्यन्तम् / मुहुरपि जातस्खलनं संदर्शितदार्ढ्यसौष्ठवं स्थविरम् +dkuṭṭ_892,astu vasantaḥ satataṃ svādhīnābhīṣṭajanasamāśleṣaḥ / iti gāyantī rabhasādāliṅgati madavaśāttaruṇī,अस्तु वसन्तः सततं स्वाधीनाभीष्टजनसमाश्लेषः / इति गायन्ती रभसादालिङ्गति मदवशात्तरुणी +dkuṭṭ_893,krīḍantyāśayarahitaṃ śṛṅgakasalilena tāḍitastaruṇaḥ / sīmantinyā gaṇayati duṣṭātmā subhagamātmānam,क्रीडन्त्याशयरहितं शृङ्गकसलिलेन ताडितस्तरुणः / सीमन्तिन्या गणयति दुष्टात्मा सुभगमात्मानम् +dkuṭṭ_894,bhagne lajjāsetau parvāvasareṇa kulavadhūvadanāt / aślīloktijalaughe niryāte kena vāryate prasaraḥ,भग्ने लज्जासेतौ पर्वावसरेण कुलवधूवदनात् / अश्लीलोक्तिजलौघे निर्याते केन वार्यते प्रसरः +dkuṭṭ_895,tulyavyāpāragirāṃ lalanānāṃ devanaprasaktānām / āryānāryāvagamaṃ vadanāvṛtijālikā kurute,तुल्यव्यापारगिरां ललनानां देवनप्रसक्तानाम् / आर्यानार्यावगमं वदनावृतिजालिका कुरुते +dkuṭṭ_896,atha sahacaranirdiṣṭe madaskhalaccaraṇavighaṭitābhinayam / vāsavadattāprahite nṛtyantyau viviśatuśceṭyau,अथ सहचरनिर्दिष्टे मदस्खलच्चरणविघटिताभिनयम् / वासवदत्ताप्रहिते नृत्यन्त्यौ विविशतुश्चेट्यौ +dkuṭṭ_897,darśitasarojavartanamātrābhinaye śare 'bhinetavye / vidadhāne vīradṛśāvāyudhamātraṃ samāśritya,दर्शितसरोजवर्तनमात्राभिनये शरे ऽभिनेतव्ये / विदधाने वीरदृशावायुधमात्रं समाश्रित्य +dkuṭṭ_898,tadvalitanayanavṛttiḥ kautukahṛtamānaso narādhipatiḥ / nijagāda nirbharamaho krīḍitamanayorvilāsinyoḥ,तद्वलितनयनवृत्तिः कौतुकहृतमानसो नराधिपतिः / निजगाद निर्भरमहो क्रीडितमनयोर्विलासिन्योः +dkuṭṭ_899,karapīḍanopamardavyatikarasamaye kadarthyamāno 'pi / stanamaṇḍale sthito 'haṃ tvaṃ punarākṛṣya kutra citkṣiptaḥ,करपीडनोपमर्दव्यतिकरसमये कदर्थ्यमानो ऽपि / स्तनमण्डले स्थितो ऽहं त्वं पुनराकृष्य कुत्र चित्क्षिप्तः +dkuṭṭ_900,adhunāntarayasi māmiti kopādiva vāravāṇamabhirāmam / bahucitrapadanyāsairvalgantyā hanti hāra ucchalitaḥ,अधुनान्तरयसि मामिति कोपादिव वारवाणमभिरामम् / बहुचित्रपदन्यासैर्वल्गन्त्या हन्ति हार उच्छलितः +dkuṭṭ_901,cūtalatā dhammillasthānacyutaśekharaṃ dadhau ślāghyam / adhṛta patanniryūhāṃ na tveṣā madanikā veṇīm,चूतलता धम्मिल्लस्थानच्युतशेखरं दधौ श्लाघ्यम् / अधृत पतन्निर्यूहां न त्वेषा मदनिका वेणीम् +dkuṭṭ_902,stanabhārāvanatasya pratanormadhyasya nāsti te 'pekṣā / itthamiva pādalagnau krīḍantyā nūpurau rasataḥ,स्तनभारावनतस्य प्रतनोर्मध्यस्य नास्ति ते ऽपेक्षा / इत्थमिव पादलग्नौ क्रीडन्त्या नूपुरौ रसतः +dkuṭṭ_903,vahati sma yaṃ nitambaṃ kathamapi kṛcchreṇa mandasaṃcārā / kalayati taṃ tūlalaghuṃ jayati manojanmano mahimā,वहति स्म यं नितम्बं कथमपि कृच्छ्रेण मन्दसंचारा / कलयति तं तूललघुं जयति मनोजन्मनो महिमा +dkuṭṭ_904,udayanasamanujñāto narnarti vasantako 'pi muditātmā / hāsyatrapābhirāmaṃ carcaritālena tanmadhye,उदयनसमनुज्ञातो नर्नर्ति वसन्तको ऽपि मुदितात्मा / हास्यत्रपाभिरामं चर्चरितालेन तन्मध्ये +dkuṭṭ_905,dhīroddhatalalitapadaiḥ krīḍitvā te cirāya naranātham / pradyotasya sutāyāḥ saṃdeśakamūcatuḥ samupagamya,धीरोद्धतललितपदैः क्रीडित्वा ते चिराय नरनाथम् / प्रद्योतस्य सुतायाः संदेशकमूचतुः समुपगम्य +dkuṭṭ_906,ādiśati deva devītyardhokte te salajjamanyonyam / avalokya mukhaṃ na hi na hi vijñāpayati praṇamya vinayena,आदिशति देव देवीत्यर्धोक्ते ते सलज्जमन्योन्यम् / अवलोक्य मुखं न हि न हि विज्ञापयति प्रणम्य विनयेन +dkuṭṭ_907,makaradhvajasya pūjāṃ tvatpādasarojasaṃnidhau kartum / pṛthivīmaṇḍalamaṇḍana samīhate me manovṛttiḥ,मकरध्वजस्य पूजां त्वत्पादसरोजसंनिधौ कर्तुम् / पृथिवीमण्डलमण्डन समीहते मे मनोवृत्तिः +dkuṭṭ_908,priyaratibhogo madano dayitavasanto janasya manasi vasan / bhāvena bhavān pūjyo lokasthityā tu kusumaśarapāṇiḥ,प्रियरतिभोगो मदनो दयितवसन्तो जनस्य मनसि वसन् / भावेन भवान् पूज्यो लोकस्थित्या तु कुसुमशरपाणिः +dkuṭṭ_909,iti dattvā saṃdeśaṃ prakṛtivayaḥkālasamucitaṃ bhrāntvā / te madamadanāviṣṭe babhūvaturjavanikāntarite,इति दत्त्वा संदेशं प्रकृतिवयःकालसमुचितं भ्रान्त्वा / ते मदमदनाविष्टे बभूवतुर्जवनिकान्तरिते +dkuṭṭ_910,apanītatiraskariṇī tato 'bhavannṛpasutā samaṃ ceṭyā / aviditaratnāvalyā pūjocitavastuhastayānugatā,अपनीततिरस्करिणी ततो ऽभवन्नृपसुता समं चेट्या / अविदितरत्नावल्या पूजोचितवस्तुहस्तयानुगता +dkuṭṭ_911,atha dṛṣṭvā sāgarikāṃ pramāditāṃ parijanasya ninditvā / kāñcanamālāmavadannṛpamahiṣī jātasaṃkṣobhā,अथ दृष्ट्वा सागरिकां प्रमादितां परिजनस्य निन्दित्वा / काञ्चनमालामवदन्नृपमहिषी जातसंक्षोभा +dkuṭṭ_912,preṣaya kanyāmenāmavarodhaṃ tvaṃ gṛhāṇa kusumādi / yāvanna bhavati viṣaye vīkṣaṇayorbhūmināthasya,प्रेषय कन्यामेनामवरोधं त्वं गृहाण कुसुमादि / यावन्न भवति विषये वीक्षणयोर्भूमिनाथस्य +dkuṭṭ_913,upagamya tataśceṭī tāmavadattvaṃ kimarthamāyātā / medhāvinīṃ vimucya vraja tasminmā vilambasva,उपगम्य ततश्चेटी तामवदत्त्वं किमर्थमायाता / मेधाविनीं विमुच्य व्रज तस्मिन्मा विलम्बस्व +dkuṭṭ_914,vihite devyādeśe manasīdaṃ sannidhāya sā tasthau / vihagī susaṅgatāyā haste nihitā manobhavasaparyām,विहिते देव्यादेशे मनसीदं सन्निधाय सा तस्थौ / विहगी सुसङ्गताया हस्ते निहिता मनोभवसपर्याम् +dkuṭṭ_915,avalokayāmi tāvattirohitā sinduvāraviṭapena / tātāntaḥpurikābhiryathārcyate kiṃ tatheha no veti,अवलोकयामि तावत्तिरोहिता सिन्दुवारविटपेन / तातान्तःपुरिकाभिर्यथार्च्यते किं तथेह नो वेति +dkuṭṭ_916,piṇḍīkṛtamiva rāgaṃ hṛcchayamiva labdhavigrahotkarṣam / samupetya vatsarājaṃ jagāda sā jayatu deva iti,पिण्डीकृतमिव रागं हृच्छयमिव लब्धविग्रहोत्कर्षम् / समुपेत्य वत्सराजं जगाद सा जयतु देव इति +dkuṭṭ_917,paribhuktamapi navatvaṃ śṛṅgāraṃ madanaparvaṇā nītam / bhajamāno bhajamānāṃ svāgatavacasābhinandya tāmūce,परिभुक्तमपि नवत्वं शृङ्गारं मदनपर्वणा नीतम् / भजमानो भजमानां स्वागतवचसाभिनन्द्य तामूचे +dkuṭṭ_918,śarvavilocanapāvakadāhābhyadhikāṃ manobhavo manye / prāpsyati tava karasaṅgatisukhavirahasamutthitāṃ pīḍām,शर्वविलोचनपावकदाहाभ्यधिकां मनोभवो मन्ये / प्राप्स्यति तव करसङ्गतिसुखविरहसमुत्थितां पीडाम् +dkuṭṭ_919,atha manmathamabhyarcya kṣitināthaṃ tadanu samadhikaṃ tasyām / paramāṃ mudaṃ vahantyāṃ vigrahavanmadanamanasi kanyāyām,अथ मन्मथमभ्यर्च्य क्षितिनाथं तदनु समधिकं तस्याम् / परमां मुदं वहन्त्यां विग्रहवन्मदनमनसि कन्यायाम् +dkuṭṭ_920,śṛṅgārarasasamudraṃ sotkalikaṃ nipatite tathā nṛpatau / tāramadhurasphuṭārthaṃ nagnācāryaḥ papāṭha nepathye,शृङ्गाररससमुद्रं सोत्कलिकं निपतिते तथा नृपतौ / तारमधुरस्फुटार्थं नग्नाचार्यः पपाठ नेपथ्ये +dkuṭṭ_921,nayanānandamakhaṇḍitamaṇḍalamabhirāmamamṛtaraśmimiva / sāyantana āsthāne kṣitipatayastasthurudayanaṃ draṣṭum,नयनानन्दमखण्डितमण्डलमभिरामममृतरश्मिमिव / सायन्तन आस्थाने क्षितिपतयस्तस्थुरुदयनं द्रष्टुम् +dkuṭṭ_922,uccārite 'tha nāmni tridaśamatau tatkṣaṇaṃ vyapetāyām / utpannavismayaratirnidadhe narabharturātmajā hṛdaye,उच्चारिते ऽथ नाम्नि त्रिदशमतौ तत्क्षणं व्यपेतायाम् / उत्पन्नविस्मयरतिर्निदधे नरभर्तुरात्मजा हृदये +dkuṭṭ_923,ayamudayanaḥ sa rājā tātaḥ satkṛtya māṃ dadau yasmai / hanta parapreṣaṇamapi na niṣphalaṃ sāmprataṃ jātam,अयमुदयनः स राजा तातः सत्कृत्य मां ददौ यस्मै / हन्त परप्रेषणमपि न निष्फलं साम्प्रतं जातम् +dkuṭṭ_924,yāvanna vetti kaścittāvaditastvaritameva niryāmi / iti kathamapi nāyakataḥ kṛṣṭvā dṛśamutsasarja raṅgabhuvam,यावन्न वेत्ति कश्चित्तावदितस्त्वरितमेव निर्यामि / इति कथमपि नायकतः कृष्ट्वा दृशमुत्ससर्ज रङ्गभुवम् +dkuṭṭ_925,kandarpamahamahotsavahṛtahṛdayairnāvadhārito 'smābhiḥ / saṃdhyātikramakālaḥ paśya tvaṃ priyavayasyaka tathā hi,कन्दर्पमहमहोत्सवहृतहृदयैर्नावधारितो ऽस्माभिः / संध्यातिक्रमकालः पश्य त्वं प्रियवयस्यक तथा हि +dkuṭṭ_926,udayataṭāntaritamiyaṃ prācī sūcayati diṅniśānātham / paripāṇḍunā mukhena priyamiva hṛdayasthitaṃ ramaṇī,उदयतटान्तरितमियं प्राची सूचयति दिङ्निशानाथम् / परिपाण्डुना मुखेन प्रियमिव हृदयस्थितं रमणी +dkuṭṭ_927,devi tvanmukhapadmaḥ padmān vidadhāti paśya vicchāyān / alayo 'pi lajjitā iva śanaiḥ śanaistadudareṣu līyante,देवि त्वन्मुखपद्मः पद्मान् विदधाति पश्य विच्छायान् / अलयो ऽपि लज्जिता इव शनैः शनैस्तदुदरेषु लीयन्ते +dkuṭṭ_928,evamabhidhāya citraiścaraṇanyāsaiḥ parikramaṃ kṛtvā / naiṣkrāmikyā dhruvayā viniryayau nāyako 'pi saha sarvaiḥ,एवमभिधाय चित्रैश्चरणन्यासैः परिक्रमं कृत्वा / नैष्क्रामिक्या ध्रुवया विनिर्ययौ नायको ऽपि सह सर्वैः +dkuṭṭ_929,aṅke jātasamāptau gītātodyadhvanau ca viśrānte / prekṣaṇakaguṇagrahaṇaṃ nṛpasūnuḥ pravavṛte kartum,अङ्के जातसमाप्तौ गीतातोद्यध्वनौ च विश्रान्ते / प्रेक्षणकगुणग्रहणं नृपसूनुः प्रववृते कर्तुम् +dkuṭṭ_930,nāṭyaprayogatattvaṃ matayo na viśanti mādṛśāṃ prāyaḥ / vāhanayajanapadātigrāmādikakāryadattahṛdayānām,नाट्यप्रयोगतत्त्वं मतयो न विशन्ति मादृशां प्रायः / वाहनयजनपदातिग्रामादिककार्यदत्तहृदयानाम् +dkuṭṭ_931,āste likhito grāmo gṛhāṇa taṃ satpradeśabahubhūmim / vāsaya tatrāvāsaṃ bhavasi tataḥ ṭhakkuro divasaiḥ,आस्ते लिखितो ग्रामो गृहाण तं सत्प्रदेशबहुभूमिम् / वासय तत्रावासं भवसि ततः ठक्कुरो दिवसैः +dkuṭṭ_932,kṛtajīvanasaṃstho 'pi tvamapi kimarthaṃ karoṣi vijñaptim / arpaya vā yadi necchasi kuru sthitiṃ hastadānena,कृतजीवनसंस्थो ऽपि त्वमपि किमर्थं करोषि विज्ञप्तिम् / अर्पय वा यदि नेच्छसि कुरु स्थितिं हस्तदानेन +dkuṭṭ_933,na ca pattayo na saptirna ca poṣyajanastathāpyasaṃtuṣṭaḥ / labhamāno 'pi sa dāyaṃ cirantanatvābhimānena,न च पत्तयो न सप्तिर्न च पोष्यजनस्तथाप्यसंतुष्टः / लभमानो ऽपि स दायं चिरन्तनत्वाभिमानेन +dkuṭṭ_934,vijñaptikonmukhatvaṃ dūrata evāvadhāritaṃ bhavataḥ / tūṣṇīṃ kriyatāmasmācchroṣyasi kāryaṃ pratīhārāt,विज्ञप्तिकोन्मुखत्वं दूरत एवावधारितं भवतः / तूष्णीं क्रियतामस्माच्छ्रोष्यसि कार्यं प्रतीहारात् +dkuṭṭ_935,yūyaṃ kuṭumbamadhye kva gamyate gotraputrasāmānyam / ādāya saṃvibhāgaṃ svagṛha iva sthīyatāṃ yathāsaukhyam,यूयं कुटुम्बमध्ये क्व गम्यते गोत्रपुत्रसामान्यम् / आदाय संविभागं स्वगृह इव स्थीयतां यथासौख्यम् +dkuṭṭ_936,abhyantaravyayārthaṃ na vilabdho yo mayā mahodraṅgaḥ / tatrāpi te 'nubandho no jāne kiṃ karomīti,अभ्यन्तरव्ययार्थं न विलब्धो यो मया महोद्रङ्गः / तत्रापि ते ऽनुबन्धो नो जाने किं करोमीति +dkuṭṭ_937,prathamatarameva kalpitamanalpaphalajīvanaṃ pradeśastham / adyāpi te na jātaṃ niyogināṃ paśya mantharatām,प्रथमतरमेव कल्पितमनल्पफलजीवनं प्रदेशस्थम् / अद्यापि ते न जातं नियोगिनां पश्य मन्थरताम् +dkuṭṭ_938,evaṃprāyairanudinalābhodayamohakāribhirvacanaiḥ / phalaśūnyairanujīvī pratāritaḥ kaḥ kiyatkālam,एवंप्रायैरनुदिनलाभोदयमोहकारिभिर्वचनैः / फलशून्यैरनुजीवी प्रतारितः कः कियत्कालम् +dkuṭṭ_939,etadviṣaye naipuṇamatra tu bhūmijñatāṃ samāśritya / mukharatayā kathayāmo jaḍamatisāmājikocitaṃ kiṃ cit,एतद्विषये नैपुणमत्र तु भूमिज्ञतां समाश्रित्य / मुखरतया कथयामो जडमतिसामाजिकोचितं किं चित् +dkuṭṭ_940,saptāśrayaḥ ṣaḍātmā śārīrastripramāṇaparimāṇaḥ / sattvādhikyājjyeṣṭho vyastasamastaistribhirviniṣpādyaḥ,सप्ताश्रयः षडात्मा शारीरस्त्रिप्रमाणपरिमाणः / सत्त्वाधिक्याज्ज्येष्ठो व्यस्तसमस्तैस्त्रिभिर्विनिष्पाद्यः +dkuṭṭ_941,sukumārāviddhakriya uparañjakarañjito vividhavṛttiḥ / ādeyaheyamadhyairbhāvaiḥ saṃpāditaḥ prayogo 'yam,सुकुमाराविद्धक्रिय उपरञ्जकरञ्जितो विविधवृत्तिः / आदेयहेयमध्यैर्भावैः संपादितः प्रयोगो ऽयम् +dkuṭṭ_942,gambhīramadhuraśabdaṃ parirakṣitagītavividhabhaṅgayutam / darśayato vaicitryaṃ na bhraṣṭo vādakasya layakālaḥ,गम्भीरमधुरशब्दं परिरक्षितगीतविविधभङ्गयुतम् / दर्शयतो वैचित्र्यं न भ्रष्टो वादकस्य लयकालः +dkuṭṭ_943,aparityaktasthānakarasakākuvyañjitasphuṭārthapadam / abhirāmāviśrāntaṃ paṭhitaṃ niravadyamakhilabhāṣāsu,अपरित्यक्तस्थानकरसकाकुव्यञ्जितस्फुटार्थपदम् / अभिरामाविश्रान्तं पठितं निरवद्यमखिलभाषासु +dkuṭṭ_944,niyamitadīpanagamanaṃ drutamadhyavilambitālasaṃyuktam / rasavatsvaropapannaṃ kṛtasāmyaṃ sādhu gātṛbhirgītam,नियमितदीपनगमनं द्रुतमध्यविलम्बितालसंयुक्तम् / रसवत्स्वरोपपन्नं कृतसाम्यं साधु गातृभिर्गीतम् +dkuṭṭ_945,prakṛtiviśeṣāvasthāpratipādakaveṣaracanasāmagryā / anukaraṇamabhyatītaṃ siddhidvayasampadādhāram,प्रकृतिविशेषावस्थाप्रतिपादकवेषरचनसामग्र्या / अनुकरणमभ्यतीतं सिद्धिद्वयसम्पदाधारम् +dkuṭṭ_946,bharatasutairupadiṣṭaṃ kṣitipatinaghuṣāvarodhanārīṇām / manye tā api nāṭye śobhāsaṃdohamīdṛśaṃ nāpuḥ,भरतसुतैरुपदिष्टं क्षितिपतिनघुषावरोधनारीणाम् / मन्ये ता अपि नाट्ये शोभासंदोहमीदृशं नापुः +dkuṭṭ_947,suśliṣṭasandhibandhaṃ satpātrasuvarṇayojitaṃ sutarām / nipuṇaparīkṣakadṛṣṭaṃ rājati ratnāvalīratnam,सुश्लिष्टसन्धिबन्धं सत्पात्रसुवर्णयोजितं सुतराम् / निपुणपरीक्षकदृष्टं राजति रत्नावलीरत्नम् +dkuṭṭ_948,evaṃvidhaguṇakathanaprasaṅgini vibhāvitātmanṛpatanaye / paṭhati smāryāmanyaḥ smṛtiviṣayamupāgatāṃ prasaṅgena,एवंविधगुणकथनप्रसङ्गिनि विभावितात्मनृपतनये / पठति स्मार्यामन्यः स्मृतिविषयमुपागतां प्रसङ्गेन +dkuṭṭ_949,saṃgrāmādanapasṛtiḥ prekṣābhijñā subhāṣitābhiratiḥ / ācchodanābhiyogaḥ kulavidyā rājaputrāṇām,संग्रामादनपसृतिः प्रेक्षाभिज्ञा सुभाषिताभिरतिः / आच्छोदनाभियोगः कुलविद्या राजपुत्राणाम् +dkuṭṭ_950,etadvastuni yāte śrutimārgaṃ nṛpatinandano rasataḥ / ārabdhakathācchedakamākheṭakavarṇanaṃ cakre,एतद्वस्तुनि याते श्रुतिमार्गं नृपतिनन्दनो रसतः / आरब्धकथाच्छेदकमाखेटकवर्णनं चक्रे +dkuṭṭ_951,calalakṣyavedhakauśalamaśvaprajave sthirāsanābhyasanam / bhūmivibhāgajñānaṃ bhavanti mṛgayābhiyogena,चललक्ष्यवेधकौशलमश्वप्रजवे स्थिरासनाभ्यसनम् / भूमिविभागज्ञानं भवन्ति मृगयाभियोगेन +dkuṭṭ_952,vahati javena turaṅge nibiḍasthitapādakaṭakapādāgraḥ / tiryakpraṇihitakāyo nimnonnatamagrato bhuvaḥ paśyan,वहति जवेन तुरङ्गे निबिडस्थितपादकटकपादाग्रः / तिर्यक्प्रणिहितकायो निम्नोन्नतमग्रतो भुवः पश्यन् +dkuṭṭ_953,yāvatprāṇaṃ dhāvatyākulite viśvakadrubhirbhītyā / gocarapatite jīve laghukriyaḥ kṣipati mārgaṇaṃ dhanyaḥ,यावत्प्राणं धावत्याकुलिते विश्वकद्रुभिर्भीत्या / गोचरपतिते जीवे लघुक्रियः क्षिपति मार्गणं धन्यः +dkuṭṭ_954,mūle sthitasya nibhṛtaṃ mṛgayubhiruccāṭya ḍhaukitaṃ nikaṭe / pātayato mṛgamutplutamavyapadeśyaṃ sukhaṃ kimapi,मूले स्थितस्य निभृतं मृगयुभिरुच्चाट्य ढौकितं निकटे / पातयतो मृगमुत्प्लुतमव्यपदेश्यं सुखं किमपि +dkuṭṭ_955,gītaśravaṇotkarṇaṃ niścalatṛṇakavalagarbhamukhahariṇam / upaveśitamaspandaṃ spṛhaṇīyā eva gṛhṇanti,गीतश्रवणोत्कर्णं निश्चलतृणकवलगर्भमुखहरिणम् / उपवेशितमस्पन्दं स्पृहणीया एव गृह्णन्ति +dkuṭṭ_956,dāvānalasaṃtāpānniryāntaṃ gahanavīrudho 'bhimukham / yo niruṇaddhi sa vandyaḥ sūkaramekaprahāreṇa,दावानलसंतापान्निर्यान्तं गहनवीरुधो ऽभिमुखम् / यो निरुणद्धि स वन्द्यः सूकरमेकप्रहारेण +dkuṭṭ_957,ghanakakṣodarasuptaṃ samupetya svairamakṛtapadaśabdam / vyādhavara eva kurute nirjīvaṃ helayā śaśakam,घनकक्षोदरसुप्तं समुपेत्य स्वैरमकृतपदशब्दम् / व्याधवर एव कुरुते निर्जीवं हेलया शशकम् +dkuṭṭ_958,iti vidadhati saiṃhabhaṭāvākheṭakaśaktilāghavaślāghām / hṛdayāgatāmagāyatprasaṅgato gītikāmaparaḥ,इति विदधति सैंहभटावाखेटकशक्तिलाघवश्लाघाम् / हृदयागतामगायत्प्रसङ्गतो गीतिकामपरः +dkuṭṭ_959,āstāṃ vyāpārarasaḥ pravartitā saṃkathāpi mṛgayāyāṃ / antarayati tanmanasāmāhārādikriyocitaṃ kālam,आस्तां व्यापाररसः प्रवर्तिता संकथापि मृगयायां / अन्तरयति तन्मनसामाहारादिक्रियोचितं कालम् +dkuṭṭ_960,avadhārya gītikārthaṃ dānaṃ prati dhananiyuktamabhidhāya / uttasthau samarabhaṭaḥ mañjarikāṃ samavalokayanpremṇā,अवधार्य गीतिकार्थं दानं प्रति धननियुक्तमभिधाय / उत्तस्थौ समरभटः मञ्जरिकां समवलोकयन्प्रेम्णा +dkuṭṭ_961,gatvātha svāvasathaṃ nirvartitabhojanādikartavyaḥ / mañjarikākṛṣṭamanā abhidadhyau sacivasaṃnidhāvevam,गत्वाथ स्वावसथं निर्वर्तितभोजनादिकर्तव्यः / मञ्जरिकाकृष्टमना अभिदध्यौ सचिवसंनिधावेवम् +dkuṭṭ_962,bhrūbhaṅgasmitavīkṣitamṛduvakravacoṅgahāragamaneṣu / kusumapraharaṇa eko yugapadvihitāśrayaḥ kathaṃ tasyāḥ,भ्रूभङ्गस्मितवीक्षितमृदुवक्रवचोङ्गहारगमनेषु / कुसुमप्रहरण एको युगपद्विहिताश्रयः कथं तस्याः +dkuṭṭ_963,sundopasundanāśaḥ phalamātmabhuvastilottamāsṛṣṭeḥ / janamṛtaye tāṃ sṛjatā kiṃ dṛṣṭaṃ surahitaṃ tena,सुन्दोपसुन्दनाशः फलमात्मभुवस्तिलोत्तमासृष्टेः / जनमृतये तां सृजता किं दृष्टं सुरहितं तेन +dkuṭṭ_964,sumanobhiḥ parikaritā mṛgaśāvakataralacakṣuṣastasyāḥ / kāmocitaphalaheturdehabhṛtāṃ dīrghikā veṇī,सुमनोभिः परिकरिता मृगशावकतरलचक्षुषस्तस्याः / कामोचितफलहेतुर्देहभृतां दीर्घिका वेणी +dkuṭṭ_965,kamalamiva vadanakamalaṃ pibanti tasyāstripiṣṭapabhraṣṭāḥ / sadalikamapetadoṣaṃ savibhramaṃ madhumadātāmram,कमलमिव वदनकमलं पिबन्ति तस्यास्त्रिपिष्टपभ्रष्टाः / सदलिकमपेतदोषं सविभ्रमं मधुमदाताम्रम् +dkuṭṭ_966,yaḥ śailendranitambaṃ suratāptyai sevate taponirataḥ / spṛhayati so 'pi nitambaṃ suratāptyai samavalokya tanvaṅgyāḥ,यः शैलेन्द्रनितम्बं सुरताप्त्यै सेवते तपो��िरतः / स्पृहयति सो ऽपि नितम्बं सुरताप्त्यै समवलोक्य तन्वङ्ग्याः +dkuṭṭ_967,trikaro madhyavibhāgo bāhvoryugalaṃ karadvayopetam / janayati tadapi mṛgākṣī sahasrakarato 'dhikaṃ tāpam,त्रिकरो मध्यविभागो बाह्वोर्युगलं करद्वयोपेतम् / जनयति तदपि मृगाक्षी सहस्रकरतो ऽधिकं तापम् +dkuṭṭ_968,sā sragdharā suvadanā praharṣiṇī saiva saiva tanumadhyā / na karoti kasya vismayamiti rucirā mañjubhāṣiṇī saiva,सा स्रग्धरा सुवदना प्रहर्षिणी सैव सैव तनुमध्या / न करोति कस्य विस्मयमिति रुचिरा मञ्जुभाषिणी सैव +dkuṭṭ_969,anukurvatyā kanyāṃ tathā tathā nāyakastayā dṛṣṭaḥ / yena jaratsvapyaṭanī dhanuṣaḥ spṛṣṭā daśārdhabāṇena,अनुकुर्वत्या कन्यां तथा तथा नायकस्तया दृष्टः / येन जरत्स्वप्यटनी धनुषः स्पृष्टा दशार्धबाणेन +dkuṭṭ_970,rūpaṃ yauvanacitritamanaṅgavikṛtāni nāṭyadīptāni / śamināmapi śamagarvaṃ muṣṇantyavikalpitaṃ tasyāḥ,रूपं यौवनचित्रितमनङ्गविकृतानि नाट्यदीप्तानि / शमिनामपि शमगर्वं मुष्णन्त्यविकल्पितं तस्याः +dkuṭṭ_971,dagdhe 'pi vapuṣi bhītiṃ na vimuñcati nīlalohitasamutthām / tatkṣetre vasati yataḥ pramadārūpeṇa śambaradhvaṃsī,दग्धे ऽपि वपुषि भीतिं न विमुञ्चति नीललोहितसमुत्थाम् / तत्क्षेत्रे वसति यतः प्रमदारूपेण शम्बरध्वंसी +dkuṭṭ_972,yadi vaḥ paralokamatiḥ śṛṇuta śreyastapodhanā mattaḥ / utsṛjya yāta tūrṇaṃ vāravadhūdūṣitaṃ sthānam,यदि वः परलोकमतिः शृणुत श्रेयस्तपोधना मत्तः / उत्सृज्य यात तूर्णं वारवधूदूषितं स्थानम् +dkuṭṭ_973,ciramapi vikalpya niścitiriyameva sthāpyate na gatiranyā / tannirmāṇe jātā lāvaṇyamayāḥ kaṇā vidheraṇavaḥ,चिरमपि विकल्प्य निश्चितिरियमेव स्थाप्यते न गतिरन्या / तन्निर्माणे जाता लावण्यमयाः कणा विधेरणवः +dkuṭṭ_974,āsādya samucchrāyaṃ tasyāḥ stanayugalamavihataprasaram / kṣapayati yajjanamevaṃ kaḥ sprakṣyati tadvivekavān patitam,आसाद्य समुच्छ्रायं तस्याः स्तनयुगलमविहतप्रसरम् / क्षपयति यज्जनमेवं कः स्प्रक्ष्यति तद्विवेकवान् पतितम् +dkuṭṭ_975,sa kathaṃ na spṛhaṇīyo viṣayarataistannitambavinyāsaḥ / śāntātmanāpi vihitaṃ viśvasṛjā gauravaṃ yasya,स कथं न स्पृहणीयो विषयरतैस्तन्नितम्बविन्यासः / शान्तात्मनापि विहितं विश्वसृजा गौरवं यस्य +dkuṭṭ_976,smaraṇādyasyotpattiḥ sumanasa iṣavo 'balāśrayā śaktiḥ / so 'pi vyaṅgaḥ praharati dhāturaho citramācaritam,स्मरणाद्यस्योत्पत्तिः सुमनस इषवो ऽबलाश्रया शक्तिः / सो ऽपि व्यङ्गः प्रहरति धातुरहो चित्रमाचरितम् +dkuṭṭ_977,tiṣṭhantvanye dṛṣṭvā sāraṃ jagatāṃ tadaṅganāratnam / naṣṭapaṭhanāvadhāno bhavati brahmā sanirvedaḥ,तिष्ठन्त्वन्ये दृष्ट्वा सारं जगतां तदङ्गनारत्नम् / नष्टपठनावधानो भवति ब्रह्मा सनिर्वेदः +dkuṭṭ_978,yadi paśyati tāṃ śarvastadapararāmāsamāgamādvimukhaḥ / nindati mūrdhani somaṃ smarāgnisaṃdhukṣaṇaṃ śarīraṃ ca,यदि पश्यति तां शर्वस्तदपररामासमागमाद्विमुखः / निन्दति मूर्धनि सोमं स्मराग्निसंधुक्षणं शरीरं च +dkuṭṭ_979,keśava iha saṃnihitaḥ sāpi manohārirūpasampannā / tadvakṣaścyavanabhuvaṃ kathamujjhati saindhavīśaṅkām,केशव इह ���ंनिहितः सापि मनोहारिरूपसम्पन्ना / तद्वक्षश्च्यवनभुवं कथमुज्झति सैन्धवीशङ्काम् +dkuṭṭ_980,udayati na paṇḍitānāṃ kathamātmani kautukaṃ gajendragatiḥ / yannavavayasāṃ puṃsāṃ vinā kriyāyogamupasargaḥ,उदयति न पण्डितानां कथमात्मनि कौतुकं गजेन्द्रगतिः / यन्नववयसां पुंसां विना क्रियायोगमुपसर्गः +dkuṭṭ_981,śrutikuvalayamīkṣaṇatāṃ kuvalayatāṃ vā vilocanaṃ yāyāt / hariṇadṛśo yadi na syātkanakojjvalakesaraṃ madhye,श्रुतिकुवलयमीक्षणतां कुवलयतां वा विलोचनं यायात् / हरिणदृशो यदि न स्यात्कनकोज्ज्वलकेसरं मध्ये +dkuṭṭ_982,lalanāstadatulyatayā puruṣā api tadupabhogaviraheṇa / gacchanti śoṣamaniśaṃ prakṛtidvayavarjitāḥ svasthāḥ,ललनास्तदतुल्यतया पुरुषा अपि तदुपभोगविरहेण / गच्छन्ति शोषमनिशं प्रकृतिद्वयवर्जिताः स्वस्थाः +dkuṭṭ_983,durvṛttayorna vṛttaṃ ślāghāspadameti tatpayodharayoḥ / yau dattvāmalamūrtiṃ madhye hāraṃ janakṣayaṃ kurutaḥ,दुर्वृत्तयोर्न वृत्तं श्लाघास्पदमेति तत्पयोधरयोः / यौ दत्त्वामलमूर्तिं मध्ये हारं जनक्षयं कुरुतः +dkuṭṭ_984,bhūmaṇḍale 'tra sakale nātaḥ paramaparamadbhutaṃ kiṃ cit / no jātā yadapārthā kṛśodarī dhārtarāṣṭrayātāpi,भूमण्डले ऽत्र सकले नातः परमपरमद्भुतं किं चित् / नो जाता यदपार्था कृशोदरी धार्तराष्ट्रयातापि +dkuṭṭ_985,kṛśa eṣa madhyadeśastanvyā nāhāryamaṇḍanaṃ voḍhum / śakta iti kṛtaṃ vidhinā romāvalibhūṣaṇaṃ sahajam,कृश एष मध्यदेशस्तन्व्या नाहार्यमण्डनं वोढुम् / शक्त इति कृतं विधिना रोमावलिभूषणं सहजम् +dkuṭṭ_986,sākampo 'dhara īkṣaṇayugalasyādhīratā bhruvorbhaṅgaḥ / tanvaṅgyā balamīdṛgjayati jagattadapi niḥśeṣam,साकम्पो ऽधर ईक्षणयुगलस्याधीरता भ्रुवोर्भङ्गः / तन्वङ्ग्या बलमीदृग्जयति जगत्तदपि निःशेषम् +dkuṭṭ_987,vahatu nitambaḥ sthūlo raśanāṃ hāraṃ ca kucayugaṃ pīnam / tadbāhumṛṇālikayoḥ sāpāyaṃ kaṭakayojanamayuktam,वहतु नितम्बः स्थूलो रशनां हारं च कुचयुगं पीनम् / तद्बाहुमृणालिकयोः सापायं कटकयोजनमयुक्तम् +dkuṭṭ_988,bahalopāyābhijñā guṇaviṣaye satatamāhitaprītiḥ / balinaḥ sthāpayati vaśe karabhorurvigraheṇa mṛdunaiva,बहलोपायाभिज्ञा गुणविषये सततमाहितप्रीतिः / बलिनः स्थापयति वशे करभोरुर्विग्रहेण मृदुनैव +dkuṭṭ_989,iti tatstutimukharamukhe rājasute makaraketanākulite / samupāgatā pragalbhā mañjarikācoditā dūtī,इति तत्स्तुतिमुखरमुखे राजसुते मकरकेतनाकुलिते / समुपागता प्रगल्भा मञ्जरिकाचोदिता दूती +dkuṭṭ_990,sā sapraṇatiḥ purataḥ sumanastāmbūlapaṭalakaṃ nidadhe / vyajñāpayacca tadanu svāvasare sahacarīkāryam,सा सप्रणतिः पुरतः सुमनस्ताम्बूलपटलकं निदधे / व्यज्ञापयच्च तदनु स्वावसरे सहचरीकार्यम् +dkuṭṭ_991,muraripunābhisaroruhamavataṃsīkartumīhate mūḍhā / nakṣatrarājamaṇḍalamicchati viyataḥ samādātum,मुररिपुनाभिसरोरुहमवतंसीकर्तुमीहते मूढा / नक्षत्रराजमण्डलमिच्छति वियतः समादातुम् +dkuṭṭ_992,niścetanābhikāṅkṣati pīyūṣaṃ tridivasadmanāmaśanam / abhilaṣati śayanamuṣṇe navacandanapallavāstaraṇe,निश्चेतनाभिकाङ्क्षति पीयूषं त्रिदिवसद्मनामशनम् / अभिलषति शयनमुष्णे नवचन्दनपल्लवास्तरणे +dkuṭṭ_993,vidadhāti pārijātakasumanoniryūhadhāraṇaśraddhām / durvyavasitā jighṛkṣati nārāyaṇavakṣaso ratnam,विदधाति पारिजातकसुमनोनिर्यूहधारणश्रद्धाम् / दुर्व्यवसिता जिघृक्षति नारायणवक्षसो रत्नम् +dkuṭṭ_994,aniyatapuruṣaspṛśyāḥ pāpā vayamanyathā kva hīnakulāḥ / kva ca yūyamindrakalpā analpamanaso guṇābharaṇāḥ,अनियतपुरुषस्पृश्याः पापा वयमन्यथा क्व हीनकुलाः / क्व च यूयमिन्द्रकल्पा अनल्पमनसो गुणाभरणाः +dkuṭṭ_995,duṣprakṛteḥ prakṛtiriyaṃ tasya tu dagdhātmajanmanaḥ kāpi / agaṇitayuktāyukto lagayati ceto yadasthāne,दुष्प्रकृतेः प्रकृतिरियं तस्य तु दग्धात्मजन्मनः कापि / अगणितयुक्तायुक्तो लगयति चेतो यदस्थाने +dkuṭṭ_996,yā hasati sarojavatīṃ rasānvitā sahajarāgarakteti / dhyānadhiya ātmavṛttiṃ nindatyekatra puruṣa āsaktām,या हसति सरोजवतीं रसान्विता सहजरागरक्तेति / ध्यानधिय आत्मवृत्तिं निन्दत्येकत्र पुरुष आसक्ताम् +dkuṭṭ_997,snigdheti nābhinandati janmaśatenāpi sarpiṣo dhārām / pañcākṣadyūtagatiṃ nānarthakaramaṇasaṃgatāṃ stauti,स्निग्धेति नाभिनन्दति जन्मशतेनापि सर्पिषो धाराम् / पञ्चाक्षद्यूतगतिं नानर्थकरमणसंगतां स्तौति +dkuṭṭ_998,na stauti candanalatāṃ bhujaṅgapariveṣṭitāṃ rasārdreti / na śṛṇoti kīrtyamānāṃ svapneṣvapi madanamūrchitāṃ matsīm,न स्तौति चन्दनलतां भुजङ्गपरिवेष्टितां रसार्द्रेति / न शृणोति कीर्त्यमानां स्वप्नेष्वपि मदनमूर्छितां मत्सीम् +dkuṭṭ_999,vidveṣṭi karaṇamadhye rasanāṃ tāmbūlarāgayukteti / śaṃsati matiṃ mumukṣoraviśiṣṭāṃ śaśavṛṣāśvapuruṣeṣu,विद्वेष्टि करणमध्ये रसनां ताम्बूलरागयुक्तेति / शंसति मतिं मुमुक्षोरविशिष्टां शशवृषाश्वपुरुषेषु +dkuṭṭ_1000,no bahu manute rambhāṃ nalakūbaramabhisṛteti kāmārtā / garhati ca devagaṇikāmanuraktāmurvaśīṃ purūravasi,नो बहु मनुते रम्भां नलकूबरमभिसृतेति कामार्ता / गर्हति च देवगणिकामनुरक्तामुर्वशीं पुरूरवसि +dkuṭṭ_1001,harati mano no hriyate rañjayati na rajyate kadā cidapi / gṛhṇāti citracaritairupakṛtibhirgṛhyate na bahvībhiḥ,हरति मनो नो ह्रियते रञ्जयति न रज्यते कदा चिदपि / गृह्णाति चित्रचरितैरुपकृतिभिर्गृह्यते न बह्वीभिः +dkuṭṭ_1002,premamayīvābhāti prema tu nāmnaiva kevalaṃ vetti / kaṇṭakitā bhavati rate ratabhogasukhaṃ śṛṇoti lokāttu,प्रेममयीवाभाति प्रेम तु नाम्नैव केवलं वेत्ति / कण्टकिता भवति रते रतभोगसुखं शृणोति लोकात्तु +dkuṭṭ_1003,kurute viviktacāṭūñśilpaviśeṣeṇa na tu rasāveśāt / anabhijñā madanarujāmākalpakavedanāṃ samāvahati,कुरुते विविक्तचाटूञ्शिल्पविशेषेण न तु रसावेशात् / अनभिज्ञा मदनरुजामाकल्पकवेदनां समावहति +dkuṭṭ_1004,bālaivārjavarahitā sphuratīśvarametya candralekheva / hṛtadhanapatimāhātmyā pravṛttiriva rakṣasāṃ patyuḥ,बालैवार्जवरहिता स्फुरतीश्वरमेत्य चन्द्रलेखेव / हृतधनपतिमाहात्म्या प्रवृत्तिरिव रक्षसां पत्युः +dkuṭṭ_1005,naranātha kiṃ bravīmi tripurāntakanayanadāhadagdho 'pi / duḥsādhyasādhanagrahamutsṛjati na pāpakusumāstraḥ,नरनाथ किं ब्रवीमि त्रिपुरान्तकनयनदाहदग्धो ऽपि / दुःसाध्यसाधनग्रहमुत्सृजति न पापकुसुमास्त्रः +dkuṭṭ_1006,tvaddarśanāvakāśaṃ samprāpya yato durātmanā tena / cirasambhṛtakopena prārabdhā sāpi hantumiṣudhāraiḥ,त्वद्दर्शनावकाशं सम्प्राप्य यतो दुरात्मना तेन / चिरसम्भृतकोपेन प्रारब्धा सापि हन्तुमिषुधारैः +dkuṭṭ_1007,avahelayaiva bhavatā saṃspṛṣṭā yena vetradaṇḍena / jātaḥ sa eva tasyā ananyabhavamārgaṇaḥ prathamaḥ,अवहेलयैव भवता संस्पृष्टा येन वेत्रदण्डेन / जातः स एव तस्या अनन्यभवमार्गणः प्रथमः +dkuṭṭ_1008,vijñānārjitadarpo nibhṛtaṃ hasitaḥ samānaśilpābhiḥ / tvayi saktadṛśaḥ sakhyā visaṃṣṭhule nāṭyanirmāṇe,विज्ञानार्जितदर्पो निभृतं हसितः समानशिल्पाभिः / त्वयि सक्तदृशः सख्या विसंष्ठुले नाट्यनिर्माणे +dkuṭṭ_1009,avadhīryācāryaruṣaṃ bharatoditadoṣakaraṇasaṃbhūtām / vistāritaḥ prayogastvadavasthitivāñchayā tanvyā,अवधीर्याचार्यरुषं भरतोदितदोषकरणसंभूताम् / विस्तारितः प्रयोगस्त्वदवस्थितिवाञ्छया तन्व्या +dkuṭṭ_1010,bhagne 'pi prekṣaṇake tadanantarabhūmikāśrayāvasthāḥ / gṛha eva niravasānaṃ vitanoti na nāṭyadharmeṇa,भग्ने ऽपि प्रेक्षणके तदनन्तरभूमिकाश्रयावस्थाः / गृह एव निरवसानं वितनोति न नाट्यधर्मेण +dkuṭṭ_1011,dhyāyata ekaṃ puruṣaṃ paramātmavidaḥ śaśaṃsa yā na purā / tānanukurute saiva dhyāyantī tvāṃ mahāpuruṣam,ध्यायत एकं पुरुषं परमात्मविदः शशंस या न पुरा / ताननुकुरुते सैव ध्यायन्ती त्वां महापुरुषम् +dkuṭṭ_1012,gatamevamevamāsitamālokitamevamevamālapitam / iti vismṛtānyakāryā smarati kṛśāṅgī tvadīyalīlānām,गतमेवमेवमासितमालोकितमेवमेवमालपितम् / इति विस्मृतान्यकार्या स्मरति कृशाङ्गी त्वदीयलीलानाम् +dkuṭṭ_1013,nalakūbaro varāko ratiramaṇo ramaṇa eva kiṃ tena / aniruddho 'pi na buddho vidagdhavihitāsu suratagoṣṭhīṣu,नलकूबरो वराको रतिरमणो रमण एव किं तेन / अनिरुद्धो ऽपि न बुद्धो विदग्धविहितासु सुरतगोष्ठीषु +dkuṭṭ_1014,na jayanto 'nantaguṇo na kumāraḥ mārakarmaṇo 'bāhyaḥ / kena samatāṃ nayāmastamiti sakhī vahati mānasaṃ kleśam,न जयन्तो ऽनन्तगुणो न कुमारः मारकर्मणो ऽबाह्यः / केन समतां नयामस्तमिति सखी वहति मानसं क्लेशम् +dkuṭṭ_1015,āgatamāgacchantaṃ purataḥ pārśve prasannamatha kupitam / paśyati bhavantamekaṃ saṃkalpaniveśitaṃ bālā,आगतमागच्छन्तं पुरतः पार्श्वे प्रसन्नमथ कुपितम् / पश्यति भवन्तमेकं संकल्पनिवेशितं बाला +dkuṭṭ_1016,rucyaḥ kānto hṛdyaḥ subhagaḥ sukhado manoharo ramaṇaḥ / iṣṭaḥ svāmī dayitaḥ prāṇeśaḥ kelikaraṇanipuṇa iti,रुच्यः कान्तो हृद्यः सुभगः सुखदो मनोहरो रमणः / इष्टः स्वामी दयितः प्राणेशः केलिकरणनिपुण इति +dkuṭṭ_1017,muktānyasamārambhā varatanuranupaplutena cittena / japati samīhitasiddhyai tvaddvādaśanāmakaṃ mahāstotram,मुक्तान्यसमारम्भा वरतनुरनुपप्लुतेन चित्तेन / जपति समीहितसिद्ध्यै त्वद्द्वादशनामकं महास्तोत्रम् +dkuṭṭ_1018,tāmeva gaccha yasyāmāsajya vilambito 'si gatalajja / velāmiyatīmalamalametairadhunā śaṭhānunayaiḥ,तामेव गच्छ यस्यामासज्य विलम्बितो ऽसि गतलज्ज / वेलामियतीमलमलमेतै���धुना शठानुनयैः +dkuṭṭ_1019,vakṣyāmi sāparādhaṃ krodhasphuradadharamañcitabhrūkam / iti vidadhāti sumadhyā hṛdayena manorathāvṛttim,वक्ष्यामि सापराधं क्रोधस्फुरदधरमञ्चितभ्रूकम् / इति विदधाति सुमध्या हृदयेन मनोरथावृत्तिम् +dkuṭṭ_1020,utsahate na draṣṭuṃ pratibimbitamānanaṃ kutaḥ śaśinam / kā saṃkathā mṛṇāle kṣipati bhujau sarvato vyathitā,उत्सहते न द्रष्टुं प्रतिबिम्बितमाननं कुतः शशिनम् / का संकथा मृणाले क्षिपति भुजौ सर्वतो व्यथिता +dkuṭṭ_1021,dūre kadalīdaṇḍā ūrvorapi na sahate samāśleṣam / karasamparkādvimukhī viśrāmyati pallaveṣviti viruddham,दूरे कदलीदण्डा ऊर्वोरपि न सहते समाश्लेषम् / करसम्पर्काद्विमुखी विश्राम्यति पल्लवेष्विति विरुद्धम् +dkuṭṭ_1022,ayi mañjari saiva tvaṃ vidagdhajanamaṇḍitā purī saiva / kusumāyudhaḥ sa eva vyasanaṃ kuta etadāyātam,अयि मञ्जरि सैव त्वं विदग्धजनमण्डिता पुरी सैव / कुसुमायुधः स एव व्यसनं कुत एतदायातम् +dkuṭṭ_1023,yasyāḥ kāmaḥ kṛpaṇo rāgākṛṣṭistṛṇolapaprakhyā / sāpi gatā bhūmimimāṃ jīvantyā nekṣyate kimiha,यस्याः कामः कृपणो रागाकृष्टिस्तृणोलपप्रख्या / सापि गता भूमिमिमां जीवन्त्या नेक्ष्यते किमिह +dkuṭṭ_1024,abhiyogaśikṣitānāmaśikṣitānāṃ ca madanaceṣṭānām / sutanu viśeṣagrahaṇe sāmarthyaṃ tadvidāmeva,अभियोगशिक्षितानामशिक्षितानां च मदनचेष्टानाम् / सुतनु विशेषग्रहणे सामर्थ्यं तद्विदामेव +dkuṭṭ_1025,vyathayannapi sacchāyaḥ parijanacintākaro 'pi ramaṇīyaḥ / ādhatte tvayi lakṣmīmabhinavarāgāśrayo rāgaḥ,व्यथयन्नपि सच्छायः परिजनचिन्ताकरो ऽपि रमणीयः / आधत्ते त्वयि लक्ष्मीमभिनवरागाश्रयो रागः +dkuṭṭ_1026,ekaḥ sa eva jāto bhuvane 'sminnasamasāyakaspardhī / tena śaśibimbaphalake sujanmanā lekhitaṃ nijaṃ nāma,एकः स एव जातो भुवने ऽस्मिन्नसमसायकस्पर्धी / तेन शशिबिम्बफलके सुजन्मना लेखितं निजं नाम +dkuṭṭ_1027,pādastena salīlaṃ vinyastaḥ subhagamānināṃ mūrdhni / saubhāgyayaśaḥkusumaṃ dhanapatisūnoḥ kadarthitaṃ tena,पादस्तेन सलीलं विन्यस्तः सुभगमानिनां मूर्ध्नि / सौभाग्ययशःकुसुमं धनपतिसूनोः कदर्थितं तेन +dkuṭṭ_1028,naravañcanapaṭubuddhiḥ saṃpāditakapaṭacāṭusaṃghaṭanā / tvamapi vilāsini nītā gatimiyatīṃ yena subhagena,नरवञ्चनपटुबुद्धिः संपादितकपटचाटुसंघटना / त्वमपि विलासिनि नीता गतिमियतीं येन सुभगेन +dkuṭṭ_1029,tadvada tasya sthānaṃ yatāmahe kāryasādhanāyālam / kurvata eva hi yatnaṃ bhiṣagjanāḥ kṛcchrasādhyaroge 'pi,तद्वद तस्य स्थानं यतामहे कार्यसाधनायालम् / कुर्वत एव हि यत्नं भिषग्जनाः कृच्छ्रसाध्यरोगे ऽपि +dkuṭṭ_1030,iti gadite sakhyā sā tadabhimukhaṃ cakṣuṣī samunmīlya / vitarati kṛcchreṇa cirādvibhāvitaṃ kliṣṭahuṅkāram,इति गदिते सख्या सा तदभिमुखं चक्षुषी समुन्मील्य / वितरति कृच्छ्रेण चिराद्विभावितं क्लिष्टहुङ्कारम् +dkuṭṭ_1031,kā puruṣārthasamīhā dyotayataḥ śarvarīṃ śaśāṅkasya / tarpayatāṃ bhuvamakhilāṃ salilamucāṃ ko 'bhikāṅkṣito lābhaḥ,का पुरुषार्थसमीहा द्योतयतः शर्वरीं शशाङ्कस्य / तर्पयतां भुवमखिलां सलिलमुचां को ऽभिकाङ्क्षितो लाभः +dkuṭṭ_1032,maṇḍayituṃ viyadudayati puruhūtadhanurvinaiva phalavāñchām / anapekṣitātmakāryaḥ parahitakaraṇagrahaḥ satāṃ sahajaḥ,मण्डयितुं वियदुदयति पुरुहूतधनुर्विनैव फलवाञ्छाम् / अनपेक्षितात्मकार्यः परहितकरणग्रहः सतां सहजः +dkuṭṭ_1033,prāyeṇa yannidānaṃ tadasevanamupaśamāya rogāṇām / smaramāndyaṃ tu yadutthaṃ tadeva khalu bheṣajaṃ yatastasya,प्रायेण यन्निदानं तदसेवनमुपशमाय रोगाणाम् / स्मरमान्द्यं तु यदुत्थं तदेव खलु भेषजं यतस्तस्य +dkuṭṭ_1034,tena spṛhayati sutanustvatpādayugābjareṇusaṃgataye / āśīrviṣayopete sambhogasukhodaye tu nākāṅkṣā,तेन स्पृहयति सुतनुस्त्वत्पादयुगाब्जरेणुसंगतये / आशीर्विषयोपेते सम्भोगसुखोदये तु नाकाङ्क्षा +dkuṭṭ_1035,pramadamupaiti mayūrī paramaṃ śabdena vārivāhasya / animiṣavilokitena prāpnoti jhaṣī kṛtārthatāmeva,प्रमदमुपैति मयूरी परमं शब्देन वारिवाहस्य / अनिमिषविलोकितेन प्राप्नोति झषी कृतार्थतामेव +dkuṭṭ_1036,na vṛthāstutimukharatayā na ca yuṣmallobhanābhiyogena / vidadhāmi tadguṇākhyāṃ svarūpamātraprasaṅgena,न वृथास्तुतिमुखरतया न च युष्मल्लोभनाभियोगेन / विदधामि तद्गुणाख्यां स्वरूपमात्रप्रसङ्गेन +dkuṭṭ_1037,sadbhāvabaddhamūle smitadṛṣṭibhrūvikārapallavite / sevante hṛdyarasāṃ rāgatarau mañjarīṃ dhanyāḥ,सद्भावबद्धमूले स्मितदृष्टिभ्रूविकारपल्लविते / सेवन्ते हृद्यरसां रागतरौ मञ्जरीं धन्याः +dkuṭṭ_1038,tiṣṭhatu tadaṅgasaṅgo vilokitā yena jhagiti varagātrī / tasyānyo yuvatijanaḥ pratibhāti manuṣyarūpeṇa,तिष्ठतु तदङ्गसङ्गो विलोकिता येन झगिति वरगात्री / तस्यान्यो युवतिजनः प्रतिभाति मनुष्यरूपेण +dkuṭṭ_1039,sakṛdapi yairanubhūtastattanuparirambhasukharasāsvādaḥ / viddhi narādhipa teṣāṃ dūrībhūtaṃ prajākāryam,सकृदपि यैरनुभूतस्तत्तनुपरिरम्भसुखरसास्वादः / विद्धि नराधिप तेषां दूरीभूतं प्रजाकार्यम् +dkuṭṭ_1040,āsthā kā khalu tasyā viṣayagrahadurbaleṣu puruṣeṣu / yasyā vilāsajālakapatitaḥ śakunāyate kapilaḥ,आस्था का खलु तस्या विषयग्रहदुर्बलेषु पुरुषेषु / यस्या विलासजालकपतितः शकुनायते कपिलः +dkuṭṭ_1041,dagdhvāpi punardagdho nūnamanaṅgaḥ hareṇa tāṃ tanvīm / dṛṣṭvāpi yena tiṣṭhasi nirākulaḥ svasthavṛttena,दग्ध्वापि पुनर्दग्धो नूनमनङ्गः हरेण तां तन्वीम् / दृष्ट्वापि येन तिष्ठसि निराकुलः स्वस्थवृत्तेन +dkuṭṭ_1042,atha viratoktau tasyāmullāsitamānase ca nṛpasūnau / kaścidagāyadgītiṃ smṛtisaṃgatimāgatāṃ prasaṅgena,अथ विरतोक्तौ तस्यामुल्लासितमानसे च नृपसूनौ / कश्चिदगायद्गीतिं स्मृतिसंगतिमागतां प्रसङ्गेन +dkuṭṭ_1043,anyonyagāḍharāgaprabalīkṛtacittajanmanoryūnoḥ / kālātyayo manāgapi samāgamānandavighnakaraḥ,अन्योन्यगाढरागप्रबलीकृतचित्तजन्मनोर्यूनोः / कालात्ययो मनागपि समागमानन्दविघ्नकरः +dkuṭṭ_1044,śrutvā siṃhabhaṭasutaḥ priyāpriyāṃ prītimān smitaprathamam / nijagāda cārubhāṣiṇi gītikayā samayasammataṃ kathitam,श्रुत्वा सिंहभटसुतः प्रियाप्रियां प्रीतिमान् स्मितप्रथमम् / निजगाद चारुभाषिणि गीतिकया समयसम्मतं कथितम् +dkuṭṭ_1045,abhinandya sā tatheti prayayau pramadāvatī nijaṃ bhavanam / akarocca viditakāryāṃ yukte 'vasare manoramāṃ gaṇikām,अभिनन्द्य सा तथेति प्रययौ प्रमदावती निजं भवनम् / अकरोच्च विदितकार्यां युक्ते ऽवसरे मनोरमां गणिकाम् +dkuṭṭ_1046,atha sā kṛtasaṃkalpā satvaramādāya ruciravicchittim / āsādya nṛpaniśāntaṃ viveśa saṃcārikāsahitā,अथ सा कृतसंकल्पा सत्वरमादाय रुचिरविच्छित्तिम् / आसाद्य नृपनिशान्तं विवेश संचारिकासहिता +dkuṭṭ_1047,vihitanamaskṛtirāsanamadhitaṣṭhau nāyakena nirdiṣṭam / pṛṣṭe ca dehakuśale vinayānvitamabhyadhāddūtī,विहितनमस्कृतिरासनमधितष्ठौ नायकेन निर्दिष्टम् / पृष्टे च देहकुशले विनयान्वितमभ्यधाद्दूती +dkuṭṭ_1048,śrīmannadya śreyaḥsampannā gurujanāśiṣo 'śeṣāḥ / adya madanaḥ prasanno bhāgyacayairadya pariṇataṃ phalataḥ,श्रीमन्नद्य श्रेयःसम्पन्ना गुरुजनाशिषो ऽशेषाः / अद्य मदनः प्रसन्नो भाग्यचयैरद्य परिणतं फलतः +dkuṭṭ_1049,adya jananī prasūtā saubhāgyaguṇodayo 'dya niṣṇātaḥ / tvayi vitarati sasnehaṃ nirāmayapraśnabhāratīṃ tasyāḥ,अद्य जननी प्रसूता सौभाग्यगुणोदयो ऽद्य निष्णातः / त्वयि वितरति सस्नेहं निरामयप्रश्नभारतीं तस्याः +dkuṭṭ_1050,utkalikākulamanasāmudriktariraṃsayābhibhūtānām / audāsīnyaṃ bhajatāṃ samāgatā bhavati nālikā yūnām,उत्कलिकाकुलमनसामुद्रिक्तरिरंसयाभिभूतानाम् / औदासीन्यं भजतां समागता भवति नालिका यूनाम् +dkuṭṭ_1051,dhṛtasumanaḥśaradhanuṣā sahāyavāṃstiṣṭha dayitayā sārdham / yāmo vayaṃ na rājati vijanasthitamithunasaṃnidhāvaparaḥ,धृतसुमनःशरधनुषा सहायवांस्तिष्ठ दयितया सार्धम् / यामो वयं न राजति विजनस्थितमिथुनसंनिधावपरः +dkuṭṭ_1052,eṣā nṛtyaśrāntā madanenāyāsitātisukumārā / tvamapi ratisamaraśūraḥ svargabhuvaḥ santu kuśalāya,एषा नृत्यश्रान्ता मदनेनायासितातिसुकुमारा / त्वमपि रतिसमरशूरः स्वर्गभुवः सन्तु कुशलाय +dkuṭṭ_1053,yāvadyāvadaśaktiṃ prathayati lalanā hi mohanākrāntā / tāvattāvatpuṃsāmutsāhaḥ pallavān samutsṛjati,यावद्यावदशक्तिं प्रथयति ललना हि मोहनाक्रान्ता / तावत्तावत्पुंसामुत्साहः पल्लवान् समुत्सृजति +dkuṭṭ_1054,iti śūnyīkṛtaveśmani harati śanaiḥ sahajamaṃśukaṃ tasmin / darśitasādhvasalajjā jagāda sā kiṃ karoṣīti,इति शून्यीकृतवेश्मनि हरति शनैः सहजमंशुकं तस्मिन् / दर्शितसाध्वसलज्जा जगाद सा किं करोषीति +dkuṭṭ_1055,ayi mugdhe tatkriyate puruṣārthacatuṣṭayasya yatsāram / iti nigaditasasmeraḥ smaravidhurita ātatāna ratikalaham,अयि मुग्धे तत्क्रियते पुरुषार्थचतुष्टयस्य यत्सारम् / इति निगदितसस्मेरः स्मरविधुरित आततान रतिकलहम् +dkuṭṭ_1056,verses 1056-1059 are found only in two nepalese manuscripts and in two editions. nānāsurataviśeṣairārādhya cakāra bhuktasarvasvam / gaṇikāsau rājasutaṃ tvagasthiśeṣaṃ mumoca nāticirāt,वेर्सेस् १०५६-१०५९ अरे फ़ोउन्द् ओन्ल्य् इन् त्wओ नेपलेसे मनुस्च्रिप्त्स् अन्द् इन् त्wओ एदितिओन्स्. नानासुरतविशेषैराराध्य चकार भुक्तसर्वस्वम् / गणिकासौ राजसुतं त्वगस्थिशेषं मुमोच नातिचिरात् +dkuṭṭ_1057,tadyanmayopadiṣṭaṃ kāmijanārthāptikāraṇaṃ tena / mahatīṃ samṛddhimeṣyasi kāmukalokāhṛtena vittena,तद्यन���मयोपदिष्टं कामिजनार्थाप्तिकारणं तेन / महतीं समृद्धिमेष्यसि कामुकलोकाहृतेन वित्तेन +dkuṭṭ_1058,ityupadeśaśravaṇaprabodhatuṣṭā jagāma dhāma svam / mālatyapagatamohā vikarālāpādavandanāṃ kṛtvā,इत्युपदेशश्रवणप्रबोधतुष्टा जगाम धाम स्वम् / मालत्यपगतमोहा विकरालापादवन्दनां कृत्वा +dkuṭṭ_1059,kāvyamidaṃ yaḥ śṛṇute samyakkāvyārthapālanenāsau / no vañcyate kadā cidviṭaveśyādhūrtakuṭṭanībhiriti,काव्यमिदं यः शृणुते सम्यक्काव्यार्थपालनेनासौ / नो वञ्च्यते कदा चिद्विटवेश्याधूर्तकुट्टनीभिरिति