verse,sanskrit_iast,sanskrit_devanagari
Ragh_1.1,vāgarthāv iva saṃpṛktau vāgarthapratipattaye jagataḥ pitarau vande pārvatīparameśvarau,वागर्थाव् इव संपृक्तौ वागर्थप्रतिपत्तये जगतः पितरौ वन्दे पार्वतीपरमेश्वरौ
Ragh_1.2,kva sūryaprabhavo vaṃśaḥ kva cālpaviṣayā matiḥ titīrṣur dustaram mohād uḍupenāsmi sāgaram,क्व सूर्यप्रभवो वंशः क्व चाल्पविषया मतिः तितीर्षुर् दुस्तरम् मोहाद् उडुपेनास्मि सागरम्
Ragh_1.3,mandaḥ kaviyaśaḥ prārthī gamiṣyāmy upahāsyatām prāṃśulabhye phale lobhād udbāhur iva vāmanaḥ,मन्दः कवियशः प्रार्थी गमिष्याम्य् उपहास्यताम् प्रांशुलभ्ये फले लोभाद् उद्बाहुर् इव वामनः
Ragh_1.4,atha vā kṛtavāgdvāre vaṃśe 'smin pūrvasūribhiḥ maṇau vajrasamutkīrṇe sūtrasyevāsti me gatiḥ,अथ वा कृतवाग्द्वारे वंशे ऽस्मिन् पूर्वसूरिभिः मणौ वज्रसमुत्कीर्णे सूत्रस्येवास्ति मे गतिः
Ragh_1.5,so 'ham ājanamaśuddhānām āphalodayakarmaṇām āsamudrakṣitīśānām ānākarathavartmanām,सो ऽहम् आजनमशुद्धानाम् आफलोदयकर्मणाम् आसमुद्रक्षितीशानाम् आनाकरथवर्त्मनाम्
Ragh_1.6,yathāvidhihutāgnīnāṃ yathākāmārcitārthinām yathāparādhadaṇḍānāṃ yathākālaprabhodhinām,यथाविधिहुताग्नीनां यथाकामार्चितार्थिनाम् यथापराधदण्डानां यथाकालप्रभोधिनाम्
Ragh_1.7,tyāgāya saṃbhṛtārthānāṃ satyāya mitabhāṣiṇām yaśase vijigīṣuṇāṃ prajāyai gṛhamendhinām,त्यागाय संभृतार्थानां सत्याय मितभाषिणाम् यशसे विजिगीषुणां प्रजायै गृहमेन्धिनाम्
Ragh_1.8,śaiśave 'bhyastavidyānāṃ yauvane viṣayaiṣiṇām vārdhhake munivṛttīnāṃ yogenānte tanutyajām,शैशवे ऽभ्यस्तविद्यानां यौवने विषयैषिणाम् वार्ध्हके मुनिवृत्तीनां योगेनान्ते तनुत्यजाम्
Ragh_1.9,raghūṇām anvayaṃ vakṣye tanuvāgvibhavo 'pi san tadguṇaiḥ karṇam āgatya cāpalāya pracoditaḥ,रघूणाम् अन्वयं वक्ष्ये तनुवाग्विभवो ऽपि सन् तद्गुणैः कर्णम् आगत्य चापलाय प्रचोदितः
Ragh_1.10,taṃ santaḥ śrotum arhanti sadasadvyaktihetavaḥ hemnaḥ saṃlakṣyate hy agnau viśuddhiḥ śyāmikāpi vā,तं सन्तः श्रोतुम् अर्हन्ति सदसद्व्यक्तिहेतवः हेम्नः संलक्ष्यते ह्य् अग्नौ विशुद्धिः श्यामिकापि वा
Ragh_1.11,vaivasato manur nāma mānanīyo manīṣiṇām āsīn mahīkṣitām ādyaḥ praṇavaś chandasām iva,वैवसतो मनुर् नाम माननीयो मनीषिणाम् आसीन् महीक्षिताम् आद्यः प्रणवश् छन्दसाम् इव
Ragh_1.12,tadanvaye śuddhimati prasūtaḥ śuddhimattaraḥ dilīpa iti rājendur induḥ kṣīranidhāv iva,तदन्वये शुद्धिमति प्रसूतः शुद्धिमत्तरः दिलीप इति राजेन्दुर् इन्दुः क्षीरनिधाव् इव
Ragh_1.13,vyūḍhorasko vṛṣaskandhaḥ śālaprāṃśur mahābhujaḥ ātmakarmakṣamaṃ dehaṃ kṣātro dharma ivāśritaḥ,व्यूढोरस्को वृषस्कन्धः शालप्रांशुर् महाभुजः आत्मकर्मक्षमं देहं क्षात्रो धर्म इवाश्रितः
Ragh_1.14,sarvātiritasāreṇa sarvatejo'bhibhāvinā sthitaḥ sarvonnatenorvīṃ krāntvā merur ivātmanā,सर्वातिरितसारेण सर्वतेजोऽभिभाविना स्थितः सर्वोन्नतेनोर्वीं क्रान्त्वा मेरुर् इवात्मना
Ragh_1.15,ākārasadṛśaprajñaḥ prajñayā sadṛśāgamaḥ āgamaiḥ sadṛśārambha[ḥ] ārambhasadṛśodayaḥ,आकारसदृशप्रज्ञः प्रज्ञया सदृशागमः आगमैः सदृशारम्भ[ः] आरम्भसदृशोदयः
Ragh_1.16,bhīmakāntair nṛpaguṇaiḥ sa bhabhūvopajīvinām adhṛṣyaś cābhi gamyaś ca yādhoratnair ivārṇavaḥ,भीमकान्तैर् नृपगुणैः स भभूवोपजीविनाम् अधृष्यश् चाभि गम्यश् च याधोरत्नैर् इवार्णवः
Ragh_1.17,rekhāmātram api kṣuṇṇād ā manor vartmanaḥ param na vyatīyuḥ prajās tasya niyantur nemivṛttayaḥ,रेखामात्रम् अपि क्षुण्णाद् आ मनोर् वर्त्मनः परम् न व्यतीयुः प्रजास् तस्य नियन्तुर् नेमिवृत्तयः
Ragh_1.18,prajānām eva bhūty arthaṃ sa tābyho balim agrahīt sahasraguṇam utsraṣṭum ādatte hi rasaṃ raviḥ,प्रजानाम् एव भूत्य् अर्थं स ताब्य्हो बलिम् अग्रहीत् सहस्रगुणम् उत्स्रष्टुम् आदत्ते हि रसं रविः
Ragh_1.19,senā paricchadas tasya dvayam evārthasādhanam śāstreṣv akuṇṭhitā buddhir maurvī dhanuṣi cātatā,सेना परिच्छदस् तस्य द्वयम् एवार्थसाधनम् शास्त्रेष्व् अकुण्ठिता बुद्धिर् मौर्वी धनुषि चातता
Ragh_1.20,tasya saṃvṛtamantrasya gūdhākāreṅgitasya ca phalānumeyāḥ prārambhāḥ saṃskārāḥ prāktanā iva,तस्य संवृतमन्त्रस्य गूधाकारेङ्गितस्य च फलानुमेयाः प्रारम्भाः संस्काराः प्राक्तना इव
Ragh_1.21,jugopātmānam atrasto bheje dharmam anāturaḥ agṛdhnur ādade so 'rtham asaktaḥ sukham anvabhūt,जुगोपात्मानम् अत्रस्तो भेजे धर्मम् अनातुरः अगृध्नुर् आददे सो ऽर्थम् असक्तः सुखम् अन्वभूत्
Ragh_1.22,jñāne maunaṃ kṣamā śaktau tyāge ślāghāviparyayaḥ guṇā guṇānubandhitvāt tasya saprasavā iva,ज्ञाने मौनं क्षमा शक्तौ त्यागे श्लाघाविपर्ययः गुणा गुणानुबन्धित्वात् तस्य सप्रसवा इव
Ragh_1.23,anākṛṣṭasya viṣayair vidyānāṃ pāradṛśvanaḥ tasya dharmarater āsīd vṛddhatvaṃ jarasā vinā,अनाकृष्टस्य विषयैर् विद्यानां पारदृश्वनः तस्य धर्मरतेर् आसीद् वृद्धत्वं जरसा विना
Ragh_1.24,prajānāṃ vinayādhānād rakṣaṇād bharaṇād api sa pitā pitaras tāsāṃ kevalaṃ janmahetavaḥ,प्रजानां विनयाधानाद् रक्षणाद् भरणाद् अपि स पिता पितरस् तासां केवलं जन्महेतवः
Ragh_1.25,sthityai daṇḍayato daṇḍyān pariṇetuḥ prasūtaye apy arthakāmau tasyāstāṃ dharma eva manīṣiṇaḥ,स्थित्यै दण्डयतो दण्ड्यान् परिणेतुः प्रसूतये अप्य् अर्थकामौ तस्यास्तां धर्म एव मनीषिणः
Ragh_1.26,dudhoha gāṃ sa yajñāya sasyāya maghavā divam saṃpadvinimayenobhau dadhatur bhuvanadvayam,दुधोह गां स यज्ञाय सस्याय मघवा दिवम् संपद्विनिमयेनोभौ दधतुर् भुवनद्वयम्
Ragh_1.27,na kilānuyayus tasya rājāno rakṣitur yaśaḥ vyāvṛtta yat parasvebhyaḥ śrutau taskaratā sthitā,न किलानुययुस् तस्य राजानो रक्षितुर् यशः व्यावृत्त यत् परस्वेभ्यः श्रुतौ तस्करता स्थिता
Ragh_1.28,dveṣyo 'pi saṃmataḥ śiṣṭas tasyārtasya yathauṣadham tvājyo duṣṭaḥ priyo 'py āsīd aṅgulīvoragakṣatā,द्वेष्यो ऽपि संमतः शिष्टस् तस्यार्तस्य यथौषधम् त्वाज्यो दुष्टः प्रियो ऽप्य् आसीद् अङ्गुलीवोरगक्षता
Ragh_1.29,taṃ vedhā vidadhe nūnaṃ mahābhūtasamādhinā tathā hi sarve tasyāsan parārthaikaphalā guṇāḥ,तं वेधा विदधे नूनं महाभूतसमाधिना तथा हि सर्वे तस्यासन् परार्थैकफला गुणाः
Ragh_1.30,sa velāvapravalayāṃ parikhīkṛtasāgarām ananyāśāsanām urvīṃ śaśāsaikapurīm iva,स वेलावप्रवलयां परिखीकृतसागराम् अनन्याशासनाम् उर्वीं शशासैकपुरीम् इव
Ragh_1.31,tasya dākṣiṇyaruḍhena nāmnā magadhavaṃśajā patnī sudakṣiṇety āsīd adhvarasyeva dakṣiṇā,तस्य दाक्षिण्यरुढेन नाम्ना मगधवंशजा पत्नी सुदक्षिणेत्य् आसीद् अध्वरस्येव दक्षिणा
Ragh_1.32,kalatravantam ātmānam avarodhe mahaty api tayā mene manasvinyā lakṣmyā ca vasudhādhipaḥ,कलत्रवन्तम् आत्मानम् अवरोधे महत्य् अपि तया मेने मनस्विन्या लक्ष्म्या च वसुधाधिपः
Ragh_1.33,tasyām ātmānurūpāyām ātmajanmasamutsukaḥ vilambitaphalaiḥ kālaṃ sa nināya manorathaiḥ,तस्याम् आत्मानुरूपायाम् आत्मजन्मसमुत्सुकः विलम्बितफलैः कालं स निनाय मनोरथैः
Ragh_1.34,saṃtānārthāya vidhaye svabhujād avatāritā tena dhūr jagato gurvī saciveṣu nicikṣipe,संतानार्थाय विधये स्वभुजाद् अवतारिता तेन धूर् जगतो गुर्वी सचिवेषु निचिक्षिपे
Ragh_1.34,gaṅgāṃ bhagīratheneva pūrveṣāṃ pāvanakṣamām icchatā saṃtatiṃ nyastā tena mantriṣu kosalā,गङ्गां भगीरथेनेव पूर्वेषां पावनक्षमाम् इच्छता संततिं न्यस्ता तेन मन्त्रिषु कोसला
Ragh_1.35,* athābhyarcya vidhātāraṃ prayatau putrakāmyayā tau daṃpatī vasiṣṭhasya guror jagmatur āśramam,* अथाभ्यर्च्य विधातारं प्रयतौ पुत्रकाम्यया तौ दंपती वसिष्ठस्य गुरोर् जग्मतुर् आश्रमम्
Ragh_1.36,snigdhagambhīranirghoṣam ekaṃ syandanam āsthitau prāvṛṣeṇyaṃ payovāhaṃ vidyudairāvatāv iva,स्निग्धगम्भीरनिर्घोषम् एकं स्यन्दनम् आस्थितौ प्रावृषेण्यं पयोवाहं विद्युदैरावताव् इव
Ragh_1.37,mā bhūd āśramapīḍeti parimeyapuraḥsarau anubhāvaviśeṣāt tu senāparivṛtāv iva,मा भूद् आश्रमपीडेति परिमेयपुरःसरौ अनुभावविशेषात् तु सेनापरिवृताव् इव
Ragh_1.38,sevyamānau sukhasparśaiḥ śālaniryāsagandhibhiḥ puṣpareṇūtkirair vātair ādhūtavanarājibhiḥ,सेव्यमानौ सुखस्पर्शैः शालनिर्यासगन्धिभिः पुष्परेणूत्किरैर् वातैर् आधूतवनराजिभिः
Ragh_1.39,mano'bhirāmāḥ śṛṇvantau rathanemisvanonmukhaiḥ ṣaḍjasaṃvādinīḥ kekā dvidhā bhinnāḥ śikhaṇḍibhiḥ,मनोऽभिरामाः शृण्वन्तौ रथनेमिस्वनोन्मुखैः षड्जसंवादिनीः केका द्विधा भिन्नाः शिखण्डिभिः
Ragh_1.40,paraparākṣisādṛśyam adūrojjhitavartmasu mṛgadvandveṣu paśyantau syandanābaddhadṛṣṭiṣu,परपराक्षिसादृश्यम् अदूरोज्झितवर्त्मसु मृगद्वन्द्वेषु पश्यन्तौ स्यन्दनाबद्धदृष्टिषु
Ragh_1.41,śreṇībandhād vitanvadbhir astambhāṃ toraṇasrajam sārasaiḥ kalanirhrādhaiḥ kvacid unnamitānanau,श्रेणीबन्धाद् वितन्वद्भिर् अस्तम्भां तोरणस्रजम् सारसैः कलनिर्ह्राधैः क्वचिद् उन्नमिताननौ
Ragh_1.42,pavanasyānukūlatvāt prārthanāsiddhiśaṃsinaḥ rajobhis turagotkīrṇair aspṛṣṭālaveṣṭanau,पवनस्यानुकूलत्वात् प्रार्थनासिद्धिशंसिनः रजोभिस् तुरगोत्कीर्णैर् अस्पृष्टालवेष्टनौ
Ragh_1.43,sarasīṣv aravindānāṃ vīcivikṣobhaśītalam āmodam upajighrantau svaniḥśvāsānukāriṇam,सरसीष्व् अरविन्दानां वीचिविक्षोभशीतलम् आमोदम् उपजिघ्रन्तौ स्वनिःश्वासानुकारिणम्
Ragh_1.44,grāmeṣv ātmaviṣṛṭeṣu yūpacihneṣu yajvanām amoghāḥ pratigṛhṇantāv arghyānupadam āśiṣaḥ,ग्रामेष्व् आत्मविषृटेषु यूपचिह्नेषु यज्वनाम् अमोघाः प्रतिगृह्णन्ताव् अर्घ्यानुपदम् आशिषः
Ragh_1.45,haiyaṃgavīnam ādāya ghoṣavṛddhān upasthitān nāmadheyāni pṛcchantau vanyānāṃ mārgaśākhinām,हैयंगवीनम् आदाय घोषवृद्धान् उपस्थितान् नामधेयानि पृच्छन्तौ वन्यानां मार्गशाखिनाम्
Ragh_1.46,kāpy abhikhyā tayor āsīd vrajatoḥ śuddhaveṣayoḥ himanirmuktayor yoge citrācandramsor iva,काप्य् अभिख्या तयोर् आसीद् व्रजतोः शुद्धवेषयोः हिमनिर्मुक्तयोर् योगे चित्राचन्द्रम्सोर् इव
Ragh_1.47,tat tad bhūmipatiḥ patnyai darśayan priyadarśanaḥ sāyaṃ saṃyaminas tasya maharṣer mahiṣīsakhaḥ,तत् तद् भूमिपतिः पत्न्यै दर्शयन् प्रियदर्शनः सायं संयमिनस् तस्य महर्षेर् महिषीसखः
Ragh_1.48,sa duṣprāpayaśāḥ prāpad āśramaṃ śrāntavāhanaḥ sāyaṃ saṃyaminas tasya maharṣer mahiṣīsakhaḥ,स दुष्प्रापयशाः प्रापद् आश्रमं श्रान्तवाहनः सायं संयमिनस् तस्य महर्षेर् महिषीसखः
Ragh_1.49,vanāntarād upāvṛttaiḥ samitkuśaphalaharaiḥ pūryamāṇam adṛśyāgni-pratyudyātais tapasvibhiḥ,वनान्तराद् उपावृत्तैः समित्कुशफलहरैः पूर्यमाणम् अदृश्याग्नि-प्रत्युद्यातैस् तपस्विभिः
Ragh_1.50,ākīrṇam ṛṣipatnīnām uṭajadvārarodhibhiḥ apatyair iva nīvāra-bhāgadheyocitair mṛgaiḥ,आकीर्णम् ऋषिपत्नीनाम् उटजद्वाररोधिभिः अपत्यैर् इव नीवार-भागधेयोचितैर् मृगैः
Ragh_1.51,sekānte munikanyābhis tatkṣaṇojjhitavṛkṣakam viśvāsāya vihaṃgānām ālavālāmbupāyinām,सेकान्ते मुनिकन्याभिस् तत्क्षणोज्झितवृक्षकम् विश्वासाय विहंगानाम् आलवालाम्बुपायिनाम्
Ragh_1.52,ātapātayasaṃkśipta-nīvārāsu niṣādibhiḥ mṛgair vartitaromantham uṭajāṅganabhūmiṣu,आतपातयसंक्शिप्त-नीवारासु निषादिभिः मृगैर् वर्तितरोमन्थम् उटजाङ्गनभूमिषु
Ragh_1.53,abhyutthitāgnipiśunair atithīn āśramonmukhān punānaṃ pavanoddhūtair dhūmair āhutigandhibhiḥ,अभ्युत्थिताग्निपिशुनैर् अतिथीन् आश्रमोन्मुखान् पुनानं पवनोद्धूतैर् धूमैर् आहुतिगन्धिभिः
Ragh_1.54,atha yantāram ādiṣya dhuryān viśramayeti saḥ tām avāropayat patnīṃ rathād avatatāra ca,अथ यन्तारम् आदिष्य धुर्यान् विश्रमयेति सः ताम् अवारोपयत् पत्नीं रथाद् अवततार च
Ragh_1.55,tasmai sabhyāḥ sabhāryāya goptre guptatamendriyāḥ arhaṇām arhate cakrur munayo nayacakṣuṣe,तस्मै सभ्याः सभार्याय गोप्त्रे गुप्ततमेन्द्रियाः अर्हणाम् अर्हते चक्रुर् मुनयो नयचक्षुषे
Ragh_1.56,vidheḥ sāyantanasyānte sa dadarśa tapondhim anvāsitam arundhatyā svāhayeva havirbhujam,विधेः सायन्तनस्यान्ते स ददर्श तपोन्धिम् अन्वासितम् अरुन्धत्या स्वाहयेव हविर्भुजम्
Ragh_1.57,tayor jagṛhatuḥ pādān rājā rājñī ca māgadhī tau gurur gurupatnī ca prītyā pratinanandatuḥ,तयोर् जगृहतुः पादान् राजा राज्ञी च मागधी तौ गुरुर् गुरुपत्नी च प्रीत्या प्रतिननन्दतुः
Ragh_1.58,tam ātithyakriyāśānta-rathakṣobhapariśramam papraccha kuśalaṃ rājye rājyāśramamuniṃ muniḥ,तम् आतिथ्यक्रियाशान्त-रथक्षोभपरिश्रमम् पप्रच्छ कुशलं राज्ये राज्याश्रममुनिं मुनिः
Ragh_1.59,ath'; ātharvanidhes tasya vijitāripuraḥ puraḥ arthyām arthapatir vācam ādade vadatāṃ varaḥ,अथ्ऽ; आथर्वनिधेस् तस्य विजितारिपुरः पुरः अर्थ्याम् अर्थपतिर् वाचम् आददे वदतां वरः
Ragh_1.60,upapannaṃ nanu śivaṃ saptasv aṅgeṣu yasya me daivīnāṃ mānuṣīṇāṃ ca pratihartā tvam āpadām,उपपन्नं ननु शिवं सप्तस्व् अङ्गेषु यस्य मे दैवीनां मानुषीणां च प्रतिहर्ता त्वम् आपदाम्
Ragh_1.61,tava mantrakṛto mantrair dūrāt prāsamitāribhiḥ pratyādiśyanta iva me dṛṣtalakṣabhidaḥ śarāḥ,तव मन्त्रकृतो मन्त्रैर् दूरात् प्रासमितारिभिः प्रत्यादिश्यन्त इव मे दृष्तलक्षभिदः शराः
Ragh_1.62,havir āvarjitaṃ hotas tvayā vidhivad agniṣu vṛṣṭir bhavati sasyānām avagrahaviśoṣiṇām,हविर् आवर्जितं होतस् त्वया विधिवद् अग्निषु वृष्टिर् भवति सस्यानाम् अवग्रहविशोषिणाम्
Ragh_1.63,puruṣāyuṣajīvinyo nirātaṅkā nirītayaḥ yan madīyāḥ prajās tasya hetus tvadbrahmavarcasam,पुरुषायुषजीविन्यो निरातङ्का निरीतयः यन् मदीयाः प्रजास् तस्य हेतुस् त्वद्ब्रह्मवर्चसम्
Ragh_1.64,tvayaivaṃ cintyamānasya guruṇā brahmayoninā sānubandhāḥ kathaṃ na syuḥ saṃpado me nirāpadaḥ,त्वयैवं चिन्त्यमानस्य गुरुणा ब्रह्मयोनिना सानुबन्धाः कथं न स्युः संपदो मे निरापदः
Ragh_1.65,kiṃ tu vadhvāṃ tavaitasyām adṛṣṭasadṛśaprajam na mām avati sadvīpā ratnasūr api medinī,किं तु वध्वां तवैतस्याम् अदृष्टसदृशप्रजम् न माम् अवति सद्वीपा रत्नसूर् अपि मेदिनी
Ragh_1.66,nūnaṃ mattaḥ paraṃ vaṃśyāḥ piṇḍavicchedadarśinaḥ na prakāmabhujaḥ śrāddhe svadhāsaṃgrahatatparāḥ,नूनं मत्तः परं वंश्याः पिण्डविच्छेददर्शिनः न प्रकामभुजः श्राद्धे स्वधासंग्रहतत्पराः
Ragh_1.67,matparaṃ durlabham matvā nūnam āvarjitaṃ mayā payaḥ pūrvaiḥ svaniḥśvāsaiḥ kavoṣṇam upabhujyate,मत्परं दुर्लभम् मत्वा नूनम् आवर्जितं मया पयः पूर्वैः स्वनिःश्वासैः कवोष्णम् उपभुज्यते
Ragh_1.68,so 'ham ijyāviśuddhātmā prajālopanimīlitaḥ prakāśaś cāprakāśas ca lokāloka ivācalaḥ,सो ऽहम् इज्याविशुद्धात्मा प्रजालोपनिमीलितः प्रकाशश् चाप्रकाशस् च लोकालोक इवाचलः
Ragh_1.69,lokāntarasukhaṃ puṇyaṃ tapodānasamudbhavam saṃtatiḥ śuddhavaṃśyā hi paratreha ca śarmaṇe,लोकान्तरसुखं पुण्यं तपोदानसमुद्भवम् संततिः शुद्धवंश्या हि परत्रेह च शर्मणे
Ragh_1.70,tayā hīnaṃ vidhātar māṃ kathaṃ paśyan na dūyase siktaṃ svayam iva snehād vandhyam āśramavṛkṣakam,तया हीनं विधातर् मां कथं पश्यन् न दूयसे सिक्तं स्वयम् इव स्नेहाद् वन्ध्यम् आश्रमवृक्षकम्
Ragh_1.71,asahyapīḍaṃ bhagavann ṛṇam antyam avehi me aruṃtudam ivālānam anirvāṇasya dantinaḥ,असह्यपीडं भगवन्न् ऋणम् अन्त्यम् अवेहि मे अरुंतुदम् इवालानम् अनिर्वाणस्य दन्तिनः
Ragh_1.72,tasmān mucye yathā tāta saṃvidhātuṃ tathārhasi ikṣvākūṇāṃ durāpe 'rthe tvadadhīnā hi siddhayaḥ,तस्मान् मुच्ये यथा तात संविधातुं तथार्हसि इक्ष्वाकूणां दुरापे ऽर्थे त्वदधीना हि सिद्धयः
Ragh_1.73,iti vijñāpito rājñā dhyānastimitalocanaḥ kṣaṇamātram ṛṣis tasthau suptamīna iva hradaḥ,इति विज्ञापितो राज्ञा ध्यानस्तिमितलोचनः क्षणमात्रम् ऋषिस् तस्थौ सुप्तमीन इव ह्रदः
Ragh_1.74,so 'paśyat praṇidhānena saṃtateḥ stambhakāraṇam bhāvitātmā bhuvo bhartur athainaṃ pratyabodhayat,सो ऽपश्यत् प्रणिधानेन संततेः स्तम्भकारणम् भावितात्मा भुवो भर्तुर् अथैनं प्रत्यबोधयत्
Ragh_1.75,purā śakram upasthāya tavorvīṃ prati yāsyataḥ āsīt kalpatarucchāyām āśritā surabhiḥ pathi,पुरा शक्रम् उपस्थाय तवोर्वीं प्रति यास्यतः आसीत् कल्पतरुच्छायाम् आश्रिता सुरभिः पथि
Ragh_1.76,dharmalopabhayād rājñīm ṛtusnātām imāṃ smaran pradakṣiṇakriyārhāyāṃ tasyāṃ tvaṃ sādhu nācaraḥ,धर्मलोपभयाद् राज्ञीम् ऋतुस्नाताम् इमां स्मरन् प्रदक्षिणक्रियार्हायां तस्यां त्वं साधु नाचरः
Ragh_1.77,avajānāsi māṃ yasmād atas te na bhaviṣyati matprasūtim anārādhya prajeti tvāṃ śaśāpa sā,अवजानासि मां यस्माद् अतस् ते न भविष्यति मत्प्रसूतिम् अनाराध्य प्रजेति त्वां शशाप सा
Ragh_1.78,sa śāpo na tvayā rājan na ca sārathinā śrutaḥ nadaty ākāśaṅgāyāḥ srotasy uddāmadiggaje,स शापो न त्वया राजन् न च सारथिना श्रुतः नदत्य् आकाशङ्गायाः स्रोतस्य् उद्दामदिग्गजे
Ragh_1.79,īpsitaṃ tadavajñānād viddhi sārgalam ātmanaḥ pratibadhnāti hi śreyaḥ pūjyapūjāvyatikramaḥ,ईप्सितं तदवज्ञानाद् विद्धि सार्गलम् आत्मनः प्रतिबध्नाति हि श्रेयः पूज्यपूजाव्यतिक्रमः
Ragh_1.80,haviṣe dīrghasattrasya sā cedānīṃ pracetasaḥ bhujaṃgapihitadvāraṃ pātālam adhitiṣṭhati,हविषे दीर्घसत्त्रस्य सा चेदानीं प्रचेतसः भुजंगपिहितद्वारं पातालम् अधितिष्ठति
Ragh_1.81,sutāṃ tadīyāṃ surabheḥ kṛtvā pratinidhiṃ śuciḥ ārādhaya saptnīkaḥ prītā kāmadughā hi sā,सुतां तदीयां सुरभेः कृत्वा प्रतिनिधिं शुचिः आराधय सप्त्नीकः प्रीता कामदुघा हि सा
Ragh_1.82,iti vādina evāsya hotur āhutisādhanam anindyā nandinī nāma dhenur āvavṛte vanāt,इति वादिन एवास्य होतुर् आहुतिसाधनम् अनिन्द्या नन्दिनी नाम धेनुर् आववृते वनात्
Ragh_1.83,lalāṭodayam ābhugnaṃ pallavasnigdhapāṭalā bibhratī śvetaromāṅkaṃ saṃdhyeva śaśinaṃ navam,ललाटोदयम् आभुग्नं पल्लवस्निग्धपाटला बिभ्रती श्वेतरोमाङ्कं संध्येव शशिनं नवम्
Ragh_1.84,bhuvaṃ koṣṇena kuṇśodhnī medhyenāvabhṛthād api pasraveṇābhivarṣantī vatsālokapravartinā,भुवं कोष्णेन कुण्शोध्नी मेध्येनावभृथाद् अपि पस्रवेणाभिवर्षन्ती वत्सालोकप्रवर्तिना
Ragh_1.85,rajaḥkaṇaiḥ khuroddhūtaiḥ spṛśadbhir gātram antikāt tīrthābhiṣekajāṃ śuddhim ādadhānā mahīkṣitaḥ,रजःकणैः खुरोद्धूतैः स्पृशद्भिर् गात्रम् अन्तिकात् तीर्थाभिषेकजां शुद्धिम् आदधाना महीक्षितः
Ragh_1.86,tāṃ puṇyadarśanāṃ dṛṣtvā nimittajñas taponidhiḥ yājyam āśaṃsitāvandhya prārthanaṃ punar abravīt,तां पुण्यदर्शनां दृष्त्वा निमित्तज्ञस् तपोनिधिः याज्यम् आशंसितावन्ध्य प्रार्थनं पुनर् अब्रवीत्
Ragh_1.87,adūravartinīṃ siddhiṃ rājan vigaṇayātmanaḥ upasthiteyaṃ kalyāṇī nāmni kīrtita eva yat,अदूरवर्तिनीं सिद्धिं राजन् विगणयात्मनः उपस्थितेयं कल्याणी नाम्नि कीर्तित एव यत्
Ragh_1.88,vanyavṛttir imāṃ śaśvad (?) ātmānugamanena gām vidyām abhyasaneneva prasādayitum arhasi,वन्यवृत्तिर् इमां शश्वद् (?) आत्मानुगमनेन गाम् विद्याम् अभ्यसनेनेव प्रसादयितुम् अर्हसि
Ragh_1.89,prasthitāyāṃ pratiṣṭhethāḥ sthitāyāṃ sthitim ācareḥ niṣaṇṇāyāṃ niṣīdāsyāṃ pītāmbhasi piber apaḥ,प्रस्थितायां प्रतिष्ठेथाः स्थितायां स्थितिम् आचरेः निषण्णायां निषीदास्यां पीताम्भसि पिबेर् अपः
Ragh_1.91,vadhūr bhaktimatī cainām arcitām ā tapovanāt prayatā prātar anvetu piteva dhuri putriṇām,वधूर् भक्तिमती चैनाम् अर्चिताम् आ तपोवनात् प्रयता प्रातर् अन्वेतु पितेव धुरि पुत्रिणाम्
Ragh_1.90,ity ā prasādād asyās tvaṃ paricaryāparo bhava avighnam astu te stheyāḥ sāyaṃ pratudvrajed api,इत्य् आ प्रसादाद् अस्यास् त्वं परिचर्यापरो भव अविघ्नम् अस्तु ते स्थेयाः सायं प्रतुद्व्रजेद् अपि
Ragh_1.92,tatheti pratijagrāha prītimān saparigrahaḥ ādeśaṃ deśakālajñaḥ śiṣyaḥ śāsitur ānataḥ,तथेति प्रतिजग्राह प्रीतिमान् सपरिग्रहः आदेशं देशकालज्ञः शिष्यः शासितुर् आनतः
Ragh_1.93,atha pradoṣe doṣajñaḥ saṃveśāya viśaṃpatim sūnuḥ sūnṛtavāk sraṣṭur visasarjodita sriyam,अथ प्रदोषे दोषज्ञः संवेशाय विशंपतिम् सूनुः सूनृतवाक् स्रष्टुर् विससर्जोदित स्रियम्
Ragh_1.94,satyām api tapaḥsiddhau niyamāpekṣayā muniḥ kalpavit kalpayām āsa vanyām evāsya saṃvidhām,सत्याम् अपि तपःसिद्धौ नियमापेक्षया मुनिः कल्पवित् कल्पयाम् आस वन्याम् एवास्य संविधाम्
Ragh_1.95,nirdiṣṭāṃ kulapatinā sa parṇaśālām adhyāsya prayataparigrahadvitīyaḥ tacchiṣyādhyayananiveditāvasānāṃ saṃviṣṭaḥ kuśaśayane niśāṃ nināya,निर्दिष्टां कुलपतिना स पर्णशालाम् अध्यास्य प्रयतपरिग्रहद्वितीयः तच्छिष्याध्ययननिवेदितावसानां संविष्टः कुशशयने निशां निनाय
Ragh_2.1,atha prajānmām adhipaḥ prabhāte jāyāpratigrāhitagandhamālyām vanāya pītapratibaddhavatsāṃ yaśodhano dhenum ṛṣer mumoca,अथ प्रजान्माम् अधिपः प्रभाते जायाप्रतिग्राहितगन्धमाल्याम् वनाय पीतप्रतिबद्धवत्सां यशोधनो धेनुम् ऋषेर् मुमोच
Ragh_2.2,tasyāḥ khuranyāsapavitrapāṃsum apāṃsulānāṃ dhuri kīrtanīyā mārgaṃ manuṣyeśvaradharmapatnī śruter ivārthaṃ smṛtir anvagacchat,तस्याः खुरन्यासपवित्रपांसुम् अपांसुलानां धुरि कीर्तनीया मार्गं मनुष्येश्वरधर्मपत्नी श्रुतेर् इवार्थं स्मृतिर् अन्वगच्छत्
Ragh_2.3,nivartya rājā dayitāṃ dayālus tāṃ saurabheyīṃ surabhir yaśobhiḥ payodharībhūtacatuḥsamudrāṃ jugopa gorūpadharām ivorvīm,निवर्त्य राजा दयितां दयालुस् तां सौरभेयीं सुरभिर् यशोभिः पयोधरीभूतचतुःसमुद्रां जुगोप गोरूपधराम् इवोर्वीम्
Ragh_2.4,vratāya tenānucareṇa dhenor nyaṣedhi śeṣo 'py anuyāyivargaḥ na cānyatas tasya śarīrarakṣā svavīryaguptā hi manoḥ prasūtiḥ,व्रताय तेनानुचरेण धेनोर् न्यषेधि शेषो ऽप्य् अनुयायिवर्गः न चान्यतस् तस्य शरीररक्षा स्ववीर्यगुप्ता हि मनोः प्रसूतिः
Ragh_2.5,āsvādavadbhiḥ kavalais tṛṇānaṃ kaṇḍūyanair daṃśanivārṇaiś ca avyāhataiḥ svairagataiḥ sa tasyāḥ samrāṭ samārādhantatparo 'bhūt,आस्वादवद्भिः कवलैस् तृणानं कण्डूयनैर् दंशनिवार्णैश् च अव्याहतैः स्वैरगतैः स तस्याः सम्राट् समाराधन्तत्परो ऽभूत्
Ragh_2.6,sthitaḥ sthitām uccalitaḥ prayātāṃ niṣeduṣīm āsanabandha dhīraḥ jalābhilāṣī jalam ādadhānāṃ chāveya tāṃ bhūpati anvagacchat,स्थितः स्थिताम् उच्चलितः प्रयातां निषेदुषीम् आसनबन्ध धीरः जलाभिलाषी जलम् आदधानां छावेय तां भूपति अन्वगच्छत्
Ragh_2.7,sa nyastacihnām api rājalakṣmīṃ tejoviśeṣānumitāṃ dadhānaḥ āsīd anāviṣkṛtadānarājir antarmadāvastha iva dvipendraḥ,स न्यस्तचिह्नाम् अपि राजलक्ष्मीं तेजोविशेषानुमितां दधानः आसीद् अनाविष्कृतदानराजिर् अन्तर्मदावस्थ इव द्विपेन्द्रः
Ragh_2.8,latāpratānodgrathitaiḥ sa kiśair adhijaydhanvā vicacāra dāvam rakṣāpadeśān munihomadhenor vanyān vineṣyann iva duṣṭasattvān,लताप्रतानोद्ग्रथितैः स किशैर् अधिजय्धन्वा विचचार दावम् रक्षापदेशान् मुनिहोमधेनोर् वन्यान् विनेष्यन्न् इव दुष्टसत्त्वान्
Ragh_2.9,viṣṛṣṭapārśvānucarasya tasya pārśvadrumāḥ pāśabhṛtā samasya udīrayām āsur ivonmadānām ālokaśabdaṃ vayasāṃ virāvaiḥ,विषृष्टपार्श्वानुचरस्य तस्य पार्श्वद्रुमाः पाशभृता समस्य उदीरयाम् आसुर् इवोन्मदानाम् आलोकशब्दं वयसां विरावैः
Ragh_2.10,marutprayuktāś ca marutsakhābhaṃ tam arcyam ārād abhivartamānam avākiran bālalatāḥ prasūnair ālokaśabdaṃ vayasāṃ virāvaiḥ,मरुत्प्रयुक्ताश् च मरुत्सखाभं तम् अर्च्यम् आराद् अभिवर्तमानम् अवाकिरन् बाललताः प्रसूनैर् आलोकशब्दं वयसां विरावैः
Ragh_2.11,dhanurbhṛto 'py asya dayārdrabhāvam ākhyātam antaḥkaraṇair viśaṅkaiḥ vilokayantyo vapur āpur akṣṇāṃ prakāmavistāraphalaṃ hariṇyaḥ,धनुर्भृतो ऽप्य् अस्य दयार्द्रभावम् आख्यातम् अन्तःकरणैर् विशङ्कैः विलोकयन्त्यो वपुर् आपुर् अक्ष्णां प्रकामविस्तारफलं हरिण्यः
Ragh_2.12,sa kīcakair mārutapūrṇarandhraiḥ kūjadbhir āpāditavaṃśkṛtyam śuśrāva kuñjeṣu yaśaḥ svam uccair udgīyamānaṃ vanadevatābhiḥ,स कीचकैर् मारुतपूर्णरन्ध्रैः कूजद्भिर् आपादितवंश्कृत्यम् शुश्राव कुञ्जेषु यशः स्वम् उच्चैर् उद्गीयमानं वनदेवताभिः
Ragh_2.13,ṛktas tuśārair girinirjharāṇām anokahākamptapuṣpagandhī tam ātapaklāntam anātapatram ācārapūtaṃ pavanaḥ siṣeve,ऋक्तस् तुशारैर् गिरिनिर्झराणाम् अनोकहाकम्प्तपुष्पगन्धी तम् आतपक्लान्तम् अनातपत्रम् आचारपूतं पवनः सिषेवे
Ragh_2.14,śaśāma vṛṣṭyāpi vinā davāgnir āsīd viśeṣā phalapuṣpavṛddhiḥ ūnaṃ na sattveṣv adhiko babādhe tasmin vanaṃ gopatri gāhamāne,शशाम वृष्ट्यापि विना दवाग्निर् आसीद् विशेषा फलपुष्पवृद्धिः ऊनं न सत्त्वेष्व् अधिको बबाधे तस्मिन् वनं गोपत्रि गाहमाने
Ragh_2.15,saṃcārapūtāni digantarāṇi kṛtvā dinānte nilayāya gantum pracakrame pallavarāgatāmrā tasmin vanaṃ gopatri gāhamāne,संचारपूतानि दिगन्तराणि कृत्वा दिनान्ते निलयाय गन्तुम् प्रचक्रमे पल्लवरागताम्रा तस्मिन् वनं गोपत्रि गाहमाने
Ragh_2.16,tāṃ devatāpitratithikriyārthām anvag yayau madhyamalokapālaḥ babhau ca sā tena satāṃ matena śraddheva sākṣād vidhinopapannā,तां देवतापित्रतिथिक्रियार्थाम् अन्वग् ययौ मध्यमलोकपालः बभौ च सा तेन सतां मतेन श्रद्धेव साक्षाद् विधिनोपपन्ना
Ragh_2.17,sa palvalottīrṇavarāhayūthāny āvāsavṛkṣonmukhabarhiṇāni yayau mṛgādhyāsitaśādvalāni śyāmāyamānāni vanāni paśyan,स पल्वलोत्तीर्णवराहयूथान्य् आवासवृक्षोन्मुखबर्हिणानि ययौ मृगाध्यासितशाद्वलानि श्यामायमानानि वनानि पश्यन्
Ragh_2.18,āpīnabhārodvahanaprayatnād gṛṣṭir gurutvād vapuṣo narendraḥ ubhāv alaṃcakratur añcitābhyāṃ tapovanāvṛttipathaṃ gatābhyām,आपीनभारोद्वहनप्रयत्नाद् गृष्टिर् गुरुत्वाद् वपुषो नरेन्द्रः उभाव् अलंचक्रतुर् अञ्चिताभ्यां तपोवनावृत्तिपथं गताभ्याम्
Ragh_2.19,vasiṣṭhadhenor anuyāninaṃ tam āvartamānaṃ vanitā vanāntāt papau nimeṣālasapakṣmapaṅktir upoṣitābhyām iva locanābhyām,वसिष्ठधेनोर् अनुयानिनं तम् आवर्तमानं वनिता वनान्तात् पपौ निमेषालसपक्ष्मपङ्क्तिर् उपोषिताभ्याम् इव लोचनाभ्याम्
Ragh_2.20,puraskṛtā vartmani pārthivena pratyudgatā pārthivadharmpatnyā tadantare sā virarāja dhenur dinakṣapāmadhyagateva saṃdhyā,पुरस्कृता वर्त्मनि पार्थिवेन प्रत्युद्गता पार्थिवधर्म्पत्न्या तदन्तरे सा विरराज धेनुर् दिनक्षपामध्यगतेव संध्या
Ragh_2.21,pradakṣiṇīkṛtya payasvinīṃ tāṃ sudakṣiṇā sākṣatapātrahastā praṇamya cānarca viśālam asyāḥ śṛṅgāntaraṃ dvāram ivārthasiddheḥ,प्रदक्षिणीकृत्य पयस्विनीं तां सुदक्षिणा साक्षतपात्रहस्ता प्रणम्य चानर्च विशालम् अस्याः शृङ्गान्तरं द्वारम् इवार्थसिद्धेः
Ragh_2.22,vatsotsukāpi stimitā saparyāṃ pratyagrahīt seti nanandatus tau bhaktyopapanneṣu hi tavidhānāṃ prasādacihnāni puraḥphalāni,वत्सोत्सुकापि स्तिमिता सपर्यां प्रत्यग्रहीत् सेति ननन्दतुस् तौ भक्त्योपपन्नेषु हि तविधानां प्रसादचिह्नानि पुरःफलानि
Ragh_2.23,guroḥ sadārasya nipīḍya pādau samāpya sāṃdhyaṃ ca vidhiṃ dilīpaḥ dohāvasāne punar eva dogdhrīṃ bheje bhujocchinnaripur niṣaṇṇām,गुरोः सदारस्य निपीड्य पादौ समाप्य सांध्यं च विधिं दिलीपः दोहावसाने पुनर् एव दोग्ध्रीं भेजे भुजोच्छिन्नरिपुर् निषण्णाम्
Ragh_2.24,tām antikanyastabalipradīpām anvāsya goptā gṛhiṇīsahāyaḥ krameṇa suptām anu saṃviveśa suptotthitāṃ prātar an'(?)ūdatiṣṭhat,ताम् अन्तिकन्यस्तबलिप्रदीपाम् अन्वास्य गोप्ता गृहिणीसहायः क्रमेण सुप्ताम् अनु संविवेश सुप्तोत्थितां प्रातर् अन्ऽ(?)ऊदतिष्ठत्
Ragh_2.25,itthaṃ vrataṃ dhārayataḥ prajārthaṃ samaṃ mahiṣyā mahanīyakīrteḥ sapta vyatīyus triguṇāni tasya dināni dīnoddharaṇocitasya,इत्थं व्रतं धारयतः प्रजार्थं समं महिष्या महनीयकीर्तेः सप्त व्यतीयुस् त्रिगुणानि तस्य दिनानि दीनोद्धरणोचितस्य
Ragh_2.26,anyedyur ātmānucarasya bhāvaṃ jijñāsamānā munihomadhenuḥ gaṅgāprapātāntavirūḍhaśaṣpaṃ gaurīguror gahvaram āviveṣa,अन्येद्युर् आत्मानुचरस्य भावं जिज्ञासमाना मुनिहोमधेनुः गङ्गाप्रपातान्तविरूढशष्पं गौरीगुरोर् गह्वरम् आविवेष
Ragh_2.27,ity adriṣobhāprahitekṣaṇena ity adriṣobhāprahitekṣaṇena alakṣitābhyutpatano nṛpeṇa prasahya siṃhaḥ kila tāṃ cakarṣa,इत्य् अद्रिषोभाप्रहितेक्षणेन इत्य् अद्रिषोभाप्रहितेक्षणेन अलक्षिताभ्युत्पतनो नृपेण प्रसह्य सिंहः किल तां चकर्ष
Ragh_2.28,tadīyam ākranditam ārtasādhor guhānibaddhapratiśabdadīrgham raśmiṣv ivādāya nagendrasaktāṃ nivartayām āsa nṛpasya dṛṣṭim,तदीयम् आक्रन्दितम् आर्तसाधोर् गुहानिबद्धप्रतिशब्ददीर्घम् रश्मिष्व् इवादाय नगेन्द्रसक्तां निवर्तयाम् आस नृपस्य दृष्टिम्
Ragh_2.29,sa pāṭalāyāṃ gavi tasthivāṃsaṃ dhanurdharaḥ kesariṇaṃ dadarśa adhityakāyām iva dhātumayyāṃ lodhradrumaṃ sānumataḥ praphullam,स पाटलायां गवि तस्थिवांसं धनुर्धरः केसरिणं ददर्श अधित्यकायाम् इव धातुमय्यां लोध्रद्रुमं सानुमतः प्रफुल्लम्
Ragh_2.30,tato mṛgendrasya mṛgendragāmī vadhāya vadhyasya śaraṃ śaraṇyaḥ jātābhiṣaṅgo nṛpatir niṣaṅgād uddhartum aicchat prasabhoddhṛtāriḥ,ततो मृगेन्द्रस्य मृगेन्द्रगामी वधाय वध्यस्य शरं शरण्यः जाताभिषङ्गो नृपतिर् निषङ्गाद् उद्धर्तुम् ऐच्छत् प्रसभोद्धृतारिः
Ragh_2.31,vāmetaras tasya karaḥ prahartur nakhaprabhābhūṣitakaṅkapattre saktāṅguliḥ sāyakapuṅkha eva citrārpitārambha invāvatasthe,वामेतरस् तस्य करः प्रहर्तुर् नखप्रभाभूषितकङ्कपत्त्रे सक्ताङ्गुलिः सायकपुङ्ख एव चित्रार्पितारम्भ इन्वावतस्थे
Ragh_2.32,bāhupratiṣṭambhavivṛddhamanyur abhyarṇam āgaskṛtam aspṛśadbhiḥ rājā svatejobhir adahyatāntar bhogīva mantrauṣadhiruddhavīryaḥ,बाहुप्रतिष्टम्भविवृद्धमन्युर् अभ्यर्णम् आगस्कृतम् अस्पृशद्भिः राजा स्वतेजोभिर् अदह्यतान्तर् भोगीव मन्त्रौषधिरुद्धवीर्यः
Ragh_2.33,tam āryagṛhyaṃ nigṛhītadhenur manuṣyavācā manuvaṃśaketum vismāyayan vismitam ātmavṛttau siṃhorusattvaṃ nijagāda siṃhaḥ,तम् आर्यगृह्यं निगृहीतधेनुर् मनुष्यवाचा मनुवंशकेतुम् विस्माययन् विस्मितम् आत्मवृत्तौ सिंहोरुसत्त्वं निजगाद सिंहः
Ragh_2.34,alaṃ mahīpāla tava śrameṇa prayuktam apy astram ito vṛthā syāt na pādaponmūlanaśakti raṃhaḥ śiloccaye mūrchati mārutasya,अलं महीपाल तव श्रमेण प्रयुक्तम् अप्य् अस्त्रम् इतो वृथा स्यात् न पादपोन्मूलनशक्ति रंहः शिलोच्चये मूर्छति मारुतस्य
Ragh_2.35,kailāsagauraṃ vṛam ārurukṣoḥ pādārpaṇānugrahapūtapṛṣṭam avehi māṃ kiṃkaram aṣṭamūrteḥ kumbhodaraṃ nāma nikumbhamitram,कैलासगौरं वृअम् आरुरुक्षोः पादार्पणानुग्रहपूतपृष्टम् अवेहि मां किंकरम् अष्टमूर्तेः कुम्भोदरं नाम निकुम्भमित्रम्
Ragh_2.36,amuṃ puraḥ paśyasi devadāruṃ putrīkṛto 'sau vṛṣabhadhvajena yo hemakumbhastananiḥsṛtānāṃ skandasya mātuḥ payasāṃ rasajñaḥ,अमुं पुरः पश्यसि देवदारुं पुत्रीकृतो ऽसौ वृषभध्वजेन यो हेमकुम्भस्तननिःसृतानां स्कन्दस्य मातुः पयसां रसज्ञः
Ragh_2.37,kaṇḍūyamānena kaṭaṃ kadācid vanyadvipenonmathitā tvag asya athainam adres tanayā śuśoca senānyam ālīḍham ivāsurāstraiḥ,कण्डूयमानेन कटं कदाचिद् वन्यद्विपेनोन्मथिता त्वग् अस्य अथैनम् अद्रेस् तनया शुशोच सेनान्यम् आलीढम् इवासुरास्त्रैः
Ragh_2.38,tadā prabhṛty eva vanadvipānāṃ trāsārtham asminn aham adikukṣau vyāpāritaḥ śūlabhṛtā vidhāya siṃhatvam aṅkāgatasattvavṛtti,तदा प्रभृत्य् एव वनद्विपानां त्रासार्थम् अस्मिन्न् अहम् अदिकुक्षौ व्यापारितः शूलभृता विधाय सिंहत्वम् अङ्कागतसत्त्ववृत्ति
Ragh_2.39,tasyālam eṣā kṣudhitasya tṛptyai pradiṣṭakālā parameśvareṇa upasthitā śoṇitapāraṇā me suradviṣaś cāndramasī sudheva,तस्यालम् एषा क्षुधितस्य तृप्त्यै प्रदिष्टकाला परमेश्वरेण उपस्थिता शोणितपारणा मे सुरद्विषश् चान्द्रमसी सुधेव
Ragh_2.40,sa tvaṃ nivartasva vihāya lajjāṃ guror bhavān darśitaśiṣyabhaktiḥ śastreṇa rakṣyaṃ yad aśakyarakṣaṃ na tad yaśaḥ śastrabhṛtāṃ kṣiṇoti,स त्वं निवर्तस्व विहाय लज्जां गुरोर् भवान् दर्शितशिष्यभक्तिः शस्त्रेण रक्ष्यं यद् अशक्यरक्षं न तद् यशः शस्त्रभृतां क्षिणोति
Ragh_2.41,iti pragalbhaṃ purusādhirājo mṛgādhirājasya vaco niśamya pratyāhatāstro giriśaprabhāvād ātmany avajñāṃ śithilīcakāra,इति प्रगल्भं पुरुसाधिराजो मृगाधिराजस्य वचो निशम्य प्रत्याहतास्त्रो गिरिशप्रभावाद् आत्मन्य् अवज्ञां शिथिलीचकार
Ragh_2.42,pratyabravīc cainam iṣuprayoge tatpūrvasaṅge vitathaprayatnaḥ jaḍīkṛtas tryambakavikṣaṇena vajraṃ mumukṣann iva vajrapāṇiḥ,प्रत्यब्रवीच् चैनम् इषुप्रयोगे तत्पूर्वसङ्गे वितथप्रयत्नः जडीकृतस् त्र्यम्बकविक्षणेन वज्रं मुमुक्षन्न् इव वज्रपाणिः
Ragh_2.42,pratyāha vainaṃ śaramokṣavandhyo mā pattraparvāt svarabhedam āptaḥ prahīṇapūrvadhvaninādhirūḍhas tulām asārena śaradghanena,प्रत्याह वैनं शरमोक्षवन्ध्यो मा पत्त्रपर्वात् स्वरभेदम् आप्तः प्रहीणपूर्वध्वनिनाधिरूढस् तुलाम् असारेन शरद्घनेन
Ragh_2.43,* saṃruddhaceṣṭasya hetuḥ hāsyaṃ vacas tad yad ahaṃ vivakṣuḥ antargataṃ prāṇabhṛtāṃ hi veda sarvaṃ bhavān bhāvam ato 'bhidhāsye,* संरुद्धचेष्टस्य हेतुः हास्यं वचस् तद् यद् अहं विवक्षुः अन्तर्गतं प्राणभृतां हि वेद सर्वं भवान् भावम् अतो ऽभिधास्ये
Ragh_2.44,mānyaḥ sa me sthāvarajaṅgamānāṃ sargasthitipratyavahārahetuḥ guror apīdaṃ dhanam āhitāgner naśyat purastād anupekṣaṇīyam,मान्यः स मे स्थावरजङ्गमानां सर्गस्थितिप्रत्यवहारहेतुः गुरोर् अपीदं धनम् आहिताग्नेर् नश्यत् पुरस्ताद् अनुपेक्षणीयम्
Ragh_2.45,sa tvaṃ madīyena śarīravṛttiṃ dehena nirvartayituṃ prasīda dināvasānotsukabālavatsā visṛjyatāṃ dhenur iyaṃ maharṣeḥ,स त्वं मदीयेन शरीरवृत्तिं देहेन निर्वर्तयितुं प्रसीद दिनावसानोत्सुकबालवत्सा विसृज्यतां धेनुर् इयं महर्षेः
Ragh_2.46,athāndhakāraṃ girigahvarāṇāṃ daṃṣṭrāmayūkhaiḥ śakalāni kurvan bhūyaḥ sa bhūteśvarapārśvavartī kiṃcid vihasyārthapatiṃ babhāṣe,अथान्धकारं गिरिगह्वराणां दंष्ट्रामयूखैः शकलानि कुर्वन् भूयः स भूतेश्वरपार्श्ववर्ती किंचिद् विहस्यार्थपतिं बभाषे
Ragh_2.47,ekātapatraṃ jagataḥ prabhutvaṃ navaṃ yayaḥ kāntam idaṃ vapuś ca alpasya hetor bahu hātum icchan vicāramūdhaḥ pratibhāsi me tvam,एकातपत्रं जगतः प्रभुत्वं नवं ययः कान्तम् इदं वपुश् च अल्पस्य हेतोर् बहु हातुम् इच्छन् विचारमूधः प्रतिभासि मे त्वम्
Ragh_2.48,bhūtānukampā tava ced iyaṃ gaur ekā bhavet svastimatī tvadante jīvan punaḥ śaśvad upaplavebhyaḥ prajāḥ prajānātha piteva pāsi,भूतानुकम्पा तव चेद् इयं गौर् एका भवेत् स्वस्तिमती त्वदन्ते जीवन् पुनः शश्वद् उपप्लवेभ्यः प्रजाः प्रजानाथ पितेव पासि
Ragh_2.49,athaikadhenor aparādhacaṇḍād guroḥ kṛṣānupratimād bibheṣi śakyo 'sya manyur bhavatā vinetuṃ gāḥ koṭiśaḥ sparśayatā ghaṭodhnīḥ,अथैकधेनोर् अपराधचण्डाद् गुरोः कृषानुप्रतिमाद् बिभेषि शक्यो ऽस्य मन्युर् भवता विनेतुं गाः कोटिशः स्पर्शयता घटोध्नीः
Ragh_2.50,tad rakṣa kalyāṇaparaṃparāṇāṃ bhoktāram ūrjasvalam ātmadeham mahītalasparśanamātrabhinnam ṛddhaṃ hi rājyaṃ padam aindram āhuḥ,तद् रक्ष कल्याणपरंपराणां भोक्तारम् ऊर्जस्वलम् आत्मदेहम् महीतलस्पर्शनमात्रभिन्नम् ऋद्धं हि राज्यं पदम् ऐन्द्रम् आहुः
Ragh_2.51,etāvad uktvā virate mṛgendre pratisvanenāsya guhāgatena śiloccayo 'pi kṣitipālam uccaiḥ prītyā tam evārtham abhāṣateva,एतावद् उक्त्वा विरते मृगेन्द्रे प्रतिस्वनेनास्य गुहागतेन शिलोच्चयो ऽपि क्षितिपालम् उच्चैः प्रीत्या तम् एवार्थम् अभाषतेव
Ragh_2.52,niśamya devānucarasya vācaṃ manuṣyadevaḥ punar apy uvāca dhenvā tadadhyāsitakātarākṣyā nirīkṣyamāṇaḥ sutarāṃ dayāluḥ,निशम्य देवानुचरस्य वाचं मनुष्यदेवः पुनर् अप्य् उवाच धेन्वा तदध्यासितकातराक्ष्या निरीक्ष्यमाणः सुतरां दयालुः
Ragh_2.53,kṣatāt kila trāyata ity udagraḥ kṣatrasya śabdo bhuvaneṣu rūḍhaḥ rājyena kiṃ tadviparītavṛtteḥ prāṇair upakrośamalīmasair vā,क्षतात् किल त्रायत इत्य् उदग्रः क्षत्रस्य शब्दो भुवनेषु रूढः राज्येन किं तद्विपरीतवृत्तेः प्राणैर् उपक्रोशमलीमसैर् वा
Ragh_2.54,kathaṃ nu śakyo 'nunayo maharṣer viśrāṇanāc cānyapayasvinīnām imām anūnāṃ surabher avehi rudraujasā tu pahṛtaṃ tvayāsyām,कथं नु शक्यो ऽनुनयो महर्षेर् विश्राणनाच् चान्यपयस्विनीनाम् इमाम् अनूनां सुरभेर् अवेहि रुद्रौजसा तु पहृतं त्वयास्याम्
Ragh_2.55,seyaṃ svadehārpaṇaniṣkrayeṇa nyāyyā mayā mocayituṃ bhavattaḥ na pāraṇā syād vihatā tavaivaṃ bhaved aluptaś ca muneḥ kriyārthaḥ,सेयं स्वदेहार्पणनिष्क्रयेण न्याय्या मया मोचयितुं भवत्तः न पारणा स्याद् विहता तवैवं भवेद् अलुप्तश् च मुनेः क्रियार्थः
Ragh_2.56,bhavān apīdaṃ paravān avaiti mahān hi yatnas tava devadārau sthātuṃ niyoktur na hi śakyam agre vināśya rakṣyaṃ svayam akṣatena,भवान् अपीदं परवान् अवैति महान् हि यत्नस् तव देवदारौ स्थातुं नियोक्तुर् न हि शक्यम् अग्रे विनाश्य रक्ष्यं स्वयम् अक्षतेन
Ragh_2.57,kim apy ahiṃsyas tava cen mato 'haṃ yaśaḥśarīre bhava me dayāluḥ ekāntavidhaṃsiṣu madvidhānāṃ piṇḍeṣv anāsthā khalu bhautikeṣu,किम् अप्य् अहिंस्यस् तव चेन् मतो ऽहं यशःशरीरे भव मे दयालुः एकान्तविधंसिषु मद्विधानां पिण्डेष्व् अनास्था खलु भौतिकेषु
Ragh_2.58,saṃbandham ābhāṣaṇapūrvam āhur vṛttaḥ sa nau saṃgatayor vanānte tad bhūtanāthānuga nārhasi tvaṃ saṃbandhino me praṇayaṃ vihantum,संबन्धम् आभाषणपूर्वम् आहुर् वृत्तः स नौ संगतयोर् वनान्ते तद् भूतनाथानुग नार्हसि त्वं संबन्धिनो मे प्रणयं विहन्तुम्
Ragh_2.59,tatheti gām uktavate dilīpaḥ sadyaḥ pratiṣṭambhavimuktabāhuḥ sa nyasta śastro haraye svadeham upānayat piṇḍam ivāmiṣasya,तथेति गाम् उक्तवते दिलीपः सद्यः प्रतिष्टम्भविमुक्तबाहुः स न्यस्त शस्त्रो हरये स्वदेहम् उपानयत् पिण्डम् इवामिषस्य
Ragh_2.60,tasmin kṣaṇe pālayituḥ prajānām utpaśyataḥ siṃhanipātam ugram avāṅmukhasy'opari puṣpavṛṣṭiḥ papāta vidyādharahastamuktā,तस्मिन् क्षणे पालयितुः प्रजानाम् उत्पश्यतः सिंहनिपातम् उग्रम् अवाङ्मुखस्य्ऽओपरि पुष्पवृष्टिः पपात विद्याधरहस्तमुक्ता
Ragh_2.61,uttiṣṭha vatsety amṛtāyamānaṃ vaco niśamyotthitam utthitaḥ san dadarśa rājā jananīm iva svāṃ gām agrataḥ prasraviṇīṃ na siṃham,उत्तिष्ठ वत्सेत्य् अमृतायमानं वचो निशम्योत्थितम् उत्थितः सन् ददर्श राजा जननीम् इव स्वां गाम् अग्रतः प्रस्रविणीं न सिंहम्
Ragh_2.62,taṃ vismitaṃ dhenur uvāca sādho māyāṃ mayodhbhāvya parīkṣito 'si ṛṣiprabhāvān mayi nāntako 'pi prabhuḥ prahartuṃ kim utānyahiṃsrāḥ,तं विस्मितं धेनुर् उवाच साधो मायां मयोध्भाव्य परीक्षितो ऽसि ऋषिप्रभावान् मयि नान्तको ऽपि प्रभुः प्रहर्तुं किम् उतान्यहिंस्राः
Ragh_2.63,bhaktyā gurau mayy anukampāya ca prītāsmi te putra varaṃ vṛṇīṣva na kevalānāṃ payasāṃ prasūtim avehi māṃ kāmadughāṃ prasannām,भक्त्या गुरौ मय्य् अनुकम्पाय च प्रीतास्मि ते पुत्र वरं वृणीष्व न केवलानां पयसां प्रसूतिम् अवेहि मां कामदुघां प्रसन्नाम्
Ragh_2.64,tataḥ samānīya samānitārthī hastau svahastārjitavīraśabdaḥ vaṃśasya kartāram anantakīrtiṃ sudakṣiṇāyāṃ tanayaṃ yayāce,ततः समानीय समानितार्थी हस्तौ स्वहस्तार्जितवीरशब्दः वंशस्य कर्तारम् अनन्तकीर्तिं सुदक्षिणायां तनयं ययाचे
Ragh_2.65,saṃtānakāmāya tatheti kāmaṃ rājñe pratiśrutya payasvinī sā dugdhvā payaḥ pattrapuṭe madīyaṃ putr'; opabhuṅkṣv' eti tam ādideśa,संतानकामाय तथेति कामं राज्ञे प्रतिश्रुत्य पयस्विनी सा दुग्ध्वा पयः पत्त्रपुटे मदीयं पुत्र्ऽ; ओपभुङ्क्ष्व्ऽ एति तम् आदिदेश
Ragh_2.66,vatsasya homārthavidheś ca śeṣam ṛṣer anujñām adhigamya mātaḥ ūdhasyam icchāmi tavopabhoktumyaṃ ṣaṣṭhāmśam urvyā iva rakṣitāyāḥ,वत्सस्य होमार्थविधेश् च शेषम् ऋषेर् अनुज्ञाम् अधिगम्य मातः ऊधस्यम् इच्छामि तवोपभोक्तुम्यं षष्ठाम्शम् उर्व्या इव रक्षितायाः
Ragh_2.67,itthaṃ kṣitīśena vasiṣṭhadhenur vijñāpitā prītatarā babhūva tadanvitā haimavatāc ca kukṣeḥ pratyāyayāv āśramam aśrameṇa,इत्थं क्षितीशेन वसिष्ठधेनुर् विज्ञापिता प्रीततरा बभूव तदन्विता हैमवताच् च कुक्षेः प्रत्याययाव् आश्रमम् अश्रमेण
Ragh_2.68,tasyāḥ prasannendumukhaḥ prasādaṃ gurur nṛpāṇāṃ gurave nivedya praharṣacihnānumitaṃ priyāyai śaśaṃsa vācā punaruktayeva,तस्याः प्रसन्नेन्दुमुखः प्रसादं गुरुर् नृपाणां गुरवे निवेद्य प्रहर्षचिह्नानुमितं प्रियायै शशंस वाचा पुनरुक्तयेव
Ragh_2.69,sa nandinīstanyam aninditātmā sadvatsalo vatsahutāvaśeṣam papau vasiṣṭhena kṛtābhyanujñaḥ śubhraṃ yaśo mūrtam ivātitṛṣṇaḥ,स नन्दिनीस्तन्यम् अनिन्दितात्मा सद्वत्सलो वत्सहुतावशेषम् पपौ वसिष्ठेन कृताभ्यनुज्ञः शुभ्रं यशो मूर्तम् इवातितृष्णः
Ragh_2.70,prātar yathoktavratapāraṇānte prāsthānikaṃ svastyayanaṃ prayuja tau daṃpatī svāṃ prati rājadhānīṃ prasthāpayām āsa vaśī vasiṣṭhaḥ,प्रातर् यथोक्तव्रतपारणान्ते प्रास्थानिकं स्वस्त्ययनं प्रयुज तौ दंपती स्वां प्रति राजधानीं प्रस्थापयाम् आस वशी वसिष्ठः
Ragh_2.71,pradakṣiṇīkṛtya hutaṃ hutāśam anantaraṃ bhartur arundhatīṃ ca dhenuṃ savatsāṃ ca nṛpaḥ pratasthe sanmaṅgalodagrataraprabhāvaḥ,प्रदक्षिणीकृत्य हुतं हुताशम् अनन्तरं भर्तुर् अरुन्धतीं च धेनुं सवत्सां च नृपः प्रतस्थे सन्मङ्गलोदग्रतरप्रभावः
Ragh_2.72,śrotābhirāmadhvaninā rathena sa dharmapatnīsahitaḥ sahiṣṇuḥ yayāv anudghātasukhena mārgaṃ sveneva pūrṇena manorathena,श्रोताभिरामध्वनिना रथेन स धर्मपत्नीसहितः सहिष्णुः ययाव् अनुद्घातसुखेन मार्गं स्वेनेव पूर्णेन मनोरथेन
Ragh_2.73,tam āhitautsukyam adarśanena prajāḥ prajārthavratakarśitāṅgam netraiḥ papus tṛptim anāpnuvadbhir navodayaṃ nātham ivauṣadhīnām,तम् आहितौत्सुक्यम् अदर्शनेन प्रजाः प्रजार्थव्रतकर्शिताङ्गम् नेत्रैः पपुस् तृप्तिम् अनाप्नुवद्भिर् नवोदयं नाथम् इवौषधीनाम्
Ragh_2.74,puraṃdaraśrīḥ puram utpatākaṃ praviśya paurair abhinandyamānaḥ bhuje bhuaṃgendrasamānasāre bhūyaḥ sa bhūmer dhuram āsasañja,पुरंदरश्रीः पुरम् उत्पताकं प्रविश्य पौरैर् अभिनन्द्यमानः भुजे भुअंगेन्द्रसमानसारे भूयः स भूमेर् धुरम् आससञ्ज
Ragh_2.75,atha nayanasamutthaṃ jyotir atrer iva dyauḥ surasarid iva tejo vahniniṣṭhyūtam aiśam narapatikulabhūtyai garbham ādhatta rājñī gurubhir abhiniviṣṭaṃ lokapālānubhāvaiḥ,अथ नयनसमुत्थं ज्योतिर् अत्रेर् इव द्यौः सुरसरिद् इव तेजो वह्निनिष्ठ्यूतम् ऐशम् नरपतिकुलभूत्यै गर्भम् आधत्त राज्ञी गुरुभिर् अभिनिविष्टं लोकपालानुभावैः
Ragh_3.1,athepsitaṃ bhartur upasthitodayaṃ sakhījanodvīkṣaṇakaumudīmukham nidānam ikṣvākukulasya saṃtateḥ sudakṣiṇā daurhṛdalakṣaṇaṃ dadhau,अथेप्सितं भर्तुर् उपस्थितोदयं सखीजनोद्वीक्षणकौमुदीमुखम् निदानम् इक्ष्वाकुकुलस्य संततेः सुदक्षिणा दौर्हृदलक्षणं दधौ
Ragh_3.2,śarīrasādād asamagrabhūṣaṇā mukhena sālakṣyata lodhrapāṇḍunā tanuprakāśena viceyatārakā prabhātakalpā śaśineva śarvarī,शरीरसादाद् असमग्रभूषणा मुखेन सालक्ष्यत लोध्रपाण्डुना तनुप्रकाशेन विचेयतारका प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी
Ragh_3.2,tato viśāṃpatyur ananyasaṃtater manorathaṃ kiṃcid ivodayonmukham ananyasauhārdarasasya dohadaṃ priyā prapede prakṛtipriyaṃvadā,ततो विशांपत्युर् अनन्यसंततेर् मनोरथं किंचिद् इवोदयोन्मुखम् अनन्यसौहार्दरसस्य दोहदं प्रिया प्रपेदे प्रकृतिप्रियंवदा
Ragh_3.2,a mukhena sā ketakapattrapāṇḍunā kṛśāṅgayaṣṭiḥ parimeyabhūṣaṇā sthitālpatārāṃ karuṇendumaṇḍalāṃ vibhātakalpāṃ rajanīṃ vyaḍambayat,अ मुखेन सा केतकपत्त्रपाण्डुना कृशाङ्गयष्टिः परिमेयभूषणा स्थिताल्पतारां करुणेन्दुमण्डलां विभातकल्पां रजनीं व्यडम्बयत्
Ragh_3.3,b tadānanaṃ mṛtsurabhi kṣitīśvaro rahasy upāghrāya na tṛptim āyayau karīva siktaṃ pṛṣataiḥ payomucāṃ śucivyapāye vanarājipalvalam,ब् तदाननं मृत्सुरभि क्षितीश्वरो रहस्य् उपाघ्राय न तृप्तिम् आययौ करीव सिक्तं पृषतैः पयोमुचां शुचिव्यपाये वनराजिपल्वलम्
Ragh_3.4,divaṃ marutvān iva bhokṣyate bhuvaṃ digantaviśrāntaratho hi tat sutaḥ ato 'bhilāṣe prathamaṃ tathāvidhe mano babandhānyarasān vilaṅghya sā,दिवं मरुत्वान् इव भोक्ष्यते भुवं दिगन्तविश्रान्तरथो हि तत् सुतः अतो ऽभिलाषे प्रथमं तथाविधे मनो बबन्धान्यरसान् विलङ्घ्य सा
Ragh_3.5,na me hriyā śaṃsati kiṃcid īpsitaṃ spṛhāvatī vastuṣu keṣu māgadhī na hīṣṭam asya tridive 'pi bhūpater priyāsakhīr uttarakosaleśvaraḥ,न मे ह्रिया शंसति किंचिद् ईप्सितं स्पृहावती वस्तुषु केषु मागधी न हीष्टम् अस्य त्रिदिवे ऽपि भूपतेर् प्रियासखीर् उत्तरकोसलेश्वरः
Ragh_3.6,upetya sā dohadaduḥkhaśīlatāṃ yad eva vavre tad apaśyad āhṛtam na hīṣṭam asya tridive 'pi bhūpater abhūd anāsādyam adhijyadhanvanaḥ,उपेत्य सा दोहददुःखशीलतां यद् एव वव्रे तद् अपश्यद् आहृतम् न हीष्टम् अस्य त्रिदिवे ऽपि भूपतेर् अभूद् अनासाद्यम् अधिज्यधन्वनः
Ragh_3.7,krameṇa nistīrya ca dohadavyathāṃ pracīyamānāvayavā rarāja sā purāṇapattrāpagamād anantaraṃ lateva saṃnaddhamanojñapallavā,क्रमेण निस्तीर्य च दोहदव्यथां प्रचीयमानावयवा रराज सा पुराणपत्त्रापगमाद् अनन्तरं लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा
Ragh_3.8,dineṣu gacchatsu nitāntapīvaraṃ tadīyam ānīlamukhaṃ stanadvayam tiraścakāra bhramarābhilīnayoḥ sujātayoḥ paṅkajakośayoḥ śriyam),दिनेषु गच्छत्सु नितान्तपीवरं तदीयम् आनीलमुखं स्तनद्वयम् तिरश्चकार भ्रमराभिलीनयोः सुजातयोः पङ्कजकोशयोः श्रियम्)
Ragh_3.9,nidhānagarbhām iva sāgarāmbarāṃ śamīm ivābhyantaralīnapāvakām nadīm ivāntaḥsalilāṃ sarasvatīṃ nṛpaḥ sasattvāṃ mahiṣīm amanyata,निधानगर्भाम् इव सागराम्बरां शमीम् इवाभ्यन्तरलीनपावकाम् नदीम् इवान्तःसलिलां सरस्वतीं नृपः ससत्त्वां महिषीम् अमन्यत
Ragh_3.10,priyānurāgasya manaḥsamunnater bhujārjitānāṃ ca digantasaṃpadām yathākramaṃ puṃsavanādikāḥ kriyā dhṛteś ca dhīraḥ sadṛśīr vyadhatta saḥ,प्रियानुरागस्य मनःसमुन्नतेर् भुजार्जितानां च दिगन्तसंपदाम् यथाक्रमं पुंसवनादिकाः क्रिया धृतेश् च धीरः सदृशीर् व्यधत्त सः
Ragh_3.11,surendramātrāśritagarbhagauravāt prayatnamuktāsanayā gṛhāgataḥ tayopacārāñjalikhinnahastayā nananda pāriplavanetrayā nṛpaḥ,सुरेन्द्रमात्राश्रितगर्भगौरवात् प्रयत्नमुक्तासनया गृहागतः तयोपचाराञ्जलिखिन्नहस्तया ननन्द पारिप्लवनेत्रया नृपः
Ragh_3.12,kumārabhṛtyākuśalair anuṣṭhite bhiṣagbhir āptair atha garbhabharmaṇi patiḥ pratītaḥ prasavonmukhīm priyāṃ dadarśa kāle divam abhrītam iva,कुमारभृत्याकुशलैर् अनुष्ठिते भिषग्भिर् आप्तैर् अथ गर्भभर्मणि पतिः प्रतीतः प्रसवोन्मुखीम् प्रियां ददर्श काले दिवम् अभ्रीतम् इव
Ragh_3.13,grahais tataḥ pañcabhir uccasaṃśrayair asūryagaiḥ sūcitabhāgyasaṃpadam asūta putraṃ samaye śacīsamā trisādhanā śaktir ivārtham akṣayam,ग्रहैस् ततः पञ्चभिर् उच्चसंश्रयैर् असूर्यगैः सूचितभाग्यसंपदम् असूत पुत्रं समये शचीसमा त्रिसाधना शक्तिर् इवार्थम् अक्षयम्
Ragh_3.14,diśaḥ prasedur maruto vavuḥ sukhāḥ pradakṣiṇārcir havir agnir ādade babhūva sarvaṃ śubhaśaṃsi tatkṣaṇaṃ bhavo hi lokābhyudayāya tādṛśām,दिशः प्रसेदुर् मरुतो ववुः सुखाः प्रदक्षिणार्चिर् हविर् अग्निर् आददे बभूव सर्वं शुभशंसि तत्क्षणं भवो हि लोकाभ्युदयाय तादृशाम्
Ragh_3.15,ariṣṭaśayyāṃ parito visāriṇā sujanmanas tasya nijena tejasā niśīthadīpāḥ sahasā hatatviṣo babhūvur ālekhyasamarpitā iva,अरिष्टशय्यां परितो विसारिणा सुजन्मनस् तस्य निजेन तेजसा निशीथदीपाः सहसा हतत्विषो बभूवुर् आलेख्यसमर्पिता इव
Ragh_3.16,janāya śuddhāntacarāya śaṃsate kumārajanmāmṛtasaṃmitākṣaram adeyam āsīt trayam eva bhūpateḥ śaśiprabhaṃ chattram ubhe ca cāmare,जनाय शुद्धान्तचराय शंसते कुमारजन्मामृतसंमिताक्षरम् अदेयम् आसीत् त्रयम् एव भूपतेः शशिप्रभं छत्त्रम् उभे च चामरे
Ragh_3.16,samīkṣya putrasya cirān mukhaṃ pitā nidhānakumbhasya yuveva durgataḥ mudā śarīre prababhūva nātmanaḥ payodhir indūdayamūrchito yathā,समीक्ष्य पुत्रस्य चिरान् मुखं पिता निधानकुम्भस्य युवेव दुर्गतः मुदा शरीरे प्रबभूव नात्मनः पयोधिर् इन्दूदयमूर्छितो यथा
Ragh_3.17,* nivātapadmastimitena cakṣuṣā nṛpasya kāntaṃ pibataḥ sutānanam mahodadheḥ pūra ivendudarśanād guruḥ praharṣaḥ prababhūva nātmani,* निवातपद्मस्तिमितेन चक्षुषा नृपस्य कान्तं पिबतः सुताननम् महोदधेः पूर इवेन्दुदर्शनाद् गुरुः प्रहर्षः प्रबभूव नात्मनि
Ragh_3.18,sa jātakarmaṇy akhile tapasvinā tapovanād etya purodhasā kṛte dilīpasūnur maṇir ākarodbhavaḥ prayuktasaṃskāra ivādhikaṃ babhau,स जातकर्मण्य् अखिले तपस्विना तपोवनाद् एत्य पुरोधसा कृते दिलीपसूनुर् मणिर् आकरोद्भवः प्रयुक्तसंस्कार इवाधिकं बभौ
Ragh_3.19,sukhaśravā maṅgalatūryanisvanāḥ pramodanṛtyaiḥ saha vārayoṣitām na kevalaṃ sadmani māgadhīpateḥ pathi vyajṛmbhanta divaukasām api,सुखश्रवा मङ्गलतूर्यनिस्वनाः प्रमोदनृत्यैः सह वारयोषिताम् न केवलं सद्मनि मागधीपतेः पथि व्यजृम्भन्त दिवौकसाम् अपि
Ragh_3.20,na saṃyatas tasya babhūva rakṣitur visarjayed yaṃ sutajanmaharṣitaḥ ṛṇābhidhānāt svayam eva kevalaṃ tadā pitḥṇāṃ mumuce sa bandhanāt,न संयतस् तस्य बभूव रक्षितुर् विसर्जयेद् यं सुतजन्महर्षितः ऋणाभिधानात् स्वयम् एव केवलं तदा पित्ःणां मुमुचे स बन्धनात्
Ragh_3.21,śutasya yāyād ayam antam arbhakas tathā pareṣāṃ yudhi ceti pārthivaḥ avekṣya dhātor gamanārtham arthavic cakāra nāmnā raghum ātmasaṃbhavam,शुतस्य यायाद् अयम् अन्तम् अर्भकस् तथा परेषां युधि चेति पार्थिवः अवेक्ष्य धातोर् गमनार्थम् अर्थविच् चकार नाम्ना रघुम् आत्मसंभवम्
Ragh_3.22,pituḥ prayatnāt sa samagrasaṃpadaḥ śubhaiḥ śarīrāvayavair dine dine pupoṣa vṛddhiṃ haridaśvadīdhiter anupraveśād iva bālacandramāḥ,पितुः प्रयत्नात् स समग्रसंपदः शुभैः शरीरावयवैर् दिने दिने पुपोष वृद्धिं हरिदश्वदीधितेर् अनुप्रवेशाद् इव बालचन्द्रमाः
Ragh_3.23,umāvṛṣāṅkau śarajanmanā yathā yathā jayantena śacīpuraṃdarau tathā nṛpaḥ sā cu sutena māgadhī nanandatus tatsadṛśena tatsamau,उमावृषाङ्कौ शरजन्मना यथा यथा जयन्तेन शचीपुरंदरौ तथा नृपः सा चु सुतेन मागधी ननन्दतुस् तत्सदृशेन तत्समौ
Ragh_3.24,rathāṅganāmnor iva bhāvabandhanaṃ babhūva yat prema parasparāśrayam vibhaktam apy ekasutena tat tayoḥ parasparasyopari paryacīyata,रथाङ्गनाम्नोर् इव भावबन्धनं बभूव यत् प्रेम परस्पराश्रयम् विभक्तम् अप्य् एकसुतेन तत् तयोः परस्परस्योपरि पर्यचीयत
Ragh_3.25,uvāca dhātryā prathamoditaṃ vaco yayau tadīyām avalambya cāṅgulim abhūc ca namraḥ praṇipātaśikṣayā pitur mudaṃ tena tatāna so 'rbhakaḥ,उवाच धात्र्या प्रथमोदितं वचो ययौ तदीयाम् अवलम्ब्य चाङ्गुलिम् अभूच् च नम्रः प्रणिपातशिक्षया पितुर् मुदं तेन ततान सो ऽर्भकः
Ragh_3.26,tam aṅkam āropya śarīrayogajaiḥ sukhair niṣiñcantam ivāmṛtaṃ tvaci upāntasaṃmīlitalocano nṛpaś cirāt sutasparśarasjñatāṃ yayau,तम् अङ्कम् आरोप्य शरीरयोगजैः सुखैर् निषिञ्चन्तम् इवामृतं त्वचि उपान्तसंमीलितलोचनो नृपश् चिरात् सुतस्पर्शरस्ज्ञतां ययौ
Ragh_3.27,tam aṅkam āropya śarīrayogajaiḥ sthiter abhettā sthitimantam anvayam svamūrtibhedena guṇāgryavartinā patiḥ prajānām iva sargam ātmanaḥ,तम् अङ्कम् आरोप्य शरीरयोगजैः स्थितेर् अभेत्ता स्थितिमन्तम् अन्वयम् स्वमूर्तिभेदेन गुणाग्र्यवर्तिना पतिः प्रजानाम् इव सर्गम् आत्मनः
Ragh_3.28,sa vṛttacaulaś calakākapakṣakair amātyaputraiḥ savayobhir anvitaḥ liper yathāvadgrahaṇena vāṅmayaṃ nadīmukheneva samudram āviśat,स वृत्तचौलश् चलकाकपक्षकैर् अमात्यपुत्रैः सवयोभिर् अन्वितः लिपेर् यथावद्ग्रहणेन वाङ्मयं नदीमुखेनेव समुद्रम् आविशत्
Ragh_3.29,athopanītaṃ vidhivad vipaścito vininyur enaṃ guravo gurupriyam avandhyayatnāś ca babhūvur arbhake tatāra vidyāḥ pavanātipātibhir,अथोपनीतं विधिवद् विपश्चितो विनिन्युर् एनं गुरवो गुरुप्रियम् अवन्ध्ययत्नाश् च बभूवुर् अर्भके ततार विद्याः पवनातिपातिभिर्
Ragh_3.30,dhiyaḥ samagraiḥ sa guṇair udāradhīḥ kramāc catasraś caturarṇavopamāḥ tatāra vidyāḥ pavanātipātibhir diśo haridbhir haritām iveśvaraḥ,धियः समग्रैः स गुणैर् उदारधीः क्रमाच् चतस्रश् चतुरर्णवोपमाः ततार विद्याः पवनातिपातिभिर् दिशो हरिद्भिर् हरिताम् इवेश्वरः
Ragh_3.31,tvacaṃ sa medhyāṃ paridhāya rauravīm aśikṣatāstraṃ pitur eva mantravat na kevalaṃ tadgurur ekapārthivaḥ kṣitāv abhūd ekadhanurdharo 'pi saḥ,त्वचं स मेध्यां परिधाय रौरवीम् अशिक्षतास्त्रं पितुर् एव मन्त्रवत् न केवलं तद्गुरुर् एकपार्थिवः क्षिताव् अभूद् एकधनुर्धरो ऽपि सः
Ragh_3.32,mahokṣatāṃ vatsataraḥ spṛśann iva dvipendrabhāvaṃ kalabhaḥ śrayann iva raghuḥ kramād yauvanabhinnaśaiśavaḥ pupoṣa gāmbhīryamanoharaṃ vapuḥ,महोक्षतां वत्सतरः स्पृशन्न् इव द्विपेन्द्रभावं कलभः श्रयन्न् इव रघुः क्रमाद् यौवनभिन्नशैशवः पुपोष गाम्भीर्यमनोहरं वपुः
Ragh_3.33,athāsya godānavidher anantaraṃ vivāhadīkṣāṃ niravartayad guruḥ narendrakanyās tam avāpya satpatiṃ tamonudaṃ dakṣasutā ivābabhuḥ,अथास्य गोदानविधेर् अनन्तरं विवाहदीक्षां निरवर्तयद् गुरुः नरेन्द्रकन्यास् तम् अवाप्य सत्पतिं तमोनुदं दक्षसुता इवाबभुः
Ragh_3.34,yuvā yugavyāyatabāhur aṃsalaḥ kapāṭavakṣāḥ pariṇaddhakaṃdharaḥ vapuḥprakarṣād ajayad guruṃ raghus tathāpi nīcair vinayād adṛśyata,युवा युगव्यायतबाहुर् अंसलः कपाटवक्षाः परिणद्धकंधरः वपुःप्रकर्षाद् अजयद् गुरुं रघुस् तथापि नीचैर् विनयाद् अदृश्यत
Ragh_3.35,tataḥ prajānāṃ ciram ātmanā dhṛtāṃ nitāntagurvīṃ laghayiṣyatā dhuram nisargasaṃskāravinīta ity asau nṛpeṇa cakre yuvarājaśabdabhāk,ततः प्रजानां चिरम् आत्मना धृतां नितान्तगुर्वीं लघयिष्यता धुरम् निसर्गसंस्कारविनीत इत्य् असौ नृपेण चक्रे युवराजशब्दभाक्
Ragh_3.36,narendramūlāyatanād anantaraṃ ghanavyapāyena gabhastimān iva agacchad aṃśena guṇābhilāṣiṇī navāvatāraṃ kamalād ivotpalam,नरेन्द्रमूलायतनाद् अनन्तरं घनव्यपायेन गभस्तिमान् इव अगच्छद् अंशेन गुणाभिलाषिणी नवावतारं कमलाद् इवोत्पलम्
Ragh_3.37,vibhāvasuḥ sārathineva vāyunā ghanavyapāyena gabhastimān iva babhūva tenātitarāṃ suduḥsahaḥ kaṭaprabhedena karīva pārthivaḥ,विभावसुः सारथिनेव वायुना घनव्यपायेन गभस्तिमान् इव बभूव तेनातितरां सुदुःसहः कटप्रभेदेन करीव पार्थिवः
Ragh_3.38,niyujya taṃ homaturaṃgarakṣaṇe dhanurdharaṃ rājasutair anudrutam apūrṇam ekena śatakratūpamaḥ śataṃ kratūnā apavighnam āpa saḥ,नियुज्य तं होमतुरंगरक्षणे धनुर्धरं राजसुतैर् अनुद्रुतम् अपूर्णम् एकेन शतक्रतूपमः शतं क्रतूना अपविघ्नम् आप सः
Ragh_3.39,tataḥ paraṃ tena makhāya vajvanā turaṃgam utsṛṣṭam anargalaṃ punaḥ dhanurbhṛtām agrata eva rakṣiṇāṃ jahāra śakraḥ kila gūḍhavigrahaḥ,ततः परं तेन मखाय वज्वना तुरंगम् उत्सृष्टम् अनर्गलं पुनः धनुर्भृताम् अग्रत एव रक्षिणां जहार शक्रः किल गूढविग्रहः
Ragh_3.40,viṣādaluptapratipatti vismitaṃ mamaiva yeneha turaṃgam īkṣase dhenvā niśamyeti vacaḥ samīrtaṃ śrutaprabhāvā dadṛśe 'tha nandinī,विषादलुप्तप्रतिपत्ति विस्मितं ममैव येनेह तुरंगम् ईक्षसे धेन्वा निशम्येति वचः समीर्तं श्रुतप्रभावा ददृशे ऽथ नन्दिनी
Ragh_3.40,svedāmbunā mārjaya putra locane mamaiva yeneha turaṃgam īkṣase dhenvā niśamyeti vacaḥ samīritaṃ mudaṃ parām āpa dilīpanandanaḥ,स्वेदाम्बुना मार्जय पुत्र लोचने ममैव येनेह तुरंगम् ईक्षसे धेन्वा निशम्येति वचः समीरितं मुदं पराम् आप दिलीपनन्दनः
Ragh_3.41,* tadaṅganisyandajalena locane pramṛjya puṇyena puraskṛtaḥ satām atīndriyeṣv apy upapannadarśano babhūva bhāveṣu dilīpanandanaḥ,* तदङ्गनिस्यन्दजलेन लोचने प्रमृज्य पुण्येन पुरस्कृतः सताम् अतीन्द्रियेष्व् अप्य् उपपन्नदर्शनो बभूव भावेषु दिलीपनन्दनः
Ragh_3.42,sa pūrvataḥ parvatapakṣaśātanaṃ dadarśa devaṃ naradevasaṃbhavaḥ punaḥ punaḥ sūtaniṣiddhacāpalaṃ harantam aśvaṃ ratharaśmisaṃyatam,स पूर्वतः पर्वतपक्षशातनं ददर्श देवं नरदेवसंभवः पुनः पुनः सूतनिषिद्धचापलं हरन्तम् अश्वं रथरश्मिसंयतम्
Ragh_3.43,sa pūrvataḥ parvatapakṣaśātanaṃ hariṃ viditvā haribhiś ca vājibhiḥ avocad enaṃ gangaspṛśā raghuḥ svareṇa dhīreṇa nivartayann iva,स पूर्वतः पर्वतपक्षशातनं हरिं विदित्वा हरिभिश् च वाजिभिः अवोचद् एनं गन्गस्पृशा रघुः स्वरेण धीरेण निवर्तयन्न् इव
Ragh_3.44,makhāṃśabhājāṃ prathamo manīṣibhis tvam eva devendra sadā nigadyase ajasradīkṣāprayatasya madguroḥ kriyāvighātāya kathaṃ pravartase,मखांशभाजां प्रथमो मनीषिभिस् त्वम् एव देवेन्द्र सदा निगद्यसे अजस्रदीक्षाप्रयतस्य मद्गुरोः क्रियाविघाताय कथं प्रवर्तसे
Ragh_3.45,trilokanāthena sadā makhadviṣas tvayā niyamyā nanu divyacakṣuṣā sa cet svayaṃ karamasu dharmacāriṇāṃ tvam antarāyo bhavasi cyuto vidhiḥ,त्रिलोकनाथेन सदा मखद्विषस् त्वया नियम्या ननु दिव्यचक्षुषा स चेत् स्वयं करमसु धर्मचारिणां त्वम् अन्तरायो भवसि च्युतो विधिः
Ragh_3.46,tad aṅgam agryaṃ maghavan mahākrator amuṃ turaṃgaṃ pratimoktum arhasi pataḥśruter darśayitāra īśvarā malīmasām ādadate na paddhatim,तद् अङ्गम् अग्र्यं मघवन् महाक्रतोर् अमुं तुरंगं प्रतिमोक्तुम् अर्हसि पतःश्रुतेर् दर्शयितार ईश्वरा मलीमसाम् आददते न पद्धतिम्
Ragh_3.47,iti pragalbhaṃ raghuṇā samīritaṃ vaco niśamyādhipatir divaukasām nivartayām āsa rathaṃ savismayaḥ pracakrame ca prativaktum uttaram,इति प्रगल्भं रघुणा समीरितं वचो निशम्याधिपतिर् दिवौकसाम् निवर्तयाम् आस रथं सविस्मयः प्रचक्रमे च प्रतिवक्तुम् उत्तरम्
Ragh_3.48,yad āttha rājanyakumāra tat tathā yaśas tu rakṣyaṃ parato yaśodhanaiḥ jagatprakāśaṃ tad aśeṣam ijyayā bhavadgurur laṅghayituṃ mamodyataḥ,यद् आत्थ राजन्यकुमार तत् तथा यशस् तु रक्ष्यं परतो यशोधनैः जगत्प्रकाशं तद् अशेषम् इज्यया भवद्गुरुर् लङ्घयितुं ममोद्यतः
Ragh_3.49,harir yathaikaḥ puruśottamaḥ smṛto maheśvaras tryambaka eva nāparaḥ tathā vidur māṃ munayaḥ śatakratuṃ dvitīyagāmī na hi śabda eṣa naḥ,हरिर् यथैकः पुरुशोत्तमः स्मृतो महेश्वरस् त्र्यम्बक एव नापरः तथा विदुर् मां मुनयः शतक्रतुं द्वितीयगामी न हि शब्द एष नः
Ragh_3.50,ato 'yam aśvaḥ kapilānukāriṇā pitus tvadīyasya mayāpahāritaḥ alaṃ prayatnena tavātra mā nidhāḥ padaṃ padavyāṃ sagarasya saṃtateḥ,अतो ऽयम् अश्वः कपिलानुकारिणा पितुस् त्वदीयस्य मयापहारितः अलं प्रयत्नेन तवात्र मा निधाः पदं पदव्यां सगरस्य संततेः
Ragh_3.51,tataḥ prahasyāpabhayaḥ puraṃdaraṃ punar babhāṣe turagasya rakṣitā gṛhāṇa śastraṃ yadi sarga eṣa te na khalv anirjitya raghuṃ kṛtī bhavān,ततः प्रहस्यापभयः पुरंदरं पुनर् बभाषे तुरगस्य रक्षिता गृहाण शस्त्रं यदि सर्ग एष ते न खल्व् अनिर्जित्य रघुं कृती भवान्
Ragh_3.52,sa evam uktvā maghavantam unmukhaḥ kariṣyamāṇaḥ saśaram śarāsanam atiṣṭhad ālīḍhaviśeṣaśobhinā vapuḥprakarṣeṇa viḍambiteśvaraḥ,स एवम् उक्त्वा मघवन्तम् उन्मुखः करिष्यमाणः सशरम् शरासनम् अतिष्ठद् आलीढविशेषशोभिना वपुःप्रकर्षेण विडम्बितेश्वरः
Ragh_3.53,raghor avaṣṭambhamayena pattriṇā hṛdi kṣato gotrabhid apy amarṣaṇaḥ navāmbudānīkamuhūrtalāñchane dhanuṣy amoghaṃ samadhatta sāyakam,रघोर् अवष्टम्भमयेन पत्त्रिणा हृदि क्षतो गोत्रभिद् अप्य् अमर्षणः नवाम्बुदानीकमुहूर्तलाञ्छने धनुष्य् अमोघं समधत्त सायकम्
Ragh_3.54,dilīpasūnoḥ sa bṛhad (?) bhujāntaraṃ praviśya bhīmāsuraśoṇitocitaḥ papāv anāsvāditapūrvam āśugaḥ kutūhaleneva manuṣyaśoṇitam,दिलीपसूनोः स बृहद् (?) भुजान्तरं प्रविश्य भीमासुरशोणितोचितः पपाव् अनास्वादितपूर्वम् आशुगः कुतूहलेनेव मनुष्यशोणितम्
Ragh_3.55,hareḥ kumāro 'pi kumāravikramaḥ suradvipāsphālanakarkaśāṅgulau bhuje śacīpattraviśeṣakāṅkite svanāmacihnaṃ nicakhāna sāyakam,हरेः कुमारो ऽपि कुमारविक्रमः सुरद्विपास्फालनकर्कशाङ्गुलौ भुजे शचीपत्त्रविशेषकाङ्किते स्वनामचिह्नं निचखान सायकम्
Ragh_3.56,jahāra cānyena mayūrapattriṇā śareṇa śakrasya mahāśanidhvajam cukopa tasmai sa bhṛśaṃ suraśriyaḥ prasahaya keśavyaparopaṇād iva,जहार चान्येन मयूरपत्त्रिणा शरेण शक्रस्य महाशनिध्वजम् चुकोप तस्मै स भृशं सुरश्रियः प्रसहय केशव्यपरोपणाद् इव
Ragh_3.57,tayor upāntasthitasiddhasainikaṃ garutmadāśīviśabhīmadarśanaiḥ babhūva yuddhaṃ tumuulaṃ jayaiṣiṇor adhomukhair ūrdhvamukhaiś ca pattribhiḥ,तयोर् उपान्तस्थितसिद्धसैनिकं गरुत्मदाशीविशभीमदर्शनैः बभूव युद्धं तुमुउलं जयैषिणोर् अधोमुखैर् ऊर्ध्वमुखैश् च पत्त्रिभिः
Ragh_3.58,atiprabandhaprahitāstravṛṣṭibhis tam āśrayaṃ duṣprahasya tejasaḥ śaśāka nirvāpayituṃ na vāsavaḥ svataś cyutaṃ vahnim ivādbhir ambudaḥ,अतिप्रबन्धप्रहितास्त्रवृष्टिभिस् तम् आश्रयं दुष्प्रहस्य तेजसः शशाक निर्वापयितुं न वासवः स्वतश् च्युतं वह्निम् इवाद्भिर् अम्बुदः
Ragh_3.59,tataḥ prakoṣṭhe haricandanāṅkite pramathyamānārṇavadhīra raghuḥ śaśāṅkārdhamukhena pattriṇā śarāsanajyām alunād viḍaujasaḥ,ततः प्रकोष्ठे हरिचन्दनाङ्किते प्रमथ्यमानार्णवधीर रघुः शशाङ्कार्धमुखेन पत्त्रिणा शरासनज्याम् अलुनाद् विडौजसः
Ragh_3.60,sa cāpam utsṛjya vivṛddhamatsaraḥ praṇāśanāya prabalasya vidviṣaḥ mahīdhrapakṣavyaparopaṇocitaṃ sphuratprabhāmaṇḍalam astram ādade,स चापम् उत्सृज्य विवृद्धमत्सरः प्रणाशनाय प्रबलस्य विद्विषः महीध्रपक्षव्यपरोपणोचितं स्फुरत्प्रभामण्डलम् अस्त्रम् आददे
Ragh_3.61,raghur bhṛśaṃ vakṣasi tena tāḍitaḥ papāta bhūmau saha sainikāśrubhiḥ nimeṣamātrād avadhūya tad vyathāṃ sahotthitaḥ sainikaharṣanisvanaiḥ,रघुर् भृशं वक्षसि तेन ताडितः पपात भूमौ सह सैनिकाश्रुभिः निमेषमात्राद् अवधूय तद् व्यथां सहोत्थितः सैनिकहर्षनिस्वनैः
Ragh_3.62,tathāpi śastravyavahāraniṣṭhure bipakṣabhāve ciram asya tasthuṣaḥ tutoṣa vīryātiśayena vṛtrahā padaṃ hi sarvatra guṇair nidhīyate,तथापि शस्त्रव्यवहारनिष्ठुरे बिपक्षभावे चिरम् अस्य तस्थुषः तुतोष वीर्यातिशयेन वृत्रहा पदं हि सर्वत्र गुणैर् निधीयते
Ragh_3.63,asaṅgam adriṣv api sāravattayā na me tvadanyena visoḍham āyudham avehi māṃ prītam ṛte turaṃgamāt kim icchasīti sphuṭam āha vāsavaḥ,असङ्गम् अद्रिष्व् अपि सारवत्तया न मे त्वदन्येन विसोढम् आयुधम् अवेहि मां प्रीतम् ऋते तुरंगमात् किम् इच्छसीति स्फुटम् आह वासवः
Ragh_3.64,tato niṣaṅgād asamagram uddhṛtaṃ suvarṇapuṅkhadyutirañjitāṅgulim narendrasūnuḥ pratisaṃharann iṣuṃ priyaṃvadaḥ pratyavadat sureśvaram,ततो निषङ्गाद् असमग्रम् उद्धृतं सुवर्णपुङ्खद्युतिरञ्जिताङ्गुलिम् नरेन्द्रसूनुः प्रतिसंहरन्न् इषुं प्रियंवदः प्रत्यवदत् सुरेश्वरम्
Ragh_3.65,amocyam aśvaṃ yadi manyase prabho tataḥ samāpte vidhinaiva karmaṇi ajasradīkṣāprayataḥ sa madguruḥ krator aśeṣeṇa phalena yujyatām,अमोच्यम् अश्वं यदि मन्यसे प्रभो ततः समाप्ते विधिनैव कर्मणि अजस्रदीक्षाप्रयतः स मद्गुरुः क्रतोर् अशेषेण फलेन युज्यताम्
Ragh_3.66,yathā ca vṛttāntam imaṃ sadogatas trilocanaikāṃśatayā durāsadaḥ tavaiva saṃdeṣaharād viśaṃpatiḥ śṛṇoti lokeśa tathā vidhīyatām,यथा च वृत्तान्तम् इमं सदोगतस् त्रिलोचनैकांशतया दुरासदः तवैव संदेषहराद् विशंपतिः शृणोति लोकेश तथा विधीयताम्
Ragh_3.67,tatheti kāmaṃ pratiśuśruvān raghor yathāgataṃ mātalisārathir yayau nṛpasya nātipramanāḥ sadogṛhaṃ sudakṣināsūnur api nyavartata,तथेति कामं प्रतिशुश्रुवान् रघोर् यथागतं मातलिसारथिर् ययौ नृपस्य नातिप्रमनाः सदोगृहं सुदक्षिनासूनुर् अपि न्यवर्तत
Ragh_3.68,tam abhyanandat prathamaṃ prabodhitaḥ prajeśvaraḥ śāsanahāriṇā hareḥ parāmṛśan harṣajaḍena pāṇinā tadīyam aṅgaṃ kuliśavraṇāṅkitam,तम् अभ्यनन्दत् प्रथमं प्रबोधितः प्रजेश्वरः शासनहारिणा हरेः परामृशन् हर्षजडेन पाणिना तदीयम् अङ्गं कुलिशव्रणाङ्कितम्
Ragh_3.69,iti kṣitīśo navatiṃ navādhikāṃ mahākratūnāṃ mahanīyaśāsanaḥ samāraurukṣur divam āyuṣaḥ kṣaye tatāna sopānaparaṃparām iva,इति क्षितीशो नवतिं नवाधिकां महाक्रतूनां महनीयशासनः समारौरुक्षुर् दिवम् आयुषः क्षये ततान सोपानपरंपराम् इव
Ragh_3.70,atha sa viṣavyāvṛttātmā yathāvidhi sūnave nṛpatikakudaṃ dattvā yūne sitātapavāraṇam munivanatarucchāyāṃ devyā tayā saha śiśriye galitavayasām ikṣvākūṇā idaṃ hi kulavrtam,अथ स विषव्यावृत्तात्मा यथाविधि सूनवे नृपतिककुदं दत्त्वा यूने सितातपवारणम् मुनिवनतरुच्छायां देव्या तया सह शिश्रिये गलितवयसाम् इक्ष्वाकूणा इदं हि कुलव्र्तम्
Ragh_4.1,sa rājyaṃ guruṇā dattaṃ pratipadyādhikaṃ babhau dinānte nihitaṃ tejaḥ savitreva hutāśanaḥ,स राज्यं गुरुणा दत्तं प्रतिपद्याधिकं बभौ दिनान्ते निहितं तेजः सवित्रेव हुताशनः
Ragh_4.1,nyastaśastraṃ dilīpaṃ ca taṃ ca śuśruvuṣāṃ patim rājñām uddhṛtanārāce hṛdi śalyam ivārpitam,न्यस्तशस्त्रं दिलीपं च तं च शुश्रुवुषां पतिम् राज्ञाम् उद्धृतनाराचे हृदि शल्यम् इवार्पितम्
Ragh_4.2,* dilīpānantaraṃ rājye taṃ niśamya pratiṣṭhitam pūrvaṃ pradūmito rājñāṃ hṛdaye 'gnir ivotthitaḥ,* दिलीपानन्तरं राज्ये तं निशम्य प्रतिष्ठितम् पूर्वं प्रदूमितो राज्ञां हृदये ऽग्निर् इवोत्थितः
Ragh_4.3,puruhūtadhvajasyeva tasyonnayanapaṅktayaḥ navābhyutthānadarśinyo nananduḥ sa prajāḥ prajāḥ,पुरुहूतध्वजस्येव तस्योन्नयनपङ्क्तयः नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः स प्रजाः प्रजाः
Ragh_4.4,samam eva samākrāntaṃ tasyonnayanapaṅktayaḥ tena siṃhāsanaṃ pitryam akhilaṃ cārimaṇḍalaṃ,समम् एव समाक्रान्तं तस्योन्नयनपङ्क्तयः तेन सिंहासनं पित्र्यम् अखिलं चारिमण्डलं
Ragh_4.5,chāyāmaṇḍalalakṣyena tam adṛśyā kila svayam padmā padmātapatreṇa bheje sāmrājyadīkṣitam,छायामण्डललक्ष्येन तम् अदृश्या किल स्वयम् पद्मा पद्मातपत्रेण भेजे साम्राज्यदीक्षितम्
Ragh_4.6,parikalpitasāṃnidhyā kāle kāle ca bandiṣu stutyaṃ stutibhir arthyābhir upatasthe sarasvatī,परिकल्पितसांनिध्या काले काले च बन्दिषु स्तुत्यं स्तुतिभिर् अर्थ्याभिर् उपतस्थे सरस्वती
Ragh_4.7,manuprabhṛtibhir mānyair bhuktā yady api rājabhiḥ tathāpy ananyapūrveva tasminn āsīd vasuṃdharā,मनुप्रभृतिभिर् मान्यैर् भुक्ता यद्य् अपि राजभिः तथाप्य् अनन्यपूर्वेव तस्मिन्न् आसीद् वसुंधरा
Ragh_4.8,sa hi sarvasya lokasya yuktadaṇḍatayā manaḥ ādade nātiśītoṣṇo nabhasvān iva dakṣiṇaḥ,स हि सर्वस्य लोकस्य युक्तदण्डतया मनः आददे नातिशीतोष्णो नभस्वान् इव दक्षिणः
Ragh_4.9,mandotkaṇṭaḥ kṛtās tena guṇādhikatayā gurau phalena sahakārasya phuṣpodgama iva prajāḥ,मन्दोत्कण्टः कृतास् तेन गुणाधिकतया गुरौ फलेन सहकारस्य फुष्पोद्गम इव प्रजाः
Ragh_4.10,nayavidbhir nave rājñi sad asac copadarśitam pūrva evābhavat pakṣas tasmin nābhavad uttaraḥ,नयविद्भिर् नवे राज्ञि सद् असच् चोपदर्शितम् पूर्व एवाभवत् पक्षस् तस्मिन् नाभवद् उत्तरः
Ragh_4.11,pañcānām api bhūtānām utkarṣaṃ pupuṣur guṇāḥ nave tasmin mahīpāle sarvaṃ navam ivābhavat,पञ्चानाम् अपि भूतानाम् उत्कर्षं पुपुषुर् गुणाः नवे तस्मिन् महीपाले सर्वं नवम् इवाभवत्
Ragh_4.12,yathā prahlādanāc candraḥ pratāpāt tapano yathā tathaiva so 'bhūd anvartho rājā prakṛtirañjanāt,यथा प्रह्लादनाच् चन्द्रः प्रतापात् तपनो यथा तथैव सो ऽभूद् अन्वर्थो राजा प्रकृतिरञ्जनात्
Ragh_4.13,kāmaṃ karṇāntaviṣrānte viśāle tasya locane cakṣuṣmattā tu śāstreṇa sūkṣmakāryārthadarśinā,कामं कर्णान्तविष्रान्ते विशाले तस्य लोचने चक्षुष्मत्ता तु शास्त्रेण सूक्ष्मकार्यार्थदर्शिना
Ragh_4.14,labdhapraśamanasvastham athainaṃ samupasthitā pārthivaśrīr dvitīyeva śarat paṅkajalakṣaṇā,लब्धप्रशमनस्वस्थम् अथैनं समुपस्थिता पार्थिवश्रीर् द्वितीयेव शरत् पङ्कजलक्षणा
Ragh_4.15,nirvṛṣṭalaghubhir meghair muktavartmā suduḥsahaḥ svaṃ dhanuḥ śaṅkiteneva yugapad vyānaśe diśaḥ,निर्वृष्टलघुभिर् मेघैर् मुक्तवर्त्मा सुदुःसहः स्वं धनुः शङ्कितेनेव युगपद् व्यानशे दिशः
Ragh_4.15,adhijyam āyudhaṃ kartuṃ muktavartmā suduḥsahaḥ svaṃ dhanuḥ śaṅkiteneva saṃjahre śatamanyunā,अधिज्यम् आयुधं कर्तुं मुक्तवर्त्मा सुदुःसहः स्वं धनुः शङ्कितेनेव संजह्रे शतमन्युना
Ragh_4.16,* vārṣikaṃ saṃjahārendro dhanur jaitraṃ raghur dadhau prajārthasādhane tau hi paryāyodyatakārmukau,* वार्षिकं संजहारेन्द्रो धनुर् जैत्रं रघुर् दधौ प्रजार्थसाधने तौ हि पर्यायोद्यतकार्मुकौ
Ragh_4.17,puṇḍarīkātapatras taṃ vikasatkāśacāmaraḥ ṛtur viḍambayām āsa āsīt samarasā dvayoḥ,पुण्डरीकातपत्रस् तं विकसत्काशचामरः ऋतुर् विडम्बयाम् आस आसीत् समरसा द्वयोः
Ragh_4.18,prasādarīkātapatras taṃ candre ca viśadaprabhe tadā cakṣuṣmatāṃ prītir āsīt samarasā dvayoḥ,प्रसादरीकातपत्रस् तं चन्द्रे च विशदप्रभे तदा चक्षुष्मतां प्रीतिर् आसीत् समरसा द्वयोः
Ragh_4.19,haṃsaśreṇīṣu tārāsu kumudvatsu ca vāriṣu vibhūtayays tadīyānāṃ paryastā yaśasām iva,हंसश्रेणीषु तारासु कुमुद्वत्सु च वारिषु विभूतयय्स् तदीयानां पर्यस्ता यशसाम् इव
Ragh_4.20,ikṣucchāyaniṣādinyas tasya goptur guṇodayam ākumārakathodghātaṃ śāligopyo jagur yaśaḥ,इक्षुच्छायनिषादिन्यस् तस्य गोप्तुर् गुणोदयम् आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर् यशः
Ragh_4.21,prasasādodayād ambhaḥ kumbhayoner mahaujasaḥ raghor abhibhavāśaṅki cukṣubhe dviṣatāṃ manaḥ,प्रससादोदयाद् अम्भः कुम्भयोनेर् महौजसः रघोर् अभिभवाशङ्कि चुक्षुभे द्विषतां मनः
Ragh_4.22,madodagrāḥ kakudmantaḥ saritāṃ kūlamudrujāḥ līlākhelam anuprāpur mohakṣās tasya vikramam,मदोदग्राः ककुद्मन्तः सरितां कूलमुद्रुजाः लीलाखेलम् अनुप्रापुर् मोहक्षास् तस्य विक्रमम्
Ragh_4.23,prasavaiḥ saptaparṇānāṃ madagandhibhir āhatāḥ asūyayeva tannāgāḥ saptadhaiva prasusruvuḥ,प्रसवैः सप्तपर्णानां मदगन्धिभिर् आहताः असूययेव तन्नागाः सप्तधैव प्रसुस्रुवुः
Ragh_4.24,saritaḥ kurvatī gādhāḥ pathaś cāśyānakardamān yātrāyai codayām āsa taṃ śakteḥ prathamaṃ śarat,सरितः कुर्वती गाधाः पथश् चाश्यानकर्दमान् यात्रायै चोदयाम् आस तं शक्तेः प्रथमं शरत्
Ragh_4.25,samyak tasmai ghuto vahnir vājinīrājanāvidhau pradakṣiṇārcir vyājena hasteneva jayaṃ dadau,सम्यक् तस्मै घुतो वह्निर् वाजिनीराजनाविधौ प्रदक्षिणार्चिर् व्याजेन हस्तेनेव जयं ददौ
Ragh_4.26,sa guptamūlapratyantaḥ śuddhapārṣṇir ayānvitaḥ ṣaḍvidhaṃ balam ādāya pratasthe digjigīṣayā,स गुप्तमूलप्रत्यन्तः शुद्धपार्ष्णिर् अयान्वितः षड्विधं बलम् आदाय प्रतस्थे दिग्जिगीषया
Ragh_4.27,avākiran vayovṛddhās taṃ lājaiḥ paurayoṣitaḥ pṛṣatair mandaroddhūtaiḥ kṣīrormaya ivācyutam,अवाकिरन् वयोवृद्धास् तं लाजैः पौरयोषितः पृषतैर् मन्दरोद्धूतैः क्षीरोर्मय इवाच्युतम्
Ragh_4.28,sa yayau prathamaṃ prācīṃ tulyaḥ prācīnabarhiṣā ahitān aniloddhūtais tarjayann iva ketubhiḥ,स ययौ प्रथमं प्राचीं तुल्यः प्राचीनबर्हिषा अहितान् अनिलोद्धूतैस् तर्जयन्न् इव केतुभिः
Ragh_4.29,rajobhiḥ syandanoddhūtair gajaiś ca ghanasaṃnibhaiḥ bhuvas talam iva vyoma kurvan vyomeva bhūtalam,रजोभिः स्यन्दनोद्धूतैर् गजैश् च घनसंनिभैः भुवस् तलम् इव व्योम कुर्वन् व्योमेव भूतलम्
Ragh_4.30,pratāpo 'gre tataḥ śabdaḥ parāgas tadantaram yayau paścād rathādīti catuḥskandheva sā camūḥ,प्रतापो ऽग्रे ततः शब्दः परागस् तदन्तरम् ययौ पश्चाद् रथादीति चतुःस्कन्धेव सा चमूः
Ragh_4.31,marupṛṣṭhāny udambhāṃsi nāvyāḥ supratarā nadīḥ vipināni prakāśāni śaktimattvāc cakāra saḥ,मरुपृष्ठान्य् उदम्भांसि नाव्याः सुप्रतरा नदीः विपिनानि प्रकाशानि शक्तिमत्त्वाच् चकार सः
Ragh_4.31,purogaiḥ kaluṣās tasya sahaprasthāyibhiḥ kṛśāḥ paścātprayāyibhiḥ paṅkāś cakrire mārganimnagāḥ,पुरोगैः कलुषास् तस्य सहप्रस्थायिभिः कृशाः पश्चात्प्रयायिभिः पङ्काश् चक्रिरे मार्गनिम्नगाः
Ragh_4.32,* sa senāṃ mahatīṃ karṣan pūrvasāgaragāminīm babhau harajaṭābhraṣṭāṃ gaṅgām iva bhagīrathaḥ,* स सेनां महतीं कर्षन् पूर्वसागरगामिनीम् बभौ हरजटाभ्रष्टां गङ्गाम् इव भगीरथः
Ragh_4.33,tyājitaiḥ phalam utkhātair bhagnaiś ca bahudhā nṛpaiḥ tasyāsīd ulbaṇo mārgaḥ pādapair iva dantinaḥ,त्याजितैः फलम् उत्खातैर् भग्नैश् च बहुधा नृपैः तस्यासीद् उल्बणो मार्गः पादपैर् इव दन्तिनः
Ragh_4.34,paurastyān evam ākrāmaṃs tāṃs tāñ janapadāñ jayī prāpa tālīvanśyāmam upakañṭhaṃ mahodadheḥ,पौरस्त्यान् एवम् आक्रामंस् तांस् ताञ् जनपदाञ् जयी प्राप तालीवन्श्यामम् उपकञ्ठं महोदधेः
Ragh_4.35,anamrāṇāṃ samuddhartus tasmāt sindhurayād iva ātmā saṃrakṣitaḥ suhmair vṛttim āśritya vaitasīm,अनम्राणां समुद्धर्तुस् तस्मात् सिन्धुरयाद् इव आत्मा संरक्षितः सुह्मैर् वृत्तिम् आश्रित्य वैतसीम्
Ragh_4.36,vaṅgān utkhāya tarasā netā nausādhanoddhatān nicakhāna jayastambhān gaṅgāsroto'ntareṣu saḥ,वङ्गान् उत्खाय तरसा नेता नौसाधनोद्धतान् निचखान जयस्तम्भान् गङ्गास्रोतोऽन्तरेषु सः
Ragh_4.37,āpādapadmapraṇatāḥ kalamā iva te raghum phalaiḥ saṃvardhayām āsur utkhātapratirpitāḥ,आपादपद्मप्रणताः कलमा इव ते रघुम् फलैः संवर्धयाम् आसुर् उत्खातप्रतिर्पिताः
Ragh_4.38,sa tīrtvā kapiṣāṃ sainyair baddhadviradasetubhiḥ utkalādarśitapathaḥ kaliṅgābhimukho yayau,स तीर्त्वा कपिषां सैन्यैर् बद्धद्विरदसेतुभिः उत्कलादर्शितपथः कलिङ्गाभिमुखो ययौ
Ragh_4.39,sa pratāpaṃ mahendrasya mūrdhni tīkṣṇaṃ nyaveśayat aṅkuśaṃ dviradasyeva yantā gambhīravedinaḥ,स प्रतापं महेन्द्रस्य मूर्ध्नि तीक्ष्णं न्यवेशयत् अङ्कुशं द्विरदस्येव यन्ता गम्भीरवेदिनः
Ragh_4.40,pratijagrāha kāliṅgas tam astrair gajasādhanaḥ pakṣacchedodyataṃ śakraṃ śilāvarṣīva parvataḥ,प्रतिजग्राह कालिङ्गस् तम् अस्त्रैर् गजसाधनः पक्षच्छेदोद्यतं शक्रं शिलावर्षीव पर्वतः
Ragh_4.41,dviṣāṃ viṣahya kākutsthas tatra nārācadurdinam sanmaṅgalasnāta iva pratipede jayaśriyam,द्विषां विषह्य काकुत्स्थस् तत्र नाराचदुर्दिनम् सन्मङ्गलस्नात इव प्रतिपेदे जयश्रियम्
Ragh_4.41,vāyavyāstravinirdhūtāt pakṣāviddhān mahodadheḥ gajānīkāt sa kāliṅgaṃ tārkṣyaḥ sarpam ivādade,वायव्यास्त्रविनिर्धूतात् पक्षाविद्धान् महोदधेः गजानीकात् स कालिङ्गं तार्क्ष्यः सर्पम् इवाददे
Ragh_4.42,* tāmbūlīnāṃ dalais tatra racitāpānabhūmayaḥ nalikerāsavaṃ yodhāḥ śātravaṃ ca papur yaśaḥ,* ताम्बूलीनां दलैस् तत्र रचितापानभूमयः नलिकेरासवं योधाः शात्रवं च पपुर् यशः
Ragh_4.43,gṛhītapratimuktasya sa dharmavijayī nṛpaḥ śriyaṃ mahendranāthasya jahāra na tu medinīm,गृहीतप्रतिमुक्तस्य स धर्मविजयी नृपः श्रियं महेन्द्रनाथस्य जहार न तु मेदिनीम्
Ragh_4.44,tato velātaṭenaiva phalavatpūgamālinā agastyācaritām āśām anāśāsyajayo yayau,ततो वेलातटेनैव फलवत्पूगमालिना अगस्त्याचरिताम् आशाम् अनाशास्यजयो ययौ
Ragh_4.45,sa sainyaparibhogeṇa gajadānasugandhinā kāverīṃ saritāṃ patyuḥ śaṅkanīyām ivākarot,स सैन्यपरिभोगेण गजदानसुगन्धिना कावेरीं सरितां पत्युः शङ्कनीयाम् इवाकरोत्
Ragh_4.46,balair adhuṣitās tasya vijigīṣor gatādhvanaḥ maricodbhrāntahārītā malayādrer upatyakāḥ,बलैर् अधुषितास् तस्य विजिगीषोर् गताध्वनः मरिचोद्भ्रान्तहारीता मलयाद्रेर् उपत्यकाः
Ragh_4.47,sasañjur aśvakṣuṇṇānām elānām utpatiṣṇavaḥ tulyagandhiṣu mattebha-kaṭeṣu phalareṇavaḥ,ससञ्जुर् अश्वक्षुण्णानाम् एलानाम् उत्पतिष्णवः तुल्यगन्धिषु मत्तेभ-कटेषु फलरेणवः
Ragh_4.47,ājāneyakhurakṣuṇṇa-pakvailākṣetrasaṃbhavam vyānaśe sapadi vyoma tripadīchedinām api,आजानेयखुरक्षुण्ण-पक्वैलाक्षेत्रसंभवम् व्यानशे सपदि व्योम त्रिपदीछेदिनाम् अपि
Ragh_4.48,* bhogiveṣṭanamārgeṣu candanānāṃ samarpitam n'āsrasat kariṇāṃ graivaṃ tripadīchedinām api,* भोगिवेष्टनमार्गेषु चन्दनानां समर्पितम् न्ऽआस्रसत् करिणां ग्रैवं त्रिपदीछेदिनाम् अपि
Ragh_4.49,diśi mandāyate tejo dakṣiṇasyāṃ raver api tasyām eva raghoḥ pāṇḍyāḥ pratāpaṃ na viṣehire,दिशि मन्दायते तेजो दक्षिणस्यां रवेर् अपि तस्याम् एव रघोः पाण्ड्याः प्रतापं न विषेहिरे
Ragh_4.50,tāmraparṇīsametasya muktāsāraṃ mahodadheḥ te nipatya dadus tasmai yaśaḥ svam iva saṃcitam,ताम्रपर्णीसमेतस्य मुक्तासारं महोदधेः ते निपत्य ददुस् तस्मै यशः स्वम् इव संचितम्
Ragh_4.51,sa nirviśya yathākāmaṃ taṭeṣv ālīnacandanau stanāv iva diśas tasyāḥ śailau malayadardurau,स निर्विश्य यथाकामं तटेष्व् आलीनचन्दनौ स्तनाव् इव दिशस् तस्याः शैलौ मलयदर्दुरौ
Ragh_4.53,tasyānīkair visarpadbhir aparāntajayodyataiḥ rāmāstrotsārito 'py āsīt sahyalagna ivārṇavaḥ,तस्यानीकैर् विसर्पद्भिर् अपरान्तजयोद्यतैः रामास्त्रोत्सारितो ऽप्य् आसीत् सह्यलग्न इवार्णवः
Ragh_4.54,bhayotsṛṣṭavibhūṣāṇāṃ tena keralayoṣitām alakeṣu camūreṇuś cūrṇapratinidhīkṛtaḥ,भयोत्सृष्टविभूषाणां तेन केरलयोषिताम् अलकेषु चमूरेणुश् चूर्णप्रतिनिधीकृतः
Ragh_4.55,muralāmārutoddhūtam agamat kaitakaṃ rajaḥ tadyodhavārabāṇānām ayatnapaṭavāsatām,मुरलामारुतोद्धूतम् अगमत् कैतकं रजः तद्योधवारबाणानाम् अयत्नपटवासताम्
Ragh_4.56,abhyabhūyata vāhānāṃ caratāṃ gātraśiñjitaiḥ varmabhiḥ pavanoddhūta-rājatālīvanadvhvanaiḥ,अभ्यभूयत वाहानां चरतां गात्रशिञ्जितैः वर्मभिः पवनोद्धूत-राजतालीवनद्व्ह्वनैः
Ragh_4.57,kharjūrīskandhanaddhānāṃ madodgārtasugandhiṣu kaṭeṣu kariṇāṃ petuḥ puṃnāgebhyaḥ śilīmukhāḥ,खर्जूरीस्कन्धनद्धानां मदोद्गार्तसुगन्धिषु कटेषु करिणां पेतुः पुंनागेभ्यः शिलीमुखाः
Ragh_4.58,avakāśaṃ kilodanvān rāmāyābhyarthito dadau aparāntamahīpāla-vyājena raghave karam,अवकाशं किलोदन्वान् रामायाभ्यर्थितो ददौ अपरान्तमहीपाल-व्याजेन रघवे करम्
Ragh_4.59,mattebharadanotkīrṇa-vyaktavikramalakṣaṇam trikūṭam eva tatroccair jayastambhaṃ cakāra saḥ,मत्तेभरदनोत्कीर्ण-व्यक्तविक्रमलक्षणम् त्रिकूटम् एव तत्रोच्चैर् जयस्तम्भं चकार सः
Ragh_4.60,pārasīkāṃs tato jetuṃ pratasthe sthalavartmanā indriyākhyān iva ripūṃs tattvajñānena saṃyamī,पारसीकांस् ततो जेतुं प्रतस्थे स्थलवर्त्मना इन्द्रियाख्यान् इव रिपूंस् तत्त्वज्ञानेन संयमी
Ragh_4.61,yavanīmukhapadmānāṃ sehe madhumadaṃ na saḥ bālātapam ivābjānām akālajaladodayaḥ,यवनीमुखपद्मानां सेहे मधुमदं न सः बालातपम् इवाब्जानाम् अकालजलदोदयः
Ragh_4.62,saṃgrāmas tumulas tasya pāścātyair aśvasādhanaiḥ śārṅgakūjitavijñeya-pratiyodhe rajasy abhūt,संग्रामस् तुमुलस् तस्य पाश्चात्यैर् अश्वसाधनैः शार्ङ्गकूजितविज्ञेय-प्रतियोधे रजस्य् अभूत्
Ragh_4.63,bhallāpavarjitais teṣāṃ śirobhiḥ śmaśrulair mahīm tastāra saraghāvyāptaiḥ sa kṣaudrapaṭalair iva,भल्लापवर्जितैस् तेषां शिरोभिः श्मश्रुलैर् महीम् तस्तार सरघाव्याप्तैः स क्षौद्रपटलैर् इव
Ragh_4.64,apanītaśirastrāṇāḥ śeṣās taṃ śaraṇaṃ yayuḥ praṇipātapratīkāraḥ saṃrambho hi mahātmanām,अपनीतशिरस्त्राणाः शेषास् तं शरणं ययुः प्रणिपातप्रतीकारः संरम्भो हि महात्मनाम्
Ragh_4.65,vinayante sma tadyodhā madhubhir vijayaśramam āstīrṇājinaratnāsu drākṣāvalayabhūmiṣu,विनयन्ते स्म तद्योधा मधुभिर् विजयश्रमम् आस्तीर्णाजिनरत्नासु द्राक्षावलयभूमिषु
Ragh_4.66,tataḥ pratasthe kauberīṃ bhāsvān iva raghur diśam śarair usrair ivodīcyān uddhariṣyam rasān iva,ततः प्रतस्थे कौबेरीं भास्वान् इव रघुर् दिशम् शरैर् उस्रैर् इवोदीच्यान् उद्धरिष्यम् रसान् इव
Ragh_4.66,jitān ajayyas tān eva kṛtvā rathapuraḥsarān mahārṇavam ivaurāgniḥ praviveśottarāpatham,जितान् अजय्यस् तान् एव कृत्वा रथपुरःसरान् महार्णवम् इवौराग्निः प्रविवेशोत्तरापथम्
Ragh_4.67,* vinītādhvaśramās tasya sindhutīraveceṣṭanaiḥ dudhuvur vājinaḥ skandhāṃl lagnakuṅkumakesarān,* विनीताध्वश्रमास् तस्य सिन्धुतीरवेचेष्टनैः दुधुवुर् वाजिनः स्कन्धांल् लग्नकुङ्कुमकेसरान्
Ragh_4.68,tatra hūṇāvarodhānāṃ bhartṛśu vyaktavikramam kapolapāṭalādeśi babhūva raghuceṣṭitam,तत्र हूणावरोधानां भर्तृशु व्यक्तविक्रमम् कपोलपाटलादेशि बभूव रघुचेष्टितम्
Ragh_4.69,kāmbojāḥ samare soḍhuṃ tasya vīryam anīśvarāḥ gajālānaparikliṣṭair akṣoṭaiḥ sārdham ānatāḥ,काम्बोजाः समरे सोढुं तस्य वीर्यम् अनीश्वराः गजालानपरिक्लिष्टैर् अक्षोटैः सार्धम् आनताः
Ragh_4.70,teṣāṃ sadaśvabhūyiṣṭhās tuṅgā draviṇarāśayaḥ upadā viviśuḥ śaśvan notsekāḥ kosaleśvaram,तेषां सदश्वभूयिष्ठास् तुङ्गा द्रविणराशयः उपदा विविशुः शश्वन् नोत्सेकाः कोसलेश्वरम्
Ragh_4.71,tato gaurīguruṃ śailam ārurohāśvasādhanaḥ vardhayann iva tatkūṭān uddhūtair dhātureṇubhiḥ,ततो गौरीगुरुं शैलम् आरुरोहाश्वसाधनः वर्धयन्न् इव तत्कूटान् उद्धूतैर् धातुरेणुभिः
Ragh_4.72,śaśaṃsa tulyasattvānāṃ sainyaghoṣe 'py asaṃbhramam guhāśayānāṃ siṃhānāṃ parivṛtyāvalokitam,शशंस तुल्यसत्त्वानां सैन्यघोषे ऽप्य् असंभ्रमम् गुहाशयानां सिंहानां परिवृत्यावलोकितम्
Ragh_4.73,bhūrjeṣu marmarībhūtāḥ kīcakadhvanihetavaḥ gaṅgāśīkariṇo mārge marutas taṃ siṣevire,भूर्जेषु मर्मरीभूताः कीचकध्वनिहेतवः गङ्गाशीकरिणो मार्गे मरुतस् तं सिषेविरे
Ragh_4.74,viśaśramur namerūṇāṃ chāyāsv adhyāsya sainikāḥ dṛṣado vāsitotsaṅgā niṣaṇṇamṛganābhibhiḥ,विशश्रमुर् नमेरूणां छायास्व् अध्यास्य सैनिकाः दृषदो वासितोत्सङ्गा निषण्णमृगनाभिभिः
Ragh_4.75,saralāsaktamātaṅga-graiveyasphuritatviṣaḥ āsannoṣadhayo netur naktam asnehadīpikāḥ,सरलासक्तमातङ्ग-ग्रैवेयस्फुरितत्विषः आसन्नोषधयो नेतुर् नक्तम् अस्नेहदीपिकाः
Ragh_4.76,tasyotsṛṣṭanivāseṣu kaṇṭharajjukṣata tvacaḥ gajavarṣma kirātebhyaḥ śaśaṃsur devadāravaḥ,तस्योत्सृष्टनिवासेषु कण्ठरज्जुक्षत त्वचः गजवर्ष्म किरातेभ्यः शशंसुर् देवदारवः
Ragh_4.77,tatra janyaṃ raghor ghoraṃ pārvatīyair gaṇair abhūt nārācakṣepaṇīyāśma-niṣpeṣotpatitānalam,तत्र जन्यं रघोर् घोरं पार्वतीयैर् गणैर् अभूत् नाराचक्षेपणीयाश्म-निष्पेषोत्पतितानलम्
Ragh_4.78,śarair utsavasaṃketān sa kṛtvā viratotsavān jayodāharaṇaṃ bāhvor gāpayām āsa kiṃnarān,शरैर् उत्सवसंकेतान् स कृत्वा विरतोत्सवान् जयोदाहरणं बाह्वोर् गापयाम् आस किंनरान्
Ragh_4.79,paraspareṇa vijñātas teṣūpāyanapāṇiṣu rājñā himavataḥ sāro rājñaḥ sāro himādriṇā,परस्परेण विज्ञातस् तेषूपायनपाणिषु राज्ञा हिमवतः सारो राज्ञः सारो हिमाद्रिणा
Ragh_4.80,tatrākṣobhyaṃ yaśorāśiṃ niveśyāvarurobha saḥ paulastyatulitasyādrer ādadhāna iva hriyam,तत्राक्षोभ्यं यशोराशिं निवेश्यावरुरोभ सः पौलस्त्यतुलितस्याद्रेर् आदधान इव ह्रियम्
Ragh_4.81,cakampe tīrṇalauhitye tasmin prāgjyotiṣeśvaraḥ tadgālānatāṃ prāptaiḥ saha kālāgurudruamaiḥ,चकम्पे तीर्णलौहित्ये तस्मिन् प्राग्ज्योतिषेश्वरः तद्गालानतां प्राप्तैः सह कालागुरुद्रुअमैः
Ragh_4.82,na prasehe sa ruddhārkam adhārāvarṣadurdinam rathavartma rajo 'py asya kuta eva patākinīm,न प्रसेहे स रुद्धार्कम् अधारावर्षदुर्दिनम् रथवर्त्म रजो ऽप्य् अस्य कुत एव पताकिनीम्
Ragh_4.83,tam īśaḥ kāmarūpāṇām atyākhaṇḍalavikramam bheje bhinnakaṭair nāgair anyān uparurodha yaiḥ,तम् ईशः कामरूपाणाम् अत्याखण्डलविक्रमम् भेजे भिन्नकटैर् नागैर् अन्यान् उपरुरोध यैः
Ragh_4.84,kāmarūpeśvaras tasya hemapīṭhādhidevatām ratnapuṣpopahāreṇa cchāyām ānarca pādayoḥ,कामरूपेश्वरस् तस्य हेमपीठाधिदेवताम् रत्नपुष्पोपहारेण च्छायाम् आनर्च पादयोः
Ragh_4.85,iti jitvā diṣo jiṣṇur nyavartata rathoddhatam rajo viśrāmayan rājñāṃ chattraśūnyeṣu mauliṣu,इति जित्वा दिषो जिष्णुर् न्यवर्तत रथोद्धतम् रजो विश्रामयन् राज्ञां छत्त्रशून्येषु मौलिषु
Ragh_4.86,sa viśvajitam ājahre yajñaṃ sarvasvadakṣiṇam ādānaṃ hi visargāya sataṃ vārimucām iva,स विश्वजितम् आजह्रे यज्ञं सर्वस्वदक्षिणम् आदानं हि विसर्गाय सतं वारिमुचाम् इव
Ragh_4.87,sattrānte sacivasakhaḥ puraskriyābhir gurvībhiḥ śamitaparājayavyalīkān kākutsthaś ciravirahotsukāvarodhān rājanyān svapuranivṛttaye 'numene,सत्त्रान्ते सचिवसखः पुरस्क्रियाभिर् गुर्वीभिः शमितपराजयव्यलीकान् काकुत्स्थश् चिरविरहोत्सुकावरोधान् राजन्यान् स्वपुरनिवृत्तये ऽनुमेने
Ragh_4.87,yajñānte tam avabhṛthābiṣekapūtaṃ satkāraiḥ śamitaparājayavyalīkān āmantryotsukavanitātpatadvisṛṣṭāḥ svāni svāny avanibhujaḥ purāṇi jagmuḥ,यज्ञान्ते तम् अवभृथाबिषेकपूतं सत्कारैः शमितपराजयव्यलीकान् आमन्त्र्योत्सुकवनितात्पतद्विसृष्टाः स्वानि स्वान्य् अवनिभुजः पुराणि जग्मुः
Ragh_4.88,* te rekādhvajakuliśātapatraicihnaṃ samrājaś caraṇayugaṃ prasādalabhyam prasthānapraṇatibhir aṅgulīṣu cakrur maulisrakcyutamakarandareṇugauram,* ते रेकाध्वजकुलिशातपत्रैचिह्नं सम्राजश् चरणयुगं प्रसादलभ्यम् प्रस्थानप्रणतिभिर् अङ्गुलीषु चक्रुर् मौलिस्रक्च्युतमकरन्दरेणुगौरम्
Ragh_5.1,tam adhvare viśvajiti kṣitīśaṃ niḥśeṣaviśrāṇitakośajātam upāttavidyo gurudakṣinārthī kautsaḥ prapede varatantuśiṣyaḥ,तम् अध्वरे विश्वजिति क्षितीशं निःशेषविश्राणितकोशजातम् उपात्तविद्यो गुरुदक्षिनार्थी कौत्सः प्रपेदे वरतन्तुशिष्यः
Ragh_5.2,sa mṛnmaye vītahiraṇmayatvāt pātre nidhāyārgahyam anarghyaśīlaḥ śrutaprakāśaṃ yaśasā prakāśaḥ pratyujjagāmātithim ātitheyaḥ,स मृन्मये वीतहिरण्मयत्वात् पात्रे निधायार्गह्यम् अनर्घ्यशीलः श्रुतप्रकाशं यशसा प्रकाशः प्रत्युज्जगामातिथिम् आतिथेयः
Ragh_5.3,tam arcayitvā vidhivad vidhijñas tapodhanaṃ mānadhanāgrayāyī viśāṃpatir viṣṭarabhājam ārāt kṛtāñjaliḥ kṛtyavid ita uvāca,तम् अर्चयित्वा विधिवद् विधिज्ञस् तपोधनं मानधनाग्रयायी विशांपतिर् विष्टरभाजम् आरात् कृताञ्जलिः कृत्यविद् इत उवाच
Ragh_5.4,apy agraṇīr mantrakṛtām ṛṣīṇāṃ kuśāgrabuddhe kuśalī gurus te yatas tvayā jñānam aśeṣam āptam lokena caitanyam ivoṣṇaraśmeḥ,अप्य् अग्रणीर् मन्त्रकृताम् ऋषीणां कुशाग्रबुद्धे कुशली गुरुस् ते यतस् त्वया ज्ञानम् अशेषम् आप्तम् लोकेन चैतन्यम् इवोष्णरश्मेः
Ragh_5.5,kāyena vācā manasāpi śaśvad yat saṃbhṛtaṃ vāsavadhairyalopi āpādyate na vyayam antarāyaiḥ kaccin maharṣes trividhaṃ tapas tat,कायेन वाचा मनसापि शश्वद् यत् संभृतं वासवधैर्यलोपि आपाद्यते न व्ययम् अन्तरायैः कच्चिन् महर्षेस् त्रिविधं तपस् तत्
Ragh_5.6,ādhārabandhapramukhaiḥ prayatnaiḥ saṃvardhitānāṃ sutanirviśeṣam kaccin na vāyvādir upaplavo vaḥ śramacchidaṃ āśramapādapānām,आधारबन्धप्रमुखैः प्रयत्नैः संवर्धितानां सुतनिर्विशेषम् कच्चिन् न वाय्वादिर् उपप्लवो वः श्रमच्छिदं आश्रमपादपानाम्
Ragh_5.7,kriyānimitteṣv api vatsalatvād abhagnakāmā munibhiḥ kuśeṣu tadaṅkaśayyācyutanābhinālā kaccin mṛgīṇām anaghā prasūtiḥ,क्रियानिमित्तेष्व् अपि वत्सलत्वाद् अभग्नकामा मुनिभिः कुशेषु तदङ्कशय्याच्युतनाभिनाला कच्चिन् मृगीणाम् अनघा प्रसूतिः
Ragh_5.8,nirvartyate yair niyamābhiṣeko yebhyo nivāpāñjalayaḥ pitḥṇām tāny uñchaṣaṣṭhāṅkitasaikatāni śivāni vas tīrthajalāni kaccit,निर्वर्त्यते यैर् नियमाभिषेको येभ्यो निवापाञ्जलयः पित्ःणाम् तान्य् उञ्छषष्ठाङ्कितसैकतानि शिवानि वस् तीर्थजलानि कच्चित्
Ragh_5.9,nīvārapākādi kaḍamgarīyair āmṛśyate jānapadair na kaccit kālopapannātithikalpabhāgaṃ vanyaṃ śarīrasthitisādhanaṃ vaḥ,नीवारपाकादि कडम्गरीयैर् आमृश्यते जानपदैर् न कच्चित् कालोपपन्नातिथिकल्पभागं वन्यं शरीरस्थितिसाधनं वः
Ragh_5.10,api prasannena maharṣiṇā tvaṃ samyag vinīyānumato gṛhāya kālo hy ayaṃ saṃkramituṃ dvitīyaṃ sarvopakārakṣamam āśramaṃ te,अपि प्रसन्नेन महर्षिणा त्वं सम्यग् विनीयानुमतो गृहाय कालो ह्य् अयं संक्रमितुं द्वितीयं सर्वोपकारक्षमम् आश्रमं ते
Ragh_5.11,tavārhato nābhigamena tṛptaṃ mano niyogakriyayotsukaṃ me apy ājñayā śāsitur ātmanā vā prāpto 'si saṃbhāvayituṃ vanān mām,तवार्हतो नाभिगमेन तृप्तं मनो नियोगक्रिययोत्सुकं मे अप्य् आज्ञया शासितुर् आत्मना वा प्राप्तो ऽसि संभावयितुं वनान् माम्
Ragh_5.12,ity arghyapātrānumitavyayasya raghor udārām api gāṃ niśamya svārthopapattiṃ prati durbalāśas tam ity avocad varatantuśiṣyaḥ,इत्य् अर्घ्यपात्रानुमितव्ययस्य रघोर् उदाराम् अपि गां निशम्य स्वार्थोपपत्तिं प्रति दुर्बलाशस् तम् इत्य् अवोचद् वरतन्तुशिष्यः
Ragh_5.13,sarvatra no vārttam avehi rājan nāthe kutas tvavy aśubhaṃ prajānām sūrye tapaty āvaraṇāya dṛṣṭeḥ kalpeta lokasya kathaṃ tamisrā,सर्वत्र नो वार्त्तम् अवेहि राजन् नाथे कुतस् त्वव्य् अशुभं प्रजानाम् सूर्ये तपत्य् आवरणाय दृष्टेः कल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा
Ragh_5.14,bhaktiḥ pratīkṣyeṣu kulocitā te pūrvān mahābhāga tayā 'tiśeṣe vyatītakālas tv aham abhyupetas tvām arthibhāvād iti me viṣādaḥ,भक्तिः प्रतीक्ष्येषु कुलोचिता ते पूर्वान् महाभाग तया ऽतिशेषे व्यतीतकालस् त्व् अहम् अभ्युपेतस् त्वाम् अर्थिभावाद् इति मे विषादः
Ragh_5.15,śarīramātreṇa narendra tiṣṭhann ābhāsi tīrthapratipāditarddhiḥ āraṇyakopāttaphalaprasūtiḥ stambena nīvāra ivāvaśiṣṭaḥ,शरीरमात्रेण नरेन्द्र तिष्ठन्न् आभासि तीर्थप्रतिपादितर्द्धिः आरण्यकोपात्तफलप्रसूतिः स्तम्बेन नीवार इवावशिष्टः
Ragh_5.16,sthāne bhavān ekanarādhipaḥ sann akiṃcanatvaṃ makhajaṃ vyanakti paryāyapītasya surair himāṃśoḥ kalākṣayaḥ ślāghyataro hi vṛddheḥ,स्थाने भवान् एकनराधिपः सन्न् अकिंचनत्वं मखजं व्यनक्ति पर्यायपीतस्य सुरैर् हिमांशोः कलाक्षयः श्लाघ्यतरो हि वृद्धेः
Ragh_5.17,tadanyatas tāvad ananyakāryo gurvartham āhartum ahaṃ yatiṣye svasty astu te nirgalitāmbugarbhaṃ śaradghanaṃ nārdati cātako 'pi,तदन्यतस् तावद् अनन्यकार्यो गुर्वर्थम् आहर्तुम् अहं यतिष्ये स्वस्त्य् अस्तु ते निर्गलिताम्बुगर्भं शरद्घनं नार्दति चातको ऽपि
Ragh_5.18,etāvad uktvā pratiyātukāmaṃ śiṣyaṃ maharṣer nṛpatir niṣidhya kiṃ vastu vidvan gurave pradeyaṃ tvayā kiyad veti tam anvayuṅkta,एतावद् उक्त्वा प्रतियातुकामं शिष्यं महर्षेर् नृपतिर् निषिध्य किं वस्तु विद्वन् गुरवे प्रदेयं त्वया कियद् वेति तम् अन्वयुङ्क्त
Ragh_5.19,tato yathāvadvihitādhvarāya tasmai smayāveśavivarjitāya varṇāśramāṇāṃ gurave sa varṇī vicakṣaṇaḥ prastutam ācacakṣe,ततो यथावद्विहिताध्वराय तस्मै स्मयावेशविवर्जिताय वर्णाश्रमाणां गुरवे स वर्णी विचक्षणः प्रस्तुतम् आचचक्षे
Ragh_5.20,samāptavidyena mayā maharṣir vijñāpito 'bhūd gurudakṣiṇāyai sa me cirāyāskhalitopacārāṃ tāṃ bhaktim evāgaṇayat purastāt,समाप्तविद्येन मया महर्षिर् विज्ञापितो ऽभूद् गुरुदक्षिणायै स मे चिरायास्खलितोपचारां तां भक्तिम् एवागणयत् पुरस्तात्
Ragh_5.21,nirbandhasaṃjātaruṣārthakārśyam acintayitvā guruṇāham uktaḥ vittasya vidyāparisaṃkhyayā me koṭīṣ catasro daśa cāhareti,निर्बन्धसंजातरुषार्थकार्श्यम् अचिन्तयित्वा गुरुणाहम् उक्तः वित्तस्य विद्यापरिसंख्यया मे कोटीष् चतस्रो दश चाहरेति
Ragh_5.22,so 'haṃ saparyāvidhibhājanena matvā bahvantaṃ prabhuśabdaśeṣam abhyutsahe saṃprati noparoddhum alpetaratvāc chrutaniṣkrayasya,सो ऽहं सपर्याविधिभाजनेन मत्वा बह्वन्तं प्रभुशब्दशेषम् अभ्युत्सहे संप्रति नोपरोद्धुम् अल्पेतरत्वाच् छ्रुतनिष्क्रयस्य
Ragh_5.23,itthaṃ dvijena dvijarākāntir āvedito vedavidāṃ vareṇa enonivṛttendriyavṛttir enaṃ jagāda bhūyo jagadekanāthaḥ,इत्थं द्विजेन द्विजराकान्तिर् आवेदितो वेदविदां वरेण एनोनिवृत्तेन्द्रियवृत्तिर् एनं जगाद भूयो जगदेकनाथः
Ragh_5.24,gurvartham arthī śrutapāradṛśvā raghoḥ sakāśād anavāpya kāmam gato vadāyāntaram ity ayaṃ me mā bhūt parīvādanavāvatāraḥ,गुर्वर्थम् अर्थी श्रुतपारदृश्वा रघोः सकाशाद् अनवाप्य कामम् गतो वदायान्तरम् इत्य् अयं मे मा भूत् परीवादनवावतारः
Ragh_5.25,sa tvaṃ praśaste mahite madīye vasaṃś caturtho 'gnir ivāgnyagāre dvitrāṇy ahāny arhasi soḍhum arhan yāvad yate sādhayituṃ tvadartham,स त्वं प्रशस्ते महिते मदीये वसंश् चतुर्थो ऽग्निर् इवाग्न्यगारे द्वित्राण्य् अहान्य् अर्हसि सोढुम् अर्हन् यावद् यते साधयितुं त्वदर्थम्
Ragh_5.26,tatheti tasy'; āvitathaṃ pratītaḥ pratyagrahīt saṃgaram agrajanmā gām āttasārāṃ raghur apy avekṣya niṣkaṣṭum arthaṃ cakame kuberāt,तथेति तस्य्ऽ; आवितथं प्रतीतः प्रत्यग्रहीत् संगरम् अग्रजन्मा गाम् आत्तसारां रघुर् अप्य् अवेक्ष्य निष्कष्टुम् अर्थं चकमे कुबेरात्
Ragh_5.27,vasiṣṭhamantrokṣaṇajāt prabhāvād udanvadākāśamahīdhareṣu marutsakhasyeva balāhakasya gatir vijaghne na hi tadrathasya,वसिष्ठमन्त्रोक्षणजात् प्रभावाद् उदन्वदाकाशमहीधरेषु मरुत्सखस्येव बलाहकस्य गतिर् विजघ्ने न हि तद्रथस्य
Ragh_5.28,athādhiśiśye prayathaḥ pradoṣe rathaṃ raghuḥ kalpitaśastragarbham sāmantasaṃbhāvanayaiva dhīraḥ kailāsanāthaṃ tarasā jigīṣuḥ,अथाधिशिश्ये प्रयथः प्रदोषे रथं रघुः कल्पितशस्त्रगर्भम् सामन्तसंभावनयैव धीरः कैलासनाथं तरसा जिगीषुः
Ragh_5.29,prātaḥ prayāṇābhimukhāya tasmai savismayāḥ kośagṛhe niyuktāḥ hiraṇmayīṃ kośagṛhasya madhye vṛṣṭiṃ śaśaṃsuḥ patitāṃ nabhastaḥ,प्रातः प्रयाणाभिमुखाय तस्मै सविस्मयाः कोशगृहे नियुक्ताः हिरण्मयीं कोशगृहस्य मध्ये वृष्टिं शशंसुः पतितां नभस्तः
Ragh_5.30,taṃ bhūpatir bhāsurahemarāśiṃ labdhaṃ kuberād abhiyāsyamānāt dideśa kautasya samastam eva pādaṃ sumeror iva vajrabhinnam,तं भूपतिर् भासुरहेमराशिं लब्धं कुबेराद् अभियास्यमानात् दिदेश कौतस्य समस्तम् एव पादं सुमेरोर् इव वज्रभिन्नम्
Ragh_5.31,janasya sāketanivāsinas tau dvāv apy abhūtām abhinandyasattvau gurupradeyādhikanīḥspṛho 'rthī nṛpo 'rthikāmād adhikapradaś ca,जनस्य साकेतनिवासिनस् तौ द्वाव् अप्य् अभूताम् अभिनन्द्यसत्त्वौ गुरुप्रदेयाधिकनीःस्पृहो ऽर्थी नृपो ऽर्थिकामाद् अधिकप्रदश् च
Ragh_5.32,athoṣṭravāmīśatavāhitārthaṃ prajeṣvaraṃ prītamanā maharṣiḥ spṛṣan kareṇānatapūrvakāyaṃ saṃprasthito vācam uvāca kautsaḥ,अथोष्ट्रवामीशतवाहितार्थं प्रजेष्वरं प्रीतमना महर्षिः स्पृषन् करेणानतपूर्वकायं संप्रस्थितो वाचम् उवाच कौत्सः
Ragh_5.33,kim atra citraṃ yadi kāmasūr bhūr vṛtte sthitasyādhipateḥ prajānām acintanīyas tu tava prabhāvo manīṣitaṃ dyaur api yena dugdhā,किम् अत्र चित्रं यदि कामसूर् भूर् वृत्ते स्थितस्याधिपतेः प्रजानाम् अचिन्तनीयस् तु तव प्रभावो मनीषितं द्यौर् अपि येन दुग्धा
Ragh_5.34,āśāsyam anyat punaruktabhūtaṃ śreyāṃsi sarvāṇy adhijagmuṣas te putraṃ labhasvātmaguṇānurūpaṃ bhavantam īḍaṃ bhavataḥ piteva,आशास्यम् अन्यत् पुनरुक्तभूतं श्रेयांसि सर्वाण्य् अधिजग्मुषस् ते पुत्रं लभस्वात्मगुणानुरूपं भवन्तम् ईडं भवतः पितेव
Ragh_5.35,itthaṃ prayujyāśiṣam agrajanmā rājñe pratīyāya guroḥ sakāśam rājāpi lebhe sutam āśu tasmād ālokam arkād iva jīvalokaḥ,इत्थं प्रयुज्याशिषम् अग्रजन्मा राज्ञे प्रतीयाय गुरोः सकाशम् राजापि लेभे सुतम् आशु तस्माद् आलोकम् अर्काद् इव जीवलोकः
Ragh_5.36,brāhme muhūrte kila tasya devī kumārakalpaṃ suṣuve kumāram ataḥ pitā brahmaṇa eva nāmnā tam ātmajanmānam ajaṃ cakāra,ब्राह्मे मुहूर्ते किल तस्य देवी कुमारकल्पं सुषुवे कुमारम् अतः पिता ब्रह्मण एव नाम्ना तम् आत्मजन्मानम् अजं चकार
Ragh_5.37,rūpaṃ tad ojasvi tad eva vīryaṃ tadaiva naisargikam unnatatvam na kāraṇāt svād bibhide kumāraḥ pravartito dīpa iva pradīpāt,रूपं तद् ओजस्वि तद् एव वीर्यं तदैव नैसर्गिकम् उन्नतत्वम् न कारणात् स्वाद् बिभिदे कुमारः प्रवर्तितो दीप इव प्रदीपात्
Ragh_5.38,upāttavidyaṃ vidhivad gurubhyas taṃ yauvanodbhedaviśeṣakāntam śrīr gantukāmāpi guror anujñāṃ dhīreva kanyā pitur ācakāṅkṣa,उपात्तविद्यं विधिवद् गुरुभ्यस् तं यौवनोद्भेदविशेषकान्तम् श्रीर् गन्तुकामापि गुरोर् अनुज्ञां धीरेव कन्या पितुर् आचकाङ्क्ष
Ragh_5.39,atheśvareṇa krathakaiśikānāṃ svayaṃvarārthaṃ svasur indumatyāḥ āptaḥ kumārānayanotsukena bhojena dūto raghave visṛṣṭaḥ,अथेश्वरेण क्रथकैशिकानां स्वयंवरार्थं स्वसुर् इन्दुमत्याः आप्तः कुमारानयनोत्सुकेन भोजेन दूतो रघवे विसृष्टः
Ragh_5.40,taṃ ślāghyasaṃbandham asau vicintya dārakriyāyogyadaśaṃ ca putram prasthāpayām āsa sasainyam enam ṛddhāṃ vidarbhādhiparājadhānīm,तं श्लाघ्यसंबन्धम् असौ विचिन्त्य दारक्रियायोग्यदशं च पुत्रम् प्रस्थापयाम् आस ससैन्यम् एनम् ऋद्धां विदर्भाधिपराजधानीम्
Ragh_5.41,tasyopakāryāracitopakārā vanyetarā jānapadopadābhiḥ mārge nivāsā manujendrasūnor babhūvur udyānavihārakalpāḥ,तस्योपकार्यारचितोपकारा वन्येतरा जानपदोपदाभिः मार्गे निवासा मनुजेन्द्रसूनोर् बभूवुर् उद्यानविहारकल्पाः
Ragh_5.42,sa narmadārodhasi śīkarārdrair marudbhir ānartitanaktamāle niveśayām āsa vilaṅghitādhvā klāntaṃ rajodhūsaraketu sainyam,स नर्मदारोधसि शीकरार्द्रैर् मरुद्भिर् आनर्तितनक्तमाले निवेशयाम् आस विलङ्घिताध्वा क्लान्तं रजोधूसरकेतु सैन्यम्
Ragh_5.43,athopariṣṭād bhramarair bhramadbhiḥ prāk sūcitāntaḥsalilapraveśaḥ nirdhauta dānāmalagaṇḍabhittir yanyaḥ saritto gaja unmamajja,अथोपरिष्टाद् भ्रमरैर् भ्रमद्भिः प्राक् सूचितान्तःसलिलप्रवेशः निर्धौत दानामलगण्डभित्तिर् यन्यः सरित्तो गज उन्ममज्ज
Ragh_5.44,niḥśeṣavikṣālitadhātunāpi vaprakriyām ṛkṣavatas taṭeṣu nīlordhvarekhāśabalena śaṃsan dantadvayenāśmavikuṇṭhitena,निःशेषविक्षालितधातुनापि वप्रक्रियाम् ऋक्षवतस् तटेषु नीलोर्ध्वरेखाशबलेन शंसन् दन्तद्वयेनाश्मविकुण्ठितेन
Ragh_5.45,saṃhāravikṣepalaghukriyeṇa hastena tīrābhimukhaḥ saśabdam babhau sa bhindan bṛhatas taraṅgān vāryargalābhaṅga iva pravṛttaḥ,संहारविक्षेपलघुक्रियेण हस्तेन तीराभिमुखः सशब्दम् बभौ स भिन्दन् बृहतस् तरङ्गान् वार्यर्गलाभङ्ग इव प्रवृत्तः
Ragh_5.45,sa bhogibhogādhikapīvareṇa hastena tīrābhimukhaḥ saśabdam saṃvardhitārtdhaprahitena dīrghān cikṣepa vārīparighān ivormīn,स भोगिभोगाधिकपीवरेण हस्तेन तीराभिमुखः सशब्दम् संवर्धितार्त्धप्रहितेन दीर्घान् चिक्षेप वारीपरिघान् इवोर्मीन्
Ragh_5.46,* śailopamaḥ śaivalamañjarīṇāṃ jālāni karṣann urasā sa paścāt pūrvaṃ tadutpīḍitavārirāśiḥ saritpravāhas taṭam utsasarpa,* शैलोपमः शैवलमञ्जरीणां जालानि कर्षन्न् उरसा स पश्चात् पूर्वं तदुत्पीडितवारिराशिः सरित्प्रवाहस् तटम् उत्ससर्प
Ragh_5.46,kāraṇḍavotsṛṣṭamṛdupratnānāḥ pulindayoṣāmbuvihārakāñcīḥ karṣan sa śaivālalatā nadīṣaḥ skandhāvalagnās taṭam utsasarpa,कारण्डवोत्सृष्टमृदुप्रत्नानाः पुलिन्दयोषाम्बुविहारकाञ्चीः कर्षन् स शैवाललता नदीषः स्कन्धावलग्नास् तटम् उत्ससर्प
Ragh_5.47,* tasyaikanāgasya kapolabhittyor jalāvagāhakṣaṇamātraśāntā vanyetarānekapadarśanena punar didīpe madadurdinaśrīḥ,* तस्यैकनागस्य कपोलभित्त्योर् जलावगाहक्षणमात्रशान्ता वन्येतरानेकपदर्शनेन पुनर् दिदीपे मददुर्दिनश्रीः
Ragh_5.48,saptacchadakṣīrakaṭupravāham asahyam āghrāya madaṃ tadīyam vilaṅghitādhoraṇatīvrayatnāḥ senāgajendrā vimukhā babhūvuḥ,सप्तच्छदक्षीरकटुप्रवाहम् असह्यम् आघ्राय मदं तदीयम् विलङ्घिताधोरणतीव्रयत्नाः सेनागजेन्द्रा विमुखा बभूवुः
Ragh_5.49,sa cchinnabandhadrutayugyaśūnyaṃ bhagnākṣaparyastarathaṃ kṣaṇena rāmāparitāṇavihastayodhaṃ senāniveśaṃ tumulaṃ cakāra,स च्छिन्नबन्धद्रुतयुग्यशून्यं भग्नाक्षपर्यस्तरथं क्षणेन रामापरिताणविहस्तयोधं सेनानिवेशं तुमुलं चकार
Ragh_5.50,tam āpatantaṃ nṛpater avadhyo vanyaḥ karīti śrutavān kumāraḥ nivartayiṣyan viśikhena kumbhe jaghāna nātyāyatakṛṣṭaśārṅgaḥ,तम् आपतन्तं नृपतेर् अवध्यो वन्यः करीति श्रुतवान् कुमारः निवर्तयिष्यन् विशिखेन कुम्भे जघान नात्यायतकृष्टशार्ङ्गः
Ragh_5.51,sa viddhamātraḥ kila nāgarūpam utsṛjya tadvismitasainyadṛṣṭaḥ sphuratprabhāmaṇḍalamadhyavarti kāntaṃ vapur vyomacaraṃ prapede,स विद्धमात्रः किल नागरूपम् उत्सृज्य तद्विस्मितसैन्यदृष्टः स्फुरत्प्रभामण्डलमध्यवर्ति कान्तं वपुर् व्योमचरं प्रपेदे
Ragh_5.52,atha prabhāvopanataiḥ kumāraṃ kalpadrumotthair avakīrya puṣpaiḥ uvāca vāgmī daśanaprabhābhiḥ saṃvardhitoraḥsthalatārahāraḥ,अथ प्रभावोपनतैः कुमारं कल्पद्रुमोत्थैर् अवकीर्य पुष्पैः उवाच वाग्मी दशनप्रभाभिः संवर्धितोरःस्थलतारहारः
Ragh_5.53,mataṅgaśāpād avalepamūlād avāptavān asmi mataṅgajatvam avehi gandharvapates tanūjaṃ priyaṃvadaṃ māṃ priyadarśanasya,मतङ्गशापाद् अवलेपमूलाद् अवाप्तवान् अस्मि मतङ्गजत्वम् अवेहि गन्धर्वपतेस् तनूजं प्रियंवदं मां प्रियदर्शनस्य
Ragh_5.54,sa cānunītaḥ praṇatena paścān mayā maharṣir mṛdutām agacchat uṣṇatvam agnyātapasaṃprayogāc chaityaṃ hi yat sā prakṛtir jalasya,स चानुनीतः प्रणतेन पश्चान् मया महर्षिर् मृदुताम् अगच्छत् उष्णत्वम् अग्न्यातपसंप्रयोगाच् छैत्यं हि यत् सा प्रकृतिर् जलस्य
Ragh_5.55,ikṣvākuvaṃśaprabhavo yadā te bhetsyaty ajaḥ kumbham ayomukhena saṃyokṣyase svena vapurmahimnā tadety avocat sa taponidhir mām,इक्ष्वाकुवंशप्रभवो यदा ते भेत्स्यत्य् अजः कुम्भम् अयोमुखेन संयोक्ष्यसे स्वेन वपुर्महिम्ना तदेत्य् अवोचत् स तपोनिधिर् माम्
Ragh_5.56,saṃmocitaḥ sattvavatā tvayāhaṃ śāpāc ciraprārthitadarśanena pratipriyaṃ ced bhavato na kuryāṃ vṛthā hi me syāt svapadopalabdhiḥ,संमोचितः सत्त्ववता त्वयाहं शापाच् चिरप्रार्थितदर्शनेन प्रतिप्रियं चेद् भवतो न कुर्यां वृथा हि मे स्यात् स्वपदोपलब्धिः
Ragh_5.57,saṃmohanaṃ nāma sakhe mamāstraṃ prayogasaṃhāravibhaktamantram gāndharvam ādhatsva yataḥ prayoktur na cārihiṃsā vijayaś ca haste,संमोहनं नाम सखे ममास्त्रं प्रयोगसंहारविभक्तमन्त्रम् गान्धर्वम् आधत्स्व यतः प्रयोक्तुर् न चारिहिंसा विजयश् च हस्ते
Ragh_5.58,alaṃ hriyā māṃ prati yan muhūrtaṃ dayāparo 'bhuḥ praharann api tvam tasmād upacchandayati prayojaṃ mayi tvayā na pratiśedharaukṣyam,अलं ह्रिया मां प्रति यन् मुहूर्तं दयापरो ऽभुः प्रहरन्न् अपि त्वम् तस्माद् उपच्छन्दयति प्रयोजं मयि त्वया न प्रतिशेधरौक्ष्यम्
Ragh_5.59,tathety upaspṛśya payaḥ pavitraṃ somodhbavāyāḥ sarito nṛsomaḥ udaṅmukhaḥ so 'stravid astramantraṃ jagrāha tasmān nigṛhītaśāpāt,तथेत्य् उपस्पृश्य पयः पवित्रं सोमोध्बवायाः सरितो नृसोमः उदङ्मुखः सो ऽस्त्रविद् अस्त्रमन्त्रं जग्राह तस्मान् निगृहीतशापात्
Ragh_5.60,evaṃ tayor adhvani daivayogād āseduṣoḥ sakhyam acintyahetu eko yayau caitrarathapadeśān saurājyaramyān aparo vidarbhān,एवं तयोर् अध्वनि दैवयोगाद् आसेदुषोः सख्यम् अचिन्त्यहेतु एको ययौ चैत्ररथपदेशान् सौराज्यरम्यान् अपरो विदर्भान्
Ragh_5.61,taṃ tasthivāṃsaṃ nagaropakaṇṭhe tadāgamārūḍhagurupraharṣaḥ pratyujjagāma krathakaiśikendraś candraṃ pravṛddhormir ivormimālī,तं तस्थिवांसं नगरोपकण्ठे तदागमारूढगुरुप्रहर्षः प्रत्युज्जगाम क्रथकैशिकेन्द्रश् चन्द्रं प्रवृद्धोर्मिर् इवोर्मिमाली
Ragh_5.62,praveśya cainaṃ puram agrayāyī nīcais tathopācarad arpitaśrīḥ mene yathā tatra janaḥ sameto vaidarbham āgantum ajaṃ gṛheśam,प्रवेश्य चैनं पुरम् अग्रयायी नीचैस् तथोपाचरद् अर्पितश्रीः मेने यथा तत्र जनः समेतो वैदर्भम् आगन्तुम् अजं गृहेशम्
Ragh_5.63,tasy'; ādhikārapuruṣaiḥ praṇataiḥ pradiṣṭāṃ prāgdvāravediviniveśitapūrṇa kumbhām mene yathā tatra janaḥ sameto bālyāt parām iva daśāṃ madano 'dhyuvāsa,तस्य्ऽ; आधिकारपुरुषैः प्रणतैः प्रदिष्टां प्राग्द्वारवेदिविनिवेशितपूर्ण कुम्भाम् मेने यथा तत्र जनः समेतो बाल्यात् पराम् इव दशां मदनो ऽध्युवास
Ragh_5.64,tatra svayaṃvarasamāhṛtarājalokaṃ kanyālalāma kamanīyam ajasya lipsoḥ bhāvāvabodhakaluṣā dayiteva rātrau nidrā cireṇa nayanābhimukhī babhūva,तत्र स्वयंवरसमाहृतराजलोकं कन्याललाम कमनीयम् अजस्य लिप्सोः भावावबोधकलुषा दयितेव रात्रौ निद्रा चिरेण नयनाभिमुखी बभूव
Ragh_5.65,taṃ karṇabhūṣaṇanipīḍitapīvarāṃsaṃ śayyottaracchadavimardakṛśāṅgarāgam sūtātmajāḥ savayasaḥ prathitaprabodhaṃ) prābodhayann uṣasi vāgbhir udāravācaḥ,तं कर्णभूषणनिपीडितपीवरांसं शय्योत्तरच्छदविमर्दकृशाङ्गरागम् सूतात्मजाः सवयसः प्रथितप्रबोधं) प्राबोधयन्न् उषसि वाग्भिर् उदारवाचः
Ragh_5.66,rātrir gatā matimatāṃ vara muñca śayyāṃ dhātrā dvidhaiva nanu dhūr jagato vibhaktā tām ekatas tava bibharti gurur vinidras tasyā bhavān aparadhuryapadāvalambī,रात्रिर् गता मतिमतां वर मुञ्च शय्यां धात्रा द्विधैव ननु धूर् जगतो विभक्ता ताम् एकतस् तव बिभर्ति गुरुर् विनिद्रस् तस्या भवान् अपरधुर्यपदावलम्बी
Ragh_5.67,nidrāvaśena bhavatāpy anapekṣamāṇā paryutsukatvam abalā niśi khaṇḍiteva lakṣmīr vinodayati yena digantalambī so 'pi tvadānanaruciṃ vijahāti candraḥ,निद्रावशेन भवताप्य् अनपेक्षमाणा पर्युत्सुकत्वम् अबला निशि खण्डितेव लक्ष्मीर् विनोदयति येन दिगन्तलम्बी सो ऽपि त्वदाननरुचिं विजहाति चन्द्रः
Ragh_5.68,tad valgunā yugapadunmiṣitena tāvat sadyaḥ paraparatulām adhirohatāṃ dve praspandamānaparuṣetaratāram antaś cakṣus tava pracalitabhramaraṃ ca padmam,तद् वल्गुना युगपदुन्मिषितेन तावत् सद्यः परपरतुलाम् अधिरोहतां द्वे प्रस्पन्दमानपरुषेतरतारम् अन्तश् चक्षुस् तव प्रचलितभ्रमरं च पद्मम्
Ragh_5.69,vṛntāc chlathaṃ harati puṣpam anokahānāṃ saṃsṛjyate sarasijair aruṇāmśubhinnaiḥ svābhāvikaṃ paraguṇena vibhātavāyuḥ saurabhyam īpsur iva te mukhamārutasya,वृन्ताच् छ्लथं हरति पुष्पम् अनोकहानां संसृज्यते सरसिजैर् अरुणाम्शुभिन्नैः स्वाभाविकं परगुणेन विभातवायुः सौरभ्यम् ईप्सुर् इव ते मुखमारुतस्य
Ragh_5.70,tāmrodareṣu paitaṃ tarupallaveṣu nirdhauta hāragulikāviśadaṃ himāmbhaḥ ābhāti labdhaparabhāgatayādharoṣṭhe līlāsmitaṃ sadaśanārcir iva tvadīyam,ताम्रोदरेषु पैतं तरुपल्लवेषु निर्धौत हारगुलिकाविशदं हिमाम्भः आभाति लब्धपरभागतयाधरोष्ठे लीलास्मितं सदशनार्चिर् इव त्वदीयम्
Ragh_5.71,yāvat pratāpanidhir ākramate na bhānur ahnāya tāvad aruṇena tamo nirastam āyodhanāgrasaratāṃ tvayi vīra yāte kiṃ vā ripūṃs tava guruḥ svayam ucchinatti,यावत् प्रतापनिधिर् आक्रमते न भानुर् अह्नाय तावद् अरुणेन तमो निरस्तम् आयोधनाग्रसरतां त्वयि वीर याते किं वा रिपूंस् तव गुरुः स्वयम् उच्छिनत्ति
Ragh_5.72,śayyāṃ jahaty ubhayapakṣavinītanidrāḥ stamberamā mukharaśṛṅkhalakarṣiṇas te yeṣāṃ vibhānti taruṇāruṇarāgayogād bhinnādrigairikataṭā iva dantakoṣāḥ,शय्यां जहत्य् उभयपक्षविनीतनिद्राः स्तम्बेरमा मुखरशृङ्खलकर्षिणस् ते येषां विभान्ति तरुणारुणरागयोगाद् भिन्नाद्रिगैरिकतटा इव दन्तकोषाः
Ragh_5.73,dīrgheṣv amī niyamitāḥ paṭamaṇḍapeṣu nidrāṃ vihāya vanajākṣa vanāyudeśyāḥ vaktroṣmaṇā malinayanti purogatāni lehyāni saindhavaśilāśakalāni vāhāḥ,दीर्घेष्व् अमी नियमिताः पटमण्डपेषु निद्रां विहाय वनजाक्ष वनायुदेश्याः वक्त्रोष्मणा मलिनयन्ति पुरोगतानि लेह्यानि सैन्धवशिलाशकलानि वाहाः
Ragh_5.74,bhavati viralabhaktir mlānapuṣpopahāraḥ svakiraṇpariveṣodhbedaśūnyāḥ pradīpāḥ ayam api ca giraṃ nas tvatprabodhaprayuktām anuvadati śukas te mañjuvāk pañjarasthaḥ,भवति विरलभक्तिर् म्लानपुष्पोपहारः स्वकिरण्परिवेषोध्बेदशून्याः प्रदीपाः अयम् अपि च गिरं नस् त्वत्प्रबोधप्रयुक्ताम् अनुवदति शुकस् ते मञ्जुवाक् पञ्जरस्थः
Ragh_5.75,iti viracitavāgbhir bandiputraiḥ kumāraḥ sapadi vigatanidras talpam ujjhāṃ cakāra madapaṭu ninadadbhir bodhito rājahaṃsaiḥ suragaja iva gāṅgaṃ saikataṃ supratīkaḥ,इति विरचितवाग्भिर् बन्दिपुत्रैः कुमारः सपदि विगतनिद्रस् तल्पम् उज्झां चकार मदपटु निनदद्भिर् बोधितो राजहंसैः सुरगज इव गाङ्गं सैकतं सुप्रतीकः
Ragh_5.76,atha vidhim avasāyya śāstradṛṣṭaṃ divasamukhocitam añcitākṣipakṣmā kuśalaviracitānukūlaveṣaḥ kṣitipasamājam agāt svayaṃvarastham,अथ विधिम् अवसाय्य शास्त्रदृष्टं दिवसमुखोचितम् अञ्चिताक्षिपक्ष्मा कुशलविरचितानुकूलवेषः क्षितिपसमाजम् अगात् स्वयंवरस्थम्
Ragh_6.1,sa tatra mañceṣu manojñaveṣān siṃhāsanasthān upacāravastu vaimānikānāṃ marutām apaśyad ākṛṣṭalīlān naralokapālān,स तत्र मञ्चेषु मनोज्ञवेषान् सिंहासनस्थान् उपचारवस्तु वैमानिकानां मरुताम् अपश्यद् आकृष्टलीलान् नरलोकपालान्
Ragh_6.2,rater gṛhītānunayena kāmaṃ pratyarpitasvāṅgam iveśvareṇa kākutstham ālokayatāṃ nṛpāṇāṃ mano babhūvendumatīnirāśam,रतेर् गृहीतानुनयेन कामं प्रत्यर्पितस्वाङ्गम् इवेश्वरेण काकुत्स्थम् आलोकयतां नृपाणां मनो बभूवेन्दुमतीनिराशम्
Ragh_6.3,vaidarbhanirdiṣṭam asau kumāraḥ kḷptena sopānapathena mañcam śilāvibhaṅgair mṛgarājaśāvas tuṅgaṃ nagotsaṅgam ivāruroha,वैदर्भनिर्दिष्टम् असौ कुमारः कॢप्तेन सोपानपथेन मञ्चम् शिलाविभङ्गैर् मृगराजशावस् तुङ्गं नगोत्सङ्गम् इवारुरोह
Ragh_6.4,parārdhyavarṇāstaraṇopapannam āsedivān ratnavad (?) āsanaṃ saḥ bhūyiṣṭham āsīd upameyakāntir mayūrapṛṣṭhāśrayiṇā guhena,परार्ध्यवर्णास्तरणोपपन्नम् आसेदिवान् रत्नवद् (?) आसनं सः भूयिष्ठम् आसीद् उपमेयकान्तिर् मयूरपृष्ठाश्रयिणा गुहेन
Ragh_6.5,tāsu śriyā rājaparaṃparāsu prabhāviśeṣodayadurnirīkṣyaḥ sahasradhātmā vyarucad vibhaktaḥ payomucāṃ paṅktiṣu vidyuteva,तासु श्रिया राजपरंपरासु प्रभाविशेषोदयदुर्निरीक्ष्यः सहस्रधात्मा व्यरुचद् विभक्तः पयोमुचां पङ्क्तिषु विद्युतेव
Ragh_6.6,teṣāṃ mahārhāsanasaṃsthitānām udāranepathyabhṛtāṃ sa madhye rarāja dhāmnā raghusūnur eva kalpadrumāṇām iva pārijātaḥ,तेषां महार्हासनसंस्थितानाम् उदारनेपथ्यभृतां स मध्ये रराज धाम्ना रघुसूनुर् एव कल्पद्रुमाणाम् इव पारिजातः
Ragh_6.7,netravrajāḥ paurajanasya tasmin vihāya sarvān nṛpatīn nipetuḥ madotkaṭe recitapuṣpavṛkṣā gandhadvipe vanya iva dvirephāḥ,नेत्रव्रजाः पौरजनस्य तस्मिन् विहाय सर्वान् नृपतीन् निपेतुः मदोत्कटे रेचितपुष्पवृक्षा गन्धद्विपे वन्य इव द्विरेफाः
Ragh_6.8,atha stute bandibhir anvayajñaiḥ somārkavaṃśye naradevaloke saṃcārite c'; āgārusārayonau dhūpe samutsarpati vaijayantīḥ,अथ स्तुते बन्दिभिर् अन्वयज्ञैः सोमार्कवंश्ये नरदेवलोके संचारिते च्ऽ; आगारुसारयोनौ धूपे समुत्सर्पति वैजयन्तीः
Ragh_6.9,puropakaṇṭhopavanāśrayāṇāṃ kalāpinām uddhatanṛtyahetau pradhmātaśaṅkhe parito digantāṃs tūryasvane mūrchati maṅgalārthe,पुरोपकण्ठोपवनाश्रयाणां कलापिनाम् उद्धतनृत्यहेतौ प्रध्मातशङ्खे परितो दिगन्तांस् तूर्यस्वने मूर्छति मङ्गलार्थे
Ragh_6.10,manuṣyavāhyaṃ caturaśrayānam adhyāsya kanyā parivāraśobhi viveśa mañcāntararājamārgaṃ patiṃvarā kḷptavivāhaveṣā,मनुष्यवाह्यं चतुरश्रयानम् अध्यास्य कन्या परिवारशोभि विवेश मञ्चान्तरराजमार्गं पतिंवरा कॢप्तविवाहवेषा
Ragh_6.11,tasmin vidhānātiśaye vidhātuḥ kanyāmaye netraśataikalakṣye nipetur antaḥkaraṇair narendrā dehaiḥ sthitāḥ kevalam āsaneṣu,तस्मिन् विधानातिशये विधातुः कन्यामये नेत्रशतैकलक्ष्ये निपेतुर् अन्तःकरणैर् नरेन्द्रा देहैः स्थिताः केवलम् आसनेषु
Ragh_6.12,tāṃ praty abhivyaktamanorathānāṃ mahīpatīnāṃ praṇayāgradūtyaḥ pravālośobhā iva pādapānāṃ śṛṅgāraceṣṭa vividhā babhūvuḥ,तां प्रत्य् अभिव्यक्तमनोरथानां महीपतीनां प्रणयाग्रदूत्यः प्रवालोशोभा इव पादपानां शृङ्गारचेष्ट विविधा बभूवुः
Ragh_6.13,kaścit karābhyām upagūḍhanālam ālolapattrābhihatadvirepham rajobhir antaḥ pariveṣabandhi līlāravindaṃ bhramayāṃ cakāra,कश्चित् कराभ्याम् उपगूढनालम् आलोलपत्त्राभिहतद्विरेफम् रजोभिर् अन्तः परिवेषबन्धि लीलारविन्दं भ्रमयां चकार
Ragh_6.14,visrastam aṃsād aparo vilāsī ratnānuviddhāṅgadakoṭilagnam prālambam utkṛṣya yathāvakaśaṃ nināya sācīkṛtacāruvaktraḥ,विस्रस्तम् अंसाद् अपरो विलासी रत्नानुविद्धाङ्गदकोटिलग्नम् प्रालम्बम् उत्कृष्य यथावकशं निनाय साचीकृतचारुवक्त्रः
Ragh_6.15,ākuñcitāgrāṅgulinā tato 'nyaḥ kiṃcitsamāvarjitanetraśobhaḥ tiryagvisaṃsarpinakhaprabheṇa pādena haimaṃ vililekha pīṭham,आकुञ्चिताग्राङ्गुलिना ततो ऽन्यः किंचित्समावर्जितनेत्रशोभः तिर्यग्विसंसर्पिनखप्रभेण पादेन हैमं विलिलेख पीठम्
Ragh_6.16,niveśya vāmaṃ bhujam āsanārdhe tatasaṃniveśād adhikonnatāṃsaḥ kaścid vivṛttatrikabhinnahāraḥ suhṛtsamābhāṣaṇatatparo 'bhūt,निवेश्य वामं भुजम् आसनार्धे ततसंनिवेशाद् अधिकोन्नतांसः कश्चिद् विवृत्तत्रिकभिन्नहारः सुहृत्समाभाषणतत्परो ऽभूत्
Ragh_6.17,vilāsinīvibhramadantapattram āpāṇḍu raṃ ketakabarham anyaḥ priyāitambocitasaṃniveśair vipāṭayām āsa yuvā nakhāgraiḥ,विलासिनीविभ्रमदन्तपत्त्रम् आपाण्डु रं केतकबर्हम् अन्यः प्रियाइतम्बोचितसंनिवेशैर् विपाटयाम् आस युवा नखाग्रैः
Ragh_6.18,kuśeśayātāmratalena kaścit kareṇa rekhādhvajalāñchanena ratnāṅgulīyaprabhayānuviddhān udīrayām āsa salīlam akṣān,कुशेशयाताम्रतलेन कश्चित् करेण रेखाध्वजलाञ्छनेन रत्नाङ्गुलीयप्रभयानुविद्धान् उदीरयाम् आस सलीलम् अक्षान्
Ragh_6.19,kaścid yathābhāgam avasthite 'pi svasaṃniveśād vyatilaṅghinīva vajrāṃśugarbhāṅgulirandhram ekaṃ vyāpārayām āsa karaṃ kirīṭe,कश्चिद् यथाभागम् अवस्थिते ऽपि स्वसंनिवेशाद् व्यतिलङ्घिनीव वज्रांशुगर्भाङ्गुलिरन्ध्रम् एकं व्यापारयाम् आस करं किरीटे
Ragh_6.20,tato nṛpāṇāṃ śrutavṛttavaṃśā puṃvat pragalbhā pratihārarakṣī prāk saṃnikarṣaṃ magadheśvarasya nītvā kumārīm avadat sunandā,ततो नृपाणां श्रुतवृत्तवंशा पुंवत् प्रगल्भा प्रतिहाररक्षी प्राक् संनिकर्षं मगधेश्वरस्य नीत्वा कुमारीम् अवदत् सुनन्दा
Ragh_6.21,asau śaraṇyaḥ śaraṇonmukhānām agādhasattvo magadhapratiṣṭhaḥ rājā prajārañjanalabdhavarṇaḥ paraṃtapo nāma yathārthanāmā,असौ शरण्यः शरणोन्मुखानाम् अगाधसत्त्वो मगधप्रतिष्ठः राजा प्रजारञ्जनलब्धवर्णः परंतपो नाम यथार्थनामा
Ragh_6.22,kāmaṃ ṇrpāḥ santu saharaśo 'nye rājanvatīm āhur anena bhūmim nakṣatratārāgrahasaṃkulāpi jyotiṣmatī candramasaiva rātriḥ,कामं ण्र्पाः सन्तु सहरशो ऽन्ये राजन्वतीम् आहुर् अनेन भूमिम् नक्षत्रताराग्रहसंकुलापि ज्योतिष्मती चन्द्रमसैव रात्रिः
Ragh_6.23,kriyāprabandhād ayam adhvarāṇām ajasram āhūtasahasranetraḥ śacyāś ciraṃ pāṇdukapolalambān mandāraśūnyān alakāṃś cakāra,क्रियाप्रबन्धाद् अयम् अध्वराणाम् अजस्रम् आहूतसहस्रनेत्रः शच्याश् चिरं पाण्दुकपोललम्बान् मन्दारशून्यान् अलकांश् चकार
Ragh_6.24,anena ced icchasi gṛhyamāṇaṃ pāṇiṃ vareṇyena kuru praveśe prāsādavātāyanasaṃśritānāṃ netrotsatvaṃ puṣpapurāṅganānām,अनेन चेद् इच्छसि गृह्यमाणं पाणिं वरेण्येन कुरु प्रवेशे प्रासादवातायनसंश्रितानां नेत्रोत्सत्वं पुष्पपुराङ्गनानाम्
Ragh_6.25,evaṃ tayokte tam avekṣya kiṃcid (?) visraṃsidūrvāṅkamadhūkamālā ṛjupraṇāmakriyayaiva tanvī pratyādideśainam abhāṣamāṇā,एवं तयोक्ते तम् अवेक्ष्य किंचिद् (?) विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला ऋजुप्रणामक्रिययैव तन्वी प्रत्यादिदेशैनम् अभाषमाणा
Ragh_6.26,tāṃ saiva vetragrahaṇe niyuktā rājāntaraṃ rājasutāṃ nināya samīraṇottheva taraṅgalekhā padmāntaraṃ mānasarājahaṃsīm,तां सैव वेत्रग्रहणे नियुक्ता राजान्तरं राजसुतां निनाय समीरणोत्थेव तरङ्गलेखा पद्मान्तरं मानसराजहंसीम्
Ragh_6.27,jagāda cainām ayam aṅganāthaḥ surāṅganāprārthitayauvanaśrīḥ vinītanāgaḥ kila sūtrakārair aindraṃ padaṃ bhūmigato 'pi bhuṅkte,जगाद चैनाम् अयम् अङ्गनाथः सुराङ्गनाप्रार्थितयौवनश्रीः विनीतनागः किल सूत्रकारैर् ऐन्द्रं पदं भूमिगतो ऽपि भुङ्क्ते
Ragh_6.28,anena paryāsayatāsrabindūn muktāphalsthūlatamān staneṣu pratyarpitāḥ śatruvilāsinīnām unmucya sūtreṇa vinaiva hārāḥ,अनेन पर्यासयतास्रबिन्दून् मुक्ताफल्स्थूलतमान् स्तनेषु प्रत्यर्पिताः शत्रुविलासिनीनाम् उन्मुच्य सूत्रेण विनैव हाराः
Ragh_6.29,nisargabhinnāspadam ekasaṃstham asmin dvayaṃ śrīś ca sarasvatī ca kāntyā girā sūnṛtayā ca yogyā tvam eva kalyāṇi tayos tṛtīyā,निसर्गभिन्नास्पदम् एकसंस्थम् अस्मिन् द्वयं श्रीश् च सरस्वती च कान्त्या गिरा सूनृतया च योग्या त्वम् एव कल्याणि तयोस् तृतीया
Ragh_6.30,athāṅgarājād avatārya cakṣur yāh janyām avadat kumārī nāsau na kāmyo na ca veda samyag draṣṭuṃ na sā bhinnarucir hi lokaḥ,अथाङ्गराजाद् अवतार्य चक्षुर् याह् जन्याम् अवदत् कुमारी नासौ न काम्यो न च वेद सम्यग् द्रष्टुं न सा भिन्नरुचिर् हि लोकः
Ragh_6.31,tataḥ paraṃ duṣprasahaṃ dviṣadbhir nṛpaṃ niyuktā pratihārabhūmau nidarśayām āsa viśeṣadṛśyam induṃ navotthānam ivendumatyai,ततः परं दुष्प्रसहं द्विषद्भिर् नृपं नियुक्ता प्रतिहारभूमौ निदर्शयाम् आस विशेषदृश्यम् इन्दुं नवोत्थानम् इवेन्दुमत्यै
Ragh_6.32,avantinātho 'yam udagrabāhur viśālavakṣās tanuvṛttamadhyaḥ āropya cakrabhrahmam uṣṇatejās tvaṣṭreva yatnollikhito vibhāti,अवन्तिनाथो ऽयम् उदग्रबाहुर् विशालवक्षास् तनुवृत्तमध्यः आरोप्य चक्रभ्रह्मम् उष्णतेजास् त्वष्ट्रेव यत्नोल्लिखितो विभाति
Ragh_6.33,asya prayāṇeṣu samagraśakter agresarair vājibhir utthitāni kurvanti sāmantaśikhāmaṇīnāṃ prabhāprarohāstamayaṃ rajāṃsi,अस्य प्रयाणेषु समग्रशक्तेर् अग्रेसरैर् वाजिभिर् उत्थितानि कुर्वन्ति सामन्तशिखामणीनां प्रभाप्ररोहास्तमयं रजांसि
Ragh_6.34,asau mahākālaniketanasya vasann adūre kila candramauleḥ tamisrapakṣe 'pi saha priyābhir jyotsnāvato nirviśati pradoṣān,असौ महाकालनिकेतनस्य वसन्न् अदूरे किल चन्द्रमौलेः तमिस्रपक्षे ऽपि सह प्रियाभिर् ज्योत्स्नावतो निर्विशति प्रदोषान्
Ragh_6.35,anena yūnā saha pārthivena rambhoru kaccin manaso rucis te siprātaraṅgānilakampitāsu vihartum udyānaparaṃparāsu,अनेन यूना सह पार्थिवेन रम्भोरु कच्चिन् मनसो रुचिस् ते सिप्रातरङ्गानिलकम्पितासु विहर्तुम् उद्यानपरंपरासु
Ragh_6.36,tasminn abhidyotitabandhupadme pratāpasaṃśoṣitaśatrupaṅke babandha sā nottamasaukumāryā kumudvatī bhānumatīva bhāvam,तस्मिन्न् अभिद्योतितबन्धुपद्मे प्रतापसंशोषितशत्रुपङ्के बबन्ध सा नोत्तमसौकुमार्या कुमुद्वती भानुमतीव भावम्
Ragh_6.37,tām agratas tāmarasāntarābhām anūparājasya guṇair anūnām vidhāya sṛṣṭiṃ lalitām vidhātur jagāda bhūyaḥ sudatīṃ sunandā,ताम् अग्रतस् तामरसान्तराभाम् अनूपराजस्य गुणैर् अनूनाम् विधाय सृष्टिं ललिताम् विधातुर् जगाद भूयः सुदतीं सुनन्दा
Ragh_6.38,saṃgrāmanirviṣṭasahasrabāhur aṣṭadāsadvīpanikhātayūpaḥ ananyasādhāraṇarājaśabdo babhūva yogī kila kārtavīryaḥ,संग्रामनिर्विष्टसहस्रबाहुर् अष्टदासद्वीपनिखातयूपः अनन्यसाधारणराजशब्दो बभूव योगी किल कार्तवीर्यः
Ragh_6.39,akāryacintāsamakālam eva prādurbhavaṃś cāpadharaḥ purastāt antaḥśarīreṣv api yaḥ prajānāṃ pratyādideśāvinayaṃ vinetā,अकार्यचिन्तासमकालम् एव प्रादुर्भवंश् चापधरः पुरस्तात् अन्तःशरीरेष्व् अपि यः प्रजानां प्रत्यादिदेशाविनयं विनेता
Ragh_6.40,jyābandhaniṣpandabhujena yasya viniśvasadvaktraparaṃpareṇa kārāgṛhe nirjitavāsavena laṅkeśvareṇoṣitam ā prasādāt,ज्याबन्धनिष्पन्दभुजेन यस्य विनिश्वसद्वक्त्रपरंपरेण कारागृहे निर्जितवासवेन लङ्केश्वरेणोषितम् आ प्रसादात्
Ragh_6.41,tasyānvaye bhūpatir eṣa jātaḥ pratīpa ity āgamavṛddhasevī yena śriyaḥ saṃśrayadoṣarūḍhaṃ svabhāvalolety ayaśaḥ pramṛśṭam,तस्यान्वये भूपतिर् एष जातः प्रतीप इत्य् आगमवृद्धसेवी येन श्रियः संश्रयदोषरूढं स्वभावलोलेत्य् अयशः प्रमृश्टम्
Ragh_6.42,āyodhane kṛṣṇagatiṃ sahāyam avāpya yaḥ kṣatriyakālarātrim dhārāṃ śitāṃ rāmaparaśvadhasya saṃbhāvayaty utpalapattrasārām,आयोधने कृष्णगतिं सहायम् अवाप्य यः क्षत्रियकालरात्रिम् धारां शितां रामपरश्वधस्य संभावयत्य् उत्पलपत्त्रसाराम्
Ragh_6.43,asyāṅkalakṣmīr bhava dīrghabāhor māhiṣmatīvapranitambakāñcīm prāsādajālair jalveṇiramyāṃ revāṃ yadi prekṣitum asti kāmaḥ,अस्याङ्कलक्ष्मीर् भव दीर्घबाहोर् माहिष्मतीवप्रनितम्बकाञ्चीम् प्रासादजालैर् जल्वेणिरम्यां रेवां यदि प्रेक्षितुम् अस्ति कामः
Ragh_6.44,tasyāḥ prakāmaṃ priyadarśano 'pi na sa kṣitīśo rucaye babhūva śaratpramṛṣṭāmbudharoparodhaḥ śaśīva paryāptakalo nalinyāḥ,तस्याः प्रकामं प्रियदर्शनो ऽपि न स क्षितीशो रुचये बभूव शरत्प्रमृष्टाम्बुधरोपरोधः शशीव पर्याप्तकलो नलिन्याः
Ragh_6.45,sā śūrasendādhipatiṃ suṣeṇam uddiśya lokāntaragītakīrtim ācāraśuddhobhayavaṃśadīpaṃ śuddhāntarakṣyā jagade kumārī,सा शूरसेन्दाधिपतिं सुषेणम् उद्दिश्य लोकान्तरगीतकीर्तिम् आचारशुद्धोभयवंशदीपं शुद्धान्तरक्ष्या जगदे कुमारी
Ragh_6.46,nīpānvayaḥ pārthiva eṣa vajvā guṇair yam āśritya paraspareṇa siddhāśramaṃ śāntam ivaitya sattvair naisargiko 'py utsasṛje virodhaḥ,नीपान्वयः पार्थिव एष वज्वा गुणैर् यम् आश्रित्य परस्परेण सिद्धाश्रमं शान्तम् इवैत्य सत्त्वैर् नैसर्गिको ऽप्य् उत्ससृजे विरोधः
Ragh_6.47,yasy'; ātmagehe nayanābhirāmā kāntir himāṃśor iva saṃniviṣṭa harmyāgrasaṃrūḍhatṛṇāṅkureṣu tejo 'viśahyaṃ ripumandireṣu,यस्य्ऽ; आत्मगेहे नयनाभिरामा कान्तिर् हिमांशोर् इव संनिविष्ट हर्म्याग्रसंरूढतृणाङ्कुरेषु तेजो ऽविशह्यं रिपुमन्दिरेषु
Ragh_6.48,yasyāvarodhastanacandanānāṃ prakṣālanād vārivihārakāle kalindakanyā mathurāṃ gatā 'pi gaṅgormisaṃsakta jaleva bhāti,यस्यावरोधस्तनचन्दनानां प्रक्षालनाद् वारिविहारकाले कलिन्दकन्या मथुरां गता ऽपि गङ्गोर्मिसंसक्त जलेव भाति
Ragh_6.49,trastena tākrṣyāt kila kāliyena maṇiṃ visṛṣṭaṃ yamunaukasā yaḥ vakṣaḥsthalavyāpirucaṃ dadhānaḥ sakaustubhaṃ hrepayatīva kṛṣnam,त्रस्तेन ताक्र्ष्यात् किल कालियेन मणिं विसृष्टं यमुनौकसा यः वक्षःस्थलव्यापिरुचं दधानः सकौस्तुभं ह्रेपयतीव कृष्नम्
Ragh_6.50,saṃbhāvya bhartāram amuṃ yuvānaṃ mṛdupravālottarapuṣpaśayye vṛndāvane caitrarathād anūne nirviśyatāṃ sundari yuvanaśrīḥ,संभाव्य भर्तारम् अमुं युवानं मृदुप्रवालोत्तरपुष्पशय्ये वृन्दावने चैत्ररथाद् अनूने निर्विश्यतां सुन्दरि युवनश्रीः
Ragh_6.51,adhyāsya cāmbhaḥpṛṣatokṣitāni śaileyagandhīni śilātalāni kalāpināṃ prāvṛṣi paśya nṛtyaṃ kāntāsu govardhanakandarāsu,अध्यास्य चाम्भःपृषतोक्षितानि शैलेयगन्धीनि शिलातलानि कलापिनां प्रावृषि पश्य नृत्यं कान्तासु गोवर्धनकन्दरासु
Ragh_6.52,nṛpaṃ tam āvartamanojñanābhiḥ sā vyatyagād anyavadhūr bhavitrī mahīdharaṃ mārgavaśād upetaṃ srotovahā sāgaragāminīva,नृपं तम् आवर्तमनोज्ञनाभिः सा व्यत्यगाद् अन्यवधूर् भवित्री महीधरं मार्गवशाद् उपेतं स्रोतोवहा सागरगामिनीव
Ragh_6.53,athāṅgadāśliṣṭabhujaṃ bhujiṣyā hemāṅgadaṃ nāma kaliṅganātham āseduṣīṃ sāditaśatrupakṣaṃ bālām abālendumukhīṃ babhāṣe,अथाङ्गदाश्लिष्टभुजं भुजिष्या हेमाङ्गदं नाम कलिङ्गनाथम् आसेदुषीं सादितशत्रुपक्षं बालाम् अबालेन्दुमुखीं बभाषे
Ragh_6.54,asau mahendrādrisamānasāraḥ patir mahendrasya mahodadheś ca yasya kṣaratsainyagajacchalena yātrāsu yātīva puro mahendraḥ,असौ महेन्द्राद्रिसमानसारः पतिर् महेन्द्रस्य महोदधेश् च यस्य क्षरत्सैन्यगजच्छलेन यात्रासु यातीव पुरो महेन्द्रः
Ragh_6.55,jyāghātarekhe subhujo bhujābhyāṃ bibharti yaś cāpabhṛtāṃ purogaḥ ripuśriyāṃ sāñjanabhāṣpaseke bandīkṛṭānām iva paddhatī dve,ज्याघातरेखे सुभुजो भुजाभ्यां बिभर्ति यश् चापभृतां पुरोगः रिपुश्रियां साञ्जनभाष्पसेके बन्दीकृटानाम् इव पद्धती द्वे
Ragh_6.55,raṇe 'mitatrīṇatayā prakāśaḥ śarāsanajyānikaṣau bhujābhyām viśiṣṭarekhau ripuvikramāgner nirvāṇamārgāv iva yo bibharti,रणे ऽमितत्रीणतया प्रकाशः शरासनज्यानिकषौ भुजाभ्याम् विशिष्टरेखौ रिपुविक्रमाग्नेर् निर्वाणमार्गाव् इव यो बिभर्ति
Ragh_6.56,* yam ātmanaḥ sadmani saṃnikṛṣṭo mandradhvanityājitayāmatūryaḥ prāsādavātāyanadṛṣyavīciḥ prabodhayaty arṇava eva suptam,* यम् आत्मनः सद्मनि संनिकृष्टो मन्द्रध्वनित्याजितयामतूर्यः प्रासादवातायनदृष्यवीचिः प्रबोधयत्य् अर्णव एव सुप्तम्
Ragh_6.57,anena sārdhaṃ viharāmburāśes tīreṣu tālīvanamarmareṣu dvīpānatarānītalavaṅgapuṣpair apākṛtasvedalavā marudbhiḥ,अनेन सार्धं विहराम्बुराशेस् तीरेषु तालीवनमर्मरेषु द्वीपानतरानीतलवङ्गपुष्पैर् अपाकृतस्वेदलवा मरुद्भिः
Ragh_6.58,pralobhitāpy ākṛtilobhanīyā patiṃ purasyorugapūrvanāmnaḥ tasmād apāvartata dūrakṛṣṭā nītyeva lakṣmīḥ pratikūladaivāt,प्रलोभिताप्य् आकृतिलोभनीया पतिं पुरस्योरुगपूर्वनाम्नः तस्माद् अपावर्तत दूरकृष्टा नीत्येव लक्ष्मीः प्रतिकूलदैवात्
Ragh_6.58,athādhigamyābhuvarājakalpaṃ patiṃ purasyorugapūrvanāmnaḥ ācārapūtobhayavaṃśadīpaṃ śuddhāntarakṣyā jagade kumārī,अथाधिगम्याभुवराजकल्पं पतिं पुरस्योरुगपूर्वनाम्नः आचारपूतोभयवंशदीपं शुद्धान्तरक्ष्या जगदे कुमारी
Ragh_6.59,* athorākhyasya purasya nāthaṃ dauvārikī devasarūpam itaś cakorākṣi vilokayeti pūrvānuśiṣṭāṃ nijagāda bhojyām,* अथोराख्यस्य पुरस्य नाथं दौवारिकी देवसरूपम् इतश् चकोराक्षि विलोकयेति पूर्वानुशिष्टां निजगाद भोज्याम्
Ragh_6.60,pāṇḍyo 'yam aṃsārpitalambahāraḥ kḷptāṅgarāgo haricandanena ābhāti bālātaparaktasānuḥ sanirjharodgāra ivādrirājaḥ,पाण्ड्यो ऽयम् अंसार्पितलम्बहारः कॢप्ताङ्गरागो हरिचन्दनेन आभाति बालातपरक्तसानुः सनिर्झरोद्गार इवाद्रिराजः
Ragh_6.61,vindhyasya saṃstambhayitā mahādrer niḥśeṣapītojjhitasindhurājaḥ prītyāśvamedhāvabhṛthārdramūrteḥ sausnātiko yasya bhavaty agastyaḥ,विन्ध्यस्य संस्तम्भयिता महाद्रेर् निःशेषपीतोज्झितसिन्धुराजः प्रीत्याश्वमेधावभृथार्द्रमूर्तेः सौस्नातिको यस्य भवत्य् अगस्त्यः
Ragh_6.62,astraṃ harād āptavatā durāpaṃ yenendralokāva jayāya dṛptaḥ purā janasthānavimardaśaṅkī saṃdhāya laḥkādhipatiḥ pratasthe,अस्त्रं हराद् आप्तवता दुरापं येनेन्द्रलोकाव जयाय दृप्तः पुरा जनस्थानविमर्दशङ्की संधाय लःकाधिपतिः प्रतस्थे
Ragh_6.63,anena pāṇau vidhivad (?) gṛhīte mahākulīnena mahīva gurvī ratnānuviddhārṇavamekhalāyā diśaḥ sapatnī bhava dakṣiṇasyāḥ,अनेन पाणौ विधिवद् (?) गृहीते महाकुलीनेन महीव गुर्वी रत्नानुविद्धार्णवमेखलाया दिशः सपत्नी भव दक्षिणस्याः
Ragh_6.64,tāmbūlavallīpariṇaddhapūgāsv elālatāliṅgitacandanāsu tamālapattrāstaraṇāsu rantuṃ prasīda śaśvan malayasthalīṣu,ताम्बूलवल्लीपरिणद्धपूगास्व् एलालतालिङ्गितचन्दनासु तमालपत्त्रास्तरणासु रन्तुं प्रसीद शश्वन् मलयस्थलीषु
Ragh_6.65,indīvaraśyāmatanaur nṛpo 'sau tvaṃ rocanāgauraśarīrayaṣṭiḥ anyonyaśobhāparivṛddhaye vāṃ yogas taḍittoyadayor ivāstu,इन्दीवरश्यामतनौर् नृपो ऽसौ त्वं रोचनागौरशरीरयष्टिः अन्योन्यशोभापरिवृद्धये वां योगस् तडित्तोयदयोर् इवास्तु
Ragh_6.66,svasur vidarbhādhipates tadīyo lebhe 'ntaraṃ cetasi nopadeśaḥ divākarādarśanabaddhakośe nakśatranāthāṃśur ivāravinde,स्वसुर् विदर्भाधिपतेस् तदीयो लेभे ऽन्तरं चेतसि नोपदेशः दिवाकरादर्शनबद्धकोशे नक्शत्रनाथांशुर् इवारविन्दे
Ragh_6.67,saṃcāriṇī dīpaśikheva rātrau yaṃ yaṃ vyatīyāya patiṃvarā sā narendramārgāṭṭa iva prapede vivarṇabhāvaṃ sa sa bhūmipālaḥ,संचारिणी दीपशिखेव रात्रौ यं यं व्यतीयाय पतिंवरा सा नरेन्द्रमार्गाट्ट इव प्रपेदे विवर्णभावं स स भूमिपालः
Ragh_6.68,tasyāṃ raghoḥ sūnur upasthitāyāṃ vṛṇīta māṃ neti samākulo 'bhūt vāmetaraḥ saṃśayam asya bāhuḥ keyūrabandhocchavasitair nunoda,तस्यां रघोः सूनुर् उपस्थितायां वृणीत मां नेति समाकुलो ऽभूत् वामेतरः संशयम् अस्य बाहुः केयूरबन्धोच्छवसितैर् नुनोद
Ragh_6.69,taṃ prāpya sarvāvayavānavadyaṃ vyāvartatānyopagamāt kumārī na hi praphullaṃ sahakāram etya vṛksāntaraṃ kāṅkṣati ṣaṭpadālī,तं प्राप्य सर्वावयवानवद्यं व्यावर्ततान्योपगमात् कुमारी न हि प्रफुल्लं सहकारम् एत्य वृक्सान्तरं काङ्क्षति षट्पदाली
Ragh_6.70,tasmin samāveśitacittavṛttim induprabhām indumatīm avekṣya pracakrame vaktum anukramajñā savistaraṃ vākyam idaṃ sunandā,तस्मिन् समावेशितचित्तवृत्तिम् इन्दुप्रभाम् इन्दुमतीम् अवेक्ष्य प्रचक्रमे वक्तुम् अनुक्रमज्ञा सविस्तरं वाक्यम् इदं सुनन्दा
Ragh_6.71,ikṣvākuvaṃśyaḥ kakudaṃ nṛpāṇāṃ kakutstha ity āhitalakṣaṇo 'bhūt kākutsthaśabdaṃ yata unnatecchāḥ ślāghyaṃ dadhaty uttarakosalendrāḥ,इक्ष्वाकुवंश्यः ककुदं नृपाणां ककुत्स्थ इत्य् आहितलक्षणो ऽभूत् काकुत्स्थशब्दं यत उन्नतेच्छाः श्लाघ्यं दधत्य् उत्तरकोसलेन्द्राः
Ragh_6.72,mahendram āsthāya mahokṣarūpaṃ yaḥ saṃyati prāptapināki līlaḥ cakāra bāṇair asurāṅganānāṃ gaṇḍasthalīḥ proṣitapattralekhāḥ,महेन्द्रम् आस्थाय महोक्षरूपं यः संयति प्राप्तपिनाकि लीलः चकार बाणैर् असुराङ्गनानां गण्डस्थलीः प्रोषितपत्त्रलेखाः
Ragh_6.73,airāvatāsphālanaviślathaṃ yaḥ saṃghaṭṭayann aṅgadam aṅgadena upeyuśaḥ svām api mūrtim agryām ardhāsanaṃ gotrabhido 'dhitaṣṭhau,ऐरावतास्फालनविश्लथं यः संघट्टयन्न् अङ्गदम् अङ्गदेन उपेयुशः स्वाम् अपि मूर्तिम् अग्र्याम् अर्धासनं गोत्रभिदो ऽधितष्ठौ
Ragh_6.74,jātaḥ kule tasya kilorukīrtiḥ kulapradīpo nṛpatir dilīpaḥ atiṣṭhad ekonaśatakratutve śakrābhyasūyāvinivṛttaye yaḥ,जातः कुले तस्य किलोरुकीर्तिः कुलप्रदीपो नृपतिर् दिलीपः अतिष्ठद् एकोनशतक्रतुत्वे शक्राभ्यसूयाविनिवृत्तये यः
Ragh_6.75,yasmin mahīṃ śāsati vāṇinīnāṃ nidrāṃ vihārārdhapathe gatānām vāto 'pi nāsaraṃsayad aṃśukāni ko lambayed āharaṇāya hastam,यस्मिन् महीं शासति वाणिनीनां निद्रां विहारार्धपथे गतानाम् वातो ऽपि नासरंसयद् अंशुकानि को लम्बयेद् आहरणाय हस्तम्
Ragh_6.76,putro raghus tasya padaṃ praśāsti mahākrator viśvajitaḥ prayoktā caturdigāvarjitasaṃbhṛtāṃ yo mṛtpātraśeṣām akarod vibhūtim,पुत्रो रघुस् तस्य पदं प्रशास्ति महाक्रतोर् विश्वजितः प्रयोक्ता चतुर्दिगावर्जितसंभृतां यो मृत्पात्रशेषाम् अकरोद् विभूतिम्
Ragh_6.77,ārūḍham adrīn udadhīn vitīrṇaṃ bhujaṃgamānāṃ vasatiṃ praviṣṭam ūrdhvaṃ gataṃ yasya na cānubandhi yaśaḥ paricchettum iyattayālam,आरूढम् अद्रीन् उदधीन् वितीर्णं भुजंगमानां वसतिं प्रविष्टम् ऊर्ध्वं गतं यस्य न चानुबन्धि यशः परिच्छेत्तुम् इयत्तयालम्
Ragh_6.78,asau kumāras tam ajo 'nujātas triviṣṭapasyeva patiṃ jayantaḥ gurvīṃ dhuraṃ yo bhuvanasya pitrā dhuryeṇa damyaḥ sadṛśaṃ bibharti,असौ कुमारस् तम् अजो ऽनुजातस् त्रिविष्टपस्येव पतिं जयन्तः गुर्वीं धुरं यो भुवनस्य पित्रा धुर्येण दम्यः सदृशं बिभर्ति
Ragh_6.79,kulena kāntyā vayasā navena guṇaiś ca tais tair vinayapradhānaiḥ tvam ātmanas tulyam amuṃ vṛṇīṣva ratnaṃ samāgacchatu kāñcanena,कुलेन कान्त्या वयसा नवेन गुणैश् च तैस् तैर् विनयप्रधानैः त्वम् आत्मनस् तुल्यम् अमुं वृणीष्व रत्नं समागच्छतु काञ्चनेन
Ragh_6.80,tataḥ sunandāvacanāvasāne lajjāṃ tanū kṛtya narendrakanyā dṛṣṭyā prasādāmalayā kumāraṃ pratyagrahīt saṃvaraṇasrajeva,ततः सुनन्दावचनावसाने लज्जां तनू कृत्य नरेन्द्रकन्या दृष्ट्या प्रसादामलया कुमारं प्रत्यग्रहीत् संवरणस्रजेव
Ragh_6.81,sā yūni tasminn abhilāṣabandhaṃ śaśāka śālīnatayā na vaktum romāñcalakṣyeṇa sa gātrayaṣṭiṃ bhittvā nirākrāmad arālakeśyāḥ,सा यूनि तस्मिन्न् अभिलाषबन्धं शशाक शालीनतया न वक्तुम् रोमाञ्चलक्ष्येण स गात्रयष्टिं भित्त्वा निराक्रामद् अरालकेश्याः
Ragh_6.82,tathāgatāyāṃ parihāsapūrvaṃ sakhyāṃ sakhī vetradharā babhāṣe ārye vrajāmo 'nyata ity athaināṃ vadhūr asūyākuṭilaṃ dadarśa,तथागतायां परिहासपूर्वं सख्यां सखी वेत्रधरा बभाषे आर्ये व्रजामो ऽन्यत इत्य् अथैनां वधूर् असूयाकुटिलं ददर्श
Ragh_6.83,sā cūrṇagauraṃ raghunandanasya dhātrīkarābhyāṃ karabhopamorūḥ āsañjayām āsa yathāpradeśaṃ kaṇṭhe guṇaṃ mūrtam ivānurāgam,सा चूर्णगौरं रघुनन्दनस्य धात्रीकराभ्यां करभोपमोरूः आसञ्जयाम् आस यथाप्रदेशं कण्ठे गुणं मूर्तम् इवानुरागम्
Ragh_6.84,tayā srajā maṅgalapuṣpamayyā viśālavakṣaḥsthalalambayā saḥ amaṃsta kaṇṭhārpitabāhupāśāṃ vidarbharājāvarajāṃ vareṇyaḥ,तया स्रजा मङ्गलपुष्पमय्या विशालवक्षःस्थललम्बया सः अमंस्त कण्ठार्पितबाहुपाशां विदर्भराजावरजां वरेण्यः
Ragh_6.85,śaśinam upagateyaṃ kaumudī meghamuktaṃ jalanidhim anurūpaṃ iti samaguṇayogaprītayas tatra paurāḥ śravaṇakaṭu nṛpāṇām ekavākyaṃ vivavruḥ,शशिनम् उपगतेयं कौमुदी मेघमुक्तं जलनिधिम् अनुरूपं इति समगुणयोगप्रीतयस् तत्र पौराः श्रवणकटु नृपाणाम् एकवाक्यं विवव्रुः
Ragh_6.86,pramuditavarapakṣam ekatas tat (?) kṣitipatimaṇḍalam anyato vitānam uṣasi sara iva praphullapadmaṃ kumudavanapratipannanidram āsīt,प्रमुदितवरपक्षम् एकतस् तत् (?) क्षितिपतिमण्डलम् अन्यतो वितानम् उषसि सर इव प्रफुल्लपद्मं कुमुदवनप्रतिपन्ननिद्रम् आसीत्
Ragh_7.1,athopayantrā sadṛśena yuktāṃ skandena sākṣād iva devasenām svasāram ādāya vidarbhanāthaḥ purapraveśābhimukho babhūva,अथोपयन्त्रा सदृशेन युक्तां स्कन्देन साक्षाद् इव देवसेनाम् स्वसारम् आदाय विदर्भनाथः पुरप्रवेशाभिमुखो बभूव
Ragh_7.2,senāniveśān pṛthivīkṣito 'pi jagmur vibhātagrahamandabhāsaḥ bhojyāṃ prati vyarthamanorathatvād rūpeṣu veṣeṣu ca sābhyasūyāḥ,सेनानिवेशान् पृथिवीक्षितो ऽपि जग्मुर् विभातग्रहमन्दभासः भोज्यां प्रति व्यर्थमनोरथत्वाद् रूपेषु वेषेषु च साभ्यसूयाः
Ragh_7.3,sāṃnidhyayogāt kila tatra śacyāḥ svayaṃvarakṣobhakṛtām abhāvaḥ kākutstham uddiśya samatsaro 'pi śaśāma tena kṣitipālalokaḥ,सांनिध्ययोगात् किल तत्र शच्याः स्वयंवरक्षोभकृताम् अभावः काकुत्स्थम् उद्दिश्य समत्सरो ऽपि शशाम तेन क्षितिपाललोकः
Ragh_7.4,tāvat prakīrṇābhinavopacāram indrāyudhadyotitatoraṇāṅkam varaḥ sa vadhvā saha rājamārgaṃ prāpa dhvajacchāyanivāritoṣṇam,तावत् प्रकीर्णाभिनवोपचारम् इन्द्रायुधद्योतिततोरणाङ्कम् वरः स वध्वा सह राजमार्गं प्राप ध्वजच्छायनिवारितोष्णम्
Ragh_7.5,tatas tadālokanatatparāṇāṃ saudheṣu cāmīkarajālavatsu babhūvur itthaṃ purasundarīṇāṃ tyaktānyakāryāṇi viceṣṭitāni,ततस् तदालोकनतत्पराणां सौधेषु चामीकरजालवत्सु बभूवुर् इत्थं पुरसुन्दरीणां त्यक्तान्यकार्याणि विचेष्टितानि
Ragh_7.6,ālokamārgaṃ sahasā vrajantyā kayācid udveṣṭanavāntamālyaḥ baddhuṃ na saṃbhāvita eva tāvat kareṇa ruddho 'pi hi keśapāśaḥ,आलोकमार्गं सहसा व्रजन्त्या कयाचिद् उद्वेष्टनवान्तमाल्यः बद्धुं न संभावित एव तावत् करेण रुद्धो ऽपि हि केशपाशः
Ragh_7.7,prasādhikālambitam agrapādam ākṣipya kācid dravarāgam eva utṣṛṣṛalīlāgatir ā gavākṣād yayau śalākām aparā vahantī,प्रसाधिकालम्बितम् अग्रपादम् आक्षिप्य काचिद् द्रवरागम् एव उत्षृषृअलीलागतिर् आ गवाक्षाद् ययौ शलाकाम् अपरा वहन्ती
Ragh_7.8,vilocanaṃ dakṣiṇam añjanena saṃbhāvya tadvañcitavāmanetrā tathaiva vātāyanasaṃnikarṣaṃ yayau śalākām aparā vahantī,विलोचनं दक्षिणम् अञ्जनेन संभाव्य तद्वञ्चितवामनेत्रा तथैव वातायनसंनिकर्षं ययौ शलाकाम् अपरा वहन्ती
Ragh_7.9,jālāntarapreṣitadṛṣṭir anyā prasthānabhinnāṃ na babandha nīvīm nābhipraviṣṭābharaṇaprabheṇa hastena tasthāv avalambya vāsaḥ,जालान्तरप्रेषितदृष्टिर् अन्या प्रस्थानभिन्नां न बबन्ध नीवीम् नाभिप्रविष्टाभरणप्रभेण हस्तेन तस्थाव् अवलम्ब्य वासः
Ragh_7.10,ardhācitā satvaram utthitāyāḥ pade pade durnimite galantī kasyāścid āsīd raśanā tadānīm aṅguṣṭhamāulārpitasūtraśeṣā,अर्धाचिता सत्वरम् उत्थितायाः पदे पदे दुर्निमिते गलन्ती कस्याश्चिद् आसीद् रशना तदानीम् अङ्गुष्ठमाउलार्पितसूत्रशेषा
Ragh_7.10,stanaṃdhayantaṃ tanayaṃ vihāya vilokanāya tvarayā vrajantī saṃprasnutābhyāṃ padavīṃ stanābhyāṃ siṣeca kācit payas''; ā gavākṣāt,स्तनंधयन्तं तनयं विहाय विलोकनाय त्वरया व्रजन्ती संप्रस्नुताभ्यां पदवीं स्तनाभ्यां सिषेच काचित् पयस्ऽऽ; आ गवाक्षात्
Ragh_7.11,* tāsāṃ mukhair āsavagandhagarbhair vyāptāntarāḥ sāndrakutūhalānām vilolanetrabhramarair gavākṣāḥ sahasrapattrābharaṇā ivāsan,* तासां मुखैर् आसवगन्धगर्भैर् व्याप्तान्तराः सान्द्रकुतूहलानाम् विलोलनेत्रभ्रमरैर् गवाक्षाः सहस्रपत्त्राभरणा इवासन्
Ragh_7.12,tā rāghavaṃ dṛṣṭibhir āpibantyo nāryo na jagmur viṣayāntarāṇi tathā hi śeṣendriyavṛttir āsāṃ sarvātmanā cakṣur iva praviṣṭā,ता राघवं दृष्टिभिर् आपिबन्त्यो नार्यो न जग्मुर् विषयान्तराणि तथा हि शेषेन्द्रियवृत्तिर् आसां सर्वात्मना चक्षुर् इव प्रविष्टा
Ragh_7.13,sthāne vṛtā bhūpatibhiḥ parokṣaiḥ svayaṃvaraṃ sādhum amaṃsta bhojyā padmeva nārāyaṇam anyathāsau labheta kāntaṃ katham ātmatulyam,स्थाने वृता भूपतिभिः परोक्षैः स्वयंवरं साधुम् अमंस्त भोज्या पद्मेव नारायणम् अन्यथासौ लभेत कान्तं कथम् आत्मतुल्यम्
Ragh_7.14,paraspareṇa spṛhaṇīyaśobhaṃ na ced idaṃ dvandvam ayojayiṣyat asmin dvaye rūpavidhānayatnaḥ patyuḥ prajānāṃ vitatho 'bhaviṣyat,परस्परेण स्पृहणीयशोभं न चेद् इदं द्वन्द्वम् अयोजयिष्यत् अस्मिन् द्वये रूपविधानयत्नः पत्युः प्रजानां वितथो ऽभविष्यत्
Ragh_7.15,ratismarau nūnam imāv abhūtāṃ rājñāṃ sahareṣu tathā hi bālā gateyam ātmapratirūpam eva mano hi janmāntarasaṃgatijñam,रतिस्मरौ नूनम् इमाव् अभूतां राज्ञां सहरेषु तथा हि बाला गतेयम् आत्मप्रतिरूपम् एव मनो हि जन्मान्तरसंगतिज्ञम्
Ragh_7.16,ity udgatāḥ pauravadhūmukhebhyaḥ śṛṇvan kathāḥ śrotasukhāḥ kumāraḥ udbhāsitaṃ maṅgalasaṃvidhābhiḥ saṃbandhinaḥ sadma samāsasāda,इत्य् उद्गताः पौरवधूमुखेभ्यः शृण्वन् कथाः श्रोतसुखाः कुमारः उद्भासितं मङ्गलसंविधाभिः संबन्धिनः सद्म समाससाद
Ragh_7.17,tato 'vatīryāśu kareṇukāyāḥ sa kāmarūpeśvaradattahastaḥ vaidarbhanirdiṣṭam atho viveśa nārīmanāṃsīva catuṣkam antaḥ,ततो ऽवतीर्याशु करेणुकायाः स कामरूपेश्वरदत्तहस्तः वैदर्भनिर्दिष्टम् अथो विवेश नारीमनांसीव चतुष्कम् अन्तः
Ragh_7.18,mahārhasiṃhāsanasaṃsthito 'sau saratnam arghyaṃ madhuparkamiśram bhojopanītaṃ ca dukūlayugmaṃ jagrāha sārdhaṃ vanitākaṭākṣaiḥ,महार्हसिंहासनसंस्थितो ऽसौ सरत्नम् अर्घ्यं मधुपर्कमिश्रम् भोजोपनीतं च दुकूलयुग्मं जग्राह सार्धं वनिताकटाक्षैः
Ragh_7.19,dukūlavāsāḥ sa vadhūsamīpaṃ ninye vinītair avarodharakṣaiḥ velāsākśaṃ sphuṭapeharājir navair udanvān iva candrapādaiḥ,दुकूलवासाः स वधूसमीपं निन्ये विनीतैर् अवरोधरक्षैः वेलासाक्शं स्फुटपेहराजिर् नवैर् उदन्वान् इव चन्द्रपादैः
Ragh_7.20,tatrārcito bhojapateḥ purodhā hutvāgnim ājyādibhir agnikalpaḥ tam eva cādhāya vivāhasākṣye vadhūvarau saṃgamayāṃ cakāra,तत्रार्चितो भोजपतेः पुरोधा हुत्वाग्निम् आज्यादिभिर् अग्निकल्पः तम् एव चाधाय विवाहसाक्ष्ये वधूवरौ संगमयां चकार
Ragh_7.21,hastena hastaṃ parigṛhya vadhvāḥ sa rājasūnuḥ sutarāṃ cakāśe anantarāśokalatāpravālaṃ prāpyeva cūtaḥ pratipallavena,हस्तेन हस्तं परिगृह्य वध्वाः स राजसूनुः सुतरां चकाशे अनन्तराशोकलताप्रवालं प्राप्येव चूतः प्रतिपल्लवेन
Ragh_7.22,āsīd varaḥ kaṇṭakitaprakoṣṭaḥ svinnāṅguliḥ saṃvavṛte kumārī vṛttis tayoḥ pāṇisamāgamena samaṃ vibhakteva maobhavasya,आसीद् वरः कण्टकितप्रकोष्टः स्विन्नाङ्गुलिः संववृते कुमारी वृत्तिस् तयोः पाणिसमागमेन समं विभक्तेव मओभवस्य
Ragh_7.23,tayor apāṅga-pratisāritāni kriyāsamāpattivartitāni hrīyantraṇām ānaśire manojñām anyonyalolāni vilocanāni,तयोर् अपाङ्ग-प्रतिसारितानि क्रियासमापत्तिवर्तितानि ह्रीयन्त्रणाम् आनशिरे मनोज्ञाम् अन्योन्यलोलानि विलोचनानि
Ragh_7.24,pradakṣiṇaprakramaṇāt kṛṣānor udarciṣas tan (?) mithunaṃ cakāśe meror upānteṣv iva vartamānam anyonyasaṃsaktam ahastriyāmam,प्रदक्षिणप्रक्रमणात् कृषानोर् उदर्चिषस् तन् (?) मिथुनं चकाशे मेरोर् उपान्तेष्व् इव वर्तमानम् अन्योन्यसंसक्तम् अहस्त्रियामम्
Ragh_7.25,nitambagurvī guruṇā prayuktā vadhūr vidhātṛpratimena tena cakāra sā mattacakoranetrā lajjāvatī lājavisargam agnau,नितम्बगुर्वी गुरुणा प्रयुक्ता वधूर् विधातृप्रतिमेन तेन चकार सा मत्तचकोरनेत्रा लज्जावती लाजविसर्गम् अग्नौ
Ragh_7.26,haviḥśamīpallavalājagandhiḥ puṇyaḥ kṛśānor udiyāya dhūmaḥ kapolasaṃsarpiśikhaḥ sa tasyā muhūrtakarṇotpalatāṃ prapede,हविःशमीपल्लवलाजगन्धिः पुण्यः कृशानोर् उदियाय धूमः कपोलसंसर्पिशिखः स तस्या मुहूर्तकर्णोत्पलतां प्रपेदे
Ragh_7.27,tad añjanakledasamākulākṣaṃ pramlānabhījāṅkurakarṇapūram vadhūmukhaṃ pāṭalagaṇḍalekham ācāradhūmagrahaṇād babhūva,तद् अञ्जनक्लेदसमाकुलाक्षं प्रम्लानभीजाङ्कुरकर्णपूरम् वधूमुखं पाटलगण्डलेखम् आचारधूमग्रहणाद् बभूव
Ragh_7.28,tau snātakair bandhumatā ca rājñā puraṃdhribhiś ca kramaśaḥ prayuktam kanyākumārau kanakāsanasthāv ārdrākṣatāropaṇam anvabhūtām,तौ स्नातकैर् बन्धुमता च राज्ञा पुरंध्रिभिश् च क्रमशः प्रयुक्तम् कन्याकुमारौ कनकासनस्थाव् आर्द्राक्षतारोपणम् अन्वभूताम्
Ragh_7.29,iti svasur bhojakulapradīpaḥ saṃpādya pāṇigrahaṇaṃ sa rājā mahīpatīnāṃ pṛthagarhaṇārthaṃ samādideśādhikṛtān adhiśrīḥ,इति स्वसुर् भोजकुलप्रदीपः संपाद्य पाणिग्रहणं स राजा महीपतीनां पृथगर्हणार्थं समादिदेशाधिकृतान् अधिश्रीः
Ragh_7.30,liṅgair mudaḥ saṃvṛtavikriyās te hradāḥ prasannā iva gūḍhanakrāḥ vaidarbham āmantrya yayus tadīyāṃ pratyarpya pūjām aupdāchalena,लिङ्गैर् मुदः संवृतविक्रियास् ते ह्रदाः प्रसन्ना इव गूढनक्राः वैदर्भम् आमन्त्र्य ययुस् तदीयां प्रत्यर्प्य पूजाम् औप्दाछलेन
Ragh_7.31,sa rājalokaḥ kṛtapūrvasaṃvid ārambhasiddhau samayopalabhyam) ādāsyamānaḥ pramdāmiṣaṃ tad āvṛtya panthānam ajasya tasthau,स राजलोकः कृतपूर्वसंविद् आरम्भसिद्धौ समयोपलभ्यम्) आदास्यमानः प्रम्दामिषं तद् आवृत्य पन्थानम् अजस्य तस्थौ
Ragh_7.32,bhartāpi tāvat krathakaiṣikānām anuṣṭhitānantarajāvivāhaḥ sattvānurūpāharaṇī kṛtaśrīḥ prāsthāpayad rāghavam anvagāc ca,भर्तापि तावत् क्रथकैषिकानाम् अनुष्ठितानन्तरजाविवाहः सत्त्वानुरूपाहरणी कृतश्रीः प्रास्थापयद् राघवम् अन्वगाच् च
Ragh_7.33,tisras trilokī prathitena sārdham ajena mārge vasatīr uṣitvā tasmād apāvartata kuṇḍineśaḥ parvātyaye soma ivoṣṇaraśmeḥ,तिस्रस् त्रिलोकी प्रथितेन सार्धम् अजेन मार्गे वसतीर् उषित्वा तस्माद् अपावर्तत कुण्डिनेशः पर्वात्यये सोम इवोष्णरश्मेः
Ragh_7.34,pramanyavaḥ prāg api kosalendre pratyekam āttasvatayā babhūvuḥ ato nṛpāś cakṣamire sametāḥ strīratnalābhaṃ na tadātmajasya,प्रमन्यवः प्राग् अपि कोसलेन्द्रे प्रत्येकम् आत्तस्वतया बभूवुः अतो नृपाश् चक्षमिरे समेताः स्त्रीरत्नलाभं न तदात्मजस्य
Ragh_7.35,tam udvahantaṃ pathi bhojakanyāṃ rurodha rājanyagaṇaḥ sa dṛptaḥ balipradiṣṭaṃ śriyam ādadānaṃ traivikramaṃ pādam ivendraśatruḥ,तम् उद्वहन्तं पथि भोजकन्यां रुरोध राजन्यगणः स दृप्तः बलिप्रदिष्टं श्रियम् आददानं त्रैविक्रमं पादम् इवेन्द्रशत्रुः
Ragh_7.36,tasyaḥ sa rakṣārtham analpayodham ādiṣya pitryaṃ sacivaṃ kumāraḥ pratyagrahīt pārthivavāhinīṃ tāṃ jyotīrathāṃ śoṇa ivottaraṅgaḥ,तस्यः स रक्षार्थम् अनल्पयोधम् आदिष्य पित्र्यं सचिवं कुमारः प्रत्यग्रहीत् पार्थिववाहिनीं तां ज्योतीरथां शोण इवोत्तरङ्गः
Ragh_7.37,pattiḥ padātiṃ rathinaṃ ratheśas turaṃgasādī turagādhirūḍham yantā gajasyābhyapatad gajasthaṃ tulyapratidvandvi babhūva yuddham,पत्तिः पदातिं रथिनं रथेशस् तुरंगसादी तुरगाधिरूढम् यन्ता गजस्याभ्यपतद् गजस्थं तुल्यप्रतिद्वन्द्वि बभूव युद्धम्
Ragh_7.38,nadatsu tūryeṣv avibhāvyavāco nodīrayanti sma kulopadeśān bāṇākṣarair eva parasparasya nāmorjitaṃ cāpabhṛtaḥ śaśaṃsuḥ,नदत्सु तूर्येष्व् अविभाव्यवाचो नोदीरयन्ति स्म कुलोपदेशान् बाणाक्षरैर् एव परस्परस्य नामोर्जितं चापभृतः शशंसुः
Ragh_7.39,utthāpitaḥ saṃyati reṇur aśvaiḥ sāndrīkṛtaḥ syandanavaṃśacakraiḥ cistāritaḥ kuñjarakarṇatālair netrakrameṇoparurodha sūryam,उत्थापितः संयति रेणुर् अश्वैः सान्द्रीकृतः स्यन्दनवंशचक्रैः चिस्तारितः कुञ्जरकर्णतालैर् नेत्रक्रमेणोपरुरोध सूर्यम्
Ragh_7.40,matsyadhvajā vāyuvaśād vidīrṇair mukhaiḥ pravṛddhadvajinīrajāṃsi babhuḥ pibantaḥ paramārthamatsyāḥ paryāvilānīva navodakāni,मत्स्यध्वजा वायुवशाद् विदीर्णैर् मुखैः प्रवृद्धद्वजिनीरजांसि बभुः पिबन्तः परमार्थमत्स्याः पर्याविलानीव नवोदकानि
Ragh_7.41,ratho rathāṅgadhvaninā vijajñe vilolaghaṇṭākvaṇitena nāgaḥ svabhartṛnāmagrahaṇād babhūva sāndre rajasy ātmaparāvabodhaḥ,रथो रथाङ्गध्वनिना विजज्ञे विलोलघण्टाक्वणितेन नागः स्वभर्तृनामग्रहणाद् बभूव सान्द्रे रजस्य् आत्मपरावबोधः
Ragh_7.42,āvṛṇvato locanamārgam ājau rajo'ndhakārasya vijṛmbhitasya śastrakṣatāśvadvipavīrajanmā bālāruṇo 'bhūd rudhirapravāhaḥ,आवृण्वतो लोचनमार्गम् आजौ रजोऽन्धकारस्य विजृम्भितस्य शस्त्रक्षताश्वद्विपवीरजन्मा बालारुणो ऽभूद् रुधिरप्रवाहः
Ragh_7.43,sa cchinnamūlaḥ kṣatajena reṇus tasyopariṣṭāt pavanāvadhūtaḥ aṅgāraśeṣasya hutāśanasya pūrvotthito dhūma ivābabhāse,स च्छिन्नमूलः क्षतजेन रेणुस् तस्योपरिष्टात् पवनावधूतः अङ्गारशेषस्य हुताशनस्य पूर्वोत्थितो धूम इवाबभासे
Ragh_7.44,prahāramūrchāpagame rathasthān yantḥn upālabhya nivartitāśvāḥ yaiḥ sāditā lakṣitapūrvaketūṃs tān eva sāmarṣatayā nijaghnuḥ,प्रहारमूर्छापगमे रथस्थान् यन्त्ःन् उपालभ्य निवर्तिताश्वाः यैः सादिता लक्षितपूर्वकेतूंस् तान् एव सामर्षतया निजघ्नुः
Ragh_7.45,apy ardhamārge parabāṇalūnā dhanurbhṛtāṃ hastavatāṃ pṛṣatkāḥ saṃprāpur evātmajavānuvṛttyā pūrvārdhabhāgaiḥ phalibhiḥ śaravyam,अप्य् अर्धमार्गे परबाणलूना धनुर्भृतां हस्तवतां पृषत्काः संप्रापुर् एवात्मजवानुवृत्त्या पूर्वार्धभागैः फलिभिः शरव्यम्
Ragh_7.46,ādhoraṇānāṃ gajasaṃnipāte śirāṃsi cakrair niśitaiḥ kṣurāgraiḥ hatāny api āyenanakhāgrakoṭi-vyāsaktakeśāni cireṇa petuḥ,आधोरणानां गजसंनिपाते शिरांसि चक्रैर् निशितैः क्षुराग्रैः हतान्य् अपि आयेननखाग्रकोटि-व्यासक्तकेशानि चिरेण पेतुः
Ragh_7.47,pūrvaṃ prahartā na jaghāna bhūyaḥ pratiprahārākṣamam aśvasādī turaṃgamaskandhaniṣaṇṇadehaṃ pratyāśvasantaṃ ripum ācakāṅkṣa,पूर्वं प्रहर्ता न जघान भूयः प्रतिप्रहाराक्षमम् अश्वसादी तुरंगमस्कन्धनिषण्णदेहं प्रत्याश्वसन्तं रिपुम् आचकाङ्क्ष
Ragh_7.48,tanutyajāṃ varmabhṛtāṃ vikośair bṛhatsu danteṣv asibhiḥ patadbhiḥ raṇakṣitiḥ śoṇitamadyakulyā gajā vivignāḥ karaśīkareṇa,तनुत्यजां वर्मभृतां विकोशैर् बृहत्सु दन्तेष्व् असिभिः पतद्भिः रणक्षितिः शोणितमद्यकुल्या गजा विविग्नाः करशीकरेण
Ragh_7.49,śilīmukhotkṛttaśiraḥphalāḍhyā cyutaiḥ śiratraiś caṣakottareva raṇakṣitiḥ śoṇitamadyakulyā rarāja mṛtyor iva pānabhūmiḥ,शिलीमुखोत्कृत्तशिरःफलाढ्या च्युतैः शिरत्रैश् चषकोत्तरेव रणक्षितिः शोणितमद्यकुल्या रराज मृत्योर् इव पानभूमिः
Ragh_7.50,upāntayor niṣkuṣitaṃ vihaṃgair ākṣipya tebhyaḥ piśitapriyāpi keyūrakoṭikṣatatāludeśā śivā bhujacchedam apācakāra,उपान्तयोर् निष्कुषितं विहंगैर् आक्षिप्य तेभ्यः पिशितप्रियापि केयूरकोटिक्षततालुदेशा शिवा भुजच्छेदम् अपाचकार
Ragh_7.51,kaścid dviṣatkhaḍgahṛtottamāṅgaḥ sadyo vimānaprabhutām upetya vāmāṅgasaṃsaktasurāṅganaḥ svaṃ nṛtyat kabandhaṃ samare dadarśa,कश्चिद् द्विषत्खड्गहृतोत्तमाङ्गः सद्यो विमानप्रभुताम् उपेत्य वामाङ्गसंसक्तसुराङ्गनः स्वं नृत्यत् कबन्धं समरे ददर्श
Ragh_7.52,anyonyasūtonmathanād abhūtāṃ tāv eva sūtau rathinau ca kaucit vyaśvau gadāvyāyatasaṃprahārau bagnāyudhau bāhuvimardaniṣṭhau,अन्योन्यसूतोन्मथनाद् अभूतां ताव् एव सूतौ रथिनौ च कौचित् व्यश्वौ गदाव्यायतसंप्रहारौ बग्नायुधौ बाहुविमर्दनिष्ठौ
Ragh_7.53,paraspareṇa kṣatayoḥ prahartror utkrāntavāyvoḥ samakālam eva amartyabhāve 'pi kayościd āsīd ekāsaraḥprārthitayor vivādaḥ,परस्परेण क्षतयोः प्रहर्त्रोर् उत्क्रान्तवाय्वोः समकालम् एव अमर्त्यभावे ऽपि कयोश्चिद् आसीद् एकासरःप्रार्थितयोर् विवादः
Ragh_7.54,vyūhāv ubhau tāv itaretarasmād bhaṅgaṃ jayaṃ cāpatur avyavastham paścātpuromārutayoḥ pravṛddhau paryāyavṛttyeva mahārṇavormī,व्यूहाव् उभौ ताव् इतरेतरस्माद् भङ्गं जयं चापतुर् अव्यवस्थम् पश्चात्पुरोमारुतयोः प्रवृद्धौ पर्यायवृत्त्येव महार्णवोर्मी
Ragh_7.55,pareṇa bhagne 'pi bale mahaujā yayāv ajaḥ praty arisainyam eva dhūmo nivarteta samīraṇena yato hi kakṣas tata eva vahniḥ,परेण भग्ने ऽपि बले महौजा ययाव् अजः प्रत्य् अरिसैन्यम् एव धूमो निवर्तेत समीरणेन यतो हि कक्षस् तत एव वह्निः
Ragh_7.56,rathī niṣaṅgī kavacī dhanuṣmān dṛptaḥ sa rājanyakam ekavīraḥ nivārayām āsa mahāvarāhaḥ kalpakṣayoddhūtam ivārṇavāmbhaḥ,रथी निषङ्गी कवची धनुष्मान् दृप्तः स राजन्यकम् एकवीरः निवारयाम् आस महावराहः कल्पक्षयोद्धूतम् इवार्णवाम्भः
Ragh_7.57,sa dakṣiṇaṃ tūṇa-mukhena vāmaṃ vyāpārayan hastam alakṣyatājau ākarṇakṛṣṭā sakṛd asya yoddhur maurvīva bāṇān suṣuve riguphnān,स दक्षिणं तूण-मुखेन वामं व्यापारयन् हस्तम् अलक्ष्यताजौ आकर्णकृष्टा सकृद् अस्य योद्धुर् मौर्वीव बाणान् सुषुवे रिगुफ्नान्
Ragh_7.58,sa roṣadaṣṭādhikalohitoṣṭhair vyaktordhvarekā bhṛkuṭīr vahadbhiḥ tastāra gāṃ bhallanikṛttakaṇṭhair huṃkāragarbhair dviṣatāṃ śirobhiḥ,स रोषदष्टाधिकलोहितोष्ठैर् व्यक्तोर्ध्वरेका भृकुटीर् वहद्भिः तस्तार गां भल्लनिकृत्तकण्ठैर् हुंकारगर्भैर् द्विषतां शिरोभिः
Ragh_7.59,sarvair balāṅgair dviradapradhānaiḥ sarvāyudhaiḥ kaṅkaṭabhedibhiś ca sarvaprayatnene ca bhūmipālās tasmin prajahrur yudhi sarva eva,सर्वैर् बलाङ्गैर् द्विरदप्रधानैः सर्वायुधैः कङ्कटभेदिभिश् च सर्वप्रयत्नेने च भूमिपालास् तस्मिन् प्रजह्रुर् युधि सर्व एव
Ragh_7.60,so 'stravrajaiś channarathaḥ pareṣāṃ dhvajāgramātreṇa babhūva lakṣyaḥ nīhāramagno dinapūrvabhāgaḥ kiṃcitprakāśena vivasvateva,सो ऽस्त्रव्रजैश् छन्नरथः परेषां ध्वजाग्रमात्रेण बभूव लक्ष्यः नीहारमग्नो दिनपूर्वभागः किंचित्प्रकाशेन विवस्वतेव
Ragh_7.61,priyaṃvadāt prāpam asau kumāraḥ prāyuṅkta rājasv adhirājasūnuḥ gāndharvam astraṃ kusumāstrakāntaḥ prasvāpanaṃ svapanivṛttalaulyaḥ,प्रियंवदात् प्रापम् असौ कुमारः प्रायुङ्क्त राजस्व् अधिराजसूनुः गान्धर्वम् अस्त्रं कुसुमास्त्रकान्तः प्रस्वापनं स्वपनिवृत्तलौल्यः
Ragh_7.62,tato dhanuṣkarṣaṇamūḍhahastam ekāṃsaparyastaśirastrajālam tasthau dhvajastambhaniṣaṇṇadehaṃ nidrāvidheyaṃ naradevasainyam,ततो धनुष्कर्षणमूढहस्तम् एकांसपर्यस्तशिरस्त्रजालम् तस्थौ ध्वजस्तम्भनिषण्णदेहं निद्राविधेयं नरदेवसैन्यम्
Ragh_7.63,tataḥ priyopāttarase 'dharoṣṭhe niveśya dadhmau jalaṃ kumāraḥ yena svahastārjitam ekavīraḥ piban yaśo mūrtam ivābhāse,ततः प्रियोपात्तरसे ऽधरोष्ठे निवेश्य दध्मौ जलं कुमारः येन स्वहस्तार्जितम् एकवीरः पिबन् यशो मूर्तम् इवाभासे
Ragh_7.64,śaṅkhasvanābhijñatayā nivṛttās taṃ sannaśatruṃ dadṛśuḥ svayodhāḥ nimīlitānām iva paṅkajānāṃ madhye sphurantaṃ pratimāśaśāṅkam,शङ्खस्वनाभिज्ञतया निवृत्तास् तं सन्नशत्रुं ददृशुः स्वयोधाः निमीलितानाम् इव पङ्कजानां मध्ये स्फुरन्तं प्रतिमाशशाङ्कम्
Ragh_7.65,saśoṇitais tena śilīmukhāgrair nikṣepitāḥ ketuṣu pārthivānām yaśo hṛtam saṃprati rāghaveṇa na jīvitaṃ vaḥ kṛpayeti varṇāḥ,सशोणितैस् तेन शिलीमुखाग्रैर् निक्षेपिताः केतुषु पार्थिवानाम् यशो हृतम् संप्रति राघवेण न जीवितं वः कृपयेति वर्णाः
Ragh_7.66,sa cāpakoṭīnihitaikabāhuḥ śirastaniṣkarṣaṇabhinnamuliḥ lalāṭabaddhaśramavāribindur bhītāṃ priyām etya vaco babhāṣe,स चापकोटीनिहितैकबाहुः शिरस्तनिष्कर्षणभिन्नमुलिः ललाटबद्धश्रमवारिबिन्दुर् भीतां प्रियाम् एत्य वचो बभाषे
Ragh_7.67,itaḥ parān arbhakahāryaśastrān vaidarbhi paśyānumatā mayāsi evaṃvidhenāhavaceṣṭitena tvaṃ prārthyase hastagatā mamabhiḥ,इतः परान् अर्भकहार्यशस्त्रान् वैदर्भि पश्यानुमता मयासि एवंविधेनाहवचेष्टितेन त्वं प्रार्थ्यसे हस्तगता ममभिः
Ragh_7.68,tasyāḥ pratidvandvibhavād viṣādāt sadyo vimuktaṃ mukham ābabhāse niśvāsabāṣpāpagamāt prapannaḥ prasādam ātmīyam ivātmadarṣāḥ,तस्याः प्रतिद्वन्द्विभवाद् विषादात् सद्यो विमुक्तं मुखम् आबभासे निश्वासबाष्पापगमात् प्रपन्नः प्रसादम् आत्मीयम् इवात्मदर्षाः
Ragh_7.69,hṛṣṭāpi sā hrīvijitā na sākṣād vāgbhiḥ sakhīnāṃ priyam abhyanandat sthalī navāmbhaḥpṛṣatābhivṛṣṭā mayūrakekābhir ivābhravṛndam,हृष्टापि सा ह्रीविजिता न साक्षाद् वाग्भिः सखीनां प्रियम् अभ्यनन्दत् स्थली नवाम्भःपृषताभिवृष्टा मयूरकेकाभिर् इवाभ्रवृन्दम्
Ragh_7.70,iti śirasi sa vāmaṃ pādam ādhāya rājñām udavahad anavadyāṃ tām avadyād apetah rathaturagarajobhis tasya rūkṣālakāgrā samaravijayalaṣmīḥ saiva mūrtā babhūva,इति शिरसि स वामं पादम् आधाय राज्ञाम् उदवहद् अनवद्यां ताम् अवद्याद् अपेतह् रथतुरगरजोभिस् तस्य रूक्षालकाग्रा समरविजयलष्मीः सैव मूर्ता बभूव
Ragh_7.71,prathamaparigatārthas taṃ raghuḥ saṃnivṛttaṃ vijayinam abhinandya ślāghyajāyāsametam tadupahitakuṭumbaḥ śāntimārgotusko 'bhūn na hi sati kuladhurye sūryavaṃśyā gṛhāya,प्रथमपरिगतार्थस् तं रघुः संनिवृत्तं विजयिनम् अभिनन्द्य श्लाघ्यजायासमेतम् तदुपहितकुटुम्बः शान्तिमार्गोतुस्को ऽभून् न हि सति कुलधुर्ये सूर्यवंश्या गृहाय
Ragh_8.1,atha tasya vivāhakautukaṃ lalitaṃ bibhrata eva pārthivaḥ vasudhām api hastagāminīm akarod indumatīm ivāparām,अथ तस्य विवाहकौतुकं ललितं बिभ्रत एव पार्थिवः वसुधाम् अपि हस्तगामिनीम् अकरोद् इन्दुमतीम् इवापराम्
Ragh_8.2,duritair api kartum ātmasāt prayatante nṛpasūnavo hi yat tad upasthitam agrahīd ajaḥ pitur ājñeti na bhogatṛṣṇayā,दुरितैर् अपि कर्तुम् आत्मसात् प्रयतन्ते नृपसूनवो हि यत् तद् उपस्थितम् अग्रहीद् अजः पितुर् आज्ञेति न भोगतृष्णया
Ragh_8.3,anubhūya vasiṣṭhasaṃbhṛtaiḥ salilais tena sahābhiṣecanam viśadocchavasitena medinī kathayām āsa kṛtārthatām iva,अनुभूय वसिष्ठसंभृतैः सलिलैस् तेन सहाभिषेचनम् विशदोच्छवसितेन मेदिनी कथयाम् आस कृतार्थताम् इव
Ragh_8.4,sa babhūva durāsadaḥ parair guruṇātharvavidā kṛtakriyaḥ pavanāgnisamāgamo hy ayaṃ sahitaṃ brahma yad astratejasā,स बभूव दुरासदः परैर् गुरुणाथर्वविदा कृतक्रियः पवनाग्निसमागमो ह्य् अयं सहितं ब्रह्म यद् अस्त्रतेजसा
Ragh_8.5,raghum eva nivṛttayauvanaṃ tam amanyanta naveśvaraṃ prajāḥ sa hi tasya na kevalāṃ śriyaṃ pratipede sakalān guṇān api,रघुम् एव निवृत्तयौवनं तम् अमन्यन्त नवेश्वरं प्रजाः स हि तस्य न केवलां श्रियं प्रतिपेदे सकलान् गुणान् अपि
Ragh_8.6,adhikaṃ śuśubhe śubhaṃyunā dvitayena dvayam eva saṃgatam padam ṛddham ajena paitṛkaṃ vinayenāsya navaṃ ca yauvanam,अधिकं शुशुभे शुभंयुना द्वितयेन द्वयम् एव संगतम् पदम् ऋद्धम् अजेन पैतृकं विनयेनास्य नवं च यौवनम्
Ragh_8.7,sadayaṃ bubhuje mahābhujaḥ sahasodvegam iyaṃ vrajed iti aciropanatāṃ sa medinīṃ navapāṇigrahaṇāṃ vadhūm iva,सदयं बुभुजे महाभुजः सहसोद्वेगम् इयं व्रजेद् इति अचिरोपनतां स मेदिनीं नवपाणिग्रहणां वधूम् इव
Ragh_8.8,aham eva mato mahīpater iti sarvaḥ prakṛtiṣv acintayat udadher iva nimagāśateṣv abhavan nāsya vimānanā kvacit,अहम् एव मतो महीपतेर् इति सर्वः प्रकृतिष्व् अचिन्तयत् उदधेर् इव निमगाशतेष्व् अभवन् नास्य विमानना क्वचित्
Ragh_8.9,na kharo na ca bhūyasā mṛduḥ pavamānaḥ pṛthivīruhān iva sa puraskṛtamadhyamakramo namayām āsa nṛpān anuddharan,न खरो न च भूयसा मृदुः पवमानः पृथिवीरुहान् इव स पुरस्कृतमध्यमक्रमो नमयाम् आस नृपान् अनुद्धरन्
Ragh_8.10,atha vīksya raghuḥ pratiṣṭhitaṃ prakṛtiṣv ātmajam ātmavat tayā viṣayeṣu vināśadharmasu tridivasteṣv api niḥspṛho 'bhavat,अथ वीक्स्य रघुः प्रतिष्ठितं प्रकृतिष्व् आत्मजम् आत्मवत् तया विषयेषु विनाशधर्मसु त्रिदिवस्तेष्व् अपि निःस्पृहो ऽभवत्
Ragh_8.11,guṇavatsutaropitaśriyaḥ pariṇāme hi dilīpavaṃśajāḥ padavīṃ taruvalkavāsasāṃ prayatāḥ saṃyamināṃ prapedire,गुणवत्सुतरोपितश्रियः परिणामे हि दिलीपवंशजाः पदवीं तरुवल्कवाससां प्रयताः संयमिनां प्रपेदिरे
Ragh_8.12,tam araṇyasamāśrayonmukhaṃ śirasā veṣṭanaśobhinā sutaḥ pitaraṃ praṇipatya pādayor aparityāgam ayācatātmanaḥ,तम् अरण्यसमाश्रयोन्मुखं शिरसा वेष्टनशोभिना सुतः पितरं प्रणिपत्य पादयोर् अपरित्यागम् अयाचतात्मनः
Ragh_8.13,raghur aśrumukhasya tasya tat kṛtavān īpsitam ātmajapriyaḥ na tu sarpa iva tvacaṃ punaḥ pratipede vyapavarjitāṃ śriyam,रघुर् अश्रुमुखस्य तस्य तत् कृतवान् ईप्सितम् आत्मजप्रियः न तु सर्प इव त्वचं पुनः प्रतिपेदे व्यपवर्जितां श्रियम्
Ragh_8.14,sa kīlaśramam antyam āśrito nivasann āvasathe purād bahiḥ samupāsyata putrabhogyayā snūṣayevāvikṛtendriyaḥ śriyā,स कीलश्रमम् अन्त्यम् आश्रितो निवसन्न् आवसथे पुराद् बहिः समुपास्यत पुत्रभोग्यया स्नूषयेवाविकृतेन्द्रियः श्रिया
Ragh_8.15,praśamasthitapūrvapārthivaṃ kulam abhyudyata nūtaneśvaram nabhasā nibhṛtendunā tulām uditārkeṇa samāruroha tat,प्रशमस्थितपूर्वपार्थिवं कुलम् अभ्युद्यत नूतनेश्वरम् नभसा निभृतेन्दुना तुलाम् उदितार्केण समारुरोह तत्
Ragh_8.16,yatipārthivaliṅgadhāriṇau dadṛśate raghurāghavau janaiḥ apavargamahodayārthayor bhuvam aṃśāv iva dharmayor gatau,यतिपार्थिवलिङ्गधारिणौ ददृशते रघुराघवौ जनैः अपवर्गमहोदयार्थयोर् भुवम् अंशाव् इव धर्मयोर् गतौ
Ragh_8.17,ajitādhigamāya mantribhir yuyuje nītiviśaradair ajaḥ anapāyipadopalabdhaye raghur āptaiḥ samiyāya yogibhiḥ,अजिताधिगमाय मन्त्रिभिर् युयुजे नीतिविशरदैर् अजः अनपायिपदोपलब्धये रघुर् आप्तैः समियाय योगिभिः
Ragh_8.17,samayujayta bhūpatir yuvā sacivaiḥ pratyaham arthasiddhaye apunarjananopattaye prayayāḥ saṃyamibhir manīṣibhiḥ,समयुजय्त भूपतिर् युवा सचिवैः प्रत्यहम् अर्थसिद्धये अपुनर्जननोपत्तये प्रययाः संयमिभिर् मनीषिभिः
Ragh_8.18,* nṛpatiḥ prakṛtīr avekṣitum vyavahārāsanam ādade yuvā paricetum upāṃśu dhāraṇāṃ kuśapūtaṃ pravayās tu viṣṭaram,* नृपतिः प्रकृतीर् अवेक्षितुम् व्यवहारासनम् आददे युवा परिचेतुम् उपांशु धारणां कुशपूतं प्रवयास् तु विष्टरम्
Ragh_8.18,anuraṇjayituṃ prajāḥ prabhur vyahārāsanam ādade navaḥ aparaḥ śuciviṣṭarasthitaḥ paricetuṃ yatate sma dhāraṇāḥ,अनुरण्जयितुं प्रजाः प्रभुर् व्यहारासनम् आददे नवः अपरः शुचिविष्टरस्थितः परिचेतुं यतते स्म धारणाः
Ragh_8.19,* anayat prabhuśaktisaṃpadā vaśam eko nṛpatīn anantarān aparaḥ praṇidhānayogyayā marutaḥ pañca śarīragocarān,* अनयत् प्रभुशक्तिसंपदा वशम् एको नृपतीन् अनन्तरान् अपरः प्रणिधानयोग्यया मरुतः पञ्च शरीरगोचरान्
Ragh_8.19,nayacakṣur ajo didṛkṣayā pararandhrasya tatāna maṇḍale hṛdaye samaropayan manaḥ paramaṃ jyotir avekṣituṃ raghuḥ,नयचक्षुर् अजो दिदृक्षया पररन्ध्रस्य ततान मण्डले हृदये समरोपयन् मनः परमं ज्योतिर् अवेक्षितुं रघुः
Ragh_8.20,* akarod acireśvaraḥ kṣitau dviṣadārambhaphalāni bhasmasāt aparo dahane svakarmaṇāṃ vavṛte jñānamayena vahninā,* अकरोद् अचिरेश्वरः क्षितौ द्विषदारम्भफलानि भस्मसात् अपरो दहने स्वकर्मणां ववृते ज्ञानमयेन वह्निना
Ragh_8.21,paṇabandhamukhān guṇān ajaḥ ṣaḍ upāyuṅkta samīkṣya tatphalam raghur apy ajayad guṇatrayaṃ prakṛtisthaṃ samaloṣṭakāñcanaḥ,पणबन्धमुखान् गुणान् अजः षड् उपायुङ्क्त समीक्ष्य तत्फलम् रघुर् अप्य् अजयद् गुणत्रयं प्रकृतिस्थं समलोष्टकाञ्चनः
Ragh_8.22,na navaḥ prabhur ā phalodayāt sthirakarmā virarāma karmaṇaḥ na ca yogavidher navetaraḥ sthiradhīr ā paramātmadarśanāt,न नवः प्रभुर् आ फलोदयात् स्थिरकर्मा विरराम कर्मणः न च योगविधेर् नवेतरः स्थिरधीर् आ परमात्मदर्शनात्
Ragh_8.23,iti śatruṣu cendriyeṣu ca pratiṣiddhaprasareṣu jāgratau prasitāv udayāpavargayor ubhayīṃ siddhim ubhāv avāpatuḥ,इति शत्रुषु चेन्द्रियेषु च प्रतिषिद्धप्रसरेषु जाग्रतौ प्रसिताव् उदयापवर्गयोर् उभयीं सिद्धिम् उभाव् अवापतुः
Ragh_8.24,atha kāścid ajavyapekṣayā gamayitvā samdarśanaḥ samāḥ tamasaḥ param āpad avyayaṃ puruṣaṃ yogasamādhinā raghuḥ,अथ काश्चिद् अजव्यपेक्षया गमयित्वा सम्दर्शनः समाः तमसः परम् आपद् अव्ययं पुरुषं योगसमाधिना रघुः
Ragh_8.25,śutadehavisarjanaḥ pituś ciram aśrūṇi vimucya rāghavaḥ vidadhe vidhim asya naiṣṭhikaṃ yatibhiḥ sārdham anagnim agnicit,शुतदेहविसर्जनः पितुश् चिरम् अश्रूणि विमुच्य राघवः विदधे विधिम् अस्य नैष्ठिकं यतिभिः सार्धम् अनग्निम् अग्निचित्
Ragh_8.26,akarot sa tadaurdhvadaihikaṃ pitṛbhaktyā pitṛkāryakalpavit na hi tena pathā tanutyajas tanayāvarjitapiṇḍakāṅkṣiṇaḥ,अकरोत् स तदौर्ध्वदैहिकं पितृभक्त्या पितृकार्यकल्पवित् न हि तेन पथा तनुत्यजस् तनयावर्जितपिण्डकाङ्क्षिणः
Ragh_8.27,sa parārdhyagater aśocyatāṃ pitur uddiśya sadarthavedibhiḥ śamitādhir adhijyakārmukaḥ kṛtavān apratiśāsanaṃ jagat,स परार्ध्यगतेर् अशोच्यतां पितुर् उद्दिश्य सदर्थवेदिभिः शमिताधिर् अधिज्यकार्मुकः कृतवान् अप्रतिशासनं जगत्
Ragh_8.28,kṣitir indumatī ca bhāminī patim āsādya tam agryapauruṣam prathamā bahuratnasūr abhūd aparā vīram ajījanat sutam,क्षितिर् इन्दुमती च भामिनी पतिम् आसाद्य तम् अग्र्यपौरुषम् प्रथमा बहुरत्नसूर् अभूद् अपरा वीरम् अजीजनत् सुतम्
Ragh_8.29,daśarāsmiśatopamadyutiṃ yaśasā dikṣu daśav api śrutam daśapūrvarathaṃ yam ākhyayā daśakaṇṭhāriguruṃ vidur budhāḥ,दशरास्मिशतोपमद्युतिं यशसा दिक्षु दशव् अपि श्रुतम् दशपूर्वरथं यम् आख्यया दशकण्ठारिगुरुं विदुर् बुधाः
Ragh_8.30,ṛṣidevagaṇasvadhābhujāṃ śrutayāgaprasvaiḥ sa pārthivaḥ anṛṇatvam upeyivān babhau paridher mukta ivoṣṇadīdhitiḥ,ऋषिदेवगणस्वधाभुजां श्रुतयागप्रस्वैः स पार्थिवः अनृणत्वम् उपेयिवान् बभौ परिधेर् मुक्त इवोष्णदीधितिः
Ragh_8.31,balam ārtabhayopaśāntaye viduṣāṃ saṃnataye bahu śrutam vasu tasya na kevalaṃ guṇavattāpi paraprayojanā,बलम् आर्तभयोपशान्तये विदुषां संनतये बहु श्रुतम् वसु तस्य न केवलं गुणवत्तापि परप्रयोजना
Ragh_8.32,sa kadācid aveṣitaprajaḥ saha devyā vijahāra suprajāḥ nagaropavane śacīsakho marutāṃ pālayiteva nandane,स कदाचिद् अवेषितप्रजः सह देव्या विजहार सुप्रजाः नगरोपवने शचीसखो मरुतां पालयितेव नन्दने
Ragh_8.33,atha rodhasi dakṣiṇodadheḥ śrita gokarṇaniketam īśvaram upavīṇayituṃ yayau raver udagāvṛttipathena nāradaḥ,अथ रोधसि दक्षिणोदधेः श्रित गोकर्णनिकेतम् ईश्वरम् उपवीणयितुं ययौ रवेर् उदगावृत्तिपथेन नारदः
Ragh_8.34,kusumair grathitām apārthivaiḥ srajam ātodyaśironiveśitām aharat kila tasya vegavān adhivāsaspṛhayeva mārutaḥ,कुसुमैर् ग्रथिताम् अपार्थिवैः स्रजम् आतोद्यशिरोनिवेशिताम् अहरत् किल तस्य वेगवान् अधिवासस्पृहयेव मारुतः
Ragh_8.35,bhramaraiḥ kusumānusāribhiḥ parikīrṇā parivādinī muneḥ dadṛśe pavanāvalepajaṃ sṛjatī bāṣpam ivāñjanāvilam,भ्रमरैः कुसुमानुसारिभिः परिकीर्णा परिवादिनी मुनेः ददृशे पवनावलेपजं सृजती बाष्पम् इवाञ्जनाविलम्
Ragh_8.36,abhibhūya vibhūtim ārtavīṃ madhugandhātiśayena vīrudhām nṛpater amarasrag āpa sā dayitorustanakoṭisusthitim,अभिभूय विभूतिम् आर्तवीं मधुगन्धातिशयेन वीरुधाम् नृपतेर् अमरस्रग् आप सा दयितोरुस्तनकोटिसुस्थितिम्
Ragh_8.37,kṣaṇamātrasakhīṃ sujātayoḥ stanayos tām avalokya vihalā nimimīla narottamapriyā hṛtacandrā tamaseva kaumudī,क्षणमात्रसखीं सुजातयोः स्तनयोस् ताम् अवलोक्य विहला निमिमील नरोत्तमप्रिया हृतचन्द्रा तमसेव कौमुदी
Ragh_8.38,vapuṣā karaṇojjhitena sā nipatantī patim apy apātayat nanu tailaniṣekabindunā saha dīpārcir upaiti medinīm,वपुषा करणोज्झितेन सा निपतन्ती पतिम् अप्य् अपातयत् ननु तैलनिषेकबिन्दुना सह दीपार्चिर् उपैति मेदिनीम्
Ragh_8.38,samam eva narādhipena sā gurusaṃmohaviluptacetanā gurusaṃmohaviluptacetanā navadīpārcir iva kṣites talam,समम् एव नराधिपेन सा गुरुसंमोहविलुप्तचेतना गुरुसंमोहविलुप्तचेतना नवदीपार्चिर् इव क्षितेस् तलम्
Ragh_8.39,* ubhayor api pārśvavartināṃ tumu lenārtaraveṇa vejitāḥ vihagāḥ kamalākarālayāḥ samaduḥkhā iva tatra cukruśuḥ,* उभयोर् अपि पार्श्ववर्तिनां तुमु लेनार्तरवेण वेजिताः विहगाः कमलाकरालयाः समदुःखा इव तत्र चुक्रुशुः
Ragh_8.40,nṛpater vyajanādibhis tamo nunude sā tu tathaiva saṃsthitā pratikāravidhānam āyuṣaḥ sati śeṣe hi phalāya kalpate,नृपतेर् व्यजनादिभिस् तमो नुनुदे सा तु तथैव संस्थिता प्रतिकारविधानम् आयुषः सति शेषे हि फलाय कल्पते
Ragh_8.41,pratiyojayitavyavallakī-samavasthām atha sattvaviplavāt sa nināya nitāntavatsalaḥ parigṛhyocitam aṅkam aṅganām,प्रतियोजयितव्यवल्लकी-समवस्थाम् अथ सत्त्वविप्लवात् स निनाय नितान्तवत्सलः परिगृह्योचितम् अङ्कम् अङ्गनाम्
Ragh_8.41,sa nināya nitāntavatsalaḥ parivṛttaprathamacchaviṃ kṣaṇāt saliloddhṛtapadminīnibhāṃ dayitām aṅkam udaśulocanaḥ,स निनाय नितान्तवत्सलः परिवृत्तप्रथमच्छविं क्षणात् सलिलोद्धृतपद्मिनीनिभां दयिताम् अङ्कम् उदशुलोचनः
Ragh_8.42,* sa nināya nitāntavatsalaḥ karaṇāpāyavibhinnavarṇayā samalakṣyata bibhrad āvilāṃ mṛgalekhām uṣasīva candramāḥ,* स निनाय नितान्तवत्सलः करणापायविभिन्नवर्णया समलक्ष्यत बिभ्रद् आविलां मृगलेखाम् उषसीव चन्द्रमाः
Ragh_8.43,vilalāpa sa bāṣpagadgadaṃ sahajām apy apahāya dhīratām abhitaptam ayo 'pi mārdavaṃ bhajate kaiva kathā śarīriṣu,विललाप स बाष्पगद्गदं सहजाम् अप्य् अपहाय धीरताम् अभितप्तम् अयो ऽपि मार्दवं भजते कैव कथा शरीरिषु
Ragh_8.44,kusumāny api gātrasaṃgamāt prabhavanty āyur apohituṃ yadi na bhaviṣyati hanta sādhanaṃ kim ivānayat prahariṣyato vidheḥ,कुसुमान्य् अपि गात्रसंगमात् प्रभवन्त्य् आयुर् अपोहितुं यदि न भविष्यति हन्त साधनं किम् इवानयत् प्रहरिष्यतो विधेः
Ragh_8.45,atha vā mṛdu vastu hiṃsituṃ mṛdunaivārabhate prajāntakaḥ himasekavipattir atra me nalinī pūrvanidarśanaṃ matā,अथ वा मृदु वस्तु हिंसितुं मृदुनैवारभते प्रजान्तकः हिमसेकविपत्तिर् अत्र मे नलिनी पूर्वनिदर्शनं मता
Ragh_8.46,srag iyaṃ yadi jīvitāpahā hṛdaye kiṃ nihitā na hanti mām viṣam apy amṛtaṃ kvacid bhaved amṛtaṃ vā viṣam īśvarecchayā,स्रग् इयं यदि जीवितापहा हृदये किं निहिता न हन्ति माम् विषम् अप्य् अमृतं क्वचिद् भवेद् अमृतं वा विषम् ईश्वरेच्छया
Ragh_8.47,atha vā mama bhāgyaviplavād aśaniḥ kalpita eṣa vedhasā yad anena tarur na pātitas kṣapitā tadviṭapāśritalatā,अथ वा मम भाग्यविप्लवाद् अशनिः कल्पित एष वेधसा यद् अनेन तरुर् न पातितस् क्षपिता तद्विटपाश्रितलता
Ragh_8.48,kṛtavaty asi nāvadhīraṇām aparādhhe 'pi yadā ciraṃ mayi katham ekapade nirāgasaṃ janam ābhāṣyam imaṃ na manyase,कृतवत्य् असि नावधीरणाम् अपराध्हे ऽपि यदा चिरं मयि कथम् एकपदे निरागसं जनम् आभाष्यम् इमं न मन्यसे
Ragh_8.49,dhruvam asmi śaṭhaḥ śucismite vidhitaḥ kaitavavatsalas tava paralokam asaṃnivṛttaye yad anāpṛcchya gatāsi mām itaḥ,ध्रुवम् अस्मि शठः शुचिस्मिते विधितः कैतववत्सलस् तव परलोकम् असंनिवृत्तये यद् अनापृच्छ्य गतासि माम् इतः
Ragh_8.50,dayitāṃ yadi tāvad anvagād vinivṛttaṃ kim idaṃ tayā vinā sahatāṃ hatajīvitaṃ mama prabalām ātmakṛtena vedanām,दयितां यदि तावद् अन्वगाद् विनिवृत्तं किम् इदं तया विना सहतां हतजीवितं मम प्रबलाम् आत्मकृतेन वेदनाम्
Ragh_8.51,surataśramasaṃbhṛto mukhe dhriyate svedalavodgamo 'pi te atha cāstamitā 'sy aho bata dhig imāṃ dehabhṛtām asāratām,सुरतश्रमसंभृतो मुखे ध्रियते स्वेदलवोद्गमो ऽपि ते अथ चास्तमिता ऽस्य् अहो बत धिग् इमां देहभृताम् असारताम्
Ragh_8.51,surataśramavāribindavo na hi tāvad viramanti te mukhe katham astamitā 'sy aho bata dhig imām dehavatām asāratām,सुरतश्रमवारिबिन्दवो न हि तावद् विरमन्ति ते मुखे कथम् अस्तमिता ऽस्य् अहो बत धिग् इमाम् देहवताम् असारताम्
Ragh_8.52,* manasāpi na vipriyaṃ mayā kṛtapūrvaṃ tava kiṃ jahāsi mām nanu śabdapatiḥ kṣiter ahaṃ tvayi me bhāvanibandhanā ratiḥ,* मनसापि न विप्रियं मया कृतपूर्वं तव किं जहासि माम् ननु शब्दपतिः क्षितेर् अहं त्वयि मे भावनिबन्धना रतिः
Ragh_8.53,kusumotkacitān valīmataś calayan bhṛṅgarucas tavālakān karabhoru karoti mārutas tvadupāvartanśaṅki me manaḥ,कुसुमोत्कचितान् वलीमतश् चलयन् भृङ्गरुचस् तवालकान् करभोरु करोति मारुतस् त्वदुपावर्तन्शङ्कि मे मनः
Ragh_8.54,tad apohitum arhasi priye pratibodhena viṣādam āṣu me jvalitena guhāgataṃ tamas tuhinādrer iva natam oṣadhiḥ,तद् अपोहितुम् अर्हसि प्रिये प्रतिबोधेन विषादम् आषु मे ज्वलितेन गुहागतं तमस् तुहिनाद्रेर् इव नतम् ओषधिः
Ragh_8.55,idam ucchvasitālakaṃ mukhaṃ viśrāntakathaṃ dunoti mām niśi suptam ivaikapaṅkajaṃ viratābhyantaraṣaṭpadasvanam,इदम् उच्छ्वसितालकं मुखं विश्रान्तकथं दुनोति माम् निशि सुप्तम् इवैकपङ्कजं विरताभ्यन्तरषट्पदस्वनम्
Ragh_8.56,śaśinaṃ punar eti śārvarī dayitā dvandvacaraṃ patatriṇam iti tau virhāntarakṣamau katham atyantagatā na māṃ daheḥ,शशिनं पुनर् एति शार्वरी दयिता द्वन्द्वचरं पतत्रिणम् इति तौ विर्हान्तरक्षमौ कथम् अत्यन्तगता न मां दहेः
Ragh_8.57,navapallavasaṃstare 'pi te mṛdu dūyeta yad aṅgam arpitam tad idaṃ viṣahiṣyate kathaṃ vada vāmoru citādhirohaṇam,नवपल्लवसंस्तरे ऽपि ते मृदु दूयेत यद् अङ्गम् अर्पितम् तद् इदं विषहिष्यते कथं वद वामोरु चिताधिरोहणम्
Ragh_8.58,iyam apratibodhaśāyinīṃ raśanā tvāṃ prathamā rahaḥsakhī gativibhramasāda nīravā na śucā nānumṛteva lakṣyte,इयम् अप्रतिबोधशायिनीं रशना त्वां प्रथमा रहःसखी गतिविभ्रमसाद नीरवा न शुचा नानुमृतेव लक्ष्य्ते
Ragh_8.59,kalam anyabhṛtāsu bhāṣitaṃ kalahaṃsīṣu gataṃ madālasaṃ pṛṭatīṣu vilolam īkṣitaṃ pavanādhūtalatāsu vibhramaḥ,कलम् अन्यभृतासु भाषितं कलहंसीषु गतं मदालसं पृटतीषु विलोलम् ईक्षितं पवनाधूतलतासु विभ्रमः
Ragh_8.60,tridivotsukayāpy avekṣya māṃ nihitāḥ satyam amī guṇās tvayā virahe tava me guruvyathaṃ hṛdayaṃ na tv avalambituṃ kṣamāḥ,त्रिदिवोत्सुकयाप्य् अवेक्ष्य मां निहिताः सत्यम् अमी गुणास् त्वया विरहे तव मे गुरुव्यथं हृदयं न त्व् अवलम्बितुं क्षमाः
Ragh_8.61,mithunaṃ parikalpitaṃ tvayā sahakāraḥ phalinī ca nanv imau avidhāya vivāhasatkriyām anayor gamyata ivy asāṃpratam,मिथुनं परिकल्पितं त्वया सहकारः फलिनी च नन्व् इमौ अविधाय विवाहसत्क्रियाम् अनयोर् गम्यत इव्य् असांप्रतम्
Ragh_8.62,kusumaṃ kṛtadohadas tvayā yad aśoko 'yam udīrayiṣyati alakābharaṇaṃ kathaṃ nu tat tava neṣyāmi nivāpalālyatām,कुसुमं कृतदोहदस् त्वया यद् अशोको ऽयम् उदीरयिष्यति अलकाभरणं कथं नु तत् तव नेष्यामि निवापलाल्यताम्
Ragh_8.63,smarateva saśabdanūpuraṃ caraṇānugraham anyadurlabham amunā kusumāśruvarṣiṇā tvam aśokena sugātri śocyase,स्मरतेव सशब्दनूपुरं चरणानुग्रहम् अन्यदुर्लभम् अमुना कुसुमाश्रुवर्षिणा त्वम् अशोकेन सुगात्रि शोच्यसे
Ragh_8.64,tava niḥśvasitānukāribhir bakulair ardhacitāṃ samaṃ mayā asamāpya vilāsamekhalāṃ kim idaṃ kiṃnarakaṇṭhi supyate,तव निःश्वसितानुकारिभिर् बकुलैर् अर्धचितां समं मया असमाप्य विलासमेखलां किम् इदं किंनरकण्ठि सुप्यते
Ragh_8.65,samaduḥkhasukhaḥ sakhījanaḥ pratipaccandranibho 'yam ātmajaḥ aham ekarasas tathāpi te vyavasāyaḥ pratipattiniṣṭhuraḥ,समदुःखसुखः सखीजनः प्रतिपच्चन्द्रनिभो ऽयम् आत्मजः अहम् एकरसस् तथापि ते व्यवसायः प्रतिपत्तिनिष्ठुरः
Ragh_8.66,dhṛtir astamitā ratiś cyutā virataṃ geyam ṛtur nirutsavaḥ gatam ābharaṇaprayojanaṃ pariśūnyaṃ śayanīyam adya me,धृतिर् अस्तमिता रतिश् च्युता विरतं गेयम् ऋतुर् निरुत्सवः गतम् आभरणप्रयोजनं परिशून्यं शयनीयम् अद्य मे
Ragh_8.67,gṛhiṇī sacivaḥ sakhī mithaḥ priyaśiṣyā lalite kalāvidhau karuṇāvimukhena mṛtyunā haratā tvāṃ vada kiṃ na me hṛtam,गृहिणी सचिवः सखी मिथः प्रियशिष्या ललिते कलाविधौ करुणाविमुखेन मृत्युना हरता त्वां वद किं न मे हृतम्
Ragh_8.68,madirākṣi madānanārpitaṃ madhu pītvā rasavat kathaṃ nu me anupāsyasi bāṣpadūṣitaṃ paralokopanataṃ jalāñjalim,मदिराक्षि मदाननार्पितं मधु पीत्वा रसवत् कथं नु मे अनुपास्यसि बाष्पदूषितं परलोकोपनतं जलाञ्जलिम्
Ragh_8.69,vibhave 'pi sati tvayā vinā sukham etāvad ajasya gaṇyatām ahṛtasya vilobhanāntarair mama sarve viṣayās tadāśrayāḥ,विभवे ऽपि सति त्वया विना सुखम् एतावद् अजस्य गण्यताम् अहृतस्य विलोभनान्तरैर् मम सर्वे विषयास् तदाश्रयाः
Ragh_8.70,vilapann iti kosalādhipaḥ karuṇārthagrathitaṃ priyāṃ prati akarot pṛthivīruhān api srutaśākhārasabhāṣpadurdinān,विलपन्न् इति कोसलाधिपः करुणार्थग्रथितं प्रियां प्रति अकरोत् पृथिवीरुहान् अपि स्रुतशाखारसभाष्पदुर्दिनान्
Ragh_8.71,atha tasya kathaṃcid aṅkataḥ svajanas tām apanīya sundarīṃ visasarja kṛtāntyamaṇḍanām analāy'; āgurucandanadihase,अथ तस्य कथंचिद् अङ्कतः स्वजनस् ताम् अपनीय सुन्दरीं विससर्ज कृतान्त्यमण्डनाम् अनलाय्ऽ; आगुरुचन्दनदिहसे
Ragh_8.72,pramadām anu saṃsthitaḥ śucā nṛpatiḥ sann iti vācyadarśanāt na cakāra śarīram agnisāt saha devyā na tu jīvitāśayā,प्रमदाम् अनु संस्थितः शुचा नृपतिः सन्न् इति वाच्यदर्शनात् न चकार शरीरम् अग्निसात् सह देव्या न तु जीविताशया
Ragh_8.73,atha tena daśāhataḥ pare guṇaśeṣāṃ upadiṣya gehinīm viduṣā vidhayo maharddhayaḥ pura evopavane samāpitāḥ,अथ तेन दशाहतः परे गुणशेषां उपदिष्य गेहिनीम् विदुषा विधयो महर्द्धयः पुर एवोपवने समापिताः
Ragh_8.74,sa viveśa purīṃ tayā vinā kṣaṇadāpāyaśaśāṅkadarśanaḥ parivāham ivāvalokayan svaśucaḥ pauravadhūmukhāśruṣu,स विवेश पुरीं तया विना क्षणदापायशशाङ्कदर्शनः परिवाहम् इवावलोकयन् स्वशुचः पौरवधूमुखाश्रुषु
Ragh_8.75,atha taṃ savanāya diṣitaḥ praṇidhānād gurur āśramasthitaḥ abhiṣaṅgajaḍaṃ vijajñivān iti śiṣyeṇa kilānvabodhayat,अथ तं सवनाय दिषितः प्रणिधानाद् गुरुर् आश्रमस्थितः अभिषङ्गजडं विजज्ञिवान् इति शिष्येण किलान्वबोधयत्
Ragh_8.76,asamāptavidhir yato munis tava vidvān api tāpakāraṇam na bhavantam upasthitaḥ svayaṃ prakṛtau sthāpayituṃ kṛtasthitiḥ,असमाप्तविधिर् यतो मुनिस् तव विद्वान् अपि तापकारणम् न भवन्तम् उपस्थितः स्वयं प्रकृतौ स्थापयितुं कृतस्थितिः
Ragh_8.77,mayi tasya suvṛtta vartate laghusaṃdeśapadā sarasvatī śṛṇu viśrutasattvasāra tāṃ hṛdi cainām upadhātum arhasi,मयि तस्य सुवृत्त वर्तते लघुसंदेशपदा सरस्वती शृणु विश्रुतसत्त्वसार तां हृदि चैनाम् उपधातुम् अर्हसि
Ragh_8.78,puruṣasya padeṣv ajanmanaḥ samatītaṃ ca bhavac ca bhāvi ca sa hi niṣpratighena cakṣuṣā tritayaṃ jñānamayena paśyati,पुरुषस्य पदेष्व् अजन्मनः समतीतं च भवच् च भावि च स हि निष्प्रतिघेन चक्षुषा त्रितयं ज्ञानमयेन पश्यति
Ragh_8.79,carataḥ kila duścaraṃ tapas tṛṇabindoḥ pariśaṅkitaḥ purā prajighāya samādhibedinīṃ harir asmai hariṇīṃ surāṅganām,चरतः किल दुश्चरं तपस् तृणबिन्दोः परिशङ्कितः पुरा प्रजिघाय समाधिबेदिनीं हरिर् अस्मै हरिणीं सुराङ्गनाम्
Ragh_8.80,sa tapaḥpratibandhamanyunā pramukhāviṣkṛtacāruvibhramām aśapad bhava mānuṣīti tāṃ śamavelāpralayormiṇā muniḥ,स तपःप्रतिबन्धमन्युना प्रमुखाविष्कृतचारुविभ्रमाम् अशपद् भव मानुषीति तां शमवेलाप्रलयोर्मिणा मुनिः
Ragh_8.81,bhagavan paravān ayaṃ janaḥ pratikūlācaritaṃ kṣamasva me iti copanatāṃ kṣitipṛśaṃ vivaśā śāpanivṛttikāraṇam,भगवन् परवान् अयं जनः प्रतिकूलाचरितं क्षमस्व मे इति चोपनतां क्षितिपृशं विवशा शापनिवृत्तिकारणम्
Ragh_8.82,krathakaiśikavaṃśasaṃbhavā tava bhūtvā mahiṣī cirāya sā upalabdhavatī divaś cyutaṃ vivaśā śāpanivṛttikāraṇam,क्रथकैशिकवंशसंभवा तव भूत्वा महिषी चिराय सा उपलब्धवती दिवश् च्युतं विवशा शापनिवृत्तिकारणम्
Ragh_8.83,tad alaṃ tadapāyacintayā vipad utpattimatām upasthitā vasudheyam avekṣyatāṃ tvayā vasumatyā hi nṛpāḥ kalatriṇaḥ,तद् अलं तदपायचिन्तया विपद् उत्पत्तिमताम् उपस्थिता वसुधेयम् अवेक्ष्यतां त्वया वसुमत्या हि नृपाः कलत्रिणः
Ragh_8.84,udaye madavācyam ujjhatā śrutam āviṣkṛtam ātmavattayā manasas tad upasthite jvare punar aklībatayā prakāśyatāṃ,उदये मदवाच्यम् उज्झता श्रुतम् आविष्कृतम् आत्मवत्तया मनसस् तद् उपस्थिते ज्वरे पुनर् अक्लीबतया प्रकाश्यतां
Ragh_8.85,rudatā kuta eva sā punar bhavatā nānumṛtāpi labhyate paralokajuṣāṃ svakarmabhir gatayo bhinnapathā hi dehinām,रुदता कुत एव सा पुनर् भवता नानुमृतापि लभ्यते परलोकजुषां स्वकर्मभिर् गतयो भिन्नपथा हि देहिनाम्
Ragh_8.85,ruditena na sā nivartate nṛpa tat tāvad anrthakaṃ tava na bhavān anusaṃsthito 'pi tāṃ labhate karmavaśā hi dehinaḥ,रुदितेन न सा निवर्तते नृप तत् तावद् अन्र्थकं तव न भवान् अनुसंस्थितो ऽपि तां लभते कर्मवशा हि देहिनः
Ragh_8.86,* apaśokamanāḥ kuṭumbinīm anugṛhṇīṣva nivāpadattibhiḥ svajanāśru kilātrisaṃtataṃ dahati pretam iti pracakṣate,* अपशोकमनाः कुटुम्बिनीम् अनुगृह्णीष्व निवापदत्तिभिः स्वजनाश्रु किलात्रिसंततं दहति प्रेतम् इति प्रचक्षते
Ragh_8.87,maraṇaṃ prakṛtiḥ śarīriṇāṃ vikṛtir jīvitam ucyate budhaiḥ kṣaṇam apy avatiṣṭhate śvasan yadi jantur nanu lābhavān asau,मरणं प्रकृतिः शरीरिणां विकृतिर् जीवितम् उच्यते बुधैः क्षणम् अप्य् अवतिष्ठते श्वसन् यदि जन्तुर् ननु लाभवान् असौ
Ragh_8.88,avagacchati mūḍhacetanaḥ priyanāśaṃ hṛdi śalyam arpitam sthiradhīs tu tad eva manyate kuśaladvāratayā samuddhṛtam,अवगच्छति मूढचेतनः प्रियनाशं हृदि शल्यम् अर्पितम् स्थिरधीस् तु तद् एव मन्यते कुशलद्वारतया समुद्धृतम्
Ragh_8.89,avagacchati mūḍhacetanaḥ śruta dhṛtasaṃyogaviparyayau yadā virahaḥ kim ivānutāpayed vada bāhyair viṣayair vipaścitam,अवगच्छति मूढचेतनः श्रुत धृतसंयोगविपर्ययौ यदा विरहः किम् इवानुतापयेद् वद बाह्यैर् विषयैर् विपश्चितम्
Ragh_8.90,na pṛthagjanavac chuco vaśaṃ vaśinām uttama gantum arhasi drumasānumatāṃ kim antaraṃ yadi vāyau dvitaye 'pi te calāḥ,न पृथग्जनवच् छुचो वशं वशिनाम् उत्तम गन्तुम् अर्हसि द्रुमसानुमतां किम् अन्तरं यदि वायौ द्वितये ऽपि ते चलाः
Ragh_8.91,sa tatheti vinetur udāramateḥ pratigṛhya vaco visasarja munim tad alabdhapadaṃ hṛdi śokaghane pratiyātam ivāntikam asya guroḥ,स तथेति विनेतुर् उदारमतेः प्रतिगृह्य वचो विससर्ज मुनिम् तद् अलब्धपदं हृदि शोकघने प्रतियातम् इवान्तिकम् अस्य गुरोः
Ragh_8.92,tenāṣṭau parigamitāḥ samāḥ kathaṃcid bālatvād avitathasūnṛtena sūnoḥ sādṛśyapratikṛtidarśanaiḥ priyāyāḥ svapneṣu kṣaṇikasamāgamtosavaiś ca,तेनाष्टौ परिगमिताः समाः कथंचिद् बालत्वाद् अवितथसूनृतेन सूनोः सादृश्यप्रतिकृतिदर्शनैः प्रियायाः स्वप्नेषु क्षणिकसमागम्तोसवैश् च
Ragh_8.93,tasya prasahya hṛdayaṃ kila śokaśaṅkuḥ plakṣapraroha iva saudhatalaṃ bibheda prāṇāntahetum api taṃ bhiṣajām asādhyaṃ lābhaṃ priyānugamane tvarayā sa mene,तस्य प्रसह्य हृदयं किल शोकशङ्कुः प्लक्षप्ररोह इव सौधतलं बिभेद प्राणान्तहेतुम् अपि तं भिषजाम् असाध्यं लाभं प्रियानुगमने त्वरया स मेने
Ragh_8.94,samyagvinītam atha varmaharaṃ kumāram ādiśya rakṣaṇavidhau vidhivat prajānām rogopasṛṣṭatanudurvasatiṃ mumukṣuḥ prāyopaveśanamatir nṛpatir babhūva,सम्यग्विनीतम् अथ वर्महरं कुमारम् आदिश्य रक्षणविधौ विधिवत् प्रजानाम् रोगोपसृष्टतनुदुर्वसतिं मुमुक्षुः प्रायोपवेशनमतिर् नृपतिर् बभूव
Ragh_8.95,tīrthe toyavyatikarabhave jahnukanyāsaryvor dehatyāgād amaragaṇanālekhyam āsādya sadyaḥ pūrvākārādhikatararucā saṃgataḥ kāntayāsau līlāgāreṣv aramata punar nandanābhyantareṣu,तीर्थे तोयव्यतिकरभवे जह्नुकन्यासर्य्वोर् देहत्यागाद् अमरगणनालेख्यम् आसाद्य सद्यः पूर्वाकाराधिकतररुचा संगतः कान्तयासौ लीलागारेष्व् अरमत पुनर् नन्दनाभ्यन्तरेषु
Ragh_9.1,pitur anantaram uttarkosalān samadhigamya samādhijitendriyaḥ daśarathaḥ praśaśāsa mahāratho yamavatām avatāṃ ca dhuri sthitaḥ,पितुर् अनन्तरम् उत्तर्कोसलान् समधिगम्य समाधिजितेन्द्रियः दशरथः प्रशशास महारथो यमवताम् अवतां च धुरि स्थितः
Ragh_9.2,adhigataṃ vidhivad yad apālayat prakṛtimaṇḍalam ātmakulocitam abhavad asya tato guṇavattaraṃ sanagaraṃ nagarandhrakaraujasaḥ,अधिगतं विधिवद् यद् अपालयत् प्रकृतिमण्डलम् आत्मकुलोचितम् अभवद् अस्य ततो गुणवत्तरं सनगरं नगरन्ध्रकरौजसः
Ragh_9.3,ubhayam eva vadanti manīṣiṇaḥ samayavarṣitayā kṛtakarmaṇām valaniṣūdanam arthpatiṃ ca taṃ śramanudaṃ manudaṇḍaharānvayam,उभयम् एव वदन्ति मनीषिणः समयवर्षितया कृतकर्मणाम् वलनिषूदनम् अर्थ्पतिं च तं श्रमनुदं मनुदण्डहरान्वयम्
Ragh_9.4,janapade na gadaḥ padam ādadhāv abhibhavaḥ kuta eva sapatnajaḥ kṣitir abhūt phalavaty ajanandane śamarate 'maratejasi pārthive,जनपदे न गदः पदम् आदधाव् अभिभवः कुत एव सपत्नजः क्षितिर् अभूत् फलवत्य् अजनन्दने शमरते ऽमरतेजसि पार्थिवे
Ragh_9.5,daśadigantajitā raghuṇā yathā śriyam apuṣyad ajena tataḥ param tam adhigamya tathaiva punar babhau na na mahī 'nam ahīnaparākramam,दशदिगन्तजिता रघुणा यथा श्रियम् अपुष्यद् अजेन ततः परम् तम् अधिगम्य तथैव पुनर् बभौ न न मही ऽनम् अहीनपराक्रमम्
Ragh_9.6,samatayā vasuvṛṭivisarjanair niyamanād asatāṃ ca narādhipaḥ anuyayau yamapuṇyajaneśvarau savaruṇāv aruṇāgrasaraṃ rucā,समतया वसुवृटिविसर्जनैर् नियमनाद् असतां च नराधिपः अनुययौ यमपुण्यजनेश्वरौ सवरुणाव् अरुणाग्रसरं रुचा
Ragh_9.7,na mṛgayābhiratir na durodaraṃ na ca śaśipratimābharaṇaṃ madhu tam udayāya na vā navayauvanā priyatamā yatamānam apāharā,न मृगयाभिरतिर् न दुरोदरं न च शशिप्रतिमाभरणं मधु तम् उदयाय न वा नवयौवना प्रियतमा यतमानम् अपाहरा
Ragh_9.8,na kṛpaṇā prabhavaty api vāsave na vitathā parihāsakathāsv api na ca sapatnajaneṣv api tena vāg aparuṣā paruṣākṣaram īritā,न कृपणा प्रभवत्य् अपि वासवे न वितथा परिहासकथास्व् अपि न च सपत्नजनेष्व् अपि तेन वाग् अपरुषा परुषाक्षरम् ईरिता
Ragh_9.9,udayam astamayaṃ ca raghūdvahād ubhayam ānaśire vasudhādhipāḥ sa hi nideśam alaṅghayatām abhūt suhṛd ayohṛdayaḥ pratigarjatām,उदयम् अस्तमयं च रघूद्वहाद् उभयम् आनशिरे वसुधाधिपाः स हि निदेशम् अलङ्घयताम् अभूत् सुहृद् अयोहृदयः प्रतिगर्जताम्
Ragh_9.10,ajayad ekarathena sa medinīm udadhinemim adhijyaśarāsanaḥ jayam aghoṣayad asya tu kevalaṃ gajavatī javatīrahayā camūḥ,अजयद् एकरथेन स मेदिनीम् उदधिनेमिम् अधिज्यशरासनः जयम् अघोषयद् अस्य तु केवलं गजवती जवतीरहया चमूः
Ragh_9.10,jaghananirviṣayīkṛtamekhalān anucitāśruviluptaviśeṣakān sa ripudāragaṇān akarod balād analakān alakādhipavikramaḥ,जघननिर्विषयीकृतमेखलान् अनुचिताश्रुविलुप्तविशेषकान् स रिपुदारगणान् अकरोद् बलाद् अनलकान् अलकाधिपविक्रमः
Ragh_9.11,* avanim ekarathena varūthinā jitavataḥ kila tasya dhanurbhṛtaḥ vijayadundubhitāṃ yayur arṇavā ghanaravā naravāhanasaṃpadaḥ,* अवनिम् एकरथेन वरूथिना जितवतः किल तस्य धनुर्भृतः विजयदुन्दुभितां ययुर् अर्णवा घनरवा नरवाहनसंपदः
Ragh_9.12,śamitapakṣabalaḥ śitakoṭinā śikhariṇāṃ kuliśena puraṃdaraḥ sa sāravṛṣṭimucā dhanuṣā dviṣāṃ svanavatā navatāmarasānanaḥ,शमितपक्षबलः शितकोटिना शिखरिणां कुलिशेन पुरंदरः स सारवृष्टिमुचा धनुषा द्विषां स्वनवता नवतामरसाननः
Ragh_9.12,sphuritakoṭisahasramarīcinā samacinot kuliśena harir yaśaḥ sa dhanuṣā yudhi sāyakavarṣiṇā svanavatā navatāmarasānanaḥ,स्फुरितकोटिसहस्रमरीचिना समचिनोत् कुलिशेन हरिर् यशः स धनुषा युधि सायकवर्षिणा स्वनवता नवतामरसाननः
Ragh_9.13,* caraṇayor nakharāgasamṛddhibhir mukuṭaratnamarīcibhir aspṛśan sa dhanuṣā yudhi sāyakavarṣiṇā śatamakhaṃ tam akhaṇḍitapauruṣam,* चरणयोर् नखरागसमृद्धिभिर् मुकुटरत्नमरीचिभिर् अस्पृशन् स धनुषा युधि सायकवर्षिणा शतमखं तम् अखण्डितपौरुषम्
Ragh_9.14,nivavṛte sa mahārṇavarodhasaḥ sacivakāritabālasutāñjalīn samanukampya sapatnaparigrahān analakān alakānavamāṃ purīm,निववृते स महार्णवरोधसः सचिवकारितबालसुताञ्जलीन् समनुकम्प्य सपत्नपरिग्रहान् अनलकान् अलकानवमां पुरीम्
Ragh_9.15,upagato 'pi ca maṇḍalanābhitām anuditānyasitātapavāraṇaḥ ajitam asti nṛpāspadam ity abhūd analaso 'nalasomasamadyutiḥ,उपगतो ऽपि च मण्डलनाभिताम् अनुदितान्यसितातपवारणः अजितम् अस्ति नृपास्पदम् इत्य् अभूद् अनलसो ऽनलसोमसमद्युतिः
Ragh_9.16,kratuṣu tena visarjitamaulinā bhujasamāhṛtadigvasunā kṛtāḥ kanakayūpasamucchrayaśobhino vitamasā tamasārasyūtaṭāḥ,क्रतुषु तेन विसर्जितमौलिना भुजसमाहृतदिग्वसुना कृताः कनकयूपसमुच्छ्रयशोभिनो वितमसा तमसारस्यूतटाः
Ragh_9.17,ajinadaṇḍabhṛtaṃ kuśamekhalāṃ yatagiraṃ mṛgaśṛṅgaparigrahām adhivasaṃs tanum adhvaradīkṣitām asambhāsam abhāsayad īśvaraḥ,अजिनदण्डभृतं कुशमेखलां यतगिरं मृगशृङ्गपरिग्रहाम् अधिवसंस् तनुम् अध्वरदीक्षिताम् असम्भासम् अभासयद् ईश्वरः
Ragh_9.18,avabhṛtaprayato niyatendriyaḥ surasamājasamākramaṇocitaḥ namayati sma sa kevalam unnataṃ vanamuce namucer araye śiraḥ,अवभृतप्रयतो नियतेन्द्रियः सुरसमाजसमाक्रमणोचितः नमयति स्म स केवलम् उन्नतं वनमुचे नमुचेर् अरये शिरः
Ragh_9.19,tam apahāya kakutsthakulodbhavaṃ puruṣam ātmabhuvaṃ ca pativratā nṛpatim anyam asevata devatā sakamalā kam alāghavam arthiṣu,तम् अपहाय ककुत्स्थकुलोद्भवं पुरुषम् आत्मभुवं च पतिव्रता नृपतिम् अन्यम् असेवत देवता सकमला कम् अलाघवम् अर्थिषु
Ragh_9.20,sa kila saṃyugamūrdhni sahāyatāṃ maghavataḥ pratipadya mahārathaḥ svabhujavīryam agāpayad ucchritaṃ suravadhūr avadhūtabhayāḥ śaraiḥ,स किल संयुगमूर्ध्नि सहायतां मघवतः प्रतिपद्य महारथः स्वभुजवीर्यम् अगापयद् उच्छ्रितं सुरवधूर् अवधूतभयाः शरैः
Ragh_9.21,asakṛd ekarathena tarasvinā harihayāgrasareṇa dhanurbhṛtā dinakarābhimukhā raṇareṇavo rurudhire rudhireṇa suradviṣām,असकृद् एकरथेन तरस्विना हरिहयाग्रसरेण धनुर्भृता दिनकराभिमुखा रणरेणवो रुरुधिरे रुधिरेण सुरद्विषाम्
Ragh_9.22,tam alabhanta patiṃ patidevatāḥ śikhariṇāṃ iva sāgaram āpagāḥ magadhakosalakekayaśasināṃ duhitaro 'hitaropitamārgaṇam,तम् अलभन्त पतिं पतिदेवताः शिखरिणां इव सागरम् आपगाः मगधकोसलकेकयशसिनां दुहितरो ऽहितरोपितमार्गणम्
Ragh_9.23,priyatamābhir asau tiṛbhir babhau tisṛbhir eva bhuvaṃ saha śaktibhiḥ upagato vininīṣur iva prajā harihayo 'rihayogavicakṣaṇaḥ,प्रियतमाभिर् असौ तिऋभिर् बभौ तिसृभिर् एव भुवं सह शक्तिभिः उपगतो विनिनीषुर् इव प्रजा हरिहयो ऽरिहयोगविचक्षणः
Ragh_9.24,atha samāvavṛte kusumair navais tam iva sevitum ekanarādhipam yamakuberjaleśvaravajriṇāṃ samadhuraṃ madhur añcitavikramam,अथ समाववृते कुसुमैर् नवैस् तम् इव सेवितुम् एकनराधिपम् यमकुबेर्जलेश्वरवज्रिणां समधुरं मधुर् अञ्चितविक्रमम्
Ragh_9.25,jigamiṣur dhanadādhyuṣitāṃ diśaṃ rathayujā parivartitavāhanaḥ dinamukhāni ravir himanirgrahair vimalayan malayaṃ nagam atyajat,जिगमिषुर् धनदाध्युषितां दिशं रथयुजा परिवर्तितवाहनः दिनमुखानि रविर् हिमनिर्ग्रहैर् विमलयन् मलयं नगम् अत्यजत्
Ragh_9.25,himavivarṇitacandanapallavaṃ virahayan malayādrim udaṅmukhaḥ vihagayoḥ kṛpayeva śanair yayau ravir aharvirahadhruvabhedayoḥ,हिमविवर्णितचन्दनपल्लवं विरहयन् मलयाद्रिम् उदङ्मुखः विहगयोः कृपयेव शनैर् ययौ रविर् अहर्विरहध्रुवभेदयोः
Ragh_9.26,* kusumajanma tato navapallavās tadanu ṣaṭpadakokilakūjitam iti yathākramam āvirabhūn madhur drumavatīm avatīrya vanasthalīm,* कुसुमजन्म ततो नवपल्लवास् तदनु षट्पदकोकिलकूजितम् इति यथाक्रमम् आविरभून् मधुर् द्रुमवतीम् अवतीर्य वनस्थलीम्
Ragh_9.26,surabhisaṃgamajaṃ vanamālayā navapalāśam adhāryata bhaṅguram ramaṇadattam ivārdranakhakṣataṃ pramadayā madayāpitalajjayā,सुरभिसंगमजं वनमालया नवपलाशम् अधार्यत भङ्गुरम् रमणदत्तम् इवार्द्रनखक्षतं प्रमदया मदयापितलज्जया
Ragh_9.27,* upahitaṃ śiśirāpagamaśriyā mukulajālam aśobhata kiṃśuke praṇayinīva nakhakṣatamaṇḍanaṃ pramadayā madayāpitalajjayā,* उपहितं शिशिरापगमश्रिया मुकुलजालम् अशोभत किंशुके प्रणयिनीव नखक्षतमण्डनं प्रमदया मदयापितलज्जया
Ragh_9.27,parabhṛtā madanakṣatacetasāṃ priyasakhī laghuvāg iva yoṣitām priyatamān akarot kalahāntare mṛduravā duravāpasamāgamān,परभृता मदनक्षतचेतसां प्रियसखी लघुवाग् इव योषिताम् प्रियतमान् अकरोत् कलहान्तरे मृदुरवा दुरवापसमागमान्
Ragh_9.28,* vraṇagurupramadādharaduḥsahaṃ jaghananirviṣayīkṛtamekhalam na khalu tāvad aśeṣam apohituṃ ravir alaṃ viralaṃ kṛtavān himam,* व्रणगुरुप्रमदाधरदुःसहं जघननिर्विषयीकृतमेखलम् न खलु तावद् अशेषम् अपोहितुं रविर् अलं विरलं कृतवान् हिमम्
Ragh_9.28,viśadacandrakaraṃ sukhamārutaṃ kusumitadrumam unmadakokilam tad upabhogarasaṃ himavarṣiṇaḥ param ṛtor viralaṃ kṛtavān himam,विशदचन्द्रकरं सुखमारुतं कुसुमितद्रुमम् उन्मदकोकिलम् तद् उपभोगरसं हिमवर्षिणः परम् ऋतोर् विरलं कृतवान् हिमम्
Ragh_9.29,* abhinayān paricetum ivodyatā malayamārutakampitapallavā amadayat sahakāralatā manaḥ sakalikā kalikāmajitām api,* अभिनयान् परिचेतुम् इवोद्यता मलयमारुतकम्पितपल्लवा अमदयत् सहकारलता मनः सकलिका कलिकामजिताम् अपि
Ragh_9.30,nayaguṇopacitām iva bhūpateḥ sadupakāraphalāṃ śriyam arthinaḥ abhiyayuḥ saraso madhusaṃbhṛtāṃ kamalinīm alinīrapatriṇaḥ,नयगुणोपचिताम् इव भूपतेः सदुपकारफलां श्रियम् अर्थिनः अभिययुः सरसो मधुसंभृतां कमलिनीम् अलिनीरपत्रिणः
Ragh_9.30,daśanacandrikayā vyabhāsitaṃ hasitam āsavagandhi madhor iva bakulapuṣpam asevyata ṣaṭpadaiḥ śucirasaṃ cirasaṃcitam īpsubhiḥ,दशनचन्द्रिकया व्यभासितं हसितम् आसवगन्धि मधोर् इव बकुलपुष्पम् असेव्यत षट्पदैः शुचिरसं चिरसंचितम् ईप्सुभिः
Ragh_9.31,* kusumam eva na kevalam ārtavaṃ navam aśokataroḥ smaradīpanam kisalayaprasavo 'pi vilāsināṃ madayitā dayitāśravaṇārpitaḥ,* कुसुमम् एव न केवलम् आर्तवं नवम् अशोकतरोः स्मरदीपनम् किसलयप्रसवो ऽपि विलासिनां मदयिता दयिताश्रवणार्पितः
Ragh_9.32,viracitā madhunopavanśriyām abhinavā iva pattraviśeṣakāḥ madhulihāṃ madhudānaviśāradāḥ kurabakā ravakāraṇatāṃ yayuḥ,विरचिता मधुनोपवन्श्रियाम् अभिनवा इव पत्त्रविशेषकाः मधुलिहां मधुदानविशारदाः कुरबका रवकारणतां ययुः
Ragh_9.33,suvadanāvadanāsavasaṃbhṛtas tadanuvādiguṇaḥ kusumodgamaḥ madhukarair akaron madhulolupair bakulam ākulam āyatapaṅktibhiḥ,सुवदनावदनासवसंभृतस् तदनुवादिगुणः कुसुमोद्गमः मधुकरैर् अकरोन् मधुलोलुपैर् बकुलम् आकुलम् आयतपङ्क्तिभिः
Ragh_9.33,suvadanāvadanāsavasaṃbhṛtas tadanuvādiguṇaḥ kusumodgamaḥ iti dayāta ivābhavad āyatā na rajanī rajanīśavatī madhau,सुवदनावदनासवसंभृतस् तदनुवादिगुणः कुसुमोद्गमः इति दयात इवाभवद् आयता न रजनी रजनीशवती मधौ
Ragh_9.34,* prathamam anyabhṛtābhir udīritāḥ praviralā iva mugdhavadhūkathāḥ surabhigandhiṣu śuśruvire giraḥ kusumitāsu mitā vanarājiṣu,* प्रथमम् अन्यभृताभिर् उदीरिताः प्रविरला इव मुग्धवधूकथाः सुरभिगन्धिषु शुश्रुविरे गिरः कुसुमितासु मिता वनराजिषु
Ragh_9.35,śrutisukhabhramarasvanagītayaḥ kusumakomaladantaruco babhuḥ upavanāntalatāḥ pavanāhataiḥ kisalayaiḥ salayair iva pāṇibhiḥ,श्रुतिसुखभ्रमरस्वनगीतयः कुसुमकोमलदन्तरुचो बभुः उपवनान्तलताः पवनाहतैः किसलयैः सलयैर् इव पाणिभिः
Ragh_9.36,lalitavibhramabandhavicakṣaṇaṃ surabhigandhaparājitakesaram patiṣu nirviviśur madhum aṅganāḥ smarasakhaṃ rasakhaṇḍanavarjitam,ललितविभ्रमबन्धविचक्षणं सुरभिगन्धपराजितकेसरम् पतिषु निर्विविशुर् मधुम् अङ्गनाः स्मरसखं रसखण्डनवर्जितम्
Ragh_9.36,tilakamastakaharmyakṛtāspadaiḥ kusumamadhvanuṣaṅgasugandhibhiḥ kalam agīyata bhṛṅgavilāsināṃ smarayutair ayutair abalāsakhaiḥ,तिलकमस्तकहर्म्यकृतास्पदैः कुसुममध्वनुषङ्गसुगन्धिभिः कलम् अगीयत भृङ्गविलासिनां स्मरयुतैर् अयुतैर् अबलासखैः
Ragh_9.37,* śuśubhire smitacārutarānanāḥ striya iva ślathaśiñjitamekhalāḥ vikacatāmarasā gṛhadīrghikā madakalodakalolavihaṃgamāḥ,* शुशुभिरे स्मितचारुतराननाः स्त्रिय इव श्लथशिञ्जितमेखलाः विकचतामरसा गृहदीर्घिका मदकलोदकलोलविहंगमाः
Ragh_9.37,laghayati sma na patyaparādhajaṃ na sahakāratarus taruṇīdhṛtam kusumito namito 'libhir unmadaiḥ smarasamādhisamādhikaroṣitam,लघयति स्म न पत्यपराधजं न सहकारतरुस् तरुणीधृतम् कुसुमितो नमितो ऽलिभिर् उन्मदैः स्मरसमाधिसमाधिकरोषितम्
Ragh_9.38,* upayayau tanutāṃ madhukhaṇḍitā himakarodayapāṇḍumukhacchaviḥ sadṛśam iṣṭasamāgamanirvṛtiṃ vanitayā 'nitayā rajanīvadhūḥ,* उपययौ तनुतां मधुखण्डिता हिमकरोदयपाण्डुमुखच्छविः सदृशम् इष्टसमागमनिर्वृतिं वनितया ऽनितया रजनीवधूः
Ragh_9.39,apatuṣāratayā viśadaprabhaiḥ suratarāga pariśramanodibhiḥ kusumacāpam atejayad aṃśubhir himakaro makarojitaketanam,अपतुषारतया विशदप्रभैः सुरतराग परिश्रमनोदिभिः कुसुमचापम् अतेजयद् अंशुभिर् हिमकरो मकरोजितकेतनम्
Ragh_9.40,hutahutāśanadīpti vanśriyaḥ pratinidhiḥ kanakābharaṇasya yat yuvatayaḥ kusumaṃ dadhur āhitaṃ tad (?) alake dalakesarapeśalam,हुतहुताशनदीप्ति वन्श्रियः प्रतिनिधिः कनकाभरणस्य यत् युवतयः कुसुमं दधुर् आहितं तद् (?) अलके दलकेसरपेशलम्
Ragh_9.41,alibhir añjanabindumaoharaiḥ kusumapaṅktinipātibhir aṅkitaḥ na khalu śobahayit sma vanasthalīṃ na tilakas tilakaḥ pramadām iva,अलिभिर् अञ्जनबिन्दुमओहरैः कुसुमपङ्क्तिनिपातिभिर् अङ्कितः न खलु शोबहयित् स्म वनस्थलीं न तिलकस् तिलकः प्रमदाम् इव
Ragh_9.42,amadayan madghugandhasanāthayā kisalayādharasaṃgatayā manaḥ kusumasaṃbhṭtayā navamallikā smitarucā tarucāruvilāsinī,अमदयन् मद्घुगन्धसनाथया किसलयाधरसंगतया मनः कुसुमसंभ्ट्तया नवमल्लिका स्मितरुचा तरुचारुविलासिनी
Ragh_9.42,analasānyabhṛtā 'nalasān manaḥ kamaladhūlibhṛtā maruteritā kusumabhāranatādhvagayoṣitām asamaśokam aśokalatā 'karot,अनलसान्यभृता ऽनलसान् मनः कमलधूलिभृता मरुतेरिता कुसुमभारनताध्वगयोषिताम् असमशोकम् अशोकलता ऽकरोत्
Ragh_9.43,* aruṇarāganiṣedhibhir aṃśukaiḥ śravaṇalabdhapadaiś ca yavāṅkuraiḥ parabhṛtāvirutaiś ca vilāsinaḥ smarabalair abalaikarasāḥ kṛtāḥ,* अरुणरागनिषेधिभिर् अंशुकैः श्रवणलब्धपदैश् च यवाङ्कुरैः परभृताविरुतैश् च विलासिनः स्मरबलैर् अबलैकरसाः कृताः
Ragh_9.44,upacitāvayavā śucibhiḥ kaṇair alikadambakayogam upeyuṣī sadṛśakāntir alakṣyata mañjarī tilakajā 'lakajālakamauktikaiḥ,उपचितावयवा शुचिभिः कणैर् अलिकदम्बकयोगम् उपेयुषी सदृशकान्तिर् अलक्ष्यत मञ्जरी तिलकजा ऽलकजालकमौक्तिकैः
Ragh_9.45,dhvajapaṭaṃ madanasya dhanurbhṛtaś chavikaraṃ mukhacūrṇam ṛtuśriyaḥ kusumakesarareṇum alivrajāḥ sapavanopavanotthitam anvayuḥ,ध्वजपटं मदनस्य धनुर्भृतश् छविकरं मुखचूर्णम् ऋतुश्रियः कुसुमकेसररेणुम् अलिव्रजाः सपवनोपवनोत्थितम् अन्वयुः
Ragh_9.46,anubhavan navadolam ṛtūtsavaṃ paṭur pai priyakaṇṭhajigṛkṣayā anayad āsanarajjuparigrahe bhujalatāṃ jaḍatām abalājanaḥ,अनुभवन् नवदोलम् ऋतूत्सवं पटुर् पै प्रियकण्ठजिगृक्षया अनयद् आसनरज्जुपरिग्रहे भुजलतां जडताम् अबलाजनः
Ragh_9.47,tyajata mānam alaṃ bata bigrahair na punar eti gataṃ caturaṃ vayaḥ parabhṛtābhir itīva nivedite smaramate ramate sma vadhūjanaḥ,त्यजत मानम् अलं बत बिग्रहैर् न पुनर् एति गतं चतुरं वयः परभृताभिर् इतीव निवेदिते स्मरमते रमते स्म वधूजनः
Ragh_9.48,atha yathāsukham ārtavam utsavaṃ samanubhūya vilāsavatīsakhaḥ narapatiś cakame mṛgayāratiṃ sa madhumanmadhumanmathasaṃnibhaḥ,अथ यथासुखम् आर्तवम् उत्सवं समनुभूय विलासवतीसखः नरपतिश् चकमे मृगयारतिं स मधुमन्मधुमन्मथसंनिभः
Ragh_9.49,paricayaṃ calakṣyanipātane bhayaruṣoś ca tadiṅgitabodhanam śramajayāt praguṇāṃ ca karoty asau tanum ato 'numataḥ sacivair yayau,परिचयं चलक्ष्यनिपातने भयरुषोश् च तदिङ्गितबोधनम् श्रमजयात् प्रगुणां च करोत्य् असौ तनुम् अतो ऽनुमतः सचिवैर् ययौ
Ragh_9.50,mṛgavanopagamakṣamaveṣabhṛd vipulakaṇṭhaniṣaktaśarāsanaḥ gaganam aśvakhuroddhuta reṇubhir nṛsavitā savitānam ivākarot,मृगवनोपगमक्षमवेषभृद् विपुलकण्ठनिषक्तशरासनः गगनम् अश्वखुरोद्धुत रेणुभिर् नृसविता सवितानम् इवाकरोत्
Ragh_9.51,grathitamaulir asau vanamālayā taru palāśasavarṇatanucchadaḥ turagavalganacaṇcalakuṇḍalo viruruce ruruceṣṭitabhūmiṣu,ग्रथितमौलिर् असौ वनमालया तरु पलाशसवर्णतनुच्छदः तुरगवल्गनचण्चलकुण्डलो विरुरुचे रुरुचेष्टितभूमिषु
Ragh_9.52,tanulatāviniveśitavigrahā bhramarasaṃkramitekṣaṇavṛttayaḥ dadṛṣur adhvani taṃ vanadevatāḥ sunayanaṃ nayananditakosalam,तनुलताविनिवेशितविग्रहा भ्रमरसंक्रमितेक्षणवृत्तयः ददृषुर् अध्वनि तं वनदेवताः सुनयनं नयनन्दितकोसलम्
Ragh_9.53,śvagaṇvāgurikaiḥ prathamāsthitaṃ vyapagatānaladasyu viveśa saḥ sthiraturaṃgamabhūmi nipānavan mṛgavayogavayopacitaṃ vanam,श्वगण्वागुरिकैः प्रथमास्थितं व्यपगतानलदस्यु विवेश सः स्थिरतुरंगमभूमि निपानवन् मृगवयोगवयोपचितं वनम्
Ragh_9.54,atha nabhasya iva tridaśāyudhaṃ kanakapiṅgataḍidguṇasaṃyutam dhanur radhijyam anādhir upādade naravaro ravaroṣitakesarī,अथ नभस्य इव त्रिदशायुधं कनकपिङ्गतडिद्गुणसंयुतम् धनुर् रधिज्यम् अनाधिर् उपाददे नरवरो रवरोषितकेसरी
Ragh_9.55,tasya stanapraṇayibhir muhur eṇaśāvair vyāhanyamānahariṇīgamanaṃ purastāt āvirbabhūva kuśagarbhamukhaṃ mṛgāṇāṃ yūthaṃ tadagrasaragarvitakṛṣnasāram,तस्य स्तनप्रणयिभिर् मुहुर् एणशावैर् व्याहन्यमानहरिणीगमनं पुरस्तात् आविर्बभूव कुशगर्भमुखं मृगाणां यूथं तदग्रसरगर्वितकृष्नसारम्
Ragh_9.56,tat prārthitaṃ javanvājigatena rājñā tūṇīmukhoddhṛtaśareṇa viśīrṇapaṅkti śyāmīcakāra vanam ākuladṛśṭipātair vateritotpaladalaprakarair ivāmbhaḥ,तत् प्रार्थितं जवन्वाजिगतेन राज्ञा तूणीमुखोद्धृतशरेण विशीर्णपङ्क्ति श्यामीचकार वनम् आकुलदृश्टिपातैर् वतेरितोत्पलदलप्रकरैर् इवाम्भः
Ragh_9.57,lakṣyīkṛtasya hariṇasya hariprabhāvaḥ prekṣya sthitāṃ sahacarīṃ vyavadhāya deham ākarṇakṛṣṭam api kāmitayā sa dhanvī bāṇaṃ kṛpāmṛdhumanāḥ pratisaṃjahāra,लक्ष्यीकृतस्य हरिणस्य हरिप्रभावः प्रेक्ष्य स्थितां सहचरीं व्यवधाय देहम् आकर्णकृष्टम् अपि कामितया स धन्वी बाणं कृपामृधुमनाः प्रतिसंजहार
Ragh_9.58,tasyāpareṣv api mṛgeṣu śarān mumukṣoḥ karṇāntam etya bibhide nibiḍo 'pi muṣṭiḥ trāsātimātracaṭulaiḥ smarayatsu netraiḥ prauḍhapriyānayanavibhramaceṣṭitāni,तस्यापरेष्व् अपि मृगेषु शरान् मुमुक्षोः कर्णान्तम् एत्य बिभिदे निबिडो ऽपि मुष्टिः त्रासातिमात्रचटुलैः स्मरयत्सु नेत्रैः प्रौढप्रियानयनविभ्रमचेष्टितानि
Ragh_9.59,uttasthuṣaḥ śiśirapalvalapaṅkamadhyān mustāprarohakavalāvayavānukīrṇam jagrāha sa drutavarāhakulasya mārgaṃ suvyaktam ārdrapadapaṅktibhir āyatābhiḥ,उत्तस्थुषः शिशिरपल्वलपङ्कमध्यान् मुस्ताप्ररोहकवलावयवानुकीर्णम् जग्राह स द्रुतवराहकुलस्य मार्गं सुव्यक्तम् आर्द्रपदपङ्क्तिभिर् आयताभिः
Ragh_9.60,taṃ vāhanād avanatottarakāyam īṣad vidhyantam uddhatasaṭāḥ pratihantum īṣuḥ nātmānam asya vividuḥ sahasā varāhā vṛkeṣu viddham iṣubhir jaghanāśrayeṣu,तं वाहनाद् अवनतोत्तरकायम् ईषद् विध्यन्तम् उद्धतसटाः प्रतिहन्तुम् ईषुः नात्मानम् अस्य विविदुः सहसा वराहा वृकेषु विद्धम् इषुभिर् जघनाश्रयेषु
Ragh_9.61,tenābhighātarabhasasya vikṛṣya pattrī vanyasya netravivare mahiṣasya muktaḥ nirbhidya vigraham aśoṇitaliptapuṅkhas taṃ pātayāṃ prathamam āsa papāta paścāt,तेनाभिघातरभसस्य विकृष्य पत्त्री वन्यस्य नेत्रविवरे महिषस्य मुक्तः निर्भिद्य विग्रहम् अशोणितलिप्तपुङ्खस् तं पातयां प्रथमम् आस पपात पश्चात्
Ragh_9.62,prāyo viṣāṇaparimoṣalaghūttamāṅgān khaḍgāṃś cakāra nṛpatir niśitaiḥ kṣurapraiḥ śṛṇgaṃ sa dṛptavinayādhikṛtaḥ pareṣām abhyucchritaṃ na mamṛṣe na tu dīrgham āyuḥ,प्रायो विषाणपरिमोषलघूत्तमाङ्गान् खड्गांश् चकार नृपतिर् निशितैः क्षुरप्रैः शृण्गं स दृप्तविनयाधिकृतः परेषाम् अभ्युच्छ्रितं न ममृषे न तु दीर्घम् आयुः
Ragh_9.63,vyāghrān abhīr abhimukhopatitān guhābhyaḥ phullāsanāgraviṭapān iva vāyurugṇān śikṣāviśeṣalaghuhastatayā nimeṣāt tūṇīcakāra śarapūritavaktrarandhrān,व्याघ्रान् अभीर् अभिमुखोपतितान् गुहाभ्यः फुल्लासनाग्रविटपान् इव वायुरुग्णान् शिक्षाविशेषलघुहस्ततया निमेषात् तूणीचकार शरपूरितवक्त्ररन्ध्रान्
Ragh_9.64,nirghātograiḥ kuñjalīnāñ jighāṃsur jyānirghoṣaiḥ kṣobhayām āsa siṃhān nūnaṃ teṣām abhyasūyāparo 'bhūd vīryodagre rājaśabde mṛgeṣu,निर्घातोग्रैः कुञ्जलीनाञ् जिघांसुर् ज्यानिर्घोषैः क्षोभयाम् आस सिंहान् नूनं तेषाम् अभ्यसूयापरो ऽभूद् वीर्योदग्रे राजशब्दे मृगेषु
Ragh_9.65,tān hatvā gajakulabaddhatīvravairān kākutsthaḥ kuṭilanakhāgralagnamuktān ātmānaṃ raṇakṛtakarmaṇāṃ gajānām ānṛṇyaṃ gatam iva mārgaṇair amaṃsta,तान् हत्वा गजकुलबद्धतीव्रवैरान् काकुत्स्थः कुटिलनखाग्रलग्नमुक्तान् आत्मानं रणकृतकर्मणां गजानाम् आनृण्यं गतम् इव मार्गणैर् अमंस्त
Ragh_9.65,tān hatvā gajakulabaddhatīvravairān kākutsthaḥ kuṭilanakhāgralagnamuktān ātmānaṃ raṇakṛtakarmaṇāṃ gajānām ānṛṇyaṃ gatam iva mārgaṇair amaṃsta,तान् हत्वा गजकुलबद्धतीव्रवैरान् काकुत्स्थः कुटिलनखाग्रलग्नमुक्तान् आत्मानं रणकृतकर्मणां गजानाम् आनृण्यं गतम् इव मार्गणैर् अमंस्त
Ragh_9.66,camarān paritaḥ pravartitāśvaḥ kvacid ākarṇavikṛṣṭabhallavarṣī nṛpatīn iva tān viyojya sadyaḥ sitavālavyajanair jagāma śāntim,चमरान् परितः प्रवर्तिताश्वः क्वचिद् आकर्णविकृष्टभल्लवर्षी नृपतीन् इव तान् वियोज्य सद्यः सितवालव्यजनैर् जगाम शान्तिम्
Ragh_9.67,api turagasamīpād utpatantaṃ mayūraṃ na sa rucirakalāpaṃ bāṇalakṣyī cakāra sapadi gatamanaskaś citramālyānukīrṇe rativigalitabandhe keśapāśe priyāyāḥ,अपि तुरगसमीपाद् उत्पतन्तं मयूरं न स रुचिरकलापं बाणलक्ष्यी चकार सपदि गतमनस्कश् चित्रमाल्यानुकीर्णे रतिविगलितबन्धे केशपाशे प्रियायाः
Ragh_9.68,tasya karkaśavihārsaṃbhavaṃ svedam ānanavilagnajālakam ācacāma satuṣāraśīkaro bhinnapallavapuṭo vanānilaḥ,तस्य कर्कशविहार्संभवं स्वेदम् आननविलग्नजालकम् आचचाम सतुषारशीकरो भिन्नपल्लवपुटो वनानिलः
Ragh_9.69,iti vismṛtānyakaraṇīyam ātmanaḥ sacivāvalambitadhuraṃ narādhipam parivṛddharāgam anubhandhasevayā mṛgayā jahāra catureva kāminī,इति विस्मृतान्यकरणीयम् आत्मनः सचिवावलम्बितधुरं नराधिपम् परिवृद्धरागम् अनुभन्धसेवया मृगया जहार चतुरेव कामिनी
Ragh_9.70,sa lalitakusumapravālaśayyāṃ jvalitamahauṣadhidīpikāsanāthām narapatir ativāhayāṃ babhūva kvacid asametaparicchadas triyāmām,स ललितकुसुमप्रवालशय्यां ज्वलितमहौषधिदीपिकासनाथाम् नरपतिर् अतिवाहयां बभूव क्वचिद् असमेतपरिच्छदस् त्रियामाम्
Ragh_9.71,uṣasi sa gajayūthakarṇatālaiḥ paṭupaṭadhavanibhir vinītanidraḥ aramata madhurāṇi tatra śṛṇvan vihagavikūjitabandimaṅgalāni,उषसि स गजयूथकर्णतालैः पटुपटधवनिभिर् विनीतनिद्रः अरमत मधुराणि तत्र शृण्वन् विहगविकूजितबन्दिमङ्गलानि
Ragh_9.72,atha jātu ruror gṛhītavartmā vipine pārśvacarair alakṣyamāṇaḥ śramaphenamucā tapasvigāḍhāṃ tamasāṃ prāpa nadīṃ turaṃgameṇa,अथ जातु रुरोर् गृहीतवर्त्मा विपिने पार्श्वचरैर् अलक्ष्यमाणः श्रमफेनमुचा तपस्विगाढां तमसां प्राप नदीं तुरंगमेण
Ragh_9.73,kumbhapūraṇabhavaḥ paṭur uccair uccacāra nando 'mbhasi tasyāḥ tatra sa dviradabṛṃhitaśaṅkī śabdapātinam iṣuṃ visasarja,कुम्भपूरणभवः पटुर् उच्चैर् उच्चचार नन्दो ऽम्भसि तस्याः तत्र स द्विरदबृंहितशङ्की शब्दपातिनम् इषुं विससर्ज
Ragh_9.74,nṛpateḥ pratiṣiddham eva tat kṛtavān paṅktiratho vilaṅghya yat apathe padam arpayanti hi śrutavanto 'pi rajonimīlitāḥ,नृपतेः प्रतिषिद्धम् एव तत् कृतवान् पङ्क्तिरथो विलङ्घ्य यत् अपथे पदम् अर्पयन्ति हि श्रुतवन्तो ऽपि रजोनिमीलिताः
Ragh_9.75,hā tāteti kranditam ākarṇya viṣaṇṇas tasyānviṣyan vetasagūḍhaṃ prabhavaṃ saḥ śalyaprotaṃ prekṣya sakumbhaṃ muniputraṃ tāpād antaḥśalya ivāsīt kśitipo 'pi,हा तातेति क्रन्दितम् आकर्ण्य विषण्णस् तस्यान्विष्यन् वेतसगूढं प्रभवं सः शल्यप्रोतं प्रेक्ष्य सकुम्भं मुनिपुत्रं तापाद् अन्तःशल्य इवासीत् क्शितिपो ऽपि
Ragh_9.76,tenāvatīrya turagāt prathitāngvayena pṛṣṭānvayaḥ sa jalakumbhaniṣaṇṇadehaḥ tasmai dvijetaratapasvisutaṃ skhaladbhir ātmānam akṣarapadaiḥ kathayāṃ babhūva,तेनावतीर्य तुरगात् प्रथितान्ग्वयेन पृष्टान्वयः स जलकुम्भनिषण्णदेहः तस्मै द्विजेतरतपस्विसुतं स्खलद्भिर् आत्मानम् अक्षरपदैः कथयां बभूव
Ragh_9.77,taccoditaḥ ca tam anuddhrṛtaśalyam eva pitroḥ sakāśam avasannadṛśor nināya tābhyāṃ tathāgatam upetya tam ekaputram ajñānataḥ svacaritaṃ nṛpatiḥ śaśaṃsa,तच्चोदितः च तम् अनुद्ध्रृतशल्यम् एव पित्रोः सकाशम् अवसन्नदृशोर् निनाय ताभ्यां तथागतम् उपेत्य तम् एकपुत्रम् अज्ञानतः स्वचरितं नृपतिः शशंस
Ragh_9.78,tau daṃpatī bahu vilapya śiśoḥ prahartrā śalyaṃ nikhātam udahārayatām urastaḥ so 'bhūt parāsur atha bhūmipatiṃ śaśāpa hastārpitair nayanvāribhir eva vṛddhaḥ,तौ दंपती बहु विलप्य शिशोः प्रहर्त्रा शल्यं निखातम् उदहारयताम् उरस्तः सो ऽभूत् परासुर् अथ भूमिपतिं शशाप हस्तार्पितैर् नयन्वारिभिर् एव वृद्धः
Ragh_9.79,diṣṭāntam āpsyati bhavān api putraśokād ante vayasy aham iveti tam uktavantam ākrāntapūrvam iva muktaviṣaṃ bhujaṃgaṃ provāca kosalapatiḥ prathamāparāddhaḥ,दिष्टान्तम् आप्स्यति भवान् अपि पुत्रशोकाद् अन्ते वयस्य् अहम् इवेति तम् उक्तवन्तम् आक्रान्तपूर्वम् इव मुक्तविषं भुजंगं प्रोवाच कोसलपतिः प्रथमापराद्धः
Ragh_9.80,śāpo 'py adṛṣṭatanayānanapadmaśobhe sānugraho bhagavatā mayi pātito 'yam kṛṣyāṃ dahann api khalu kṣitim indhaneddho bījaprarohajananīṃ jvalanaḥ karoti,शापो ऽप्य् अदृष्टतनयाननपद्मशोभे सानुग्रहो भगवता मयि पातितो ऽयम् कृष्यां दहन्न् अपि खलु क्षितिम् इन्धनेद्धो बीजप्ररोहजननीं ज्वलनः करोति
Ragh_9.81,itthaṃ gate gataghṛṇaḥ kim ayaṃ vidhattāṃ vadhyas tavety abhitite vasudhādhipena edhān hutāśanavataḥ sa munir yayāce putraṃ parāsum anugantumanāḥ sadāraḥ,इत्थं गते गतघृणः किम् अयं विधत्तां वध्यस् तवेत्य् अभितिते वसुधाधिपेन एधान् हुताशनवतः स मुनिर् ययाचे पुत्रं परासुम् अनुगन्तुमनाः सदारः
Ragh_9.82,prātānugaḥ sapadi śāsanam asya rājā saṃpādya pātakaviluptadhṛtir nivṛttaḥ antarniviṣṭapadam ātmavināśahetuṃ śāpaṃ dadhaj jvalanam aurvam ivāmburāśiḥ,प्रातानुगः सपदि शासनम् अस्य राजा संपाद्य पातकविलुप्तधृतिर् निवृत्तः अन्तर्निविष्टपदम् आत्मविनाशहेतुं शापं दधज् ज्वलनम् और्वम् इवाम्बुराशिः
Ragh_9.82,tadartham arthajñagate gatatrapaḥ kim eṣa te vadhyajano 'nusiṣṭhatu sa vahnisaṃskāram ayācatātmanaḥ sadārasūnor vidadhe ca tan nṛpaḥ,तदर्थम् अर्थज्ञगते गतत्रपः किम् एष ते वध्यजनो ऽनुसिष्ठतु स वह्निसंस्कारम् अयाचतात्मनः सदारसूनोर् विदधे च तन् नृपः
Ragh_9.82,a sameyivān raghuvṛṣabhaḥ svasainikaiḥ svamandiraṃ śithiladhṛtir nivartitaḥ manogataṃ guruṃ ṛṣiśāpam udvahan kṣayānalaṃ jaladhir ivāntakāspadam,अ समेयिवान् रघुवृषभः स्वसैनिकैः स्वमन्दिरं शिथिलधृतिर् निवर्तितः मनोगतं गुरुं ऋषिशापम् उद्वहन् क्षयानलं जलधिर् इवान्तकास्पदम्
Ragh_10.1,b pṛthivīṃ śāsatas tasya pākaśāsanatejasaḥ kiṃcidūnam anūnarddheḥ śaradām ayutaṃ yayau,ब् पृथिवीं शासतस् तस्य पाकशासनतेजसः किंचिदूनम् अनूनर्द्धेः शरदाम् अयुतं ययौ
Ragh_10.2,na copalebhe pūrveṣām ṛṇanirmokṣasādhanam sutābhidhānaṃ sa jyotiḥ śaradām ayutaṃ yayau,न चोपलेभे पूर्वेषाम् ऋणनिर्मोक्षसाधनम् सुताभिधानं स ज्योतिः शरदाम् अयुतं ययौ
Ragh_10.2,manor vaṃśaś ciraṃ tasminn anabhivyaktasaṃtatiḥ nimajjya punar utthāsyan nadaḥ śoṇa ivābhavat,मनोर् वंशश् चिरं तस्मिन्न् अनभिव्यक्तसंततिः निमज्ज्य पुनर् उत्थास्यन् नदः शोण इवाभवत्
Ragh_10.3,* atiṣṭhat pratyayāpekṣa-saṃtatiḥ sa ciraṃ nṛpaḥ prāṅ manthād anabhivyakta-ratnotpattir ivārṇavaḥ,* अतिष्ठत् प्रत्ययापेक्ष-संततिः स चिरं नृपः प्राङ् मन्थाद् अनभिव्यक्त-रत्नोत्पत्तिर् इवार्णवः
Ragh_10.4,ṛṣyaśṛṅgādayas tasya santaḥ saṃtānakāṅkṣiṇaḥ ārebhire jitātmānaḥ putrīyām iṣṭim ṛtvijaḥ,ऋष्यशृङ्गादयस् तस्य सन्तः संतानकाङ्क्षिणः आरेभिरे जितात्मानः पुत्रीयाम् इष्टिम् ऋत्विजः
Ragh_10.5,tasminn avasare devāḥ paulastyopaplutā harim abhijagmur nidāghārtāś chāyāvṛkṣam ivādhvagāḥ,तस्मिन्न् अवसरे देवाः पौलस्त्योपप्लुता हरिम् अभिजग्मुर् निदाघार्ताश् छायावृक्षम् इवाध्वगाः
Ragh_10.6,te ca prāpur udanvataṃ bubudhe cādipūruṣaḥ avyākṣepo bhaviṣyantyāḥ kāryasiddher hi lakṣaṇam,ते च प्रापुर् उदन्वतं बुबुधे चादिपूरुषः अव्याक्षेपो भविष्यन्त्याः कार्यसिद्धेर् हि लक्षणम्
Ragh_10.7,bhogibhogādanāsīnaṃ dadṛśus taṃ divaukasaḥ tatphaṇāmaṇḍalodarcir-maṇidyotitavigraham,भोगिभोगादनासीनं ददृशुस् तं दिवौकसः तत्फणामण्डलोदर्चिर्-मणिद्योतितविग्रहम्
Ragh_10.8,śriyaḥ padmaniṣaṇṇāyāḥ kṣaumāntaritamekhale aṅke nikṣiptacaraṇam āstīrṇakarapallave,श्रियः पद्मनिषण्णायाः क्षौमान्तरितमेखले अङ्के निक्षिप्तचरणम् आस्तीर्णकरपल्लवे
Ragh_10.9,prabuddhapuṇḍarīkākṣaṃ bālātapanibhāṃśukam divasaṃ śāradam iva prārambhasukhadarśanam,प्रबुद्धपुण्डरीकाक्षं बालातपनिभांशुकम् दिवसं शारदम् इव प्रारम्भसुखदर्शनम्
Ragh_10.10,prabhānuliptaśrīvatsaṃ lakṣmīvibhramadarpaṇam kautsubhākhyam apāṃ sāraṃ bibhrāṇaṃ bṛhatorasā,प्रभानुलिप्तश्रीवत्सं लक्ष्मीविभ्रमदर्पणम् कौत्सुभाख्यम् अपां सारं बिभ्राणं बृहतोरसा
Ragh_10.11,bāhubhir viṭapākārair divyābharaṇabhūṣitaiḥ āvirbhūtam apāṃ madhye pārijātam ivāparam,बाहुभिर् विटपाकारैर् दिव्याभरणभूषितैः आविर्भूतम् अपां मध्ये पारिजातम् इवापरम्
Ragh_10.12,daityastrīgaṇḍalekhānāṃ madarāgavilopibhiḥ hetibhiś cetanāvadbhir udīritajayasvanam,दैत्यस्त्रीगण्डलेखानां मदरागविलोपिभिः हेतिभिश् चेतनावद्भिर् उदीरितजयस्वनम्
Ragh_10.13,muktaśeṣavirodhena kuliśavraṇalakṣmaṇā upasthitaṃ prāñjalinā vinītena garutmatā,मुक्तशेषविरोधेन कुलिशव्रणलक्ष्मणा उपस्थितं प्राञ्जलिना विनीतेन गरुत्मता
Ragh_10.14,yoganidrāntaviśadaiḥ pāvanair avalokanaiḥ bhṛgvādīn anugṛhṇantaṃ saukha śāyanikān ṛṣīn,योगनिद्रान्तविशदैः पावनैर् अवलोकनैः भृग्वादीन् अनुगृह्णन्तं सौख शायनिकान् ऋषीन्
Ragh_10.15,praṇipatya surās tasmai śamayitre suradviṣām athainaṃ tuṣṭuvuḥ stutyam avāṅmanasagocaram,प्रणिपत्य सुरास् तस्मै शमयित्रे सुरद्विषाम् अथैनं तुष्टुवुः स्तुत्यम् अवाङ्मनसगोचरम्
Ragh_10.16,namo viśvasṛje pūrvaṃ viśvaṃ tadanu bibhrate atha viśvasya saṃhartre tubhyaṃ tredhāsthitātmane,नमो विश्वसृजे पूर्वं विश्वं तदनु बिभ्रते अथ विश्वस्य संहर्त्रे तुभ्यं त्रेधास्थितात्मने
Ragh_10.17,rasāntarāṇy ekarasaṃ yathā divyaṃ payo 'śnute deśe deśe guṇeṣv evam avasthās tvam avikriyaḥ,रसान्तराण्य् एकरसं यथा दिव्यं पयो ऽश्नुते देशे देशे गुणेष्व् एवम् अवस्थास् त्वम् अविक्रियः
Ragh_10.18,ameyo mitalokas tvam anarthī prārthanāvahaḥ ajito jiṣṇur atyantam avyakto vyaktakāraṇam,अमेयो मितलोकस् त्वम् अनर्थी प्रार्थनावहः अजितो जिष्णुर् अत्यन्तम् अव्यक्तो व्यक्तकारणम्
Ragh_10.19,ekaḥ kāraṇatas tāṃ tām avasthāṃ pratipadyase nānātvaṃ rāgasaṃyogāt sphaṭikasy'eva te smṛtam,एकः कारणतस् तां ताम् अवस्थां प्रतिपद्यसे नानात्वं रागसंयोगात् स्फटिकस्य्ऽएव ते स्मृतम्
Ragh_10.20,hṛdayastham anāsannam akāmaṃ tvāṃ tapasvinam dayālum anaghaspṛṣṭaṃ purāṇam ajaraṃ viduḥ,हृदयस्थम् अनासन्नम् अकामं त्वां तपस्विनम् दयालुम् अनघस्पृष्टं पुराणम् अजरं विदुः
Ragh_10.21,sarvajñas tvam avijñātaḥ sarvayonis tvam ātmabhūḥ sarvaprabhur anīśas tvam ekas tvaṃ sarvarūpabhāk,सर्वज्ञस् त्वम् अविज्ञातः सर्वयोनिस् त्वम् आत्मभूः सर्वप्रभुर् अनीशस् त्वम् एकस् त्वं सर्वरूपभाक्
Ragh_10.22,saptasāmopagītaṃ tvāṃ saptārṇavajaleśayam saptārcirmukham ācakhyuḥ saptalokaikasaṃśrayam,सप्तसामोपगीतं त्वां सप्तार्णवजलेशयम् सप्तार्चिर्मुखम् आचख्युः सप्तलोकैकसंश्रयम्
Ragh_10.23,caturvargaphalaṃ jñānaṃ kālāvasthā caturyugā caturvarṇamayo lokas tvattaḥ sarvaṃ caturmukhāt,चतुर्वर्गफलं ज्ञानं कालावस्था चतुर्युगा चतुर्वर्णमयो लोकस् त्वत्तः सर्वं चतुर्मुखात्
Ragh_10.24,abhyāsanigṛhītena manasā hṛdayāśrayam jyotirmayaṃ vicinvanti yoginas tvāṃ vimuktaye,अभ्यासनिगृहीतेन मनसा हृदयाश्रयम् ज्योतिर्मयं विचिन्वन्ति योगिनस् त्वां विमुक्तये
Ragh_10.25,ajasya gṛhṇato janma nirīhasya hatadviṣaḥ svapato jāgarūkasya yāthātmyaṃ veda kas tava,अजस्य गृह्णतो जन्म निरीहस्य हतद्विषः स्वपतो जागरूकस्य याथात्म्यं वेद कस् तव
Ragh_10.26,śabdādīn viṣayān bhoktuṃ carituṃ duścaraṃ tapaḥ paryāpto 'si prajāḥ pātum audāsīnyena vartitum,शब्दादीन् विषयान् भोक्तुं चरितुं दुश्चरं तपः पर्याप्तो ऽसि प्रजाः पातुम् औदासीन्येन वर्तितुम्
Ragh_10.27,bahudhāpy āgamair bhinnāḥ panthānaḥ siddhihetavaḥ tvayy eva nipatanty oghā jāhnavīyā ivārṇave,बहुधाप्य् आगमैर् भिन्नाः पन्थानः सिद्धिहेतवः त्वय्य् एव निपतन्त्य् ओघा जाह्नवीया इवार्णवे
Ragh_10.28,tvayy āveśitacittānāṃ tvatsamarpitakarmaṇām gatis tvaṃ vītarāgāṇām abhūyaḥsaṃnivṛttaye,त्वय्य् आवेशितचित्तानां त्वत्समर्पितकर्मणाम् गतिस् त्वं वीतरागाणाम् अभूयःसंनिवृत्तये
Ragh_10.29,pratyakṣo 'py aparicchedyo mahyādir mahimā tava āptavāganumānābhyāṃ sādhyaṃ tvāṃ prati kā kathā,प्रत्यक्षो ऽप्य् अपरिच्छेद्यो मह्यादिर् महिमा तव आप्तवागनुमानाभ्यां साध्यं त्वां प्रति का कथा
Ragh_10.30,kevalaṃ smaraṇenaiva punāsi puruṣaṃ yataḥ anena vṛttayaḥ śeṣā niveditaphalās tvayi,केवलं स्मरणेनैव पुनासि पुरुषं यतः अनेन वृत्तयः शेषा निवेदितफलास् त्वयि
Ragh_10.31,udadher iva ratnāni tejāṃsīva vivasvataḥ stutibhyo vyatiricyante dūreṇa caritāni te,उदधेर् इव रत्नानि तेजांसीव विवस्वतः स्तुतिभ्यो व्यतिरिच्यन्ते दूरेण चरितानि ते
Ragh_10.32,anavāptam avāptavyaṃ na te kiṃcana vidyate lokānugraha evaiko hetus te janmakaramaṇoḥ,अनवाप्तम् अवाप्तव्यं न ते किंचन विद्यते लोकानुग्रह एवैको हेतुस् ते जन्मकरमणोः
Ragh_10.33,mahimānaṃ yad utkīrtya tava saṃhriyate vacaḥ śrameṇa tad aśaktyā vā na guṇānām iyattayā,महिमानं यद् उत्कीर्त्य तव संह्रियते वचः श्रमेण तद् अशक्त्या वा न गुणानाम् इयत्तया
Ragh_10.34,iti prasādayām āsus tava saṃhriyate vacaḥ bhūtārthavyāhṛtiḥ sā hi na stutiḥ parameṣṭhinaḥ,इति प्रसादयाम् आसुस् तव संह्रियते वचः भूतार्थव्याहृतिः सा हि न स्तुतिः परमेष्ठिनः
Ragh_10.35,tasmai kuśalasaṃpraśna-vyañjitaprītaye surāḥ bhayam apralayodvelād ācakhyur nairṛtodadheḥ,तस्मै कुशलसंप्रश्न-व्यञ्जितप्रीतये सुराः भयम् अप्रलयोद्वेलाद् आचख्युर् नैरृतोदधेः
Ragh_10.36,atha velāsamāsanna-śailarandhrānunādinā svareṇovāca bhagavān paribhūtārṇavadhvaniḥ,अथ वेलासमासन्न-शैलरन्ध्रानुनादिना स्वरेणोवाच भगवान् परिभूतार्णवध्वनिः
Ragh_10.37,purāṇasya kaves tasya varṇasthānasamīritā babhūva kṛtasaṃskārā caritārthaiva bhāratī,पुराणस्य कवेस् तस्य वर्णस्थानसमीरिता बभूव कृतसंस्कारा चरितार्थैव भारती
Ragh_10.38,babhau sa daśanajyotsnā sā vibhor vadanodgatā niryātaśeṣā caraṇād gaṅgevordhvapravartinī,बभौ स दशनज्योत्स्ना सा विभोर् वदनोद्गता निर्यातशेषा चरणाद् गङ्गेवोर्ध्वप्रवर्तिनी
Ragh_10.39,jāne vo rakṣasākrāntāv anubhāvaparākramau aṅgināṃ tamasevobhau guṇau prathmamadhyamau,जाने वो रक्षसाक्रान्ताव् अनुभावपराक्रमौ अङ्गिनां तमसेवोभौ गुणौ प्रथ्ममध्यमौ
Ragh_10.40,viditaṃ tapyamānaṃ ca tena me bhuvantrayam akāmopanateneva sādhor hṛdayam enasā,विदितं तप्यमानं च तेन मे भुवन्त्रयम् अकामोपनतेनेव साधोर् हृदयम् एनसा
Ragh_10.41,kāryeṣu caikakāryatvād abhyarthyo 'smi na vajriṇā svayam eva hi vāto 'gneḥ sārathyaṃ pratipadyate,कार्येषु चैककार्यत्वाद् अभ्यर्थ्यो ऽस्मि न वज्रिणा स्वयम् एव हि वातो ऽग्नेः सारथ्यं प्रतिपद्यते
Ragh_10.42,svāsidhārāparihṛtaḥ kāmaṃ cakrasya tena me sthāpito daśamo mūrdhā lavyāṃśa iva rakṣasā,स्वासिधारापरिहृतः कामं चक्रस्य तेन मे स्थापितो दशमो मूर्धा लव्यांश इव रक्षसा
Ragh_10.43,sraṣṭur varātisargāt tu mayā tasya durātmanaḥ atyārūḍhaṃ ripoḥ soḍhaṃ candaneva bhoginaḥ,स्रष्टुर् वरातिसर्गात् तु मया तस्य दुरात्मनः अत्यारूढं रिपोः सोढं चन्दनेव भोगिनः
Ragh_10.44,dhātāraṃ tapasā prītaṃ yayāce sa hi rākṣasaḥ daivāt sargād avadhyatvaṃ martyeṣv āsthāparāṅmukhaḥ,धातारं तपसा प्रीतं ययाचे स हि राक्षसः दैवात् सर्गाद् अवध्यत्वं मर्त्येष्व् आस्थापराङ्मुखः
Ragh_10.45,so 'haṃ dāśarathir bhūtvā raṇabhūmer balikṣamam kariṣyāmi śarais tīkṣṇais tacchiraḥkamaloccayam,सो ऽहं दाशरथिर् भूत्वा रणभूमेर् बलिक्षमम् करिष्यामि शरैस् तीक्ष्णैस् तच्छिरःकमलोच्चयम्
Ragh_10.46,acirād vajvabhir bhāgaṃ kalpitaṃ vidhivat punaḥ māyāvibhir anālīḍham ādāsyadhve miśācaraiḥ,अचिराद् वज्वभिर् भागं कल्पितं विधिवत् पुनः मायाविभिर् अनालीढम् आदास्यध्वे मिशाचरैः
Ragh_10.47,vaimānikāḥ puṇyakṛtas tyajantu marutāṃ pathi puṣpakālokasaṃkṣobhaṃ meghāvaraṇatatparāḥ,वैमानिकाः पुण्यकृतस् त्यजन्तु मरुतां पथि पुष्पकालोकसंक्षोभं मेघावरणतत्पराः
Ragh_10.48,moṣyadhve svargabandīnāṃ veṇībandhān adūṣitān śāpayantritapaulastya-balātkārakacagrahaiḥ,मोष्यध्वे स्वर्गबन्दीनां वेणीबन्धान् अदूषितान् शापयन्त्रितपौलस्त्य-बलात्कारकचग्रहैः
Ragh_10.49,rāvaṇāvagrahaklāntam iti vāgamṛtena saḥ abhivṛṣya marutsasyaṃ kṛṣṇameghas tirodadhe,रावणावग्रहक्लान्तम् इति वागमृतेन सः अभिवृष्य मरुत्सस्यं कृष्णमेघस् तिरोदधे
Ragh_10.50,puruhūtaprabhṛtayaḥ surakāryodyataṃ surāḥ aṃśair anuyayur viṣṇuṃ puṣpair vāyum iva drumāḥ,पुरुहूतप्रभृतयः सुरकार्योद्यतं सुराः अंशैर् अनुययुर् विष्णुं पुष्पैर् वायुम् इव द्रुमाः
Ragh_10.51,atha tasya viśāṃpatyur ante kāmyasya karmaṇaḥ puruṣaḥ prababhūvāgner vismayena sahartvijām,अथ तस्य विशांपत्युर् अन्ते काम्यस्य कर्मणः पुरुषः प्रबभूवाग्नेर् विस्मयेन सहर्त्विजाम्
Ragh_10.52,hemapātragataṃ dorbhyām ādadhānaḥ payaścarum anupraveśād ādyasya puṃsas tenāpi durvaham,हेमपात्रगतं दोर्भ्याम् आदधानः पयश्चरुम् अनुप्रवेशाद् आद्यस्य पुंसस् तेनापि दुर्वहम्
Ragh_10.53,prājāpatyopanītaṃ tad (?) annaṃ pratyagrahīn nṛpaḥ vṛṣeva payasāṃ sāram āviṣkṛtam udanvatā,प्राजापत्योपनीतं तद् (?) अन्नं प्रत्यग्रहीन् नृपः वृषेव पयसां सारम् आविष्कृतम् उदन्वता
Ragh_10.54,anena kathitā rājño guṇās tasyānyadurlabhāḥ prasūtiṃ cakame tasmiṃs trailokyaprabhavo 'pi yat,अनेन कथिता राज्ञो गुणास् तस्यान्यदुर्लभाः प्रसूतिं चकमे तस्मिंस् त्रैलोक्यप्रभवो ऽपि यत्
Ragh_10.55,sa tejo vaiśnavaṃ patnyor vibheje carusaṃjñitam dyāvāpṛthivyoḥ pratyagram aharpatir ivātapam,स तेजो वैश्नवं पत्न्योर् विभेजे चरुसंज्ञितम् द्यावापृथिव्योः प्रत्यग्रम् अहर्पतिर् इवातपम्
Ragh_10.56,arcitā tasya kausalyā priyā kekayavaṃśajā ataḥ saṃbhāvitāṃ tābhyāṃ sumitrām aicchad īśvaraḥ,अर्चिता तस्य कौसल्या प्रिया केकयवंशजा अतः संभावितां ताभ्यां सुमित्राम् ऐच्छद् ईश्वरः
Ragh_10.57,te bahujñasya cittajñe patnyau patyur mahīṣitaḥ caror ardhārdhabhāgābhyāṃ tām ayojayatām ubhe,ते बहुज्ञस्य चित्तज्ञे पत्न्यौ पत्युर् महीषितः चरोर् अर्धार्धभागाभ्यां ताम् अयोजयताम् उभे
Ragh_10.58,sāpi praṇayavaty āsīt sapatnyor ubhayor api bhramarī vāraṇasyeva madanisyandalekhayoḥ,सापि प्रणयवत्य् आसीत् सपत्न्योर् उभयोर् अपि भ्रमरी वारणस्येव मदनिस्यन्दलेखयोः
Ragh_10.59,tābhir garbhaḥ prajābhūtyai dadhre devāṃśasambhavaḥ saurībhir iva nāḍībhir amṛtākhyābhir ammayaḥ,ताभिर् गर्भः प्रजाभूत्यै दध्रे देवांशसम्भवः सौरीभिर् इव नाडीभिर् अमृताख्याभिर् अम्मयः
Ragh_10.60,samam āpannasattvās tā rejur āpāṇḍuratviṣaḥ antargataphalārambhāḥ sasyānām iva saṃpadaḥ,समम् आपन्नसत्त्वास् ता रेजुर् आपाण्डुरत्विषः अन्तर्गतफलारम्भाः सस्यानाम् इव संपदः
Ragh_10.61,guptaṃ dadṛśur ātmānaṃ sarvāḥ svapneṣu vāmanaiḥ jalajāsigadāśārṅga-cakralāñchitamūrtibhiḥ,गुप्तं ददृशुर् आत्मानं सर्वाः स्वप्नेषु वामनैः जलजासिगदाशार्ङ्ग-चक्रलाञ्छितमूर्तिभिः
Ragh_10.62,hemapakṣaprabhājālaṃ gagane ca vitanvatā uhyante sma suparṇena vegākṛṣṭapayomucā,हेमपक्षप्रभाजालं गगने च वितन्वता उह्यन्ते स्म सुपर्णेन वेगाकृष्टपयोमुचा
Ragh_10.63,bibhratyā kaustubhaṃ nyāsaṃ stanāntaravilambinam paryupāsyanta lakṣmyā ca padmavyajanahastayā,बिभ्रत्या कौस्तुभं न्यासं स्तनान्तरविलम्बिनम् पर्युपास्यन्त लक्ष्म्या च पद्मव्यजनहस्तया
Ragh_10.64,kṛtābhiṣekair divyāyāṃ trisrotasi ca saptabhiḥ brahma rṣibhiḥ paraṃ brahma gṛṇadhbir upatasthire,कृताभिषेकैर् दिव्यायां त्रिस्रोतसि च सप्तभिः ब्रह्म र्षिभिः परं ब्रह्म गृणध्बिर् उपतस्थिरे
Ragh_10.65,tābhyas tathāvidhān svapnāñ chrutvā prīto hi pārthivaḥ mene parārdhyam ātmānaṃ gurutvena jagdguroḥ,ताभ्यस् तथाविधान् स्वप्नाञ् छ्रुत्वा प्रीतो हि पार्थिवः मेने परार्ध्यम् आत्मानं गुरुत्वेन जग्द्गुरोः
Ragh_10.66,vibhaktātmā vibhus tāsām ekaḥ kuṣiṣv anekadhā uvāsa pratimācandraḥ prasannānām apām iva,विभक्तात्मा विभुस् तासाम् एकः कुषिष्व् अनेकधा उवास प्रतिमाचन्द्रः प्रसन्नानाम् अपाम् इव
Ragh_10.67,athāgramahiṣī rājñaḥ prasūtisamaye satī putraṃ tamo'pahaṃ lebhe naktaṃ jyotir ivauṣadhiḥ,अथाग्रमहिषी राज्ञः प्रसूतिसमये सती पुत्रं तमोऽपहं लेभे नक्तं ज्योतिर् इवौषधिः
Ragh_10.68,rāma ity abhirāmeṇa tenāpratima tejasā nāmadheyaṃ guruś cakre jagatprathamamaṅgalam,राम इत्य् अभिरामेण तेनाप्रतिम तेजसा नामधेयं गुरुश् चक्रे जगत्प्रथममङ्गलम्
Ragh_10.69,raghuvaṃśapradīpena tenāpratima tejasā rakṣāgṛhagatā dīpāḥ pratyādiṣṭa ivābhavan,रघुवंशप्रदीपेन तेनाप्रतिम तेजसा रक्षागृहगता दीपाः प्रत्यादिष्ट इवाभवन्
Ragh_10.70,śayyāgatena rāmeṇa mātā śātodarī babhau saikatāmbhojabalinā jāhnavīva śaratkṛśā,शय्यागतेन रामेण माता शातोदरी बभौ सैकताम्भोजबलिना जाह्नवीव शरत्कृशा
Ragh_10.71,kaikeyyās tanayo jajñe bharato nāma śīlavān janayitrīm alaṃcakre yaḥ praśraya iva śriyam,कैकेय्यास् तनयो जज्ञे भरतो नाम शीलवान् जनयित्रीम् अलंचक्रे यः प्रश्रय इव श्रियम्
Ragh_10.72,sutau lakṣmaṇaśatrughnau sumitrā suṣuve yamau samyagāgamitā vidyā prabodhavinayāv iva,सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्रा सुषुवे यमौ सम्यगागमिता विद्या प्रबोधविनयाव् इव
Ragh_10.73,nirdoṣam abhavat sarvam āviṣkṛtaguṇaṃ jagat anvagād iva hi svargo gāṃ gataṃ puruṣottamam,निर्दोषम् अभवत् सर्वम् आविष्कृतगुणं जगत् अन्वगाद् इव हि स्वर्गो गां गतं पुरुषोत्तमम्
Ragh_10.74,tasyodaye caturmūrteḥ paulastyacakiteśvarāḥ virajaskair nabhasvadbhir diśa ucchvasitā iva,तस्योदये चतुर्मूर्तेः पौलस्त्यचकितेश्वराः विरजस्कैर् नभस्वद्भिर् दिश उच्छ्वसिता इव
Ragh_10.75,kṛśānur apadhūmatvāt prasannatvāt prabhākaraḥ rakṣiviprakṛtāv āstām apaviddhaśucāv iva,कृशानुर् अपधूमत्वात् प्रसन्नत्वात् प्रभाकरः रक्षिविप्रकृताव् आस्ताम् अपविद्धशुचाव् इव
Ragh_10.76,daśānanakirīṭebhyas tatkṣaṇaṃ rākṣasaśriyaḥ maṇivyājena paryastāḥ pṛthivyām aśrubindavaḥ,दशाननकिरीटेभ्यस् तत्क्षणं राक्षसश्रियः मणिव्याजेन पर्यस्ताः पृथिव्याम् अश्रुबिन्दवः
Ragh_10.77,putrajanmapraveśyānāṃ tūryāṇām tasya putriṇaḥ ārambhaṃ prathamaṃ cakrur devadhundubhayo divi,पुत्रजन्मप्रवेश्यानां तूर्याणाम् तस्य पुत्रिणः आरम्भं प्रथमं चक्रुर् देवधुन्दुभयो दिवि
Ragh_10.78,saṃtānakamayī vṛṣṭir bhavane cāsya petuṣī samaṅgalopacārāṇāṃ saivādiracanābhavat,संतानकमयी वृष्टिर् भवने चास्य पेतुषी समङ्गलोपचाराणां सैवादिरचनाभवत्
Ragh_10.79,kumārāḥ kṛtasaṃskārās te dhātristanya pāyinaḥ ānandenāgrajeneva samaṃ vavṛdhire pituḥ,कुमाराः कृतसंस्कारास् ते धात्रिस्तन्य पायिनः आनन्देनाग्रजेनेव समं ववृधिरे पितुः
Ragh_10.80,svābhāvikaṃ vinītatvaṃ teṣaṃ vinayakarmaṇā mumūrcha sahajaṃ tejo haviṣeva havirbhujām,स्वाभाविकं विनीतत्वं तेषं विनयकर्मणा मुमूर्छ सहजं तेजो हविषेव हविर्भुजाम्
Ragh_10.81,parasparāviruddhās te tad raghor anaghaṃ kulam alam uddyotayām āsur devāraṇyam ivartavaḥ,परस्पराविरुद्धास् ते तद् रघोर् अनघं कुलम् अलम् उद्द्योतयाम् आसुर् देवारण्यम् इवर्तवः
Ragh_10.82,samāne 'pi hi saubhrātre yathobhau rāmalakṣmaṇau tathā bharataśatrughnau prītyā dvandvaṃ babhūvatuḥ,समाने ऽपि हि सौभ्रात्रे यथोभौ रामलक्ष्मणौ तथा भरतशत्रुघ्नौ प्रीत्या द्वन्द्वं बभूवतुः
Ragh_10.83,teṣāṃ dvayor dvayor aikyaṃ bibhide na kadācana yathā vāyuvibhāvasvor yathā candrasamudrayoḥ,तेषां द्वयोर् द्वयोर् ऐक्यं बिभिदे न कदाचन यथा वायुविभावस्वोर् यथा चन्द्रसमुद्रयोः
Ragh_10.84,te prajānāṃ prajānāthās tejasā praśrayeṇa ca mano jahrur nidāghānte śyāmābhrā divasā iva,ते प्रजानां प्रजानाथास् तेजसा प्रश्रयेण च मनो जह्रुर् निदाघान्ते श्यामाभ्रा दिवसा इव
Ragh_10.85,sa caturdhā babhau vyastaḥ prasavaḥ pṛthivīpateḥ dharmārthakāmamokṣāṇām avatāra ivāṅgabhāk,स चतुर्धा बभौ व्यस्तः प्रसवः पृथिवीपतेः धर्मार्थकाममोक्षाणाम् अवतार इवाङ्गभाक्
Ragh_10.86,guṇair ārādhayām āsus te guruṃ guruvatsalāḥ tam eva caturnateśaṃ ratnair iva mahārṇavāḥ,गुणैर् आराधयाम् आसुस् ते गुरुं गुरुवत्सलाः तम् एव चतुर्नतेशं रत्नैर् इव महार्णवाः
Ragh_10.87,suragaja iva dantair bhagnadaityāsidhārair naya iva paṇabandhavyaktayogair upāyaiḥ harir iva yugadīrghair dorbhir aṃṣais tadīyaiḥ patir avanipatīnāṃ taiś cakāśe,सुरगज इव दन्तैर् भग्नदैत्यासिधारैर् नय इव पणबन्धव्यक्तयोगैर् उपायैः हरिर् इव युगदीर्घैर् दोर्भिर् अंषैस् तदीयैः पतिर् अवनिपतीनां तैश् चकाशे
Ragh_11.1,kauśikena sa kila kṣitīśvaro rāmam adhvaravighātaśāntaye kākapakṣadharam etya yācitas tejasāṃ hi na vayaḥ samīkṣyate,कौशिकेन स किल क्षितीश्वरो रामम् अध्वरविघातशान्तये काकपक्षधरम् एत्य याचितस् तेजसां हि न वयः समीक्ष्यते
Ragh_11.2,kṛcchralabdham api labdhavarṇabhāk taṃ dideśa munaye salakṣmaṇam apy asupraṇayināṃ raghoḥ kule na vyahanyata kadācid arthitā,कृच्छ्रलब्धम् अपि लब्धवर्णभाक् तं दिदेश मुनये सलक्ष्मणम् अप्य् असुप्रणयिनां रघोः कुले न व्यहन्यत कदाचिद् अर्थिता
Ragh_11.3,yāvad ādiśati pārthivas tayor nirgamāya puramārgasatkriyām tāvad āśu vidadhe marutsakhaiḥ sā sapuṣpajalavarṣibhir ghanaiḥ,यावद् आदिशति पार्थिवस् तयोर् निर्गमाय पुरमार्गसत्क्रियाम् तावद् आशु विदधे मरुत्सखैः सा सपुष्पजलवर्षिभिर् घनैः
Ragh_11.4,tau nideśakaraṇodyatau pitur dhanvinau caraṇayor nipetatuḥ bhūpater api tayoḥ pravatsyator namrayor upari bāṣpabindavaḥ,तौ निदेशकरणोद्यतौ पितुर् धन्विनौ चरणयोर् निपेततुः भूपतेर् अपि तयोः प्रवत्स्यतोर् नम्रयोर् उपरि बाष्पबिन्दवः
Ragh_11.5,tau pitur nayanajena vāriṇā kiṃcidukṣitaśikhaṇḍakāv ubhau dhanvinau tam ṛṣim anvagacchatāṃ pauradṛṣṭikṛtamārgatoraṇau,तौ पितुर् नयनजेन वारिणा किंचिदुक्षितशिखण्डकाव् उभौ धन्विनौ तम् ऋषिम् अन्वगच्छतां पौरदृष्टिकृतमार्गतोरणौ
Ragh_11.6,lakṣmaṇānucaram eva rāghavaṃ netum aicchad ṛṣir ity asau nṛpaḥ āśiṣaṃ prayuyuje na vāhinīṃ sā hi rakṣaṇavidhau tayoḥ kṣamā,लक्ष्मणानुचरम् एव राघवं नेतुम् ऐच्छद् ऋषिर् इत्य् असौ नृपः आशिषं प्रयुयुजे न वाहिनीं सा हि रक्षणविधौ तयोः क्षमा
Ragh_11.6,rejatuś ca sutarāṃ mahaujasaḥ kauśikasya padavīm anudrutau uttarāṃ prati diśaṃ vivasvataḥ prasthitasya madhumādhavāv iva,रेजतुश् च सुतरां महौजसः कौशिकस्य पदवीम् अनुद्रुतौ उत्तरां प्रति दिशं विवस्वतः प्रस्थितस्य मधुमाधवाव् इव
Ragh_11.7,* mātṛvargacaraṇaspṛṣau munes tau prapadya padavīṃ mahaujasaḥ rejatur gativaśāt pravartinau bhāskarasya madhumādhavāv iva,* मातृवर्गचरणस्पृषौ मुनेस् तौ प्रपद्य पदवीं महौजसः रेजतुर् गतिवशात् प्रवर्तिनौ भास्करस्य मधुमाधवाव् इव
Ragh_11.8,vīcilolabhujayos tayor gataṃ śaiśavāc capalam apy aśobhata toyadāgama ivoddhyabhidyayor nāmadheyasadṛśaṃ viceṣṭitam,वीचिलोलभुजयोस् तयोर् गतं शैशवाच् चपलम् अप्य् अशोभत तोयदागम इवोद्ध्यभिद्ययोर् नामधेयसदृशं विचेष्टितम्
Ragh_11.9,tau balātibalayoḥ prabhāvato vidyayoḥ pathi munipradiṣṭayoḥ mamlatur na maṇikuṭṭimocitau mātṛpārśvaparivartināv iva,तौ बलातिबलयोः प्रभावतो विद्ययोः पथि मुनिप्रदिष्टयोः मम्लतुर् न मणिकुट्टिमोचितौ मातृपार्श्वपरिवर्तिनाव् इव
Ragh_11.10,pūrvavṛttakathitaiḥ purāvidaḥ sānujaḥ pitṛsakhasya rāghavaḥ uhyamāna iva vāhanocitaḥ pādacāram api na vyabhāvayat,पूर्ववृत्तकथितैः पुराविदः सानुजः पितृसखस्य राघवः उह्यमान इव वाहनोचितः पादचारम् अपि न व्यभावयत्
Ragh_11.11,tau sarāṃsi rasavadbhir ambubhiḥ kūjitaiḥ śrutisukhaiḥ patatriṇaḥ vāyavaḥ surabhipuṣpareṇubhiś chāyayā ca jaladāḥ siṣevire,तौ सरांसि रसवद्भिर् अम्बुभिः कूजितैः श्रुतिसुखैः पतत्रिणः वायवः सुरभिपुष्परेणुभिश् छायया च जलदाः सिषेविरे
Ragh_11.12,nāmbhasāṃ kamalaśobhināṃ tathā śākhināṃ na ca pariśramacchidām darśanena laghunā yathā tayoḥ prītim āpur ubhayos tapasvinaḥ,नाम्भसां कमलशोभिनां तथा शाखिनां न च परिश्रमच्छिदाम् दर्शनेन लघुना यथा तयोः प्रीतिम् आपुर् उभयोस् तपस्विनः
Ragh_11.13,sthāṇudagdhavapuṣas tapovanaṃ prāpya dāśarathir āttakārmukaḥ vigraheṇa madanasya cāruṇā so 'bhavat pratinidhir na karmaṇā,स्थाणुदग्धवपुषस् तपोवनं प्राप्य दाशरथिर् आत्तकार्मुकः विग्रहेण मदनस्य चारुणा सो ऽभवत् प्रतिनिधिर् न कर्मणा
Ragh_11.14,tau suketusutayā khilīkṛte kauśikād viditaśāpayā pathi ninyatuḥ sthalaniveśitātaṭanī līlayaiva dhanuṣī adhijyatām,तौ सुकेतुसुतया खिलीकृते कौशिकाद् विदितशापया पथि निन्यतुः स्थलनिवेशितातटनी लीलयैव धनुषी अधिज्यताम्
Ragh_11.15,jyāniniādam atha gṛhṇatī tayoḥ prādurāsa bahūlakṣapā chaviḥ tāḍakā calakapālakuṇḍalā kālikeva nibiḍā balākinī,ज्यानिनिआदम् अथ गृह्णती तयोः प्रादुरास बहूलक्षपा छविः ताडका चलकपालकुण्डला कालिकेव निबिडा बलाकिनी
Ragh_11.16,tīvravegadhutamārgavṛkṣayā pretacīvaravasā svanograyā abhyabhāvi bharatāgrajas tayā vātyayeva pitṛkānanotthayā,तीव्रवेगधुतमार्गवृक्षया प्रेतचीवरवसा स्वनोग्रया अभ्यभावि भरताग्रजस् तया वात्ययेव पितृकाननोत्थया
Ragh_11.17,udyataikabhujayaṣṭim āyatīṃ śroṇilambipuruṣāntramekhalām tāṃ vilokya vanitāvadhe ghṛṇāṃ pattriṇā saha mumoca rāghavaḥ,उद्यतैकभुजयष्टिम् आयतीं श्रोणिलम्बिपुरुषान्त्रमेखलाम् तां विलोक्य वनितावधे घृणां पत्त्रिणा सह मुमोच राघवः
Ragh_11.18,yac cakāra vivaraṃ śilāghane tāḍakorasi sa rāmasāyakaḥ apraviṣṭaviṣayasya rakṣasāṃ dvāratām agamad antakasya tat,यच् चकार विवरं शिलाघने ताडकोरसि स रामसायकः अप्रविष्टविषयस्य रक्षसां द्वारताम् अगमद् अन्तकस्य तत्
Ragh_11.19,bāṇabhinnahṛdayā nipetuṣī sā svakānabhuvaṃ na kevalām viṣṭapatrayaparājayasthirāṃ rāvaṇaśriyam api vyakampayat,बाणभिन्नहृदया निपेतुषी सा स्वकानभुवं न केवलाम् विष्टपत्रयपराजयस्थिरां रावणश्रियम् अपि व्यकम्पयत्
Ragh_11.20,rāmamanmathaśareṇa tāḍitā duḥsahena dṛdaye niśācarī gandhavadrudhiracandanokṣitā jīviteśavasatiṃ jagāma sā,राममन्मथशरेण ताडिता दुःसहेन दृदये निशाचरी गन्धवद्रुधिरचन्दनोक्षिता जीवितेशवसतिं जगाम सा
Ragh_11.21,nairṛtaghnam atha mantravan muneḥ prāpad astram avadānatoṣitāt jyotir indhanaipāti bhāskarāt sūryakānta iva tāḍakāntakaḥ,नैरृतघ्नम् अथ मन्त्रवन् मुनेः प्रापद् अस्त्रम् अवदानतोषितात् ज्योतिर् इन्धनैपाति भास्करात् सूर्यकान्त इव ताडकान्तकः
Ragh_11.22,vāmanāśramapadaṃ tataḥ paraṃ pāvanaṃ śruam ṛṣer upeyivān unmanāḥ prathamajanmaceṣṭitāny asmarann api babhūva rāghavaḥ,वामनाश्रमपदं ततः परं पावनं श्रुअम् ऋषेर् उपेयिवान् उन्मनाः प्रथमजन्मचेष्टितान्य् अस्मरन्न् अपि बभूव राघवः
Ragh_11.23,āsasāda munir ātmanas tataḥ śiṣyavargaparikalpitārhaṇam baddhapallavapuṭāñjalidrumaṃ darśanonmukha mṛgaṃ tapovanam,आससाद मुनिर् आत्मनस् ततः शिष्यवर्गपरिकल्पितार्हणम् बद्धपल्लवपुटाञ्जलिद्रुमं दर्शनोन्मुख मृगं तपोवनम्
Ragh_11.24,tatra dīkṣitam ṛṣiṃ rakaṣatur vighnato daśarathātmajau śaraiḥ lokam andhatamasāt kramoditau raśāmibhiḥ śaśidivākarāv iva,तत्र दीक्षितम् ऋषिं रकषतुर् विघ्नतो दशरथात्मजौ शरैः लोकम् अन्धतमसात् क्रमोदितौ रशामिभिः शशिदिवाकराव् इव
Ragh_11.25,vīkṣya vedim atha raktabindubhir bandhujīvapṛthubhiḥ pradūṣitām saṃbhramo 'bhavad apoḍhakarmaṇām ṛtvijāṃ cyutavikaṅkatasrucām,वीक्ष्य वेदिम् अथ रक्तबिन्दुभिर् बन्धुजीवपृथुभिः प्रदूषिताम् संभ्रमो ऽभवद् अपोढकर्मणाम् ऋत्विजां च्युतविकङ्कतस्रुचाम्
Ragh_11.26,unmukhaḥ sapadi lakṣmaṇāgrajo bāṇam āśrayamukhāt samuddharan rakṣasāṃ balam apaśyad ambare gṛdhrapakṣapavaneritadhvajam,उन्मुखः सपदि लक्ष्मणाग्रजो बाणम् आश्रयमुखात् समुद्धरन् रक्षसां बलम् अपश्यद् अम्बरे गृध्रपक्षपवनेरितध्वजम्
Ragh_11.27,tatra yāv adhipatī makhadviṣāṃ tau śaravyam akarot sa netarān kiṃ mahoragavisarpivikramo rājileṣu garuḍaḥ pravartate,तत्र याव् अधिपती मखद्विषां तौ शरव्यम् अकरोत् स नेतरान् किं महोरगविसर्पिविक्रमो राजिलेषु गरुडः प्रवर्तते
Ragh_11.28,so 'stram ugrajavam astrakovidaḥ saṃdadhe dhanuṣi vāyudaivatam tena śailagurum apy apātayat pāṇḍupattram iva tāḍakāsutam,सो ऽस्त्रम् उग्रजवम् अस्त्रकोविदः संदधे धनुषि वायुदैवतम् तेन शैलगुरुम् अप्य् अपातयत् पाण्डुपत्त्रम् इव ताडकासुतम्
Ragh_11.29,yaḥ subāhur iti rākṣaso 'paras tatra tatra visasarpa māyayā taṃ kṣurapraśakalīkṛtām kṛtī pattriṇāṃ vyabhajad āśramād bahiḥ,यः सुबाहुर् इति राक्षसो ऽपरस् तत्र तत्र विससर्प मायया तं क्षुरप्रशकलीकृताम् कृती पत्त्रिणां व्यभजद् आश्रमाद् बहिः
Ragh_11.30,ity apāstamakhavighnayos tayoḥ sāṃyugīnam abhinandya vikramam ṛtvijaḥ kulapater yathākramaṃ vāgyatasya niravartayan kriyāḥ,इत्य् अपास्तमखविघ्नयोस् तयोः सांयुगीनम् अभिनन्द्य विक्रमम् ऋत्विजः कुलपतेर् यथाक्रमं वाग्यतस्य निरवर्तयन् क्रियाः
Ragh_11.31,tau praṇāmacalakākapakṣakau bhrātarāv abhṛthāpluto muniḥ āśiṣām anupadaṃ samaspṛśad darbhapāṭitatalena pāṇinā,तौ प्रणामचलकाकपक्षकौ भ्रातराव् अभृथाप्लुतो मुनिः आशिषाम् अनुपदं समस्पृशद् दर्भपाटिततलेन पाणिना
Ragh_11.32,taṃ nyamantrayata saṃbhṛtakratur maithilaḥ sa mighilāṃ vrajan vaśī rāghavāv api nināya bibhratau taddhanuḥśravaṇajaṃ kutūhalam,तं न्यमन्त्रयत संभृतक्रतुर् मैथिलः स मिघिलां व्रजन् वशी राघवाव् अपि निनाय बिभ्रतौ तद्धनुःश्रवणजं कुतूहलम्
Ragh_11.33,taiḥ śiveṣu vasatir gatādhvabhiḥ sāyam āśramataruṣv agṛhyata yeṣu dīrghatapasaḥ parigraho vāsavakṣaṇakalatratāṃ yayau,तैः शिवेषु वसतिर् गताध्वभिः सायम् आश्रमतरुष्व् अगृह्यत येषु दीर्घतपसः परिग्रहो वासवक्षणकलत्रतां ययौ
Ragh_11.34,pratyapadyata cirāya yat punaś cāru gautamavadhūḥ śilāmayī svaṃ vapuḥ sa kila kilibiṣacchidāṃ rāmapādarajasām anugrahaḥ,प्रत्यपद्यत चिराय यत् पुनश् चारु गौतमवधूः शिलामयी स्वं वपुः स किल किलिबिषच्छिदां रामपादरजसाम् अनुग्रहः
Ragh_11.35,rāghavānvitam upasthitaṃ muniṃ taṃ niśamya janako janeśvaraḥ arthakāmasahitaṃ saparyayā dehabaddham iva dharmam abhyagāt,राघवान्वितम् उपस्थितं मुनिं तं निशम्य जनको जनेश्वरः अर्थकामसहितं सपर्यया देहबद्धम् इव धर्मम् अभ्यगात्
Ragh_11.36,tau videhanagarīnivāsināṃ gāṃ gatāv iva divaḥ punarvasū manyate sma pibatāṃ vilocanaiḥ pakṣmapātam api vañcanāṃ manaḥ,तौ विदेहनगरीनिवासिनां गां गताव् इव दिवः पुनर्वसू मन्यते स्म पिबतां विलोचनैः पक्ष्मपातम् अपि वञ्चनां मनः
Ragh_11.37,yūpavaty avasite kiryāvidhau kālavit kuśikavaṃśavardhanaḥ rāmam iṣvasanadarśanotsukaṃ maithilāya kathayāṃ bvabhūva saḥ,यूपवत्य् अवसिते किर्याविधौ कालवित् कुशिकवंशवर्धनः रामम् इष्वसनदर्शनोत्सुकं मैथिलाय कथयां ब्वभूव सः
Ragh_11.38,tasya vīkṣya lalitaṃ vapuḥ śiśoḥ pārthivaḥ prathitavaṃśajanmanaḥ svaṃ vicintya ca dhanur durānamaṃ pīḍito duhiṭśulkasaṃsthayā,तस्य वीक्ष्य ललितं वपुः शिशोः पार्थिवः प्रथितवंशजन्मनः स्वं विचिन्त्य च धनुर् दुरानमं पीडितो दुहिट्शुल्कसंस्थया
Ragh_11.39,abravīc ca bhagavan mataṅgajair yad bṛhadbhir api karma duṣkaram tatra nāham anumantum utsahe moghavṛtti kalabhasya ceṣṭitam,अब्रवीच् च भगवन् मतङ्गजैर् यद् बृहद्भिर् अपि कर्म दुष्करम् तत्र नाहम् अनुमन्तुम् उत्सहे मोघवृत्ति कलभस्य चेष्टितम्
Ragh_11.40,hrepitā hi bahavo nareśvarās tena tāta dhanuṣā dhanurbhṛtaḥ jyānighātakaṭhinatvaco bhujān svān vidhūya dhig iti pratasthire,ह्रेपिता हि बहवो नरेश्वरास् तेन तात धनुषा धनुर्भृतः ज्यानिघातकठिनत्वचो भुजान् स्वान् विधूय धिग् इति प्रतस्थिरे
Ragh_11.41,pratyuvāca tam ṛṣir niśamyatāṃ sārato 'yam atha vā kṛtaṃ girā cāpa eva bhavato bhaviṣyati vyaktaśaktir aśanir girāv iva,प्रत्युवाच तम् ऋषिर् निशम्यतां सारतो ऽयम् अथ वा कृतं गिरा चाप एव भवतो भविष्यति व्यक्तशक्तिर् अशनिर् गिराव् इव
Ragh_11.42,evam āptavacanāt sa pauruṣaṃ kākapakṣakadhare 'pi rāghave śraddadhe tridaśagopamātrake dāhaśaktim iva kṛṣṇavartmani,एवम् आप्तवचनात् स पौरुषं काकपक्षकधरे ऽपि राघवे श्रद्दधे त्रिदशगोपमात्रके दाहशक्तिम् इव कृष्णवर्त्मनि
Ragh_11.43,vyādideśa gaṇaḥ sapārśvagān karmukābharaṇāya maithilaḥ taijasaya dhanuṣaḥ pravṛttaye toyadān iva sahasralocanaḥ,व्यादिदेश गणः सपार्श्वगान् कर्मुकाभरणाय मैथिलः तैजसय धनुषः प्रवृत्तये तोयदान् इव सहस्रलोचनः
Ragh_11.44,tat prasuptabhujagendrabhīṣaṇaṃ vīkṣya dāśarathir ādade dhanuḥ vidrutakratumṛgānausāriṇaṃ yena bāṇam asṛjad vṛṣadhvajaḥ,तत् प्रसुप्तभुजगेन्द्रभीषणं वीक्ष्य दाशरथिर् आददे धनुः विद्रुतक्रतुमृगानौसारिणं येन बाणम् असृजद् वृषध्वजः
Ragh_11.45,ātatajyam akarot sa saṃsadā vismayastimitanetram īkṣitaḥ śailasāram api nātiyatnataḥ puṣpacāpam iva peśalaṃ smaraḥ,आततज्यम् अकरोत् स संसदा विस्मयस्तिमितनेत्रम् ईक्षितः शैलसारम् अपि नातियत्नतः पुष्पचापम् इव पेशलं स्मरः
Ragh_11.46,bhajyamānam atimātrakarṣaṇāt tena vajraparuṣasvanaṃ dhanuḥ bhārgavāya dṛḍhamanyave punaḥ kṣatram udyatam iti nyavedayat,भज्यमानम् अतिमात्रकर्षणात् तेन वज्रपरुषस्वनं धनुः भार्गवाय दृढमन्यवे पुनः क्षत्रम् उद्यतम् इति न्यवेदयत्
Ragh_11.47,dṛṣṭasāram atha rudrakārmuke vīryaśulkam abhinandya maithilaḥ rāghavāya tanayām ayonijāṃ rūpiṇīṃ śriyam iva nyavedayat,दृष्टसारम् अथ रुद्रकार्मुके वीर्यशुल्कम् अभिनन्द्य मैथिलः राघवाय तनयाम् अयोनिजां रूपिणीं श्रियम् इव न्यवेदयत्
Ragh_11.48,maithilaḥ sapadi satyasaṃgaro rāghavāya tanayām ayonijāṃ saṃnidhau dyutimatas taponidher agnisākṣika ivātisṛṣṭavān,मैथिलः सपदि सत्यसंगरो राघवाय तनयाम् अयोनिजां संनिधौ द्युतिमतस् तपोनिधेर् अग्निसाक्षिक इवातिसृष्टवान्
Ragh_11.49,prāhiṇoc ca mahitaṃ mahādyutiḥ kosalādhipataye purodhasam bhṛtyabhāvi duhituḥ parigrahād diśyatāṃ kulam idaṃ nimer iti,प्राहिणोच् च महितं महाद्युतिः कोसलाधिपतये पुरोधसम् भृत्यभावि दुहितुः परिग्रहाद् दिश्यतां कुलम् इदं निमेर् इति
Ragh_11.49,utsukaś ca sutadārakarmaṇā so 'bhavad gurur upāgataś ca tam gautamasya tanayo 'nukūlavāk prārthitaṃ hi sukṛtām akālahṛt,उत्सुकश् च सुतदारकर्मणा सो ऽभवद् गुरुर् उपागतश् च तम् गौतमस्य तनयो ऽनुकूलवाक् प्रार्थितं हि सुकृताम् अकालहृत्
Ragh_11.50,* anviyeṣa sadṛśīṃ sa ca snuṣāṃ prāpa cainam anukūlavāg dvijaḥ sadya eva sukṛtāṃ hi pacyate kalpavṛkṣaphala dharmi kāṅkṣitam,* अन्वियेष सदृशीं स च स्नुषां प्राप चैनम् अनुकूलवाग् द्विजः सद्य एव सुकृतां हि पच्यते कल्पवृक्षफल धर्मि काङ्क्षितम्
Ragh_11.51,tasya kalpitapuraskriyāvidheḥ śuśruvān vacanam agrajanmanaḥ uccacāla valabhitasakho vaśī sainyareṇumuṣitārkadīdhitiḥ,तस्य कल्पितपुरस्क्रियाविधेः शुश्रुवान् वचनम् अग्रजन्मनः उच्चचाल वलभितसखो वशी सैन्यरेणुमुषितार्कदीधितिः
Ragh_11.52,āsasāda mithilāṃ sa veṣṭayan piḍitopavanapādapāṃ balaiḥ prītirodham asahiṣṭa sā purī strīva kāntaparibhogam āyatam,आससाद मिथिलां स वेष्टयन् पिडितोपवनपादपां बलैः प्रीतिरोधम् असहिष्ट सा पुरी स्त्रीव कान्तपरिभोगम् आयतम्
Ragh_11.53,tau sametya samayasthitāv ubhau bhūpatī varuṇavāsavopamau kanyakātanayakautukakriyāṃ svaprabhāvasadṛśīṃ vitenatuḥ,तौ समेत्य समयस्थिताव् उभौ भूपती वरुणवासवोपमौ कन्यकातनयकौतुकक्रियां स्वप्रभावसदृशीं वितेनतुः
Ragh_11.54,pārthivīm udavahad raghūdvaho lakṣmaṇas tadanujām athormilām yau tayor avarajau varaujasau tau kuśadhvajasute sumadhyame,पार्थिवीम् उदवहद् रघूद्वहो लक्ष्मणस् तदनुजाम् अथोर्मिलाम् यौ तयोर् अवरजौ वरौजसौ तौ कुशध्वजसुते सुमध्यमे
Ragh_11.55,te caturthasahitās trayo babhuḥ sūnavo navavadhūparigrahāḥ sāmadānavidhibhedavigrahāḥ siddhimanta iva tasya bhūpateḥ,ते चतुर्थसहितास् त्रयो बभुः सूनवो नववधूपरिग्रहाः सामदानविधिभेदविग्रहाः सिद्धिमन्त इव तस्य भूपतेः
Ragh_11.56,tā narādhipasutā nṛpātmajais te ca tābhir agaman kṛtārthatām so 'bhavad varavadhūsamāgamaḥ pratyayaprakṛtiyogsaṃnibhaḥ,ता नराधिपसुता नृपात्मजैस् ते च ताभिर् अगमन् कृतार्थताम् सो ऽभवद् वरवधूसमागमः प्रत्ययप्रकृतियोग्संनिभः
Ragh_11.57,evam āttaratir ātmasaṃbhavāṃs tān niveśya caturo 'pi tatra saḥ adhvasu triṣu visṛṣṭamaithilaḥ svāṃ purīṃ daśaratho nyavartata,एवम् आत्तरतिर् आत्मसंभवांस् तान् निवेश्य चतुरो ऽपि तत्र सः अध्वसु त्रिषु विसृष्टमैथिलः स्वां पुरीं दशरथो न्यवर्तत
Ragh_11.58,tasya jātu marutaḥ pratīpagā vartmasu dhavjatarupramāthinaḥ cikliśur bhṛśatayā varūthinīm uttaṭā iva nadīrayāḥ sthalīm,तस्य जातु मरुतः प्रतीपगा वर्त्मसु धव्जतरुप्रमाथिनः चिक्लिशुर् भृशतया वरूथिनीम् उत्तटा इव नदीरयाः स्थलीम्
Ragh_11.59,lakṣyate sma tadanantaraṃ ravir baddhabhīmapairveṣamaṇḍalaḥ vainateyaśamitasya bhogino bhogaveṣṭita iva cyuto maṇiḥ,लक्ष्यते स्म तदनन्तरं रविर् बद्धभीमपैर्वेषमण्डलः वैनतेयशमितस्य भोगिनो भोगवेष्टित इव च्युतो मणिः
Ragh_11.60,śyenapakṣaparidhūsarālakāḥ sāṃdhyamegharudhirārdravāsasaḥ aṅganā iva rajasvalā diśo no babhūvur avalokanakṣamāḥ,श्येनपक्षपरिधूसरालकाः सांध्यमेघरुधिरार्द्रवाससः अङ्गना इव रजस्वला दिशो नो बभूवुर् अवलोकनक्षमाः
Ragh_11.61,bhāskaraś ca diśam adhyuvāsa yāṃ tāṃ śritāḥ pratibhayaṃ vavāśire kṣatraśoṇitapitṛkriyocitaṃ codayantya iva bhārgavaṃ śivāḥ,भास्करश् च दिशम् अध्युवास यां तां श्रिताः प्रतिभयं ववाशिरे क्षत्रशोणितपितृक्रियोचितं चोदयन्त्य इव भार्गवं शिवाः
Ragh_11.62,tat pratīpapavanādi vaikṛtaṃ prekṣya śāntim adhikṛtya kṛtyavit anvayuṅkta gurum īśvaraḥ kṣiteḥ svantam ity alaghayat sa tadvyathām,तत् प्रतीपपवनादि वैकृतं प्रेक्ष्य शान्तिम् अधिकृत्य कृत्यवित् अन्वयुङ्क्त गुरुम् ईश्वरः क्षितेः स्वन्तम् इत्य् अलघयत् स तद्व्यथाम्
Ragh_11.63,tejasaḥ sapadi rāśir utthitaḥ prādurāsa kila vāhinīmukhe yaḥ pramṛjya nayanāni sainikair lakṣaṇīyapuruṣākṛtiś cirāt,तेजसः सपदि राशिर् उत्थितः प्रादुरास किल वाहिनीमुखे यः प्रमृज्य नयनानि सैनिकैर् लक्षणीयपुरुषाकृतिश् चिरात्
Ragh_11.64,pitryam aṃśam upavītalakṣaṇaṃ mātṛkaṃ ca dhanur ūrjitaṃ dadhat yaḥ sasoma iva gharmadīdhitiḥ sadvijihva iva candanadrumaḥ,पित्र्यम् अंशम् उपवीतलक्षणं मातृकं च धनुर् ऊर्जितं दधत् यः ससोम इव घर्मदीधितिः सद्विजिह्व इव चन्दनद्रुमः
Ragh_11.65,yena roṣaparuṣātmanaḥ pituḥ śāsane sthibhido 'pi tasthuṣā vepamānajananīśiraśchidā prāg ajīyata ghṛṇā tato mahī,येन रोषपरुषात्मनः पितुः शासने स्थिभिदो ऽपि तस्थुषा वेपमानजननीशिरश्छिदा प्राग् अजीयत घृणा ततो मही
Ragh_11.66,akṣabhījavalayena nibabhau dakṣiṇaśravaṇasaṃsthitena yaḥ kṣatriyāntakaraṇaikaviṃśater vyājapūrvagaṇanām ivodvahan,अक्षभीजवलयेन निबभौ दक्षिणश्रवणसंस्थितेन यः क्षत्रियान्तकरणैकविंशतेर् व्याजपूर्वगणनाम् इवोद्वहन्
Ragh_11.67,taṃ pitur vadhabhavena manyunā rājavaṃśanidhanāya dīkṣitam bālasūnur avalokya bhārgavaṃ svāṃ daśāṃ ca viṣasāda pārthivaḥ,तं पितुर् वधभवेन मन्युना राजवंशनिधनाय दीक्षितम् बालसूनुर् अवलोक्य भार्गवं स्वां दशां च विषसाद पार्थिवः
Ragh_11.68,rāmanāma iti tulyam ātmaje vartamānam ahite ca dāruṇe hṛdyam asya bhayadāyi cābhavad ratnajātam iva hārasarpayoḥ,रामनाम इति तुल्यम् आत्मजे वर्तमानम् अहिते च दारुणे हृद्यम् अस्य भयदायि चाभवद् रत्नजातम् इव हारसर्पयोः
Ragh_11.69,arghyam arghyam iti vādinaṃ nṛpaṃ so 'navekṣya bharatāgrajo yataḥ kṣatrakopadahanārciṣaṃ tataḥ saṃdadhe dṛśam udagratārakām,अर्घ्यम् अर्घ्यम् इति वादिनं नृपं सो ऽनवेक्ष्य भरताग्रजो यतः क्षत्रकोपदहनार्चिषं ततः संदधे दृशम् उदग्रतारकाम्
Ragh_11.70,tena kārmukaniṣaktamuṣṭinā rāghavo vigatabhīḥ purogataḥ aṅgulīvivaracāriṇaṃ śaraṃ kurvatā nijagade yuyutsunā,तेन कार्मुकनिषक्तमुष्टिना राघवो विगतभीः पुरोगतः अङ्गुलीविवरचारिणं शरं कुर्वता निजगदे युयुत्सुना
Ragh_11.71,kṣatrajātam apakāri vairi me tan nihatya bahuśaḥ śamaṃ gataḥ suptasarpa iva daṇḍaghaṭṭanād roṣito 'smi tava vikramaśravāt,क्षत्रजातम् अपकारि वैरि मे तन् निहत्य बहुशः शमं गतः सुप्तसर्प इव दण्डघट्टनाद् रोषितो ऽस्मि तव विक्रमश्रवात्
Ragh_11.72,maithilasya dhanur anyapārthivais tvaṃ kilānamitapūrvam akṣaṇoḥ tan niśamya bahavatā samarthaye vīryaśṛṅgam iva bhagnam ātmanaḥ,मैथिलस्य धनुर् अन्यपार्थिवैस् त्वं किलानमितपूर्वम् अक्षणोः तन् निशम्य बहवता समर्थये वीर्यशृङ्गम् इव भग्नम् आत्मनः
Ragh_11.73,anyadā jagati rāma ity ayaṃ śabda uccarita eva mām agāt vrīḍam āvahati me sa saṃprati vyastavṛttir udayonmukhe tvayi,अन्यदा जगति राम इत्य् अयं शब्द उच्चरित एव माम् अगात् व्रीडम् आवहति मे स संप्रति व्यस्तवृत्तिर् उदयोन्मुखे त्वयि
Ragh_11.74,bibhrato 'stram acale 'py akuṇṭhitaṃ dvau matau mama ripū samāgasau homa-dhenu-haraṇāc ca haihayas tvaṃ ca irtim apahartum udyataḥ,बिभ्रतो ऽस्त्रम् अचले ऽप्य् अकुण्ठितं द्वौ मतौ मम रिपू समागसौ होम-धेनु-हरणाच् च हैहयस् त्वं च इर्तिम् अपहर्तुम् उद्यतः
Ragh_11.75,kṣatriyāntakaraṇo 'pi vikramas tena mām avati nājite tvayi pāvakasya mahimā sa gaṇyate kakṣavaj jvalati sāgare 'pi yaḥ,क्षत्रियान्तकरणो ऽपि विक्रमस् तेन माम् अवति नाजिते त्वयि पावकस्य महिमा स गण्यते कक्षवज् ज्वलति सागरे ऽपि यः
Ragh_11.76,viddhi cāttabalam ojasā harer aiśvaraṃ dhanur abhāji yat tvayā khātamūlam anilo nadīrayaiḥ pātayaty api mṛdus taṭadrumam,विद्धि चात्तबलम् ओजसा हरेर् ऐश्वरं धनुर् अभाजि यत् त्वया खातमूलम् अनिलो नदीरयैः पातयत्य् अपि मृदुस् तटद्रुमम्
Ragh_11.77,tan madīyam idam āyudhaṃ jyayā saṃgamayya saśaraṃ vikṛṣyatām tiṣṭhatu pradhanam evam apy ahaṃ tulyabāhutarasā jitas tvayā,तन् मदीयम् इदम् आयुधं ज्यया संगमय्य सशरं विकृष्यताम् तिष्ठतु प्रधनम् एवम् अप्य् अहं तुल्यबाहुतरसा जितस् त्वया
Ragh_11.78,kātaro 'si yadi vodgatārciṣā tarjitaḥ paraśudhārayā mama jyānighātakaṭhināṅgulir vṛthā badhyatām abhayayācanāñjaliḥ,कातरो ऽसि यदि वोद्गतार्चिषा तर्जितः परशुधारया मम ज्यानिघातकठिनाङ्गुलिर् वृथा बध्यताम् अभययाचनाञ्जलिः
Ragh_11.79,evam uktavati bhīmadarśane bhārgave smitavikampitādharaḥ taddhanurgrahaṇam eva rāghavaḥ pratyapadyata samartham uttaram,एवम् उक्तवति भीमदर्शने भार्गवे स्मितविकम्पिताधरः तद्धनुर्ग्रहणम् एव राघवः प्रत्यपद्यत समर्थम् उत्तरम्
Ragh_11.80,pūrvajanmadhanuṣā samāgataḥ so 'timātralaghudarśano 'bhavat kevalo 'pi subhago navāmbudaḥ kiṃ punas tridaśacāpalāñchitaḥ,पूर्वजन्मधनुषा समागतः सो ऽतिमात्रलघुदर्शनो ऽभवत् केवलो ऽपि सुभगो नवाम्बुदः किं पुनस् त्रिदशचापलाञ्छितः
Ragh_11.81,tena bhūminihitaikakoṭi tat kārmukaṃ ca balinādhiropitam niṣprabhaś ca ripur āsa bhūbhṛtāṃ dhūmaśeṣa iva dhūmaketanaḥ,तेन भूमिनिहितैककोटि तत् कार्मुकं च बलिनाधिरोपितम् निष्प्रभश् च रिपुर् आस भूभृतां धूमशेष इव धूमकेतनः
Ragh_11.82,tāv ubhāv api paraspara-sthitau vardhamānaparihīnatejasau paśyati sma janatā dinātyaye pārvaṇau śaśidivākarāv iva,ताव् उभाव् अपि परस्पर-स्थितौ वर्धमानपरिहीनतेजसौ पश्यति स्म जनता दिनात्यये पार्वणौ शशिदिवाकराव् इव
Ragh_11.83,taṃ kṛpāmṛdur avekṣya bhārgavaṃ rāghavaḥ skhalitavīryam ātmani svaṃ ca saṃhitam amogham āśugaṃ vyājahāra harasūnasaṃnibhaḥ,तं कृपामृदुर् अवेक्ष्य भार्गवं राघवः स्खलितवीर्यम् आत्मनि स्वं च संहितम् अमोघम् आशुगं व्याजहार हरसूनसंनिभः
Ragh_11.84,na prahartum alam asmi nidayaṃ vipra ity abhibhavaty api tvayi śaṃṣa kiṃ gatim anena pattriṇā hanmi lokam uta te makhārjitam,न प्रहर्तुम् अलम् अस्मि निदयं विप्र इत्य् अभिभवत्य् अपि त्वयि शंष किं गतिम् अनेन पत्त्रिणा हन्मि लोकम् उत ते मखार्जितम्
Ragh_11.85,pratyuvāca tam ṛṣir na tattvatas tvāṃ na vedmi puruṣaṃ purātanam gāṃ gatasya tava dhāma vaiṣṇavaṃ kopito hy asi mayā didṛkṣuṇā,प्रत्युवाच तम् ऋषिर् न तत्त्वतस् त्वां न वेद्मि पुरुषं पुरातनम् गां गतस्य तव धाम वैष्णवं कोपितो ह्य् असि मया दिदृक्षुणा
Ragh_11.86,bhasmasāt kṛtavataḥ pitṛdviṣaḥ pātrasāc ca vasudhāṃ sasāgarām āhito jayaviparyayo 'pi me ślāghya eva parameṣṭhinā tvayā,भस्मसात् कृतवतः पितृद्विषः पात्रसाच् च वसुधां ससागराम् आहितो जयविपर्ययो ऽपि मे श्लाघ्य एव परमेष्ठिना त्वया
Ragh_11.87,tad gatiṃ matimatāṃ varepsitāṃ puṇyatīrthagamanāya rakṣa me pīḍayiṣyati na māṃ khilīkṛtā svargapaddhatir abhogalolupam,तद् गतिं मतिमतां वरेप्सितां पुण्यतीर्थगमनाय रक्ष मे पीडयिष्यति न मां खिलीकृता स्वर्गपद्धतिर् अभोगलोलुपम्
Ragh_11.88,pratyapadyata tatheti rāghavaḥ prāṅmukhaś ca visasarja sāyakam bhārgavasya sukṛto 'pi so 'bhavat svargamārgaparigho duratyayaḥ,प्रत्यपद्यत तथेति राघवः प्राङ्मुखश् च विससर्ज सायकम् भार्गवस्य सुकृतो ऽपि सो ऽभवत् स्वर्गमार्गपरिघो दुरत्ययः
Ragh_11.89,rāghavo 'pi caraṇau taponidheḥ kṣamyatām iti vadan samaspṛṣat nirjiteṣu tarasā tarasvināṃ śatruṣu praṇatir eva kīrtaye,राघवो ऽपि चरणौ तपोनिधेः क्षम्यताम् इति वदन् समस्पृषत् निर्जितेषु तरसा तरस्विनां शत्रुषु प्रणतिर् एव कीर्तये
Ragh_11.90,rājasatvam avadhūya mātṛkaṃ pitryam asmi gamitaḥ śamaṃ yadā nanv aninditaphalo mama tvayā nigraho 'py ayam anugrahīkṛtaḥ,राजसत्वम् अवधूय मातृकं पित्र्यम् अस्मि गमितः शमं यदा नन्व् अनिन्दितफलो मम त्वया निग्रहो ऽप्य् अयम् अनुग्रहीकृतः
Ragh_11.91,sādhu yāmy aham avighnam astu te devakāryam upapādayiṣyataḥ ūcivān iti vacaḥ salakṣmaṇaṃ lakṣmaṇāgrajam ṛṣis tirodadhe,साधु याम्य् अहम् अविघ्नम् अस्तु ते देवकार्यम् उपपादयिष्यतः ऊचिवान् इति वचः सलक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजम् ऋषिस् तिरोदधे
Ragh_11.91,svaṃ niveśya kila dhāma rāghave vaiṣṇavaṃ viditaviṣṇutejasi svastidānam adhikṛtya cākṣayaṃ bhārgavo 'tha nijam āśramaṃ yayau,स्वं निवेश्य किल धाम राघवे वैष्णवं विदितविष्णुतेजसि स्वस्तिदानम् अधिकृत्य चाक्षयं भार्गवो ऽथ निजम् आश्रमं ययौ
Ragh_11.92,* tasmin gate vijayinaṃ parirabhya rāmaṃ snehād amanyata pitā punar eva jātam tasyābhavat kṣaṇaśucaḥ paritoṣalābhaḥ kakṣāgnilaṅghitataror iva vṛṣṭipātaḥ,* तस्मिन् गते विजयिनं परिरभ्य रामं स्नेहाद् अमन्यत पिता पुनर् एव जातम् तस्याभवत् क्षणशुचः परितोषलाभः कक्षाग्निलङ्घिततरोर् इव वृष्टिपातः
Ragh_11.93,atha pathi gamayitvā kḷparamyopakārye katicid avanipālaḥ śarvarīḥ śarvakalpah puram aviśad ayodhyāṃ maithilīdarśanīnāṃ kuvalayitagavākṣāṃ locanair aṅganānām,अथ पथि गमयित्वा कॢपरम्योपकार्ये कतिचिद् अवनिपालः शर्वरीः शर्वकल्पह् पुरम् अविशद् अयोध्यां मैथिलीदर्शनीनां कुवलयितगवाक्षां लोचनैर् अङ्गनानाम्
Ragh_12.1,nirviṣṭaviṣayasnehaḥ sa daśāntam upeyivān āsīd āsannanirvāṇaḥ pradīpārcir ivoṣasi,निर्विष्टविषयस्नेहः स दशान्तम् उपेयिवान् आसीद् आसन्ननिर्वाणः प्रदीपार्चिर् इवोषसि
Ragh_12.2,taṃ karṇamūlam āgatya rāme śrīr nasyatām iti kaikeyīśaṅkayevāha palitacchadmanā jarā,तं कर्णमूलम् आगत्य रामे श्रीर् नस्यताम् इति कैकेयीशङ्कयेवाह पलितच्छद्मना जरा
Ragh_12.3,sā paurān paurakāntasya rāmasyābhyudayaśrutiḥ pratyekaṃ hlādayāṃ cakre kulyevodyānapādapān,सा पौरान् पौरकान्तस्य रामस्याभ्युदयश्रुतिः प्रत्येकं ह्लादयां चक्रे कुल्येवोद्यानपादपान्
Ragh_12.4,tasyābhiṣekasaṃbhāraṃ kalpitaṃ krūraniścayā dūṣayām āsa kaikeyī śokoṣṇaiḥ pārthivāśrubhiḥ,तस्याभिषेकसंभारं कल्पितं क्रूरनिश्चया दूषयाम् आस कैकेयी शोकोष्णैः पार्थिवाश्रुभिः
Ragh_12.5,sā kilāśvāsitā caṇḍī bhartrā tatsaṃśrutau varau udvavāmendrasiktā bhūr bilamagnāv ivoragau,सा किलाश्वासिता चण्डी भर्त्रा तत्संश्रुतौ वरौ उद्ववामेन्द्रसिक्ता भूर् बिलमग्नाव् इवोरगौ
Ragh_12.6,tayoś caturdaśaikena rāmaṃ prāvrājayat samāḥ dvitīyena sutasyaicchad vaidhavyaikaphalāṃ śriyam,तयोश् चतुर्दशैकेन रामं प्राव्राजयत् समाः द्वितीयेन सुतस्यैच्छद् वैधव्यैकफलां श्रियम्
Ragh_12.7,pitrā dattāṃ rudan rāmaḥ prāṅ mahīṃ pratyapadyata paścād vanāya gaccheti tadājñāṃ mudito 'grahīt,पित्रा दत्तां रुदन् रामः प्राङ् महीं प्रत्यपद्यत पश्चाद् वनाय गच्छेति तदाज्ञां मुदितो ऽग्रहीत्
Ragh_12.8,dadhato maṅgalakṣaume vasānasya ca valkale dadṛśur vismitās tasya mukharāgaṃ samaṃ janāḥ,दधतो मङ्गलक्षौमे वसानस्य च वल्कले ददृशुर् विस्मितास् तस्य मुखरागं समं जनाः
Ragh_12.9,sa sītālakṣmaṇasakhaḥ satyād gurum alopayan viveśa daṇḍakāraṇyaṃ pratyekaṃ ca satāṃ manaḥ,स सीतालक्ष्मणसखः सत्याद् गुरुम् अलोपयन् विवेश दण्डकारण्यं प्रत्येकं च सतां मनः
Ragh_12.10,rājāpi tadviyogārtaḥ smṛtvā śāpaṃ svakarmajam śarīratyāgamātreṇa śuddhilābham amanyata,राजापि तद्वियोगार्तः स्मृत्वा शापं स्वकर्मजम् शरीरत्यागमात्रेण शुद्धिलाभम् अमन्यत
Ragh_12.11,viproṣitakumāraṃ tad (?) rājyam astamiteśvaram randhrānveṣaṇadakṣāṇāṃ dviṣām āmiṣatāṃ yayau,विप्रोषितकुमारं तद् (?) राज्यम् अस्तमितेश्वरम् रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषाम् आमिषतां ययौ
Ragh_12.12,athānāthāḥ prakṛtayo mātṛbandhunivāsinam maulair ānāyayām āsur bhartaṃ stambhitāśrubhiḥ,अथानाथाः प्रकृतयो मातृबन्धुनिवासिनम् मौलैर् आनाययाम् आसुर् भर्तं स्तम्भिताश्रुभिः
Ragh_12.13,śrutvā tathāvidhaṃ mṛtyuṃ kaikeyītanayaḥ pituḥ mātur na kevalaṃ svasyāḥ śriyo 'py āsīt parāṅmukhaḥ,श्रुत्वा तथाविधं मृत्युं कैकेयीतनयः पितुः मातुर् न केवलं स्वस्याः श्रियो ऽप्य् आसीत् पराङ्मुखः
Ragh_12.14,sasainyaś cānvagād rāmaṃ darśitān āśramālayaiḥ tasya paśyan sasaumitrer udaśrur vasatidrumān,ससैन्यश् चान्वगाद् रामं दर्शितान् आश्रमालयैः तस्य पश्यन् ससौमित्रेर् उदश्रुर् वसतिद्रुमान्
Ragh_12.15,citrakūṭavanasthaṃ ca kathitasvargatir guroḥ lakṣmyā nimantrayāṃ cakre tam anucchiṣṭasaṃpadā,चित्रकूटवनस्थं च कथितस्वर्गतिर् गुरोः लक्ष्म्या निमन्त्रयां चक्रे तम् अनुच्छिष्टसंपदा
Ragh_12.16,sa hi prathamaje tasminn akṛtaśrīparigrahe parivettāram ātmānaṃ mene svīkaraṇād bhuvaḥ,स हि प्रथमजे तस्मिन्न् अकृतश्रीपरिग्रहे परिवेत्तारम् आत्मानं मेने स्वीकरणाद् भुवः
Ragh_12.17,tam aśakyam apākraṣṭuṃ nirdeśāt svargiṇaḥ pituḥ yayāce pāduke paścāt kartuṃ rājyādhidevate,तम् अशक्यम् अपाक्रष्टुं निर्देशात् स्वर्गिणः पितुः ययाचे पादुके पश्चात् कर्तुं राज्याधिदेवते
Ragh_12.18,sa visṛṣṭas tathety uktvā bhrātrā naivāviśat purīm nandigrāmagatas tasya rājyaṃ nyāsam ivābhunak,स विसृष्टस् तथेत्य् उक्त्वा भ्रात्रा नैवाविशत् पुरीम् नन्दिग्रामगतस् तस्य राज्यं न्यासम् इवाभुनक्
Ragh_12.19,dṛḍhabhaktir iti jyeṣṭhe rājyatṛṣṇāparāṅmukhaḥ mātuḥ pāpasya śuddhyarthaṃ prāyaścittam ivākarot,दृढभक्तिर् इति ज्येष्ठे राज्यतृष्णापराङ्मुखः मातुः पापस्य शुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तम् इवाकरोत्
Ragh_12.20,rāmo 'pi saha vaidehyā vane vanyena vartayan cacāra sānujaḥ śānto vṛddhekṣvākuvrataṃ yuvā,रामो ऽपि सह वैदेह्या वने वन्येन वर्तयन् चचार सानुजः शान्तो वृद्धेक्ष्वाकुव्रतं युवा
Ragh_12.21,prabhāvastambhitacchāyam āśritaḥ sa vanaspatim kadācid aṅke sītāyāḥ śiśye kiṃcid iva śramāt,प्रभावस्तम्भितच्छायम् आश्रितः स वनस्पतिम् कदाचिद् अङ्के सीतायाः शिश्ये किंचिद् इव श्रमात्
Ragh_12.22,aindriḥ kila nakhais tasyā vidadāra stanau dvijaḥ priyopabhogacihneṣu paurobhāgyam ivācaran,ऐन्द्रिः किल नखैस् तस्या विददार स्तनौ द्विजः प्रियोपभोगचिह्नेषु पौरोभाग्यम् इवाचरन्
Ragh_12.22,mṛgamāṃsaṃ tataḥ sītāṃ rakṣantīm ātape dhṛtam pakṣatuṇḍanakhāghātair babādhe vāyaso balāt,मृगमांसं ततः सीतां रक्षन्तीम् आतपे धृतम् पक्षतुण्डनखाघातैर् बबाधे वायसो बलात्
Ragh_12.23,* tasminn āsthad iṣīkāstraṃ rāmo rāmāvabhodhitaḥ ātmānaṃ mumuce tasmād ekanetravyayena saḥ,* तस्मिन्न् आस्थद् इषीकास्त्रं रामो रामावभोधितः आत्मानं मुमुचे तस्माद् एकनेत्रव्ययेन सः
Ragh_12.24,rāmas tv āsannadeśatvād bharatāgamanaṃ punaḥ āśaṅkyotsukasāraṅgāṃ citrakūṭasthalīṃ jahau,रामस् त्व् आसन्नदेशत्वाद् भरतागमनं पुनः आशङ्क्योत्सुकसारङ्गां चित्रकूटस्थलीं जहौ
Ragh_12.25,prayayāv ātitheyeṣu vasann ṛṣikuleṣu saḥ dakṣiṇāṃ diśam ṛkṣeṣu vārṣikeṣv iva bhāskaraḥ,प्रययाव् आतिथेयेषु वसन्न् ऋषिकुलेषु सः दक्षिणां दिशम् ऋक्षेषु वार्षिकेष्व् इव भास्करः
Ragh_12.26,babhau tam anugacchantī videhādhipateḥ sutā pratiṣiddhāpi kaikeyyā lakṣmīr iva guṇonmukhī,बभौ तम् अनुगच्छन्ती विदेहाधिपतेः सुता प्रतिषिद्धापि कैकेय्या लक्ष्मीर् इव गुणोन्मुखी
Ragh_12.27,anusūyātisṛṣṭena puṇyagandhena kānanam sā cakārāṅgarāgeṇa puṣpoccalita ṣaṭpadam,अनुसूयातिसृष्टेन पुण्यगन्धेन काननम् सा चकाराङ्गरागेण पुष्पोच्चलित षट्पदम्
Ragh_12.28,saṃdhyābhrakapiṣas tatra virādho nāma rākṣasaḥ atiṣṭhan mārgam āvṛtya rāmasyendor iva grahaḥ,संध्याभ्रकपिषस् तत्र विराधो नाम राक्षसः अतिष्ठन् मार्गम् आवृत्य रामस्येन्दोर् इव ग्रहः
Ragh_12.29,sa jaharā tayor madhye maithilīṃ lokaśoṣaṇaḥ nabhonabhasyayor vṛṣṭim avagraha ivāntare,स जहरा तयोर् मध्ये मैथिलीं लोकशोषणः नभोनभस्ययोर् वृष्टिम् अवग्रह इवान्तरे
Ragh_12.30,taṃ viniṣpiṣya kākutsthau purā dūṣayati shtalīm gandhenāśucinā ceti vasudhāyāṃ nicakhnatuḥ,तं विनिष्पिष्य काकुत्स्थौ पुरा दूषयति स्ह्तलीम् गन्धेनाशुचिना चेति वसुधायां निचख्नतुः
Ragh_12.31,pañcavaṭyāṃ tato rāmaḥ śāsanāt kumbhajanmanaḥ anapoṣhasthitis tasthau vindhyādriḥ prakṛtāv iva,पञ्चवट्यां ततो रामः शासनात् कुम्भजन्मनः अनपोष्हस्थितिस् तस्थौ विन्ध्याद्रिः प्रकृताव् इव
Ragh_12.32,rāvaṇāvarajā tatra rāghavaṃ madanāturā abhipede nidāghārtā vyālīva malayadrumam,रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा अभिपेदे निदाघार्ता व्यालीव मलयद्रुमम्
Ragh_12.33,sā sītāsaṃnidhāv eva taṃ vavre kathitānvayā atyārūḍho hi nārīṇām akālajño maobhavaḥ,सा सीतासंनिधाव् एव तं वव्रे कथितान्वया अत्यारूढो हि नारीणाम् अकालज्ञो मओभवः
Ragh_12.34,kalatravān ahaṃ bāle kanīyāṃsaṃ bhajasva me iti rāmo vṛṣasyantīṃ vṛṣaskandhaḥ śaśāsa tām,कलत्रवान् अहं बाले कनीयांसं भजस्व मे इति रामो वृषस्यन्तीं वृषस्कन्धः शशास ताम्
Ragh_12.35,jyeṣṭhābhigamanāt pūrvaṃ tenāpy anabhinanditā sābhūd rāmāśrayā bhūyo nadīvobhayakūlabhāk,ज्येष्ठाभिगमनात् पूर्वं तेनाप्य् अनभिनन्दिता साभूद् रामाश्रया भूयो नदीवोभयकूलभाक्
Ragh_12.36,saṃrambhaṃ maithilīhāsaḥ kṣaṇaṃ saumyāṃ nināya tām nivātastimitāṃ velāṃ candrodaya ivodadheḥ,संरम्भं मैथिलीहासः क्षणं सौम्यां निनाय ताम् निवातस्तिमितां वेलां चन्द्रोदय इवोदधेः
Ragh_12.37,phalam asyopahāsasya sadyaḥ prāpsyasi paśya mām mṛgyaḥ paribhavo vyāghryām ity avehi tvayā kṛtam,फलम् अस्योपहासस्य सद्यः प्राप्स्यसि पश्य माम् मृग्यः परिभवो व्याघ्र्याम् इत्य् अवेहि त्वया कृतम्
Ragh_12.38,ity uktvā maithilīṃ bhartur aṅke nirviśatīṃ bhayāt rūpaṃ śūrpaṇakhā-nāmnaḥ sadṛśaṃ pratyapadyata,इत्य् उक्त्वा मैथिलीं भर्तुर् अङ्के निर्विशतीं भयात् रूपं शूर्पणखा-नाम्नः सदृशं प्रत्यपद्यत
Ragh_12.39,lakṣmaṇaḥ prathamaṃ śrutvā kokilāmañjubhāṣiṇīm śivāghorasvanāṃ paścād bubudhe vikṛteti tām,लक्ष्मणः प्रथमं श्रुत्वा कोकिलामञ्जुभाषिणीम् शिवाघोरस्वनां पश्चाद् बुबुधे विकृतेति ताम्
Ragh_12.40,parṇaśālām atha kṣipraṃ vidhṛtāsiḥ praviśya saḥ vairūpyapaunaruktyena bhīṣaṇāṃ tām ayojayat,पर्णशालाम् अथ क्षिप्रं विधृतासिः प्रविश्य सः वैरूप्यपौनरुक्त्येन भीषणां ताम् अयोजयत्
Ragh_12.41,sā vakranakhadhāriṇyā veṇukarkaśaparvayā aṅkuśākārayāṅgulyā tāv atarjayad ambare,सा वक्रनखधारिण्या वेणुकर्कशपर्वया अङ्कुशाकारयाङ्गुल्या ताव् अतर्जयद् अम्बरे
Ragh_12.42,prāpya cāśu jansthānaṃ kharādibhyas tathāvidham rāmopakramam ācakhyau rakṣaḥparibhavaṃ navam,प्राप्य चाशु जन्स्थानं खरादिभ्यस् तथाविधम् रामोपक्रमम् आचख्यौ रक्षःपरिभवं नवम्
Ragh_12.43,mukhāvayavalūṇāṃ tāṃ nairṛtā yat purodadhuḥ rāmābhiyāyināṃ teṣāṃ tad evābhūd amaṅgalam,मुखावयवलूणां तां नैरृता यत् पुरोदधुः रामाभियायिनां तेषां तद् एवाभूद् अमङ्गलम्
Ragh_12.44,udāyudhān āpatatas tān dṛptān prekṣya rāghavaḥ nidadhe vijayāśaṃsāṃ cāpe sītāṃ ca lakṣmaṇe,उदायुधान् आपततस् तान् दृप्तान् प्रेक्ष्य राघवः निदधे विजयाशंसां चापे सीतां च लक्ष्मणे
Ragh_12.45,eko dāśarathī rāmo yātudhānāḥ sahasraśaḥ te tu yāvanta evājau tāvāṃś ca dadṛśe sa taiḥ,एको दाशरथी रामो यातुधानाः सहस्रशः ते तु यावन्त एवाजौ तावांश् च ददृशे स तैः
Ragh_12.46,asajjanena kākutsthaḥ prayuktam atha dūṣaṇam na cakṣame śubhācāraḥ sa dūṣaṇam ivātmanaḥ,असज्जनेन काकुत्स्थः प्रयुक्तम् अथ दूषणम् न चक्षमे शुभाचारः स दूषणम् इवात्मनः
Ragh_12.47,taṃ śaraiḥ pratijagrāha kharatiśirasau ca saḥ khramaśas te punas tasya cāpāt samam ivodyayuḥ,तं शरैः प्रतिजग्राह खरतिशिरसौ च सः ख्रमशस् ते पुनस् तस्य चापात् समम् इवोद्ययुः
Ragh_12.48,tais trayāṇāṃ śitair bāṇair yathāpūrvaviśuddhibhiḥ āyur dehātigaiḥ pītaṃ rudhiraṃ tu patatribhiḥ,तैस् त्रयाणां शितैर् बाणैर् यथापूर्वविशुद्धिभिः आयुर् देहातिगैः पीतं रुधिरं तु पतत्रिभिः
Ragh_12.49,tasmin rāmaśarotkṛtte bale mahati rakṣasām utthitaṃ dadṛśe 'nyac ca kabandhebhyo na kiṃcana,तस्मिन् रामशरोत्कृत्ते बले महति रक्षसाम् उत्थितं ददृशे ऽन्यच् च कबन्धेभ्यो न किंचन
Ragh_12.50,sā bāṇavarṣiṇaṃ rāmaṃ yodhayitvā suradviṣām aprabodhāya suṣvāpa gṛdhracchāye varūthinī,सा बाणवर्षिणं रामं योधयित्वा सुरद्विषाम् अप्रबोधाय सुष्वाप गृध्रच्छाये वरूथिनी
Ragh_12.51,rāghavāstravidīrṇānāṃ rāvaṇaṃ prati rakṣasām teṣāṃ śūrpaṇakhaivaikā duṣpratvṛttiharābhavat,राघवास्त्रविदीर्णानां रावणं प्रति रक्षसाम् तेषां शूर्पणखैवैका दुष्प्रत्वृत्तिहराभवत्
Ragh_12.52,nigrahāt svasur āptānāṃ vadhāc ca dhanadānujaḥ rāmeṇa nihataṃ mene padaṃ daśasu mūrdhasu,निग्रहात् स्वसुर् आप्तानां वधाच् च धनदानुजः रामेण निहतं मेने पदं दशसु मूर्धसु
Ragh_12.53,rakṣasā mṛgarūpeṇa vañcayitvā sa rāghavau jaharā sītāṃ pakṣīndra-prayāsakṣaṇavighnitaḥ,रक्षसा मृगरूपेण वञ्चयित्वा स राघवौ जहरा सीतां पक्षीन्द्र-प्रयासक्षणविघ्नितः
Ragh_12.54,tau sītānveṣiṇau gṛdhraṃ lūnapakṣam apaśyatām prāṇair daśarathaprīter anṛṇaṃ kaṇṭhavartibhiḥ,तौ सीतान्वेषिणौ गृध्रं लूनपक्षम् अपश्यताम् प्राणैर् दशरथप्रीतेर् अनृणं कण्ठवर्तिभिः
Ragh_12.55,sa rāvaṇahṛtāṃ tābhyāṃ vacasācaṣṭa maithilīm ātmanaḥ sumahat karma vraṇair āvedya saṃsthitaḥ,स रावणहृतां ताभ्यां वचसाचष्ट मैथिलीम् आत्मनः सुमहत् कर्म व्रणैर् आवेद्य संस्थितः
Ragh_12.56,tayos rāvaṇahṛtāṃ tābhyāṃ pitṛvyāpattiśokayoḥ pitarīvāgnisaṃskārāt parā vavṛtire kriyāḥ,तयोस् रावणहृतां ताभ्यां पितृव्यापत्तिशोकयोः पितरीवाग्निसंस्कारात् परा ववृतिरे क्रियाः
Ragh_12.57,vadhanirdhūtaśāpasya kabandhasyopadeśataḥ mumūrcha sakhyaṃ rāmasya samānavyasane harau,वधनिर्धूतशापस्य कबन्धस्योपदेशतः मुमूर्छ सख्यं रामस्य समानव्यसने हरौ
Ragh_12.58,sa hatvā vālinaṃ vīras tatpade cirakāṅkṣite dhātoḥ sthāna ivādeśaṃ sugrīvaṃ saṃnyaveśayat,स हत्वा वालिनं वीरस् तत्पदे चिरकाङ्क्षिते धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत्
Ragh_12.59,itas tataś ca vaidehīm anveṣṭuṃ bhartṛcoditāḥ kapayaś cerur ārtasya rāmasyeva manorathāḥ,इतस् ततश् च वैदेहीम् अन्वेष्टुं भर्तृचोदिताः कपयश् चेरुर् आर्तस्य रामस्येव मनोरथाः
Ragh_12.60,pravṛttāv upalabdhāyāṃ tasyāḥ saṃpātidarśanāt mārutiḥ sāgaraṃ tīrṇaḥ saṃsāram iva nirmamaḥ,प्रवृत्ताव् उपलब्धायां तस्याः संपातिदर्शनात् मारुतिः सागरं तीर्णः संसारम् इव निर्ममः
Ragh_12.61,dṛṣṭā vicinvatā tena laṅkāyāṃ rākṣasīvṛtā jānakī viṣavallībhiḥ parīteva mahauṣadhiḥ,दृष्टा विचिन्वता तेन लङ्कायां राक्षसीवृता जानकी विषवल्लीभिः परीतेव महौषधिः
Ragh_12.62,tasyai bhartur abhijñāmam aṅgulīyaṃ dadau kapiḥ pratyudgatam ivānuṣṇais tadānandāśrubhindubhiḥ,तस्यै भर्तुर् अभिज्ञामम् अङ्गुलीयं ददौ कपिः प्रत्युद्गतम् इवानुष्णैस् तदानन्दाश्रुभिन्दुभिः
Ragh_12.63,nirvāpya priyasaṃdeśaiḥ sītām akṣavadhoddhataḥ sa dadāha purīṃ laṅkāṃ kṣaṇasoḍhārinigrahaḥ,निर्वाप्य प्रियसंदेशैः सीताम् अक्षवधोद्धतः स ददाह पुरीं लङ्कां क्षणसोढारिनिग्रहः
Ragh_12.64,pratyabhijñānaratnaṃ ca rāmāyādarśayat kṛtī hṛdayaṃ svayam āyātaṃ vaidehyā iva mūrtimat,प्रत्यभिज्ञानरत्नं च रामायादर्शयत् कृती हृदयं स्वयम् आयातं वैदेह्या इव मूर्तिमत्
Ragh_12.65,sa prāpa hṛdayanyasta-maṇiparśanimīlitaḥ apayodharasaṃsargaṃ priyāliṅgananirvṛtim,स प्राप हृदयन्यस्त-मणिपर्शनिमीलितः अपयोधरसंसर्गं प्रियालिङ्गननिर्वृतिम्
Ragh_12.66,śrutvā rāmaḥ priyodantaṃ mene tatsaṃgamotsukaḥ mahārṇavaparikṣepaṃ laṅkāyāḥ parikhālaghum,श्रुत्वा रामः प्रियोदन्तं मेने तत्संगमोत्सुकः महार्णवपरिक्षेपं लङ्कायाः परिखालघुम्
Ragh_12.67,sa pratasthe 'rināśāya harisainyair anudrutaḥ na kevalaṃ dharā-pṛṣṭhe vyomni saṃbādhavartibhiḥ,स प्रतस्थे ऽरिनाशाय हरिसैन्यैर् अनुद्रुतः न केवलं धरा-पृष्ठे व्योम्नि संबाधवर्तिभिः
Ragh_12.68,nirviṣṭam udadheḥ kūle taṃ prapede vibhīṣaṇaḥ snehād rākṣasalakṣmyeva buddhim ādiśya coditaḥ,निर्विष्टम् उदधेः कूले तं प्रपेदे विभीषणः स्नेहाद् राक्षसलक्ष्म्येव बुद्धिम् आदिश्य चोदितः
Ragh_12.69,tasmai niśācaraiśvaryaṃ pratiśuśrāva rāghavaḥ kāle khalu samārabdhāḥ phalaṃ badhnanti nītayaḥ,तस्मै निशाचरैश्वर्यं प्रतिशुश्राव राघवः काले खलु समारब्धाः फलं बध्नन्ति नीतयः
Ragh_12.70,sa setuṃ bandhayām āsa plavagair lavaṇāmbhasi rasātalād ivonmagnaṃ śeṣaṃ svapnāya śārṅgiṇaḥ,स सेतुं बन्धयाम् आस प्लवगैर् लवणाम्भसि रसातलाद् इवोन्मग्नं शेषं स्वप्नाय शार्ङ्गिणः
Ragh_12.71,tenottīrya pathā laṅkāṃ rodhayām āsa piṅgalaiḥ dvitīyaṃ hemaprākāraṃ kurvadbhir iva vānaraiḥ,तेनोत्तीर्य पथा लङ्कां रोधयाम् आस पिङ्गलैः द्वितीयं हेमप्राकारं कुर्वद्भिर् इव वानरैः
Ragh_12.72,raṇaḥ pravavṛte tatra bhīmaḥ plavagarakṣasām digvijṛmbhitakākutstha-paulastyajayaghoṣaṇaḥ,रणः प्रववृते तत्र भीमः प्लवगरक्षसाम् दिग्विजृम्भितकाकुत्स्थ-पौलस्त्यजयघोषणः
Ragh_12.73,pādapāviddhaparighaḥ śilāniṣpiṣṭamudgaraḥ atiśastranakhanyāsaḥ śailarugṇa mataṅgajaḥ,पादपाविद्धपरिघः शिलानिष्पिष्टमुद्गरः अतिशस्त्रनखन्यासः शैलरुग्ण मतङ्गजः
Ragh_12.74,atha rāmaśiraścheda-darśanodbhrāntacetanām sītāṃ māyeti śaṃsantī trijaṭā samajīvayat,अथ रामशिरश्छेद-दर्शनोद्भ्रान्तचेतनाम् सीतां मायेति शंसन्ती त्रिजटा समजीवयत्
Ragh_12.75,kāmaṃ jīvati me nātha iti sā vijahau śucam prāṅ matvā satyam asyāntaṃ jīvitāsmīti lajjitā,कामं जीवति मे नाथ इति सा विजहौ शुचम् प्राङ् मत्वा सत्यम् अस्यान्तं जीवितास्मीति लज्जिता
Ragh_12.76,garuḍāpātaviśliṣṭa- -meghanādāstrabandhanaḥ dāśarathyoḥ kṣaṇakleśaḥ svapnavṛtta ivābhavat,गरुडापातविश्लिष्ट- -मेघनादास्त्रबन्धनः दाशरथ्योः क्षणक्लेशः स्वप्नवृत्त इवाभवत्
Ragh_12.77,tato bibheda paulastyaḥ śaktyā vakṣasi lakṣmaṇam rāmas tv anāhato 'py āsīd vidīrṇahṛdayaḥ śucā,ततो बिभेद पौलस्त्यः शक्त्या वक्षसि लक्ष्मणम् रामस् त्व् अनाहतो ऽप्य् आसीद् विदीर्णहृदयः शुचा
Ragh_12.78,sa mārutisamānīta-mahauṣadhihatavyathaḥ laṅkāstrīṇāṃ punaś cakre vilāpācāryakaṃ śaraiḥ,स मारुतिसमानीत-महौषधिहतव्यथः लङ्कास्त्रीणां पुनश् चक्रे विलापाचार्यकं शरैः
Ragh_12.79,sa nādaṃ meghanādasya dhanuś cendrāyudhaprabham meghasyeva śaratkālo na kiṃcit paryaśeṣayat,स नादं मेघनादस्य धनुश् चेन्द्रायुधप्रभम् मेघस्येव शरत्कालो न किंचित् पर्यशेषयत्
Ragh_12.79,kleśena mahatā nidrāṃ tyājitaṃ raṇadurjayam rāvaṇaḥ preṣayām āsa yuddhāyānujam ātmanaḥ,क्लेशेन महता निद्रां त्याजितं रणदुर्जयम् रावणः प्रेषयाम् आस युद्धायानुजम् आत्मनः
Ragh_12.79,a jaghāna sa tadādeśāt kapīn ugrān anekaśaḥ viveśa ca purīṃ laṅkāṃ samādāya harīśvaram,अ जघान स तदादेशात् कपीन् उग्रान् अनेकशः विवेश च पुरीं लङ्कां समादाय हरीश्वरम्
Ragh_12.80,b kumbhakarṇaḥ kapīndreṇa tulyāvasthaḥ svasuḥ kṛtaḥ rurodha rāmaṃ śṛṅgīva ṭaṅkacchinnamanaḥśilaḥ,ब् कुम्भकर्णः कपीन्द्रेण तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः रुरोध रामं शृङ्गीव टङ्कच्छिन्नमनःशिलः
Ragh_12.81,akāle bodhito bhrātrā priyasvapno vṛthā bhavān rāmeṣubhir itīvāsau dīrghanidrāṃ praveśitaḥ,अकाले बोधितो भ्रात्रा प्रियस्वप्नो वृथा भवान् रामेषुभिर् इतीवासौ दीर्घनिद्रां प्रवेशितः
Ragh_12.82,itarāṇy api rakṣāṃsi petur vānarakoṭiṣu rajāṃsi samarotthāni racchoṇitanandīṣv iva,इतराण्य् अपि रक्षांसि पेतुर् वानरकोटिषु रजांसि समरोत्थानि रच्छोणितनन्दीष्व् इव
Ragh_12.83,niryayāv atha paulasthyaḥ punar yuddhāya mandirāt arāvaṇam arāmaṃ vā jagad adyeti niścitaḥ,निर्ययाव् अथ पौलस्थ्यः पुनर् युद्धाय मन्दिरात् अरावणम् अरामं वा जगद् अद्येति निश्चितः
Ragh_12.84,rāmaṃ padātim ālokya laṅkeṣaṃ ca varūthinam hariyugyaṃ rathaṃ tasmai parjighāya puraṃdaraḥ,रामं पदातिम् आलोक्य लङ्केषं च वरूथिनम् हरियुग्यं रथं तस्मै पर्जिघाय पुरंदरः
Ragh_12.85,tam ādhūtadvajapaṭaṃ vyomagaṅgormivāyubhiḥ devasūtabhujālambī jaitram adhyāsta rāghavaḥ,तम् आधूतद्वजपटं व्योमगङ्गोर्मिवायुभिः देवसूतभुजालम्बी जैत्रम् अध्यास्त राघवः
Ragh_12.86,mātalis tasya māhendram āmumoca tanucchadam yatrotpaladadalaklaibyam astrāṇy āpuḥ suradviṣām,मातलिस् तस्य माहेन्द्रम् आमुमोच तनुच्छदम् यत्रोत्पलददलक्लैब्यम् अस्त्राण्य् आपुः सुरद्विषाम्
Ragh_12.87,anyonyadarśanaprāpta-vikramāvasaraṃ cirāt rāmarāvaṇayor yuddhaṃ caritārtham ivābhavat,अन्योन्यदर्शनप्राप्त-विक्रमावसरं चिरात् रामरावणयोर् युद्धं चरितार्थम् इवाभवत्
Ragh_12.88,bhujamūrdhorubāhulyād eko 'pi dhandānujaḥ dadṛśe so 'yathāpūrvo mātṛvaṃśa iva sthitaḥ,भुजमूर्धोरुबाहुल्याद् एको ऽपि धन्दानुजः ददृशे सो ऽयथापूर्वो मातृवंश इव स्थितः
Ragh_12.89,jetāraṃ lokapālānāṃ svamukhair arciteśvaram rāmas tulitakailāsam arātiṃ bahv amanyata,जेतारं लोकपालानां स्वमुखैर् अर्चितेश्वरम् रामस् तुलितकैलासम् अरातिं बह्व् अमन्यत
Ragh_12.90,tasya sphurati paulastyah sītāsaṃgamaśaṃsini nicakhānādhikakrodhaḥ śaraṃ savyetare bhuje,तस्य स्फुरति पौलस्त्यह् सीतासंगमशंसिनि निचखानाधिकक्रोधः शरं सव्येतरे भुजे
Ragh_12.91,rāvaṇasyāpi rāmāsto bhittvā hṛdayam āśugaḥ viveśa bhuvam ākhyātum uragebhya iva priyam,रावणस्यापि रामास्तो भित्त्वा हृदयम् आशुगः विवेश भुवम् आख्यातुम् उरगेभ्य इव प्रियम्
Ragh_12.92,vacasaiva tayor vākyam astram astreṇa nighnatoḥ anyonyajayasaṃrambho vavṛdhe vādinor iva,वचसैव तयोर् वाक्यम् अस्त्रम् अस्त्रेण निघ्नतोः अन्योन्यजयसंरम्भो ववृधे वादिनोर् इव
Ragh_12.93,vikramavyatihāreṇa astram astreṇa nighnatoḥ jayaśrīr antarā vedir mattavāraṇayor iva,विक्रमव्यतिहारेण अस्त्रम् अस्त्रेण निघ्नतोः जयश्रीर् अन्तरा वेदिर् मत्तवारणयोर् इव
Ragh_12.94,kṛtapratikṛtaprītais tayor muktāṃ surāsuraiḥ parasparaṃ śaravrātāḥ puṣpavṛṣṭiṃ na sehire,कृतप्रतिकृतप्रीतैस् तयोर् मुक्तां सुरासुरैः परस्परं शरव्राताः पुष्पवृष्टिं न सेहिरे
Ragh_12.95,ayaḥśaṅkucitāṃ rakṣaḥ śataghnīm atha śatrave hṛtāṃ vaivasvatasyeva kūṭaśālmalim akṣipat,अयःशङ्कुचितां रक्षः शतघ्नीम् अथ शत्रवे हृतां वैवस्वतस्येव कूटशाल्मलिम् अक्षिपत्
Ragh_12.96,rāghavo ratham aprāptāṃ tām āśāṃ ca suradviṣām ardhacandramukhair bāṇaiś ciccheda kadalīsukham,राघवो रथम् अप्राप्तां ताम् आशां च सुरद्विषाम् अर्धचन्द्रमुखैर् बाणैश् चिच्छेद कदलीसुखम्
Ragh_12.97,amoghaṃ saṃdadhe cāsmai dhanuṣy akeadhnurdharaḥ brāhmam astraṃ priyāśoka-śalyaniṣkarṣaṇauṣadham,अमोघं संदधे चास्मै धनुष्य् अकेअध्नुर्धरः ब्राह्मम् अस्त्रं प्रियाशोक-शल्यनिष्कर्षणौषधम्
Ragh_12.98,tad vyomni daśadhā bhinnaṃ dadṛśe dīptimanmukham vapur mahoragasyeva karālaphaṇamaṇḍalam,तद् व्योम्नि दशधा भिन्नं ददृशे दीप्तिमन्मुखम् वपुर् महोरगस्येव करालफणमण्डलम्
Ragh_12.99,tena mantraprayuktena nimeṣārdhād apātayat sa rāvaṇaśiraḥpaṅktim ajñātavraṇavedanām,तेन मन्त्रप्रयुक्तेन निमेषार्धाद् अपातयत् स रावणशिरःपङ्क्तिम् अज्ञातव्रणवेदनाम्
Ragh_12.100,bālārkapratimevāpsu vīcibhinnā patiṣyataḥ rarāja rakṣaḥkāyasya kaṇṭhacchedapraṃparā,बालार्कप्रतिमेवाप्सु वीचिभिन्ना पतिष्यतः रराज रक्षःकायस्य कण्ठच्छेदप्रंपरा
Ragh_12.101,marutāṃ paśyatāṃ tasya śirāṃsi patitāny api mano nātiviśaśvāsa punaḥ saṃdhānaśaṅkinām,मरुतां पश्यतां तस्य शिरांसि पतितान्य् अपि मनो नातिविशश्वास पुनः संधानशङ्किनाम्
Ragh_12.102,atha madagurupakṣair lokapāladvipānām anugatam alivṛndair gaṇḍabhittīr vihāya upanatamaṇibandhe mūrdhni paulastyaśatroḥ surabhi suravimuktaṃ puṣpavarṣaṃ papāta,अथ मदगुरुपक्षैर् लोकपालद्विपानाम् अनुगतम् अलिवृन्दैर् गण्डभित्तीर् विहाय उपनतमणिबन्धे मूर्ध्नि पौलस्त्यशत्रोः सुरभि सुरविमुक्तं पुष्पवर्षं पपात
Ragh_12.103,yantā hareḥ sapadi saṃhṛtakārmukajyam āpṛcchya rāghavam anuṣṭhitadevakāryam nāmāṅkarāvaṇaśarāṅkitaketuyaṣṭim ūrdhvaṃ rathaṃ harisahasrayujaṃ nināya,यन्ता हरेः सपदि संहृतकार्मुकज्यम् आपृच्छ्य राघवम् अनुष्ठितदेवकार्यम् नामाङ्करावणशराङ्कितकेतुयष्टिम् ऊर्ध्वं रथं हरिसहस्रयुजं निनाय
Ragh_12.104,raghupatir api jātavedoviśuddhāṃ pragṛhya priyāṃ priyasuhṛdi vibhīṣaṇe saṃgamayya śriyaṃ vairiṇaḥ ravisutasahitena tenānuyātaḥ sasaumitriṇā bhujavijitavimānaratnādhirūḍhaḥ pratasthe purīm,रघुपतिर् अपि जातवेदोविशुद्धां प्रगृह्य प्रियां प्रियसुहृदि विभीषणे संगमय्य श्रियं वैरिणः रविसुतसहितेन तेनानुयातः ससौमित्रिणा भुजविजितविमानरत्नाधिरूढः प्रतस्थे पुरीम्
Ragh_13.1,athāmanaḥ śabdaguṇaṃ guṇajñaḥ padaṃ vimānena vigāhamānaḥ ratnākaraṃ vīkṣya mithaḥ sa jāyāṃ rāmābhidhāno harir ity uvāca,अथामनः शब्दगुणं गुणज्ञः पदं विमानेन विगाहमानः रत्नाकरं वीक्ष्य मिथः स जायां रामाभिधानो हरिर् इत्य् उवाच
Ragh_13.2,vaidehi paśy'; ā malayād vibhaktaṃ matsetunā phenilam amburāśim chāyāpatheneva śaratprasannam ākāśam āviṣkṛtacārutāram,वैदेहि पश्य्ऽ; आ मलयाद् विभक्तं मत्सेतुना फेनिलम् अम्बुराशिम् छायापथेनेव शरत्प्रसन्नम् आकाशम् आविष्कृतचारुतारम्
Ragh_13.3,guror yiyakṣoḥ kapilena medhye rasātalaṃ saṃkramite turaṃge tadartham urvīm avadārayadbhiḥ pūrvaiḥ kilāyaṃ parivardhito naḥ,गुरोर् यियक्षोः कपिलेन मेध्ये रसातलं संक्रमिते तुरंगे तदर्थम् उर्वीम् अवदारयद्भिः पूर्वैः किलायं परिवर्धितो नः
Ragh_13.4,garbhaṃ dadhaty arkamarīcayo 'smād vivṛddhim atrāśnuvate vasūni abindhanaṃ vahnim asau bibharti prahlādanaṃ jyotir ajany anena,गर्भं दधत्य् अर्कमरीचयो ऽस्माद् विवृद्धिम् अत्राश्नुवते वसूनि अबिन्धनं वह्निम् असौ बिभर्ति प्रह्लादनं ज्योतिर् अजन्य् अनेन
Ragh_13.5,tāṃ tām avasthāṃ pratipadyamānaṃ sthitaṃ daśa vyāpya diśo mahimnā viṣṇor ivāsyānavadhāraṇīyam īdṛktayā rūpam iyattayā vā,तां ताम् अवस्थां प्रतिपद्यमानं स्थितं दश व्याप्य दिशो महिम्ना विष्णोर् इवास्यानवधारणीयम् ईदृक्तया रूपम् इयत्तया वा
Ragh_13.6,nābhiprarūḍhāmburuhāsanena saṃstūyamānaḥ prathamena dhātrā amuṃ yugāntocitayogandiraḥ saṃhṛtya lokān puruṣo 'dhiśete,नाभिप्ररूढाम्बुरुहासनेन संस्तूयमानः प्रथमेन धात्रा अमुं युगान्तोचितयोगन्दिरः संहृत्य लोकान् पुरुषो ऽधिशेते
Ragh_13.7,pakṣacchidā gotrabhidāttagandhāḥ śaraṇyam enaṃ śataśo mahīdhrāḥ nṛpā ivopaplavinaḥ parebhyo dharmottaraṃ madhyamam āśrayante,पक्षच्छिदा गोत्रभिदात्तगन्धाः शरण्यम् एनं शतशो महीध्राः नृपा इवोपप्लविनः परेभ्यो धर्मोत्तरं मध्यमम् आश्रयन्ते
Ragh_13.8,rasātalād ādibhavena puṃsā bhuvaḥ prayuktodvahanakriyāyāḥ asyāccham ambhaḥ pralayapravṛddhaṃ muhūrtavaktrāvaraṇaṃ babhūva,रसातलाद् आदिभवेन पुंसा भुवः प्रयुक्तोद्वहनक्रियायाः अस्याच्छम् अम्भः प्रलयप्रवृद्धं मुहूर्तवक्त्रावरणं बभूव
Ragh_13.9,mukhārpaṇeṣu prakṛtipragalbhāḥ svayaṃ taraṅgādharadānadakṣaḥ ananyasāmānyakalatravṛttiḥ pibaty asau pāyayate ca sindhūḥ,मुखार्पणेषु प्रकृतिप्रगल्भाः स्वयं तरङ्गाधरदानदक्षः अनन्यसामान्यकलत्रवृत्तिः पिबत्य् असौ पाययते च सिन्धूः
Ragh_13.10,sasattvam ādāya nadīmukhāmbhaḥ saṃmīlayanto vivṛtānanatvāt amī śirobhis timayaḥ sarandhrair ūrdhvaṃ vitanvanti jalapravāhān,ससत्त्वम् आदाय नदीमुखाम्भः संमीलयन्तो विवृताननत्वात् अमी शिरोभिस् तिमयः सरन्ध्रैर् ऊर्ध्वं वितन्वन्ति जलप्रवाहान्
Ragh_13.11,mātaṅganakraiḥ sahasotpatadbhir bhinnān dvidhā paśya samudraphenān kapolasaṃsarpitayā ya eṣāṃ vrajanti karṇa kṣaṇacāmaratvam,मातङ्गनक्रैः सहसोत्पतद्भिर् भिन्नान् द्विधा पश्य समुद्रफेनान् कपोलसंसर्पितया य एषां व्रजन्ति कर्ण क्षणचामरत्वम्
Ragh_13.12,velānilāya prasṛtā bhujaṃgā mahormivisphūrjathunirviśeṣāḥ sūryāṃśusaṃparkasamṛddharāgair vyajyanta ete maṇibhiḥ phaṇasthaiḥ,वेलानिलाय प्रसृता भुजंगा महोर्मिविस्फूर्जथुनिर्विशेषाः सूर्यांशुसंपर्कसमृद्धरागैर् व्यज्यन्त एते मणिभिः फणस्थैः
Ragh_13.13,tavādharasparadhiṣu vidrumeṣu paryastam etat sahasormivegāt ūrdhvāṅkuraprotamukhaṃ kathaṃcit kleśad apakrāmati śaṅkhayūtham,तवाधरस्परधिषु विद्रुमेषु पर्यस्तम् एतत् सहसोर्मिवेगात् ऊर्ध्वाङ्कुरप्रोतमुखं कथंचित् क्लेशद् अपक्रामति शङ्खयूथम्
Ragh_13.14,pravṛttamātreṇa payāṃsi pātum āvartavegād bhramatā ghanena ābhāti bhūyiṣṭham ayaṃ samudraḥ pramathyamāno giriṇeva bhūyaḥ,प्रवृत्तमात्रेण पयांसि पातुम् आवर्तवेगाद् भ्रमता घनेन आभाति भूयिष्ठम् अयं समुद्रः प्रमथ्यमानो गिरिणेव भूयः
Ragh_13.15,dūrād ayaścakranibhasya tanvī tamālatālīvanarājinīlā ābhāti velā lavaṇāmburāśer dhārānibaddheva kalaṅkalekhā,दूराद् अयश्चक्रनिभस्य तन्वी तमालतालीवनराजिनीला आभाति वेला लवणाम्बुराशेर् धारानिबद्धेव कलङ्कलेखा
Ragh_13.16,velānilaḥ ketakareṇubhis te saṃbhāvayaty ānanam āyatākṣi mām akṣamaṃ maṇḍanakālahāner vettīva bimbādharabaddhatṛṣṇam,वेलानिलः केतकरेणुभिस् ते संभावयत्य् आननम् आयताक्षि माम् अक्षमं मण्डनकालहानेर् वेत्तीव बिम्बाधरबद्धतृष्णम्
Ragh_13.17,ete vayaṃ saikatabhinnaśukti-paryastamuktāpaṭalaṃ payodheḥ prāptā muhūrtena vimānavegāt kūlaṃ phalāvarjitapūgamālam,एते वयं सैकतभिन्नशुक्ति-पर्यस्तमुक्तापटलं पयोधेः प्राप्ता मुहूर्तेन विमानवेगात् कूलं फलावर्जितपूगमालम्
Ragh_13.18,kuruṣva tāvat karabhoru paścān-mārge mṛgaprekṣiṇi dṛṣtipātam eṣā vidūrībhavataḥ samudrāt sakānanā niṣpatatīva bhūmiḥ,कुरुष्व तावत् करभोरु पश्चान्-मार्गे मृगप्रेक्षिणि दृष्तिपातम् एषा विदूरीभवतः समुद्रात् सकानना निष्पततीव भूमिः
Ragh_13.19,kvacit pathā saṃcarate surāṇāṃ kvacid ghanānāṃ patatāṃ kvacic ca yathāvidho me manso 'bhilāṣaḥ pravartate paśya tathā vimānam,क्वचित् पथा संचरते सुराणां क्वचिद् घनानां पततां क्वचिच् च यथाविधो मे मन्सो ऽभिलाषः प्रवर्तते पश्य तथा विमानम्
Ragh_13.20,asau mahendradvipadānagandhī trimārgagāvīcivimardaśītaḥ ākāśavāyur dinayauvanotthān ācāmati svedalavān mukhe te,असौ महेन्द्रद्विपदानगन्धी त्रिमार्गगावीचिविमर्दशीतः आकाशवायुर् दिनयौवनोत्थान् आचामति स्वेदलवान् मुखे ते
Ragh_13.21,kareṇa vātāyanalambitena spṛṣṭas tvayā caṇḍi kutūhalinyā āmuñcatīvābharaṇaṃ dvitīyam udbhinnavidyudvalayo ghanas te,करेण वातायनलम्बितेन स्पृष्टस् त्वया चण्डि कुतूहलिन्या आमुञ्चतीवाभरणं द्वितीयम् उद्भिन्नविद्युद्वलयो घनस् ते
Ragh_13.22,amī janasthānam apoḍhavighnaṃ matvā samārabdhanavoṭajāni adhyāsate cīrabhṛto yathāsvaṃ cirojjhitāny āśramamaṇḍalāni,अमी जनस्थानम् अपोढविघ्नं मत्वा समारब्धनवोटजानि अध्यासते चीरभृतो यथास्वं चिरोज्झितान्य् आश्रममण्डलानि
Ragh_13.23,saiṣā sthalī yatra vicinvatā tvāṃ bhraṣṭaṃ mayā nūpuram ekam urvyām adṛśyata tvaccaraṇāravinda-viśleṣaduḥkhād iva baddhamaunam,सैषा स्थली यत्र विचिन्वता त्वां भ्रष्टं मया नूपुरम् एकम् उर्व्याम् अदृश्यत त्वच्चरणारविन्द-विश्लेषदुःखाद् इव बद्धमौनम्
Ragh_13.24,tvaṃ rakṣasā bhīru yato 'panītā taṃ mārgam etāḥ kṛpayā latā me adarśayan vaktum aśaknuvatyaḥ śākhābhir āvarjitapallavābhiḥ,त्वं रक्षसा भीरु यतो ऽपनीता तं मार्गम् एताः कृपया लता मे अदर्शयन् वक्तुम् अशक्नुवत्यः शाखाभिर् आवर्जितपल्लवाभिः
Ragh_13.25,mṛgyaś ca darbhāṅkuranirvyapekṣās tavāgatijñaṃ samabodhayan mām vyāpārayantyo diśi dakṣiṇasyām utpakṣmarājīni vilocanāni,मृग्यश् च दर्भाङ्कुरनिर्व्यपेक्षास् तवागतिज्ञं समबोधयन् माम् व्यापारयन्त्यो दिशि दक्षिणस्याम् उत्पक्ष्मराजीनि विलोचनानि
Ragh_13.26,etad girer mālayavataḥ purastād āvirbhavaty ambarlekhi śṛṅgam navaṃ yatra ghanair mayā ca tvadviprayogāśru samaṃ visṛṣṭam,एतद् गिरेर् मालयवतः पुरस्ताद् आविर्भवत्य् अम्बर्लेखि शृङ्गम् नवं यत्र घनैर् मया च त्वद्विप्रयोगाश्रु समं विसृष्टम्
Ragh_13.27,gandhaś ca dhārāhatapalvalānāṃ kādambam ardhodgatakesaraṃ ca snigdhāś ca kekāḥ śikhināṃ babhūvur yasmin asahyāni vinā tvayā me,गन्धश् च धाराहतपल्वलानां कादम्बम् अर्धोद्गतकेसरं च स्निग्धाश् च केकाः शिखिनां बभूवुर् यस्मिन् असह्यानि विना त्वया मे
Ragh_13.28,pūrvānubhūtaṃ smaratā ca yatra kampottaraṃ bhīru tavopagūḍham guhāvisārīṇy ativāhitāni mayā kathaṃcid ghanagarjitāni,पूर्वानुभूतं स्मरता च यत्र कम्पोत्तरं भीरु तवोपगूढम् गुहाविसारीण्य् अतिवाहितानि मया कथंचिद् घनगर्जितानि
Ragh_13.29,āsārasiktakṣitibāṣpayogān mām akṣiṇod yatra vibhinnakośaiḥ viḍambyamānā navakandalais te vivāhadhūmāruṇalocanaśrīḥ,आसारसिक्तक्षितिबाष्पयोगान् माम् अक्षिणोद् यत्र विभिन्नकोशैः विडम्ब्यमाना नवकन्दलैस् ते विवाहधूमारुणलोचनश्रीः
Ragh_13.30,upāntavānīravanopagūdhāny ālakṣyapāriplavasārasāni dūrāvatīrṇā pibatīva khedād amūni pampāsalilāni dṛṣṭiḥ,उपान्तवानीरवनोपगूधान्य् आलक्ष्यपारिप्लवसारसानि दूरावतीर्णा पिबतीव खेदाद् अमूनि पम्पासलिलानि दृष्टिः
Ragh_13.31,atrāviyuktāni rathāṅganāmnām anyonyadattotpalakesarāṇi dvandvāni dūrāntaravartinā te mayā priye saspṛham īkṣitāni,अत्रावियुक्तानि रथाङ्गनाम्नाम् अन्योन्यदत्तोत्पलकेसराणि द्वन्द्वानि दूरान्तरवर्तिना ते मया प्रिये सस्पृहम् ईक्षितानि
Ragh_13.32,imāṃ tatāśokalatāṃ ca tanvīṃ stanābhirāmastabakābhinamrām tvatprāptibuddhyā pariripsamānaḥ saumitriṇā sāsram ahaṃ niṣiddhaḥ,इमां तताशोकलतां च तन्वीं स्तनाभिरामस्तबकाभिनम्राम् त्वत्प्राप्तिबुद्ध्या परिरिप्समानः सौमित्रिणा सास्रम् अहं निषिद्धः
Ragh_13.33,amūr vimānāntaralambinīnāṃ śrutvā svanaṃ kāñcanakiṅkiṇīnām pratyudvrajantīva kham utpatantyo godāvarīsārasapaṅktayas tvām,अमूर् विमानान्तरलम्बिनीनां श्रुत्वा स्वनं काञ्चनकिङ्किणीनाम् प्रत्युद्व्रजन्तीव खम् उत्पतन्त्यो गोदावरीसारसपङ्क्तयस् त्वाम्
Ragh_13.34,eṣā tvayā peśalamadhyayāpi ghaṭāmbusaṃvardhitabālacūtā āhlādayaty unmukhakṛṣṇasārā dṛṣṭa cirāt pañcavaṭī mano me,एषा त्वया पेशलमध्ययापि घटाम्बुसंवर्धितबालचूता आह्लादयत्य् उन्मुखकृष्णसारा दृष्ट चिरात् पञ्चवटी मनो मे
Ragh_13.35,atrānugodaṃ mṛgayānivṛttas taraṅgavātema vinītakhedaḥ rahas tvadutsaṅganiṣaṇṇamūrdhā smarāmi vānīragṛheṣu suptaḥ,अत्रानुगोदं मृगयानिवृत्तस् तरङ्गवातेम विनीतखेदः रहस् त्वदुत्सङ्गनिषण्णमूर्धा स्मरामि वानीरगृहेषु सुप्तः
Ragh_13.36,bhrūbheda mātreṇa padān maghonaḥ prabhraṃśayāṃ yo nahuṣaṃ cakāra tasyāvilāmbhaḥpariśuddhihetor bhaumo muneḥ sthānaparigraho 'yam,भ्रूभेद मात्रेण पदान् मघोनः प्रभ्रंशयां यो नहुषं चकार तस्याविलाम्भःपरिशुद्धिहेतोर् भौमो मुनेः स्थानपरिग्रहो ऽयम्
Ragh_13.37,tretāgnidhūmāgram anindyakīrtes tasyedam ākrāntavimānamārgam ghrātvā havirgandhi rajovimuktaḥ samaśnute me laghimānam ātmā,त्रेताग्निधूमाग्रम् अनिन्द्यकीर्तेस् तस्येदम् आक्रान्तविमानमार्गम् घ्रात्वा हविर्गन्धि रजोविमुक्तः समश्नुते मे लघिमानम् आत्मा
Ragh_13.38,etan muner mānini śātakarṇeḥ pañcāpsaro nāma vihāravāri ābhāti paryantavanaṃ vidūrān meghāntarālakṣyam ivendubimbam,एतन् मुनेर् मानिनि शातकर्णेः पञ्चाप्सरो नाम विहारवारि आभाति पर्यन्तवनं विदूरान् मेघान्तरालक्ष्यम् इवेन्दुबिम्बम्
Ragh_13.39,purā sa darbhāṅkuramātravṛttiś caran mṛgaiḥ sārdham ṛṣir maghonā samādhibhītena kilopanītaḥ pañcāpsaroyauvanakūṭabhandham,पुरा स दर्भाङ्कुरमात्रवृत्तिश् चरन् मृगैः सार्धम् ऋषिर् मघोना समाधिभीतेन किलोपनीतः पञ्चाप्सरोयौवनकूटभन्धम्
Ragh_13.40,tasyāyam antarhitasaudhabhājaḥ prasaktasaṃgītamṛdaṅgaghoṣaḥ viyadgataḥ puṣpakacandraśālāḥ kṣaṇaṃ pratiṣrunmukharāḥ karoti,तस्यायम् अन्तर्हितसौधभाजः प्रसक्तसंगीतमृदङ्गघोषः वियद्गतः पुष्पकचन्द्रशालाः क्षणं प्रतिष्रुन्मुखराः करोति
Ragh_13.41,havirbhujām edhavatāṃ caturṇāṃ madhye lalāṭaṃtapasaptasaptiḥ asau tapasyaty aparas tapasvī nāmnā sutīkṣṇaś caritena dāntaḥ,हविर्भुजाम् एधवतां चतुर्णां मध्ये ललाटंतपसप्तसप्तिः असौ तपस्यत्य् अपरस् तपस्वी नाम्ना सुतीक्ष्णश् चरितेन दान्तः
Ragh_13.42,amuṃ sahāsaprahitekṣaṇāni vyājārdhasaṃdarśitamekhalāni nālaṃ vikartuṃ janitendraśaṅkaṃ surāṅganāvibhramaceṣṭitāni,अमुं सहासप्रहितेक्षणानि व्याजार्धसंदर्शितमेखलानि नालं विकर्तुं जनितेन्द्रशङ्कं सुराङ्गनाविभ्रमचेष्टितानि
Ragh_13.43,eṣo 'kṣamālāvalayaṃ mṛgāṇāṃ kaṇḍūyitāraṃ kuśasūcilāvam sabhājane me bhujam ūrdhvabāhuḥ savyetaraṃ prādhvam itaḥ prayuṅkte,एषो ऽक्षमालावलयं मृगाणां कण्डूयितारं कुशसूचिलावम् सभाजने मे भुजम् ऊर्ध्वबाहुः सव्येतरं प्राध्वम् इतः प्रयुङ्क्ते
Ragh_13.44,vācaṃyamatvāt praṇatiṃ mamaiṣa kampena kiṃcit pratigṛhya mūrdhnaḥ dṛṣṭiṃ vimānavyavadhānamuktāṃ punaḥ sahasrāciṣi saṃnidhatte,वाचंयमत्वात् प्रणतिं ममैष कम्पेन किंचित् प्रतिगृह्य मूर्ध्नः दृष्टिं विमानव्यवधानमुक्तां पुनः सहस्राचिषि संनिधत्ते
Ragh_13.45,adaḥ śaraṇyaṃ śarabhaṅganāmnas tapovanaṃ pāvanam āhitāgneḥ cirāya saṃtarpya samidhir agniṃ yo mantrapūtāṃ tanum apy ahauṣīt,अदः शरण्यं शरभङ्गनाम्नस् तपोवनं पावनम् आहिताग्नेः चिराय संतर्प्य समिधिर् अग्निं यो मन्त्रपूतां तनुम् अप्य् अहौषीत्
Ragh_13.46,chāyāvinītādhvapariśrameṣu bhūyiṣṭhasaṃbhāvyaphaleṣv amīṣu tasyātithīnām adhunā saparyā sthitā suputreṣv iva pādapeṣu,छायाविनीताध्वपरिश्रमेषु भूयिष्ठसंभाव्यफलेष्व् अमीषु तस्यातिथीनाम् अधुना सपर्या स्थिता सुपुत्रेष्व् इव पादपेषु
Ragh_13.47,dhārāsvanodgāridarīmukho 'sau śṛṅgāgralagnāmbudavaprapaṅkaḥ badhnāti me bandhuragātri cakṣur dṛptaḥ kakudmān iva citrakūṭaḥ,धारास्वनोद्गारिदरीमुखो ऽसौ शृङ्गाग्रलग्नाम्बुदवप्रपङ्कः बध्नाति मे बन्धुरगात्रि चक्षुर् दृप्तः ककुद्मान् इव चित्रकूटः
Ragh_13.48,eṣā prasannastimitapravāhā sarid vidūrāntarabhāvatanvī mandākinī bhāti nagopakaṇṭhe muktāvalī kaṇṭhagateva bhūmeḥ,एषा प्रसन्नस्तिमितप्रवाहा सरिद् विदूरान्तरभावतन्वी मन्दाकिनी भाति नगोपकण्ठे मुक्तावली कण्ठगतेव भूमेः
Ragh_13.49,ayaṃ sujāto 'nugiraṃ tamālaḥ pravālam ādāya sugandhi yasya karṇārpiten' t ākaravaṃ kapolam apārthyakālāgurupattralekham v,अयं सुजातो ऽनुगिरं तमालः प्रवालम् आदाय सुगन्धि यस्य कर्णार्पितेन्ऽ त् आकरवं कपोलम् अपार्थ्यकालागुरुपत्त्रलेखम् व्
Ragh_13.50,anigrahatrāsavinītasattvam apuṣpaliṅgāt phalabandhivṛkṣam vanaṃ tapaḥsādhanam etad atrer āviṣkṛtodagrataraprabhāvam,अनिग्रहत्रासविनीतसत्त्वम् अपुष्पलिङ्गात् फलबन्धिवृक्षम् वनं तपःसाधनम् एतद् अत्रेर् आविष्कृतोदग्रतरप्रभावम्
Ragh_13.51,atrābhiṣekāya tapodhanānāṃ saptarśihastoddhṛtahemapadmām pravartayām āsa kil'; ānusūyā trisrotasaṃ tryambakamaulimālām,अत्राभिषेकाय तपोधनानां सप्तर्शिहस्तोद्धृतहेमपद्माम् प्रवर्तयाम् आस किल्ऽ; आनुसूया त्रिस्रोतसं त्र्यम्बकमौलिमालाम्
Ragh_13.52,vīrāsanair dhyānajuṣām ṛṣīnām amī samādhyāsitavedimadhyāḥ nivātaniṣkampatayā vibhānti yogādhirūḍhā iva śākhino 'pi,वीरासनैर् ध्यानजुषाम् ऋषीनाम् अमी समाध्यासितवेदिमध्याः निवातनिष्कम्पतया विभान्ति योगाधिरूढा इव शाखिनो ऽपि
Ragh_13.53,tvayā purastād upayācito yaḥ so 'yaṃ vaṭaḥ śyāma iti pratītaḥ rāśir maṇīnām iva gāruḍānāṃ sapadmarāgaḥ phalito vibhāti,त्वया पुरस्ताद् उपयाचितो यः सो ऽयं वटः श्याम इति प्रतीतः राशिर् मणीनाम् इव गारुडानां सपद्मरागः फलितो विभाति
Ragh_13.54,kvacit prabhā cāndramasī tamobhiś muktāmayī yaṣṭir ivānuviddhā anyatra mālā sitapaṅkajānām indīvarair utkhacitāntareva,क्वचित् प्रभा चान्द्रमसी तमोभिश् मुक्तामयी यष्टिर् इवानुविद्धा अन्यत्र माला सितपङ्कजानाम् इन्दीवरैर् उत्खचितान्तरेव
Ragh_13.55,kvacit khagānāṃ priyamānasānāṃ kādambasaṃsargavatīva anyatra śubhrā śaradabhralekhā bhaktir bhuvaś candanakalpiteva,क्वचित् खगानां प्रियमानसानां कादम्बसंसर्गवतीव अन्यत्र शुभ्रा शरदभ्रलेखा भक्तिर् भुवश् चन्दनकल्पितेव
Ragh_13.56,kvacit prabhā cāndramasī tamobhiś chāyāvilīnaiḥ śabalīkṛteva anyatra śubhrā śaradabhralekhā randhreṣv ivālakṣyanabhaḥpradeśā,क्वचित् प्रभा चान्द्रमसी तमोभिश् छायाविलीनैः शबलीकृतेव अन्यत्र शुभ्रा शरदभ्रलेखा रन्ध्रेष्व् इवालक्ष्यनभःप्रदेशा
Ragh_13.57,kvacic ca kṛṣṇoragabhūṣaṇeva bhasmāṅgarāgā tanur īśvarasya paśyānavadyāṅgi vibhāti gaṅgā bhinnapravāhā yamunātaraṅgaiḥ,क्वचिच् च कृष्णोरगभूषणेव भस्माङ्गरागा तनुर् ईश्वरस्य पश्यानवद्याङ्गि विभाति गङ्गा भिन्नप्रवाहा यमुनातरङ्गैः
Ragh_13.57,tamisrayā śubhraniśeva bhinnā kundasrag indīvaramālayeva kṛttir hareḥ kṛṣṇamṛgatvaceva bhūtiḥ smarārer iva kaṇṭhabhāsā,तमिस्रया शुभ्रनिशेव भिन्ना कुन्दस्रग् इन्दीवरमालयेव कृत्तिर् हरेः कृष्णमृगत्वचेव भूतिः स्मरारेर् इव कण्ठभासा
Ragh_13.57,a dṛśyārdhayā śāradameghalekhā nirdhūtanistriṃśarucā viśeva gavākṣakālāgurudhūmarājyā harmyasthalīlepasudhā naveva,अ दृश्यार्धया शारदमेघलेखा निर्धूतनिस्त्रिंशरुचा विशेव गवाक्षकालागुरुधूमराज्या हर्म्यस्थलीलेपसुधा नवेव
Ragh_13.57,b tuṣārasaṃghātaśilā himādrer jātyāñjanaprastaraśobhayeva patatriṇāṃ manasagocarāṇāṃ t śreṇīva kādambavihaṃgapaṅktyā,ब् तुषारसंघातशिला हिमाद्रेर् जात्याञ्जनप्रस्तरशोभयेव पतत्रिणां मनसगोचराणां त् श्रेणीव कादम्बविहंगपङ्क्त्या
Ragh_13.57,c nitāntaśuddhasphuṭikāśayogād vaiḍūryakāntyā raśanāvalīva gaṅgā raver ātmajayā sametā puṣpyaty udāraṃ parabhāgalekhā,च् नितान्तशुद्धस्फुटिकाशयोगाद् वैडूर्यकान्त्या रशनावलीव गङ्गा रवेर् आत्मजया समेता पुष्प्यत्य् उदारं परभागलेखा
Ragh_13.58,d samudrapatnyor jalasaṃnipāte pūtātmanām atra kilābhiṣekāt tattvāvabodhena vināpi bhūyas tanutyajāṃ nāsti śarīrabandhaḥ,द् समुद्रपत्न्योर् जलसंनिपाते पूतात्मनाम् अत्र किलाभिषेकात् तत्त्वावबोधेन विनापि भूयस् तनुत्यजां नास्ति शरीरबन्धः
Ragh_13.59,puraṃ niṣādādhipater idaṃ tad yasmin mayā maulimaṇiṃ vihāya jaṭāsu baddhāsv arudat sumantraḥ kaikeyi kāmāḥ phalitās taveti,पुरं निषादाधिपतेर् इदं तद् यस्मिन् मया मौलिमणिं विहाय जटासु बद्धास्व् अरुदत् सुमन्त्रः कैकेयि कामाः फलितास् तवेति
Ragh_13.60,payodharaiḥ puṇyajanāṅganānāṃ nirviṣṭahemāmbujareṇu yasyāḥ brāhmaṃ saraḥ kāraṇam āptavāco buddher ivāvyaktam udāharanti,पयोधरैः पुण्यजनाङ्गनानां निर्विष्टहेमाम्बुजरेणु यस्याः ब्राह्मं सरः कारणम् आप्तवाचो बुद्धेर् इवाव्यक्तम् उदाहरन्ति
Ragh_13.61,jalāni yā tīranikhātayūpā vahaty ayodhyām anu rājadhānīm turaṃgamedhāvabhṛtavatīrṇair ikṣvākubhiḥ puṇyatarīkṛtāni,जलानि या तीरनिखातयूपा वहत्य् अयोध्याम् अनु राजधानीम् तुरंगमेधावभृतवतीर्णैर् इक्ष्वाकुभिः पुण्यतरीकृतानि
Ragh_13.62,yāṃ saikatotsaṅgasukhocitānāṃ prājyaiḥ payobhiḥ parivardhitānām sāmānyadhātrīm iva mānasaṃ me saṃbhāvayaty uttarakosalānām,यां सैकतोत्सङ्गसुखोचितानां प्राज्यैः पयोभिः परिवर्धितानाम् सामान्यधात्रीम् इव मानसं मे संभावयत्य् उत्तरकोसलानाम्
Ragh_13.63,seyaṃ madīyā jananīva tena mānyena rājñā sarayūr viyuktā dūre vasantaṃ śiśirānilair māṃ taraṅgahastair upagūhatīva,सेयं मदीया जननीव तेन मान्येन राज्ञा सरयूर् वियुक्ता दूरे वसन्तं शिशिरानिलैर् मां तरङ्गहस्तैर् उपगूहतीव
Ragh_13.64,viraktasaṃdhyākapiśaṃ purastād yato rajaḥ pārthivam ujjihīte śaṅke hanūmatkathitapravṛttiḥ pratyudgato māṃ bharataḥ sasainyaḥ,विरक्तसंध्याकपिशं पुरस्ताद् यतो रजः पार्थिवम् उज्जिहीते शङ्के हनूमत्कथितप्रवृत्तिः प्रत्युद्गतो मां भरतः ससैन्यः
Ragh_13.65,addhā śriyaṃ pālitasaṃgarāya pratyarpayiṣyaty anaghāṃ sa sādhuḥ hatvā nivṛttāya mṛdhe kharādīn saṃrakṣitāṃ tvām iva lakṣmaṇo me,अद्धा श्रियं पालितसंगराय प्रत्यर्पयिष्यत्य् अनघां स साधुः हत्वा निवृत्ताय मृधे खरादीन् संरक्षितां त्वाम् इव लक्ष्मणो मे
Ragh_13.66,asau puraskṛtya guruṃ padātiḥ paścādavasthāpitavāhinīkaḥ vṛddhair amātyaiḥ saha cīravāsā mām arghyapāṇir bharato 'bhyupaiti,असौ पुरस्कृत्य गुरुं पदातिः पश्चादवस्थापितवाहिनीकः वृद्धैर् अमात्यैः सह चीरवासा माम् अर्घ्यपाणिर् भरतो ऽभ्युपैति
Ragh_13.67,pitrā nisṛṣṭāṃ madapekṣayā yaḥ śriyaṃ yuvāpy aṅkagatām abhoktā iyanti varṣāṇi tayā sahogram abhyasyatīva vratam āsidhāram,पित्रा निसृष्टां मदपेक्षया यः श्रियं युवाप्य् अङ्कगताम् अभोक्ता इयन्ति वर्षाणि तया सहोग्रम् अभ्यस्यतीव व्रतम् आसिधारम्
Ragh_13.68,etāvad uktavati dāśarathau tadīyām icchāṃ vimānam adhidevatayā viditvā dyotiṣpathād avatatāra savismayābhir udvīkṣitaṃ prakṛtibhir bharatānugābhiḥ,एतावद् उक्तवति दाशरथौ तदीयाम् इच्छां विमानम् अधिदेवतया विदित्वा द्योतिष्पथाद् अवततार सविस्मयाभिर् उद्वीक्षितं प्रकृतिभिर् भरतानुगाभिः
Ragh_13.69,tasmāt puraḥsaravibhīṣaṇadarśitena sevāvicakṣaṇaharīśvaradattahastaḥ yānād avātarad adūramahītalena mārgeṇa bhaṅgiracitasphaṭikena rāmaḥ,तस्मात् पुरःसरविभीषणदर्शितेन सेवाविचक्षणहरीश्वरदत्तहस्तः यानाद् अवातरद् अदूरमहीतलेन मार्गेण भङ्गिरचितस्फटिकेन रामः
Ragh_13.70,ikṣvākuvaṃśagurave prayataḥ praṇamya sa bhrātaraṃ bharatam arghyaparigrahānte paryaśrur asvajata mūrdhani copajaghrau tadbhaktyapoḍhapitṛrāhyamahābhiṣeke,इक्ष्वाकुवंशगुरवे प्रयतः प्रणम्य स भ्रातरं भरतम् अर्घ्यपरिग्रहान्ते पर्यश्रुर् अस्वजत मूर्धनि चोपजघ्रौ तद्भक्त्यपोढपितृराह्यमहाभिषेके
Ragh_13.71,śmaśrupravṛddhijanitānanavikriyāṃś ca plakṣān prarohajaṭilān iva mantrivṛddhān anvagrahīt praṇamataḥ śubhadṛṣṭipātair vārttānuyogamadhurākṣarayā ca vācā,श्मश्रुप्रवृद्धिजनिताननविक्रियांश् च प्लक्षान् प्ररोहजटिलान् इव मन्त्रिवृद्धान् अन्वग्रहीत् प्रणमतः शुभदृष्टिपातैर् वार्त्तानुयोगमधुराक्षरया च वाचा
Ragh_13.72,durjātabandhur ayam ṛkṣaharīśvaro me paulastya eṣa samareṣu puraḥ prahartā ity ādṛtena kathitau raghunandanena vyutkramya lakṣmaṇam ubhau bharato vavande,दुर्जातबन्धुर् अयम् ऋक्षहरीश्वरो मे पौलस्त्य एष समरेषु पुरः प्रहर्ता इत्य् आदृतेन कथितौ रघुनन्दनेन व्युत्क्रम्य लक्ष्मणम् उभौ भरतो ववन्दे
Ragh_13.73,saumitriṇā tadanu saṃsasṛje sa cainam utthāpya namraśirasaṃ bhṛśam āliniṅga rūḍhendrajitpraharaṇavraṇakarkaśena kliśyann ivāsya bhujamadhyam uraḥsthalena,सौमित्रिणा तदनु संससृजे स चैनम् उत्थाप्य नम्रशिरसं भृशम् आलिनिङ्ग रूढेन्द्रजित्प्रहरणव्रणकर्कशेन क्लिश्यन्न् इवास्य भुजमध्यम् उरःस्थलेन
Ragh_13.74,rāmājñayā haricamūpatayas tadānīṃ kṛtvā manuṣyavapur āruruhur gajendrān teṣu kṣaratsu bahudhā madavāridhārāḥ śailādhirohaṇasukhāny upalebhire te,रामाज्ञया हरिचमूपतयस् तदानीं कृत्वा मनुष्यवपुर् आरुरुहुर् गजेन्द्रान् तेषु क्षरत्सु बहुधा मदवारिधाराः शैलाधिरोहणसुखान्य् उपलेभिरे ते
Ragh_13.75,sānuplavaḥ prabhur api kṣaṇadācarāṇāṃ bheje rathān daśarathaprabhavānuśiṣṭaḥ māyāvikalparacitair api ye tadīyair na syandanais tulitakṛtrimabhaktiśobhāḥ,सानुप्लवः प्रभुर् अपि क्षणदाचराणां भेजे रथान् दशरथप्रभवानुशिष्टः मायाविकल्परचितैर् अपि ये तदीयैर् न स्यन्दनैस् तुलितकृत्रिमभक्तिशोभाः
Ragh_13.76,bhūyas tato raghupatir vilasatpatākam adhyāsta kāmagati sāvarajo vimānam doṣātanaṃ budhabṛhaspatiyogadṛśyas tārāpatis taralavidyud iv'ābhravṛndam,भूयस् ततो रघुपतिर् विलसत्पताकम् अध्यास्त कामगति सावरजो विमानम् दोषातनं बुधबृहस्पतियोगदृश्यस् तारापतिस् तरलविद्युद् इव्ऽआभ्रवृन्दम्
Ragh_13.77,tatreśvareṇa jagatāṃ pralayād ivorvīṃ varṣātyayena rucam abhraghanād ivendoḥ rāmeṇa maithilasutāṃ daśakaṇṭhakṛcchrāt pratyuddhṛtāṃ dhṛtimatīṃ bharato vavande,तत्रेश्वरेण जगतां प्रलयाद् इवोर्वीं वर्षात्ययेन रुचम् अभ्रघनाद् इवेन्दोः रामेण मैथिलसुतां दशकण्ठकृच्छ्रात् प्रत्युद्धृतां धृतिमतीं भरतो ववन्दे
Ragh_13.78,laṅkeśvarapraṇatibhaṅgadṛḍhavrataṃ tad (?) vandyaṃ yugaṃ caraṇayor janakātmajāyāḥ jyeṣṭhānuvṛttijaṭilaṃ ca śiro 'sya sādhor anyonyapāvanam abhūd ubhayaṃ sametya,लङ्केश्वरप्रणतिभङ्गदृढव्रतं तद् (?) वन्द्यं युगं चरणयोर् जनकात्मजायाः ज्येष्ठानुवृत्तिजटिलं च शिरो ऽस्य साधोर् अन्योन्यपावनम् अभूद् उभयं समेत्य
Ragh_13.79,krośārdhaṃ prakṛtipuraḥsareṇa gatvā kākutsthaḥ stimitajavena puṣpakeṇa śatrughnaprativihitopakāryam āryaḥ sāketopavanam udāram adhyuvāsa,क्रोशार्धं प्रकृतिपुरःसरेण गत्वा काकुत्स्थः स्तिमितजवेन पुष्पकेण शत्रुघ्नप्रतिविहितोपकार्यम् आर्यः साकेतोपवनम् उदारम् अध्युवास
Ragh_14.1,uttiṣṭha vatse nanu sānujo 'sau daśāntaraṃ tatra samaṃ prapanne apaśyatāṃ dāśarathī jananyau chedād ivopaghnataror vratatyau,उत्तिष्ठ वत्से ननु सानुजो ऽसौ दशान्तरं तत्र समं प्रपन्ने अपश्यतां दाशरथी जनन्यौ छेदाद् इवोपघ्नतरोर् व्रतत्यौ
Ragh_14.2,ubhāv ubhābhyāṃ praṇatau hatārī yathākramaṃ vikramaśobhinau tau vispaṣṭam asrāndhatayā na dṛṣṭau jñātau sutasparśasukhopalambhāt,उभाव् उभाभ्यां प्रणतौ हतारी यथाक्रमं विक्रमशोभिनौ तौ विस्पष्टम् अस्रान्धतया न दृष्टौ ज्ञातौ सुतस्पर्शसुखोपलम्भात्
Ragh_14.3,ānandajaḥ śokajam aśru bāṣpas tayor aśītaṃ śiśiro bibheda gaṅgāsarayvor jalam uṣṇatpataṃ himādrinisyanda ivāvatīrṇaḥ,आनन्दजः शोकजम् अश्रु बाष्पस् तयोर् अशीतं शिशिरो बिभेद गङ्गासरय्वोर् जलम् उष्णत्पतं हिमाद्रिनिस्यन्द इवावतीर्णः
Ragh_14.4,te putrayor nairṛtaśastramārgān ārdrān ivāṅge sadayaṃ spṛśantyau apīpsitaṃ kṣatrakulāṅganānāṃ na vīrasūśabdam akāmayetām,ते पुत्रयोर् नैरृतशस्त्रमार्गान् आर्द्रान् इवाङ्गे सदयं स्पृशन्त्यौ अपीप्सितं क्षत्रकुलाङ्गनानां न वीरसूशब्दम् अकामयेताम्
Ragh_14.5,kleśāvahā bhartur alakṣaṇāhaṃ sīteti nāma svam udīrayantī svargapratiṣṭhasya guror mahiṣyāv abhaktibhedena vadhūr vavande,क्लेशावहा भर्तुर् अलक्षणाहं सीतेति नाम स्वम् उदीरयन्ती स्वर्गप्रतिष्ठस्य गुरोर् महिष्याव् अभक्तिभेदेन वधूर् ववन्दे
Ragh_14.6,uttiṣṭha vatse nanu sānujo 'sau vṛttena bhartā śucinā tavaiva kṛcchraṃ mahat tīrṇa iti priyārhāṃ tām ūcatus te priyam apy amithyā,उत्तिष्ठ वत्से ननु सानुजो ऽसौ वृत्तेन भर्ता शुचिना तवैव कृच्छ्रं महत् तीर्ण इति प्रियार्हां ताम् ऊचतुस् ते प्रियम् अप्य् अमिथ्या
Ragh_14.7,athābhiṣekaṃ raghuvaṃśaketoḥ prārabdham ānandajalair jananyoḥ nirvartayām āsur amātyavṛddhās tīrthāhṛtaiḥ kāñcanakumbhatoyaiḥ,अथाभिषेकं रघुवंशकेतोः प्रारब्धम् आनन्दजलैर् जनन्योः निर्वर्तयाम् आसुर् अमात्यवृद्धास् तीर्थाहृतैः काञ्चनकुम्भतोयैः
Ragh_14.8,saritsamudrān sarasīś ca gatvā rakṣaḥkapīndrair upapāditāni tasyāpatan mūrdhni jalāni jiṣṇor vindhyasya meghaprabhavā ivāpaḥ,सरित्समुद्रान् सरसीश् च गत्वा रक्षःकपीन्द्रैर् उपपादितानि तस्यापतन् मूर्ध्नि जलानि जिष्णोर् विन्ध्यस्य मेघप्रभवा इवापः
Ragh_14.9,tapasviveṣakriyayāpi tāvad yaḥ prekṣaṇīyaḥ sutarāṃ babhūva rājendranepathyavidhānaśobhā rasyoditāsīt punaruktadoṣā,तपस्विवेषक्रिययापि तावद् यः प्रेक्षणीयः सुतरां बभूव राजेन्द्रनेपथ्यविधानशोभा रस्योदितासीत् पुनरुक्तदोषा
Ragh_14.10,sa maularakṣoharimiśrasainyas tūryasvanānanditapauravargaḥ viveṣa saudhodgatalājavarṣām uttoraṇām anvayarājadhānīm,स मौलरक्षोहरिमिश्रसैन्यस् तूर्यस्वनानन्दितपौरवर्गः विवेष सौधोद्गतलाजवर्षाम् उत्तोरणाम् अन्वयराजधानीम्
Ragh_14.11,saumitriṇā sāvarajena mandam ādhūtavālavyajano rathasthaḥ dhṛtātapatro bharatena sākṣād upāyasaṃghāta iva pravṛddhaḥ,सौमित्रिणा सावरजेन मन्दम् आधूतवालव्यजनो रथस्थः धृतातपत्रो भरतेन साक्षाद् उपायसंघात इव प्रवृद्धः
Ragh_14.12,prāsādakālāgurudhūmarājis tasyāḥ puro vāyuvaśena bhinnā vanān nivṛttena raghūdvahena muktā svayaṃ veṇir ivābhāse,प्रासादकालागुरुधूमराजिस् तस्याः पुरो वायुवशेन भिन्ना वनान् निवृत्तेन रघूद्वहेन मुक्ता स्वयं वेणिर् इवाभासे
Ragh_14.13,śvaśrūjanānuṣṭhitacāruveṣāṃ karṇīrathasthāṃ raghuvīrapatnīm prāsādavātāyanadṛśyabandhaiḥ sāketanāryo 'ñjalibhiḥ praṇemuḥ,श्वश्रूजनानुष्ठितचारुवेषां कर्णीरथस्थां रघुवीरपत्नीम् प्रासादवातायनदृश्यबन्धैः साकेतनार्यो ऽञ्जलिभिः प्रणेमुः
Ragh_14.14,sphuratprabhāmaṇḍalam ānusūyaṃ sā bibhratī śāśvatam aṅgarāgam rarāja śuddheti punaḥ svapuryai saṃdarśita vahnigateva bhartrā,स्फुरत्प्रभामण्डलम् आनुसूयं सा बिभ्रती शाश्वतम् अङ्गरागम् रराज शुद्धेति पुनः स्वपुर्यै संदर्शित वह्निगतेव भर्त्रा
Ragh_14.15,veśmāni rāmaḥ paribarhavanti viśrāṇya sauhārdhanidhiḥ suhṛdbyaḥ bāṣpāyamāṇo balimanniketam ālekhyaśeṣasya pitur viveśa,वेश्मानि रामः परिबर्हवन्ति विश्राण्य सौहार्धनिधिः सुहृद्ब्यः बाष्पायमाणो बलिमन्निकेतम् आलेख्यशेषस्य पितुर् विवेश
Ragh_14.16,kṛtāñjalis tatra yad amba satyān nābhraśyata svargaphalād gurur naḥ tac cintyamānaṃ sukṛtaṃ taveti jahāra lajjāṃ bharatasya mātuḥ,कृताञ्जलिस् तत्र यद् अम्ब सत्यान् नाभ्रश्यत स्वर्गफलाद् गुरुर् नः तच् चिन्त्यमानं सुकृतं तवेति जहार लज्जां भरतस्य मातुः
Ragh_14.17,tathā ca sugrīvavibhīśaṇādīn upācarat kṛtrimasaṃvidhābhiḥ saṃkalpamātroditasiddhayas te krāntā yathā cetasi vismayena,तथा च सुग्रीवविभीशणादीन् उपाचरत् कृत्रिमसंविधाभिः संकल्पमात्रोदितसिद्धयस् ते क्रान्ता यथा चेतसि विस्मयेन
Ragh_14.18,sabhājanāyopagatān sa divyān munīn puraskṛtya hatasya śatroḥ śuśrāva tebhyaḥ prabhavādi vṛttaṃ svavikrame gauravam ādadhānam,सभाजनायोपगतान् स दिव्यान् मुनीन् पुरस्कृत्य हतस्य शत्रोः शुश्राव तेभ्यः प्रभवादि वृत्तं स्वविक्रमे गौरवम् आदधानम्
Ragh_14.19,pratiprayāteṣu tapodhaneṣu sukhād avijñātagatārdhamāsān sītāsvahastopahṛtāgryapūjān rakṣaḥkapīndrān visasarja rāmaḥ,प्रतिप्रयातेषु तपोधनेषु सुखाद् अविज्ञातगतार्धमासान् सीतास्वहस्तोपहृताग्र्यपूजान् रक्षःकपीन्द्रान् विससर्ज रामः
Ragh_14.20,tac cātmacintāsulabhaṃ vimānaṃ hṛtaṃ surāreḥ saha jīvitena kailāsanāthodvahanāya bhūyaḥ puṣpaṃ divaḥ puṣpakam anvamaṃsta,तच् चात्मचिन्तासुलभं विमानं हृतं सुरारेः सह जीवितेन कैलासनाथोद्वहनाय भूयः पुष्पं दिवः पुष्पकम् अन्वमंस्त
Ragh_14.21,pitur niyogād vanavāsam evaṃ nistīrya rāmaḥ pratipannarājyaḥ dharmārthakāmeṣu samāṃ prapede yathā tathaivāvarajeṣu vṛttim,पितुर् नियोगाद् वनवासम् एवं निस्तीर्य रामः प्रतिपन्नराज्यः धर्मार्थकामेषु समां प्रपेदे यथा तथैवावरजेषु वृत्तिम्
Ragh_14.22,sarvāsu mātṛṣv api vatsalatvāt sa nirviśeṣapratipattir āsīt ṣaḍānanāpītapayodharāsu netā camūnām iva kṛttikāsu,सर्वासु मातृष्व् अपि वत्सलत्वात् स निर्विशेषप्रतिपत्तिर् आसीत् षडाननापीतपयोधरासु नेता चमूनाम् इव कृत्तिकासु
Ragh_14.23,tenārthavāṃl lobhaparāṅmukhena tena ghnatā vighnabhayaṃ kriyāvān tenāsa lokaḥ pitṛmān vinetrā tenaiva śokāpanudena putrī,तेनार्थवांल् लोभपराङ्मुखेन तेन घ्नता विघ्नभयं क्रियावान् तेनास लोकः पितृमान् विनेत्रा तेनैव शोकापनुदेन पुत्री
Ragh_14.24,sa paurakāryāṇi samīkṣya kāle reme videhādhipater duhitrā upasthitaś cāru vapus tadīyaṃ kṛtvopabhogotsukayeva lakṣmyā,स पौरकार्याणि समीक्ष्य काले रेमे विदेहाधिपतेर् दुहित्रा उपस्थितश् चारु वपुस् तदीयं कृत्वोपभोगोत्सुकयेव लक्ष्म्या
Ragh_14.25,tayor yathāprārthitam indriyārthān āseduṣoḥ sadmasu citravatsu prāptāni duḥkhāny api daṇḍakeṣu saṃcintyamānāni sukhāny abhūvan,तयोर् यथाप्रार्थितम् इन्द्रियार्थान् आसेदुषोः सद्मसु चित्रवत्सु प्राप्तानि दुःखान्य् अपि दण्डकेषु संचिन्त्यमानानि सुखान्य् अभूवन्
Ragh_14.26,athādhikasnigdhavilocanena mukhena sītā śarapāṇḍureṇa ānandayitrī pariṇetur āsīd anakṣaravyañjitadohadena,अथाधिकस्निग्धविलोचनेन मुखेन सीता शरपाण्डुरेण आनन्दयित्री परिणेतुर् आसीद् अनक्षरव्यञ्जितदोहदेन
Ragh_14.27,tām aṅkam āropya kṛśāṅgayaṣṭiṃ varṇāntarākrāntapayodharāgrām vilajjamānāṃ rahasi pratītaḥ prapraccha rāmāṃ ramaṇo 'bhilāṣam,ताम् अङ्कम् आरोप्य कृशाङ्गयष्टिं वर्णान्तराक्रान्तपयोधराग्राम् विलज्जमानां रहसि प्रतीतः प्रप्रच्छ रामां रमणो ऽभिलाषम्
Ragh_14.28,sā daṣṭanīvārabalīnihiṃsraiḥ saṃbaddha vaikhānasakanyakāni iyeṣa bhūyaḥ kuśavanti gantuṃ bhāgīrathītīratapovanāni,सा दष्टनीवारबलीनिहिंस्रैः संबद्ध वैखानसकन्यकानि इयेष भूयः कुशवन्ति गन्तुं भागीरथीतीरतपोवनानि
Ragh_14.29,tasyai pratiśrutya raghupravīras tad (?) īpsitaṃ pārśvacarānuyātaḥ ālokayiṣyan muditām ayodhyāṃ prāsādam abhraṃliham āruroha,तस्यै प्रतिश्रुत्य रघुप्रवीरस् तद् (?) ईप्सितं पार्श्वचरानुयातः आलोकयिष्यन् मुदिताम् अयोध्यां प्रासादम् अभ्रंलिहम् आरुरोह
Ragh_14.30,ṛddhāpaṇaṃ rājapathaṃ sa paśyan vigāhyamānāṃ sarayūṃ ca naubhiḥ vilāsibhiś cādhyuṣitāni pauraiḥ puropakaṇṭhopavanāni reme,ऋद्धापणं राजपथं स पश्यन् विगाह्यमानां सरयूं च नौभिः विलासिभिश् चाध्युषितानि पौरैः पुरोपकण्ठोपवनानि रेमे
Ragh_14.31,sa kiṃvadantīṃ vadatāṃ purogaḥ svaṛttam uddiśya viśuddhavṛttaḥ sarpādhirājorubhujo 'pasarpaṃ papraccha bhadraṃ vijitāribhadraḥ,स किंवदन्तीं वदतां पुरोगः स्वऋत्तम् उद्दिश्य विशुद्धवृत्तः सर्पाधिराजोरुभुजो ऽपसर्पं पप्रच्छ भद्रं विजितारिभद्रः
Ragh_14.32,nirbandhapṛṣṭaḥ sa jagāda sarvaṃ stuvanti paurāś caritaṃ tvadīyam anyatra rakṣobhavanoṣitāyāḥ parigrahān mānavadeva devyāḥ,निर्बन्धपृष्टः स जगाद सर्वं स्तुवन्ति पौराश् चरितं त्वदीयम् अन्यत्र रक्षोभवनोषितायाः परिग्रहान् मानवदेव देव्याः
Ragh_14.33,kalatranindāguruṇā kilaivam abhyāhataṃ kīrtiviparyayeṇa ayoghanenāya ivābhitaptaṃ vaidehibandhor hṛdayaṃ vidadre,कलत्रनिन्दागुरुणा किलैवम् अभ्याहतं कीर्तिविपर्ययेण अयोघनेनाय इवाभितप्तं वैदेहिबन्धोर् हृदयं विदद्रे
Ragh_14.34,kim ātmanirvādakathām upekṣe jāyām adoṣām uta saṃtyajāmi ity ekapakṣāśrayaviklavatvād āsīt sa dolācalacittavṛttiḥ,किम् आत्मनिर्वादकथाम् उपेक्षे जायाम् अदोषाम् उत संत्यजामि इत्य् एकपक्षाश्रयविक्लवत्वाद् आसीत् स दोलाचलचित्तवृत्तिः
Ragh_14.35,niścitya cānanyanivṛtti vācyaṃ tyāgena patnyāḥ parimārṣṭum aicchat api svadehāt kim utendriyārthād yaśodhanānāṃ hi yaśo garīyaḥ,निश्चित्य चानन्यनिवृत्ति वाच्यं त्यागेन पत्न्याः परिमार्ष्टुम् ऐच्छत् अपि स्वदेहात् किम् उतेन्द्रियार्थाद् यशोधनानां हि यशो गरीयः
Ragh_14.36,sa saṃnipātyāvarajān hataujās tadvikriyādarśanaluptaharṣān kaulīnam ātmāśrayam ācacakṣe tebhyaḥ punaś cedam uvāca vākyam,स संनिपात्यावरजान् हतौजास् तद्विक्रियादर्शनलुप्तहर्षान् कौलीनम् आत्माश्रयम् आचचक्षे तेभ्यः पुनश् चेदम् उवाच वाक्यम्
Ragh_14.37,rājarṣivaṃśasya raviprasūter upasthitaḥ paśyata kīdṛśo 'yam mattaḥ sadācāraśuceḥ kalaṅkaḥ payodavātād iva darpaṇasya,राजर्षिवंशस्य रविप्रसूतेर् उपस्थितः पश्यत कीदृशो ऽयम् मत्तः सदाचारशुचेः कलङ्कः पयोदवाताद् इव दर्पणस्य
Ragh_14.38,paureṣu so 'haṃ vahulībhavantam apāṃ taraṅgeṣv iva tailabindum soḍhuṃ na tatpūrvam avarṇam īśe ālānikaṃ sthāṇum iva dviependraḥ,पौरेषु सो ऽहं वहुलीभवन्तम् अपां तरङ्गेष्व् इव तैलबिन्दुम् सोढुं न तत्पूर्वम् अवर्णम् ईशे आलानिकं स्थाणुम् इव द्विएपेन्द्रः
Ragh_14.39,tasyāpanodāya phalapravṛttāv upasthitāyām api nirvyapekṣaḥ tyakṣyāmi vaidehasutāṃ purastāt samudranemiṃ pitur ājñayeva,तस्यापनोदाय फलप्रवृत्ताव् उपस्थितायाम् अपि निर्व्यपेक्षः त्यक्ष्यामि वैदेहसुतां पुरस्तात् समुद्रनेमिं पितुर् आज्ञयेव
Ragh_14.40,avaimi cainām anagheti kiṃ tu lokāpavādo balavān mato me chāyā hi bhūmeḥ śaśino malatven- -āropitā śuddhimataḥ prajābhiḥ,अवैमि चैनाम् अनघेति किं तु लोकापवादो बलवान् मतो मे छाया हि भूमेः शशिनो मलत्वेन्- -आरोपिता शुद्धिमतः प्रजाभिः
Ragh_14.41,rakṣovadhānto na ca me prayāso vyarthaḥ sa vairapratimocanāya amarṣaṇaḥ śoṇitakāṅkṣayā kiṃ padā spṛśantaṃ daśati dvijihvaḥ,रक्षोवधान्तो न च मे प्रयासो व्यर्थः स वैरप्रतिमोचनाय अमर्षणः शोणितकाङ्क्षया किं पदा स्पृशन्तं दशति द्विजिह्वः
Ragh_14.42,tad eṣa sargaḥ karuṇārdracittair na me bhavadbhiḥ pratiṣedhanīyaḥ yady arthitā nirhṛtavācyaśalyān prāṇān mayā dhārayituṃ ciraṃ vaḥ,तद् एष सर्गः करुणार्द्रचित्तैर् न मे भवद्भिः प्रतिषेधनीयः यद्य् अर्थिता निर्हृतवाच्यशल्यान् प्राणान् मया धारयितुं चिरं वः
Ragh_14.43,ity uktavantaṃ janakātmajāyāṃ nitāntarūkṣābhiniveśam īśam na kaścana bhrātṛṣu teṣu śakto niṣeddhum āsīd anuvartituṃ vā,इत्य् उक्तवन्तं जनकात्मजायां नितान्तरूक्षाभिनिवेशम् ईशम् न कश्चन भ्रातृषु तेषु शक्तो निषेद्धुम् आसीद् अनुवर्तितुं वा
Ragh_14.44,sa lakṣmaṇaṃ lakṣmaṇapūrvajanmā vilokya lokatrayagītakīrtiḥ saumyeti cābhāṣya yathārthabhāṣī sthitaṃ nideśe pṛthag ādideśa,स लक्ष्मणं लक्ष्मणपूर्वजन्मा विलोक्य लोकत्रयगीतकीर्तिः सौम्येति चाभाष्य यथार्थभाषी स्थितं निदेशे पृथग् आदिदेश
Ragh_14.45,prajāvatī dohadaśaṃsinī te tapovaneṣu spṛhayālur eva saumyeti cābhāṣya yathārthabhāṣī prāpayya vālmīkipadaṃ tyajainām,प्रजावती दोहदशंसिनी ते तपोवनेषु स्पृहयालुर् एव सौम्येति चाभाष्य यथार्थभाषी प्रापय्य वाल्मीकिपदं त्यजैनाम्
Ragh_14.46,sa śuśruvān mātari bhārgaveṇa pitur niyogāt prahṛtam dviṣadvat pratyagrahīd agrajaśāsanaṃ tad ājñā gurūṇāṃ hy avicāraṇīyā,स शुश्रुवान् मातरि भार्गवेण पितुर् नियोगात् प्रहृतम् द्विषद्वत् प्रत्यग्रहीद् अग्रजशासनं तद् आज्ञा गुरूणां ह्य् अविचारणीया
Ragh_14.47,athānukūlaśravaṇapratītām atrasnubhir yuktadhuraṃ turaṃgaiḥ rathaṃ sumantra pratipannaraśmim āropya vaidehasutāṃ pratasthe,अथानुकूलश्रवणप्रतीताम् अत्रस्नुभिर् युक्तधुरं तुरंगैः रथं सुमन्त्र प्रतिपन्नरश्मिम् आरोप्य वैदेहसुतां प्रतस्थे
Ragh_14.48,sā nīyamānā rucirān pradeśān priyaṃkaro me priya ity anandat nābuddha kalpadrumatāṃ vihāya jātaṃ tam ātmany asipattravṛkṣam,सा नीयमाना रुचिरान् प्रदेशान् प्रियंकरो मे प्रिय इत्य् अनन्दत् नाबुद्ध कल्पद्रुमतां विहाय जातं तम् आत्मन्य् असिपत्त्रवृक्षम्
Ragh_14.49,jugūha tasyāḥ pathi lakṣmaṇo yat savyetareṇa sphuratā tad akṣṇā ākhyātam asyai guru bhāvi duḥkham atyantaluptapriyadarśanena,जुगूह तस्याः पथि लक्ष्मणो यत् सव्येतरेण स्फुरता तद् अक्ष्णा आख्यातम् अस्यै गुरु भावि दुःखम् अत्यन्तलुप्तप्रियदर्शनेन
Ragh_14.50,sā durnimittopagatād viṣādāt sadyaḥ parimlānamukhāravindā rājñaḥ śivaṃ sāvarajasya bhūyād ity āśaśaṃse karaṇair abāhyaiḥ,सा दुर्निमित्तोपगताद् विषादात् सद्यः परिम्लानमुखारविन्दा राज्ञः शिवं सावरजस्य भूयाद् इत्य् आशशंसे करणैर् अबाह्यैः
Ragh_14.51,guror niyogād vanitāṃ vanānte sādhvīṃ sumitrātanayo vihāsyan avāryatevotthitavīcihastair jahnor duhitrā shitayā purastāt,गुरोर् नियोगाद् वनितां वनान्ते साध्वीं सुमित्रातनयो विहास्यन् अवार्यतेवोत्थितवीचिहस्तैर् जह्नोर् दुहित्रा स्हितया पुरस्तात्
Ragh_14.52,rathāt sa yantrā nigṛhītavāhāt tāṃ bhrātṛhyāyāṃ puline 'vatārya gaṅgāṃ niṣādāhṛtanauviśeṣas tatāra saṃdhām iva satyasaṃdhaḥ,रथात् स यन्त्रा निगृहीतवाहात् तां भ्रातृह्यायां पुलिने ऽवतार्य गङ्गां निषादाहृतनौविशेषस् ततार संधाम् इव सत्यसंधः
Ragh_14.53,atha vyavasthāpitavāk kathaṃcit saumitrir antargatabāṣpakaṇṭhaḥ autpātiko megha ivāśmavarṣaṃ mahīpateḥ śāsanam ujjagāra,अथ व्यवस्थापितवाक् कथंचित् सौमित्रिर् अन्तर्गतबाष्पकण्ठः औत्पातिको मेघ इवाश्मवर्षं महीपतेः शासनम् उज्जगार
Ragh_14.54,tato 'bhiṣaṅgānilavipraviddhā prabhraśyamānābharaṇasprasūnā svamūrtilābhaprakṛtiṃ dharitrīṃ lateva sītā sahasā jagāma,ततो ऽभिषङ्गानिलविप्रविद्धा प्रभ्रश्यमानाभरणस्प्रसूना स्वमूर्तिलाभप्रकृतिं धरित्रीं लतेव सीता सहसा जगाम
Ragh_14.55,ikṣvākuvaṃśaprabhavaḥ kathaṃ tvāṃ tyajed akasmāt patir āryavṛttaḥ iti kṣitiḥ saṃśayiteva tasyai dadau praveśaṃ jananī na tāvat,इक्ष्वाकुवंशप्रभवः कथं त्वां त्यजेद् अकस्मात् पतिर् आर्यवृत्तः इति क्षितिः संशयितेव तस्यै ददौ प्रवेशं जननी न तावत्
Ragh_14.56,sā luptasaṃjñā na viveda duḥkhaṃ pratyāgatāsuḥ samatapyatāntaḥ tasyāḥ sumitrātmajayatnalabdho mohād abhūt kaṣṭataraḥ prabodhaḥ,सा लुप्तसंज्ञा न विवेद दुःखं प्रत्यागतासुः समतप्यतान्तः तस्याः सुमित्रात्मजयत्नलब्धो मोहाद् अभूत् कष्टतरः प्रबोधः
Ragh_14.57,na cāvadad bhartur avarṇam āryā nirākariṣṇor vṛjinād ṛte 'pi ātmānam eva sthiraduḥkhabājaṃ punaḥ punar duṣkṛtinaṃ nininda,न चावदद् भर्तुर् अवर्णम् आर्या निराकरिष्णोर् वृजिनाद् ऋते ऽपि आत्मानम् एव स्थिरदुःखबाजं पुनः पुनर् दुष्कृतिनं निनिन्द
Ragh_14.58,āśvāsya rāmāvarajaḥ satīṃ tām ākhyātavālmīkiniketamārgaḥ nighnasya me bhartṛnideśaraukṣyaṃ devi kṣamasveti babhūva namraḥ,आश्वास्य रामावरजः सतीं ताम् आख्यातवाल्मीकिनिकेतमार्गः निघ्नस्य मे भर्तृनिदेशरौक्ष्यं देवि क्षमस्वेति बभूव नम्रः
Ragh_14.59,sītā samutthāpya jagāda vākyaṃ prītāsmi te saumyacirāya jīva viḍaujasā viṣṇur ivāgrajena bhrātrā yad itthaṃ paravān asi tvam,सीता समुत्थाप्य जगाद वाक्यं प्रीतास्मि ते सौम्यचिराय जीव विडौजसा विष्णुर् इवाग्रजेन भ्रात्रा यद् इत्थं परवान् असि त्वम्
Ragh_14.60,śvaśrūjanaṃ sarvam anukrameṇa vijñāpaya prāpitamatpraṇāmaḥ prajāniśekaṃ mayi vartamānaṃ sūnor anudhyāyata cetaseti,श्वश्रूजनं सर्वम् अनुक्रमेण विज्ञापय प्रापितमत्प्रणामः प्रजानिशेकं मयि वर्तमानं सूनोर् अनुध्यायत चेतसेति
Ragh_14.61,vācyas tvayā madvacanāt sa rājā vahnau viśuddhām api yat samakṣam māṃ lokavādaśravaṇād ahāsīḥ śrutasya kiṃ tat sadṛśaṃ kulasya,वाच्यस् त्वया मद्वचनात् स राजा वह्नौ विशुद्धाम् अपि यत् समक्षम् मां लोकवादश्रवणाद् अहासीः श्रुतस्य किं तत् सदृशं कुलस्य
Ragh_14.62,kalyāṇabuddher atha vā tavāyaṃ na kāmacāro mayi śaṅkanīyaḥ mamaiva janmāntarapātakānāṃ vipākavisphūrjathur aprasahyaḥ,कल्याणबुद्धेर् अथ वा तवायं न कामचारो मयि शङ्कनीयः ममैव जन्मान्तरपातकानां विपाकविस्फूर्जथुर् अप्रसह्यः
Ragh_14.63,upasthitāṃ pūrvam apāsya lakṣmīṃ vanaṃ mayā sārdham asi prapannaḥ tad āspadaṃ prāpya tayātiroṣāt soḍhāsmi na tvadbhavane vasantī,उपस्थितां पूर्वम् अपास्य लक्ष्मीं वनं मया सार्धम् असि प्रपन्नः तद् आस्पदं प्राप्य तयातिरोषात् सोढास्मि न त्वद्भवने वसन्ती
Ragh_14.64,niśācaropaplutabhartṛkāṇāṃ tapasvinīnāṃ bhavataḥ prasādāt bhūtvā śaraṇyā śaraṇārtham anyāṃ kathaṃ prapatsye tvayi dīpyamāne,निशाचरोपप्लुतभर्तृकाणां तपस्विनीनां भवतः प्रसादात् भूत्वा शरण्या शरणार्थम् अन्यां कथं प्रपत्स्ये त्वयि दीप्यमाने
Ragh_14.65,kiṃ vā tavātyantaviyogamoghe kuryām upekṣāṃ hatajīvite 'smin syād rakṣaṇīyaṃ yadi me na tejas tvadīyam antargatam antarāyaḥ,किं वा तवात्यन्तवियोगमोघे कुर्याम् उपेक्षां हतजीविते ऽस्मिन् स्याद् रक्षणीयं यदि मे न तेजस् त्वदीयम् अन्तर्गतम् अन्तरायः
Ragh_14.66,sāhaṃ tapaḥ sūryaniviṣṭadṛṣṭir ūrdhvaṃ prasūtes caritum yatiṣye tathā yathā me jananāntare 'pi tvam eva bhartā na ca viprayogaḥ,साहं तपः सूर्यनिविष्टदृष्टिर् ऊर्ध्वं प्रसूतेस् चरितुम् यतिष्ये तथा यथा मे जननान्तरे ऽपि त्वम् एव भर्ता न च विप्रयोगः
Ragh_14.67,nṛpasya varṇāśramarakṣaṇaṃ yat sa eva dharmo manunā praṇītaḥ nirvāsitāpy evam atas tvayāhaṃ tapasvisāmānyam avekṣaṇīyā,नृपस्य वर्णाश्रमरक्षणं यत् स एव धर्मो मनुना प्रणीतः निर्वासिताप्य् एवम् अतस् त्वयाहं तपस्विसामान्यम् अवेक्षणीया
Ragh_14.68,tatheti tasyāḥ pratigṛhya vācaṃ rāmānuje dṛśṭipathaṃ vyatīte sā muktakaṇṭhaṃ vyasanātibhārāc cakranda vignā kurarīva bhūyaḥ,तथेति तस्याः प्रतिगृह्य वाचं रामानुजे दृश्टिपथं व्यतीते सा मुक्तकण्ठं व्यसनातिभाराच् चक्रन्द विग्ना कुररीव भूयः
Ragh_14.69,nṛtyaṃ mayūrāḥ kusumāni vṛkṣā darbhān upāttān vijahur hariṇyaḥ tasyāḥ prapanne samaduḥkhabhāvam atyantam āsīd ruditaṃ vane 'pi,नृत्यं मयूराः कुसुमानि वृक्षा दर्भान् उपात्तान् विजहुर् हरिण्यः तस्याः प्रपन्ने समदुःखभावम् अत्यन्तम् आसीद् रुदितं वने ऽपि
Ragh_14.70,tām abhyagacchad ruditānusārī kaviḥ kuśedhmāharaṇāya yātaḥ niṣādaviddhāṇḍajadarśanotthaḥ ślokatvam āpadyata yasya śokaḥ,ताम् अभ्यगच्छद् रुदितानुसारी कविः कुशेध्माहरणाय यातः निषादविद्धाण्डजदर्शनोत्थः श्लोकत्वम् आपद्यत यस्य शोकः
Ragh_14.71,tam aśru netrāvaraṇaṃ pramṛjya sītā vilāpād viratā vavande tasyai munir dohadaliṅgadarśī dāśvān supurtrāśiṣam ity uvāca,तम् अश्रु नेत्रावरणं प्रमृज्य सीता विलापाद् विरता ववन्दे तस्यै मुनिर् दोहदलिङ्गदर्शी दाश्वान् सुपुर्त्राशिषम् इत्य् उवाच
Ragh_14.72,jāne viṣṛśṭāṃ praṇidhānatas tvāṃ mithyāpavādakṣubhitena bhartrā tan mā vyathiṣṭhā viṣayāntarasthaṃ prāptāsi vaidehi pitur niketam,जाने विषृश्टां प्रणिधानतस् त्वां मिथ्यापवादक्षुभितेन भर्त्रा तन् मा व्यथिष्ठा विषयान्तरस्थं प्राप्तासि वैदेहि पितुर् निकेतम्
Ragh_14.73,uthkātalokatrayakaṇṭake 'pi satyapratijñe 'py avikatthane 'pi tvāṃ praty akasmāt kaluṣapravṛttāv asty eva manyur bharatāgraje me,उथ्कातलोकत्रयकण्टके ऽपि सत्यप्रतिज्ञे ऽप्य् अविकत्थने ऽपि त्वां प्रत्य् अकस्मात् कलुषप्रवृत्ताव् अस्त्य् एव मन्युर् भरताग्रजे मे
Ragh_14.74,tavendukīrtiḥ śvaśuraḥ sakhā me satāṃ bhavocchedakaraḥ pitā te dhuri sthitā tvaṃ patidevatānāṃ kiṃ tan na yenāsi mamānukampyā,तवेन्दुकीर्तिः श्वशुरः सखा मे सतां भवोच्छेदकरः पिता ते धुरि स्थिता त्वं पतिदेवतानां किं तन् न येनासि ममानुकम्प्या
Ragh_14.75,tapasvisaṃsargavinitatsattve tapovane vītabhayā vasāsmin ito bhaviṣyaty anaghaprasūter apatyasaṃskāramayo vidhis te,तपस्विसंसर्गविनितत्सत्त्वे तपोवने वीतभया वसास्मिन् इतो भविष्यत्य् अनघप्रसूतेर् अपत्यसंस्कारमयो विधिस् ते
Ragh_14.76,aśūnyatīrāṃ munisaṃniveśais tamo'pahantrīṃ tamasāṃ vigāhya tatsaikatotsaṅgabalikriyābhiḥ saṃpatsyate te manasaḥ prasādaḥ,अशून्यतीरां मुनिसंनिवेशैस् तमोऽपहन्त्रीं तमसां विगाह्य तत्सैकतोत्सङ्गबलिक्रियाभिः संपत्स्यते ते मनसः प्रसादः
Ragh_14.77,puṣpaṃ phalaṃ cārtavam āharantyo bījaṃ ca bāleyam akṛṣṭarohi vinodayiṣyanti navābhiṣaṅgām udāravāco munikanyakās tvām,पुष्पं फलं चार्तवम् आहरन्त्यो बीजं च बालेयम् अकृष्टरोहि विनोदयिष्यन्ति नवाभिषङ्गाम् उदारवाचो मुनिकन्यकास् त्वाम्
Ragh_14.78,payoghaṭair āśramabālavṛkṣān saṃvardhayantī svabalānurūpaiḥ asaṃśayaṃ prāk tanayopapatteḥ stanaṃdhayaprītim avāpsyasi tvam,पयोघटैर् आश्रमबालवृक्षान् संवर्धयन्ती स्वबलानुरूपैः असंशयं प्राक् तनयोपपत्तेः स्तनंधयप्रीतिम् अवाप्स्यसि त्वम्
Ragh_14.79,anugrahapratyabhinandinīṃ tāṃ vālmīkir ādāya dayārdracetāḥ sāyaṃ mṛgādhyāsitavedipārśvaṃ svam āśramaṃ śāntamṛgaṃ nināya,अनुग्रहप्रत्यभिनन्दिनीं तां वाल्मीकिर् आदाय दयार्द्रचेताः सायं मृगाध्यासितवेदिपार्श्वं स्वम् आश्रमं शान्तमृगं निनाय
Ragh_14.80,tām arpayām āsa ca śokadīnāṃ tadāgamaprītiṣu tāpasīṣu nirviṣṭasārāṃ pitṛbhir himāṃśor antyāṃ kalāṃ darśa ivauṣadhīṣu,ताम् अर्पयाम् आस च शोकदीनां तदागमप्रीतिषु तापसीषु निर्विष्टसारां पितृभिर् हिमांशोर् अन्त्यां कलां दर्श इवौषधीषु
Ragh_14.81,tā iṅgudīsnehakṛtapradīpam āstīrṇamedhyājinatalpam antaḥ tasyai saparyānupadaṃ dinānte nivāsahetor uṭajaṃ viteruḥ,ता इङ्गुदीस्नेहकृतप्रदीपम् आस्तीर्णमेध्याजिनतल्पम् अन्तः तस्यै सपर्यानुपदं दिनान्ते निवासहेतोर् उटजं वितेरुः
Ragh_14.82,tatrābhiṣekaprayatā vasantī prayuktapūjā vidhinātithibhyaḥ vanyena sā valkalinī śarīraṃ patyuḥ prajāsaṃtataye babhāra,तत्राभिषेकप्रयता वसन्ती प्रयुक्तपूजा विधिनातिथिभ्यः वन्येन सा वल्कलिनी शरीरं पत्युः प्रजासंततये बभार
Ragh_14.83,api prabhuḥ sānuśayo 'dhunā syāt kim utsukaḥ śakrajito 'pi hantā śaśaṃsa sītāparidevanāntam anuṣṭhitaṃ śāsanam agrajāya,अपि प्रभुः सानुशयो ऽधुना स्यात् किम् उत्सुकः शक्रजितो ऽपि हन्ता शशंस सीतापरिदेवनान्तम् अनुष्ठितं शासनम् अग्रजाय
Ragh_14.84,babhūva rāmaḥ sahasā sabāṣpas tuṣāravarṣīva sahasyacandraḥ kaulīnabhītena gṛhān nirastā na tena vaidehasutā manastaḥ,बभूव रामः सहसा सबाष्पस् तुषारवर्षीव सहस्यचन्द्रः कौलीनभीतेन गृहान् निरस्ता न तेन वैदेहसुता मनस्तः
Ragh_14.85,nigṛhya śokaṃ svayam eva dhīmān varṇāśramāvekṣaṇajāgarūkaḥ sa bhrātṛsādhāraṇabhogam ṛddhaṃ rājyaṃ rajoriktamanāḥ śaśāsa,निगृह्य शोकं स्वयम् एव धीमान् वर्णाश्रमावेक्षणजागरूकः स भ्रातृसाधारणभोगम् ऋद्धं राज्यं रजोरिक्तमनाः शशास
Ragh_14.86,tām ekabhāryāṃ parivādabhīroḥ sādhvīm api tyaktavato nṛpasya vakṣasy asaṃghaṭṭasukhaṃ vasantī reje sapatnīrahiteva lakṣmīḥ,ताम् एकभार्यां परिवादभीरोः साध्वीम् अपि त्यक्तवतो नृपस्य वक्षस्य् असंघट्टसुखं वसन्ती रेजे सपत्नीरहितेव लक्ष्मीः
Ragh_14.87,sītāṃ hitvā daśamukharipur nopayema yad anyāṃ tasyā eva pratikṛtisakho yat kratūn ājahāra vṛttāntena śravaṇaviṣayaprāpiṇā tena bhartuḥ sā durvāraṃ katham api parityāgaduḥkhaṃ viṣehe,सीतां हित्वा दशमुखरिपुर् नोपयेम यद् अन्यां तस्या एव प्रतिकृतिसखो यत् क्रतून् आजहार वृत्तान्तेन श्रवणविषयप्रापिणा तेन भर्तुः सा दुर्वारं कथम् अपि परित्यागदुःखं विषेहे
Ragh_15.1,kṛtasītāparityāgaḥ sa ratnākaramekhalām bubhūje pṛthivīpālaḥ pṛthivīm eva kevalām,कृतसीतापरित्यागः स रत्नाकरमेखलाम् बुभूजे पृथिवीपालः पृथिवीम् एव केवलाम्
Ragh_15.2,lavaṇena viluptejyās tāmisreṇa tam abhyayuḥ munayo yamunābhājaḥ śaraṇyaṃ śaraṇārthinaḥ,लवणेन विलुप्तेज्यास् तामिस्रेण तम् अभ्ययुः मुनयो यमुनाभाजः शरण्यं शरणार्थिनः
Ragh_15.3,avekṣya rāmaṃ te tasmin na prajahruḥ svatejasā trāṇābhāve hi śāpāstrāḥ kurvanti tapaso vyayam,अवेक्ष्य रामं ते तस्मिन् न प्रजह्रुः स्वतेजसा त्राणाभावे हि शापास्त्राः कुर्वन्ति तपसो व्ययम्
Ragh_15.4,pratiśuśrāva kākutsthas tebhyo vighnapratikriyām dharmasaṃrakṣaṇāyaiva pravṛttir bhuvi śārṅgiṇaḥ,प्रतिशुश्राव काकुत्स्थस् तेभ्यो विघ्नप्रतिक्रियाम् धर्मसंरक्षणायैव प्रवृत्तिर् भुवि शार्ङ्गिणः
Ragh_15.5,te rāmāya vadhopāyam ācakhyur vibudhaviṣaḥ durjayo lavaṇaḥ śūlī viśūlaḥ prārthyatām iti,ते रामाय वधोपायम् आचख्युर् विबुधविषः दुर्जयो लवणः शूली विशूलः प्रार्थ्यताम् इति
Ragh_15.6,ādideśātha śatrughnaṃ teṣāṃ kṣemāya rāghavaḥ kariṣyann iva nāmāsya yathārtham arinigrahāt,आदिदेशाथ शत्रुघ्नं तेषां क्षेमाय राघवः करिष्यन्न् इव नामास्य यथार्थम् अरिनिग्रहात्
Ragh_15.7,yaḥ kaścana raghūṇāṃ hi param ekaḥ paraṃtapaḥ apavāda ivotsargaṃ vyāvartayitum īśvaraḥ,यः कश्चन रघूणां हि परम् एकः परंतपः अपवाद इवोत्सर्गं व्यावर्तयितुम् ईश्वरः
Ragh_15.8,agrajena prayuktāśīs tadā dāśarathī rathī yayau vanstahliḥ paśyan puṣpitāḥ surabhīr abhīḥ,अग्रजेन प्रयुक्ताशीस् तदा दाशरथी रथी ययौ वन्स्तह्लिः पश्यन् पुष्पिताः सुरभीर् अभीः
Ragh_15.9,rāmādeśād anupadaṃ senāṅgaṃ tasya siddhaye paścād adhyayanārthasya dhātor adhir ivābhavat,रामादेशाद् अनुपदं सेनाङ्गं तस्य सिद्धये पश्चाद् अध्ययनार्थस्य धातोर् अधिर् इवाभवत्
Ragh_15.10,ādiṣṭavartmā munibhiḥ sa gacchaṃs tapatāṃ varaḥ virarāja rathapṛṣṭhair vālakhilyair ivāṃśumān,आदिष्टवर्त्मा मुनिभिः स गच्छंस् तपतां वरः विरराज रथपृष्ठैर् वालखिल्यैर् इवांशुमान्
Ragh_15.11,tasya mārgavaśād ekā babhūva vasatir yataḥ rathasvanotkaṇṭhamṛge vālmīkīye tapovane,तस्य मार्गवशाद् एका बभूव वसतिर् यतः रथस्वनोत्कण्ठमृगे वाल्मीकीये तपोवने
Ragh_15.12,tam ṛṣiḥ pūjayām āsa kumāraṃ klāntavāhanam tapaḥprabhāvasiddhābhir viśeṣapratipattibhiḥ,तम् ऋषिः पूजयाम् आस कुमारं क्लान्तवाहनम् तपःप्रभावसिद्धाभिर् विशेषप्रतिपत्तिभिः
Ragh_15.13,tasyām evāsya yāminyām antarvatnī prajāvatī sutāv asūta saṃpannau kośadaṇḍāv iva kṣitiḥ,तस्याम् एवास्य यामिन्याम् अन्तर्वत्नी प्रजावती सुताव् असूत संपन्नौ कोशदण्डाव् इव क्षितिः
Ragh_15.14,saṃtānaśravaṇād bhrātuḥ saumitriḥ saumanasyavān prāñjalir munim āmantrya prātar yuktaratho yayau,संतानश्रवणाद् भ्रातुः सौमित्रिः सौमनस्यवान् प्राञ्जलिर् मुनिम् आमन्त्र्य प्रातर् युक्तरथो ययौ
Ragh_15.15,sa ca prāpa madhūpaghnaṃ kumbhīnasyāś ca kukṣijaḥ vanāt karam ivādāya sattvarāśim upasthitaḥ,स च प्राप मधूपघ्नं कुम्भीनस्याश् च कुक्षिजः वनात् करम् इवादाय सत्त्वराशिम् उपस्थितः
Ragh_15.16,dhūmadhūmro vasāghandhī jvālābabhruśiroruhaḥ kravyādgaṇaparīvāraś citāgnir iva jaṅgamaḥ,धूमधूम्रो वसाघन्धी ज्वालाबभ्रुशिरोरुहः क्रव्याद्गणपरीवारश् चिताग्निर् इव जङ्गमः
Ragh_15.17,apaśulaṃ tam āsādya lavaṇaṃ lakṣmaṇānujaḥ rurodha saṃmukhīno hi jayo randhraprahāriṇām,अपशुलं तम् आसाद्य लवणं लक्ष्मणानुजः रुरोध संमुखीनो हि जयो रन्ध्रप्रहारिणाम्
Ragh_15.18,nātiparyāptam ālakṣya matkukṣer adya bhojanam diṣṭyā tvam asi me dhātrā bhīgtenevopapāditaḥ,नातिपर्याप्तम् आलक्ष्य मत्कुक्षेर् अद्य भोजनम् दिष्ट्या त्वम् असि मे धात्रा भीग्तेनेवोपपादितः
Ragh_15.19,iti saṃtarjya śatrughnaṃ rākṣasas tajjighāṃsayā prāṃśum utpāṭayām āsa mustāstambam iva drumam,इति संतर्ज्य शत्रुघ्नं राक्षसस् तज्जिघांसया प्रांशुम् उत्पाटयाम् आस मुस्तास्तम्बम् इव द्रुमम्
Ragh_15.20,saumitrer niśitair bāṇair antarā śakalīkṛtaḥ gātraṃ puṣparajaḥ prāpa na śākhī nairṛteritaḥ,सौमित्रेर् निशितैर् बाणैर् अन्तरा शकलीकृतः गात्रं पुष्परजः प्राप न शाखी नैरृतेरितः
Ragh_15.21,vināśāt tasya vṛkṣasya rakṣas tasmai mahopalam prajighāya kṛtāntasya muṣṭiṃ pṛthag iva sthitam,विनाशात् तस्य वृक्षस्य रक्षस् तस्मै महोपलम् प्रजिघाय कृतान्तस्य मुष्टिं पृथग् इव स्थितम्
Ragh_15.22,aindram astram upādāya śatrughnena sa tāḍitaḥ sikatābhyo 'pi hi parāṃ prapede paramāṇutām,ऐन्द्रम् अस्त्रम् उपादाय शत्रुघ्नेन स ताडितः सिकताभ्यो ऽपि हि परां प्रपेदे परमाणुताम्
Ragh_15.23,dakṣiṇaṃ doṣam udyamya rākṣasas tam upādravat ekatāla ivopāta-pavanaprerito giriḥ,दक्षिणं दोषम् उद्यम्य राक्षसस् तम् उपाद्रवत् एकताल इवोपात-पवनप्रेरितो गिरिः
Ragh_15.24,kārṣnena pattrinā śatruḥ sa bhinnarhṛdayaḥ patan ānināya bhuvaḥ kampaṃ jahārāśramavāsinām,कार्ष्नेन पत्त्रिना शत्रुः स भिन्नर्हृदयः पतन् आनिनाय भुवः कम्पं जहाराश्रमवासिनाम्
Ragh_15.25,vayasāṃ paṅktayaḥ petur hatasyopari rakṣasaḥ tatpratidvandino mūrdhni divyāḥ kusumavṛṣṭayaḥ,वयसां पङ्क्तयः पेतुर् हतस्योपरि रक्षसः तत्प्रतिद्वन्दिनो मूर्ध्नि दिव्याः कुसुमवृष्टयः
Ragh_15.26,sa hatvā lavaṇaṃ vīras tadā mene mahaujasaḥ bhrātuḥ sodaryam ātmānam indrajidvadhaśobhinaḥ,स हत्वा लवणं वीरस् तदा मेने महौजसः भ्रातुः सोदर्यम् आत्मानम् इन्द्रजिद्वधशोभिनः
Ragh_15.27,tasya saṃstūyamānasya caritārthais tapasvibhiḥ śuśubhe vikramodagraṃ vrīḍayāvanataṃ śiraḥ,तस्य संस्तूयमानस्य चरितार्थैस् तपस्विभिः शुशुभे विक्रमोदग्रं व्रीडयावनतं शिरः
Ragh_15.28,upakūlaṃ sa kālindyāḥ purīṃ pauruṣabhūṣaṇaḥ nirmame nirmamo 'rtheṣu mathurāṃ madhurākṛtiḥ,उपकूलं स कालिन्द्याः पुरीं पौरुषभूषणः निर्ममे निर्ममो ऽर्थेषु मथुरां मधुराकृतिः
Ragh_15.29,yā saurājyaprakāśābhir babhau pauravibhūtibhiḥ svargābhiṣyandavamanaṃ kṛtvevopaniveśitā,या सौराज्यप्रकाशाभिर् बभौ पौरविभूतिभिः स्वर्गाभिष्यन्दवमनं कृत्वेवोपनिवेशिता
Ragh_15.30,tatra saudhagataḥ paśyan yamunāṃ cakravākinīm hema bhaktimatīṃ bhūmeḥ praveṇīm iva pripiye,तत्र सौधगतः पश्यन् यमुनां चक्रवाकिनीम् हेम भक्तिमतीं भूमेः प्रवेणीम् इव प्रिपिये
Ragh_15.31,sakhā daśarathasyātha janakasya ca mantrakṛt saṃcaskārobhayaprītyā maithileyau yathāvidhi,सखा दशरथस्याथ जनकस्य च मन्त्रकृत् संचस्कारोभयप्रीत्या मैथिलेयौ यथाविधि
Ragh_15.32,sa tau kuśalavonmṛṣṭa-garbhakledau tadākhyayā kaviḥ kuśalavāv eva cakāra kila nāmataḥ,स तौ कुशलवोन्मृष्ट-गर्भक्लेदौ तदाख्यया कविः कुशलवाव् एव चकार किल नामतः
Ragh_15.33,sāṅgaṃ ca vedam adhyāpya kiṃcidutkrāntaśaiśavau svakṛtiṃ gāpayām āsa kaviprathamapaddhatim,साङ्गं च वेदम् अध्याप्य किंचिदुत्क्रान्तशैशवौ स्वकृतिं गापयाम् आस कविप्रथमपद्धतिम्
Ragh_15.34,rāmasya madhuraṃ vṛttaṃ gāyantau mātur agrataḥ tadviyogavyathāṃ kiṃcic chithilīcakratuḥ sutau,रामस्य मधुरं वृत्तं गायन्तौ मातुर् अग्रतः तद्वियोगव्यथां किंचिच् छिथिलीचक्रतुः सुतौ
Ragh_15.35,itare 'pi raghor vaṃśyās trayas tretāgnitejasaḥ tadyogāt pativatnīṣu patnīṣv āsan dvisūnavaḥ,इतरे ऽपि रघोर् वंश्यास् त्रयस् त्रेताग्नितेजसः तद्योगात् पतिवत्नीषु पत्नीष्व् आसन् द्विसूनवः
Ragh_15.36,śatrughātini śatrughnaḥ subāhau ca bahuśrute mathurāvidiśe sūnvor nidadhe pūrvajotsukaḥ,शत्रुघातिनि शत्रुघ्नः सुबाहौ च बहुश्रुते मथुराविदिशे सून्वोर् निदधे पूर्वजोत्सुकः
Ragh_15.37,bhūyas tapovyayo mā bhūd vālmīker iti so 'tyagāt maithilītanayodgīta-niṣpandamṛgam āśramam,भूयस् तपोव्ययो मा भूद् वाल्मीकेर् इति सो ऽत्यगात् मैथिलीतनयोद्गीत-निष्पन्दमृगम् आश्रमम्
Ragh_15.38,vaśī viveśa cāyodhyāṃ rathyāsaṃskāraśobhinīm lavaṇasya vadhāt paurair atigauravam īkṣitaḥ,वशी विवेश चायोध्यां रथ्यासंस्कारशोभिनीम् लवणस्य वधात् पौरैर् अतिगौरवम् ईक्षितः
Ragh_15.39,sa dadarśa sabhāmadhye sabhāsadbhir upasthitam rāmaṃ sītāparityāgād asāmaṇyapatiṃ bhuvaḥ,स ददर्श सभामध्ये सभासद्भिर् उपस्थितम् रामं सीतापरित्यागाद् असामण्यपतिं भुवः
Ragh_15.40,tam abhyanandat praṇataṃ lavaṇāntakam agrajaḥ kālanemivadhāt prītas turāṣāḍ iva śārṅgiṇam,तम् अभ्यनन्दत् प्रणतं लवणान्तकम् अग्रजः कालनेमिवधात् प्रीतस् तुराषाड् इव शार्ङ्गिणम्
Ragh_15.41,sa pṛṣṭaḥ sarvato vārttām ākhyād rājñe na saṃtatim pratyarpayiṣyataḥ kāle kaver ādyasya śāsanāt,स पृष्टः सर्वतो वार्त्ताम् आख्याद् राज्ञे न संततिम् प्रत्यर्पयिष्यतः काले कवेर् आद्यस्य शासनात्
Ragh_15.42,atha jānapado vipraḥ śiśum aprāptayauvanam avatāry'; āṅkaśayyāsthaṃ dvāri cakranda bhūpateḥ,अथ जानपदो विप्रः शिशुम् अप्राप्तयौवनम् अवतार्य्ऽ; आङ्कशय्यास्थं द्वारि चक्रन्द भूपतेः
Ragh_15.43,śocanīyāsi vasudhe yā tvaṃ daśarathāc cyutā rāmahastam anuprāpya kaṣṭāt kaṣṭataraṃ gatā,शोचनीयासि वसुधे या त्वं दशरथाच् च्युता रामहस्तम् अनुप्राप्य कष्टात् कष्टतरं गता
Ragh_15.44,śrutvā tasya śuco hetuṃ goptā jihrāya rāghavaḥ na hy akālabhavo mṛtyur ikṣvākupadam aspṛśat,श्रुत्वा तस्य शुचो हेतुं गोप्ता जिह्राय राघवः न ह्य् अकालभवो मृत्युर् इक्ष्वाकुपदम् अस्पृशत्
Ragh_15.45,sa muhūrtaṃ sahasveti dvijam āśvāsya duḥkhitam yānaṃ sasmāra kauberaṃ vaivasvatajigīṣayā,स मुहूर्तं सहस्वेति द्विजम् आश्वास्य दुःखितम् यानं सस्मार कौबेरं वैवस्वतजिगीषया
Ragh_15.46,āttaśastras tad adhyāsya pratisthaḥ sa raghūdvahaḥ uccacāra puras tasya gūḍharūpā sarasvatī,आत्तशस्त्रस् तद् अध्यास्य प्रतिस्थः स रघूद्वहः उच्चचार पुरस् तस्य गूढरूपा सरस्वती
Ragh_15.47,rājan prajāsu te kaścid apacāraḥ pravartate tam anviṣya praśamayer bhavitāsi tataḥ kṛtī,राजन् प्रजासु ते कश्चिद् अपचारः प्रवर्तते तम् अन्विष्य प्रशमयेर् भवितासि ततः कृती
Ragh_15.48,ity āptavacanād rāmo vineṣyan varṇavikriyām diśaḥ papāta pattreṇa veganiṣkampaketunā,इत्य् आप्तवचनाद् रामो विनेष्यन् वर्णविक्रियाम् दिशः पपात पत्त्रेण वेगनिष्कम्पकेतुना
Ragh_15.49,atha dhūmābhitāmrākṣaṃ vṛkṣākhāvalambinam dadarśa kaṃcid aikśvākas tapasyantam adhomukham,अथ धूमाभिताम्राक्षं वृक्षाखावलम्बिनम् ददर्श कंचिद् ऐक्श्वाकस् तपस्यन्तम् अधोमुखम्
Ragh_15.50,pṛṣṭanāmānvayo rājñā sa kilācaṣṭa dhūmapaḥ ātmānaṃ śambukaṃ nāma śūdraṃ surapadārthinam,पृष्टनामान्वयो राज्ञा स किलाचष्ट धूमपः आत्मानं शम्बुकं नाम शूद्रं सुरपदार्थिनम्
Ragh_15.51,tapasy anadhikāritvāt prajānāṃ tam aghāvaham śīrṣacchedyaṃ paricchidya niyantā śastram ādade,तपस्य् अनधिकारित्वात् प्रजानां तम् अघावहम् शीर्षच्छेद्यं परिच्छिद्य नियन्ता शस्त्रम् आददे
Ragh_15.52,sa tadvaktraṃ himakliṣṭa-kiñjalkam iva paṅkajam jyotiṣkaṇāhataśmaśru kaṇṭhanālād apāharat,स तद्वक्त्रं हिमक्लिष्ट-किञ्जल्कम् इव पङ्कजम् ज्योतिष्कणाहतश्मश्रु कण्ठनालाद् अपाहरत्
Ragh_15.53,kṛtaṇḍaḥ svayam rājñā lebhe śūdraḥ satāṃ gatim tapasā duścareṇāpi na svamārgavilaṅghinā,कृतण्डः स्वयम् राज्ञा लेभे शूद्रः सतां गतिम् तपसा दुश्चरेणापि न स्वमार्गविलङ्घिना
Ragh_15.54,raghunātho 'py agastyena mārgasaṃdarśitātmanā mahaujasā saṃyuyuje śaratkāla ivendunā,रघुनाथो ऽप्य् अगस्त्येन मार्गसंदर्शितात्मना महौजसा संयुयुजे शरत्काल इवेन्दुना
Ragh_15.55,kumbhayonir alaṃkāraṃ tasmai divyaparigraham dadau dattaṃ samudreṇa pītenevātmaniṣkrayam,कुम्भयोनिर् अलंकारं तस्मै दिव्यपरिग्रहम् ददौ दत्तं समुद्रेण पीतेनेवात्मनिष्क्रयम्
Ragh_15.56,taṃ dadhan maithilīkaṇṭha-nirvyāpāreṇa bāhunā paścān nivavṛte rāmaḥ prāk parāsur dvijātmajaḥ,तं दधन् मैथिलीकण्ठ-निर्व्यापारेण बाहुना पश्चान् निववृते रामः प्राक् परासुर् द्विजात्मजः
Ragh_15.57,tasya pūrvoditāṃ nindāṃ dvijaḥ putrasamāgataḥ stutyā nivartayām āsa trātur vaivasvatād api,तस्य पूर्वोदितां निन्दां द्विजः पुत्रसमागतः स्तुत्या निवर्तयाम् आस त्रातुर् वैवस्वताद् अपि
Ragh_15.58,tam adhvarāya muktāśvaṃ rakṣaḥkapinareśvarāḥ meghāḥ sasyam ivāmbhobhir abhyavarṣann upāyanaiḥ,तम् अध्वराय मुक्ताश्वं रक्षःकपिनरेश्वराः मेघाः सस्यम् इवाम्भोभिर् अभ्यवर्षन्न् उपायनैः
Ragh_15.59,digbhyo nimantritāś cainam abhijagmur maharṣayaḥ na bhaumāny eva dhiṣṇyāni hitvā jyotirmayāny api,दिग्भ्यो निमन्त्रिताश् चैनम् अभिजग्मुर् महर्षयः न भौमान्य् एव धिष्ण्यानि हित्वा ज्योतिर्मयान्य् अपि
Ragh_15.60,upaśalyaniviṣṭais taiś caturdvāramukhī babhau ayodhyā sṛṣṭalokeva sadyaḥ paitāmahī tanuḥ,उपशल्यनिविष्टैस् तैश् चतुर्द्वारमुखी बभौ अयोध्या सृष्टलोकेव सद्यः पैतामही तनुः
Ragh_15.61,ślāghyas tyāgo 'pi vaidehyāḥ patyuḥ prāgvaṃśavāsinaḥ ananyahāneḥ tasyāsīt saiva jāyā hiraṇmayī,श्लाघ्यस् त्यागो ऽपि वैदेह्याः पत्युः प्राग्वंशवासिनः अनन्यहानेः तस्यासीत् सैव जाया हिरण्मयी
Ragh_15.62,vidher adhikasaṃbhāras tataḥ pravavṛte makhaḥ āsan yatra kriyāvighnā rākṣasā eva rakṣiṇaḥ,विधेर् अधिकसंभारस् ततः प्रववृते मखः आसन् यत्र क्रियाविघ्ना राक्षसा एव रक्षिणः
Ragh_15.63,atha prācetasopajñaṃ rāmāyaṇam itas tataḥ maithileyau kuśalavau jagatur gurucoditau,अथ प्राचेतसोपज्ञं रामायणम् इतस् ततः मैथिलेयौ कुशलवौ जगतुर् गुरुचोदितौ
Ragh_15.64,vṛttaṃ rāmasya vālmīkeḥ kṛtis tau kiṃnarasvanau kiṃ tad yena mano hartum alaṃ syātāṃ na śṛṇvatām,वृत्तं रामस्य वाल्मीकेः कृतिस् तौ किंनरस्वनौ किं तद् येन मनो हर्तुम् अलं स्यातां न शृण्वताम्
Ragh_15.65,rūpe gīte ca mādhuryam tayos tajjñair niveditam dadarśa sānujo rāmaḥ śuśrāva ca kutūhalī,रूपे गीते च माधुर्यम् तयोस् तज्ज्ञैर् निवेदितम् ददर्श सानुजो रामः शुश्राव च कुतूहली
Ragh_15.66,tadgītaśravaṇaikāgrā saṃsad aśrumukhī babhau himanisyandinī prātar nivāgteva vanasthalī,तद्गीतश्रवणैकाग्रा संसद् अश्रुमुखी बभौ हिमनिस्यन्दिनी प्रातर् निवाग्तेव वनस्थली
Ragh_15.67,vayoveṣavisaṃvādi rāmasya ca tayoś ca sā janatā prekṣya sādṛśyaṃ nākśikampaṃ vyatiṣṭhata,वयोवेषविसंवादि रामस्य च तयोश् च सा जनता प्रेक्ष्य सादृश्यं नाक्शिकम्पं व्यतिष्ठत
Ragh_15.68,ubhayor na tathā lokaḥ prāvīṇyena visiṣmiye nṛpateḥ prītidāneṣu vītaspṛhatayā yathā,उभयोर् न तथा लोकः प्रावीण्येन विसिष्मिये नृपतेः प्रीतिदानेषु वीतस्पृहतया यथा
Ragh_15.69,geye kena vinītau vāṃ kasya ceyaṃ kaveḥ kṛtiḥ iti rājñā svayaṃ pṛṣṭau tau vālmīkim aśaṃsatām,गेये केन विनीतौ वां कस्य चेयं कवेः कृतिः इति राज्ञा स्वयं पृष्टौ तौ वाल्मीकिम् अशंसताम्
Ragh_15.70,atha sāvarajo rāmaḥ prācetasam upeyivān urikrtyātmano dehaṃ rājyam asmai nyavedayat,अथ सावरजो रामः प्राचेतसम् उपेयिवान् उरिक्र्त्यात्मनो देहं राज्यम् अस्मै न्यवेदयत्
Ragh_15.71,sa tāv ākhyāya rāmāya maithileyau tad ātmajau kaviḥ kāruṇiko vavre sītāyāḥ saṃparigraham,स ताव् आख्याय रामाय मैथिलेयौ तद् आत्मजौ कविः कारुणिको वव्रे सीतायाः संपरिग्रहम्
Ragh_15.72,tāta śuddhā samakṣaṃ naḥ snuṣā te jātavedasi daurātmyād rakṣasas tāṃ tu nātratyāḥ śraddadhuḥ prajāḥ,तात शुद्धा समक्षं नः स्नुषा ते जातवेदसि दौरात्म्याद् रक्षसस् तां तु नात्रत्याः श्रद्दधुः प्रजाः
Ragh_15.73,tāḥ svacāritram uddiśya pratyāyayatu maithilī tataḥ putravatīm enāṃ pratipatsye tadājñayā,ताः स्वचारित्रम् उद्दिश्य प्रत्याययतु मैथिली ततः पुत्रवतीम् एनां प्रतिपत्स्ये तदाज्ञया
Ragh_15.74,iti pratiśrute rājñā jānakīm āsramān muniḥ śiṣyair ānāyayām āsa svasiddhiṃ niyamair iva,इति प्रतिश्रुते राज्ञा जानकीम् आस्रमान् मुनिः शिष्यैर् आनाययाम् आस स्वसिद्धिं नियमैर् इव
Ragh_15.75,anyedyur atha kākutsthaḥ saṃnipātya puraukasaḥ kavim āhvāyayām āsa prastutapratipattaye,अन्येद्युर् अथ काकुत्स्थः संनिपात्य पुरौकसः कविम् आह्वाययाम् आस प्रस्तुतप्रतिपत्तये
Ragh_15.76,svarasaṃskāravatyeva putrābhyāṃ saha sītayā ṛcevodarciṣaṃ sūryaṃ rāmaṃ munir upasthitaḥ,स्वरसंस्कारवत्येव पुत्राभ्यां सह सीतया ऋचेवोदर्चिषं सूर्यं रामं मुनिर् उपस्थितः
Ragh_15.77,kāṣāyaparivītena svapadārpitacakṣuṣā kavim āhvāyayām āsa śāntena vapuṣaiva sā,काषायपरिवीतेन स्वपदार्पितचक्षुषा कविम् आह्वाययाम् आस शान्तेन वपुषैव सा
Ragh_15.78,janās tadālokapathāt pratisaṃhṛtacakṣuṣaḥ tasthus te 'vāṅmukhāḥ sarve phalitā iva sālayaḥ,जनास् तदालोकपथात् प्रतिसंहृतचक्षुषः तस्थुस् ते ऽवाङ्मुखाः सर्वे फलिता इव सालयः
Ragh_15.79,tāṃ dṛṣṭiviṣaye bhartur munir āsthitaviṣṭaraḥ kuru niḥsaṃśayaṃ vatse svavṛtte lokam ity aśāt,तां दृष्टिविषये भर्तुर् मुनिर् आस्थितविष्टरः कुरु निःसंशयं वत्से स्ववृत्ते लोकम् इत्य् अशात्
Ragh_15.80,atha vālmīkśiṣyeṇa puṇyam āvarjitaṃ payaḥ ācamyodīrayām āsa sītā satyāṃ sarasvatīm,अथ वाल्मीक्शिष्येण पुण्यम् आवर्जितं पयः आचम्योदीरयाम् आस सीता सत्यां सरस्वतीम्
Ragh_15.81,vāṅmanaḥkarmabhiḥ patyau vyabhicāro yathā na me tathā viśvaṃbhare devi mām antardhātum arhasi,वाङ्मनःकर्मभिः पत्यौ व्यभिचारो यथा न मे तथा विश्वंभरे देवि माम् अन्तर्धातुम् अर्हसि
Ragh_15.82,evam ukte tayā sādhvyā randhrāt sadyobhavād bhuvaḥ śātahradam iva jyotiḥ prabhāmaṇḍalam udyayau,एवम् उक्ते तया साध्व्या रन्ध्रात् सद्योभवाद् भुवः शातह्रदम् इव ज्योतिः प्रभामण्डलम् उद्ययौ
Ragh_15.83,tatra nāgaphaṇotkṣipta-siṃhāsananiṣeduṣī samudraraśanā sākṣāt prādurāsīd vasuṃdharā,तत्र नागफणोत्क्षिप्त-सिंहासननिषेदुषी समुद्ररशना साक्षात् प्रादुरासीद् वसुंधरा
Ragh_15.84,sā sītām aṅkam āropya bhartari prahitekṣaṇām mā meti vyāharaty eva tasmin pātālam abhyagāt,सा सीताम् अङ्कम् आरोप्य भर्तरि प्रहितेक्षणाम् मा मेति व्याहरत्य् एव तस्मिन् पातालम् अभ्यगात्
Ragh_15.85,dharāyāṃ tasya saṃrambhaṃ sītāpratyarpaṇaiṣiṇaiḥ gurur vidhibalāpekṣī śamayāṃ āsa dhanvinaḥ,धरायां तस्य संरम्भं सीताप्रत्यर्पणैषिणैः गुरुर् विधिबलापेक्षी शमयां आस धन्विनः
Ragh_15.86,ṛṣīn visṛjya yajñānte suhṛdaś ca puraskṛtān rāmaḥ sītāgataṃ snehaṃ nidadhe tadapatyayoḥ,ऋषीन् विसृज्य यज्ञान्ते सुहृदश् च पुरस्कृतान् रामः सीतागतं स्नेहं निदधे तदपत्ययोः
Ragh_15.87,yudhājitas tu saṃdeśāt sa deśa sindhunāmakam dadau dattaprabhāvāya bharatāya dhṛtaprajaḥ,युधाजितस् तु संदेशात् स देश सिन्धुनामकम् ददौ दत्तप्रभावाय भरताय धृतप्रजः
Ragh_15.88,bharatas tatra gandharvān yudhi nijitya kevalam ātodyaṃ grāhayām āsa samatyājayad āyudham,भरतस् तत्र गन्धर्वान् युधि निजित्य केवलम् आतोद्यं ग्राहयाम् आस समत्याजयद् आयुधम्
Ragh_15.89,sa takṣapuṣkalau putrau rājadhānyos tadākhyayoḥ abhiṣicyābhiṣekārhau rāmāntikam agāt punaḥ,स तक्षपुष्कलौ पुत्रौ राजधान्योस् तदाख्ययोः अभिषिच्याभिषेकार्हौ रामान्तिकम् अगात् पुनः
Ragh_15.90,aṅgadaṃ candraketuṃ ca lakṣmaṇo 'py ātmasaṃbhavau śāsanād raghunāthasya cakre kārāpatheśāvarau,अङ्गदं चन्द्रकेतुं च लक्ष्मणो ऽप्य् आत्मसंभवौ शासनाद् रघुनाथस्य चक्रे कारापथेशावरौ
Ragh_15.91,ity āropitaputrās te jananīnāṃ janeśvarāḥ bhartṛlokaprapannānāṃ nivāpān vidadhuḥ kramāt,इत्य् आरोपितपुत्रास् ते जननीनां जनेश्वराः भर्तृलोकप्रपन्नानां निवापान् विदधुः क्रमात्
Ragh_15.92,upetya muniveṣo 'tha kālaḥ provāca rāghavam rahaḥsaṃvādinau pāsyed āvāṃ yas taṃ tyajer iti,उपेत्य मुनिवेषो ऽथ कालः प्रोवाच राघवम् रहःसंवादिनौ पास्येद् आवां यस् तं त्यजेर् इति
Ragh_15.93,tatheti pratipannāya vivṛtātmā nṛpāya saḥ ācakhyau divam adhyāsva śāsanāt parameṣṭhinaḥ,तथेति प्रतिपन्नाय विवृतात्मा नृपाय सः आचख्यौ दिवम् अध्यास्व शासनात् परमेष्ठिनः
Ragh_15.94,vidvān api tayor dvāḥstahaḥ samayaṃ lakṣmaṇo 'bhinat bhīto durvāsasaḥ śāpād rāmasaṃdarśanārthinaḥ,विद्वान् अपि तयोर् द्वाःस्तहः समयं लक्ष्मणो ऽभिनत् भीतो दुर्वाससः शापाद् रामसंदर्शनार्थिनः
Ragh_15.95,sa gatvā sarayūtīraṃ dehatyāgena yogavit cakāra vitathāṃ bhrātuḥ pratijñāṃ pūrvajanmanaḥ,स गत्वा सरयूतीरं देहत्यागेन योगवित् चकार वितथां भ्रातुः प्रतिज्ञां पूर्वजन्मनः
Ragh_15.96,tasminn ātmacaturbhāge prāṅ nākam adhitasthuṣi rāghavaḥ śithilaṃ tasthau bhuvi dharmas tripād iva,तस्मिन्न् आत्मचतुर्भागे प्राङ् नाकम् अधितस्थुषि राघवः शिथिलं तस्थौ भुवि धर्मस् त्रिपाद् इव
Ragh_15.97,sa niveśya kuśāvatyāṃ ripunāgāṅkuṣaṃ kuśam śarāvatyāṃ satāṃ sūktair janitāśrulavaṃ lavam,स निवेश्य कुशावत्यां रिपुनागाङ्कुषं कुशम् शरावत्यां सतां सूक्तैर् जनिताश्रुलवं लवम्
Ragh_15.98,udak pratasthe sthiradhīḥ sānujo 'gnipuraḥsaraḥ anvitaḥ pativātsalyād gṛhavarjam ayodhyayā,उदक् प्रतस्थे स्थिरधीः सानुजो ऽग्निपुरःसरः अन्वितः पतिवात्सल्याद् गृहवर्जम् अयोध्यया
Ragh_15.99,jagṛhus tasya cittajñāḥ padavīṃ harirākṣasāḥ kadambamukulasthūlair abhivṛṣṭaṃ prajāśrubhiḥ,जगृहुस् तस्य चित्तज्ञाः पदवीं हरिराक्षसाः कदम्बमुकुलस्थूलैर् अभिवृष्टं प्रजाश्रुभिः
Ragh_15.100,upasthitavimānena tena bhaktānukampinā cakre tridivaniḥṣreṇiḥ sarayūr anuyāyinām,उपस्थितविमानेन तेन भक्तानुकम्पिना चक्रे त्रिदिवनिःष्रेणिः सरयूर् अनुयायिनाम्
Ragh_15.101,yad gopratarakalpo 'bhut saṃmardas tatra majjatām atas tadākhyayā tīrthaṃ pāvanaṃ bhuvi paprathe,यद् गोप्रतरकल्पो ऽभुत् संमर्दस् तत्र मज्जताम् अतस् तदाख्यया तीर्थं पावनं भुवि पप्रथे
Ragh_15.102,sa vibhur vibudhāṃśeṣu pratipannātmamūrtiṣu tridaśībhūtapaurāṇāṃ svargāntaram akalpayat,स विभुर् विबुधांशेषु प्रतिपन्नात्ममूर्तिषु त्रिदशीभूतपौराणां स्वर्गान्तरम् अकल्पयत्
Ragh_15.103,nirvartyaivaṃ daśamukhaśiraśchedakāryaṃ surāṇāṃ viṣvaksenaḥ svatanum aviśat sarvalokapratiṣṭhām laṅkānāthaṃ pavanatanayaṃ cobhayaṃ sthāpayitvā kīrtistambhadvayam iva girau dakṣiṇe cottare ca,निर्वर्त्यैवं दशमुखशिरश्छेदकार्यं सुराणां विष्वक्सेनः स्वतनुम् अविशत् सर्वलोकप्रतिष्ठाम् लङ्कानाथं पवनतनयं चोभयं स्थापयित्वा कीर्तिस्तम्भद्वयम् इव गिरौ दक्षिणे चोत्तरे च
Ragh_16.1,athetare sapta raghupravīrā jyeṣṭhaṃ purojanmatayā juṇaiś ca cakruḥ kuśaṃ ratnaviśeṣabhājaṃ saubhrātram eṣāṃ hi kulānusāri,अथेतरे सप्त रघुप्रवीरा ज्येष्ठं पुरोजन्मतया जुणैश् च चक्रुः कुशं रत्नविशेषभाजं सौभ्रात्रम् एषां हि कुलानुसारि
Ragh_16.2,te setuvārttāgajabandhamukhyair abhyucchritāḥ karmabhir apy avandhyaiḥ anyonyadeśapravibhāgasīmāṃ velāṃ samudrā iva na vyatīyuḥ,ते सेतुवार्त्तागजबन्धमुख्यैर् अभ्युच्छ्रिताः कर्मभिर् अप्य् अवन्ध्यैः अन्योन्यदेशप्रविभागसीमां वेलां समुद्रा इव न व्यतीयुः
Ragh_16.3,caturbhujāṃśaprabhavaḥ sa teṣāṃ dānapravṛtter anupāratānām suradvipānām iva sāmayonir bhinno 'ṣṭhadā viprasasāra vaṃśaḥ,चतुर्भुजांशप्रभवः स तेषां दानप्रवृत्तेर् अनुपारतानाम् सुरद्विपानाम् इव सामयोनिर् भिन्नो ऽष्ठदा विप्रससार वंशः
Ragh_16.4,athārdharātre stimitapradīpe śayyāgṛhe suptajane prabuddhaḥ kuśaḥ pravāsasthakalatraveṣām adṛṣṭapūrvāṃ vanitām apaśyat,अथार्धरात्रे स्तिमितप्रदीपे शय्यागृहे सुप्तजने प्रबुद्धः कुशः प्रवासस्थकलत्रवेषाम् अदृष्टपूर्वां वनिताम् अपश्यत्
Ragh_16.5,sā sādhusādhāraṇapārthivarddheḥ sthitvā purastāt puruhūtabhāsaḥ jetuḥ pareṣāṃ jayaśabdapūrvaṃ tasyāñjaliṃ bandhumato babandha,सा साधुसाधारणपार्थिवर्द्धेः स्थित्वा पुरस्तात् पुरुहूतभासः जेतुः परेषां जयशब्दपूर्वं तस्याञ्जलिं बन्धुमतो बबन्ध
Ragh_16.6,athānupoḍhārgalam apy agāraṃ chāyām ivādarśatalaṃ praviṣṭām savismayo dāśarathes tanūjaḥ provāca pūrvārdhaviṣṛṭatalpaḥ,अथानुपोढार्गलम् अप्य् अगारं छायाम् इवादर्शतलं प्रविष्टाम् सविस्मयो दाशरथेस् तनूजः प्रोवाच पूर्वार्धविषृटतल्पः
Ragh_16.7,labhdāntarā sāvaraṇe 'pi gehe yogaprabhāvo na ca lakṣyate te bibharṣi cākāram anirvṛtānāṃ mṛṇālinī haimam ivoparāgam,लभ्दान्तरा सावरणे ऽपि गेहे योगप्रभावो न च लक्ष्यते ते बिभर्षि चाकारम् अनिर्वृतानां मृणालिनी हैमम् इवोपरागम्
Ragh_16.8,kā tvaṃ śubhe kasya parigraho vā kiṃ vā madabhyāgamakāraṇaṃ te ācakṣva matvā vaśināṃ raghūṇāṃ manaḥ parastrīvimukhapravṛtti,का त्वं शुभे कस्य परिग्रहो वा किं वा मदभ्यागमकारणं ते आचक्ष्व मत्वा वशिनां रघूणां मनः परस्त्रीविमुखप्रवृत्ति
Ragh_16.9,tam abravīt sā guruṇā navadyā yā nītapaurā svapadonmukhena tasyāḥ puraḥ saṃprati vītanāthāṃ jānīhi rājann adhidevatāṃ mām,तम् अब्रवीत् सा गुरुणा नवद्या या नीतपौरा स्वपदोन्मुखेन तस्याः पुरः संप्रति वीतनाथां जानीहि राजन्न् अधिदेवतां माम्
Ragh_16.10,vasaukasārām abhibhūya sāhaṃ saurājyabaddhotsavayā vibhūtyā samagraśaktau tvayi sūryavaṃṣye sati prapannā karuṇām avasthām,वसौकसाराम् अभिभूय साहं सौराज्यबद्धोत्सवया विभूत्या समग्रशक्तौ त्वयि सूर्यवंष्ये सति प्रपन्ना करुणाम् अवस्थाम्
Ragh_16.11,viśīrṇatalpāṭṭaśato niveśaḥ paryastaśālaḥ prabhuṇā vinā me viḍambayaty astanimagnasūryaṃ dināntam ugrānilabhinnamegham,विशीर्णतल्पाट्टशतो निवेशः पर्यस्तशालः प्रभुणा विना मे विडम्बयत्य् अस्तनिमग्नसूर्यं दिनान्तम् उग्रानिलभिन्नमेघम्
Ragh_16.12,niśāsu bhāsvatkalanūpurāṇāṃ yaḥ saṃcaro 'bhūd abhisārikāṇām nadanmukholkāvicitāmiṣābhiḥ sa vāhyate rājapathaḥ śivābhiḥ,निशासु भास्वत्कलनूपुराणां यः संचरो ऽभूद् अभिसारिकाणाम् नदन्मुखोल्काविचितामिषाभिः स वाह्यते राजपथः शिवाभिः
Ragh_16.13,āsphālitaṃ yat pramadākarāgrair mṛdaṅgadhīradhvanim anvagacchat vanyair idānīṃ mahiṣais tad ambhaḥ śṛṅgāhataṃ krośati dīrghikāṇām,आस्फालितं यत् प्रमदाकराग्रैर् मृदङ्गधीरध्वनिम् अन्वगच्छत् वन्यैर् इदानीं महिषैस् तद् अम्भः शृङ्गाहतं क्रोशति दीर्घिकाणाम्
Ragh_16.16,citradvipāḥ padmavanāvatīrṇāḥ kareṇubhir dattamṛṇālabhaṅgāḥ nakhāṅkuśāghātavibhinnakumbhāḥ saṃrabdhasiṃhaprahṛtaṃ vahanti,चित्रद्विपाः पद्मवनावतीर्णाः करेणुभिर् दत्तमृणालभङ्गाः नखाङ्कुशाघातविभिन्नकुम्भाः संरब्धसिंहप्रहृतं वहन्ति
Ragh_16.17,stambheṣu yoṣitpratiyātanānām utkrāntavarṇakramadhūsarāṇām stanottarīyāṇi bhavanti saṅgān nirmokapaṭṭāḥ phaṇibhir vimuktāḥ,स्तम्भेषु योषित्प्रतियातनानाम् उत्क्रान्तवर्णक्रमधूसराणाम् स्तनोत्तरीयाणि भवन्ति सङ्गान् निर्मोकपट्टाः फणिभिर् विमुक्ताः
Ragh_16.18,kālāntaraśyāmasudheṣu naktam itas tato rūḍhatṛṇāṅkureṣu ta eva muktāguṇaśuddhayo 'pi harmyeṣu mūrchanti na candrapādāḥ,कालान्तरश्यामसुधेषु नक्तम् इतस् ततो रूढतृणाङ्कुरेषु त एव मुक्तागुणशुद्धयो ऽपि हर्म्येषु मूर्छन्ति न चन्द्रपादाः
Ragh_16.19,āvarjya śākhāḥ sadayaṃ ca yāsāṃ puṣpāṇy upāttāni vilāsinībhiḥ vanyaiḥ pulindair iva vānarais tāḥ kliśyanta udyānalatā madīyāḥ,आवर्ज्य शाखाः सदयं च यासां पुष्पाण्य् उपात्तानि विलासिनीभिः वन्यैः पुलिन्दैर् इव वानरैस् ताः क्लिश्यन्त उद्यानलता मदीयाः
Ragh_16.20,rātrāv anāviṣkṛtadīpabhāsaḥ kāntāmukhaśrīviyutā divāpi tiraskriyante kṛmitantujālair vicchinnadhūmaprasarā gavākṣāḥ,रात्राव् अनाविष्कृतदीपभासः कान्तामुखश्रीवियुता दिवापि तिरस्क्रियन्ते कृमितन्तुजालैर् विच्छिन्नधूमप्रसरा गवाक्षाः
Ragh_16.21,balikriyāvarjitasaikatāni snānīyasaṃsargam anāpanuvanti upāntavānīragṛhāṇi dṛṣṭvā śūnyāni dūye sarayūjalāni,बलिक्रियावर्जितसैकतानि स्नानीयसंसर्गम् अनापनुवन्ति उपान्तवानीरगृहाणि दृष्ट्वा शून्यानि दूये सरयूजलानि
Ragh_16.22,tad arhasīmāṃ vasatiṃ visṛjya mām abhyupaituṃ kularājadhānīm hitvā tanuṃ kāraṇamānuṣīṃ tāṃ yathā gurus te paramātmamūrtim,तद् अर्हसीमां वसतिं विसृज्य माम् अभ्युपैतुं कुलराजधानीम् हित्वा तनुं कारणमानुषीं तां यथा गुरुस् ते परमात्ममूर्तिम्
Ragh_16.23,tatheti tasyāḥ praṇayaṃ pratītaḥ pratyagrahīt prāgraharo raghūṇām pūr apy abhivyaktamukhaprasādā śarīrabandhena tirobabhūva,तथेति तस्याः प्रणयं प्रतीतः प्रत्यग्रहीत् प्राग्रहरो रघूणाम् पूर् अप्य् अभिव्यक्तमुखप्रसादा शरीरबन्धेन तिरोबभूव
Ragh_16.24,tad adbhutaṃ saṃsadi rārtrivṛttaṃ prātar dvijebhyo nṛpatiḥ śaśaṃsa śrutvā ta enaṃ kularājadhānyā sākṣāt patitve vṛtam abhayanandan,तद् अद्भुतं संसदि रार्त्रिवृत्तं प्रातर् द्विजेभ्यो नृपतिः शशंस श्रुत्वा त एनं कुलराजधान्या साक्षात् पतित्वे वृतम् अभयनन्दन्
Ragh_16.25,kuśāvatīṃ śrotriyasāt sa kṛtvā yātrānukūle 'hani sāvarodhaḥ anudruto vāyur ivābhravṛndaiḥ sainyair ayodhyābhimukhaḥ pratasthe,कुशावतीं श्रोत्रियसात् स कृत्वा यात्रानुकूले ऽहनि सावरोधः अनुद्रुतो वायुर् इवाभ्रवृन्दैः सैन्यैर् अयोध्याभिमुखः प्रतस्थे
Ragh_16.26,sā ketumālopavanā bṛhadbhir vihāraśailānugateva nāgaiḥ senā rathodāragṛhā prayāṇe tasyābhavaj jaṅgamarājadhānī,सा केतुमालोपवना बृहद्भिर् विहारशैलानुगतेव नागैः सेना रथोदारगृहा प्रयाणे तस्याभवज् जङ्गमराजधानी
Ragh_16.27,tenātapatrāmalamaṇḍalena prasthāpitaḥ pūrvanivāsabhūmim babhau balaughaḥ śaśinoditena velām udanvān iva nīyamānaḥ,तेनातपत्रामलमण्डलेन प्रस्थापितः पूर्वनिवासभूमिम् बभौ बलौघः शशिनोदितेन वेलाम् उदन्वान् इव नीयमानः
Ragh_16.28,tasya prayātasya varūthinīnāṃ pīḍām aparyāptavatīva soḍhum vasuṃdharā viṣṇupadaṃ dvitīyam adhyāruroheva rajaśchalena,तस्य प्रयातस्य वरूथिनीनां पीडाम् अपर्याप्तवतीव सोढुम् वसुंधरा विष्णुपदं द्वितीयम् अध्यारुरोहेव रजश्छलेन
Ragh_16.29,udyacchamānā gamanāya paścāt puro niveśe pathi ca vrajantī sā yatra senā dadṛṣe nṛpasya tatraiva sāmagryamatiṃ cakāra,उद्यच्छमाना गमनाय पश्चात् पुरो निवेशे पथि च व्रजन्ती सा यत्र सेना ददृषे नृपस्य तत्रैव सामग्र्यमतिं चकार
Ragh_16.30,tasya dvipānāṃ madavārisekāt khurābhighātāc ca turaṃgamāṇām reṇuḥ prapede pathi paṅkabhāvaṃ paṅko 'pi reṇutvam iyāya netuḥ,तस्य द्विपानां मदवारिसेकात् खुराभिघाताच् च तुरंगमाणाम् रेणुः प्रपेदे पथि पङ्कभावं पङ्को ऽपि रेणुत्वम् इयाय नेतुः
Ragh_16.31,mārgaiṣiṇī sā kaṭakāntareṣu vaindhyeṣu senā bahudhā vibhinnā cakāra reveva mahāvirāvā baddhapratiśrunti guhāmukhāni,मार्गैषिणी सा कटकान्तरेषु वैन्ध्येषु सेना बहुधा विभिन्ना चकार रेवेव महाविरावा बद्धप्रतिश्रुन्ति गुहामुखानि
Ragh_16.32,sa dhātubhedāruṇayānanemiḥ prabhuḥ prayāṇadhvanimiśratūryaḥ vyalaṅghayad vindhyam upāyanāni paśyan pulindair upapāditāni,स धातुभेदारुणयाननेमिः प्रभुः प्रयाणध्वनिमिश्रतूर्यः व्यलङ्घयद् विन्ध्यम् उपायनानि पश्यन् पुलिन्दैर् उपपादितानि
Ragh_16.33,tīrthe tadīye gajasetubandhāt pratīpagām uttarato 'sya gaṅgām ayatnavālagvyajanībabhūvur haṃsā nabholaṅghanalolakpakṣāḥ,तीर्थे तदीये गजसेतुबन्धात् प्रतीपगाम् उत्तरतो ऽस्य गङ्गाम् अयत्नवालग्व्यजनीबभूवुर् हंसा नभोलङ्घनलोलक्पक्षाः
Ragh_16.34,sa pūrvajānāṃ kapilena roṣād bhasmāvaśeṣīkṛtavigrahāṇām surālayaprāptinimittam ambhas traisrotasaṃ naululitaṃ vavande,स पूर्वजानां कपिलेन रोषाद् भस्मावशेषीकृतविग्रहाणाम् सुरालयप्राप्तिनिमित्तम् अम्भस् त्रैस्रोतसं नौलुलितं ववन्दे
Ragh_16.35,ity adhvanaḥ kaiścid ahobhir ante kūlaṃ samāsādya kuśaḥ sarayvāḥ vedipratiṣṭhān vitatādhvarāṇāṃ yūpān apaśyac chataśo raghūṇām,इत्य् अध्वनः कैश्चिद् अहोभिर् अन्ते कूलं समासाद्य कुशः सरय्वाः वेदिप्रतिष्ठान् वितताध्वराणां यूपान् अपश्यच् छतशो रघूणाम्
Ragh_16.36,ādhūya śākhāḥ kusumadrumāṇāṃ spṛṣṭvā ca śītān sarayūtaraṅgān taṃ klāntasainyaṃ kularājadhānyāḥ pratyujjagāmopavanāntavāyuḥ,आधूय शाखाः कुसुमद्रुमाणां स्पृष्ट्वा च शीतान् सरयूतरङ्गान् तं क्लान्तसैन्यं कुलराजधान्याः प्रत्युज्जगामोपवनान्तवायुः
Ragh_16.37,athopaśalye ripumagnaśalyas tasyāḥ puraḥ paursakhaḥ sa rājā kuladhvajas tāni caladhvajāni niveśayām āsa balī balāni,अथोपशल्ये रिपुमग्नशल्यस् तस्याः पुरः पौर्सखः स राजा कुलध्वजस् तानि चलध्वजानि निवेशयाम् आस बली बलानि
Ragh_16.38,tāṃ śilpisaṃghāḥ prabhuṇā niyuktās tathāgatāṃ saṃbhṛtasādhanatvāt puraṃ navīcakrur apāṃ visargān meghā nidāghaglapitām ivorvīm,तां शिल्पिसंघाः प्रभुणा नियुक्तास् तथागतां संभृतसाधनत्वात् पुरं नवीचक्रुर् अपां विसर्गान् मेघा निदाघग्लपिताम् इवोर्वीम्
Ragh_16.39,tataḥ saparyāṃ sapaśūpahārāṃ puraḥ parārdhyapratimāgṛhāyāḥ upoṣitair vāstuvidhānavidbhir nirvartayām āsa raghupavīraḥ,ततः सपर्यां सपशूपहारां पुरः परार्ध्यप्रतिमागृहायाः उपोषितैर् वास्तुविधानविद्भिर् निर्वर्तयाम् आस रघुपवीरः
Ragh_16.40,tasyāḥ sa rājopapadaṃ niśāntaṃ kāmīva kāntāhṛdayaṃ praviśya yathārham anyair anujīvilokaṃ saṃbhāvayām āsa gṛhais tadīyaiḥ,तस्याः स राजोपपदं निशान्तं कामीव कान्ताहृदयं प्रविश्य यथार्हम् अन्यैर् अनुजीविलोकं संभावयाम् आस गृहैस् तदीयैः
Ragh_16.41,sā mandurāsaṃśrayibhis turaṃgaiḥ śālāvidhistambhagataiś ca nāgaiḥ pūr ābabhāse vipaṇisthapaṇyā sarvāṅganaddhābharaṇeva nārī,सा मन्दुरासंश्रयिभिस् तुरंगैः शालाविधिस्तम्भगतैश् च नागैः पूर् आबभासे विपणिस्थपण्या सर्वाङ्गनद्धाभरणेव नारी
Ragh_16.42,vasan sa tasyāṃ vasatau raghūṇāṃ purāṇaśobhām adhiropitāyām na maithileyaḥ spṛhayāṃ babhūva bhartre divo nāpy alakeśvarāya,वसन् स तस्यां वसतौ रघूणां पुराणशोभाम् अधिरोपितायाम् न मैथिलेयः स्पृहयां बभूव भर्त्रे दिवो नाप्य् अलकेश्वराय
Ragh_16.43,athāsya ratnagrathitottarīyam ekāntapāṇḍustanalambihāram niḥśvāsahāryāṃśukam ājagāma gharmaḥ priyā veṣam ivopadeṣṭum,अथास्य रत्नग्रथितोत्तरीयम् एकान्तपाण्डुस्तनलम्बिहारम् निःश्वासहार्यांशुकम् आजगाम घर्मः प्रिया वेषम् इवोपदेष्टुम्
Ragh_16.44,agastyacihnād ayanāt samīpaṃ dig uttarā bhāsvati saṃnivṛtte ānandaśītam iva bhāṣpavṛṣṭiṃ himasrutiṃ haimavatīṃ sasarja,अगस्त्यचिह्नाद् अयनात् समीपं दिग् उत्तरा भास्वति संनिवृत्ते आनन्दशीतम् इव भाष्पवृष्टिं हिमस्रुतिं हैमवतीं ससर्ज
Ragh_16.45,pravṛddhatāpo divaso 'timātram atyartham eva kṣaṇadā ca tanvī ubhau virodhakriyayā vibhinnau jāyāpatī sānuśayāv ivāstām,प्रवृद्धतापो दिवसो ऽतिमात्रम् अत्यर्थम् एव क्षणदा च तन्वी उभौ विरोधक्रियया विभिन्नौ जायापती सानुशयाव् इवास्ताम्
Ragh_16.46,dine dine śaivalavanty adhastāt sopānaparvāṇi vimuñcad ambhaḥ uddaṇḍapadmaṃ gṛhadīrghikāṇāṃ nārīnitambadvayasaṃ babhūva,दिने दिने शैवलवन्त्य् अधस्तात् सोपानपर्वाणि विमुञ्चद् अम्भः उद्दण्डपद्मं गृहदीर्घिकाणां नारीनितम्बद्वयसं बभूव
Ragh_16.47,vaneṣu sāyanatanamallikānāṃ vijṛmbhaṇodgandhiṣu kuḍ maleṣu pratyekanikṣiptapadaḥ saśabdaṃ saṃkhyām ivaiṣāṃ bhramaraś cakāra,वनेषु सायनतनमल्लिकानां विजृम्भणोद्गन्धिषु कुड् मलेषु प्रत्येकनिक्षिप्तपदः सशब्दं संख्याम् इवैषां भ्रमरश् चकार
Ragh_16.48,svedānuviddhārdranakhakṣatāṅke saṃdaṣṭabhūyiṣṭhaśikhaṃ kapole cyutaṃ na karṇād api kāminīnāṃ śirīṣapuṣpaṃ sahasā papāta,स्वेदानुविद्धार्द्रनखक्षताङ्के संदष्टभूयिष्ठशिखं कपोले च्युतं न कर्णाद् अपि कामिनीनां शिरीषपुष्पं सहसा पपात
Ragh_16.49,yantrapravāhaiḥ śiśiraiḥ parītān rasena dhautān malayodbhavasya śilāviśeṣān adhiśayya ninyur dhārāgṛheṣv ātapam ṛddhimantaḥ,यन्त्रप्रवाहैः शिशिरैः परीतान् रसेन धौतान् मलयोद्भवस्य शिलाविशेषान् अधिशय्य निन्युर् धारागृहेष्व् आतपम् ऋद्धिमन्तः
Ragh_16.50,snānārdramukteṣv anudhūpavāsaṃ vinyastasāyantanamallikeṣu kāmo vasantātyayamandavīryaḥ keśeṣu lebhe balam aṅganānām,स्नानार्द्रमुक्तेष्व् अनुधूपवासं विन्यस्तसायन्तनमल्लिकेषु कामो वसन्तात्ययमन्दवीर्यः केशेषु लेभे बलम् अङ्गनानाम्
Ragh_16.51,āpiñjarā baddharajaḥkaṇatvān mañjary udārāśuśubhe 'rjunasya dagdhvāpi dehaṃ giriśena roṣāt khaṇḍīkṛtā jyeva manobhvasya,आपिञ्जरा बद्धरजःकणत्वान् मञ्जर्य् उदाराशुशुभे ऽर्जुनस्य दग्ध्वापि देहं गिरिशेन रोषात् खण्डीकृता ज्येव मनोभ्वस्य
Ragh_16.52,manojñagandhaṃ sahakārabhaṅgaṃ purāṇasīdhuṃ navapāṭalaṃ ca saṃbadhnatā kāijaneṣu doṣāḥ sarve nidāghāvadhinā pramṛṣṭāḥ,मनोज्ञगन्धं सहकारभङ्गं पुराणसीधुं नवपाटलं च संबध्नता काइजनेषु दोषाः सर्वे निदाघावधिना प्रमृष्टाः
Ragh_16.53,janasya tasmin samaye vigāḍhe babhūvatur dvau saviśeṣakāntau tāpāpanodakṣamapāda sa codayastho nṛpatiḥ śaśī ca,जनस्य तस्मिन् समये विगाढे बभूवतुर् द्वौ सविशेषकान्तौ तापापनोदक्षमपाद स चोदयस्थो नृपतिः शशी च
Ragh_16.54,athormilolonmadarājahaṃse rodholatāpuṣpavahe sarayvāḥ vihartum icchā vanitāsakhasya tasyāmbhasi grīṣmasukhe babhūva,अथोर्मिलोलोन्मदराजहंसे रोधोलतापुष्पवहे सरय्वाः विहर्तुम् इच्छा वनितासखस्य तस्याम्भसि ग्रीष्मसुखे बभूव
Ragh_16.55,sa tīrabhūmau vihitopakāryām ānāyibhis tām apakṛṣṭanakrām vigāhituṃ śrīmahimānurūpaṃ pracakrame cakradharaprabhāvaḥ,स तीरभूमौ विहितोपकार्याम् आनायिभिस् ताम् अपकृष्टनक्राम् विगाहितुं श्रीमहिमानुरूपं प्रचक्रमे चक्रधरप्रभावः
Ragh_16.56,sā tīrasopānapathāvatārād anyonyakeyūravighaṭṭinībhiḥ sanūpurakṣobhapadābhir āsīd udvignahaṃsā sarid aṅganābhiḥ,सा तीरसोपानपथावताराद् अन्योन्यकेयूरविघट्टिनीभिः सनूपुरक्षोभपदाभिर् आसीद् उद्विग्नहंसा सरिद् अङ्गनाभिः
Ragh_16.57,parasparābhyukṣaṇatatparāṇāṃ tāsāṃ nṛpo majjanarāgadarśī nausaṃśrayaḥ pārśvagatāṃ kirātīm upāttavālavyajanāṃ babhāṣe,परस्पराभ्युक्षणतत्पराणां तासां नृपो मज्जनरागदर्शी नौसंश्रयः पार्श्वगतां किरातीम् उपात्तवालव्यजनां बभाषे
Ragh_16.58,paśyāvarodhaiḥ śataśo madīyair vigāhyamāno galitāṅgarāgaiḥ saṃdhyodayaḥ sābhra ivaiṣa varṇaṃ puṣyaty anekaṃ sarayūpravāhaḥ,पश्यावरोधैः शतशो मदीयैर् विगाह्यमानो गलिताङ्गरागैः संध्योदयः साभ्र इवैष वर्णं पुष्यत्य् अनेकं सरयूप्रवाहः
Ragh_16.59,viluptam antaḥpurasundarīṇāṃ yad añjanaṃ naululitābhir adbhiḥ tad badhnatībhir madarāgaśobhāṃ vilocaneṣu pratimuktam āsām,विलुप्तम् अन्तःपुरसुन्दरीणां यद् अञ्जनं नौलुलिताभिर् अद्भिः तद् बध्नतीभिर् मदरागशोभां विलोचनेषु प्रतिमुक्तम् आसाम्
Ragh_16.60,etā guruśroṇipayodharatvād ātmānam udvohuḍhum aśaknuvantyaḥ gāḍhāṅgadair bāhubhir aspu bālāḥ kleśottaraṃ rāgavaśāt plavante,एता गुरुश्रोणिपयोधरत्वाद् आत्मानम् उद्वोहुढुम् अशक्नुवन्त्यः गाढाङ्गदैर् बाहुभिर् अस्पु बालाः क्लेशोत्तरं रागवशात् प्लवन्ते
Ragh_16.61,amī śirīṣaprasavāvataṃsāḥ prabhraṃśino vārivihāriṇīnām pāriplavāḥ srotasi nimnagāyāḥ śaivālalolāṃś chalayanti mīnān,अमी शिरीषप्रसवावतंसाः प्रभ्रंशिनो वारिविहारिणीनाम् पारिप्लवाः स्रोतसि निम्नगायाः शैवाललोलांश् छलयन्ति मीनान्
Ragh_16.62,āsāṃ jalāsphālanatatparāṇāṃ muktāphalaspardhiṣu śīkareṣu payodharotsarpiṣu śīryamāṇāḥ saṃlakṣyate na cchiduro 'pi hāraḥ,आसां जलास्फालनतत्पराणां मुक्ताफलस्पर्धिषु शीकरेषु पयोधरोत्सर्पिषु शीर्यमाणाः संलक्ष्यते न च्छिदुरो ऽपि हारः
Ragh_16.63,āvartaśobhā natanābhikānter bhaṅgyo bhruvāṃ dvandvacarāḥstanānām jātāni rūpāvayavopamānāny adūravartīni vilāsinīnām,आवर्तशोभा नतनाभिकान्तेर् भङ्ग्यो भ्रुवां द्वन्द्वचराःस्तनानाम् जातानि रूपावयवोपमानान्य् अदूरवर्तीनि विलासिनीनाम्
Ragh_16.64,tīrasthalībarhibhir utkalāpaiḥ prasnigdhakekair abhinandyamānam śrotreṣu saṃmūrchati raktam āsāṃ gītānugaṃ vārimṛdaṅgavādyam,तीरस्थलीबर्हिभिर् उत्कलापैः प्रस्निग्धकेकैर् अभिनन्द्यमानम् श्रोत्रेषु संमूर्छति रक्तम् आसां गीतानुगं वारिमृदङ्गवाद्यम्
Ragh_16.65,saṃdaṣṭavastreṣv abalānitambeṣv induprakāśāntaritoḍukalpāḥ amī jalāpūritasūtramārgā maunaṃ bhajante raśanākalāpāḥ,संदष्टवस्त्रेष्व् अबलानितम्बेष्व् इन्दुप्रकाशान्तरितोडुकल्पाः अमी जलापूरितसूत्रमार्गा मौनं भजन्ते रशनाकलापाः
Ragh_16.66,etāḥ karotpīḍitavāridhārā darpāt sakhībhir vadaneṣu siktāḥ vakretarāgrair alakais taruṇyaś cūrṇāruṇān vārilavān vamanti,एताः करोत्पीडितवारिधारा दर्पात् सखीभिर् वदनेषु सिक्ताः वक्रेतराग्रैर् अलकैस् तरुण्यश् चूर्णारुणान् वारिलवान् वमन्ति
Ragh_16.67,udbaddhakeśaś cyutapattrarekho viśleṣimuktāphalapattraveṣṭaḥ manojña eva pramadāmukhānām ambhovihārākulito 'pi veṣaḥ,उद्बद्धकेशश् च्युतपत्त्ररेखो विश्लेषिमुक्ताफलपत्त्रवेष्टः मनोज्ञ एव प्रमदामुखानाम् अम्भोविहाराकुलितो ऽपि वेषः
Ragh_16.68,sa nauvimānād avatīrya reme vilolahāraḥ saha tābhir apsu skandhāvalagnoddhṛtapadminīkaḥ kareṇubhir vanya iva dvipendraḥ,स नौविमानाद् अवतीर्य रेमे विलोलहारः सह ताभिर् अप्सु स्कन्धावलग्नोद्धृतपद्मिनीकः करेणुभिर् वन्य इव द्विपेन्द्रः
Ragh_16.69,tato nṛpenānugatāḥ striyas tā bhrājiṣṇunā sātiśayaṃ virejuḥ prāg eva muktā nayanābhirāmāḥ prāpyendranīlaṃ kim utonmayūkham,ततो नृपेनानुगताः स्त्रियस् ता भ्राजिष्णुना सातिशयं विरेजुः प्राग् एव मुक्ता नयनाभिरामाः प्राप्येन्द्रनीलं किम् उतोन्मयूखम्
Ragh_16.70,varṇodakaiḥ kāñcanaśṛṅgamuktais tam āyatākṣyaḥ praṇayād asiñcan tathāgataḥ so 'tirarāṃ babhāse sadhātunisyanda ivādrirājaḥ,वर्णोदकैः काञ्चनशृङ्गमुक्तैस् तम् आयताक्ष्यः प्रणयाद् असिञ्चन् तथागतः सो ऽतिररां बभासे सधातुनिस्यन्द इवाद्रिराजः
Ragh_16.71,tenāvarodhapramadāsakhena vigāhanānena saridvarāṃ tām ākāśagaṅgāratir apsarobhir vṛto marutvān anuyātalīlaḥ,तेनावरोधप्रमदासखेन विगाहनानेन सरिद्वरां ताम् आकाशगङ्गारतिर् अप्सरोभिर् वृतो मरुत्वान् अनुयातलीलः
Ragh_16.72,yat kumbhayoner adigamya rāmaḥ kuśāya rājyena samaṃ dideśa tad asya jaitrābharaṇaṃ vihartur ajñātapātaṃ salile mamajja,यत् कुम्भयोनेर् अदिगम्य रामः कुशाय राज्येन समं दिदेश तद् अस्य जैत्राभरणं विहर्तुर् अज्ञातपातं सलिले ममज्ज
Ragh_16.73,snātvā yathākāmam asau sadāras tīropakāryāṃ gatamātra eva divyena śūnyaṃ valayena bāhum upoḍhanepathyavidhir dadarśa,स्नात्वा यथाकामम् असौ सदारस् तीरोपकार्यां गतमात्र एव दिव्येन शून्यं वलयेन बाहुम् उपोढनेपथ्यविधिर् ददर्श
Ragh_16.74,jayaśriyaḥ saṃvananaṃ yatas tad āmuktapūrvaṃ guruṇā ca yasmāt sehe 'sya na bhraṃśam ato na lobhāt sa tulyapuṣpābharaṇo hi dhīraḥ,जयश्रियः संवननं यतस् तद् आमुक्तपूर्वं गुरुणा च यस्मात् सेहे ऽस्य न भ्रंशम् अतो न लोभात् स तुल्यपुष्पाभरणो हि धीरः
Ragh_16.75,tataḥ samājñāpayad āśu sarvān ānāyinas tadvicaye nadīṣṇān vandhyaśramās te sarayūṃ vigāhya tam ūcur āmlānamukhaprasādāḥ,ततः समाज्ञापयद् आशु सर्वान् आनायिनस् तद्विचये नदीष्णान् वन्ध्यश्रमास् ते सरयूं विगाह्य तम् ऊचुर् आम्लानमुखप्रसादाः
Ragh_16.76,kṛtaḥ prayatno na ca deva labdhaṃ magnaṃ payasy ābharaṇottamaṃ te nāgena laulyāt kumudena nūnam upāttam antarhradavāsinā tat,कृतः प्रयत्नो न च देव लब्धं मग्नं पयस्य् आभरणोत्तमं ते नागेन लौल्यात् कुमुदेन नूनम् उपात्तम् अन्तर्ह्रदवासिना तत्
Ragh_16.77,tataḥ sa kṛtvā dhanur ātatajyaṃ dhanurdharaḥ kopavilohitākṣaḥ gārutmataṃ tīragatas tarasvī bhujaṃganāśāya samādade 'stram,ततः स कृत्वा धनुर् आततज्यं धनुर्धरः कोपविलोहिताक्षः गारुत्मतं तीरगतस् तरस्वी भुजंगनाशाय समाददे ऽस्त्रम्
Ragh_16.78,tasmin hradaḥ saṃhitamātra eva kṣobhāt samāviddhataraṅgahastaḥ rodhāṃsy abhighnann avapātamagnaḥ karīva vanyaḥ paruṣaṃ rarāsa,तस्मिन् ह्रदः संहितमात्र एव क्षोभात् समाविद्धतरङ्गहस्तः रोधांस्य् अभिघ्नन्न् अवपातमग्नः करीव वन्यः परुषं ररास
Ragh_16.79,tasmāt samudrād iva mathyamānād udvṛttanakrāt sahasonmamajja lakṣmyeva sārdhaṃ surarājavṛkṣaḥ kanyāṃ puraskṛtya bhujaṃgarājaḥ,तस्मात् समुद्राद् इव मथ्यमानाद् उद्वृत्तनक्रात् सहसोन्ममज्ज लक्ष्म्येव सार्धं सुरराजवृक्षः कन्यां पुरस्कृत्य भुजंगराजः
Ragh_16.80,vibhūṣaṇapratyupahārahastam upasthitaṃ vīkṣya viśāṃpatis tam sauparṇam astraṃ pratisaṃjahāra praheṣv anirbandharuṣo hi santaḥ,विभूषणप्रत्युपहारहस्तम् उपस्थितं वीक्ष्य विशांपतिस् तम् सौपर्णम् अस्त्रं प्रतिसंजहार प्रहेष्व् अनिर्बन्धरुषो हि सन्तः
Ragh_16.81,trailokyanāthaprabhavaṃ prabhāvāt kuśaṃ dviṣām aṅkuśam astravidvān mānonantenāpy abhivandya mūrdhnā mūrdhābhiṣiktaṃ kumudo babhāṣe,त्रैलोक्यनाथप्रभवं प्रभावात् कुशं द्विषाम् अङ्कुशम् अस्त्रविद्वान् मानोनन्तेनाप्य् अभिवन्द्य मूर्ध्ना मूर्धाभिषिक्तं कुमुदो बभाषे
Ragh_16.82,avaimi kāryāntaramānuṣasya viṣṇoḥ sutākhyām aparāṃ tanuṃ tvām so 'haṃ kathaṃ nāma tavācareyam ārādhanīyasya dhṛter vibhātam,अवैमि कार्यान्तरमानुषस्य विष्णोः सुताख्याम् अपरां तनुं त्वाम् सो ऽहं कथं नाम तवाचरेयम् आराधनीयस्य धृतेर् विभातम्
Ragh_16.83,karābhighātotthitakandukeyam ālokya bālātikutūhalena javāt pataj jyotir ivāntarikṣād ādatta jatrābharaṇaṃ tvadīyam,कराभिघातोत्थितकन्दुकेयम् आलोक्य बालातिकुतूहलेन जवात् पतज् ज्योतिर् इवान्तरिक्षाद् आदत्त जत्राभरणं त्वदीयम्
Ragh_16.84,tad etad ājānuvilambinā te jyāghātarekhākiṇa lāñchanena bhujena rakṣāparigheṇa bhūmer upaitu yogaṃ punar aṃsalena,तद् एतद् आजानुविलम्बिना ते ज्याघातरेखाकिण लाञ्छनेन भुजेन रक्षापरिघेण भूमेर् उपैतु योगं पुनर् अंसलेन
Ragh_16.85,imāṃ svasāraṃ ca yavīyasīṃ me kumudvatīṃ nārhasi nānumantum ātmāparādhaṃ nudatīṃ cirāya śuśrūṣayā pārthiva pādayos te,इमां स्वसारं च यवीयसीं मे कुमुद्वतीं नार्हसि नानुमन्तुम् आत्मापराधं नुदतीं चिराय शुश्रूषया पार्थिव पादयोस् ते
Ragh_16.86,ity ūcivān upahṛtābharaṇaḥ kṣitīśaṃ ślāghyo bhavān svajana ity anubhāṣitāram saṃyojayāṃ vidhivad āsa sametabandhuḥ kanyāmayena kumudaḥ kulabhūṣaṇena,इत्य् ऊचिवान् उपहृताभरणः क्षितीशं श्लाघ्यो भवान् स्वजन इत्य् अनुभाषितारम् संयोजयां विधिवद् आस समेतबन्धुः कन्यामयेन कुमुदः कुलभूषणेन
Ragh_16.87,tasyāḥ spṛṣṭe manujapatinā sāhacaryāya haste māṅgalyorṇāvalayini puraḥ pāvakasyocchikhasya divyas tūryadhvanir udacarad vyaśnuvāno digantān gandhodagraṃ tadanau vavṛṣuḥ puṣpam āścaryameghāḥ,तस्याः स्पृष्टे मनुजपतिना साहचर्याय हस्ते माङ्गल्योर्णावलयिनि पुरः पावकस्योच्छिखस्य दिव्यस् तूर्यध्वनिर् उदचरद् व्यश्नुवानो दिगन्तान् गन्धोदग्रं तदनौ ववृषुः पुष्पम् आश्चर्यमेघाः
Ragh_16.88,itthaṃ nāgas tribhuvanaguror aurasaṃ maithileyaṃ labdhvā bandhuṃ tam api ca kuśaḥ pañcamaṃ takṣakasya ekaḥ śaṅkāṃ pitṛvadharipor atyajad vainateyāc chāntavyālām avanim aparaḥ paurakāntaḥ śaśāsa,इत्थं नागस् त्रिभुवनगुरोर् औरसं मैथिलेयं लब्ध्वा बन्धुं तम् अपि च कुशः पञ्चमं तक्षकस्य एकः शङ्कां पितृवधरिपोर् अत्यजद् वैनतेयाच् छान्तव्यालाम् अवनिम् अपरः पौरकान्तः शशास
Ragh_17.1,aithiṃ nāma kākutsthāt putraṃ āpakumudvatī paścimād yāminīyāmāt prasādam iva cetanā,ऐथिं नाम काकुत्स्थात् पुत्रं आपकुमुद्वती पश्चिमाद् यामिनीयामात् प्रसादम् इव चेतना
Ragh_17.2,sa pituḥ pitṛmān vaṃśaṃ putraṃ āpakumudvatī apunāt savitevobhau mārgāv uttaradakṣiṇau,स पितुः पितृमान् वंशं पुत्रं आपकुमुद्वती अपुनात् सवितेवोभौ मार्गाव् उत्तरदक्षिणौ
Ragh_17.3,tam ādau kulavidyānām artham arthavidāṃ varaḥ paścāt pārthivakanyānāṃ pāṇim agrāhayat pitā,तम् आदौ कुलविद्यानाम् अर्थम् अर्थविदां वरः पश्चात् पार्थिवकन्यानां पाणिम् अग्राहयत् पिता
Ragh_17.4,jātyas tenābhijātena śūraḥ śauryavatā kuśaḥ amanyataikam ātmānam anekaṃ vaśinā vaśī,जात्यस् तेनाभिजातेन शूरः शौर्यवता कुशः अमन्यतैकम् आत्मानम् अनेकं वशिना वशी
Ragh_17.5,sa kulocitam indrasya sāhāyakam upeyivān jaghāna samare daityaṃ durjayaṃ tena so 'vadhi,स कुलोचितम् इन्द्रस्य साहायकम् उपेयिवान् जघान समरे दैत्यं दुर्जयं तेन सो ऽवधि
Ragh_17.6,taṃ svasā nāgarājasya kumudasya kumudvatī anvagāt kumudānandaṃ śaśāṅkam iva kaumudī,तं स्वसा नागराजस्य कुमुदस्य कुमुद्वती अन्वगात् कुमुदानन्दं शशाङ्कम् इव कौमुदी
Ragh_17.7,tayor divaspater āsīd ekaḥ siṃhāsanārdhabāk dvitīyāpi sakhī śacyāḥ pārijātāṃśabhāginī,तयोर् दिवस्पतेर् आसीद् एकः सिंहासनार्धबाक् द्वितीयापि सखी शच्याः पारिजातांशभागिनी
Ragh_17.8,tadātmasaṃbhavaṃ rājye mantrivṛddāḥ samādadhuḥ smarantaḥ paścimām ājñāṃ bhartuḥ saṃgrāmayāyinaḥ,तदात्मसंभवं राज्ये मन्त्रिवृद्दाः समादधुः स्मरन्तः पश्चिमाम् आज्ञां भर्तुः संग्रामयायिनः
Ragh_17.9,te tasya kalpayām āsur abhiṣekāya śilpibhiḥ vimānaṃ navam udvedi catuḥstambhapratiṣṭam,ते तस्य कल्पयाम् आसुर् अभिषेकाय शिल्पिभिः विमानं नवम् उद्वेदि चतुःस्तम्भप्रतिष्टम्
Ragh_17.10,tatrainaṃ hemakumbheṣu saṃbhṛtais tīrthavāribhiḥ upatasthuḥ prakṛtayo bhadrapīṭhopaveśitam,तत्रैनं हेमकुम्भेषु संभृतैस् तीर्थवारिभिः उपतस्थुः प्रकृतयो भद्रपीठोपवेशितम्
Ragh_17.11,nadadhbiḥ snigdhagambhīraṃ tūryair āhatapuṣkaraiḥ anvamīyata kalyāṇaṃ tasyāvicchinnasaṃtati,नदध्बिः स्निग्धगम्भीरं तूर्यैर् आहतपुष्करैः अन्वमीयत कल्याणं तस्याविच्छिन्नसंतति
Ragh_17.12,dūrvāyavāṅkuraplakṣa-tvagabhinnapuṭottarān jñātivṛddhaiḥ prayuktān sa bheje nīrājanāvidhīn,दूर्वायवाङ्कुरप्लक्ष-त्वगभिन्नपुटोत्तरान् ज्ञातिवृद्धैः प्रयुक्तान् स भेजे नीराजनाविधीन्
Ragh_17.13,purohitapurogās taṃ jiṣṇuṃ jaitrair atharvabhiḥ upacakramire pūrvam abhiṣektuṃ dvijātayaḥ,पुरोहितपुरोगास् तं जिष्णुं जैत्रैर् अथर्वभिः उपचक्रमिरे पूर्वम् अभिषेक्तुं द्विजातयः
Ragh_17.14,tasyaughamahatī mūrdhni nipatantī vyarocata saśabdam abhiṣekaśrīr gaṅgeva tripuradviṣaḥ,तस्यौघमहती मूर्ध्नि निपतन्ती व्यरोचत सशब्दम् अभिषेकश्रीर् गङ्गेव त्रिपुरद्विषः
Ragh_17.15,stūyamānaḥ kṣaṇe tasminn alakṣyata sa bandibhiḥ pravṛddha iva prajanyaḥ cātakair abhinanditaḥ,स्तूयमानः क्षणे तस्मिन्न् अलक्ष्यत स बन्दिभिः प्रवृद्ध इव प्रजन्यः चातकैर् अभिनन्दितः
Ragh_17.16,tasya san mantrapūtābhiḥ snānam adbhiḥ pratīcchataḥ vavṛdhe vaidyutasyāgner vṛṣṭisekād iva dyutiḥ,तस्य सन् मन्त्रपूताभिः स्नानम् अद्भिः प्रतीच्छतः ववृधे वैद्युतस्याग्नेर् वृष्टिसेकाद् इव द्युतिः
Ragh_17.17,sa tāvad abhiṣekānte snātakebhyo dadau vasu yāvat teṣāṃ samāpyeran yajñāḥ paryāptadakṣiṇāḥ,स तावद् अभिषेकान्ते स्नातकेभ्यो ददौ वसु यावत् तेषां समाप्येरन् यज्ञाः पर्याप्तदक्षिणाः
Ragh_17.18,te prītamanasas tasmai yām āśiṣam udīrayan sā tasya karmanirvṛttair dūraṃ paścātkṛtā phalaiḥ,ते प्रीतमनसस् तस्मै याम् आशिषम् उदीरयन् सा तस्य कर्मनिर्वृत्तैर् दूरं पश्चात्कृता फलैः
Ragh_17.19,bandhacchedaṃ sa baddhānāṃ vadhārhāṇām avadhyatām dhuryāṇāṃ ca dhuro mokṣam adohaṃ cādiṣad gavām,बन्धच्छेदं स बद्धानां वधार्हाणाम् अवध्यताम् धुर्याणां च धुरो मोक्षम् अदोहं चादिषद् गवाम्
Ragh_17.20,krīḍāpatatriṇo 'py asya pañjarasthāḥ śukādayaḥ labdhamokṣās tadādeśād yatheṣṭagatayo 'bhavan,क्रीडापतत्रिणो ऽप्य् अस्य पञ्जरस्थाः शुकादयः लब्धमोक्षास् तदादेशाद् यथेष्टगतयो ऽभवन्
Ragh_17.21,tataḥ kakṣāntaranyastaṃ gajadantāsanaṃ śuci sottaracchadam adhyāsta nepathyagrahaṇāya saḥ,ततः कक्षान्तरन्यस्तं गजदन्तासनं शुचि सोत्तरच्छदम् अध्यास्त नेपथ्यग्रहणाय सः
Ragh_17.22,taṃ dhūpāśyānakeśāntaṃ toyanirṇiktapāṇayaḥ ākalpasādhanais tais tair upaseduḥ prasādhakāḥ,तं धूपाश्यानकेशान्तं तोयनिर्णिक्तपाणयः आकल्पसाधनैस् तैस् तैर् उपसेदुः प्रसाधकाः
Ragh_17.23,te'; sya muktāguṇonnaddhaṃ maulim antargatasrajam pratyūpuḥ padmarāgeṇa prabhāmaṇḍalaśobhinā,तेऽ; स्य मुक्तागुणोन्नद्धं मौलिम् अन्तर्गतस्रजम् प्रत्यूपुः पद्मरागेण प्रभामण्डलशोभिना
Ragh_17.24,candanenāṅgarāgaṃ ca mṛganābhisugandhinā samāpayya tataś cakruḥ pattraṃ vinyastarocanam,चन्दनेनाङ्गरागं च मृगनाभिसुगन्धिना समापय्य ततश् चक्रुः पत्त्रं विन्यस्तरोचनम्
Ragh_17.25,āmuktābharaṇaḥ sragvī haṃsacihnadukūlavān āsīd atiśayaprekṣyaḥ sa rājyaśrīvadhūvaraḥ,आमुक्ताभरणः स्रग्वी हंसचिह्नदुकूलवान् आसीद् अतिशयप्रेक्ष्यः स राज्यश्रीवधूवरः
Ragh_17.26,nepathyadarśinaś chāyā tasyādarśe hiraṇmaye virarājodite sūrye merau kalpataror iva,नेपथ्यदर्शिनश् छाया तस्यादर्शे हिरण्मये विरराजोदिते सूर्ये मेरौ कल्पतरोर् इव
Ragh_17.27,sa rājakakudavyagra-pāṇibhiḥ pārśvavaribhiḥ yayāv udīritālokaḥ sudharmānavamāṃ sabhām,स राजककुदव्यग्र-पाणिभिः पार्श्ववरिभिः ययाव् उदीरितालोकः सुधर्मानवमां सभाम्
Ragh_17.28,vitānasahitaṃ tatra bheje paitṛkam āsanam cūḍāmaṇibhir udghṛṣṭa-pādapīṭhaṃ mahīkṣitām,वितानसहितं तत्र भेजे पैतृकम् आसनम् चूडामणिभिर् उद्घृष्ट-पादपीठं महीक्षिताम्
Ragh_17.29,śuśubhe tena cākrāntaṃ maṅgalāyatanaṃ mahat śrīvatsalakṣaṇaṃ vakṣaḥ kaustubheneva kaiśavam,शुशुभे तेन चाक्रान्तं मङ्गलायतनं महत् श्रीवत्सलक्षणं वक्षः कौस्तुभेनेव कैशवम्
Ragh_17.30,babhau bhūyaḥ kumāratvād ādhirājyam avāpya saḥ rekhā bhāvād upārūḍhaḥ sāmagryam iva candramāḥ,बभौ भूयः कुमारत्वाद् आधिराज्यम् अवाप्य सः रेखा भावाद् उपारूढः सामग्र्यम् इव चन्द्रमाः
Ragh_17.31,prasannamukharāgaṃ taṃ smitapūrvābhibhāṣiṇam mūrtimantam amanyanta viśvāsam anujīvinaḥ,प्रसन्नमुखरागं तं स्मितपूर्वाभिभाषिणम् मूर्तिमन्तम् अमन्यन्त विश्वासम् अनुजीविनः
Ragh_17.32,sa puraṃ puruhūtaśrīḥ kalpadrumanibhadhvajām kramamāṇaś cakāra dyāṃ nāgenairāvataujasā,स पुरं पुरुहूतश्रीः कल्पद्रुमनिभध्वजाम् क्रममाणश् चकार द्यां नागेनैरावतौजसा
Ragh_17.33,tasyaikasyocchritaṃ chattraṃ mūrdhni tenāmalatviṣā pūrvarājaviyogauṣmyaṃ kṛtsnasya jagato hṛtam,तस्यैकस्योच्छ्रितं छत्त्रं मूर्ध्नि तेनामलत्विषा पूर्वराजवियोगौष्म्यं कृत्स्नस्य जगतो हृतम्
Ragh_17.34,dhūmād agneḥ śikhāḥ paścād udayād aṃśavo raveḥ so 'tītya tejasāṃ vṛttiṃ samam evotthito guṇaiḥ,धूमाद् अग्नेः शिखाः पश्चाद् उदयाद् अंशवो रवेः सो ऽतीत्य तेजसां वृत्तिं समम् एवोत्थितो गुणैः
Ragh_17.35,taṃ prītiviśadair netrair anvayuḥ paurayoṣitaḥ śaratprasannair jyotirbhir vibhāvarya iva dhruvam,तं प्रीतिविशदैर् नेत्रैर् अन्वयुः पौरयोषितः शरत्प्रसन्नैर् ज्योतिर्भिर् विभावर्य इव ध्रुवम्
Ragh_17.36,ayodhyādevatāś cainaṃ praśastāyatanārcitāḥ anudadhyur anudhyeyaṃ sāṃnidhyaiḥ pratimāgataiḥ,अयोध्यादेवताश् चैनं प्रशस्तायतनार्चिताः अनुदध्युर् अनुध्येयं सांनिध्यैः प्रतिमागतैः
Ragh_17.37,yāvan nāśyāyate vedir abhiṣekajalāplutā tāvad evāsya velāntaṃ pratāpaḥ prāpa duḥsahaḥ,यावन् नाश्यायते वेदिर् अभिषेकजलाप्लुता तावद् एवास्य वेलान्तं प्रतापः प्राप दुःसहः
Ragh_17.38,vasiṣṭhasya guror mantrāḥ sāyakās tasya dhanvinaḥ kiṃ tat sādhyaṃ yad ubhaye sādhayeyur na saṃgatāḥ,वसिष्ठस्य गुरोर् मन्त्राः सायकास् तस्य धन्विनः किं तत् साध्यं यद् उभये साधयेयुर् न संगताः
Ragh_17.39,sa dharmasthasakhaḥ śaśvad arthipratyarthināṃ svayam dadarśa saṃśayacchedyān vyavahārān atandritaḥ,स धर्मस्थसखः शश्वद् अर्थिप्रत्यर्थिनां स्वयम् ददर्श संशयच्छेद्यान् व्यवहारान् अतन्द्रितः
Ragh_17.40,tataḥ param abhivyaktā-saumanasyaniveditaiḥ yuyoja pākābhimukhair bhṛtyān vijñāpanāphalaiḥ,ततः परम् अभिव्यक्ता-सौमनस्यनिवेदितैः युयोज पाकाभिमुखैर् भृत्यान् विज्ञापनाफलैः
Ragh_17.41,prajās tadguruṇā nadyo nabhaseva vivardhitāḥ tasmiṃs tu bhūyasīṃ vṛddhiṃ nabhasye tā ivāyayuḥ,प्रजास् तद्गुरुणा नद्यो नभसेव विवर्धिताः तस्मिंस् तु भूयसीं वृद्धिं नभस्ये ता इवाययुः
Ragh_17.42,yad uvāca na tan mithyā yad dadau na jahāra tat so 'bhūd bhagnavrataḥ śatrūn uddhṛtya pratiropayan,यद् उवाच न तन् मिथ्या यद् ददौ न जहार तत् सो ऽभूद् भग्नव्रतः शत्रून् उद्धृत्य प्रतिरोपयन्
Ragh_17.43,vayorūpavibhūtīnām ekaikaṃ madakāraṇam tāni tasmin samastāni na tasyotsiṣice manaḥ,वयोरूपविभूतीनाम् एकैकं मदकारणम् तानि तस्मिन् समस्तानि न तस्योत्सिषिचे मनः
Ragh_17.44,itthaṃ janitarāgāsu prakṛtiṣv anuvāsaram akṣobhyaḥ sa navo 'py āsīd dṛḍhamūla iva drumaḥ,इत्थं जनितरागासु प्रकृतिष्व् अनुवासरम् अक्षोभ्यः स नवो ऽप्य् आसीद् दृढमूल इव द्रुमः
Ragh_17.45,anityāḥ śatravo bāhyā viprakṛṣṭāś ca te yataḥ ataḥ so 'bhyantarān nityān ṣaṭ pūrvam ajayad ripūn,अनित्याः शत्रवो बाह्या विप्रकृष्टाश् च ते यतः अतः सो ऽभ्यन्तरान् नित्यान् षट् पूर्वम् अजयद् रिपून्
Ragh_17.46,prasādābhimukhe tasmiṃś capalāpi svabhāvataḥ nikaṣe hemarekheva śrīr āsīd anapāyinī,प्रसादाभिमुखे तस्मिंश् चपलापि स्वभावतः निकषे हेमरेखेव श्रीर् आसीद् अनपायिनी
Ragh_17.47,kātaryaṃ kevalā nītiḥ śauryaṃ śvāpadaceṣṭitam ataḥ siddhiṃ sametābhyām ubhābhyām anviyeṣa saḥ,कातर्यं केवला नीतिः शौर्यं श्वापदचेष्टितम् अतः सिद्धिं समेताभ्याम् उभाभ्याम् अन्वियेष सः
Ragh_17.48,na tasya maṇḍale rājño nyastapraṇidhidīdhiteḥ adṛṣṭam abhavat kiṃcid vyabhrasyeva vivasvataḥ,न तस्य मण्डले राज्ञो न्यस्तप्रणिधिदीधितेः अदृष्टम् अभवत् किंचिद् व्यभ्रस्येव विवस्वतः
Ragh_17.49,rātriṃdivavibhāgeṣu yad ādiṣṭaṃ mahīkṣitām tat siṣeve niyogena sa vikalpaparāṅmukhaḥ,रात्रिंदिवविभागेषु यद् आदिष्टं महीक्षिताम् तत् सिषेवे नियोगेन स विकल्पपराङ्मुखः
Ragh_17.50,mantraḥ pratidinaṃ tasya babhūva saha mantribhiḥ sa jātu sevyamāno 'pi guptadvāro na sūcyate,मन्त्रः प्रतिदिनं तस्य बभूव सह मन्त्रिभिः स जातु सेव्यमानो ऽपि गुप्तद्वारो न सूच्यते
Ragh_17.51,pareṣu sveṣu ca kṣiptair avijñātaparasparaiḥ so 'pasarpair jajāgāra yathākālaṃ svapann api,परेषु स्वेषु च क्षिप्तैर् अविज्ञातपरस्परैः सो ऽपसर्पैर् जजागार यथाकालं स्वपन्न् अपि
Ragh_17.52,durgāṇi durgrhāṇy āsaṃs tasya roddhur api dviṣām na hi siṃho gajāskandī bhayād giriguhāśayaḥ,दुर्गाणि दुर्ग्र्हाण्य् आसंस् तस्य रोद्धुर् अपि द्विषाम् न हि सिंहो गजास्कन्दी भयाद् गिरिगुहाशयः
Ragh_17.53,bahvyamukhyāḥ samārambhāḥ pratyavekṣyā niratyayāḥ garbhaśālisadharmāṇas tasya gūḍhaṃ vipecire,बह्व्यमुख्याः समारम्भाः प्रत्यवेक्ष्या निरत्ययाः गर्भशालिसधर्माणस् तस्य गूढं विपेचिरे
Ragh_17.54,apathena pravavṛte na jātūpacito 'pi saḥ vṛddhau nadīmukhenaiva prasthānaṃ lavaṇāmbhasaḥ,अपथेन प्रववृते न जातूपचितो ऽपि सः वृद्धौ नदीमुखेनैव प्रस्थानं लवणाम्भसः
Ragh_17.55,kāmaṃ pratkṛtivairāgyaṃ sadyaḥ śamayituṃ kṣamaḥ yasya kāryaḥ pratīkāraḥ sa tan naivodapādayat,कामं प्रत्कृतिवैराग्यं सद्यः शमयितुं क्षमः यस्य कार्यः प्रतीकारः स तन् नैवोदपादयत्
Ragh_17.56,śakeṣv evābhavad yātrā tasya śaktimataḥ sataḥ samīraṇasahāyo 'pi nāmbhaḥprārthī davānalaḥ,शकेष्व् एवाभवद् यात्रा तस्य शक्तिमतः सतः समीरणसहायो ऽपि नाम्भःप्रार्थी दवानलः
Ragh_17.57,na dharmam arthakāmābhyāṃ babādhe na ca tena tau nārthaṃ kāmena kāmaṃ vā so 'rthena sadṛśas triṣu,न धर्मम् अर्थकामाभ्यां बबाधे न च तेन तौ नार्थं कामेन कामं वा सो ऽर्थेन सदृशस् त्रिषु
Ragh_17.58,hīnāny anupakartḥṇi pravṛddhāni vikurvate tena madhyamaśaktīni mitrāṇi shtāpitāny ataḥ,हीनान्य् अनुपकर्त्ःणि प्रवृद्धानि विकुर्वते तेन मध्यमशक्तीनि मित्राणि स्ह्तापितान्य् अतः
Ragh_17.59,parātmanoḥ paricchidya śaktyādīnāṃ balābalam yayāv ebhir baliṣṭhaś cet parasmād āsta so 'nyathā,परात्मनोः परिच्छिद्य शक्त्यादीनां बलाबलम् ययाव् एभिर् बलिष्ठश् चेत् परस्माद् आस्त सो ऽन्यथा
Ragh_17.60,kośenāśrayaṇīyatvam iti tasyārthasaṃgrahaḥ ambugarbho hi jīmūtaś cātakair abhinandyate,कोशेनाश्रयणीयत्वम् इति तस्यार्थसंग्रहः अम्बुगर्भो हि जीमूतश् चातकैर् अभिनन्द्यते
Ragh_17.61,parakarmāpahaḥ so 'bhūd udyataḥ sveṣu karmasu āvṛṇod ātmano randhraṃ randhreṣu praharan ripūn,परकर्मापहः सो ऽभूद् उद्यतः स्वेषु कर्मसु आवृणोद् आत्मनो रन्ध्रं रन्ध्रेषु प्रहरन् रिपून्
Ragh_17.62,pitrā saṃvardhito nityaṃ kṛtāstraḥ sāṃparāyikaḥ tasya daṇḍavato daṇḍaḥ svadehān na vyaśiṣyata,पित्रा संवर्धितो नित्यं कृतास्त्रः सांपरायिकः तस्य दण्डवतो दण्डः स्वदेहान् न व्यशिष्यत
Ragh_17.63,sarpasyeva śiroratnaṃ nāsya śaktitrayaṃ paraḥ sa cakarṣa parasmāt tad ayaskānta ivāyasam,सर्पस्येव शिरोरत्नं नास्य शक्तित्रयं परः स चकर्ष परस्मात् तद् अयस्कान्त इवायसम्
Ragh_17.64,vāpīṣv iva sravantīṣu vaneṣūpavaneṣv iva sārthāḥ svairaṃ svakīyeṣu cerur veśmasv ivādriṣu,वापीष्व् इव स्रवन्तीषु वनेषूपवनेष्व् इव सार्थाः स्वैरं स्वकीयेषु चेरुर् वेश्मस्व् इवाद्रिषु
Ragh_17.65,tapo rakṣan sa vighnebhyas taskarebhyaś ca saṃpadaḥ yathāsvam āśramaiś cakre varṇair api ṣaḍsaṃśabhāk,तपो रक्षन् स विघ्नेभ्यस् तस्करेभ्यश् च संपदः यथास्वम् आश्रमैश् चक्रे वर्णैर् अपि षड्संशभाक्
Ragh_17.66,khanibhiḥ suṣuve ratnaṃ kṣetraiḥ sasyaṃ vanair gajān dideśa vetanaṃ tasmai rakṣāsadṛśam eva bhūḥ,खनिभिः सुषुवे रत्नं क्षेत्रैः सस्यं वनैर् गजान् दिदेश वेतनं तस्मै रक्षासदृशम् एव भूः
Ragh_17.67,sa guṇānāṃ balānāṃ ca ṣaṇṇāṃ ṣaṇmukhavikramaḥ babhūva viniyogajñaḥ sādhanīyeṣu vastuṣu,स गुणानां बलानां च षण्णां षण्मुखविक्रमः बभूव विनियोगज्ञः साधनीयेषु वस्तुषु
Ragh_17.68,iti kramāt prayuñjāno rāja nītiṃ caturvidhām ā tīrthād apratīghātaṃ sa tasyāḥ phalam ānaśe,इति क्रमात् प्रयुञ्जानो राज नीतिं चतुर्विधाम् आ तीर्थाद् अप्रतीघातं स तस्याः फलम् आनशे
Ragh_17.69,kūṭayuddhavidhijñe 'pi tasmin sanmārgayodhini bheje 'bhisārikāvṛttiṃ jayaśrīr vīragāminī,कूटयुद्धविधिज्ञे ऽपि तस्मिन् सन्मार्गयोधिनि भेजे ऽभिसारिकावृत्तिं जयश्रीर् वीरगामिनी
Ragh_17.70,prāyaḥ pratāpabhagnatvād arīṇāṃ tasya durlabhaḥ raṇo gandhavipasyeva gandhabhinnānyadantinaḥ,प्रायः प्रतापभग्नत्वाद् अरीणां तस्य दुर्लभः रणो गन्धविपस्येव गन्धभिन्नान्यदन्तिनः
Ragh_17.71,pravṛddhau hīyate candraḥ samudro 'pi tathāvidhaḥ sa tu tasamavṛddhiś ca na cābhūt tāv iva kṣayī,प्रवृद्धौ हीयते चन्द्रः समुद्रो ऽपि तथाविधः स तु तसमवृद्धिश् च न चाभूत् ताव् इव क्षयी
Ragh_17.72,santas tasyābhigamanād atyarthaṃ mahataḥ kṛṣāḥ udadher iva jīmūtāḥ prāpur dātṛtvam arthinaḥ,सन्तस् तस्याभिगमनाद् अत्यर्थं महतः कृषाः उदधेर् इव जीमूताः प्रापुर् दातृत्वम् अर्थिनः
Ragh_17.73,stūyamānaḥ sa jihrāya stutyam eva samācaran tathāpi vavṛdhe tasya tatkāridveṣino yaśaḥ,स्तूयमानः स जिह्राय स्तुत्यम् एव समाचरन् तथापि ववृधे तस्य तत्कारिद्वेषिनो यशः
Ragh_17.74,duritaṃ darśanena ghnaṃs tattvārthena nudaṃs tamaḥ prajāḥ svatantrayāṃ cakre śaśvat sūrya ivoditaḥ,दुरितं दर्शनेन घ्नंस् तत्त्वार्थेन नुदंस् तमः प्रजाः स्वतन्त्रयां चक्रे शश्वत् सूर्य इवोदितः
Ragh_17.75,indor agatayaḥ padme sūryasya kumude 'ṃśavaḥ guṇās tasya vipakṣe 'pi guṇino lebhire 'ntaram,इन्दोर् अगतयः पद्मे सूर्यस्य कुमुदे ऽंशवः गुणास् तस्य विपक्षे ऽपि गुणिनो लेभिरे ऽन्तरम्
Ragh_17.76,parābhisaṃdhānaparaṃ yady apy asya viceṣṭitam jigīṣor aśvamedhāya dharmyam eva babhūva tat,पराभिसंधानपरं यद्य् अप्य् अस्य विचेष्टितम् जिगीषोर् अश्वमेधाय धर्म्यम् एव बभूव तत्
Ragh_17.77,evam udyan prabhāveṇa śāstgranirdiṣṭavartmanā vṛṣeva devo devānāṃ rājñāṃ rājā babhūva saḥ,एवम् उद्यन् प्रभावेण शास्त्ग्रनिर्दिष्टवर्त्मना वृषेव देवो देवानां राज्ञां राजा बभूव सः
Ragh_17.78,pañcamaṃ lokapālānāṃ tam ūcuḥ sāmyayogataḥ bhūtānāṃ mahatām ṣaṣṭham aṣṭamaṃ kulabhūbhṛtām,पञ्चमं लोकपालानां तम् ऊचुः साम्ययोगतः भूतानां महताम् षष्ठम् अष्टमं कुलभूभृताम्
Ragh_17.79,dūrāpavarjitacchattrais tasyājñāṃ śāsanārpitām dadhuḥ śirobhir bhūpālā devaḥ pauraṃdarīm iva,दूरापवर्जितच्छत्त्रैस् तस्याज्ञां शासनार्पिताम् दधुः शिरोभिर् भूपाला देवः पौरंदरीम् इव
Ragh_17.80,ṛtvijaḥ sa tathānarca dakṣiṇābhir mahākratau yathā sādhāraṇībhūtaṃ nāmāsya dhanadasya ca,ऋत्विजः स तथानर्च दक्षिणाभिर् महाक्रतौ यथा साधारणीभूतं नामास्य धनदस्य च
Ragh_17.81,indrād vṛṣṭir niyamitagadodrekavṛttir yamo 'bhūd yādonāthaḥ śivajalapathaḥ karmaṇe naucarāṇām pūrvāpekṣī tadanu vidadhe kośavṛddhiṃ kuberas tasmin daṇḍopanatacaritaṃ bhejire lokapālāḥ,इन्द्राद् वृष्टिर् नियमितगदोद्रेकवृत्तिर् यमो ऽभूद् यादोनाथः शिवजलपथः कर्मणे नौचराणाम् पूर्वापेक्षी तदनु विदधे कोशवृद्धिं कुबेरस् तस्मिन् दण्डोपनतचरितं भेजिरे लोकपालाः
Ragh_18.1,sa naiṣadhasyārthapateḥ sutāyām utpādayām āsa niṣiddhaśatruḥ anūnasāraṃ niṣadhān nagendrāt putraṃ yam āhur niṣadhākhyam eva,स नैषधस्यार्थपतेः सुतायाम् उत्पादयाम् आस निषिद्धशत्रुः अनूनसारं निषधान् नगेन्द्रात् पुत्रं यम् आहुर् निषधाख्यम् एव
Ragh_18.2,tenoruvīryeṇa pitā prajāyai kalpiṣyamāṇena nananda yūnā suvṛṣtiyogād iva jīvalokaḥ sasyena saṃpattiphalātmakena,तेनोरुवीर्येण पिता प्रजायै कल्पिष्यमाणेन ननन्द यूना सुवृष्तियोगाद् इव जीवलोकः सस्येन संपत्तिफलात्मकेन
Ragh_18.3,śabdādi nirviśya sukhaṃ cirāya tasmin pratiṣṭhāpitarājaśabdaḥ kaumudvateyaḥ kumudāvadātair dyām arjitāṃ karmabhir āruroha,शब्दादि निर्विश्य सुखं चिराय तस्मिन् प्रतिष्ठापितराजशब्दः कौमुद्वतेयः कुमुदावदातैर् द्याम् अर्जितां कर्मभिर् आरुरोह
Ragh_18.4,pautraḥ kuśasyāpi kuśeśayākṣaḥ sasāgarāṃ sāgaradhīracetāḥ ekātapoatrāṃ bhuvam ekavīraḥ purārgalādīrghabhujo bubhoja,पौत्रः कुशस्यापि कुशेशयाक्षः ससागरां सागरधीरचेताः एकातपोअत्रां भुवम् एकवीरः पुरार्गलादीर्घभुजो बुभोज
Ragh_18.5,tasyānalaujās tanayas tadante vaṃśaśriyaṃ prāpa nalābhidhānaḥ yo naḍvalānīva gajaḥ pareṣāṃ balāny amṛdnān nalinābhavaktraḥ,तस्यानलौजास् तनयस् तदन्ते वंशश्रियं प्राप नलाभिधानः यो नड्वलानीव गजः परेषां बलान्य् अमृद्नान् नलिनाभवक्त्रः
Ragh_18.6,nabhaścarair gītayaśyāmatanuṃ tanūjam nabhastalaśyāmatanuṃ tanūjam khyātaṃ nabhaḥśabdamayena nāmnā kāntaṃ nabhomāsam iva prajānām,नभश्चरैर् गीतयश्यामतनुं तनूजम् नभस्तलश्यामतनुं तनूजम् ख्यातं नभःशब्दमयेन नाम्ना कान्तं नभोमासम् इव प्रजानाम्
Ragh_18.7,tasmai viṣrjyottarakosalānāṃ dharmottaras tat prabhave prabhutvam mṛgair ajaryaṃ jaraspodaiṣṭam adehabandhāya punar babandha,तस्मै विष्र्ज्योत्तरकोसलानां धर्मोत्तरस् तत् प्रभवे प्रभुत्वम् मृगैर् अजर्यं जरस्पोदैष्टम् अदेहबन्धाय पुनर् बबन्ध
Ragh_18.8,tena dvipānām iva puṇḍarīko rājñām ajayyo 'jani puṇḍarīkaḥ śānte pitary āhṛtapuṇḍarīkā yaṃ puṇḍarīkākṣam ivāśritā śrīḥ,तेन द्विपानाम् इव पुण्डरीको राज्ञाम् अजय्यो ऽजनि पुण्डरीकः शान्ते पितर्य् आहृतपुण्डरीका यं पुण्डरीकाक्षम् इवाश्रिता श्रीः
Ragh_18.9,sa kṣemadhanvānam amoghadhanvā putraṃ prajākṣemavidhānadakṣam kṣmāṃ lambhayitvā kṣamayopapannaṃ vane tapaḥ kṣāntataraś cacāra,स क्षेमधन्वानम् अमोघधन्वा पुत्रं प्रजाक्षेमविधानदक्षम् क्ष्मां लम्भयित्वा क्षमयोपपन्नं वने तपः क्षान्ततरश् चचार
Ragh_18.10,anīkinīnāṃ samare 'grayāyī tasyāpi devapratimaḥ suto 'bhūt vyaśrūyatānīkapadāvasānaṃ devādi nāma tridive 'pi yasya,अनीकिनीनां समरे ऽग्रयायी तस्यापि देवप्रतिमः सुतो ऽभूत् व्यश्रूयतानीकपदावसानं देवादि नाम त्रिदिवे ऽपि यस्य
Ragh_18.11,pitā samārādhanatatpareṇa putreṇa putrī sa yathaiva tena putras tathaivādhikavatsalena sa tena pitrā pitṛmān babhūva,पिता समाराधनतत्परेण पुत्रेण पुत्री स यथैव तेन पुत्रस् तथैवाधिकवत्सलेन स तेन पित्रा पितृमान् बभूव
Ragh_18.12,pūrvas tayor ātmasame ciroḍhām ātmodbhave varṇacatuṣṭayasya dhuraṃ nidhāyaikanidhir guṇānām jagāma yajvā yajamānalokam,पूर्वस् तयोर् आत्मसमे चिरोढाम् आत्मोद्भवे वर्णचतुष्टयस्य धुरं निधायैकनिधिर् गुणानाम् जगाम यज्वा यजमानलोकम्
Ragh_18.13,vaśī sutas tasya vaśaṃvadatvāt sveṣām ivāsīd dviṣatām apīṣṭaḥ sakṛd (?) vivignān api hi prayuktaṃ mādhuryam īṣṭe hariṇān grahītum,वशी सुतस् तस्य वशंवदत्वात् स्वेषाम् इवासीद् द्विषताम् अपीष्टः सकृद् (?) विविग्नान् अपि हि प्रयुक्तं माधुर्यम् ईष्टे हरिणान् ग्रहीतुम्
Ragh_18.14,ahīnagur nāma sa gāṃ samagrām ahīnabāhudraviṇaḥ śaśāsa yo hīna saṃsargaparāṅmukhatvād mādhuryam īṣṭe hariṇān grahītum,अहीनगुर् नाम स गां समग्राम् अहीनबाहुद्रविणः शशास यो हीन संसर्गपराङ्मुखत्वाद् माधुर्यम् ईष्टे हरिणान् ग्रहीतुम्
Ragh_18.15,guroḥ sa cānantaram antarjñaḥ puṃsāṃ pumān ādya ivāvatīrṇaḥ upakramair askhalitaiś caturbhiś caturdigīśaś caturo babhūva,गुरोः स चानन्तरम् अन्तर्ज्ञः पुंसां पुमान् आद्य इवावतीर्णः उपक्रमैर् अस्खलितैश् चतुर्भिश् चतुर्दिगीशश् चतुरो बभूव
Ragh_18.16,tasmin prayāte paralokayātrāṃ jetary arīṇāṃ tanayaṃ tadīyam uccaiḥśirastvāj jitapāriyātraṃ lakṣmīḥ siṣeve kila pāriyātram,तस्मिन् प्रयाते परलोकयात्रां जेतर्य् अरीणां तनयं तदीयम् उच्चैःशिरस्त्वाज् जितपारियात्रं लक्ष्मीः सिषेवे किल पारियात्रम्
Ragh_18.17,tasyābhavat sūnur udāraśīlaḥ śilaḥ śilāpaṭṭaviśālavakṣāḥ jitāripakṣo 'pi śilīmukhair yaḥ śālīnatām avrajad īḍyamānaḥ,तस्याभवत् सूनुर् उदारशीलः शिलः शिलापट्टविशालवक्षाः जितारिपक्षो ऽपि शिलीमुखैर् यः शालीनताम् अव्रजद् ईड्यमानः
Ragh_18.18,tam ātmasaṃpannam aninditātmā kṛtvā yuvānaṃ yuvarājam eva sukhāni so 'bhuṅkta sukhoparodhi vṛttaṃ hi rājñām uparuddhavṛttam,तम् आत्मसंपन्नम् अनिन्दितात्मा कृत्वा युवानं युवराजम् एव सुखानि सो ऽभुङ्क्त सुखोपरोधि वृत्तं हि राज्ञाम् उपरुद्धवृत्तम्
Ragh_18.19,taṃ rāgabandhiṣv avitṛptam eva bhogeṣu saubhāgyaviśeṣabhogyam vilāsinīnām aratikṣamāpi jarā vṛthā matsariṇī jahāra,तं रागबन्धिष्व् अवितृप्तम् एव भोगेषु सौभाग्यविशेषभोग्यम् विलासिनीनाम् अरतिक्षमापि जरा वृथा मत्सरिणी जहार
Ragh_18.20,unnābha ity udagtasnāmadheyas tasyāyathārthonnatanābhhirandhraḥ suto 'bhavat paṅkajanābhakalpaḥ kṛtsnasya nābhir nṛpamaṇḍalasya,उन्नाभ इत्य् उदग्तस्नामधेयस् तस्यायथार्थोन्नतनाभ्हिरन्ध्रः सुतो ऽभवत् पङ्कजनाभकल्पः कृत्स्नस्य नाभिर् नृपमण्डलस्य
Ragh_18.21,tataḥ paraṃ vajradharaprabhāvas tadātmajaḥ saṃyati vajraghoṣaḥ babhūva vajrākarabhuṣaṇāyāḥ patiḥ pṛthivyāḥ kila vajranābhaḥ,ततः परं वज्रधरप्रभावस् तदात्मजः संयति वज्रघोषः बभूव वज्राकरभुषणायाः पतिः पृथिव्याः किल वज्रनाभः
Ragh_18.22,tasmin gate dyāṃ sukṛtopalabdhāṃ tatsaṃbhavaṃ śaṅkhaṇam arṇavāntā utkhātaśatruṃ vasudhopatasthe ratnopahārair uditaiḥ khanibhyaḥ,तस्मिन् गते द्यां सुकृतोपलब्धां तत्संभवं शङ्खणम् अर्णवान्ता उत्खातशत्रुं वसुधोपतस्थे रत्नोपहारैर् उदितैः खनिभ्यः
Ragh_18.23,tasyāvasāne haridaśvadhāmā pitryaṃ prapede padam aśvirūpaḥ velātaṭeṣūṣitasainikāśvaṃ purāvido yaṃ dhyuṣitāśvam āhuḥ,तस्यावसाने हरिदश्वधामा पित्र्यं प्रपेदे पदम् अश्विरूपः वेलातटेषूषितसैनिकाश्वं पुराविदो यं ध्युषिताश्वम् आहुः
Ragh_18.24,ārādhya viśveśvaram īśvareṇa tena kṣiter viśvasaho 'dhijajñe pātuṃ saho viśvasakhaḥ samagrāṃ viśvaṃbharām ātmajamūrtir ātmā,आराध्य विश्वेश्वरम् ईश्वरेण तेन क्षितेर् विश्वसहो ऽधिजज्ञे पातुं सहो विश्वसखः समग्रां विश्वंभराम् आत्मजमूर्तिर् आत्मा
Ragh_18.25,aṃśe hiraṇyākśaripoḥ sa jāte hiraṇyanābhe tanaye nayajñaḥ dviṣām asahyaḥ sutarāṃ tarūṇāṃ hiraṇyaretā sānilo 'bhūt,अंशे हिरण्याक्शरिपोः स जाते हिरण्यनाभे तनये नयज्ञः द्विषाम् असह्यः सुतरां तरूणां हिरण्यरेता सानिलो ऽभूत्
Ragh_18.26,pitā pitḥṇām anṛṇas tam ante vayasy anantāni sukhāni lipsuḥ rājānam ājānuvilambibāhuṃ kṛtvā kṛtī valkalavān babhūva,पिता पित्ःणाम् अनृणस् तम् अन्ते वयस्य् अनन्तानि सुखानि लिप्सुः राजानम् आजानुविलम्बिबाहुं कृत्वा कृती वल्कलवान् बभूव
Ragh_18.27,kausalya ity uttarakosalānāṃ patyuḥ pataṃgānvayabhūṣaṇasya tasyaurasaḥ somasutaḥ suto 'bhūn netrotsavaḥ soma iva dvitīyaḥ,कौसल्य इत्य् उत्तरकोसलानां पत्युः पतंगान्वयभूषणस्य तस्यौरसः सोमसुतः सुतो ऽभून् नेत्रोत्सवः सोम इव द्वितीयः
Ragh_18.28,kausalya ity uttarakosalānāṃ sa brahmabhūyaṃ gatim ājagāma brahmiṣṭham ādhāya nije 'dhikāre brahmiṣṭham eva svatanuprasūtam,कौसल्य इत्य् उत्तरकोसलानां स ब्रह्मभूयं गतिम् आजगाम ब्रह्मिष्ठम् आधाय निजे ऽधिकारे ब्रह्मिष्ठम् एव स्वतनुप्रसूतम्
Ragh_18.29,yaśobhir ābrahmasabhaṃ prakāśaḥ samyag mahīṃ śāsati śāsanāṅkām prajāś ciraṃ suprajasi prajeśe nanandur ānandajalāvilākṣyaḥ,यशोभिर् आब्रह्मसभं प्रकाशः सम्यग् महीं शासति शासनाङ्काम् प्रजाश् चिरं सुप्रजसि प्रजेशे ननन्दुर् आनन्दजलाविलाक्ष्यः
Ragh_18.30,pātrīkṛtātmā gurusevanena spṛṣṭākṛtiḥ pattrarathendraketoḥ taṃ putriṇāṃ puṣkarapattranetraḥ putraḥ samāropayad agrasaṃkhyām,पात्रीकृतात्मा गुरुसेवनेन स्पृष्टाकृतिः पत्त्ररथेन्द्रकेतोः तं पुत्रिणां पुष्करपत्त्रनेत्रः पुत्रः समारोपयद् अग्रसंख्याम्
Ragh_18.31,vaṃśasthitiṃ vaṃśakareṇa tena saṃbhāvya bhāvī sa sakhā maghonaḥ upaspṛṣan sparśanivṛttalaulyas tripuṣkareṣu tridaśatvam āpa,वंशस्थितिं वंशकरेण तेन संभाव्य भावी स सखा मघोनः उपस्पृषन् स्पर्शनिवृत्तलौल्यस् त्रिपुष्करेषु त्रिदशत्वम् आप
Ragh_18.32,tasya prabhānirjitapuṣpa-rāgaṃ pauṣyaṃ tithau puṣyam asūta patnī yasminn apuṣyann udite samagrāṃ puṣṭiṃ janāḥ puṣya iva dvitīye,तस्य प्रभानिर्जितपुष्प-रागं पौष्यं तिथौ पुष्यम् असूत पत्नी यस्मिन्न् अपुष्यन्न् उदिते समग्रां पुष्टिं जनाः पुष्य इव द्वितीये
Ragh_18.33,mahīṃ mahecchaḥ parikīrya sūnau manīṣiṇe jaiminaye 'rpitātmā tasmāt sayogād adhigamya yogam ajanmane 'kalpata janmabhīruḥ,महीं महेच्छः परिकीर्य सूनौ मनीषिणे जैमिनये ऽर्पितात्मा तस्मात् सयोगाद् अधिगम्य योगम् अजन्मने ऽकल्पत जन्मभीरुः
Ragh_18.34,tataḥ paraṃ tatprabhavaḥ prapede dhruvopameyo dhruvasaṃdhir urvīm yasminn abhūj jyāyasi satyasaṃdhe saṃdhir dhruvaḥ saṃnamatām arīṇām,ततः परं तत्प्रभवः प्रपेदे ध्रुवोपमेयो ध्रुवसंधिर् उर्वीम् यस्मिन्न् अभूज् ज्यायसि सत्यसंधे संधिर् ध्रुवः संनमताम् अरीणाम्
Ragh_18.35,sute śiśāv eva sudarśanākhye darśātyayendupriyadarśane saḥ mṛgāyatākṣo mṛgayāvihārī siṃhād avāpad vipadaṃ nṛsiṃhaḥ,सुते शिशाव् एव सुदर्शनाख्ये दर्शात्ययेन्दुप्रियदर्शने सः मृगायताक्षो मृगयाविहारी सिंहाद् अवापद् विपदं नृसिंहः
Ragh_18.36,svargāminas tasya tam aikamatyād amātyavargaḥ kulatantum ekam anāthadīnāḥ prakṛtīr avekṣya sāketanāthaṃ vidhivac cakāra,स्वर्गामिनस् तस्य तम् ऐकमत्याद् अमात्यवर्गः कुलतन्तुम् एकम् अनाथदीनाः प्रकृतीर् अवेक्ष्य साकेतनाथं विधिवच् चकार
Ragh_18.37,vavendunā tan nabhasopameyaṃ śāvaikasiṃhena ca kānanena raghoḥ kulaṃ kuḍmalapaṅkajena toyena cāprauṣhanarendram āsīt,ववेन्दुना तन् नभसोपमेयं शावैकसिंहेन च काननेन रघोः कुलं कुड्मलपङ्कजेन तोयेन चाप्रौष्हनरेन्द्रम् आसीत्
Ragh_18.38,lokena bhāvī pitur eva tulyaḥ saṃbhāvito mauliparigrahāt saḥ dṛṣṭo hi vṛṇvan kalabhapramāṇo 'py āśāḥ purovātam avāpya meghaḥ,लोकेन भावी पितुर् एव तुल्यः संभावितो मौलिपरिग्रहात् सः दृष्टो हि वृण्वन् कलभप्रमाणो ऽप्य् आशाः पुरोवातम् अवाप्य मेघः
Ragh_18.39,taṃ rājavīthyām adhihasti yāntam ādhoraṇālambitam agryaveṣam ṣaḍvarṣadeśiyam api prabhutvāt praikṣanta paurāḥ pitṛgauraveṇa,तं राजवीथ्याम् अधिहस्ति यान्तम् आधोरणालम्बितम् अग्र्यवेषम् षड्वर्षदेशियम् अपि प्रभुत्वात् प्रैक्षन्त पौराः पितृगौरवेण
Ragh_18.40,kāmaṃ na so 'kalpata paitṛkasya siṃhāsanasya pratipūraṇāya tejomahimnā punar āvṛtātmā tad vyāpa cāmīkarapiñjareṇa,कामं न सो ऽकल्पत पैतृकस्य सिंहासनस्य प्रतिपूरणाय तेजोमहिम्ना पुनर् आवृतात्मा तद् व्याप चामीकरपिञ्जरेण
Ragh_18.41,tasmād adhaḥ kiṃcid ivāvatīrṇāv asaṃspṛśantau tapanīyapīṭham sālaktakau bhūpatayaḥ prasiddhair vavandire maulibhir asya pādau,तस्माद् अधः किंचिद् इवावतीर्णाव् असंस्पृशन्तौ तपनीयपीठम् सालक्तकौ भूपतयः प्रसिद्धैर् ववन्दिरे मौलिभिर् अस्य पादौ
Ragh_18.42,maṇau mahānīla iti prabhāvād alpapramāṇe 'pi yathā na mithyā śabdo mahārāja iti pratītas tathaiva tasmin yuyuje 'rbhake 'pi,मणौ महानील इति प्रभावाद् अल्पप्रमाणे ऽपि यथा न मिथ्या शब्दो महाराज इति प्रतीतस् तथैव तस्मिन् युयुजे ऽर्भके ऽपि
Ragh_18.43,paryantasaṃcāritacāmarasya kapolalolobhayakākapakṣat tasyānanād uccarito vivādaś cakshāla velāsv api nārṇavānām,पर्यन्तसंचारितचामरस्य कपोललोलोभयकाकपक्षत् तस्याननाद् उच्चरितो विवादश् चक्स्हाल वेलास्व् अपि नार्णवानाम्
Ragh_18.44,nirvṛttajāmbūnadapaṭṭaśobhe nyastaṃ lalāṭe tilakaṃ dadhānaḥ tenaiva śūnyāny arisundarīṇāṃ mukhāni sa smeramukhaś cakāra,निर्वृत्तजाम्बूनदपट्टशोभे न्यस्तं ललाटे तिलकं दधानः तेनैव शून्यान्य् अरिसुन्दरीणां मुखानि स स्मेरमुखश् चकार
Ragh_18.45,śirīṣapuṣpādhikasaukumāryaḥ khedaṃ sa yāyād api śrutavṛddhayogāt nitāntagurvīm api cānubhāvād dhuraṃ dharitryā bibharāṃ babhūva,शिरीषपुष्पाधिकसौकुमार्यः खेदं स यायाद् अपि श्रुतवृद्धयोगात् नितान्तगुर्वीम् अपि चानुभावाद् धुरं धरित्र्या बिभरां बभूव
Ragh_18.46,nyastākṣarām akṣarabhūmikāyāṃ kārtsnyena gṛhṇāti lipiṃ na yāvat sarvāṇi tāvac chrutavṛddhayogāt phalāny upāyuṅkta sa daṇḍanīteḥ,न्यस्ताक्षराम् अक्षरभूमिकायां कार्त्स्न्येन गृह्णाति लिपिं न यावत् सर्वाणि तावच् छ्रुतवृद्धयोगात् फलान्य् उपायुङ्क्त स दण्डनीतेः
Ragh_18.47,urasy aparyāptabhāgā prauḍhībhaviṣyantam udīkṣamāṇā saṃjātalajjeva tam ātapatra-chhāyāchalenopajugūha lakṣmīḥ,उरस्य् अपर्याप्तभागा प्रौढीभविष्यन्तम् उदीक्षमाणा संजातलज्जेव तम् आतपत्र-छ्हायाछलेनोपजुगूह लक्ष्मीः
Ragh_18.48,anaśnuvānena yugopamānam abaddhamaurvīkiṇalāñchanena aspṛṣṭakhaḍgatsaruṇāpi cāsīd rakṣāvatī tasya bhujena bhūmiḥ,अनश्नुवानेन युगोपमानम् अबद्धमौर्वीकिणलाञ्छनेन अस्पृष्टखड्गत्सरुणापि चासीद् रक्षावती तस्य भुजेन भूमिः
Ragh_18.49,na kevalaṃ gacchati tasya kāle yayuḥ śarīrāvayavā vivṛddhim vaṃśyā guṇāḥ khalv api lokakāntāḥ prārambhasūkṣmāḥ prathimānam āpuḥ,न केवलं गच्छति तस्य काले ययुः शरीरावयवा विवृद्धिम् वंश्या गुणाः खल्व् अपि लोककान्ताः प्रारम्भसूक्ष्माः प्रथिमानम् आपुः
Ragh_18.50,sa pūrvajanmāntaradṛṣṭapārāḥ smarann ivākleśakaro gurūṇām tisras trivargādhigamasya mūlaṃ jagrāha vidyāḥ prakṛtīś ca pitryāḥ,स पूर्वजन्मान्तरदृष्टपाराः स्मरन्न् इवाक्लेशकरो गुरूणाम् तिस्रस् त्रिवर्गाधिगमस्य मूलं जग्राह विद्याः प्रकृतीश् च पित्र्याः
Ragh_18.51,vyūhya sthitaḥ kiṃcid ivottarārdham unnaddhacūḍo 'ñcitasvyajānuḥ ākarṇam ākṛṣṭasabānadhanvā vyarocat'; āste sa vinīyamānaḥ,व्यूह्य स्थितः किंचिद् इवोत्तरार्धम् उन्नद्धचूडो ऽञ्चितस्व्यजानुः आकर्णम् आकृष्टसबानधन्वा व्यरोचत्ऽ; आस्ते स विनीयमानः
Ragh_18.52,atha madhu vanitāṃ netranirveśanīyaṃ manasijatarupuṣpam rāgabandhapravālam akṛtakavidhi sarvāṅgīṇam ākalpajātaṃ vilasitapadam ādyaṃ yauvanaṃ sa prapede,अथ मधु वनितां नेत्रनिर्वेशनीयं मनसिजतरुपुष्पम् रागबन्धप्रवालम् अकृतकविधि सर्वाङ्गीणम् आकल्पजातं विलसितपदम् आद्यं यौवनं स प्रपेदे
Ragh_18.53,pratikṛtiracanābhayo dūtisaṃdarśitābhyaḥ samadhikatararūpāḥ śuddhasaṃtānakāmaiḥ adhivividur amātyair āhṛtās tasya yūnaḥ prathamaparigṛhīte śrībhuvau rājakanyāḥ,प्रतिकृतिरचनाभयो दूतिसंदर्शिताभ्यः समधिकतररूपाः शुद्धसंतानकामैः अधिविविदुर् अमात्यैर् आहृतास् तस्य यूनः प्रथमपरिगृहीते श्रीभुवौ राजकन्याः
Ragh_19.1,agnivarṇam abhiṣicya rāghavaḥ sve pade tanayam agnitejasam śiśriye śrutavatām apaścimaḥ paścime vayasi naimiṣaṃ vaśī,अग्निवर्णम् अभिषिच्य राघवः स्वे पदे तनयम् अग्नितेजसम् शिश्रिये श्रुतवताम् अपश्चिमः पश्चिमे वयसि नैमिषं वशी
Ragh_19.2,tatra tīrthasalilena dīrghikās talpam antaritabhūmibhiḥ kuśaiḥ saudhavāsam uṭajena vismṛtaḥ saṃcikāya phalaniḥspṛhas tapaḥ,तत्र तीर्थसलिलेन दीर्घिकास् तल्पम् अन्तरितभूमिभिः कुशैः सौधवासम् उटजेन विस्मृतः संचिकाय फलनिःस्पृहस् तपः
Ragh_19.3,labdhapālanavidhau na tatsutaḥ khedam āpa guruṇā hi medinī bhoktum eva bhujanirjitadviṣā na prasādhayitum asya kalpitā,लब्धपालनविधौ न तत्सुतः खेदम् आप गुरुणा हि मेदिनी भोक्तुम् एव भुजनिर्जितद्विषा न प्रसाधयितुम् अस्य कल्पिता
Ragh_19.4,so 'dhikāram abhikaḥ kulocitaṃ kāścana svayam avartayat samāḥ taṃ niveśya saciveṣv ataḥ paraṃ strīvidheyanavayauvano 'bhavat,सो ऽधिकारम् अभिकः कुलोचितं काश्चन स्वयम् अवर्तयत् समाः तं निवेश्य सचिवेष्व् अतः परं स्त्रीविधेयनवयौवनो ऽभवत्
Ragh_19.5,kāminīsahacarasya kāminas tasya veśmasu mṛdaṅganādiṣu ṛddhimantam adhikarddhir uttaraḥ pūrvam utsavam apohad utsavaḥ,कामिनीसहचरस्य कामिनस् तस्य वेश्मसु मृदङ्गनादिषु ऋद्धिमन्तम् अधिकर्द्धिर् उत्तरः पूर्वम् उत्सवम् अपोहद् उत्सवः
Ragh_19.6,indriyārthapariśūnyam akṣarmaḥ soḍhum ekam api sa kṣaṇātaram antare ca viharan divāniśaṃ na vyapaikṣata samutsukāḥ prajāḥ,इन्द्रियार्थपरिशून्यम् अक्षर्मः सोढुम् एकम् अपि स क्षणातरम् अन्तरे च विहरन् दिवानिशं न व्यपैक्षत समुत्सुकाः प्रजाः
Ragh_19.7,gauravād yad api jātu mantriṇāṃ darśanaṃ prakṛtikāṅkṣitaṃ dadau tad gavākṣavivarāvalambinā kevalena caraṇena kalpitam,गौरवाद् यद् अपि जातु मन्त्रिणां दर्शनं प्रकृतिकाङ्क्षितं ददौ तद् गवाक्षविवरावलम्बिना केवलेन चरणेन कल्पितम्
Ragh_19.8,taṃ kṛtapraṇatayo 'nujīvinaḥ komalātmanakharāgarūṣitam bhejire navadivākarātapa-spṛṣṭapaṅkajatulādhirohaṇam,तं कृतप्रणतयो ऽनुजीविनः कोमलात्मनखरागरूषितम् भेजिरे नवदिवाकरातप-स्पृष्टपङ्कजतुलाधिरोहणम्
Ragh_19.9,yuvanonnatavilāsinīstana-kṣobhalolakamalāś ca dīrghikāḥ gūḍhamohanagṛhās tadambubhiḥ sa vyagāhata vigāḍhamanmathaḥ,युवनोन्नतविलासिनीस्तन-क्षोभलोलकमलाश् च दीर्घिकाः गूढमोहनगृहास् तदम्बुभिः स व्यगाहत विगाढमन्मथः
Ragh_19.10,tatra sekahṛtalocanāñjanair dhautarāgaparipāṭalādharaiḥ aṅganās tam adhikaṃ vyalobhayann arpitaprakṛtikāntibhir mukhaiḥ,तत्र सेकहृतलोचनाञ्जनैर् धौतरागपरिपाटलाधरैः अङ्गनास् तम् अधिकं व्यलोभयन्न् अर्पितप्रकृतिकान्तिभिर् मुखैः
Ragh_19.11,ghrāṇakāntamadhugandhakarṣiṇīḥ pānabhūmiracanāḥ priyāsakhaḥ abhyapadyata sa vāsitāsakhaḥ puṣpitāḥ kamalinīr iva dvipaḥ,घ्राणकान्तमधुगन्धकर्षिणीः पानभूमिरचनाः प्रियासखः अभ्यपद्यत स वासितासखः पुष्पिताः कमलिनीर् इव द्विपः
Ragh_19.12,sātirekamadakāraṇaṃ rahas tena dattam abhileṣur aṅganāḥ tābhir apy upahṛtaṃ mukhāsavaṃ so 'pibad bakulatulyadohadaḥ,सातिरेकमदकारणं रहस् तेन दत्तम् अभिलेषुर् अङ्गनाः ताभिर् अप्य् उपहृतं मुखासवं सो ऽपिबद् बकुलतुल्यदोहदः
Ragh_19.13,aṅkam aṅkaparivartanocite tasya ninyatur aśūnyatām ubhe vallakī ca hṛdayaṃgamasvanā valguvāg api ca vāmalocanā,अङ्कम् अङ्कपरिवर्तनोचिते तस्य निन्यतुर् अशून्यताम् उभे वल्लकी च हृदयंगमस्वना वल्गुवाग् अपि च वामलोचना
Ragh_19.14,sa svayaṃ prahatapuṣkaraḥ kṛtī lolamālyavalayo haran manaḥ nartakīr abhinayātilaṅghinīḥ pārśvavartiṣu guruṣv alajjavat,स स्वयं प्रहतपुष्करः कृती लोलमाल्यवलयो हरन् मनः नर्तकीर् अभिनयातिलङ्घिनीः पार्श्ववर्तिषु गुरुष्व् अलज्जवत्
Ragh_19.15,cāru nṛtyavigame ca tanmukhaṃ svedabhinnatilakaṃ pariśramāt premadattavadanāniaḥ manaḥ so 'nvajīvad amarālakeśvarau,चारु नृत्यविगमे च तन्मुखं स्वेदभिन्नतिलकं परिश्रमात् प्रेमदत्तवदनानिअः मनः सो ऽन्वजीवद् अमरालकेश्वरौ
Ragh_19.16,tasya sāvaraṇadṛṣṭasaṃdhayaḥ kāmyavastuṣu naveṣu saṅginaḥ vallabhābhir upasṛtya cakrire sāmibhuktaviṣayāḥ samāgamāḥ,तस्य सावरणदृष्टसंधयः काम्यवस्तुषु नवेषु सङ्गिनः वल्लभाभिर् उपसृत्य चक्रिरे सामिभुक्तविषयाः समागमाः
Ragh_19.17,aṅgulīkisalayāgratarjanaṃ bhrūvibhaṅgakuṭilaṃ ca vīkṣitam mekhalābhir asakṛc ca bandhanaṃ vañcayan praṇayinīr avāpa saḥ,अङ्गुलीकिसलयाग्रतर्जनं भ्रूविभङ्गकुटिलं च वीक्षितम् मेखलाभिर् असकृच् च बन्धनं वञ्चयन् प्रणयिनीर् अवाप सः
Ragh_19.18,tena dūtividitaṃ niṣeduṣā pṛṣṭhataḥ suratavārarātriṣu śuśruve priyajanasya kātaraṃ vipralambhapariśaṅkino vacaḥ,तेन दूतिविदितं निषेदुषा पृष्ठतः सुरतवाररात्रिषु शुश्रुवे प्रियजनस्य कातरं विप्रलम्भपरिशङ्किनो वचः
Ragh_19.19,laulyam etya gṛhiṇīparigrahān nartakīṣv asulabhāsu tadvapuḥ vartate sma sa kathaṃcid ālikhann aṅgulīkṣaraṇasannavartikaḥ,लौल्यम् एत्य गृहिणीपरिग्रहान् नर्तकीष्व् असुलभासु तद्वपुः वर्तते स्म स कथंचिद् आलिखन्न् अङ्गुलीक्षरणसन्नवर्तिकः
Ragh_19.20,premagarvitavipakṣamatsarād āyatāc ca madanān mahīkṣitam ninyur utsavavidhicchalena taṃ devya ujjitaruṣaḥ kṛtārthatām,प्रेमगर्वितविपक्षमत्सराद् आयताच् च मदनान् महीक्षितम् निन्युर् उत्सवविधिच्छलेन तं देव्य उज्जितरुषः कृतार्थताम्
Ragh_19.21,prātar etya paribhogaśobhinā darśanena kṛtakhaṇḍanavyathāḥ prāñjaliḥ praṇayinīḥ prasādayan so 'dunot praṇayamantharaḥ punaḥ,प्रातर् एत्य परिभोगशोभिना दर्शनेन कृतखण्डनव्यथाः प्राञ्जलिः प्रणयिनीः प्रसादयन् सो ऽदुनोत् प्रणयमन्थरः पुनः
Ragh_19.22,svapnakīrtitavipakṣam aṅganāḥ darśanena kṛtakhaṇḍanavyathāḥ pracchadāntagalitāśrubindubhiḥ krodhabhinnavalayair vivartanaiḥ,स्वप्नकीर्तितविपक्षम् अङ्गनाः दर्शनेन कृतखण्डनव्यथाः प्रच्छदान्तगलिताश्रुबिन्दुभिः क्रोधभिन्नवलयैर् विवर्तनैः
Ragh_19.23,kḷptapuṣpaśayanāṃl latāgṛhān etya dūtikṛtamārgadarśanaḥ anvabhūt parijanāṅganārataṃ so 'varodhabhayavepathūttaram,कॢप्तपुष्पशयनांल् लतागृहान् एत्य दूतिकृतमार्गदर्शनः अन्वभूत् परिजनाङ्गनारतं सो ऽवरोधभयवेपथूत्तरम्
Ragh_19.24,nāma vallabhajanasya te mayā prāpya bhāgyam api tasya kāṅkṣyate lolupaṃ bata mano mameti taṃ gotraviskhalitam ūcur aṅganāḥ,नाम वल्लभजनस्य ते मया प्राप्य भाग्यम् अपि तस्य काङ्क्ष्यते लोलुपं बत मनो ममेति तं गोत्रविस्खलितम् ऊचुर् अङ्गनाः
Ragh_19.25,cūrṇababhru lulitasragākulaṃ chinnamekhalam alaktakāṅkitam utthitasya śayanaṃ vilāsinas tasya vibhramartatāny apāvṛṇot,चूर्णबभ्रु लुलितस्रगाकुलं छिन्नमेखलम् अलक्तकाङ्कितम् उत्थितस्य शयनं विलासिनस् तस्य विभ्रमर्ततान्य् अपावृणोत्
Ragh_19.26,sa svayaṃ caraṇarāgam ādadhe yoṣitaṃ na ca tathā samāhitaḥ lobhyamānanayanaḥ ślathāṃśukair mekhalāguṇapadair nitambibhiḥ,स स्वयं चरणरागम् आदधे योषितं न च तथा समाहितः लोभ्यमाननयनः श्लथांशुकैर् मेखलागुणपदैर् नितम्बिभिः
Ragh_19.27,cumbane viparivartitādharaṃ hastarodhi raśanāvighaṭṭane vighniteccham api tasya sarvato manmathendhanam abhūd vadhūratam,चुम्बने विपरिवर्तिताधरं हस्तरोधि रशनाविघट्टने विघ्नितेच्छम् अपि तस्य सर्वतो मन्मथेन्धनम् अभूद् वधूरतम्
Ragh_19.28,darpaṇeṣu paribhogadarśinīr narmapūrvam anupṛṣṭhasaṃsthitaḥ chāyayā smitamanojñayā vadhūr hrīnimīlitamukhīś cakāra saḥ,दर्पणेषु परिभोगदर्शिनीर् नर्मपूर्वम् अनुपृष्ठसंस्थितः छायया स्मितमनोज्ञया वधूर् ह्रीनिमीलितमुखीश् चकार सः
Ragh_19.29,kaṇṭhasaktamṛdubāhubandhanaṃ nyastapādatalam agrapādayoḥ prārthayanta śayanotthitaṃ priyās taṃ niśātyayavisargacumbanam,कण्ठसक्तमृदुबाहुबन्धनं न्यस्तपादतलम् अग्रपादयोः प्रार्थयन्त शयनोत्थितं प्रियास् तं निशात्ययविसर्गचुम्बनम्
Ragh_19.30,prekṣya darpaṇatalstham ātmano rājaveṣam atiśakraśobhinam pipriye sa na tathā yathā yuvā vyaktalakṣma paribhogamaṇḍanam,प्रेक्ष्य दर्पणतल्स्थम् आत्मनो राजवेषम् अतिशक्रशोभिनम् पिप्रिये स न तथा यथा युवा व्यक्तलक्ष्म परिभोगमण्डनम्
Ragh_19.31,mitrakṛtyam apadiśya pārśvataḥ prasthitaṃ tam anavasthitaṃ priyāḥ vidma he śaṭha palāyanacchalāny añjaseti rurudhuḥ kacagrahaiḥ,मित्रकृत्यम् अपदिश्य पार्श्वतः प्रस्थितं तम् अनवस्थितं प्रियाः विद्म हे शठ पलायनच्छलान्य् अञ्जसेति रुरुधुः कचग्रहैः
Ragh_19.32,tasya nirdayaratiśramālasāḥ kaṇṭhasūtram apadiśyayoṣitaḥ adhyaśerata bṛhad (?) bhujāntaraṃ pīvarastanaviluptacandanam,तस्य निर्दयरतिश्रमालसाः कण्ठसूत्रम् अपदिश्ययोषितः अध्यशेरत बृहद् (?) भुजान्तरं पीवरस्तनविलुप्तचन्दनम्
Ragh_19.33,saṃgamāya niśi gūḍhacāriṇaṃ cāradūtikathitaṃ puro gatāḥ vañcayiṣyasi kutas tamovṛtaḥ kāmuketi cakṛṣus tam aṅganāḥ,संगमाय निशि गूढचारिणं चारदूतिकथितं पुरो गताः वञ्चयिष्यसि कुतस् तमोवृतः कामुकेति चकृषुस् तम् अङ्गनाः
Ragh_19.34,yoṣitām uḍupater ivāciṣāṃ sparśanirvṛtim asāv anāpnuvan āruroha kumudākaropamāṃ rātrijāgaraparo divāśayaḥ,योषिताम् उडुपतेर् इवाचिषां स्पर्शनिर्वृतिम् असाव् अनाप्नुवन् आरुरोह कुमुदाकरोपमां रात्रिजागरपरो दिवाशयः
Ragh_19.35,veṇunā daśanapīḍitādharā vīṇayā nakhapadāṅkitoravaḥ śilapakārya ubhayena vejitās taṃ vijihmanayanā vyalobhayan,वेणुना दशनपीडिताधरा वीणया नखपदाङ्कितोरवः शिलपकार्य उभयेन वेजितास् तं विजिह्मनयना व्यलोभयन्
Ragh_19.36,aṅgasattvavacanāśrayaṃ mithaḥ strīṣu nṛtyam upadhāya darśayan sa prayoganipuṇaiḥ prayoktṛbhiḥ saṃjagharṣa saha mitrasaṃnidhau,अङ्गसत्त्ववचनाश्रयं मिथः स्त्रीषु नृत्यम् उपधाय दर्शयन् स प्रयोगनिपुणैः प्रयोक्तृभिः संजघर्ष सह मित्रसंनिधौ
Ragh_19.37,aṃsalambikuṭajārjunasrajas tasya nīparajasāṅgarāgiṇaḥ prāvṛṣi pramadabarhiṇeṣv abhūt kṛtimādriṣu vihāravibhramaḥ,अंसलम्बिकुटजार्जुनस्रजस् तस्य नीपरजसाङ्गरागिणः प्रावृषि प्रमदबर्हिणेष्व् अभूत् कृतिमाद्रिषु विहारविभ्रमः
Ragh_19.38,vigrahāc ca śayane parāṅmukhīr nānunetum abalāḥ sa tatvare ācakāṅkṣa ghanaśabdaviklavās tā vivṛtya viśatīr bhujāntaram,विग्रहाच् च शयने पराङ्मुखीर् नानुनेतुम् अबलाः स तत्वरे आचकाङ्क्ष घनशब्दविक्लवास् ता विवृत्य विशतीर् भुजान्तरम्
Ragh_19.39,kārttikīṣu savitānaharmyabhāg yāminīṣu lalitāṅganāsakhaḥ anvabhuṅkta surataśramāpahāṃ meghamuktaviśadāṃ sa candrikām,कार्त्तिकीषु सवितानहर्म्यभाग् यामिनीषु ललिताङ्गनासखः अन्वभुङ्क्त सुरतश्रमापहां मेघमुक्तविशदां स चन्द्रिकाम्
Ragh_19.40,saikataṃ ca sarayūṃ vivṛṇvatīṃ śroṇibimbam iva haṃsamekhalam svapriyāvilasitānukāriṇīṃ saudhajālvivarair vyalokayat,सैकतं च सरयूं विवृण्वतीं श्रोणिबिम्बम् इव हंसमेखलम् स्वप्रियाविलसितानुकारिणीं सौधजाल्विवरैर् व्यलोकयत्
Ragh_19.41,marmarair agurudhūpagandhibhir vyaktahemarśanais tam ekataḥ jahrur āgrathanamokṣalolupaṃ haimanair nivsanaiḥ sumadhyamāḥ,मर्मरैर् अगुरुधूपगन्धिभिर् व्यक्तहेमर्शनैस् तम् एकतः जह्रुर् आग्रथनमोक्षलोलुपं हैमनैर् निव्सनैः सुमध्यमाः
Ragh_19.42,arpitastimitadīpadṛṣṭayo garbhaveśmasu nivātakukṣiṣu tasya sarvasuratāntarakṣamāḥ sākṣitāṃ śiśirarātrayo yayuḥ,अर्पितस्तिमितदीपदृष्टयो गर्भवेश्मसु निवातकुक्षिषु तस्य सर्वसुरतान्तरक्षमाः साक्षितां शिशिररात्रयो ययुः
Ragh_19.43,dakṣiṇena pavanena saṃbhṛtaṃ prekṣya cūtakusumaṃ sapallavam anvanaiṣur avadhūtavigrahās taṃ durutsahaviyogam aṅganāḥ,दक्षिणेन पवनेन संभृतं प्रेक्ष्य चूतकुसुमं सपल्लवम् अन्वनैषुर् अवधूतविग्रहास् तं दुरुत्सहवियोगम् अङ्गनाः
Ragh_19.44,tāḥ svam aṅkam adhiropya dolayā preṅkhayan parijanāpaviddhayā muktarajju nibiḍaṃ bhayacchalāt kaṇṭhabandhanam avāpa bāhubhiḥ,ताः स्वम् अङ्कम् अधिरोप्य दोलया प्रेङ्खयन् परिजनापविद्धया मुक्तरज्जु निबिडं भयच्छलात् कण्ठबन्धनम् अवाप बाहुभिः
Ragh_19.45,taṃ payodharaniṣaktacandanair mauktikagrathitacārubhūṣaṇaiḥ grīṣmaveṣavidhibhiḥ siṣevire śroṇilambimaṇimekhalāḥ priyāḥ,तं पयोधरनिषक्तचन्दनैर् मौक्तिकग्रथितचारुभूषणैः ग्रीष्मवेषविधिभिः सिषेविरे श्रोणिलम्बिमणिमेखलाः प्रियाः
Ragh_19.46,yat sa bhagnasahakāram āsavaṃ raktapāṭalasamāgamaṃ papau tena tasya madhunirgamāt kṛśaś cittayonir abhavat punarnavaḥ,यत् स भग्नसहकारम् आसवं रक्तपाटलसमागमं पपौ तेन तस्य मधुनिर्गमात् कृशश् चित्तयोनिर् अभवत् पुनर्नवः
Ragh_19.47,evam indriyasukhāni nirviśann anyakāryavimukhaḥ sa pārthivaḥ ātmalakṣaṇaniveditān ṛtūn atyavāhayad anaṅgavāhitaḥ,एवम् इन्द्रियसुखानि निर्विशन्न् अन्यकार्यविमुखः स पार्थिवः आत्मलक्षणनिवेदितान् ऋतून् अत्यवाहयद् अनङ्गवाहितः
Ragh_19.48,taṃ pramattam api na prabhāvataḥ śekur ākramitum anyapārthivāḥ āmayas tu ratirāgasaṃbhavo dakṣaśāpa iva candram akṣiṇot,तं प्रमत्तम् अपि न प्रभावतः शेकुर् आक्रमितुम् अन्यपार्थिवाः आमयस् तु रतिरागसंभवो दक्षशाप इव चन्द्रम् अक्षिणोत्
Ragh_19.49,dṛṣṭadoṣam api tan na so 'tyajat saṅgavastu bhiṣajām anāśravaḥ svādubhis tu viṣayair hṛtas tato duḥkham indriyagaṇo nivāryate,दृष्टदोषम् अपि तन् न सो ऽत्यजत् सङ्गवस्तु भिषजाम् अनाश्रवः स्वादुभिस् तु विषयैर् हृतस् ततो दुःखम् इन्द्रियगणो निवार्यते
Ragh_19.50,tasya pāṇḍuvadanālpabhūṣaṇā sāvalambagamanā mṛdusvanā yakṣmaṇāpi parihānir āyayau kāmayānasamavasthayā tulām,तस्य पाण्डुवदनाल्पभूषणा सावलम्बगमना मृदुस्वना यक्ष्मणापि परिहानिर् आययौ कामयानसमवस्थया तुलाम्
Ragh_19.51,vyoma paścimakalāsthitendu vā paṅkaśeṣam iva gharmapalvalam rājñi tatkulam abhūt kṣayāture vāmanārcir iva dīpabhājanam,व्योम पश्चिमकलास्थितेन्दु वा पङ्कशेषम् इव घर्मपल्वलम् राज्ञि तत्कुलम् अभूत् क्षयातुरे वामनार्चिर् इव दीपभाजनम्
Ragh_19.52,bāḍham eṣu divaseṣu karma sādhayati putrajanmane ity adarśitarujo 'sya mantriṇaḥ śaśvad ūcur aghaśaṅkinīḥ prajāḥ,बाढम् एषु दिवसेषु कर्म साधयति पुत्रजन्मने इत्य् अदर्शितरुजो ऽस्य मन्त्रिणः शश्वद् ऊचुर् अघशङ्किनीः प्रजाः
Ragh_19.53,sa tv anekavanitāsakho 'pi san pāvanīm anavalokya saṃtatim vaidyayatnaparibhāvinaṃ gadaṃ na pradīpa iva vāyum atyagāt,स त्व् अनेकवनितासखो ऽपि सन् पावनीम् अनवलोक्य संततिम् वैद्ययत्नपरिभाविनं गदं न प्रदीप इव वायुम् अत्यगात्
Ragh_19.54,taṃ gṛhopavana eva saṃgatāḥ paścimakratuvidā purodhasā rogaśāntim apadiśya mantriṇaḥ saṃbhṛte śikhini gūḍham ādadhuḥ,तं गृहोपवन एव संगताः पश्चिमक्रतुविदा पुरोधसा रोगशान्तिम् अपदिश्य मन्त्रिणः संभृते शिखिनि गूढम् आदधुः
Ragh_19.55,taiḥ kṛtaprakṛtimukhyasaṃgrahair āśu tasya sahadharmacāriṇī sādhu dṛṣṭaśubhagarbhalakṣaṇā pratyapadyata narādhipaśriyam,तैः कृतप्रकृतिमुख्यसंग्रहैर् आशु तस्य सहधर्मचारिणी साधु दृष्टशुभगर्भलक्षणा प्रत्यपद्यत नराधिपश्रियम्
Ragh_19.56,tasyās tathāvidhanarendravipattiśokād uṣṇair vilocanajalaiḥ prathamābhitaptaḥ nirvāpitaḥ kanakakumbhamukhojjhitena vaṃśābhiṣekavidhinā śiśireṇa garbhaḥ,तस्यास् तथाविधनरेन्द्रविपत्तिशोकाद् उष्णैर् विलोचनजलैः प्रथमाभितप्तः निर्वापितः कनककुम्भमुखोज्झितेन वंशाभिषेकविधिना शिशिरेण गर्भः
Ragh_19.57,taṃ bhāvāya prasavasamayākāṅkṣiṇīnāṃ prajānām antargūḍhaṃ kṣitir iva babhau bījamuṣṭiṃ dadhānā maulaiḥ sārdhaṃ sthavirasacivair hemasiṃhāsanasthā rājñī rājyaṃ vidhivad aśiṣad bhartur avyāhatājñā,तं भावाय प्रसवसमयाकाङ्क्षिणीनां प्रजानाम् अन्तर्गूढं क्षितिर् इव बभौ बीजमुष्टिं दधाना मौलैः सार्धं स्थविरसचिवैर् हेमसिंहासनस्था राज्ञी राज्यं विधिवद् अशिषद् भर्तुर् अव्याहताज्ञा
Ragh_1.49,additional verses (kṣepaka) ākīryamāṇam āsanna-vidhibhiḥ samidāharaiḥ vaikhānasair adṛśyāgni-pratyudgamanavṛttibhiḥ,अद्दितिओनल् वेर्सेस् (क्षेपक) आकीर्यमाणम् आसन्न-विधिभिः समिदाहरैः वैखानसैर् अदृश्याग्नि-प्रत्युद्गमनवृत्तिभिः
Ragh_1.75,* imāṃ devīm ṛtusnātāṃ smṛtvā sapadi satvaraḥ pradakṣiṇakriyātītas tasyāḥ kopam ajījanaḥ,* इमां देवीम् ऋतुस्नातां स्मृत्वा सपदि सत्वरः प्रदक्षिणक्रियातीतस् तस्याः कोपम् अजीजनः
Ragh_1.82,* tāmralalāṭajāṃ rekhāṃ bibhratī sāsitetarām saṃdhyā prātipadeneva pratibhinnā himāṃśunā,* ताम्रललाटजां रेखां बिभ्रती सासितेतराम् संध्या प्रातिपदेनेव प्रतिभिन्ना हिमांशुना
Ragh_5.57,* gāndharvam astraṃ tad itaḥ pratīccha prayogasaṃhāravibhaktamantram saṃdhyā prātipadeneva na cārihiṃsā vijayaḥ svahaste,* गान्धर्वम् अस्त्रं तद् इतः प्रतीच्छ प्रयोगसंहारविभक्तमन्त्रम् संध्या प्रातिपदेनेव न चारिहिंसा विजयः स्वहस्ते
Ragh_5.67,* nidrāvaśaṃ tvayi gate śaśinā kathaṃcid ātmānam ānanarucā bhavato viyujya lakṣmīr vibhātasamaye 'pi hi darśanena paryutsukā praṇayinī niśi khaṇḍiteva,* निद्रावशं त्वयि गते शशिना कथंचिद् आत्मानम् आननरुचा भवतो वियुज्य लक्ष्मीर् विभातसमये ऽपि हि दर्शनेन पर्युत्सुका प्रणयिनी निशि खण्डितेव
Ragh_5.69,* mandaṃ vivāti himasaṃbhṛtaśītabhāvaḥ saṃsṛjyate sarasijair aruṇāṃśubhinnaiḥ saurabhyam īpsur iva te mukhamārutasya yan no guṇān prati niśāpariṇāmavāyuḥ,* मन्दं विवाति हिमसंभृतशीतभावः संसृज्यते सरसिजैर् अरुणांशुभिन्नैः सौरभ्यम् ईप्सुर् इव ते मुखमारुतस्य यन् नो गुणान् प्रति निशापरिणामवायुः
Ragh_5.75,* iti sa vihatanidras talpam alpetarāṃśaḥ suragaja iva gaṅgāsaikataṃ supratīkaḥ parijanavanitānāṃ pādayor vyāpṛtānāṃ valayamaṇividiṣṭaṃ pracchadāntaṃ mumoca,* इति स विहतनिद्रस् तल्पम् अल्पेतरांशः सुरगज इव गङ्गासैकतं सुप्रतीकः परिजनवनितानां पादयोर् व्यापृतानां वलयमणिविदिष्टं प्रच्छदान्तं मुमोच
Ragh_6.1,* sa tatra mañceṣu vimānakalpeṣv ākalpasaṃmūrchitarūpaśobhān siṃhāsanasthān nṛpatīn apaśyat yūpān praśastān iva haimavedīn,* स तत्र मञ्चेषु विमानकल्पेष्व् आकल्पसंमूर्छितरूपशोभान् सिंहासनस्थान् नृपतीन् अपश्यत् यूपान् प्रशस्तान् इव हैमवेदीन्
Ragh_6.67,* yadā yadā rājakumārikāsau na pūrvapūrvaṃ ganayāṃ cakāra tadā tadā nāmitarepharekhām āśālatā pallavinī babhūva,* यदा यदा राजकुमारिकासौ न पूर्वपूर्वं गनयां चकार तदा तदा नामितरेफरेखाम् आशालता पल्लविनी बभूव
Ragh_7.38,* lalāṭabaddhabhṛkuṭītaraṅgais tanutyajāṃ dantanipīḍitoṣṭhaiḥ ātastare bhallanikṛttakaṇṭhair huṃkāragarbhair dviṣatāṃ śirobhiḥ,* ललाटबद्धभृकुटीतरङ्गैस् तनुत्यजां दन्तनिपीडितोष्ठैः आतस्तरे भल्लनिकृत्तकण्ठैर् हुंकारगर्भैर् द्विषतां शिरोभिः
Ragh_8.9,* atha vīkṣya guṇaiḥ pratiṣṭhitaṃ prakṛtiṣv ātmajam ābhigamikaiḥ padavīṃ pariṇāmadeśinīṃ raghur ādatta vanāntagāminīm,* अथ वीक्ष्य गुणैः प्रतिष्ठितं प्रकृतिष्व् आत्मजम् आभिगमिकैः पदवीं परिणामदेशिनीं रघुर् आदत्त वनान्तगामिनीम्
Ragh_10.19,* namas trimūrtaye tubhyaṃ guṇatrayavibhāgāya prāk sṛṣṭe[ḥ] kevalātmane paścād bhad[r]am upeyuṣe,* नमस् त्रिमूर्तये तुभ्यं गुणत्रयविभागाय प्राक् सृष्टे[ः] केवलात्मने पश्चाद् भद्[र्]अम् उपेयुषे
Ragh_11.43,* te 'pi tūrṇam avagamya śāmbhavam āsamāharaṇakarmatatparāḥ svāṃ sakṣiptatikarkaśaṃ hi tac cikṣipur daśāarathātmajāgrataḥ,* ते ऽपि तूर्णम् अवगम्य शाम्भवम् आसमाहरणकर्मतत्पराः स्वां सक्षिप्ततिकर्कशं हि तच् चिक्षिपुर् दशाअरथात्मजाग्रतः
Ragh_13.15,* nistriṃśakalpasya nidher jalānām eṣā tamāladrumarāja nīlā dūrād arālabhru vibhāti velā kalaṅkarekhā malineva dhārā,* निस्त्रिंशकल्पस्य निधेर् जलानाम् एषा तमालद्रुमराज नीला दूराद् अरालभ्रु विभाति वेला कलङ्करेखा मलिनेव धारा
Ragh_14.1,* pratyāgatau tatra cirapravāsād apaśyatāṃ dāśarathī jananyau kumudvatī śītamarīcilekhe diveva rūpāntaradurvibhāvye,* प्रत्यागतौ तत्र चिरप्रवासाद् अपश्यतां दाशरथी जनन्यौ कुमुद्वती शीतमरीचिलेखे दिवेव रूपान्तरदुर्विभाव्ये
Ragh_14.69,* keyaṃ vane lakṣmaṇa lakṣmaṇeti dīnākṣaraṃ roditi yoṣid uccaiḥ āṃ jñātam eṣā janakātmajeti kavir vicintyāntikam ājagāma,* केयं वने लक्ष्मण लक्ष्मणेति दीनाक्षरं रोदिति योषिद् उच्चैः आं ज्ञातम् एषा जनकात्मजेति कविर् विचिन्त्यान्तिकम् आजगाम
Ragh_15.71,* tad ākarṇya muner vākyaṃ rāmo rājīvalocanaḥ samaṃ harṣaviṣādābhyāṃ yuyuje nītikovidaḥ,* तद् आकर्ण्य मुनेर् वाक्यं रामो राजीवलोचनः समं हर्षविषादाभ्यां युयुजे नीतिकोविदः
Ragh_15.94,* gaccha lakṣmaṇa śīghraṃ tvaṃ mā bhūd dharmaviparyayaḥ tyāgo vāpi vadho vāpi sādhūnām ubhayaṃ samam,* गच्छ लक्ष्मण शीघ्रं त्वं मा भूद् धर्मविपर्ययः त्यागो वापि वधो वापि साधूनाम् उभयं समम्
Ragh_18.16,* tasmād babhūvātha dalābhidhāno dalānvitaḥ padmadalābhadṛṣṭiḥ kundāgra danto ripudantisiṃhaḥ patiḥ pṛthivyāḥ kulakair ivenduḥ,* तस्माद् बभूवाथ दलाभिधानो दलान्वितः पद्मदलाभदृष्टिः कुन्दाग्र दन्तो रिपुदन्तिसिंहः पतिः पृथिव्याः कुलकैर् इवेन्दुः
Ragh_18.19,* hitvātha bhogāṃs tapasottamena triviṣṭapaṃ prāptavati kṣitīśe tadātmajaḥ sāgaradhīracetāḥ śaśāsa pṛthvīṃ sakalāṃ nṛsomaḥ,* हित्वाथ भोगांस् तपसोत्तमेन त्रिविष्टपं प्राप्तवति क्षितीशे तदात्मजः सागरधीरचेताः शशास पृथ्वीं सकलां नृसोमः