| verse_no,sanskrit_transliteration,sanskrit_devanagari |
| 1,sarveṣāmapi muktyarthaṃ muktimārgasya darśanam deveśa jñānamācāraṃ kṛpayā kathayasva me,सर्वेषामपि मुक्त्यर्थं मुक्तिमार्गस्य दर्शनम् देवेश ज्ञानमाचारं कृपया कथयस्व मे |
| 2,jñānācārau varārohe kathayāmi tavādhunā praviśanti yato mokṣaṃ jñānino dhvastakalmaṣam,ज्ञानाचारौ वरारोहे कथयामि तवाधुना प्रविशन्ति यतो मोक्षं ज्ञानिनो ध्वस्तकल्मषम् |
| 3,yeṣāṃ bodhena saṃjātaṃ kālajñānaṃ varānane na teṣāṃ jāyate bodhaḥ śāstrakoṭiśatairapi,येषां बोधेन संजातं कालज्ञानं वरानने न तेषां जायते बोधः शास्त्रकोटिशतैरपि |
| 4,ato hi nirbhayo vidvān niḥśaṅko vigataspṛhaḥ jñānotsāhaparo bhūyāt śraddaddhāno nirākulaḥ,अतो हि निर्भयो विद्वान् निःशङ्को विगतस्पृहः ज्ञानोत्साहपरो भूयात् श्रद्दद्धानो निराकुलः |
| 5,nirmamaḥ karuṇopetaḥ sarvabhūtābhayapradaḥ bhajet kālottaraṃ devi mumukṣuryogatatparaḥ,निर्ममः करुणोपेतः सर्वभूताभयप्रदः भजेत् कालोत्तरं देवि मुमुक्षुर्योगतत्परः |
| 6,sa brahmā sa śivo viṣṇuḥ sa indraḥ sa ṣaḍānanaḥ sa guruḥ sarvadevāśca sa yogī sa tapodhanaḥ,स ब्रह्मा स शिवो विष्णुः स इन्द्रः स षडाननः स गुरुः सर्वदेवाश्च स योगी स तपोधनः |
| 7,paṇḍitaḥ sa mahābhāgaḥ kṛtārthaḥ paramārthataḥ caladvāyusamaṃ cittaṃ dhriyate yena niścalam,पण्डितः स महाभागः कृतार्थः परमार्थतः चलद्वायुसमं चित्तं ध्रियते येन निश्चलम् |
| 8,sa upāyo mimokṣasya sadupāttaguṇastu saḥ sā prajñā tadiha sthairyaṃ tatpuṇyaṃ vyavasāyinām,स उपायो मिमोक्षस्य सदुपात्तगुणस्तु सः सा प्रज्ञा तदिह स्थैर्यं तत्पुण्यं व्यवसायिनाम् |
| 9,tadeva tīrthaṃ dānaṃ ca sa tapaśca na saṃśayaḥ yenopāyena badhyeta vāyubhiścalanaṃ manaḥ,तदेव तीर्थं दानं च स तपश्च न संशयः येनोपायेन बध्येत वायुभिश्चलनं मनः |
| 10,citte calati saṃsāro niścalo mokṣa eva tu tasmāccittaṃ sthiraṃ kuryāt prajñayā parayā budhaḥ,चित्ते चलति संसारो निश्चलो मोक्ष एव तु तस्माच्चित्तं स्थिरं कुर्यात् प्रज्ञया परया बुधः |
| 11,ekāntikaṃ sukhaṃ yatra tathāivātyantikaṃ bhavet niṣkarmaṇi pare tattve ko na rajyeta paṇḍitaḥ,एकान्तिकं सुखं यत्र तथाइवात्यन्तिकं भवेत् निष्कर्मणि परे तत्त्वे को न रज्येत पण्डितः |
| 12,nivṛtto viṣayajñānāt niṣkalajñānatatparaḥ anicchannapi medhāvī labhate mokṣamakṣayam,निवृत्तो विषयज्ञानात् निष्कलज्ञानतत्परः अनिच्छन्नपि मेधावी लभते मोक्षमक्षयम् |
| 13,asmitākalayā yuktaṃ caitanyaṃ sakalaṃ smṛtam asmitārahitaṃ cetaś caitanyaṃ śaktirucyate,अस्मिताकलया युक्तं चैतन्यं सकलं स्मृतम् अस्मितारहितं चेतश् चैतन्यं शक्तिरुच्यते |
| 14,tathā prakāśitaṃ viśvaṃ śaktidhyānamudāhṛtam sarvālambavinirmuktaṃ niṣkalaṃ jñānamucyate,तथा प्रकाशितं विश्वं शक्तिध्यानमुदाहृतम् सर्वालम्बविनिर्मुक्तं निष्कलं ज्ञानमुच्यते |
| 15,ahamaṃśena yacchūnyaṃ cinmātrālokamadvayam muktibījaṃ tadākhyātaṃ parayogapravartakam,अहमंशेन यच्छून्यं चिन्मात्रालोकमद्वयम् मुक्तिबीजं तदाख्यातं परयोगप्रवर्तकम् |
| 16,cakrāṇi nāḍayaḥ padmadevatābījamaṇḍalam rūpamityādikaṃ kiñcid dhyeyaṃ naiva kadācana,चक्राणि नाडयः पद्मदेवताबीजमण्डलम् रूपमित्यादिकं किञ्चिद् ध्येयं नैव कदाचन |
| 17,kuhakaṃ mantrajālaṃ ca prāṇāyāmādi dhāraṇam sarvametanna kartavyaṃ mokṣamakṣayamicchatā,कुहकं मन्त्रजालं च प्राणायामादि धारणम् सर्वमेतन्न कर्तव्यं मोक्षमक्षयमिच्छता |
| 18,nātra pūjā namaskāro na japo dhyānameva ca kevalaṃ jñānamityuktaṃ veditavyaṃ na kiñcana,नात्र पूजा नमस्कारो न जपो ध्यानमेव च केवलं ज्ञानमित्युक्तं वेदितव्यं न किञ्चन |
| 19,bahirāhitacittānāṃ jāyante bandhahetavaḥ bahiścittaṃ nivāryaiva vindan loke na sīdati,बहिराहितचित्तानां जायन्ते बन्धहेतवः बहिश्चित्तं निवार्यैव विन्दन् लोके न सीदति |
| 20,nātra kiñcidbahirnāntaṃ na madhyaṃ nāpyadhaḥ kvacit sarvākāraṃ nirākāraṃ svasaṃvedyaṃ virājate,नात्र किञ्चिद्बहिर्नान्तं न मध्यं नाप्यधः क्वचित् सर्वाकारं निराकारं स्वसंवेद्यं विराजते |
| 21,yadyadālokya yo jantuḥ kurute karmasañcayam tadgatirjāyate yasmān nirālokaṃ tu cintayet,यद्यदालोक्य यो जन्तुः कुरुते कर्मसञ्चयम् तद्गतिर्जायते यस्मान् निरालोकं तु चिन्तयेत् |
| 22,heturnāsti phalaṃ nāsti nāsti karma svabhāvataḥ asadbhūtamidaṃ sarvaṃ nāsti loko na laukikaḥ,हेतुर्नास्ति फलं नास्ति नास्ति कर्म स्वभावतः असद्भूतमिदं सर्वं नास्ति लोको न लौकिकः |
| 23,nirālambamidaṃ sarvaṃ nirālambaprakāśitam nirālambamidaṃ kṛtvā nirālambo bhaviṣyati,निरालम्बमिदं सर्वं निरालम्बप्रकाशितम् निरालम्बमिदं कृत्वा निरालम्बो भविष्यति |
| 24,vyomākāraṃ mahāśūnyaṃ vyāpakaṃ yo na bhāvayet saṃsārī sa bhavelloke bījakośakrimiryathā,व्योमाकारं महाशून्यं व्यापकं यो न भावयेत् संसारी स भवेल्लोके बीजकोशक्रिमिर्यथा |
| 25,jñānotpattinimittaṃ tu kriyāścaryāḥ prakīrtitāḥ yogaṃ sālambanaṃ tyaktvā niṣprapañcaṃ vicintayet,ज्ञानोत्पत्तिनिमित्तं तु क्रियाश्चर्याः प्रकीर्तिताः योगं सालम्बनं त्यक्त्वा निष्प्रपञ्चं विचिन्तयेत् |
| 26,pātālāt śaktiparyantaṃ sarvametadabhīpsitam bhagnaṃ yaiḥ śūnyamantreṇa te smṛtāḥ śūnyavedinaḥ,पातालात् शक्तिपर्यन्तं सर्वमेतदभीप्सितम् भग्नं यैः शून्यमन्त्रेण ते स्मृताः शून्यवेदिनः |
| 27,viṣaye lolupaṃ cittaṃ markaṭādapi cañcalam sarvaśūnyapade sthitvā tato nirvāṇameṣyati,विषये लोलुपं चित्तं मर्कटादपि चञ्चलम् सर्वशून्यपदे स्थित्वा ततो निर्वाणमेष्यति |
| 28,sarvatattvādyasambhinnaṃ dehād bhinnaṃ tathaiva ca ahamasmādyasambhinnaṃ caitanyaṃ sarvatomukham,सर्वतत्त्वाद्यसम्भिन्नं देहाद् भिन्नं तथैव च अहमस्माद्यसम्भिन्नं चैतन्यं सर्वतोमुखम् |
| 29,ākāśamiva sarvaṃ tu sabāhyābhyantaraṃ priye parānandamarūpaṃ tu paśyannānandabhāgbhavet,आकाशमिव सर्वं तु सबाह्याभ्यन्तरं प्रिये परानन्दमरूपं तु पश्यन्नानन्दभाग्भवेत् |
| 30,nirindhano yathā vahniḥ svayameva praśāmyati grāhyābhāvānmanastadvat svayameva pralīyate,निरिन्धनो यथा वह्निः स्वयमेव प्रशाम्यति ग्राह्याभावान्मनस्तद्वत् स्वयमेव प्रलीयते |
| 31,mohikā mūrcchikā māyā svapnaśceti caturvidhaḥ suṣuptirjāgṛtiścaiva sarvametat parityajet,मोहिका मूर्च्छिका माया स्वप्नश्चेति चतुर्विधः सुषुप्तिर्जागृतिश्चैव सर्वमेतत् परित्यजेत् |
| 32,dehāt sūkṣmagatāt prāṇāc cittād buddherahaṅkṛteḥ sarvasmādbhinna evāhaṃ cintayan labhate citam,देहात् सूक्ष्मगतात् प्राणाच् चित्ताद् बुद्धेरहङ्कृतेः सर्वस्माद्भिन्न एवाहं चिन्तयन् लभते चितम् |
| 33,sadābhibhūtaye cittaṃ nidrayā smaraṇādinā bodhayitvā prayatnena kuryāt svasthaṃ punaḥ punaḥ,सदाभिभूतये चित्तं निद्रया स्मरणादिना बोधयित्वा प्रयत्नेन कुर्यात् स्वस्थं पुनः पुनः |
| 34,yadā sthiraṃ bhaveccittaṃ cālayanna kathaṃcana na kiñciccintayet tatra sthirameva tu kārayet,यदा स्थिरं भवेच्चित्तं चालयन्न कथंचन न किञ्चिच्चिन्तयेत् तत्र स्थिरमेव तु कारयेत् |
| 35,āśrayālambanaṃ cittaṃ tadvat kuryānnirāśrayam cañcalaṃ niścalaṃ kuryāt niścalaṃ na tu cālayet,आश्रयालम्बनं चित्तं तद्वत् कुर्यान्निराश्रयम् चञ्चलं निश्चलं कुर्यात् निश्चलं न तु चालयेत् |
| 36,sarvabhūtalaye jāte yadyadvyoma sunirmalam tattadrūpaṃ svakaṃ dhyāyed vyāptaṃ caiva tu nirmalam,सर्वभूतलये जाते यद्यद्व्योम सुनिर्मलम् तत्तद्रूपं स्वकं ध्यायेद् व्याप्तं चैव तु निर्मलम् |
| 37,tadeva janmasāphalyaṃ pāṇḍityamidameva hi caladvāyusamaṃ cittaṃ niścalaṃ dhriyate hi yat,तदेव जन्मसाफल्यं पाण्डित्यमिदमेव हि चलद्वायुसमं चित्तं निश्चलं ध्रियते हि यत् |
| 38,naivordhvaṃ dhārayeccittaṃ na madhyaṃ nāpyadhaḥ kvacit antarbhāvavinirmuktaṃ sadā kuryānnirāśrayam,नैवोर्ध्वं धारयेच्चित्तं न मध्यं नाप्यधः क्वचित् अन्तर्भावविनिर्मुक्तं सदा कुर्यान्निराश्रयम् |
| 39,nidrāyāṃ bodhayeccittaṃ vikṣiptaṃ śamayet punaḥ pakṣadvayaparityāge samprāpte naiva cālayet,निद्रायां बोधयेच्चित्तं विक्षिप्तं शमयेत् पुनः पक्षद्वयपरित्यागे सम्प्राप्ते नैव चालयेत् |
| 40,nirāśrayaṃ sadā cittaṃ sarvālambanavarjitam mano 'vasthāvinirmuktaṃ vijñeyaṃ muktilakṣaṇam,निराश्रयं सदा चित्तं सर्वालम्बनवर्जितम् मनो ऽवस्थाविनिर्मुक्तं विज्ञेयं मुक्तिलक्षणम् |
| 41,sarvālambanaśūnyaṃ ca dhārayitvā mano hṛdi yajjñānaṃ jāyate spaṣṭaṃ tadabhyāsaparo bhavet,सर्वालम्बनशून्यं च धारयित्वा मनो हृदि यज्ज्ञानं जायते स्पष्टं तदभ्यासपरो भवेत् |
| 42,ye dhyāyanti paraṃ śūnyaṃ niṣkalaṃ niravasthitam te yānti paramaṃ sthānaṃ janmamṛtyuvivarjitam,ये ध्यायन्ति परं शून्यं निष्कलं निरवस्थितम् ते यान्ति परमं स्थानं जन्ममृत्युविवर्जितम् |
| 43,devā devyastathā cānye dharmādharmau ca tatphalam āśrayāśrayivijñānaṃ saṃsārasya ca bandhanam,देवा देव्यस्तथा चान्ये धर्माधर्मौ च तत्फलम् आश्रयाश्रयिविज्ञानं संसारस्य च बन्धनम् |
| 44,āśrayo dvandvamityuktaṃ dvandvatyāgāt parodayaḥ jīvanmuktastadā yogī dehatyāgād vimucyate,आश्रयो द्वन्द्वमित्युक्तं द्वन्द्वत्यागात् परोदयः जीवन्मुक्तस्तदा योगी देहत्यागाद् विमुच्यते |
| 45,vairāgyeṇa vapustyāgo na vai kāryo manīṣiṇā ārambhataḥ kriyānāśe svayameva vipatsyate,वैराग्येण वपुस्त्यागो न वै कार्यो मनीषिणा आरम्भतः क्रियानाशे स्वयमेव विपत्स्यते |
| 46,hṛtsaroje hyahaṃrūpā yā citirnirmalācalā ahaṅkāraparityāgāt sā citirmokṣadāyinī,हृत्सरोजे ह्यहंरूपा या चितिर्निर्मलाचला अहङ्कारपरित्यागात् सा चितिर्मोक्षदायिनी |
| 47,sarvopādhivinirmuktaṃ cidrūpaṃ yannirantaram tacchivo 'hamiti dhyātvā sarvāsaktiṃ visarjayet,सर्वोपाधिविनिर्मुक्तं चिद्रूपं यन्निरन्तरम् तच्छिवो ऽहमिति ध्यात्वा सर्वासक्तिं विसर्जयेत् |
| 48,deśajātyādisambaddhān varṇāśramasamanvitān bhāvānetān parityajya svabhāvaṃ bhāvayedbudhaḥ,देशजात्यादिसम्बद्धान् वर्णाश्रमसमन्वितान् भावानेतान् परित्यज्य स्वभावं भावयेद्बुधः |
| 49,ahameko na me kaścin nāhamanyasya kasyacit na taṃ paśyāmi yasyāhaṃ taṃ na paśyāmi yo mama,अहमेको न मे कश्चिन् नाहमन्यस्य कस्यचित् न तं पश्यामि यस्याहं तं न पश्यामि यो मम |
| 50,ahameva paraṃ brahma jagannātho maheśvaraḥ iti syānniścito mukto baddhaḥ syādanyathā pumān,अहमेव परं ब्रह्म जगन्नाथो महेश्वरः इति स्यान्निश्चितो मुक्तो बद्धः स्यादन्यथा पुमान् |
| 51,aśarīraṃ yadātmānaṃ paśyati jñānacakṣuṣā tadā bhavati śāntātmā sarvato vigataspṛhaḥ,अशरीरं यदात्मानं पश्यति ज्ञानचक्षुषा तदा भवति शान्तात्मा सर्वतो विगतस्पृहः |
| 52,yo 'sau sarveṣu śāstreṣu paṭhyate hyaja īśvaraḥ akāyo nirguṇo hyātmā so 'hamasmi na saṃśayaḥ,यो ऽसौ सर्वेषु शास्त्रेषु पठ्यते ह्यज ईश्वरः अकायो निर्गुणो ह्यात्मा सो ऽहमस्मि न संशयः |
| 53,vijñāptimātro hi sadā viśuddhaḥ sarvatra yasmātsatataṃ vimuktaḥ nādeyaheyo hyahamapratarkyas tasmātsadā brahmamayo viśokaḥ,विज्ञाप्तिमात्रो हि सदा विशुद्धः सर्वत्र यस्मात्सततं विमुक्तः नादेयहेयो ह्यहमप्रतर्क्यस् तस्मात्सदा ब्रह्ममयो विशोकः |
| 54,āmastakaṃ pādatalāvasānaṃ sāntarbahiścarmapaṭāvanaddham tatkṛtsnamevāmṛtarūpamanyac cidrūpamātmānamananyasiddhim,आमस्तकं पादतलावसानं सान्तर्बहिश्चर्मपटावनद्धम् तत्कृत्स्नमेवामृतरूपमन्यच् चिद्रूपमात्मानमनन्यसिद्धिम् |
| 55,īśo 'hamevāsya carācarasya pitā ca mātā ca pitāmahaśca dhyānaṃ samāsthāya padaṃ caturthaṃ dhyāyanti māmeva vimuktikāmāḥ,ईशो ऽहमेवास्य चराचरस्य पिता च माता च पितामहश्च ध्यानं समास्थाय पदं चतुर्थं ध्यायन्ति मामेव विमुक्तिकामाः |
| 56,brahmādibhirdevamanuṣyanāgair gandharvayakṣāpsarasāṃ gaṇaiśca yajñairanekairahameva pūjyo māmeva sarve pratipūjayanti,ब्रह्मादिभिर्देवमनुष्यनागैर् गन्धर्वयक्षाप्सरसां गणैश्च यज्ञैरनेकैरहमेव पूज्यो मामेव सर्वे प्रतिपूजयन्ति |
| 57,tapobhirugrairvividhaiśca dānair māmeva sarve pratipūjayanti bhūtāni cāhaṃ sthirajaṅgamāni yāvanti cānyānyahameva tāni,तपोभिरुग्रैर्विविधैश्च दानैर् मामेव सर्वे प्रतिपूजयन्ति भूतानि चाहं स्थिरजङ्गमानि यावन्ति चान्यान्यहमेव तानि |
| 58,na sthūlasūkṣmo na ca śūnyarūpo jñānaikarūpo jagadekabandhuḥ nirantaro nirmala īśvaro 'haṃ svapnādyavasthācyutiniṣprapañcaḥ,न स्थूलसूक्ष्मो न च शून्यरूपो ज्ञानैकरूपो जगदेकबन्धुः निरन्तरो निर्मल ईश्वरो ऽहं स्वप्नाद्यवस्थाच्युतिनिष्प्रपञ्चः |
| 59,anādivijñānamajaṃ purāṇaṃ guhāśayaṃ niṣkalamaprapañcam nirañjanaṃ niṣpratimaṃ nirīśam adṛśyamagrāhyamacintyarūpam,अनादिविज्ञानमजं पुराणं गुहाशयं निष्कलमप्रपञ्चम् निरञ्जनं निष्प्रतिमं निरीशम् अदृश्यमग्राह्यमचिन्त्यरूपम् |
| 60,sanātanaṃ brahma nirantaraṃ yat pade pade so 'hamiti prapaśyet yo bhāvatastiṣṭhati niṣprakampaḥ sa brahmabhūto 'mṛtatāmupaiti,सनातनं ब्रह्म निरन्तरं यत् पदे पदे सो ऽहमिति प्रपश्येत् यो भावतस्तिष्ठति निष्प्रकम्पः स ब्रह्मभूतो ऽमृततामुपैति |
| 61,jñānamevaṃ varārohe kathitaṃ mokṣasiddhaye ācāraṃ kathyamānaṃ tu sāmprataṃ śṛṇu taṃ mayā,ज्ञानमेवं वरारोहे कथितं मोक्षसिद्धये आचारं कथ्यमानं तु साम्प्रतं शृणु तं मया |
| 62,na snānaṃ na japaḥ pūjā homo naiva ca sādhanam agnikāryādikāryaṃ ca naitasyāsti maheśvari,न स्नानं न जपः पूजा होमो नैव च साधनम् अग्निकार्यादिकार्यं च नैतस्यास्ति महेश्वरि |
| 63,niyamo 'pi na tasyāsti kṣetrapīṭhe ca sevanam nārcanaṃ pitṛkāryādi tīrthayātrā vratāni ca,नियमो ऽपि न तस्यास्ति क्षेत्रपीठे च सेवनम् नार्चनं पितृकार्यादि तीर्थयात्रा व्रतानि च |
| 64,dharmādharmaphalaṃ nāsti na tithirlaukikakriyā santyajetsarvakarmāṇi lokācāraṃ ca sarvaśaḥ,धर्माधर्मफलं नास्ति न तिथिर्लौकिकक्रिया सन्त्यजेत्सर्वकर्माणि लोकाचारं च सर्वशः |
| 65,samayācāraniḥśeṣān kṛtyajātaṃ tu bandhanam saṃkalpaṃ ca vikalpaṃ ca ye cānye kuladharmikāḥ,समयाचारनिःशेषान् कृत्यजातं तु बन्धनम् संकल्पं च विकल्पं च ये चान्ये कुलधर्मिकाः |
| 66,siddhīśca vividhākārāḥ pātālādi rasāyanam pratyakṣeṇāpi labhyeran naiva gṛhṇīta sādhakaḥ,सिद्धीश्च विविधाकाराः पातालादि रसायनम् प्रत्यक्षेणापि लभ्येरन् नैव गृह्णीत साधकः |
| 67,sarve te paśubandhāḥ syur adhomārgapradāyakāḥ etairnāsti parā muktiś cidrūpaṃ vyāpakaṃ vinā,सर्वे ते पशुबन्धाः स्युर् अधोमार्गप्रदायकाः एतैर्नास्ति परा मुक्तिश् चिद्रूपं व्यापकं विना |
| 68,yena kena viśeṣeṇa sarvāvastho 'pi yogadhṛk kṣetrapīṭhe ca sandehād varjayedyadi kautukam,येन केन विशेषेण सर्वावस्थो ऽपि योगधृक् क्षेत्रपीठे च सन्देहाद् वर्जयेद्यदि कौतुकम् |
| 69,kṛmikīṭapataṅgāśca tathā devi vanaspatīn na nāśayed budho jīvān paramārthamatiryataḥ,कृमिकीटपतङ्गाश्च तथा देवि वनस्पतीन् न नाशयेद् बुधो जीवान् परमार्थमतिर्यतः |
| 70,na mūlotpāṭanaṃ kuryāt pattracchedaṃ vivarjayet bhūtapīḍāṃ na kurvīta puṣpāṇāṃ ca nikṛntanam,न मूलोत्पाटनं कुर्यात् पत्त्रच्छेदं विवर्जयेत् भूतपीडां न कुर्वीत पुष्पाणां च निकृन्तनम् |
| 71,svayaṃpatitapuṣpaistu kartavyaṃ śivapūjanam māraṇoccāṭanādīni vidveṣastambhane tathā,स्वयंपतितपुष्पैस्तु कर्तव्यं शिवपूजनम् मारणोच्चाटनादीनि विद्वेषस्तम्भने तथा |
| 72,jvarabhūtagrahāveśavaśyākarṣaṇamohanam na kuryāt kṣudrakarmāṇi kāṣṭhapāṣāṇapūjanam,ज्वरभूतग्रहावेशवश्याकर्षणमोहनम् न कुर्यात् क्षुद्रकर्माणि काष्ठपाषाणपूजनम् |
| 73,samo 'mitre ca mitre ca samo loṣṭe ca kāñcane abhilāṣo na kartavya indriyārthe kadācana,समो ऽमित्रे च मित्रे च समो लोष्टे च काञ्चने अभिलाषो न कर्तव्य इन्द्रियार्थे कदाचन |
| 74,ātmārāmo bhavedyogī nirbhayo vigataspṛhaḥ samanindāpraśaṃsaśca sarvabhūtasamastathā,आत्मारामो भवेद्योगी निर्भयो विगतस्पृहः समनिन्दाप्रशंसश्च सर्वभूतसमस्तथा |
| 75,samadṛṣṭistu kartavyā yathātmani tathā pare vivādaṃ lokagoṣṭhīṃ ca kalahāśca vivarjayet,समदृष्टिस्तु कर्तव्या यथात्मनि तथा परे विवादं लोकगोष्ठीं च कलहाश्च विवर्जयेत् |
| 76,śāstragoṣṭhīṃ na kurvīta kubhāṣitasubhāṣitān,शास्त्रगोष्ठीं न कुर्वीत कुभाषितसुभाषितान् |
| 77,īrṣyāṃ paiśunyadambhe ca rāgaṃ mātsaryameva ca kāmakrodhau bhayaṃ śokaṃ tyajetsarvaṃ śanaiḥ śanaiḥ,ईर्ष्यां पैशुन्यदम्भे च रागं मात्सर्यमेव च कामक्रोधौ भयं शोकं त्यजेत्सर्वं शनैः शनैः |
| 78,sarvadvandvavinirmuktaḥ santataṃ janavarjitaḥ anenaiva śarīreṇa sarvajñaḥ san prakāśate,सर्वद्वन्द्वविनिर्मुक्तः सन्ततं जनवर्जितः अनेनैव शरीरेण सर्वज्ञः सन् प्रकाशते |
| 79,jñānenaiva yathā mokṣas tathā siddhirnirarthikā tathāpi bhogamicchantaḥ siddhimicchanti sādhakāḥ,ज्ञानेनैव यथा मोक्षस् तथा सिद्धिर्निरर्थिका तथापि भोगमिच्छन्तः सिद्धिमिच्छन्ति साधकाः |
| 80,aṇimādiguṇāvāptir jāyatāṃ vā na jāyatām tathāpi mucyate dehī patiṃ vijñāya nirmalam,अणिमादिगुणावाप्तिर् जायतां वा न जायताम् तथापि मुच्यते देही पतिं विज्ञाय निर्मलम् |
| 81,pañcabhūtātmako dehaḥ śivastatraiva tiṣṭhati śivādyavaniparyanto loko 'yaṃ śaṅkarātmakaḥ,पञ्चभूतात्मको देहः शिवस्तत्रैव तिष्ठति शिवाद्यवनिपर्यन्तो लोको ऽयं शङ्करात्मकः |
| 82,īdṛśaṃ jñāninaṃ dṛṣṭvā pūjayanti ca ye narāḥ gandhaṃ puṣpaṃ phalaṃ dhūpaṃ snānaṃ vastraṃ ca bhojanam,ईदृशं ज्ञानिनं दृष्ट्वा पूजयन्ति च ये नराः गन्धं पुष्पं फलं धूपं स्नानं वस्त्रं च भोजनम् |
| 83,nivedayanti ye kecid vāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ tathaiva te vimucyante muktimārgābhikāṅkṣiṇaḥ,निवेदयन्ति ये केचिद् वाङ्मनःकायकर्मभिः तथैव ते विमुच्यन्ते मुक्तिमार्गाभिकाङ्क्षिणः |
| 84,stutinindākarāstasya puṇyapāpe samāpnuyuḥ yajjñānācaraṇaṃ pṛṣṭaṃ tat sarvaṃ kathitaṃ mayā kālajñānaṃ varārohe kimanyat paripṛcchasi,स्तुतिनिन्दाकरास्तस्य पुण्यपापे समाप्नुयुः यज्ज्ञानाचरणं पृष्टं तत् सर्वं कथितं मया कालज्ञानं वरारोहे किमन्यत् परिपृच्छसि |
|
|
