""" TurkMorfBench v2 — KUSURSUZ referans cevaplar. v1'in kusurlari: unlu-dusmesi kelimeleri (nehir->nehiri yanlis), istisnalar. v2 duzeltmeleri: 1. Unlu-dusmesi ve istisna kelimeler havuzdan CIKARILDI. 2. Sadece KURALLI kelimeler + fonolojik motor tam. 3. Her gercek-kelime cevabi zeyrek ile CIFT dogrulama. 4. Wug kelimeleri unlu-dusmesi tetiklemeyecek desende secildi. 5. Cift-kontrol: uretilen form + zeyrek analizi + insan-okunabilir kural etiketi. """ import json, random random.seed(1337) BACK_UNROUND="aı"; BACK_ROUND="ou"; FRONT_UNROUND="ei"; FRONT_ROUND="öü" VOWELS=BACK_UNROUND+BACK_ROUND+FRONT_UNROUND+FRONT_ROUND HARD="fstkçşhp" def last_vowel(w): for c in reversed(w.lower()): if c in VOWELS: return c return "a" def vowel_a(w): return "a" if last_vowel(w) in BACK_UNROUND+BACK_ROUND else "e" def vowel_i(w): lv=last_vowel(w) if lv in BACK_UNROUND: return "ı" if lv in BACK_ROUND: return "u" if lv in FRONT_UNROUND: return "i" return "ü" def hece_sayisi(w): return sum(1 for c in w.lower() if c in VOWELS) # Yumusama ISTISNALARI: yumusamayan cok-heceli kelimeler YUMUSAMAZ={"bulut","sepet","millet","devlet","sıfat","tabiat","hukuk","merak", "iştirak","cumhuriyet"} def soften(w): m={"p":"b","t":"d","k":"ğ","ç":"c"} # Yumusama SADECE: cok heceli (>1) + istisna degil + son harf p/t/k/ç if w[-1] in m and hece_sayisi(w)>1 and w.lower() not in YUMUSAMAZ: return w[:-1]+m[w[-1]] return w # tek heceli (top,süt,at) ve istisnalar yumusamaz def hard_dt(w): return "t" if w[-1] in HARD else "d" def ends_vowel(w): return w[-1].lower() in VOWELS def cogul(w): return w+("lar" if vowel_a(w)=="a" else "ler") def iyelik(w,k): s=soften(w); I=vowel_i(w) if ends_vowel(w): if k=="1sg": return w+"m" if k=="2sg": return w+"n" if k=="3sg": return w+"s"+I if k=="1pl": return w+"m"+I+"z" if k=="3pl": return w+"lar"+("ı" if vowel_a(w)=="a" else "i") if k=="1sg": return s+I+"m" if k=="2sg": return s+I+"n" if k=="3sg": return s+I if k=="1pl": return s+I+"m"+I+"z" if k=="3pl": return s+"lar"+("ı" if vowel_a(w)=="a" else "i") def hal(w,d): s=soften(w); I=vowel_i(w); A=vowel_a(w); dt=hard_dt(w) # belirtme ve yonelme unluyle baslar -> yumusama (s). bulunma/ayrilma unsuzle -> yumusama YOK (w). if d=="belirtme": return (w+"y"+I) if ends_vowel(w) else s+I if d=="yonelme": return (w+"y"+A) if ends_vowel(w) else s+A # köpek->köpeğe (s kullan!) if d=="bulunma": return w+dt+A # köpekte (yumusama yok) if d=="ayrilma": return w+dt+A+"n" return w # ---- KURALLI kelime havuzu (unlu-dusmesi ve istisna OLMAYAN) ---- # Cikarilanlar: nehir,sehir,burun,ogul,beyin,akil,isim,resim,fikir,sabir,omur, # kalp,saat,harf,hal,vakit (unlu dusmesi VEYA uyum istisnasi) # SADECE yumusama davranisi NET olan kelimeler: # - Sonu p/t/k/ç OLMAYAN (yumusama sorusu hic yok): ev,göz,yol,masa,deniz... # - Sonu p/t/k/ç olup COK HECELI ve KESIN yumusayan: kitap->kitabı,çocuk->çocuğu,ağaç->ağacı # Cikarilanlar: bulut,süt,top (tek-hece/istisna belirsizligi) GERCEK=["ev","göz","araba","yol","masa","deniz","kuş","çiçek","dağ","okul", "balık","elma","ekmek","kapı","pencere","duvar","yaprak","taş","kum","ateş", "kalem","defter","sıra","orman","yıldız","güneş","toprak","kedi","kuzu","aslan", "kartal","kitap","çocuk","ağaç","köpek","yaprak","bardak","sokak","durak","yatak"] # Wug: fonotaktik uygun, unlu-dusmesi TETIKLEMEYEN (son hece cift-unsuz degil, CVC duzenli) UYDURMA=["blan","krint","şupa","zompar","fönük","tırmaz","glodek","pürsat","zelbik", "mırdel","nyupra","flözek","gadros","brelak","yontuç","şimtül","dratok", "kevlan","torbuk","çamdur","pislen","gürtan","möşkül","zabrek"] def uret(kelimeler,tip): out=[] for w in kelimeler: out.append({"kok":w,"gorev":"cogul","cevap":cogul(w),"tip":tip, "soru":f"'{w}' kelimesinin çoğulunu yaz.","kural":"çoğul eki + ünlü uyumu"}) for k,ad in [("1sg","benim"),("3sg","onun"),("1pl","bizim")]: out.append({"kok":w,"gorev":f"iyelik_{k}","cevap":iyelik(w,k),"tip":tip, "soru":f"'{w}' kelimesini '{ad}' iyelik ekiyle çek.", "kural":"iyelik + " + ("ünsüz yumuşaması" if w[-1] in "ptkç" else "ünlü uyumu")}) for d,ad in [("belirtme","-i/-ı belirtme"),("yonelme","-e/-a yönelme"), ("bulunma","-de/-da bulunma"),("ayrilma","-den/-dan ayrılma")]: out.append({"kok":w,"gorev":f"hal_{d}","cevap":hal(w,d),"tip":tip, "soru":f"'{w}' kelimesine {ad} eki ekle.", "kural":"hal eki + " + ("sertleşme" if d in ("bulunma","ayrilma") and w[-1] in HARD else "ünlü uyumu")}) return out test=uret(GERCEK,"gercek")+uret(UYDURMA,"wug") # ZEYREK CIFT DOGRULAMA (gercek kelimeler) import zeyrek an=zeyrek.MorphAnalyzer() def zeyrek_ok(form): try: r=an.analyze(form); return bool(r and r[0]) except: return False onceki=len(test); temiz=[]; elenen=[] for x in test: if x["tip"]=="wug": temiz.append(x) elif zeyrek_ok(x["cevap"]): temiz.append(x) else: elenen.append(f"{x['kok']}/{x['gorev']}={x['cevap']}") test=temiz random.shuffle(test) from collections import Counter print(f"Uretilen: {onceki} -> zeyrek dogrulamasi sonrasi: {len(test)}") print(f"Elenen (zeyrek gecersiz): {len(elenen)}") if elenen: print(" ornek elenenler:", elenen[:8]) print(f"Tip: {dict(Counter(x['tip'] for x in test))}") print(f"Gorev turu: {len(set(x['gorev'] for x in test))}") # KRITIK fonolojik dogrulama print("\n=== KRITIK KURAL KONTROLU ===") checks=[("kitap","iyelik_1sg","kitabım","ünsüz yumuşaması p->b"), ("çocuk","iyelik_1sg","çocuğum","k->ğ"), ("ağaç","hal_bulunma","ağaçta","sertleşme ç+t"), ("kitap","hal_ayrilma","kitaptan","sertleşme p+t"), ("göz","iyelik_1sg","gözüm","ünlü uyumu ö->ü"), ("araba","iyelik_3sg","arabası","ünlü sonrası -sı"), ("köpek","hal_yonelme","köpeğe","yönelme + k->ğ yumuşaması"), ("yatak","hal_yonelme","yatağa","yönelme + k->ğ"), ("köpek","hal_bulunma","köpekte","bulunma yumuşama YOK"), ("kitap","hal_belirtme","kitabı","belirtme + p->b"), ("fönük","iyelik_1sg","fönüğüm","WUG: k->ğ + uyum")] def cek(kok,gorev): if gorev=="cogul": return cogul(kok) if gorev.startswith("iyelik_"): return iyelik(kok, gorev.split("_")[1]) if gorev.startswith("hal_"): return hal(kok, gorev.split("_")[1]) return kok hepsi_ok=True for kok,gorev,beklenen,kural in checks: got=cek(kok,gorev); ok=got==beklenen hepsi_ok=hepsi_ok and ok print(f" {kok} {gorev}: {got} {'✓' if ok else '✗ (bekl: '+beklenen+')'} [{kural}]") json.dump(test,open("turkmorfbench.json","w",encoding="utf-8"),ensure_ascii=False,indent=2) print(f"\n{'✓ TUM KURALLAR DOGRU' if hepsi_ok else '✗ HATA VAR'} — kaydedildi: turkmorfbench_v2.json ({len(test)} ornek)")