Taşıma kooperatifinin yapı koperatifine dönüştürülmesinde aktifte kayıtlı arsa ve taşıtların devrinde vergilendirme.

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve ekli dilekçenizde, Kooperatifinizin olağan genel kurulu kararı ile ana sözleşme değişikliği yaparak taşıma kooperatifinden konut yapı kooperatifine dönüşeceği, Kooperatifinize ait bir adet arsa ve iki adet ticari olmayan binek otomobilin bulunduğu belirtilerek, tür değişikliği nedeniyle söz konusu taşıtlar ile arsanın devri ve mükellefiyetiniz ile ilgili olarak kurumlar vergisi ve katma değer vergisi mevzuatı açısından Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında, kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış olup, aynı Kanunun "Muafiyetler" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerinin kurumlar vergisinden muaf olacağı hüküm altına alınmıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri tamamen muafiyet kapsamı dışında tutulmuş; ancak diğer kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf olabilmesi için ise ana sözleşmelerinde; -Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, -Yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, -Yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması, -Sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz) ilişkin hükümler bulunması ve bu hükümlere fiilen de uyulması gerektiği şart koşulmuştur. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "4.13. Kooperatifler" başlıklı bölümünde muafiyet şartları detaylı olarak açıklanmış olup takip eden bölümlerde ise ortak dışı işlemler kooperatif türlerine göre ayrıntılı olarak örneklendirilmiştir. Söz konusu Tebliğin "4.13.1.4. Sadece ortaklarla iş görülmesi" başlıklı bölümünde de, "Kooperatifler ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarının ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarının sağlanıp korunmasını amaçladıkları için faaliyetin normal olarak sadece ortaklarla sınırlı olması gerekmektedir. Bu nedenle, bir kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için ana sözleşmesinde sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hüküm bulunması ve fiilen de bu hükme uyulması gerekmektedir. Ortak dışı işlemler, sadece ortak olmayanlarla yapılan işlemleri değil, ortaklarla kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda yapılan işlemleri de kapsamaktadır." açıklamasına yer verilmiştir. Buna göre, genel kurul kararıyla ana sözleşmede değişiklik yapılarak unvanınızın taşımacılık kooperatifinden konut yapı kooperatifine dönüştürülmesi durumunda, yapı kooperatifinin 5520 sayılı Kanunun 4/1-k maddesinde yer alan şartları taşıması ve faaliyet sırasında da bu şartlara fiilen uyması halinde kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanması mümkündür. Ancak, yapı kooperatiflerinin kuruluş amacı ortaklarına konut veya işyeri inşaa etmek ve ettirmek olduğundan, yapı kooperatifi bünyesinde bu amaç dışında faaliyette bulunulması durumunda, ortak dışı işlem yapıldığı kabul edilecek ve bu işlemlere başlanıldığı tarih itibariyle de kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir. Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu; ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliğinin Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, KDV mükellefiyeti bulunan Kooperatifinizin unvanının genel kurul kararıyla ana sözleşmede değişiklik yapılarak taşıma kooperatifinden konut yapı kooperatifine dönüştürülmesi KDV'nin konusuna girmediğinden, Kooperatifinize ait bir adet arsa ve iki adet ticari olmayan binek otomobil için unvan değişikliği nedeniyle KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 4 Muafiyetler


Sözleşmede belirlenen bedel için KDV dahil yada KDV hariç ibaresinin bulunmaması halinde KDV matrahının tespiti

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, tarafı olduğunuz Anahtar Teslimi İnşaat Yapım Sözleşmesinde belirlenen bedel için KDV dahil yada KDV hariç ibaresinin bulunmadığı belirtilerek, işin bitiminde düzenlenecek faturada söz konusu bedelin KDV dahil tutar olarak mı yoksa KDV matrahı olarak mı kabul edileceği konusunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; -1/1 nci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, -10/a maddesinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile, (b) maddesinde; malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura ve benzeri belgelerin düzenlenmesi ile meydana geleceği, -20 nci maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği, hükme bağlanmıştır. Buna göre, söz konusu Anahtar Teslimi İnşaat Yapım Sözleşmesinde, sözleşme konusu inşaat taahhüt işi için belirlenen bedele KDV nin dahil olduğuna dair bir belirleme yer almadığından, sözleşmede tespit edilen bedel üzerinden ayrıca KDV hesaplanması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler

Madde 10 Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi

Madde 20 Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah


Yapım işleri ve mühendislik-mimarlık ve etüd-proje hizmetlerinde tevkifat uygulaması.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen, … Ovası Arazi Tapulaştırma ve TİGH Projesi işini konsorsiyum sözleşmesi ile kurulan "….. A.Ş.- ….. A.Ş. Ortak Girişimi" ve "….. Şti.- …. A.Ş. Ortak Girişimi" olarak üstlenildiği, yapılan sözleşmede söz konusu işin; inşaat işleri (1. Kısım) ve mühendislik işleri (2. Kısım) olarak kısımlara ayrıldığı belirtilerek ifa edilecek hizmetlere ilişkin gerek kurumlar vergisi, gerekse KDV yönünden tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir

. KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Safi kurum kazancı" başlıklı 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde "Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kâr veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 44 üncü maddesinin birinci fıkrasında da inşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin bitim tarihi olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri üzerinden sorumlularca vergi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmış olup bu oran 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %3 olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, bir işin 42 nci madde kapsamına girmesi için faaliyet konusu işin, inşaat ve onarma işi olması, işin taahhüde bağlı olarak yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi gerekir. Genel anlamı ile inşaat; malzeme ve işçilik kullanmak suretiyle meydana getirilen gayrimenkulün yapı kısmına ait faaliyetlerin tümünü kapsar. Onarım ise bir gayrimenkulün iskeleti dışında harap olan kısımların yeniden yapılması ile ilgili büyük ölçüdeki tamirat ve yenileme faaliyetlerini ifade eder. Özelge talep formunuzun ve eklerinin tetkikinden; -Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen, … Ovası Arazi Tapulaştırma ve TİGH Projesi işini konsorsiyum sözleşmesi ile kurulan ….. A.Ş.- … Taah. ve Tic. A.Ş. ….. Şti.- ….. A.Ş. Ortak Girişimince üstlenildiği, -Yapılan sözleşmede söz konusu işin; inşaat işleri (1. Kısım) ve mühendislik işleri (2. Kısım) olarak kısımlara ayrıldığı ve mühendislik işlerinin ise iş ortaklığınız tarafından taahhüt edildiği, -01.12.2014 tarihinde imzalanan … Ovası Arazi Tapulaştırma ve TİGH Projesi İşine Ait Sözleşmeden, söz konusu işin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (on gün) içinde başlanacağı ve 1080 (bin seksen gün) içinde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirileceği anlaşılmıştır. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, konsorsiyum olarak ihalesi yapılan söz konusu işe ilişkin olarak iş ortaklığınız tarafından üstlenilen 2. kısım mühendislik işlerinin, Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından, söz konusu işe ilişkin yapılan hakediş ödemeleri üzerinden kurumlar vergisi kesintisi yapılmaması gerekmektedir. Öte yandan, Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında, kurumlar vergisi mükelleflerince cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre geçici vergi ödeneceği hükme bağlanmıştır. Adi ortaklıklar Borçlar Kanununun 620-645 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 620 nci maddesinde adi ortaklık, iki veya daha fazla kişinin, bir sözleşmeye dayanarak, ortak bir amaca ulaşmak için emek ve mallarını birleştirmesi olarak tanımlanmıştır. Adi ortaklıkların tüzel kişiliği olmadığı gibi gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmaları da söz konusu değildir. Adi ortaklık olarak faaliyette bulunulması halinde, ortaklığa stopaj ve katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmektedir. Adi ortaklıkların ortaya çıkan kâr veya zararı, adi ortaklığı oluşturan ortaklar tarafından hisseleri oranında kendi kazançlarına dahil edilerek vergilenmektedir. Buna göre, adi ortaklıklarda her bir ortak, ortaklık faaliyetinden kendi payına düşen kâr veya zararı, geçici vergi beyannameleri ile yıllık kurumlar vergisi beyannamesine dahil etmek zorundadırlar. Bu itibarla, 2. kısım mühendislik işlerinin Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında yıllara sari inşaat işi olarak değerlendirilmemesi nedeniyle, söz konusu işi üstlenen adi ortaklığınızın, her bir geçici vergi dönemi itibarıyla kâr/zararını tespit etmesi ve ortaya çıkan kâr veya zararın ortaklar tarafından, hisseleri oranında ilgili dönem geçici vergi beyannamelerine dahil edilerek beyan edilmesi gerekmektedir. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: KDV Kanununun 9/1 maddesinde Maliye Bakanlığına verilen yetkiye istinaden 26/04/2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren KDV Genel Uygulama Tebliğinin "I/C-2.1.3.2.1.Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri" başlıklı bölümünde, Tebliğin (I/C-2.1.3.1/b) ayırımında sayılanlara karşı ifa edilen yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetlerinde, alıcılar tarafından (2/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacağı belirtilmiştir. Yine aynı bölümde, yapım işleri ile birlikte ifa edilen; mimarlık, mühendislik, etüt, plan, proje, harita (kadastral harita dâhil), kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı hazırlama ve benzeri hizmetleri bu kapsamda tevkifata tabi olup bu hizmetlerin yapım işlerinden ayrı ve bağımsız olarak verilmesi halinde Tebliğin (I/C-2.1.3.2.2.) bölümü kapsamında değerlendirileceği açıklanmıştır. Öte yandan Tebliğin "I/C-2.1.3.2.2.Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler" başlıklı bölümünde; Tebliğin (I/C-2.1.3.1/b) ayırımında sayılanlara karşı ifa edilen etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetlerde alıcılar tarafından (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacağı, Piyasa etüt-araştırma, ekspertiz, Plan-proje, Teknik, ekonomik, mali ve hukuki alanda sunulan danışmanlık, müşavirlik, denetim ve benzeri hizmetler ile yapım işlerinden bağımsız ve ayrı olarak verilen mimarlık, mühendislik, etüt, plan, proje, harita (kadastral harita dahil), kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı hazırlama ve benzeri hizmetlerin bu bölüm kapsamında değerlendirileceği ifade edilmiştir. Özelge talep formunuzun ve eklerinin tetkikinden; -Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen, … Ovası Arazi Tapulaştırma ve TİGH Projesi işini konsorsiyum sözleşmesi ile kurulan …. A.Ş.- ….. A.Ş. Ortak Girişimi, ….. Şti.- …. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından gerçekleştirileceği, -Yapılan sözleşmede söz konusu işin; inşaat işleri (1. Kısım) ve mühendislik işleri (2. Kısım) olarak kısımlara ayrıldığı ve inşaat işinin ….. A.Ş - ….. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından, mühendislik işlerinin ise ….. Şti.- ….. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından üstlenildiği anlaşılmaktadır. Buna göre; -Sözleşmenin 1. Kısmında yer alan inşaat işlerinin KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C-2.1.3.2.1) bölümü kapsamında "Yapım İşi" olarak değerlendirilerek (2/10) oranında, -Sözleşmenin 2. Kısmında yer alan mühendislik işlerinin ise KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C-2.1.3.2.2) bölümü kapsamında "Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler" olarak değerlendirilerek (9/10) oranında KDV tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 32 Asgarî geçim indirimi (*)


İhale yolu ile BOTAŞ dan  alınan  hizmetlerin, KDV Kan.13/b maddesine göre istisna olup olmayacağı ve söz konusu  hizmetlere KDV Kan. 9. mad göre tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; - Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. nin (BOTAŞ) limanlarına ait deniz vasıtalarında "Deniz Vasıtaları İşletmeciliği ve Palamar Hizmetleri" işini yaptığınız, - İş sahibinin BOTAŞ olduğu ve firmanızın bu işi ihale usulü ile alarak yüklenici konumunda bulunduğu, - Her ay yaptığınız iş için BOTAŞ'a fatura düzenlediğiniz belirtilerek, taşeron olarak verdiğiniz bu hizmet karşılığında BOTAŞ'a düzenlediğiniz faturalarda gösterilen bedel için katma değer vergisinin hesaplanıp hesaplanmayacağı, hesaplanacaksa bu hesaplanan katma değer vergisine tevkifat yapılıp yapılmayacağı hususundaki görüşlerimiz sorulmaktadır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 13/b maddesinde, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetlerin vergiden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu istisna uygulaması ile ilgili olarak KDV Genel Uygulama Tebliğinin (II/B-2) ile 60 No.lu KDV Sirkülerinin (3.2.2) bölümünde; bu hizmetlerin gemi ve yük sahibi firmaların acentelerine yapılması ile liman ve hava meydanı işletmeleri dışında diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmasının istisna uygulamasını etkilemeyeceği ancak, Kanunun 13/b maddesindeki istisna uygulaması tek safhalı olduğundan, gemiye veya acentesine doğrudan verilen hizmetlerin başka bir deyişle araç ve yük sahibi firmalara veya acentelerine doğrudan ilk safhadaki asıl yüklenici tarafından verilen ve fatura edilen hizmetlerin istisna kapsamında değerlendirilebileceği, alt yükleniciler tarafından verilen hizmetlerin istisna kapsamında mütalaa edilemeyeceği açıklanmıştır. Öte yandan, tevkifat uygulaması hakkında KDV Genel Uygulama Tebliğinin "I/C-2.1.3.2.13. Yukarıda Belirlenenler Dışındaki Hizmetler" başlıklı bölümünde, KDV mükellefleri tarafından, 5018 sayılı Kanuna ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlara ifa edilen ve yukarıda belirtilmeyen diğer bütün hizmet ifalarında söz konusu idare, kurum ve kuruluşlar tarafından (5/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacağı belirtilmiştir. Buna göre; -BOTAŞ'dan ihale yolu ile alıp yüklenici olarak BOTAŞ'a sunduğunuz ve fatura ettiğiniz "Deniz Vasıtaları İşletmeciliği ve Palamar Hizmetleri" işi istisna kapsamında değerlendirilemeyeceğinden KDV'ye tabi olacaktır. -"Deniz Vasıtaları İşletmeciliği ve Palamar Hizmetleri" işini ihale yolu ile almış olduğunuz BOTAŞ'ın 5018 sayılı Kanuna ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlardan olmaması sebebiyle BOTAŞ' a düzenlediğiniz faturalardaki hesaplanan KDV tevkifata tabi olmayacaktır. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 13 Araçlar, kıymetli maden ve petrol aramaları ile ulusal güvenlik harcamaları ve yatırımlarda istisna (4)


Kamu-Özel  ortaklığıyla  kurulan Mersin Entegre Sağlık Kampüsüne verilen laboratuvar, rehabilitasyon, görüntüleme hizmetlerinde KDV oranı

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, 6428 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen Mersin Entegre Sağlık Kampüsü Projesi çerçevesinde Şirketiniz tarafından alt yükleniciler aracılığıyla temin edilerek verilen laboratuvar, rehabilitasyon ve görüntüleme hizmetlerine ilişkin olarak Şirketinize düzenlenecek faturalar ile Şirketinizce idare adına düzenlenecek faturalarda uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı sorulmaktadır.

KDV oranları, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 28 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 1, (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 8, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için % 18 olarak tespit edilmiştir. Söz konusu BKK eki (II) sayılı listenin B/21 inci sırasında ''İlgili Bakanlıklar ya da kanunlarla izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilen insan veya hayvan sağlığına yönelik koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri (hayvan ırkının ıslahına yönelik hizmetler dahil) ile bu hizmetleri ifa edenlere hekimlerce veya hekimler vasıtasıyla verilen hizmetler, ambulans hizmetleri'' nin % 8 oranında KDV'ye tabi tutulması öngörülmüştür. Buna göre, 6428 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen söz konusu Proje çerçevesinde alt yükleniciler aracılığıyla temin edilerek verilen laboratuvar, rehabilitasyon ve görüntüleme hizmetlerine ilişkin olarak Şirketinize düzenlenecek olan faturalarda % 8 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir. Diğer taraftan, söz konusu Proje çerçevesinde Şirketiniz tarafından Sağlık Bakanlığına verilen hizmet yönetimi dolayısıyla düzenlenecek olan faturalarda ise genel oranda (% 18) KDV hesaplanacaktır. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 28 Oran (1)


Ş. arasında makine teçhizat teslimi konusunda sözleşme imzalandığı, makine ve teçhizatların tedarikçi veya imalatçı firmalardan temin edilerek teslimlerinin gerçekleştirildiği, sözleşme süresi tamamlandıktan sonra tespit edilen kırık, bozuk, eksik ve ek parçaların tekrar temin edilerek alıcı firmaya teslim edildiği, ikinci defa teslim edilen parçalar için sözleşme gereği fatura düzenlenemediği ve yatırım teşvik belgesinden yararlanılmadığı belirtilerek katlanılan bu ek külfete ilişkin KDV iadesi hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir

. I- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında; " Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir. ", 229 uncu maddesinde; " Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. " , 231 inci maddesinde; “ Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır. ”, 232 nci maddesinde; " Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000.- lirayı (422 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2013'den itibaren 800, -TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000.- liradan (422 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2013'den itibaren 800, -TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir. " hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre, Şirketiniz tarafından satılan ürünlerin vergi mükellefiyeti bulunan alıcı firma tarafından iade edilmesi halinde, iade işlemi için fatura düzenlenmesi ve faturaya mal iadesi olduğunu belirten bir şerh düşülmesi, kırık, bozuk, eksik malın yerine yeni mal verilmesi ve ek parçaların verildiği durumlarda Şirketiniz tarafından malın tesliminden itibaren 7 gün içinde faturanın düzenlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, Şirketiniz ile ... A.Ş. arasında imzalanan makine teçhizat teslimine ilişkin sözleşme özel hukuk hükümleri doğrultusunda tesis edilmiş bir sözleşme olup söz konusu sözleşmenin hüküm ve sonuçları ile sözleşmeden doğacak ihtilafların çözümü özel hukuk hükümleri çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir. II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; - 1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu, - 2/1 inci maddesinde, teslimin bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu, bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii edilmesinin de teslim sayılacağı, - 10 uncu maddesinin (a) bendinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile (b) bendinde; malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura ve benzeri belgelerin düzenlenmesi ile (c) bendinde; kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında meydana geleceği, - 13 üncü maddesinde, Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve techizat teslimlerinin KDV den istisna olduğu, - 29/1 inci maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin indirilebileceği, - 32 nci maddesinde, bu kanunun 11, 13, 14, 15 inci maddeleri ile 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde ise indirilemeyen Katma Değer Vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı, - 35 inci maddesinde, malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellefin bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellefin ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzelteceği, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesinin şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Konuya ilişkin olarak 26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren KDV Genel Uygulama Tebliğinin, - (II/B-5.2.) bölümünde, "Yatırım teşvik belgesi kapsamında vergiden istisna olarak alınan makine ve teçhizatın satıcıya iadesinde asıl işleme bağlı olarak vergi hesaplanmaz." - (IV/D-4.) bölümünde, "3065 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde, malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükelleflerin bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükelleflerin ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesi kaydıyla, düzeltebilecekleri hükme bağlanmıştır. İstisna kapsamındaki teslim veya hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle işlem matrahının değişmesi durumunda bir düzeltme yapılması gerekmektedir. Bu düzeltme defter kayıtları ve beyanname üzerinde yapılır. Diğer taraftan, istisna kapsamında teslim edilen malların iadesinde de KDV hesaplanmaz. Bu itibarla, istisna kapsamında yapılan teslim ve hizmet dolayısıyla iade talep edilmemiş olması halinde, yalnızca matrahta meydana gelen değişiklik doğrultusunda defter kayıtları ile beyanların düzeltilmesi yeterlidir. Öte yandan, istisna kapsamında yapılan bir işleme ait iade talebi sonuçlandırıldıktan sonra KDV iadesini ortaya çıkaran işlemden vazgeçilmesi veya satılan malların bir kısmının geri gelmesi durumunda aşağıdaki şekilde hareket edilir. - Matrahta değişikliğin vuku bulduğu vergilendirme döneminde, yukarıda belirtildiği şekilde defter kaydı ve beyanname üzerinde gerekli düzeltmeyi yapan mükellefin vergi dairesine yazılı olarak müracaat edip, daha önce iadesini aldığı tutarı iade etmesi halinde bu tutar, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın mükelleften geri alınır. - Mükellefin, matrahta değişikliğin vuku bulduğu dönemde düzeltme işlemini yapmaması halinde; istisna kapsamındaki işlem nedeniyle iade edilen KDV, matrahta değişikliğin vuku bulduğu dönemden düzeltmenin yapıldığı döneme kadar gecikme faizi uygulanarak vergi ziyaı cezası ile birlikte mükelleften aranır." ifadelerine yer verilmiştir. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; KDV Kanununun 13/d maddesindeki istisna kapsamında KDV'siz fatura düzenlenerek satılan mallardan iade edilmesi halinde, alıcı firma tarafından Şirketinize düzenlenecek faturada KDV hesaplanmayacaktır. İstisna kapsamında teslim edilen ancak daha sonra iadesi gerçekleştirilen mala ilişkin olarak daha önce iadeye konu olan KDV için düzeltme işlemi yapılması gerekmektedir. Öte yandan, kırık, bozuk, eksik ve ek parçaların tekrar temin edilerek alıcı firmaya KDV Kanununun 13/d maddesi kapsamında fatura düzenlenerek teslimi mümkün bulunmakta olup, bu teslimlere ilişkin olarak indirim yoluyla giderilemeyen KDV'nin iadesi talep edilebilecektir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.


Transit rejimine ilişkin hükümler çerçevesinde teminat kullandırılmasında KDV

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketinizin ortak transit sözleşmesi hükümleri ile 4458 sayılı Gümrük Kanununun transit rejimine ilişkin hükümleri çerçevesinde Gümrükler Genel Müdürlüğüne sunmuş olduğu kapsamlı teminat mektubu ile gümrük idaresinin bilgisayar sistemine entegre olan … sistemi üzerinden teminat kullandırma, asıl sorumlu sıfatı ile transit rejimine tabi tutulan eşyanın doğabilecek gümrük vergisini ödeme riskini üstlenme ve elektronik sistemini kullandırma karşılığında müşterilerden ücret aldığı, transit taşıma işini fiilen taşıyıcı firma gerçekleştirmekle birlikte, transit beyanının gümrük idaresine asıl sorumlu sıfatı ile Şirketinizi temsile haiz kişinin imzası ile sunulduğu, Türkiye içerisinde iki gümrük idaresi arasında yapılan taşımalara ilişkin transit beyanları için kesilen faturalarda katma değer vergisi (KDV) hesapladığınız belirtilerek, -Türkiye'deki bir hareket gümrüğünden AB veya EFTA üyesi bir ülkenin varış gümrüğüne ortak transit sözleşmesi kapsamında taşınacak eşya için Türkiye'deki hareket gümrüğüne sunulacak T1 beyanları karşılığı düzenlenecek faturalarda hizmetin yurtdışında gerçekleşen kısmı için, -AB veya EFTA ülkesi hareket gümrüğünden doğrudan Türkiye'deki bir varış gümrüğüne ortak transit sözleşmesi kapsamında taşınacak eşya için bir AB veya EFTA ülkesindeki hareket gümrüğüne sunulacak T1 ve T2 beyanları karşılığı düzenlenecek faturada hizmetin yurtdışında gerçekleşen kısmı için, -İki AB veya EFTA ülkesinin gümrük idaresi arasında gerçekleştirilecek ve hizmetin tamamı yurtdışında gerçekleşecek olan bir ortak transit işlemi karşılığında veya AB gümrük mevzuatı uyarınca bir AB ülkesinin giriş gümrük idaresine sunulan ve hizmetin tamamı yurtdışında gerçekleşen giriş özet beyanları için Türkiye'de düzenlenecek faturalarda KDV hesaplanıp hesaplanmayacağı sorulmaktadır.

3065 sayılı KDV Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu; (6/b) maddesinde ise, işlemlerin Türkiye'de yapılmasının, hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C-1.) bölümünde, transit taşımalarla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanların mükellef olduğu, ancak buradaki taşımadan ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan şahıslar tarafından yapılan taşımanın anlaşılması gerektiği, ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de olan şahıslar tarafından yapılan bu nevi taşımalarda ise mükellefin genel hükümlere göre taşıma işini yapanlar olduğu açıklanmıştır. Buna göre, Şirketiniz tarafından ortak transit sözleşmesi kapsamında transit taşımacılık yapan firmalara verildiği anlaşılan; gümrük idaresinin bilgisayar sistemine entegre olan … sistemi üzerinden teminatın kullandırılması, asıl sorumlu sıfatı ile transit rejimine tabi tutulan eşyanın doğabilecek gümrük vergisini ödeme riskini üstlenme ve elektronik sistemini kullandırma hizmetinden Türkiye'deki hareket-varış gümrüklerinde de yararlanıldığından, bu hizmete ilişkin düzenlenecek faturalarda KDV Kanununun 1/1 inci maddesi gereğince KDV hesaplanacaktır. Öte yandan, KDV Kanununun 14/1 inci maddesi kapsamında uluslararası taşımacılık faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu faaliyetlerine ilişkin olarak Şirketinizce verilen söz konusu hizmetler için yüklendiği ancak indirim yoluyla gideremediği KDV'nin uluslararası taşımacılığı fiilen yapan bu mükelleflere iadesi mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, iki AB veya EFTA ülkesinin gümrük idaresi arasında gerçekleştirilecek ve hizmetin tamamı yurt dışında gerçekleşecek olan bir ortak transit işlemi karşılığında veya AB gümrük mevzuatı uyarınca bir AB ülkesinin giriş gümrük idaresine sunulan ve tamamı yurt dışında gerçekleşen giriş özet beyanları verme hizmeti ise KDV'nin konusuna girmemektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.


İnternet üzerinde oluşturulan hesaplar aracılığıyla verilen yemek siparişlerinde vergilendirme ve belge düzeni.

İlgide kayıtlı başvurunuzda, Online yemek siparişi üzerine faaliyet gösteren e-ticaret firması olduğunuzu, tüzel ve gerçek kişi mükellefiyeti olan restoranlara, sisteminiz üzerinden iletilen siparişlerden hesaplanan komisyon bedellerini aylık olarak restoranlara fatura ettiğinizi, sistem dahilinde kullanıcıların istedikleri üye restoranlardan istedikleri ürünleri sipariş ettiğini ve siparişlerin tesliminin restoranlar tarafından gerçekleştirildiğini, ödemenin de kullanıcı tarafından restoran yetkilisine sipariş teslim edildiği zaman gerçekleştirildiğini, Tasarlanan yeni bir yapıda "….. Cüzdan" sistemini kullanmak isteyen gerçek ya da tüzel kişi kullanıcılarının yemek sepeti şifresinden bağımsız bir PİN oluşturarak hesaplarını aktif ettiklerini, hesaplarını aktif eden kullanıcıların siteleri üzerinden hesaplarına kredi kartı vasıtası ile bakiye tanımladıklarını ve bu bakiyeyi "….. Cüzdan" uygulamasını kabul eden restoranlardaki siparişlerinde diledikleri zaman kullanabileceklerini, ayrıca sistemin tüzel kişiler tarafından da çalışanlarına veya müşterilerine verilmek suretiyle de kullanılabileceğini, Yüklenen tutarların satış bedellerinin kullanıcılara 213 sayılı Vergi Usul Kanununda (VUK) belirtilen 7 günlük süre dahilinde fatura edilmesinin planlandığı, Şirketiniz tarafından söz konusu bakiyelerin sadece gıda ve %8 katma değer vergisi (KDV) oranına tabi ürünlerde kullanımına müsaade edileceğini ve düzenlenecek faturalarda uygulanacak KDV oranının %8 olacağını, Siparişin ilgili kişi tarafından verilmesi ve ilgili tutarın kişinin bakiyesine alacak kaydedilmesinden sonra işlemin yapıldığı tarih, saat, hizmet bedeli ile "Yemek Sepeti Cüzdan" hesabında kalan bakiyeyi gösterecek şekilde kullanıcıya e-posta yolu ile bilgilendirme fişi gönderileceğini, Öngörülen sistemde gerçek ve tüzel kişi kullanıcılar tarafından "….. Cüzdan" hesabına gerçekleştirilen yüklemelerin yapıldığı tarihi izleyen 7 gün içerisinde yüklemeyi gerçekleştiren kullanıcılar adına içyüzde yöntemi ile KDV hesaplanıp fatura düzenlenmesinin planlandığını, "….. Cüzdan" ödeme kanalıyla ödemesi gerçekleştirilmiş siparişlerle ilgili restoranlarla her takvim ayında mutabakat yapılarak tarafınıza kesmeleri gereken fatura bedelinin rapor edileceğini ve bu rapora göre kesilen fatura üzerinden restoranlara ödeme yapılacağı belirtilerek, söz konusu sistemin Vergi uygulamaları açısından Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

I- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN 213 sayılı Kanunun 229 uncu maddesinde, fatura, "satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır." şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Kanunun 232 nci maddesinde de "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin (1.1.2017 tarihinden itibaren) 900 TL'yi geçmesi veya bedeli (1.1.2017 tarihinden itibaren) 900 TL'den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde ise; faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 382 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde, bahse konu Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, bedeli özel kartlar veya yemek çekleri kullanılmak suretiyle ödenen, anlaşmalı lokanta veya restoranlarda (anlaşmalı hizmet işletmelerinde) verilen hizmetlerin belge düzenine yönelik esaslar belirlenmiş olup, özel kartlar veya yemek çeklerinin, anlaşmalı hizmet işletmelerinde yemek bedelinin ödenmesinde kullanılması durumunda mezkûr Tebliğ ile yapılan düzenlemelere uygun olarak belgelendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, yemek bedelinin ödenmesinde "….. Cüzdan" hesaplarının kullanılması durumunda belgelendirmenin mezkûr Genel Tebliğde yapılan düzenlemelere göre; - "….. Cüzdan" hesaplarının oluşturulması aşamasında üyeleriniz tarafından Şirketiniz bünyesindeki söz konusu hesaplara aktarılan/yüklenen paralar avans mahiyetinde olduğundan ve bu safhada her hangi bir mal teslimi veya hizmet ifasının karşılığını teşkil etmediğinden, bu aktarım/yükleme işlemine ilişkin olarak şirketinizce 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca herhangi bir belge düzenlenmemesi, - "….. Cüzdan" hesabı kullanılarak bedeli ödenen yemek alımlarında, lokanta veya restoranlar tarafından verilen yemek hizmeti karşılığında söz konusu hesabı kullanan gerçek ve tüzel kişiler adına, hizmetin verildiği tarihten itibaren azamî yedi gün içinde fatura düzenlenmesi - Şirketinizce, üyelerinizden ve/veya anlaşmalı işletmelerden, verilen hizmet karşılığında komisyon ve benzeri adlar altında alınacak hizmeti bedeli için, hizmeti verdiğiniz tarihten itibaren azami yedi gün içerisinde fatura düzenlenmesi gerekmektedir. II-) KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN : 3065 sayılı KDV Kanununun; 1/1 inci maddesinde, Türkiye de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, 2/1 inci maddesinde, teslimin bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu, bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdiinin de teslim hükmünde olduğu, 10 uncu maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması, malın tesliminden veya hizmetin ifasından önce fatura veya benzeri belgelerin verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında vergiyi doğuran olayın meydana geldiği, 20/1 inci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, hüküm altına alınmıştır. Buna göre, "….. Cüzdan" hesaplarının oluşturulması aşamasında üyeleriniz tarafından Şirketiniz bünyesindeki söz konusu hesaplara aktarılan/yüklenen tutarlar herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifasının karşılığını oluşturmadığından avans mahiyetindedir. Bu nedenle, avans mahiyetindeki ödemeler üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. "….. Cüzdan" sistemini kullanıcılarına mal teslimi veya hizmet ifasında bulunulması durumunda KDV açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşeceğinden mal teslimi veya hizmet ifasını gerçekleştiren firmalar tarafından düzenlenen faturalarda mal veya hizmetin tabi olduğu oranda KDV hesaplanması gerekmektedir. Diğer yandan, Şirketinizce üyelerinize ve/veya anlaşmalı işletmelere verilen aracılık hizmeti karşılığında alınan komisyon bedelleri üzerinden %18 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.


Deniz taşıma araçları için limanlarda yapılan hizmetlerde istisnanın kapsamı/uygulaması

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketiniz tarafından liman sahasında gemilere seyrüsefere ilişkin, yük ve yolcuya ilişkin tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler verildiği, bu hizmetlerin bedellerinin 100 TL'nin altında olması halinde genel esaslara göre katma değer vergisi (KDV) uyguladığınız, ancak 100 TL'lik asgari tutarın KDV Kanununun 13/b maddesinde düzenlenen bütün istisnalar için mi yoksa sadece hava meydanı işleticisi kuruluşlar tarafından "Yolcu Servis Ücreti" kapsamında yolculara verilen hizmetler için mi geçerli olduğu hususunda tereddüt hasıl olduğu belirtilerek konu hakkında Başkanlığımızın görüşü talep edilmektedir

. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; -1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -13/b maddesinde, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetlerin KDV' den istisna olduğu, hükme bağlanmıştır. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin "II/B-12.İstisna Uygulamalarında Alt Sınır" başlıklı bölümünde; " 3065 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca, 213 sayılı Kanunun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye Bakanlar Kurulu, istisna kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Bakanlar Kurulunca bu yetki, 2004/8127 sayılı Kararname ile kullanılarak, 3065 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde sayılan istisnaların uygulanmasında alt limit, KDV hariç 100 TL olarak tespit edilmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 13 üncü maddede sayılan istisnalar kapsamına giren işlemler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde gösterilen işlem bedelinin KDV hariç tutarının 100 TL' nin altında olması halinde bu işlemlerde istisna uygulanmaz ve genel esaslar çerçevesinde KDV hesaplanır. KDV hariç işlem bedelinin 100 TL ve daha fazla olması halinde bedelin tamamı için istisna kapsamında işlem yapılır. Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutat olan veya bu hususlarda anlaşılan durumlarda faturanın başlangıçta toplam bedel üzerinden düzenlenmesi ve fatura tutarının da KDV hariç 100 TL' yi geçmesi durumunda istisna uygulanabilir. Aynı belgede istisna kapsamına giren birden fazla işlemin yer alması ve bunların toplamının KDV hariç 100 TL ve daha fazla olması halinde de istisna kapsamında işlem yapılır. Aynı belgede istisna kapsamına giren ve girmeyen işlemlerin birlikte yer alması halinde ise herbir işlem, tür ve tutar itibarıyla faturada ayrı ayrı gösterilir, istisna kapsamına giren işlemlere ait bedeller toplamının KDV hariç 100 TL ve daha fazla olması halinde, sadece istisna kapsamına girmeyen işlem bedellerinin toplamı üzerinden KDV hesaplanır. " açıklaması yer almaktadır. Buna göre, 2004/8127 sayılı Kararname ile tespit edilen asgari tutar KDV Kanununun 13 üncü maddesinde düzenlenen bütün istisnalar için geçerli olup, şirketiniz tarafından Kanunun 13/b maddesi hükümlerine göre liman sahasında gemilere yapılan istisna kapsamındaki hizmetleriniz için, Tebliğin "II/B-12.İstisna Uygulamalarında Alt Sınır" başlıklı bölümüne göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.


Yurt dışı mukimi firmanın Türkiye'de düzenlenecek fuarda ülkesine ait eyaletin tanıtım faaliyetini yapmasının vergisel boyutu.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketinizin … Eyaletinin ekonomik kalkınma teşvik ajansı olarak faaliyette bulunduğu, İstanbul'da 2014 yılı Haziran ayında düzenlenen fuarda, … Eyaleti adına fuara katılan bir bakanlığın tanıtım faaliyetinin yapıldığı, bu kapsamda fuar standının kurulması, tercümanlık, temizlik, catering gibi fuar hizmetleri verildiği, tanıtım hizmeti dışında herhangi bir faaliyette bulunulmadığı belirtilerek, söz konusu faaliyetler için Türkiye'de herhangi bir vergileme olup olmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir

. I-GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ KANUNLARI YÖNÜNDEN: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanunun birinci maddesinde yazılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların, yalnız Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış; üçüncü fıkrasında ise dar mükellefiyette kurum kazancının hangi kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiştir. Anılan maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun Türkiye’de bir işyeri olan veya daimi temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasıyla yapılan işlerden elde edilen ticari kazançların, (ç) bendinde, taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye'de kiralanmasından elde edilen kazançların dar mükellefiyet konusuna giren kurum kazancı olarak vergilendirileceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasında; dar mükellef kurumların iş yeri veya daimi temsilci vasıtasıyla elde ettikleri kazançlarının tespitinde, aksi belirtilmediği takdirde tam mükellef kurumlar için geçerli olan hükümlerin uygulanacağı; ikinci fıkrasında dar mükellefiyete tabi kurumların ticari veya zirai kazançlar dışında kalan kazanç ve iratları hakkında, Gelir Vergisi Kanununun bu kazanç ve iratların tespitine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, ancak bu kazanç ve iratların Türkiye'de yapılmakta olan ticari veya zirai faaliyet kapsamında elde edilmesi halinde, kurum kazancının bu maddenin birinci fıkrasına göre tespit edileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun "Dar mükellefiyette vergi kesintisi" başlıklı 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tâbi kurumların maddede bentler halinde sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı, maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde gayrimenkul sermaye iradı üzerinden (2009/14593 sayılı BKK ile belirlenen oran) %20 oranında vergi kesintisi yapılacağı hükmüne yer verilmiş olup ticari faaliyet kapsamında yapılan ödemeler ise tevkifata tabi kazanç ve iratlar arasında sayılmamıştır. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "30.3." bölümünün beşinci ve altıncı paragraflarında; "Öte yandan, dar mükellefiyete tabi kurumların, Türkiye’de bir işyeri veya daimi temsilci bulundurmak suretiyle yaptıkları ticari ve zirai faaliyet kapsamında, bu işyerleri veya daimi temsilcileri vasıtasıyla elde ettikleri serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları (dar mükellef kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemeleri hariç) ve menkul sermaye iratları (kâr payları ile Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrasında vergi kesintisine tabi tutulan menkul sermaye iratları hariç) üzerinden anılan Kanunun 30 uncu maddesine göre vergi kesintisi yapılmayacaktır. Ancak, dar mükellefiyete tabi kurumların Türkiye’de bir işyeri veya daimi temsilcisi bulunmadan veya Türkiye’de bir işyeri veya daimi temsilci bulunsa da bu işyerlerinde yürüttükleri ticari faaliyetle bağlantılı olmamak suretiyle elde ettikleri, serbest meslek kazançlarından, gayrimenkul sermaye iratlarından ve kâr payları hariç menkul sermaye iratlarından Kanunun 30 uncu maddesine göre vergi kesintisi yapılacağı tabiidir.” açıklamaları bulunmaktadır. Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması'nın hükümleri 01/01/2011 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. İstanbul’da düzenlenen söz konusu fuara ilişkin olarak, Almanya mukimi firma tarafından yapılan, … eyaleti adına fuara katılan bir bakanlığın tanıtımı yukarıda yer verilen Anlaşma'nın "Ticari Kazançlar"a ilişkin 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu maddenin ilk fıkrasında; “1. Bir Akit Devlet teşebbüsüne ait kazanç, söz konusu teşebbüs diğer Âkit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Eğer teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa, teşebbüsün kazançları bu diğer Devlette, yalnızca bu işyerine atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere vergilendirilebilir.” hükmü yer almaktadır. Buna göre; Şirketiniz tarafından Türkiye’de bir işyeri olmaksızın elde edilen gelirleri vergileme hakkı yalnızca Almanya’ya aittir. Eğer bu faaliyet Türkiye’de bir işyeri aracılığıyla gerçekleştirilirse, bu kazançlar sadece işyerine atfedilen miktarla sınırlı olarak Türkiye tarafından vergilendirilebilir. Ayrıca söz konusu Anlaşma’nın 5 inci maddesinde; işyeri ve daimi temsilcilik ile ilgili hükümler yer almakta olup, Şirketinizin Türkiye’de Anlaşma'nın söz konusu maddesi çerçevesinde bir işyeri veya daimi temsilciliği oluşmamış olması durumunda, Şirketinizin ticari faaliyetlerinden dolayı elde ettiği kazançlardan vergi alma hakkı yalnızca Almanya’ya ait olacağından, Türkiye’nin bu kazançlardan vergi alma hakkı bulunmamaktadır. Tersi durumda, bir diğer ifade ile faaliyet Türkiye’de bir işyeri veya daimi temsilcilik aracılığıyla gerçekleştirilirse, bu şekilde elde edilecek kazançlardan Türkiye’nin vergi alma hakkı bulunmakta; ancak vergileme hakkı işyeri veya daimi temsilci vasıtasıyla elde edilen kazançlarla sınırlı tutulmaktadır. II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; 1/1 inci maddesinde; Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, 4 üncü maddesinde; hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olarak tanımlanmış ve bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği, 6/b maddesinde; hizmetin Türkiye’de yapılmış sayılması için hizmetin Türkiye’de yapılması veya hizmetten Türkiye’de faydalanılması gerektiği, 9/1 inci maddesinde; mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Bakanlığımızın, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği, 44/b maddesinde; Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler ile kanunî merkez veya iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayan tüzelkişilerde, bu kanuna göre vergi kesintisi yapmakla sorumlu kişinin; vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan bir şahsın bulunamaması halinde, mükellefin Türkiye'deki daimî temsilcisinin; Türkiye'de birden fazla temsilcisinin mevcudiyeti halinde mükellefin tayin edeceği temsilcinin; tarhiyat tarihine kadar böyle bir tayin yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birisinin; daimî temsilci mevcut değilse işlemleri mükellef adına yapanların tarhiyatın muhatabı olduğu hüküm altına alınmıştır. Konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 60 No.lu KDV Sirkülerinin (1.1.2.) bölümünde; ''KDV Kanununun 1 ve 6 ncı maddelerine göre, Türkiye'de gerçekleşen mal teslimleri ile Türkiye'de ifa edilen veya yurt dışında ifa edilmekle birlikte Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabidir. Bu teslim ve hizmetlerin yabancı firmalara yapılması bu durumu değiştirmez.'' denilmektedir. Buna göre, … Eyaleti adına Türkiye'de düzenlenen fuara katılan bakanlığın tanıtım faaliyeti kapsamında Şirketinizce verilen fuar standının kurulması, tercümanlık, temizlik, catering vb. hizmetler Türkiye'de ifa edildiğinden ve bu hizmetlerden Türkiye'de faydalanıldığından 3065 sayılı KDV Kanununun 1/1 inci maddesi çerçevesinde KDV ye tabi bulunmakta olup, söz konusu KDV nin Şirketiniz tarafından KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.


İhrakiye teslim lisansı sahibi firmaya madeni yağ ve deniz yakıtı satışında KDV ve ÖTV uygulaması

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, şirketinizin yurt içi ve yurt dışından akaryakıt temini, akaryakıt satışı ve dağıtımı, depolaması ile her türlü madeni yağların ve ham maddelerinin ithalatı, imalatı ve satışı faaliyetleri ile iştigal ettiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen ihrakiye teslim lisansına sahip, ancak Denizcilik Müsteşarlığı tarafından verilen Gemi Acentalığı Yetki Belgesine sahip olmayan alıcı aracılara şirketiniz tarafından deniz yakıtı ve madeni yağ satışı yapıldığı, ilgili aracıların da bahsi geçen ürünleri yabancı bandralı veya varış limanı yurt dışı olan Türk bayraklı gemilere sattıkları belirtilerek söz konusu mal teslimlerinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu uyarınca vergiden istisna olup olmadığı ile ilgili Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; 1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, 11/1-a maddesinde, ihracat teslimlerinin ve bu teslimlere ilişkin hizmetlerin KDV'den istisna olduğu, 12/1 inci maddesinde, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için, teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye vasıl olması gerektiği hüküm altına alınmıştır. 26/04/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren KDV Genel Uygulama Tebliğinin ''II/A-1. Mal İhracı'' başlıklı bölümünün "1.1.1. İstisnanın Kapsamı ve Beyanı" alt bölümünde; "... Uluslararası taşımacılığa ilişkin olarak deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan akaryakıt, kumanya, teknik ve diğer malzeme şeklindeki teslimler aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde vergiden istisnadır: a) Türkiye içinde taşıma hakkı bulunmayan yabancı bayraklı gemilere ve uçaklara yapılan akaryakıt, kumanya, teknik ve diğer malzeme şeklindeki teslimler ihracat teslimi kapsamında KDV'den istisnadır. b) Uluslararası taşımacılık yapan yerli gemi ve uçaklar ise "yurtiçinde bulunan bir firmanın yurtdışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubesi" niteliği taşıdığından bu araçlara yapılan söz konusu teslimler ihracat istisnası kapsamına girer. c) Yukarıda açıklanan ve istisna kapsamına giren teslimlere ilişkin işlem veya ödemelerin acenteler tarafından yapılması istisnanın uygulanmasına engel değildir. ç) Söz konusu teslimlerin ihracat istisnası kapsamında değerlendirilebilmesi için gümrük çıkış beyannamesi ile tevsik edilmesi gerektiği tabiidir. ..." denilmektedir. Diğer taraftan; 17/06/2004 tarili ve 25495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin " İhrakiye Teslimi Lisansı Kapsamında Yürütülebilecek Faaliyetler " başlıklı 31 inci maddesinde; " İhrakiye teslimi lisansı sahipleri piyasada; a) İhrakiyenin, rafinerici, dağıtıcı ve diğer ihrakiye teslimi lisansı sahiplerinden, yurtdışından veya yurtiçinde temini ile transit rejime tabi olan ve serbest dolaşıma girmiş ihrakiyenin deniz ve hava taşıtlarına ikmal edilmesi ile diğer ihrakiye teslimi lisansı sahibi tüzel kişilere ikmali, ihrakiye teslim tesisi işletilmesi ile iştigal edebilir. Fiziki olarak teslimin ihrakiye teslimi lisansı sahipleri tarafından yapılması ve ikmalin yapıldığı taşıtların ihtiyaçları için kullanılması kaydıyla, ihrakiyenin ihracat veya transit rejimi kapsamında deniz ve hava taşıtlarına ikmal edilmesinde üçüncü kişilerce tahsilât aracılık hizmetleri verilebilir. Kurul tarafından, söz konusu işlemin kapsamına ilişkin düzenleme yapılabilir ." açıklamasına yer verilmiştir. Buna göre, uluslararası taşımacılığa ilişkin olarak deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan akaryakıt veya madeni yağ teslimleri KDV Genel Uygulama Tebliğinin mal ihracına ilişkin (II/A-1.1.1.) bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesince istisna olup, firmanız tarafından akaryakıt veya madeni yağların ihrakiye teslim lisansı sahibi, gemi acentalığı yetki belgesi sahibi olmayan firmalara, yabancı bandralı veya varış limanı yurt dışı olan Türk bayraklı gemilere satmak üzere tesliminin ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. ÖTV KANUNU YÖNÜNDEN: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde; bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabi tutulmuş, 2/1-e maddesinde teslim tanımlanmış, 2/3-a maddesinde ise vergiye tabi malların, vergiye tabi olan malların imali dışında her ne suretle olursa olsun kullanılması, sarfı, işletmeden çekilmesi veya işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesinin teslim sayılacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca, Kanunun 3/a maddesinde malın teslimi halinde vergiyi doğuran olayın, malın teslimi ile meydana geldiği, 4/1-a maddesinde ise bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malları imal veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin ÖTV mükellefi oldukları belirtilmiştir. Diğer taraftan, ÖTV Kanununun 5 inci maddesinde ihracat istisnası hükümleri düzenlenmiş olup, yurtdışındaki müşterilere teslim edilen ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkan mallar ÖTV'den istisna edilmiştir. Bu hüküm uyarınca, ihracat istisnasının birinci şartı teslimin yurtdışındaki bir müşteriye yapılmasıdır. Yurtdışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurtdışında olan alıcılar ile yurtiçinde olan işletmenin, yurtdışında faaliyet gösteren şubelerini ifade etmektedir. İhracat istisnasının ikinci şartı ise bu kapsamda teslim edilen malların Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olmasıdır. Öte yandan, ÖTV Kanununun 5/2 nci maddesinde ÖTV ödenerek satın alınan malların ihraç edilmesi halinde ihracatçı adına düzenlenen faturada gösterilen ÖTV'nin, ihraç edilen mala ilişkin gümrük beyannamesi ile yurt dışındaki müşteri adına fatura düzenlenmiş olması şartıyla ihracatçıya iade edileceği ifade edilmiştir. Konuya ilişkin usul ve esaslar ÖTV (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (II/A) bölümünde açıklanmıştır. Söz konusu Tebliğin (II/A-1) bölümünde yabancı bayraklı gemilere, yabancı hava yolu firmalarının hava taşıma araçlarına ve uluslararası sefer yapan yerli deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan teslimlerin ihracat teslimi olarak değerlendirildiği belirtilmiştir. Yukarıda yer alan düzenlemeler çerçevesinde, şirketiniz tarafından ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların yabancı bayraklı gemilere ve uluslararası sefer yapan yerli deniz araçlarına satılmak üzere ihrakiye lisansı sahibi ancak gemi acentalığı yetki belgesi sahibi olmayan şirketlere teslim edilmesinin ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, ilgili mevzuat hükümlerindeki koşulların sağlanması şartıyla ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların, yabancı bayraklı gemilere ve uluslararası sefer yapan yerli deniz araçlarına; - İhracat istisnası kapsamında ÖTV mükellefi olarak şirketiniz tarafından doğrudan teslim edilmesi, - Şirketinizden ÖTV ödeyerek satın alanlar tarafından ihracat istisnası kapsamında teslim edilmesi halinde ise, teslim edilen bu mallar için yüklenilen ve adlarına düzenlenen fatura veya benzeri belgelerde gösterilen ÖTV'nin, ihracatçı olarak bu şirketlerin KDV yönünden bağlı olduğu vergi dairesinden iadesinin talep edilmesi mümkündür. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Madde 6 İşlemlerin Türkiye'de Yapılması

Madde 11 Mal ve Hizmet İhracatı


Derneğin yönetim kurulu başkanından aldığı proje danışmanlığı hizmetinin vergi kanunları karşısındaki durumu

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, katma değer vergisi (KDV) mükellefiyeti olmayan derneğinizin, vergi mükellefiyeti olmayan Dernek Yönetim Kurulu Başkanı …'dan bir defaya mahsus olmak üzere almış olduğu proje danışmanlığı hizmeti için sorumlu sıfatıyla KDV beyan edip etmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşleri talep edilmektedir.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." denilmiştir. Aynı Kanunun 65 inci maddesinde, "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 66 ncı maddesinde ise "Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır. Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu vasfı değiştirmez..." hükmü yer almaktadır. Ayrıca, Kanunun 82 nci maddesinde de arızi olarak ifa edilen serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hasılatın arızi kazanç olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler, fıkranın bentlerinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar. Söz konusu fıkranın (1) ve (2) numaralı bentlerinde yer alan hükümler ise; "1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre, 2.Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç); a) 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, %17 b) Diğerlerinden, %20" şeklindedir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, Derneğinize proje danışmanlığı hizmeti veren … 'nın, bu faaliyeti kendi nam ve hesabına mutad meslek olarak icra etmesi halinde, adı geçenin serbest meslek erbabı sayılması ve elde ettiği kazancın da serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, bu kişinin söz konusu faaliyeti arızi olarak ifa etmesi halinde ise elde edilen kazanç arızi serbest meslek kazancı olacaktır. Gelir vergisi tevkifatı uygulanması açısından, serbest meslek kazancının devamlı veya arızi nitelikte olmasının herhangi bir önemi bulunmadığından, söz konusu Dernek tarafından proje danışmanlığı hizmeti karşılığı adı geçene yapılan serbest meslek ödemesi üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin "b" alt bendi hükmüne göre %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, … ile Derneğiniz arasında ücret ilişkisini doğuran bir hizmet sözleşmesi olması halinde ise Derneğiniz tarafından adı geçene yapılan ödemelerin ücret olarak değerlendirilmesi ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi hükmü dikkate alınarak tevkifat yapılması gerekir. Ancak, söz konusu işlemlerde muvazaalı bir durumun tespiti halinde gerekli cezai işlemlerin yapılacağı hususu da tabiidir. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 3065 sayılı KDV Kanununun; -1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye' de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -4/1 inci maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu ve bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği, -9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği, hükme bağlanmıştır. Konuyla ilgili olarak KDV Genel Uygulama Tebliğinin "I/C-2.1.2.2 Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler" başlıklı bölümünde; " 3065 sayılı Kanunun (1/1) inci maddesine göre, serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler vergiye tabidir. Sözü edilen faaliyetleri mutat ve sürekli olarak yapanlar KDV mükellefi olacak, arızi serbest meslek faaliyetinde bulunanların ise KDV mükellefiyeti tesis edilmeyecektir. Serbest meslek faaliyetlerini mutat ve sürekli olarak yapanların, prensip olarak KDV mükellefiyeti tesis ettirmeleri gerekmektedir. Ancak, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren teslim ve hizmetleri münhasıran aynı Kanunun 94 üncü maddesinde belirtilen kişi, kurum ve kuruluşlara yapanların hesaplayacağı KDV'nin, bu kişi veya kuruluşlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gerekir . Serbest meslek erbabının bu uygulamadan faydalanabilmesi için KDV mükellefiyetinin sadece Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren işlemlerden ibaret olması ve işlemlerinin tamamının aynı Kanunun 94 üncü maddesinde sayılan kişi, kurum ve kuruluşlara yapılması gerekmektedir. …" açıklamalarına yer verilmiştir. Buna göre, Derneğinize proje danışmanlığı hizmeti veren … 'nın bu faaliyetini mutat ve sürekli olarak yapması halinde söz konusu hizmet KDV'ye tabi olacak, ancak verilen hizmet Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren hizmetlerden olmadığından KDV tevkifatı söz konusu olmayacaktır. Ayrıca, söz konusu faaliyet arızi olarak yapılıyor ise bu faaliyet kapsamında yapılan teslim ve hizmetler KDV'ye tabi olmayacaktır. Diğer taraftan, … ile Derneğiniz arasında ücret ilişkisini doğuran bir hizmet sözleşmesi olması halinde ise Derneğiniz tarafından adı geçene yapılan ödemeler ücret olarak değerlendirileceğinden alınan proje danışmanlığı hizmeti KDV'nin konusuna girmeyecektir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.