Uyo zaman bi bêkêmbang dau alat ngêsok dê makêi listrik, supayo lêbiak mudêak utuk ngêsok. Misalnê ade do alat bae dê nam kêmsok kêkêdau gen pa o lok kênsok, uyo dau alat ngêsok bêlau utuk kêmsok mêi lêbiak mudêak awêi rice cooker nak lêm baso jangnê kêmsok mêi. Kêmsok mêi makêi rice cooker yo adeba alat jano mesin dê gênuno utuk kêmsok bêlas jijai mêi makêi listrik. Luyên kuni o rice cooker kulo coa si Cuma utuk kêmsok mêi bae, tapi nam kulo utuk mbus biyoa, kêmsok mie, mbus tênoa  jano ubai kêmnor, nam kulo nakêi mgureng. Makonê dau mêmêi têmuan rice cooker.


Itê rêrato bi namên ngen rendang, kêmuk dê do yo asal nê kuni Padang, rendang yo adeba kêmuk khas kuni daerah Padang, uyo tun luwêa nêgrai bi dau dê namên ngen kêmuk yo, dau kulo dê bi galok muk. Amên bahan nê kuni daging sapai jano daging kêbêu tênamêak ngen rêrêpêak nê, utuk daging dêkilo itê perlu nyoa têlau jano pat buwêak utuk mênêa satên, pertamo rêrêpêak nunok ngen satên trus kênsok sapêi gêlgok, nasuk daging dawên lemeu ngen dawên kunik, amên bi muloi kêtêa kuwêak nê buliak têmamêak ngen silai, rêpêak dê luyên, amên asai nê bi padek, tingêa kêmsok sapêi kê ing.  Rendang yo nam bêtaên sapêi têlau bulen amên itê kêmsok bêbênêa awêi ca o dê niên. Asai kêmuk nê padêk makonê dau tun galok, Amên nak asal nê gesea tip umêak itê nam têmau kêmuk yo, ade kulo dê nam kêmsok sapêi kêdau bulên bae coa si iai walau coa si nanês.


Dau nyên manfaat olah raga amên itê awit manêu, ngen olah raga nam mênêa asea dê baik utuk kesehatan. Coa si cuma kesehatan jasmani ternyato olah raga nam kulo jiaji mênêa baik utuk jiwo ngen otok, luyên kuni o pengaruh kulo ngen bêku angnê stres, têmulung dê ade penyakit depresi kêrno sudo olah raga nam mênêa awok jijai padek. Luyên kuni manêa padek nak awok ngen ngeding kulo sudo olah raga o itê ja ang kêno penyakit ngen kêmuwêt dayo taên awok. Manfaat olah raga kulo nam têmikêt ngen mênêa awok jijai padek kêrno vitalitas awok o dê bakêa dêmukung aktifitas tê bêbilai, olah raga kulo nam mrangsang hormon Endorfin dê dau perannê utuk mêlnyêp asai gis nak awok.


Lêm lêmau kesehataan dê cet nêbahas o masalah kêkêmuk, awêi daging kambing kêrno dau igê muk daging kambing do o bakêa ku ang baik magêa kesehatan, memang daging kambing asai nê baik nyên ipê igai amên nêa sate jano tongseng muk nê cigai kêkiro, amên menurut dau ahli kesehatan mbaco nak Healtline.com. Dau igê muk daging kambing akibatnê adeba: gacang kêmnek tensi dalêak, makonê jibêak muk sapêi lêbiak kuni 50 sapei 70 gram perbilai. Muk daging kambing dê sên yêp jano gênureng ngen suhu lêkat kulo ku ang baik kêrno lêbiak lai resiko bakêa kêno kanker. Sudo o resiko moi jatung, daging kambing dapêt kêmnek tensi dalêak ngen kadar kolesterol lêkat nak lêm awok. Mako kuni o itê buliak bae muk daging kambing tapi itê tingêt batasan kdau dê itê buliak muk.


Utuk ta ai daerah Lampung, amên nak Lampung cet itê kêmêliak, masalahnê rêrato amên nak Lampung utuk acara ngikêak o blêlai kêrno utuk nak Lampung kulo biasonê lajau pakêi acara mok gêlar. Amên ade acara smamut Tamu pêmritêak kulo makêi acara ta ai yo awêi ta ai sêmêak. Jijai utuk itê dê tingêa nak Lampung coa si saro igê amên lok têmoton ta ai daerah yo. Utuk udi dê lak moi Lampung kêmliak ta ai adat Lampung dê pasêtnê tip tujuak belas Agustus nak PKOR Wayhalim nak di adê acara taunan biasonê nadê dêmingau sapêi dêpuluak bilai. Lêm acara o itê nam magêa tip anjungan kêrno nak Lampung kulo dau mêcêm sukau Lampungnê. Jijai lêluyên kulo cao jano ta ai kuni daerahnê.


Nak lêm Al Quran Nêbai Ishaq as adeba hamba dê têmuan lêmau, ahlak ngen prêngoi dê baik. Nêbai Ishaq adeba anok Nêbai Ibrahim as ngen Sarah, Si laher pat belas taun sudo Nêbai Ismail as. Nêbai Ishaq tainê senyum gen o nêlêi ngen Si kêrno Sarah snang nyên waktau têmi uk kabar amên Nêbai Ishaq bakêa laher, awêi itê namên amên Sarah nak lêm kondisi manoa do igai omornê bi tuai, tapi ngen kuaso Allah SWT Si nam têmuan anok dio kulo jijai berkah utuk Nêbai Ibrahim as ngen Sarah. Nêbai Ishaq as nêritêak Allah SWT utuk jijai penerus Nêbai Ibrahim as, Si awit têmotoa tiakNê lalau berdakwah. Si berdakwa nak kawasan Palestina, nak lêm berdakwah Nêbai Ishaq as tun kênal ngen pribadi dê kêmbiak ramah ngen sipêt penyayang. Contoh dê nam itê mok kuni Nêbai Ishaq as adeba Si kêmbiak sayang ngen kêlurgo jano umatNê.


Kêmuk khas keme Jang dê gennê lêmêa o bahannê kuni lêbung, amên nak pnan keme coa kutê buluak dê lêbungnê nam itê mok utuk mênêa lêmêa. Dê padeknê utuk lêmêa o adeba lêbung buluak kmanyên, buluak yo amên dê bi tuainê tun utuk mênêa anêm bokoa jano pane ngen dê luyênnê. Lêmêa kuni lêbung buluak yo dê paling padek nak kêkêdau lêbung dê nêmuk. Utuk kêmsok lapên khas Jang yo itê semdio lêmêa ngen rêrêpêaknê, memang dê padek nyênnê amên itê kêmsok sênatên nunok kan, amên itê kêmsok barêak yo tingêa itê sêmyap skulêm dê padek kulo, barêak pêtêa, jê ing jano kabêu. Amên bi têmau cocok ngen sêkulêmnê têtiko itê muk o sapêi coa mêding asai kênyangnê kêrno padek o.


Indonesia merupakan nêgrai  kepulauan. Ade kêdau dê uniknê adeba masalah kêmuk bêbilai tun-tun Indonesia, ade dê muk mêi, ade dê muk jagung ade kulo dê muk sagau. Contohnê awêi Indonesia nak bagian Timur Sagau o adeba kêmuk bêbilai tun di, coa si cuma utuk kêmuk bêbilai bae tapi sagau kulo nam nêa jijai bahan utuk industri awêi gêpung ngen minyok. Gêlpung sagau nam kulo nêa jijai biskuit, jadêak ngen ruti, amên minyok sagau nakêi utuk industri kosmetik ngen ubêt. Sagau kulo ruponê baik kulo utuk kesehatan nêbaco kuni hellosehat.com, kerno sagau dau mangandung karbohidrat, protein, lemak, vitamin ngen mineral. Kêrno dau manfaat kuni sagau o makonê layak jijai kêmuk bêbilai  pa o tun Indonesia.


Ade dê uniknê uku gi tingêt waktau kuwatku majok wisata moi têbo bli ang nak Cu up, utuk transportasi mini itê nam makêi bis jano stom pribadi, tapi utuk nam sapêi moi das têbo itê mêstai baliak makêi motor, jijai nak di o dau tun sêmiwo motor, itê nam min dewek jano ade dê mês itê. Uku kêmliak nak yo rêrato motor tril, amên dê coa biaso makêi motor barêak yo, memang tamêak unik asainê itê bi awêi motocrosnê salêak didik ca o min nam bae itê us, ipê igai motornê dau dê motor bi tuai dio ba kêsayangnê. Nak wisata yo amên bilai gidong libur biasonê krami janonê, pas waktau uku mini coa si waktau libur jijai agok sunyai, tapi sayangnê amên agok sunyai coa dau tun dê jagêa kêkêmuk, amên nyemen itê agok uak mêsoa kêkêmuk.


Tamêak an uyo jêjano bi tamêak praktis kêrno zaman uyo bi nak zaman moderen, utuk itê dê nam gmuno tehnologi uyo tingêa miliak lok dê ade asea jano lok dê têmamêak duso kutê o ade. Awêi hand phone dio adeba asea kuni kemajuan zaman uyo, amên kêmliak titik uyo coa si dê coa nam makêi hand phonê muloi kuni cupik omor dêtaun sapêi anok SD kutê nam makêi gennê hand phone. Mnurutku dio itê dê jijai tun tuai harus nam bijak mok keputusan ngen anok-anok tê, mêak sapêi sudo yo jijai mnyêsal kêrno kutê klok anok itê têmotoa, anok buliak bae mêgong hand phone tapi itê têp nam mawas anok tê. Coa didik anok-anok uyo dê ade akibatnê gêgara dau igê main hand phone, muloi kuni masalah nak matai sapêi otok kulo nam dau dapêt pengaruhnê, makonê utuk itê dê gi ade anok titik lok têatêi nak lêm anok tê gêmuno hand phone yo.


Cet itê têmi uk istilah motel, mungkin dau kuni itê ati namên beda hotel ngen motel. Motel adeba jenis penginapan dê biasonê cuma utuk dêmalêm duai. Motel asalnê kuni Baso Inggris Motorist  Hotel adeba jenis hotel dê kên lola utuk mlayan tamu transit. Nak lêm konsep motel menurut Wikipedia, tamu dêtêmalêm adeba tun dê nak lêm perjalanan dê perlu pnan istirahat sementaro, sêbênêanê antaro hotel ngen motel coa uak beda kerno sêsamo pnan têmalêm. Tapi khususnê hotel bi jelas fasilitasnê cukup, biasonê muloi kuni kêkêmuk sapêi fasilitas parkir cukup libêa. Sedangkan motel biasonê dau nak penger dalên ngen fasilitasnê sederhano.


Ruponê utuk manêu hobi ngewea nak kulam o itê harus namên mêmêcêm cao mênêa upannê, awêi kan mas itê nam mênêa upan ngen unok dê pasnê. Luyên kuni konsentrat ade mêmêcêm unok igai, awêi tênoa bebet, susu bubuk, essen, kornet ngen ade kulo dê makêi lêluyên igai coa tê namên gên pao. Dêbat yo uku cêmubo upan dê sedernaho cuma cênapua tênoa ngen susu bubuk tênamêak essen didik. Memang ku ang si galok igê muk tapi ade uliak ba, amên utuk ngewea biaso bae jijai ba nadeak kuwatku, amên utuk lomba upan barêak yo jibêak makêi, amên lok itê têmukua igai utuk capua upannê.


Kunyau gi alêak populer nêbaning ngen Bangka Belitung, Lampung dau potensi dê lêbiak baês. Gesea kutê pnan wisata ade nak yo kuni wisata alam têbo, laut ngen biyoa jun dê sapêi wisata yo têmuan pnan spot foto dê bêbaês. Lampung memang dau tun namên ngen wisata laut nê dê bêbaês awêi patoi Dewi Mandapa. Coa si Cuma bênêi putiak ngen umoknê bae tapi ade kulo spot amên lok foto ngen dermaga kiyêu ngen pêponok têtitik, ngen pnan brayun ngen dê luyênnê utuk foto ngen kêluargo jano kêkuwat, sapêi uyo pnan wisata yo jijainê kêmbiak rami amên gidong liburan utuk anok u ai.


Ade juadêak gen nê putu ayu, juadêak yo asal nê kuni Jawai Têngêak, juadêak yo bahan nê kuni gêlpung gêndum cênapua ngen satên, mako asai nê agok gmuk tênamêak ngen dawên pandên kunyau um, ca o mênêa nê bi lok si srai ngen mênêa bolu, cuma amên mênêa bolu coa makêi pandên, amên dê dio do o ba jijai ciri juadêak yo kerno mon pandên o. Dê têmamêak baês nê igai juadêak yo nak das nê nêpek nyoa narut, jijai kten juadêak nê  ijo nak das nê ade putiak.Kêmliak juadêak yo ba dê mênêa sliro itê lok cmubo muk, biasonê amên bi muk do lok duai, jijai coa tingêt bdan, kerno memang asainê padek.


Uyo bi dau tun tmayang acara ngêsok nak tipi lokal jano luwêa nêgrai. Bêl o profesi koki isosi kêrjo dê dau tun lok amên uyo tun dau dê lok nak jurusan yo. Minat dê dau tun lok yo makonê uyo bi nangêp profesi dê padek utuk maso moi muko, mnurut Nabil Jaghdour koki khusus kmuk tun francis pas tênmau nak acara Goodfrance 2017, Jakarta Pusat, Kamis (2/3)amên minat tun lok jijai koki profesional yo kêrno daunê acara kuliner dê tnayang tivi sapêi mênêa tun dau o minat jijai koki. Jijai koki uyo coa si srai ngen dêpuluak taun dê sudo, koki dê bêl o Cuma kêrjo nak dopoa bae, kêmsok utuk hidangan dê lok sênyap nak mija planggan coa ade dapêt nilai baik coa nê dê kênsok têbo o, tapi uyo kutê hal masalah koki bi bubêak dau dê bi awêi artis, kêrno profesi koki uyo dau tun dê bangga kerno koki jêmijai alasan tun lok moi umêak makan.


Dê taun dê sudo ade kuwat ku gen nê Amri mdasêi madêak lok bêlajêa mênêa lapên kalio, si têmnai jano pa o rêpêak nê. Si rencano lok jêmuoa mêi keliling. Bilai pertamo uku mêluak si têmukua bahan-bahan rêrêpêak nê, mên nê si mdasêi igai min bahan-bahan dê bi tênukua nê, rupo nê si lok mênêa kalio jê ing, utuk bahan kalio jê ing itê perlu jê ing nê kêkiro 750g, dêlambêa dawên kunik, dêpuluak lambêa dawên lemeu, su êi têlau pun, asêm kandis didik, 1,5 liter satên, duai sidau silai. Utuk rêpêak alus nê  cabe milêak 200g, depuluak soa bawang putiak, 200g bawang milêak, 4cm lajo, 3cm pêdês. Keme bêduai muloi mênêa, jê ing nê nebus sapêi luyek kêkiro dêjam amên bi mêsok  têntus nak dlapang, uku muloi misut rêpêak nê, bi sudo kutê tingêa kêmsok, sêndio blangai nasuk rêpak alus, dawên kunik, su êi, dawên lemeu ngen jê ing, nasuk satên kulo, kensok sapêi gêrgok opoi agok lai coa jêjano, bi gêrgok tênitik opoi nasuk igai asêm kandis, nulek sapi agok kêtêa kuwêak nê do o tando bi mêsok.


Kwalitas film nak Indonesia utuk uyo bi baik ba itê nam kêmliak film-film Indonesia uyo bi nam besaing ngen film-film kuni luwêa nêgrai. Kuni sisi ceritonê ngen pemainnê bi bêbaês awêi film horor Indonesia, amên bêl o film horor Indonesia o kêsannê coa brapo mênêa sabên ngen ceritonê kulo mênêa mudêak jêmau, tapi uyo film horor Indonesia bi cukup ade kwalitas awêi film KKN Di Desa Penari. Film yo nêmok kuni cerito horor dê bi dau tun namên waktau taun 2019. Mnurut dê têmulis film yo cerito yo nêmok kuni kisah nyato kelompok mahasiswa dê gidong Program Kuliah Kerja Nyata dak sadêi Penari. KKN o coa awêi mêstainê kêrno dau pengalaman horor dê nding têbo o, sapêi program KKN yo dau kendalanê.


Mie instan dê paling cet tun Indonesia muk, walau mie instan kêkêmuk ku ang baik amên cet igê utuk kesehatan, tapi têp bae gi dau dê galok muk. Mie instan memang baik kêmuk nê ngen mudak cao kêmsoknê.  Dau tun galok maik nak dasêi utuk persediaan. Sêbênêa nê mie instan buliak bae nêmuk kerno uyo bi dau mie instan bi tênamêak mêmêcêm nutrisi dê baik utuk awok tê, tapi muk bi bêlbiak igê nam gêmangau kesehatan, menurut ahli, mie instan têp bae ade zat agok bahayo awêi proplene glycol dê nam musak jano gêmangau fungsi atêi ngen ginjal. Jijai lêbiak baik nê muk mie instan agok nêbatas ngen têmamêak kêmuk dê sehat luyên awêi tênoa ngen sayuran.


Mêlwên o kulo adeba olah raga dê uku snang kuni titik, utuk olah raga yo sêbênêanê amên itê dê tingêa nak sadêi-sadêi dê paok ngen biyoa lai jano danêu mudêak itê lok manêunê. Awêi sadêi keme do o paok ngen biyoa lai danêu kulo ade nak di, makonê amên nak sadêi keme muloi kuni titik bi nam mêlwên kêrno bêbilai paok ngen biyoa. Utuk itê dê nak kota uyo kulo bi dau tun made kulam renang, tapi utuk nak kulam renang yo itê mêstai ngasên jijai utuk bêlajêa olah raga yo agok terbatas. Mêlwên yo luyên kuni olah raga itê harusnê mêstai nam, kêrno itê coa bakêa namên têngen kêpacok tê yo itê bakêa makêi, amên nam usahoba mêak coa nam mêlwên.


Ade alat musik tradisional kuni Lampung kulo gennê Gamolan, utuk gamolan yo tip acara-acara lai nak Lampung bi pasêt makêi gamolan yo. Utuk bêtuk alat yo lok srai ngen alat musik tradisional kuni Jawai dê têgen gamelan. Gamolan yo kulo ade kêkêdau mêcêm kutênê o lêluyên suaronê, cao mainnê kulo srai ngen main gamelan cuma beda nak iramanê bae. Alat musik tradisional gamolan yo bi ade kuni zaman mêna o, utuk bahannê o kuni buluak nêa mipis sêsuoi ngen irama dê klok tê, jijai amên bêtuknê lempengan kuni buluak kuni pênok sapêi panyang jijai lêluyên saêinê, tingêa itê matur iramanê. Uyo bi dan umêak sêkulah dê têmuan alat gamolan yo gunonê partamo utuk kêmnal ngen murid-murid supayo namên gen alat yo, kêduai nak lêm kêgiatan luwêa bêlajêi ade kulo guau dê majêa cao mainnê.


Ade do utungnê itê makêi jaso catering adeba itê coa perlu repot lok kêluwêa mêsoa kêkêmuk, tun catering nam mês moi ipê bae kêkêmuk dê itê mêsên di igê lok asal si gi nam jêmakau nak daerah o. Luyên kuni o itê makêi jaso catering ca o cao langsung nam mimêt caci kêluwêa kêrno coa perlu têmukua bahan kêmuk, coa perlu gêsok ipê igai mukmêi nak umêak makan. Utung dê luyênnê bi jênamin bersih kêrno jaso catering têmuan standar kebersihan dê baik, kebersihan kêmuk o jijai dê utamo kutê tun dê manêu jaso catering yo. Bisnis catering dê pastinê slalu jêmago masalah kebersihan kêmuk, baik kuni bahan kêkêmuk sapêi ca o sêmdionê. Do igai utungnê makêi jaso catering nam mênuak gizi seimbang. Biasonê jaso catering têmawêa mênu dê sehat supayo cigai itê ragau utuk kecukupan gizi dê bêguno utuk awok.


Dê paok bae dê itê mudêak kêmliak dê makêi robot kêrjonê adeba pnan mpuk stom. Uyo bi dau tun mukok pnan mpuk stom dê makêi robot yo, memang gacang utuk kêrjonê do igai amên itê lok gacang kulo coa perlu itê tu un kuni stom cukup bae itê mpek posisi stom o nak pnan ngêpuk, coa an sudo o stom bi bersih. Memang ba gacang kêrjonê tapi têp bae ade dê ku ang, amên nak luwêa stop ngen bêak do o bersih tapi utuk nak lêm do o gi têp makêi tênago tun, umên mitung utuk waktau nêbaning ngen tun kutê kêmrêjo nam sêlisiak waktau kêkiro têngêak jam ba, amên itê ngêpuk biaso dê coa makêi robot waktaunê kêkiro dêjam têngêak baru sudo tapi amên makêi robot yo amên luwêa bae paling kêkiro têngêak jam amên stok ngen mêrsih lêm dê tun kêmrêjonê kutênê abiak dêjam sudo.


Kutê laptop utuk gunonê bi lok srai bae, tapi dê mbisonê o nak fitur ngen ramnê, utuk itê dê biaso tip bilai kêrjo makêi laptop dê niênnê itê bi pasêt mêsoa laptop dê dau fitur ngen ramnê dê lai. Awêi uku dewek laptop uku gêmuno luyên kuni utuk mitung jano mênêa RAB, uku kulo makêi utuk mênêa gambar kêrjo utuk proyek dê uku lok kêmrêjo, bi pasêtba uku miliak laptop dê sêsuoi ngen kemampuan kêrjo dê uku manêu, memang ba masalah go nêbaning ngen dê luyên o agok la ang tapi kêrno kebutuhan yo nano makonê têpakso uku miliak dê pas ngen utuk kêrjoku.


Ade dê cubo muk buak lemeu dê nêmuk kalêaknê bae coa, nak sadêiku tukku ade têmanêm lemeu yo betuknê lai panyang kalêaknê kêboa, uku kulo pêi kêmliak lemeu model yo, amên nadêak tukku isainê pi iak amên kalêaknê agok mêmis. Uku cubo mêsoa nak punnê ipê dê bi tuai, pas uku dapêt uku cubo mukok trus uku kêmcêp memang padêk niên asainê min lemeu asainê agok mis, ade tun madêak dê padek igai amên nêa manisan, jijai kalêak lemeu o dê bi sudo nukok sênisit agok mêmipis sudo o itê mbus biyoa ngen gulo bi agok kê ing kalêak lemeu dê sênisit nano nêpek kênsok sapêi si agok kêtêa, sudo o nakêt amên nam nêlak nak bilai sapêi kê ing supayo coa mêlkêt. Dio nam itê maik an gen isai glok.


Nak sadêi o tun têtuai dê nekernê cuma kêrjo awêi ipê nam brasea, utuk anok-anoknê dê memang lok sêkulah nyên do o si mpek nak kota ngut sapêi têmat, ipê anoknê dê coa sêkulah do o si majêa cao tani ngen mêlêi lahan utuk anoknê nam gmarap. Coa si dau cêcito tun sadêi amên uku pêrnêak têmanye, asea taninê baês ngen anok dê sêkulah nam têmat trus mudêak masuk kêrjo. Tapi utuk informasi jêjano do o agok cênok dapêt amên itê tingêa nak sadêi, makonê tun-tun sadêi têtiko itê bi an dapêt informasi nam bae tun sadêi ati namên. Mnurutku utuk gacang tun sadêi nam maju ngen mudêak dapêt informasi do o têgatung ngen aparat dê tugas nak di.


Memang bi dau mêcêm game utuk itê nam main, ade kulo uyo permainan dê ade lombanê. Amên permainan o itê bêbênêa nam coa ade salêaknê itê milêm kulo amên ade kompetisi game jano permainan o. Dau tun tuai coa namên amên ade barêak yo, têtiko si mêngiak amên anoknê dau main game, harunê kulo itê tun tuai dê têmuan anok dê galok main game itê kêmuwat si waktau main, amên memang mainnê o dê niliak ade game dê têmaêak pengalaman jano pengetahuannê itê dê jijai tun tuai amên nam itê mêlêi smangat, jibêak itê têmgêak, cuma itê kulo harus mingêt waktau-waktaunê, misalnê waktau sêmyang amên itê dê Islam, waktau bêlajêa, waktau mukmêi ngen waktau tidua.


Rêrato tun uyo bi têmuan kendaraan dewek, jijai utuk lêlalau moi ipê bae do o si tongêa lalau, lok si kêlmên jano kêbilai. Amên uku biasonê amên lalau moi do pnan, uku kêmliak kilêak itê lok moi ipê, amên tujau tê o uak ipê igai nak dalên agok sunyai itê sêmanêi bae pasêtba ragau, ipê igai tujau tê o coa nam masuk kendaraan. Amên uku barêak yo bi pasêtba uku makêu kendaraan umum, uku coa lok mok resiko masalahnê amên itê mpek kendaraan uak kuni tujau tê pasêt itê jijai pekeran, coa itê têmingêa, kendaraan tê coa nam masuk jano coa ade dalên moi tujau tê. Makonê lêm kondisi barêak yo uku têp miliak makêi kendaraan umum.


Ade do kuwatku dê cigai uku magêa kêrno uyo si bi sukses, do o kuwat sêsamo mukok usaho kuni bêak, tapi waktau o uku dutê dê dau tun namên, jijai utuk kêrjo o têtiko sapêi cigai têgong trus uku magiak ngen kuwatku o amên si gidong coa ade kêrjo. Bi kêkêdau taun panêu si mdasêi madêak lok mukok kator ngen jêmuwoa material utuknê, mênnê uku têmau si nak lokasi bakêa kator o, jijai uku madêak pas pnannê sudo yo jano dê uku nam têmulung pasêt uku têmulung. Jijai waktau si bêbêlau bukok utuk materialnê do o dau uku dê têmulung jêmuwoa, utuk taun pertamo si muloi kten maju trus masuk taun kêduai tapi uku têp têmulung kêmluwêa materialnê utuk nam têmamêak penjualan. Pas masuk taun kêtêlau si bi maju nyên saapêi pnan usaho dê bêl o si smiwo uyo bi tênukuanê, nak yo si bi muloi kten ngê uak kuniku tapi utkku dio coa jijai masalah dê pêtingnê si nam tamêak maju.


Sêmyap dana darurat o perlu utuk tê kutê, lok si itê gi idup mênyu ang jano bi ade keluargo. Uku kuni bêl o uku têp sêmyap gennê dana darurat, ipê igai uku kêrjonê swasta itê coa namên têngen itê perlu têtibo dana o, do kulo itê idup yo coa si sehat trus, têpuak itê sakit amên coa ade dana itê bakêa bingung lok awêi ipê. Utuk tê dê bi keluargo dana darurat yo mêstai ade ipê igai itê bi ade anok, amên itê coa cêm êi tip bulên itê coa gi bakêa maik caci, guno utuk adenê dana darurat yo mêak têtibo itê perlu caci do o itê nam makêi dê niênnê itê coa pusing igai. Amên nam utuk dana barêak yo misalnê sudo itê makêi itê mêstai nam sêmyap igai mêak sapêi kosong, uku kuni gi mênyu ang bêl o dê barêak yo uku têp meker têpuak perlu dana uku bi siap, utuk dana yo coa uku makêi amên coa dêsok igê, amên ginam uku coa gêmangau d o coa niên uku makêi.


Sadêi keme kulo dau tun usaho têmanêm lemeu dê padek. Jijai waktau keme belek liburan rayo ngen keluargo keme sêmpêt lalau mto moi kêbun lemeu o, nak di uku kêmliak lemeu memang cocok nak daerah keme, cuma ade sayangnê nadêak tun utuk jêmuoa gi agok saro utuk partai lai, uku cubo têmnai ngen dê têmuan kebun jano tip bilai nam mopoa buaknê, nadêaknê au kêrno lemeu yo coa pakêi musim jijai bêbuak trus asal nrawat. Gen lemeu yo ca o tun madêaknê lemeu gerga, betuknê lai asainê mis agok pi iak kalêaknê agok kêboa. Dio lemeu ruponê do jenis ngen lemeu sunkis, dio uyo jijai komoditi andalan buak kuni Kabupaten Lebong Propinsi Bengkulu. Tepatnê nak sadêi Bermani Ulu Kabupaten Lebong kuni sadêi keme kêkiro lêmo belas menit moi perkebunan yo, utuk masuk itê coa perlu têmukua tiket asai itê coa mêngusak tun misin itê masuk, itê kulo nam mopoa dewek buaknê utuk nêmin belek be nak dalên kêluwêa itê têmimang sudo o itê masên sêsuoi gonê.


Utuk itê dê gidong jano pêi lok mênêa umêak, mêstainê itê harus sêsiap mênêa bangunan dê bakêa aman amên têtibo ade bêncano, muloi kuni kontruksinê do o itê harus meker, i o kulo ngen bahan dê bakêa itê makêi. Dau kênliakku bangunan o si mênêa asal bae ngen coa meker resikonê amên bangunan o ubuak. Ade dê samo skilai coa makêi cor gênêp bae ngen makêi butau bata ngen semen, amên barêak yo bangunannê mêak gi ade gêpo kêno angin dê agok dê ês bae nam bae bangunan o ubuak. Dau nyên uku têmau bangunan dê calai, têtiko uku spêt mbayang amên gidong padek tidua trus ade gêpo asanê utuk nam sêmlamat awok bae saro.


Kêmnek têbing dau tun namên o adeba olah raga têmasuk ekstrim. Coa tun madêaknê Rock Climbing kuni kêkêdau olah raga alam bebas, kêmnêk têbing o adeba bagian kuni dêmaki têbo, dê ipê coa nam mlitas panêu kekea, itê harus makêi tehknik utuk nam mlitasnê. Olah raga kêmnek têbing yo adeba aktivitas tun kêmnek, tu un jano mlitas bêbutau jano têbing  butau dio perlu kekuatan, nam manêu ngen sabar, ngen nam têmimbang awok. Kêmnek têbing uyo jijai olah raga dê dau tun snang nêbaco nak Journal Multilateral masalah pengaruh blat tangên nak lêm têmikêt speed track ( 2015 ) olah Erlina, kêmnek têbing yo dau pengaruh ngen kêrjo blat i o kulo utuk kêpitar awok sapêi olah raga kêmnek têbing yo dau fungsi awêi têmamêak pecayo ngen awok, mênêa keputusan ngen cao têpat ngen gacang, jêmago kesehatan awok misalnê kêmu ang kolesterol.


Dau itê kêmliak tun umêak tanggo o ade dê coa si sapêi dêtaun saok, ade dê pêi têmuan anok do nam saok. Do o sêbênêanê kêrno kêduainê sêsamo coa lok ngalêak, amên sêmanêi gidong mêngiak mêstainê dê sêlawêi mêak mpas kecek kilêak, nêmot bae ngut si sudo mêngiak mêak sapêi ngokoa bae, amên si ngokoa mêak mot lalau oba kilêak, amên cuma kecek bae amên nam têni uk bae kilêak mêak sapêi sêmimêt. Uku sêmanêi ade tikonê pas blek mdasêi kêmliak ade dê coa pasnê bi pasêtba uku têma ok, amên uku têma ok coa nam têmimo do o pasêt jijai sutok. Uku kulo amên ade salêak nêngiak kulo uku coa bakêa sêmimêt, amên nam uku lajau minoi maaf mêak sapêi bêa igê sutoknê.


Coa si salêak ngen tehknologi uyo cuma itê harus nam mok kak sêgai dê baiknê utuk makêi tehknologi o. Dau tun salêak cao gmuno alat dê bi maju uyo, dau tun makêi utuk mêngike, adê kulo dê makêi utuk nam mok informasi dê kidek kuni tun luyên ngen do o si dapêt utung kuni di. Utuk itê dê nam gmuno cao baik dio kulo dê mênêa mudêak utuk tê, awêi itê mênêa usaho cao online, ade kulo dê cuma mênêa utuk kêmnal jano dê si jêmagêa ngen ade igai dê luyênnê. Mnurutku ngen adenê tehknologi uyo mêak sapêi itê tingêa ngen tun-tun luyên utuk nam gmuno utuk moi baik, baik utuk tê i o kulo ngen tun luyên.


Waktau uku ngen kuwatku moi luwêa kota pas kulo bilai o bilai Jum’at, jijai keme dapêt sêmyang Jum’at pas nak sadêi dê nak di ruponê dau tun Jawai. Uku ngen kuwatku coa ade dê tun Jawai, uku tun Jang kuwatku tun Lampung. Waktau Khotbah uku ngen si dau coa ngertai kêrno nak di ruponê khotbah o pakêi baso Jawai, amên kuwatku nadêaknê coa nyên ngêrtai gok didik, tapi uku kêrno bêl o an kulo nak Jawai jijai dau dê uku ngêrtai kadêak dê khotbah o makêi baso Jawai dê alus kulo uku namên. Intinê isai khotbah o majok kutê utuk nam mêak têmingêa sêmyang kêrno sêmyang o ba dê dutê tênanye nak akhirat sudo yo amên itê bi mêningêa.


Ade tiko uku prai uku cubo mênêa gennê kacang kribo ade kulo dê madêak kacang tênoa, bahannê kacang tanêak, gêlpung poi pulut ngen gulo, dê nêa ku yo coa si lok srai ngen awêi dê tênukua o mungkin ade dê ku ang coa tau ba, dê pêting asai nê padêk, kêkucêp dê dio uku paling galok muk, biasonê amên lalau uak amên min sêtom uku bi pasêt têmukua, biasonê nak mini market ade jêmuoa. Uku amên muk dio dê niênnê galok coa tingêt bêdan, luyên ngen kacang dê gureng o dê gi ade kalêak agok têmamêak kerjo lok mukok kalêak nê kilêak, amên dê dio tingêa muk.


Amên tip bilai itê têmotoa cao peker tê dau itê dapêt kuni bêlajêa agamo dê nêlajêa  tê, itê coa gi bakêa meker dênio yo bae, awêi dê ndingku jak uku coa sêbêrapo meker dênio, uyo uku bêbilai ngen coa si awêi bêl o igai pekeranku, dê niênnê uku dau bêsyukur ngen awok kulo tamêak sehat, luyên amên itê bogoa meker dênio bae têtiko itê kulo cao tingêt bêsyukur magêa Allah SWT makonê idup tê asai coa ade ketenangan, coa pêrnêak mêding asai gênêp dê awtnê mêding kua ang, trus klang dêcang coa padêk asai awok. Jijai itê jibêak bogoa meker mên awêi ipê, mingau muko awêi ipê cukup bae itê usaho ngen tênamêak dau duo ngen mêak coa tingêt bêsyukur.


Bisnis dé nam ade aseané nam nak ipé bae. Coa perlu kator lai, tapi ruang tamu nak daséi kulo bi génép, pas lok muloi bisnis nak daséi. Kuni ide jagéa kuni daséi yo nam bae dapét utung lai ngen coa perlu kémliwéa modal lai, dé pétingné ité nam manéu ngen nam promosi supayo bisnis dé ité manéu yo nam lacéa ngen ade asaené. Ade kékédau ide utuk jagéa kuni daséi misalné jagéa kékucép, mukok warung kupi ngen gureng, jémuwoa sembako ngen dau igai ide dé nam ité manéu nak daséi, dé pasétné utuk muloi usaho nak uméak do o méak sabén coa panéu, kérno genné tip usaho bi pasétba ade duai aseané sukses jano gagal. Walau usaho pei muloi ité méak sabén do o coa panéu, kérno usaho o ité coa gi namén amén ité coa muloi, makoné ité harus siap mental supayo kuténé nam ménéa usaho o sukses.


Tun dé dau brasea nak lém usaho o biasoné tun o muloi utuk usaho bi agok an, nak lém si manéu usahoné o do o bi dau pénémauné, muloi kuni tun dé kérjo ngen si coa jujur sapéi tun dé saro masén jano dé si jémuwoané lok si jaso jano barang srai bae. Utuk ité dé ade anok mungkin ade dé gi sékulah jano dé gi kuliah, amén nam ité muloi cubo majéa utuk sudo yo nam ménéa utuk tun kérjo coa si utuk mésoa kérjo, kuni titik khususné ité dé swasta ité nam majéa cao ménéa usaho utuk maso moi mukoné. Walau usaho té péi titik mungkin ité péi perlu tun do jano duai utuk nam témulung usaho té, tapi ité tép jijai bos ngen ité nam matur awéi ipé usaho té nam panéu ngen trus ngélai tamék an, ngen trus bélajéa kuni bilai moi bilai utuk nam ménéa maju usaho té.


Ade tikonê jêmau ngen kêrjo bêbilai, utuk mêlnyêp jêmau o keme cet mênêa kegiatan ngen kêkuwat, luyên kuni lalai wisata moi pnan rekreasi, tetiko keme kulo cuma tmoton film nak umêak. Film dê keme tmoton nam dau variasi sêsuoi ngen galok bae, biasonê keme miliak film dê lêlucu, dê nam mênêa keme tawai sêsamo jijai asai payêak agok bêku ang didik. Tawai nam kêmu ang kadar hormon stres awêi dê tênulis halo.com, manfaat noton film dê lêlucu o nam kêmu ang tekanan dalêak lêkat. Do igai amên nadêak tun amên cet tmaton film-film lucu coa mudêak tuai jano awet uai.


Nak sadêi keme ade do danêu gennê danêu Tes, danêu yo fungsi utamonê utuk pembangkit listrik PLTA, tapi danêunê kulo utuk pnan wisata rami amên bilai libur ngen bilai rayo. Amên lok miyo itê moi kota Cu up kilêak sudo o itê kilok moi arah Lebong, tepatnê nak sadêi Tes kecamatan Lebong Selatan Kabupaten Lebong. Amên kuni Propinsi Bengkulu itê lok moi lokasi yo muk waktau kêkiro pat spêi lêmo jam, danêunê coa si brapo libêa tapi panjangnê sapêi tujuak kilo meter, nak di kulo dau tun smiwo biduk amên itê lok keliling danêu, biasonê tip bilai ade, amên bilai mingau jano bilai libur bi pasti rami.


Amên kuni Kulau ade kulo ta ai gennê ta ai Tabot, ta ai yo masuk kulo lêm ta ai tradisional Kulau, adenê ta ai yo inspirasinê kuni cerito kepahlawanan nge hebatnê Husein Bin Ali Abi Thalib kêpau kuni Nêbai Muhammad SAW. Lêm ta ai tabot yo cemrito Husein Bin Ali Abi Thalib waktau perang nak Padang Karbala Irak mêlawên Ubaidillah Bin Zaid. Cerito yo ade nak lêm sejarah asal ta ai tabot dê ade nak Propinsi Bengkulu. Jijai ta ai tabot yo nade nak Kulau tip taun do o waktau tip tangêa satu sapêi dêpuluak Muharram jano bulên pertamo nak lêm almanak Islam jano Hijriah têpat ngen mêningêanê Husein Bin Ali Abi Thalib.


Dau mêmêcêm usaho kêkêmuk misalnê usaho cetring. Catering adeba istilah usaho umum dê mlayan pêsên kêkêmuk dê gacang mêsên, dau kêkêmuk ngen menem dê galok tun mêsên utuk instansi jano pesta. Usaho catering uyo bi dau nak ipê-ipê kêrno kêkêmuk kususnê utuk pesta biasonê lok kêten baês, maksud kuni catering adeba utuk dapêt utung kuni jasa layanan ngen tujuannê mênêa tun dê mêsên puês ngen kebutuhan dê gacang sêmdio. Ade kêkêdau mêcêm catering acara dê tun makêi, catering prasmanan, catering mêi kutak, catering kator jno umêak, utuk acara nikêak ngen ade kulo catering acara pribadi. Utk usaho catering yo memang padek masalahnê utuk uyo dau tun dê perlu.


Pemain bal khususnê pemain Timnas Indonesia do o rêrato favoritku, utuk main nak Indonesia do o ade utuk tê kesempatan nam têmoton langsung moi pnan nak ipê têbo o main. Tapi amên main nak Indonesia dê ku ang baiknê o cao penyelenggaraannê o ku ang aman, kêrno gesea tip tanding ade bae masalah kuni dê tmotonnê. Barêak dê têjijai gi bêbêlau yo dê Nak Malang api itê coa sedih kêmliak kêjadian barêak o. Amên nadêakku utuk nam manêu tanding o kênliak kilêak api lawên api, dio bi namên barêak Arema lok mlawên Persebaya suporternê awêi ipê itê kutê bi namên, gentai si made nak pnan Arema i o kulo amên si made nak Surabaya bi pasêtba jijai masalah ngen suporternê, harusnê si made nak pnan luyên dê uak kuni kota têbo o.


Utuk uyo têmoton film bi lêbiak mudêak nêbaning bêl o. Bêl o bioskop gi dau nak ipê-ipê, tapi amên uyo bi cigai si. Ku angnê bioskop yo kêrno uyo peminatnê dê bi cigai kêrno bi lêbiak mudên noton nak internet ngen gêmuno aplikasi. Têmoton film lêbiak mudêak ngen nam têngen bae jano nak ipê bae, tapi harus têmotonnê nak situs dê resmi. Ade dau itê nam miliak situs têmoton film online dê resmi dê mudêak kul itê akses, amin itê têmoton film nak situs coa resmi dio bi mêlangêa hok cipto ngen nam kulo ade resiko munang Malware, makonê nakêi ba situs dê resmi nam kulo têmoton film nak layanan streaming dê dau uyo.


Amén mnurutku utuk ité nam manéu usaho o méakba ité gacang meker utungné, lok muloi utuk manéu usaho o dé pertamo ité harus namén usaho dé bakéa ité manéu o awéi ipé pasarné, sudo o ité kulo bi meker api pao dé nam ité ajok kérjo ngen ité utuk manéu usaho té. Amén utuk usaho awéi dé uku manéu, usaho jaso ngen usaho dagang, amén do o bi ade ngen ité tingéa ité mésoa pnan utuk usahoné, trus utuk barang dé ité makéi jano dé nam made utuk té, kérno utuk barang yo inti kuni usaho dé ité lok manéu, méak gacang mudéak ngen dé madéak bakéa sémyap jano bae ité lok, tapi ité méstai mcek kulo utuk moi mukoné awéi ipé, méak sapéi sudo yo ité bi panéu, utuk barang do o coa nam lacéa masuk moi pnan té.


Ade do ide jagéa igai dé nam ité manéu nak uméak adeba mukok warung sémbako, usaho dé dio cukup padek kérno tip tun do o bi pasét blanjo utuk kebutuhan bébilai. Pas mukok usaho warung sembako ité harus nam sémdio jano pao barang dé dau tun makéi, muloi kuni kékémuk awéi ténoa sapéi utuk alat kebersihan misalné sabun ménai ngen sabun népap. Barang-barang yo bi pasétba tip uméak perlu, coa si cuma sembako bae dé ité sémdio nak warung tapi dau kulo barang luyén dé biaso tun mésoa misalné mie instan, gélpung, belas, minyok, kékémuk, biyoa kemasaan, rérépéak instan ngen dé luyénné.


Amên uku biasonê lêlalau bi pasêtba min hand phone dê kameranê nam mênêa asea foto jano video dê baês, kêrno utukku dê biaso lalau moi luwêa kota têtiko perlu nyên ipê igai amên mnyakut ngen kêrjo. Utuk nam asea foto dê baês itê miliak dê kameranê dê têmuan resolusi dê lêkat biaso dê uku makêi o antaro tujuak belas sapêi dêlapên belas MP. Amên dê ukuran resolusi yo cigai tê ragau utuk kwalitas gambarnê, ipê igai amên asea video do o lêbiak bersih, utukku dê biaso kêrjo proyek utuk gambarnê harus jelas ngen bersih, ipê igai amên itê cêmitak gambar o bêbênêa baês ngen tê ang, mnurutku utuk kamera yo kesoa ba dê têmuan resolusi dê lêkat kunyau itê nam puês.


Wortel adeba sayuran utuk têmikêt imun. Mungkin itê bi namên nyên amên  wortel o dau manfaatnê, olahan wortel utuk kesehatan nam nêmuk mêsok awêi bahan sup, ade kulo nêmuk matêak awêi mênêa jus wortel, jus wortel murni coa si tênamêak gulo nam têmamêak serat utuk pencernaan, amên nam mênêa jus wortel mêak makêi gulo kêrno nak lêm wortel o bi ade gulo alami. Wortel mengandung Betacarotine dê kênlok awok utuk mênêa vitamin A supayo matai têp sehat. Menurut ahli gizi nak lêm wortel ade kandungan kalium karotenoid ngen vitamin A, C, ngen K. Nak lêm NDTU FOOD, ku ang vitamin A bakêa gêmacang têmu ai matai sapêi jijai rabun monok, makonê utuk jêmago matai kunyau sehat mbiaso ba muk wortel kuni titik.


Stres o amên itê bogoa meker do o bakêa tamêak stres, utuk mêlnyêp stres o itê nam kêmrêjo jano bae dê itê nam jano itê lalau moi mêsoa hiburan dê snang misalnê moi laut, moi pasar dê pnan tun rami jano moi mall. Ndingku amên moi laut do o gacang uku utuk mêlnyêp stres ipê igai samo ngewea jano mênai nak laut, dê awitnê amên uku ngewea oba. Ngen kêmewea kan do o ade asai snang dewek nak atêi, ipê igai amên ngeweanê nek têngêak laut biasonê uku nam dapêt kan lêlai. Amên ade rêncano utuk ngewea moi laut biasonê uku majok kêkuwat têtiko sapêi tun têlau, keme sêmiwo biduk sêsu ang kêrno biduknê agok titik do o bêduai ngen dê têmuan biduk bae bi gênêp, siwonê kulo utuk dêbilai coa si la ang igê, ngen keme makêi biduk dêdewek o  keme ngeweanê coa do pnan be amên bi mbiding baru têmau igai ngen kêkuwat.


Amên ade dê lalau moi Kulau khususnê nak Lebong, keme tun jang ade igai kêkêmuk dê bi ade kuni zaman ninik puyang mêna o gennê Pujuak, juadêak yo bi lok srai ngen dodol jano jenang amên nak Jawai. Pujuak kuni daerah keme Jang ade kulo mêmêcêm asainê dê bi dau tun kênal gennê lêpuk, pujuak yo dau makêi diyên, amên pujuak biaso dau makêi bêlas kêtan amên lêpuk yo bêlas kêtannê didik dê dau nê diyên. Utuk mênêa lêpuk yo kulo coa si dau makêi nyoa ngen coa makêi gulo, utuk asai misnê o bi ade kuni diyên, jijai asainê bêbênêa diyên, tênamêak bêlas kêtan didik o cuma utuk têmlonê bae. Lêpuk yo dau tun jêmuwoa utuk rubo, tapi bedanê amên dê tun jêmuwoa yo biasonê diyênnê didik beda ngên amên itê lok utuk dewek. Dê bi pasêtnê utuk asai ipê igai itê gê galok muk diyên lêpuk yo kêmbiak padeknê.


Ade kêkêdau masakan kuni seafood dê padek ngen gacang kêsok. Utuk nam muk kêkêmuk laut biasonê itê moi umêak makan dê ade menu seafood. Dê dau nyênnê adeba cumi, Cumi adeba hewan jenis moluska. Cumi biasonê ade nak agok têngêak biyoa laut makonê cet kulo tun madêak hewan semi pelagis ngen demersal, têtiko kulo cet itê kêmliak nak biding laut ngen nak kêlêm laut sapêi pat otos meter. Betuknê panjang ngen lucuk. Cangkangnê betuknê awêi tukêi, ade dêlapên tangên ngen dua tentakel. Betuk cumi dê padêt bêdaging ade nilai ekonomi. Cumi o asainê awêi babok tapi padek. Ca o kêmsok nê kulo dau mêcêmnê nam gênureng, sênyêp, jano tênumis. Coa si Cuma padek cumi kulo dau kandungan gizi dê lengkap awêi protein, fosfor, kalium ngen kalsium.


Nak Lampung kênliakku dau kulo utuk rêrubo yo ade kulo nak pnan luyên jano kota luyên, dê niênnê amên kupi coa bakêa alêak ngen pnan luyên kêrno Lampung yo dau kulo asea kupinê. Barêak kuni Lampung Barat ngen Tanggamus kuni di o kupi coa pêrnêak kidek kuwalitasnê, makonê dau tun amên moi Lampung dê nêsoanê dutê do o kupi, amên tun dê biaso ngupi bi pasêtba si namên awêi ipê asai kupi Lampung. Uku amên moi Jakarta utuk sêpasuak nak di uku min kupi ngen dê luyênnê, biasonê dê tênai têbo o dutê o kupi. Jijai amên moi Lampung mêak coa singêak utuk mêsoa gen rubo utamonê kupi.


Mêak sêsayang ngen caci dêdêbat utuk mêlnyêp stres ngen majok kutê keluargo mto jano mukmêi moi pnan dê luyên suasano. Ngen majok keluargo tê ade sêpasuak kulo utuk kêkopoa mto moi do pnan mukmêi ngen ngênguta do o bi nam mukok pekeran tê kuni itê nak dasêi bae. Lêm dêmingau cuma kêdau bilai itê nam kopoa kêbilai nak umêak, jijai dêdêbat amên itê majok kêluwêa do o bakêa luyên asainê. Ade pa o si lok mto tapi si têtiko bogoa meker mêak dau kêmluwêa caci, amên bi pekeran barêak yo coa gi bakêa sêmnang awok, jijai utuk itê nam dêdêbat mto jano lalau moi pnan hiburan o itê mêak meker kêdau caci tê abis, tapi itê meker utuk sêmnang awok do o kulo coa si tip mingau jano tip bulên itê manêu, jijai nêaba rêncano kuni ku uak bilai utuk nam smiso caci gen biaya utuk mpas stres tê.


Alat musik dê bi masuk nak alat musik tradisional Jang kulo adeba gambus, utuk gambus yo bilok srai kulo ngen gitar. Bisonê ngen gitar muloi kuni bêtuknê sapêi cao mainnê, alat yo amên itê masêt awêinê masuk mêna o kuni Arab jano India. Utuk nam main gambus yo bagi itê dê bi nam main gitar kulo coa si brapo saro, kêrno gambus yo agok dau moi melodi, jijai itê nam têmotoa lêgau dê itê lok main, amên nak Sumatera Khususnê alat gambus yo mudêak itê têmau, kêrno muloi kuni Aciak sapêi Lampung ade makêi alat yo. Do kulo uyo gi dau tun jêmuwoa nak toko alat musik.


Coa si uak kuni pnan keme nak Cu up ade cerito kuni mêna o dê rêrato tun Jang namên critonê. Uku ngen kêluargo moi mini dêtaun dê sudo kêrno nak di o adeba pnan tun tamasya, tip bilai Mingau jano bilai libur tun dau lalau moi pnan yo. Nak cerito yo pnannê nak suban têpatnê nak dalên kuni kota Cu up moi Lubuk Linggau, dê tun dau rami moi mini kêrno nak di kulo ade pnan mênai biyoa panês jano biyoa bli ang, paok di ba ade gennê butau nginoi. Butau nginoi yo uyo tun madêak Putri Selangkah, ceritonê bêl o butau yo pnan mênung ngen pnan nginoi Putri Gemercik Emas dê coa lok jênudau ngen Putra Gambir Melang anok kuni sukau Jang, gentai tun madêak gennê Putri  Selangkah kêrno waktau o têngen putri yo lok lalau pêi dêlakêak si nyêp têtibo bi sapêi pnan tujaunê. Belek cerito moi butau nginoi yo nano bêl o amn nadêak tun têtuai nak paok di butau yo cet kêmluwêa biyoa ngen ade suaro awêi tun gidong nginoi.


Ca o idup sehat uyo bi dau tun dê meker, khususnê nak daerah kota dê bi manêu ca o idup sehat utuk jêmago kesehatan ngen panjang omor. Kuni dê dau kêkêmuk sehat dê itê muk, awêi seafood. Jenis kêmuk dê dio dau mêcêm ngen betuk ngen dau nam miliaknê. Biasonê seafood ade pat mêcêm, pat jenis o adeba kan, kerang, moluska ngen dukut laut.  Jenis kan utuk seafood misalnê kan salmon, dioba kan dê paling top nak dênio kêrno asainê dê padek. Amên jenis kerang dê cet tun makêi utuk seafood adeba kêrang ijo, kerang ijo nam molah ngen rêpêak kuning jano saos Padang. Jenis moluska utuk seafood biasonê cumi dê nam muk jijai mêmêcêm kêmsok awêi cumi saos tiram, ade igai jenis dukut laut nam jijai bahan dasar sup.


Nak pnan ku tingêa nak Lampung ade do pnan dê padek utuk majok kluargo rekreasi samo muk mêi. Ade gen nê umêak makan Bukit Randu, pnan nê nak das têbo têtêngak kota Bandarlampung, nak di o dau pêponok nam itê makêi do o muêt sapêi tun dêpuluak lêbiak utuk do ponok. Kuni di itê nam kêmliak Kota Bandarlampung sapêi kêten moi laut, utuk kêkêmuk nê ade mêmêcêm, ade guramê krispi, udang krispi, cumi ngen dê luyên nê, utuk menem kulo dau tingêa itê mêsên lok jano, kutê brupo jus ade nak di, amên udi ati cêmubo coa udi namên awêi ipê kêpadeknê, amên moi Bandarlampung rugai amên coa singêak mini.


Nak pnan keme tingêa uyo walau dau tun dê agamonê Islam tapi nak di kulo ade dê agamo luyên, ade abiak pat otos meter kuni dasêi di o ade bangunan vihara pnan ibadah tun dê agamo Budha. Walau dau tun dê lêluyên agamo tapi keme idup rukun ngen saling mêgo antaro do ngen dê luyênnê, amên pas bilai rayo keme têbo o mêgo nyên ngen bilai o, keme kulo i o amên pas bilai rayonê. Uku dau kenal ngen têbo o amên keme waktau nguta keme coa pêrnêak smingung masalah agamo, khususnê uku didik kulo coa ku lok madêak masalah o bagiku dio masalah pribadi dê itê coa buliak murus urusan yo, belek ngen tunnê kutê soalnê masalah atêi.


Hobi mênyanyi adeba termasuk hobi dê muêak kêrno itê nam nyanyi nak ipê bae awêi nak pnan karaoke jano nak dasêi. Hobi dê do yo mênêa atêi snang ngen kêmuang asai atêi coa baik ngen nam kulo utuk melatih nyanyi nak dênam tun. Coa si didik tun dê galok nyanyi, luyên kuni mênêa snang ternyato dau kulo manfaat nyanyi yo utuk kesehatan mental. Nêbaco nak alodokter nak lêm do artikel Manfaat Bernyanyi Utuk Kesehatan Mental, nyanyi o adeba aktivitas dê mêlêi pengaruh moi otok terutamo nak bagian otok dê ade peran berfungsi baso, vokal ngen emosional. Coa si cuma do o nyanyi kulo makêi tehnik utuk napas sapêi irama jatung. Nyanyi coa si perlu suaro baês jano mêrdu bae utuk dapêt manfaat utuk kesehatan, api bae dê lok mêlnyêp stres ngen têmamêak mentalnê nam cêmubo utuk nyanyi.


Sektor pariwisata dapêt igai dukungan kuni kereta api wisata adeba anok perusahaan Kereta Api Indonesia. Dukungan o utuk mênuak kêbutuhan pelayanan wisatawan, wisatawan kuni lên nêgrai jano kuni luwêa nêgrai. Presidan Direktur PT.Kereta Api Wisata Totok Suryono, madêak krita opoi wisata jijai do alternatif ngen mêlêi sensasi liburan utuk wisatawan lêm perjalanan wisata. Totok kulo madêak amên krita opoi iso si cuma utuk alat transportasi bae tapi lêbiak moi têmamêak pengalaman utuk wisatawan. Wisatawan coa si cuma kemliak pemandangan dê baês bae kuni krita opoi tapi si kulo dapêt kenyamanan nak lêm layanan pariwisata. Nak krita opoi yo kulo bi sêndio utuk kêkêmuk mêmêcêm dê nam itê mêsên.


Liburan taun yo keme spakat lok moi kebun binatang, kêrno mnurut keme luyên kuni misai liburan keme kulo dau dapêt pengetahuan masalah bnatang dê ade nak di. Kuni bnatang titik sapêi bnatang lai, bnatang biyoa, ngen bnatang dê luyênnê. Sapêi nak kebun binatang keme masuk pertamo keme kêmliak akuarium lai dê isainê mêmêcêm kan dê agok unik ngen lai kulo. Ade kêkêdau mêcêm kan nak di, dê agok mênariknê kan Arwana. Kan arwna yo warnonê putiak pirok, mnurut Wikipedia arwana adeba kan dê ade tlan blakang dê idup nak biyoa biaso, kuni subfamili  Osteoglossinae dê dau tun namên kan dilêak bêtêlan. Lêm klurgo kan yo ulaunê bêtêlan ngen awok panyang tnutup ngen sisik lai agok bênêk ngen pola kanal mozaik. Kan yo mêlwên mini minoi awêi namên amên gidong ade dê kêmliak.


Misai waktau liburan nak kondisi gi lêm pandemi, itê coa bebas lok lalau moi ipê-ipê kuni diêm bae nak dasêi, jijai keme misai liburan keme nak blakang umêak bae, amên nak blakang umêak biasonê ade ba têtanêm musiman awêi pun jamau, lemeu ngen manga. Dêbat yo uku misai liburan ngen têtanêm, uku bi sêmyap kracok utuk têtanêm awêi pitok, pupuk organik,semlan ngen polibag. Uku muloi mênêa pnan têmbêa sêmlan ade dê mukut, ade dê muloi misai polibag gên pnan tanêm, keme têmanêm tomat, cabê ngen kacang panyang. Ade abiak dêmingau slamo libur keme bêkuser nak blakang umêak, tapi masuk buln keduai ngen ketêlau pêi kêten aseanê, dê niênnê barêak cabe ngen tomat bi muloi bêbuak kacang kulo, jijai liburan keme yo bêbênêa ade manfaatnê, jiaji walau gi lêm pandemi keme gi têp nam misai liburan.


Islam majêi idup sederhano kêrno tun dê idup nak lêm mewah o bakêa têmtang kebenaran jani mnyipang kuni kebenaran. Makonê Islam têmutun utuk idup sederhano ngen harto dênio utuk lêbiak dêmutê akherat kuni dênio. Al Quran coa pêrnêak mujai idup mewah dê ade nak lêm Al Quran o cuma mingêt ngen tun dê slalu idup bi bêlbiak igê. Perlu itê namên Islam mingêt itê dê idup bêlbiak coa bertai mengharamkan kutê nikmat dê Allah SWT mêlêi nge itê. Jijai maksud kuni idup sederhano o adeba idup dê slalu cêmukup sêsuoi ngen kebutuhan tê ngen coa bêlbiak igê nak lêm manêu idup.


Kadêak itê tingêa uak kuni pnan galok adenê bêncano tapi itê têp jêjago mêak sapêi pnan tê têjijai. Awitba mbaco ngen kêmliak cao tun sêmlamat awoknê amên gidong ade bêncano, dê dutênê amên umêak dê tênungau tê o umêak bêton amên têtibo ade gêpo gacangba kêluwêa kuni umêak tê, nêsoaba pnan dê aman utuk sêmêntaro, mêak meker barang tê dê gi tingêa nak lêm umêak dê utamonê senlamatba awok kilêak. Coa didik tun dê jijai korban o kêrno lok sêmlamat barangnê pas gidong ade bêncano, jijai do o utuk pelajaran tê mêak sapêi têjijai ngen itê. Misalnê amên tun dau madêak ati aman mêak kulo cêcubo utuk lok masuk umêak tê kilêak, kêrno biasonê amên gêpo do o coa si dêbat, cêcoanê duai kilai nam kulo lêbiak dau igai.


Ade dau aktivitas nam itê gêmuno nak pueng bilai, aktivitas joging jijai aktivitas gen misai liburan ngen keluargo. Olah raga jijai aktivitas tun pao i o kulo keme muloi aktivitas pueng yo sekitar jam stêngêak num. Ado pnan utuk kegiatan joging biasonê nak lapangan, Tamêak bilai tê ang pnan yo tamêak rami. Kêmliak tun kêmbiak daunê rêrato ngen keluargo kêkuat kulo utuk olah raga, ade dê cuma pêpanêu bae ade kulo dê smiwo alat olah raga dê bi sênyap nak biding lapangan, luyên kuni o kulo dê têko moi lapangan yo ade dê cuma mêsoa kêkêmuk kêrno dau tun jêmuoa nak biding lapangan kulo.


Buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak itê mêsoa kêrno lemeu o adeba bêbuak dê paling dau tun namên nak masyarakat Indonesia. Luyên kuni o buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak têmanêm nak ipê bae ipê igai buaknê coa makêi musim jano bêbuak terus, pun lemeu mudêak idup nak cuaco jano bae, nam têmanêm nak dataran lêkat jano têmêak. Ahli gizi madêak amên buak lemeu dau kandungan vitamin C nê lêkat. Luyên kuni vitamin C buak yo kulo ade kandungan vitamin A, karbohidrat, serat, protein, zat besi, magnesium, fosfor, kalium, folat ngen kolin. Buak lemeu memang dau mengandung vitamin, kalêaknê kulo ade manfaat utuk kêma ên dau penyakit.


Dau dê madêak itê harus dau bêsyukur tip waktau, tapi nyatonê têtiko itê coa tingêt mucêp syukur ngen jano bae dê itê dapêt tapi dê awitnê galok sêmalêak idup. Kisah dê lok cêmrito adeba utuk mingêt itê supayo nam bêsyukur nak lêm kondisi jano bae. Dini adeba tun dê laher cacêt, si coa nam panêu si kulo harus makêt kêrsai ruda kêrno si coa nam panêu kuni laher, tapi semangat idupnê coa pernêak pasrah ngen kondisi, si nam manêu usaho mênêa papên bungai dê bi dau tun namên. Si bêrasea nak lêm usaho yo, hal dê nam itê mok kuni cerito yo adeba si awit peker amên si nêlêi Tuhan ade dê ku ang tapi si kulo nêlêi Tuhan kêlbiak utuknê. Makonê si cet bêsyukur ngen kondisinê coa pêrnêak si mênyêrêak ipê igai sêmalêak Allah SWT.


Khususnê kuni sukau keme Jang dau acara adat dê itê mungkin ati namên. Uyo nak pnan keme awêi acara nikêak memang uku kêmliak nak daerah luyên ade dê bilok srai, barêak nak Lampung utuk acara nikêak yo gi nam itê kêmliak kêrno ngut uyo gi dau tun makêi walau biayanê agok lai. Amên nak sukau keme acara nikêak yo amên itê têmotoa adat sapêi tujuak bilai tujuak malêm gennê Kejai, tip bilai motong kêbêu do jijai ngut tujuak bilai kêbêunê tujuak likup. Uyo nak pnan keme Jang acara adat yo dê makêi tun-tun kayo bae dê ade caci utuk manêu acara yo. Amên mnurutku baikba uyo dê pêting lok samo lok masalah biaya kêdau bae gênêp dê pêting rukunnê dê gênêp, amên gimakêi nyên acara adat asaiku dau tun dê coa binai nikêak kêkênoi uyo nak lêm kondisi uyo. Coa si lok mêlnyêp cao adat tapi cukupba tun dê bêcaci bae dê manêu cao yo.


Bêl o istilah chef cet tun mangap srai ngen koki, dê tainê juru ngêsok, amên uyo profesi chef yo tamêak dau tun namên trus muloi tun kulo namên amên chef ngen koki adeba duai kerjo dê coa si srai walau sêsamo kêrjo nak dopoa. Mako tun madêak chef si o juru ngêsok profesional biasonê jijai kêpalo juru ngensok nak hotel, sedangkan koki o kêrjonê sêmyap ngen kêmsok kêmuk khususnê kêrjo jijai juru ngêsok. Bêl o duai profesi yo dau tun coa lok kerno amên masalah ngêsok nangêp tun do o kêrjo slawêi bae, tapi uyo dau ba dê sêmanêi mlajêa jano skulah nak jurusan yo, utuk uyo dau nyên peluang kêrjo nak bidang yo.


Kulau khususn Jang jano Rejang Lebong ade ta ai gennê ta ai Kêjai. Uku ja ang kmliak na ai Kejai yo kêrno uku kuni titik sapêi tua diêm nak ratau belek moi sadêo dêdêbat bae. Ta ai kêjai yo biaso nakêi amên ade acara nikêak tun-tun kayo kêrno biaya utuk blêlai cukup la ang. Ta ai kêjai amên nadêak tun Lebong jano kêjêi nadêak tun Cu up dia bi ade kuni mêna o. Pêrnêak waktau uku belek msadêi bêl o ade dêbat uku kêmliak acara ta ai kêjai yo, itê ja ang kêmliak kêrno uyo bi ja ang tun dê amên ulêak o makêi acara yo. Amên itê lok kêmliak acara kêjai yo itê harus namên kilêak ade informasi tun dê lok ulêak blêlai jano ade acara dê memang makêi ta ai kêjai yo.


Gimasiak madêak ponsel jano handphone dê duai puluak taun dê sudo, mêmêcêm ponsel o coa dau waktau o, awêi uku dê an uku makêi o luyên kuni Nokia ade igai  Samsung, dê Samsung yo uku têmuan dê ade antene dê handphone yo nyapku waktau o utuk nak luwêa kota bae do o sinyalnê baês, ipê igai waktau o uku makêi kartu Menteri, utuk sinyal waktau o mêntari yo dê dau itê dapêt amên itê nak luwêa kota. Jijai ponselku dê Samsung yo memang padek waktau o kêrno tun kulo ja ang makêi dê daunê dê merek Nokia dê dau tun makêi, ngut uyo uku gi maik ponsel Samsung o, cuma utuk suaronê do o ati ade gêtêanê dê ade cuma suaro bae, amên uyo ponsel o bi cigai tê namên mêcêmnê lok dê kuni go paling la ang sapêi dê mudêak itê nam têmukua sêsuoi ngen caci tê.


Amên nak pnanku dau niên mêmêcêm alat transportasi wisata, jijai itê nam miliak dê dipê itê lok. Ade waktau uku ngen kêkuwat lok wisata moi Pesisir Barat Lampung, ade duai pilihan waktau o, lok têmingia petbang jano smiwo bis. Kêrno keme dê dau ngen keme kulo min keluargo jijai smudonê keme makêi bis wisata. Keme makêi duai bis utuk do bis muêt tun duai puluak, jijai pueng keme brakat kêrno utuk moi mini do o muk waktau kêkiro lêmo sapêi num jam, lêm perjalanan o dau pemandangan dê bêbaês, muloi kuni imo lêm sapêi pemandangan umok nak biding laut. Têngêak bilai kêkiro jam duai keme sapêi tru moi penginapan sudo prai sêmyang keme mesoa utuk mukmêi bilai, ruponê nak di kulo dau itê nam miliak pnan mukmêi. Nano waktau nak dalên bis keme ade dê agok mleset didik acnê coa sêngok jijai nak lên bi asai nêbus kêmbiak panêsnê, mujua ba coa an ade pnan bêdan kru nê mênêa ac kilêak, coa sia an ba sudo o brakat ngen acnê bi sêngok igai.


Ade nak Kulau pnan tamasya dê bi dau tun namên, gennê Pantai panjang Kulau, Uku ngen keluargo pas libur mêto moi mini, nyapku nak yo patoinê bersih mulio itê masuk sapêi lêm biding laut. Nak yo amên itê lok mênai coa buliak moi têngêak igê kêrno umoknê lai, tapi keme coa mênai nak di Cuma mêto bae. Memang spanjang patoi bersih niên bênêi putiak nê nyap ba keme kêmliak samo pêpoto. Amên mini waktau asainê coa ngêding kmasai tê pêi têgoa coa namênnê bi pa ok telau jam. Nak di ade kutê muloi kuni kêkêmuk biaso awêi barêak ruti, gêgureng, ade kulo jagung sênyêp, dau kulo umêak makan jijai amên nyemen tingêa mêsên coa perlu kêluwêa. Padek ba amên libur moi miyo kêrno coa kulo si uak kuni kota.


Utuk itê dê tip bilai kêrjo makêi laptop itê jêngik nyên amên gidong kêrjo têtibo laptop tê matêi jano ade masalah. Mnurutku itê dê biaso kêrjo makêi dio padeknê itê sêmyap kutê jano pao dê bakêa mênêa laptop tê ade masalah, utuk mrawat laptop o sêbênêanê mudêak, utuk mêak sapêi usak butaunê do o itê amên mêcas mêak sapêi an igê têpasang moi listrik amên bi pênuak do igai amên makêi o mêak butaunê sapêi kosong nyên dio dê bakêa jijai masalah ngen butau laptop, amên nam itê kulo têngen makêi samo mcas mêak coa makêi stabilizer utuk jêmago mêak sapêi ade masalah ngen listrik misalnê spaning dê galok kênek tu un, amên itê makso ngen coa makêi stabilizer yo do o laptop tê gacang mudêak usak


Waktu keme made acara keluargo, utuk mukmêi besamonê kêrno keme tingêa nak Lampung mako ade menu kmuk khas lampung gen nê Seruit. Nak menu seruit o dê wajib ade kan nangang, samea caluk, puyok jano manga tênamêak igai ade sêkulêmnê. Utuk udi namên bae puyok o adeba asea permentasi kuni buak diyên, asainê agok pi iak tapi mon diyênê coa nyêp, kan biasonê dê nakêi amên ade kan biaso amên kan wên, kan blido jano kan nila, kêrno Lampung kulo pa ok laut mako nam kulo makêi kan laut awêi kan simba, kurisi, kan tenggiri jano dê luyênnê. Nak acara keme yo keme makêi kan wên dê asai dagingnê kêmbiak baik nêbaning ngen kan luyên.


Ngen pengalamanku têmukua barang elektronik sêbênêanê padeba itê mêsoa ngen têmukua nak toko bae, amên nam nilok dê galok têmukua nak ade kêkêdau aplikasi o. Mêak puce go dê agok mudêak o itê meker itê utung do o ati tau, pasêt ba coa kutê barêak o dê mêlêi barang coa sêsuoi ngen awêi dê itê kêmliak, mungkin ade kulo dê baês. Mnurutku dê utuk dewek lêbiak baik uku têmukua nak toko kunyau ba gonê agok la ang tapi itê puês do igai utuk garansi barang dê itê têmukua o jêlas. Memang uku bi cêmubo ade kêkêdau kilai utuk têmukua barang elektronik nak aplikasi tapi aseanê uku ku ang puês kêrno coa si awêi kênlok tê.


Ade udi de bi cubo muk es jamau mtiga dê najua makêi blender coa gi, do o gen nê jus. Dio amên nak umêak makan bi masuk menu istimewa, utuk mênêa nê coa si saro igê, itê sêmyap jamau mtiga msok, gulo putiak jano gulo milêak, es butau, ngen kremer. Jamau mtiga nê dê bi sudo kênkok nepek nak blender cenapua es butau didik ngen gulo, nêblender sapêi agok alus sudo o nepek nak makuk jano glas, amên galok nam kulo tênamêak meses coklat, sudo o tênamêak igan ngen kremer, amên sudo bi nam sendio ,padêk nê nêmuk kêbilai panês.


Nak lêm pariwisata fungsi transportasi o dê paling pêting. Transportasi o adeba alat utuk min wisatawan lalau moi tujau wisata. Transportasi yo utuk mênêa mudêak itê lok lalau moi tujau wisata o ade dau mêcêm alat transportasi awêi biduk misalnê. Angkutan biduk yo biaso adenê nak pnan wisata biyoa, misalnê daerah wisata aliran biyoa jano danêu, itê dê mini nam makêi biduk utuk mto moi kêmliling danêu jano têmotoa  sepanjang biyoa têtiko sapêi botos meter utuk kêmliak kê baês  pemandangan. Lêbiak padek igai amên kêmnêk biduk waktau kêlmên. Itê nam kêmliak pemandangan sadêi dê itê mlitas. Têtiko itê cigai tingêt waktau amên bi nak das biduk.


Indonesia ade mêmêcêm agamo, tapi umat beragamo nak Indonesa nam sêsamo mêgo antaro do ngen dê luyênnê kêrno bedasar moi sila pertamo Pancasila adeba Ketuhanan Yang Maha Esa. Tip agamo ade bilai rayo nê mêmasing, utuk umat Islam luyên kuni Idulfitri ade kulo rayo Iduladha. Bilai rayo yo mingêt ngen peristiwa qurban pas Nêbai Ibrahim as lok qurban anoknê Ismail as gen wujud citanê ngen Allah SWT, sêati Nêbai Ibrahim as qurban anoknê Ismail as Allah SWT gêmitêi Ismail as gen domba, jijai jak kuni o tip rayo Iduladha yo bi pasêt sêmêmbêliak qurban berupo sapai, kambing, ngen domba trus dagingnê nagiak ngen tun-tun coa mampu.


Kutê tun dê bi ade pasangan do o mêmêcêm ceritonê, ade dê sêsamo coa lok alêak ade kulo dê mngalêak trus. Uku bi duai puluak taun lêbiak umêak tanggo, amên itê madêak coa ade masalah do o mngike ba, dê niênnê kutê o têgatung itê ngen pasangan tê. Amên dê uku mêding slamo umêak tanggo dau niên têmau masalah, tapi uku mênêa masalah o jijai nyêp ngen coa masalah lai do o tênitik ngen masalah titik usaho nam mêlnyêp. Ngen itê nam ngêrtai pasangan tê asaiku coa si bêlbiak igê amên dêdêbat itê dê mngalêak, kêrno amên nak lêm kondisi emosi do o kutê jijainê coa ade kêbênêanê. Makonê ngut uyo uku ngen pasangan biaso bae awêi coa pêrnêak têjijai masalah antaro kemeb bêduai.


Tun dau ade madêak muk kalêak mlinjo o amên nêlapên padek, uku ngen kuwatku Agus ade mukmêi nak luwêa kota pas nak di uku kêmliak ade lapên kalêak mlinjo o, uku cêcubo muk, memang waktau muk padek ba asai nê, tapi pas kêkiro dêjam sudo o ngêding asai kung ku gatêa trus botok, sakoku uku masuk angin jano kêno rokok ruponê iso. Uku mingêt nyên amên nano pêi sudo muk lapên kalêak mlinjo o, muloi kuni o ba ngut ba uyo uku cigai lok cêmubo muk lapên o, kadêak ba si baik cigai nyên uku lok jê o asai nê.


Wisata samo mêlngan pekeran itê nam wisata sama mêdai nak biyoa panês. Nak Indonesia dau pnan wisata biyoa panês dê dau tun ati namên, awêi nak Kabupaten Tasikmalaya gi dau pnan igai dê uak kuni kota. Awêi pnan mêndai biyoa panês Cipatuh dio bae dau tun ati namên, nak di itê nam mêndai samo bnênêm nak biyoa panês. Wisata yo pnannê nak têngêak imbo dau pun lêlêkat nak lansir @waktuindonesiaberlibur Instagram biyoa panês nak yo agok luyên, biyoanê ade tujuak asai biyoa coa srai, nak dêak tun bêl o biyoa panês nak yo ade khasiat nam kêma ên kêkêdau penyakit. Dau tun mini ade dê cuma utuk bubêt ade kulo dê cuma mto.


Sêyang Dhuha adeba Sêmyang sunah, ngen itê manêu sêmyang sunah duai rakaat nam dapêt pahalo dê srai ngen itê bertasbih, tahmid nge taler. Utamo kuni sêmyang dhuha jijai amalan sunah utuk mêlacêa jêrkai, sêmyang dhuha yo waktaunê muloi pueng kuni matai bilai bi kênek sapêi paok lohor. Amalan yo ade khasiat dê luwêa biaso, cerito kuno tukang becak nam moi ajai kêrno rajin manêu sêmyang dhuha. Jijai tukang becak pak Darmo kulo kêmopoa barang kês dê rêrato dêbulên cuma dapêt dêkapên otos ribau, tapi si ade niat lok moi ajai ngen prêpuannê, Si coa pêrnêak putus aso ngen trus tip pueng sêmyang dhuha ngen dau duo kulo, kuni di ba jêrkainê mêngalua sapêi prêpuannê mandêak amên tabungannê dê bi gênêp utuk moi ajai. Pak Darmo têkanjêt kêrno caci dê kênopoa prêpuannê kuni pelek blanjo nam têkopoa sapêi gênêp utuk brakat moi ajai. Si pêcayo ngen itê awit sêmyang dhuha bakêa mêlacêa jerkai.


Pnan rekreasi laut nak Lampung dau, antaronê pulau Pahawang masuk nak Kabupaten Pesawaran Lampung, mak di o bi lêkêp termasuk ade pnan têmalêm kulo bi sêndio tingêa itê miliak sêsuoi ngen go dê itê lok. Nak Pahawang yo amên puweng ngen pêlbêak itê nam kêmliak dau kan lumba-lumba mlitas, makonê jam-jam yo dau tun dê mini diêm nak biduk, biduknê kulo itê nam sêmiwo lok per jam jano per bilai, amên uku miyo biasonê dê coa tingêa o kewea, amên bi das biduk pasêt nyên uku ngewea. Tun luyên Cuma lok kêmliak kan lumba-lumba tapi uku ngewea bae, kannê kulo dau nak yo kêrno karangnê gi masiak têjago.


Sêbênêanê kutê dê najêa masalah agamo o mudêak itê mingêt. Khususnê uku kuni titik uku bi bêlajêa agamo, luyên kuni nak sêkulah uku kulo bêlajêa ngajai, bêlajêa sêmyang ngen bêlajêa dê luyên. Dê paling uku tingêt nyên waktau pertamo bêlajêa ngajai, kêrno waktaunê kêlmên jijai cet ba dê stêkuk, amên guaunê mêngiak mênnê uku minoi baliak pnan ngajai. Smudonê uku dê paling cênok nam ngajai nêbaning ngen kêkuwatku. Coa tê namên bi kêdau guau ngajai dê uku masuk, ade do guau ngajai dê uku agok snang, ngen guau yo keme tip mingau nêluaknê ngajai makêi mik nas masjid ayok sêmyang maghrib cang gitêi, kêrno uku lok niên nam ngajai makêi mik makonê uku harus nam ngajai. Nak di oba dê nam mênêa uku nam ngajai ngen cigai galok mêmain.


Kêan tingêa nak Lampung uku dau kulo namên cao-cao nak Lampung i o kulo adat istiadatnê têmasuk ta ai. Nak Lampung dau mêcêm ta ai dê ade, amên dê ade uku pêrnêak kêmliak waktau o pas nak Lampung Barat, jijai nak di o ade gennê ta ai Sekura jano ta ai Tuping amên tun Lampung madêak. Acara ta ai yo nade biasonê nak tip awal bulên syawal, ta ai yo amên nadêak tun Lampung gunonê utuk kêmten asai syukur , snang ngen utuk mingêt jano bae kêsalêak tê dê sudo itê mênêa. Sayang nê ta ai yo coa itê nam kêmliak têngen bae, kêrno dio adenê dê taun dêbat.


Waktau luang o adeba waktau dê cigai bakêa nam itê melek igai , makonê nak waktau luang o itê nam kêmrêjo jano bae dê bakêa bêguno baik utuk tê dewek jano utuk tun dau. Waktau luang o kulo itê nam mênêa kegiatan misalnê manêu hobi. Manêu kegiatan hobi yo bakêa mênêa ade asai puês nê ngen nam kulo masêak kêpacok. Hobi o adeba aktifitas dê itê manêu utuk kunyau itê mêding puês. Biasonê hobi o nanêu pas belek kêrjo jano pas waktau libur kêrjo utuk mêlnyêp kepayêak jano stres. Hobi ade dau kategori ade kêkêdau jenis, ade aktifitas fisik, aktifitas peker, aktifitas kreatif ngen berkomunitas. Manêu kegiatan hobi o nanêu ngen snaang atêi kêrno coa adê paksoan kuni tun luyên.


Khotah dêbat yo utuk nam itê mênung têgoa bi sapêi ipê itê berbakti ngen keduai tun tuai tê khususnê ngen inok tê. Itê ade nak dênio yo coa itê nam milok adeba perjuangan dê lai kuni inok. Nak lêm Al Quran Allah SWT gêmamar lêm surah Luqman ayat pat belas “ Dan kami perintahkan kepada manusia ( agar berbuat baik ) dengan kadua orang tuanya, ibunya telah mengandung dalam keadaan lemah yang bertambah-tambah dan menyapihnya dalam usia dua tahun. Bersyukurlah kepadaKu dan kepada kedua orang tuamu hanya kepada kembalimu”. Inok kêmbiak mulia kedudukannê ngen lêbiak berhargo kuni berlian, nak lêm lêkat derajadnê o cito inok ngen itê coa ade ujung. Kedudukan inok kêmbiak lêkatnê ngen hormat ngen si do o bukti keimanan tê ngen kulo tando kemuliaan tê, jijai kêlviba waktau utk nam bakti ngen inok ngen jênijai ba utamo utuk dapêt ridhoNê.


Jogjakarta temasuk kawasan wisata dê dau têmuan kêbaês alamnê, coa si dê rami jano dê tun dau namên, tap ade kulo pnan dê agok bunyin dau tun ati namên. Gua Langse dê ade nak Gunung Kidul, amên lok moi Gua Langse yo itê nam manêu dalên dê agok saro. Pnan Gua yo ade nak sadêi Giricahyo, Purwosari, Kabupaten Gunung Kidul. Coa mudêak itê lok moi miyo, dalênnê dalên titik awêi dalên moi kêbun agok mênêbing ngen ade nêpek kiyêi dê sêngajo tun mênêa utuk pegong, dio ba dê jijai tantangan itêmini ipê igai dalênnê pas nyên nak das tebo ngen pemandangan laut Parangtritis.


Liburan skulah utuk titik dau do ipê igai sênpok ngen libur bilai rayo o agok an waktaunê, coa si kutê keluargo liburan jano mto moi ipê bae waktau libur, tapi liburan nak umêak coa si bratai diêm bae jano coa ade mênêa kegiatan. Liburan dê baik utuk anok dê bi jlasnê nam itê gmuno utuk têmikêt kemampuan anok, mnurut fsikologi anak kuni Universitas Indonesia gennê Gisella Tani Pratiwi, SPi madêak ngen majok anok misai liburan ngen aktivitas dê asik bratai tun tuai kulo mêlêi manfaat dê baik utuk anok ngen kegiatan liburan dê mênêa snang, awêi tnulis nak keluarga.com kegiatan dê nam itê manêu misalnê têtanêm sêsamo. Main ngêngêi do o mênê têtitik mêding snang. Sênyap sêmlan, pot jano pnan utuk têtanêm, najêa ca o awêi ipê mikoa pitok trus têmanêm sêmlan, kegiatan yo bakêa kêmbang dayo peker anok.


Utuk anok uai jano dê gi sêkulah uyo padeknê harus dau mlajêa lêmau dê uyo dau tun makêi, bi dau uyo pnan sêkulah jano pnan kuliah dê made jurusan tehknologi dê bakêa bêguno uyo ngen sudo yo. Anok uai jano itê dê ade anok dê gi sêkulah kêlêi ba pengertian utuk mok nak bidang dê baêa dau tun perlu sudo yo, uyo cigai payêak itê lok mêsoa pnan mok lêmau yo bi gesea kutê kota ngen propinsi bi ade sêkulah jano perguruan tinggi dê made jurusan yo. Memang ba kutê o harus ade kulo klok jano bakat kuni itê jano anok tê, tapi itê harus dau jano mêsoa namên awêi ipê perkembangan maso uyo. Jijai itê nam miliak dê dipê mnurut tê dê bakêa nam min itê moi kehidupan maso sudo yo.


Tujau amên lok mto waktau libur ade pnan dê gidong rami niên nak Lampung, gennê Puncak Mas, uku ngen kêluargo pêrnêak lalu mini waktau libur. Pnannê o nak das têbo itêm kêmliak pemandangan alam sapêi laut. Nak di kulo amên itê lom têmalêm bi sênyap tun pnan awêi vila jano bungalow dê nam itê smiwo, utuk siwo dêmalêmnê coa si la ang igê, utuk kêkêmuk kulo coa tê payêak mêsoa kêrno bi ade kutê nak di. Amên nak Lampung gesea kutê tun namên pnan yo, kuni luwêa kota kulo bi dau dê namên, ipê igai uyo jak ade dalên tol barêak kuni Plimbang ngêding cigai si uak kêrno nak yo dau pnan wisatanê.


Kitêb suci umat Islam berupo Al Quran isainê petunjuk ngen pedoman idup manusio. Kutê umat manusio harusnê nam mbaco Al Quran ngen faham tai isainê supayo idupnê sesuai ngen petunjuk dê nêlêi Allah SWT. Al Quran adeba dasar hukum Islam ngen dasar syareat Islam. Uyo Al Quran kulo bi dau terjemahan kêkêdau baso asing têmasuk Indonêsia, dio tujuannê supayo Al Quran lêbiak mudêak nêlajêa ngen mudêak ngertai utuk umat Islam tapi baso asli Al Quran do oba Arab têp tênaên utuk jêmago aslinê. Mbaco Al Quran adeba ibadah utuk kutê umat muslim ngen ade kêkêdau kebaikan nak lêmnê, Al Quran kulo isainê pêtunjuk utuk umat muslim nak lêm adab bêbilai, kêrno Al Quran adeba sumber kuni kutê sumber hukum dê matur prêngoi tê nak lêm manêu idup nak dênio.


Indonesia  adeba negrai kepulauan dê dau lêbiak kuni tujuak belas ribau pulêu kuni Sabang sampêi Marauke. Tip pulêu nak Indonesia temuan pnan dê bêbaês ade kulo tun dê bi namên ade kulo tun dê ati namên, awêi nak pulêu nak Maluku, dau pnan bêbaês ati tun dau namên ade do pnan do baês nak pulêu Malauku dê tun ati dau namên, barêak Desa Saleh, nak pulêu Kelang Kabupaten Seram nak dê pê Propinsi Maluku. Daerah yo jênolok tun ngen seribau pulêu, amên lok moi daerah yo itê nam têmingiak kêpêk laut kerno si ade nak pulêu Kelang. Tetiko tun mlitas daerah yo gimasiak sabên kerno arusnê nam mênêa kêpêa kêlbau.


Pertandingan olah raga dê awit jijai dau minat tun adeba badminton jano dau tun namên ngen bulu tangkis dê asalnê kuni duai kato adeba bulu ngen tangkis, cao basonê olah raga yo têmakis bal bulau ngen makêi raket. Badminton yo adeba permainan bal titik dê nêa kuni bulau angso dê bêaknê ade kait dê tun madêak kok jano shuttlecock, tujuan permainan yo adeba ngen mbas kok ngen raket supayo nam mlitas net jano jaing lawên dê ntang nak têngêak lapangan, sudo o us nak pnan lawên supayo nam dapêt nilai. Permainan badminton yo populer nyên nak kawasan Asia awêi Indonesia, Malaysia, Cina, Jepang ngen Korea Selatan. Nak Indonêsia badminton adeba dê do cabang olah raga dê awit mênêa prestasi nak pertandingan Internasional. Badminton adeba cabang olah raga dê têmasuk lêm klompok permainan, badminton nam main nak lêm jano luwêa lapangan dê nêpek batas ngen gais ngen ukuran panjang libêanê ngen ukuran dê bi ade.


Amên ade moi Lampung mêak coa tinget têmukua gen ruba belek. Nak Lampung yo dau niên mêmêcêm kêkêmuk dê nam itê mênêa gen rubo. Kêrno Lampung paok ngen Plimang jijai nak Lampung kulo itê mudêak lok têmukua barêak rubo kuni Plimang, awêm pempek, kerupuk kan ngen dê luyênnê. Amên kuni Lampung dewek dê niênnê ade kupi khas Lampung, ade keripik pisang, kan mêsin, keripik bêko ngen dau igai dê luyênnê. Dê daunê tun amên moi Lampung o bi pasêt têmukua kupi, Kêrno kupinê gi asli nyên jijai utuk asainê nêbaning ngen pnan luyên o coa si srai asainê, kupi Lampung yo coa makêi capua barêak nak pnan luyên ade dê cênapua bêlas, ade kulo dê cênapua jagung. Amên kupi kuni yo coa pakêi capua makonê dau tun têmukua utuk ruba kupi yo.


Nak sukau keme Jang ade sênyatai tradisional gennê kêis, nak Jang dê têmuan kêis yo nam nitung, coa kutê tun Jang têmuan amên uku ade do o tênu un tun tuaiku ayok si mêningêa. Sênyatai yo amên ade dê lok nikêak biasonê minyêm ngen kêtuai adat, minyêmnê o kulo makêi mahar, kêlai maharnê kedau nadêak kêtuai adat o. Minyêmnê kulo coa nam api bae, jijai amên ade dê lok nikêak biasonê dê minyêm o dê nangêp tuai nak kêluargo dê lok nikêak o, jijai si tê tanggung jawab ngen kêis o ngut sudo acara nikêak. Uku ade mêgong kêis yo dê nêlêi tiakku, amên cerito kêluargo kêis yo bi tu un utuk dê kê lêmo ngen uku. Têmu un kêis yo harus ngen anok sêmanêi dê tuai jijai amên dê luyên lok makêi do o harus minyêm.


Cet itê têmi uk istilah penginapan, memang penginapan o adeba pnan itê têmalêm. Jenis penginapan muloi kuni hotel sapêi losmen. Dau tun namên amên hotel o bi pasti dau fasilitas mêmêcêm, ipê igai uyo utuk hotel bi nêpek tando bitang jano melati. Duai pnan yo dê bi pasti beda fasilitas. Tamêak dau bitangnê dau kulo fasilitasnê. Ade duai jenis hotel, ade hotel umum ade kulo hotel syariah. Nak Indonesia duai hotel yo têmuan aturan ngen fasilitas dê beda. Biasonê itê nam kêmliak kuni tip pelayanan dê nêlêi hotel. Hotel syariah pelayanannê berdasar ngen ca o agamo Islam. Awêi kêkêmuk menem do o pakêi sertifikat halal. Waktau masuk kulo amên slawêi ngen smanêi harus ade identitas dê jelas, coa si bakêa misin amên identitas coa jelas.


Uku amên gidong libur biasonê misai waktau ngen hobiku ngewea nak laut, amên galok bilai mingau uku ngen kuwatku galok bêduai bae keme bi mêsên biduk utuk ngewea, biasonê keme lalau kêkiro jam lêmo pueng pas sudo subhu, sapêi nak biding laut jam num amên gidong umok coa lai kêkiro duai jam keme bi sapêi spot pnan ngewea, amên gidong umok lai têtiko sapêi têlau jano pat jam. Keme coa an amên gidong kan dau paling ngewea cuma lêmo jam paling an, tapi amên gidong kan sunyai têtiko sapêi pêlbêak. Uku sêbênêanê muk kan o coa terlalu igê ba, biasonê amên belek ngewea kan nê paling uku mok didik bae sisonê uku magiak ngen tun dêpêak umêak ade têtiko kan dê coa uku muk kulo tapi têp uku min belek. Gennê hobi amên bi lalau ngewea asai payêak kêrjo bêbilai nyêp.


Utuk manêu olah raga ade dê itê perlu makêi alat ade kulo dê coa, rêrato utuk olah raga dê mkaêa alat o têmasuk olah raga dê agok bênêk ngen dê bênêk. Uku amên utuk olah raga dê biaso uku makêi adeba krita, utuk alat olah raga dê dio memangba utuk gonê agok la ang tapi utuk tê  makêi alat yo têngên bae itê nam makêi, lok pêpueng kêbilai jano pêlbêak têgantung ngen waktau tê. Amên itê gmuno alat olah raga krita yo amên uku biasonê pueng, kêrno waktau pueng o agok utukku, du kulo amên pêpueng o udaronê kulo gi padek utuk itê olah raga, uku kulo biaso amên min krita pueng paling didik kêkiro lêmo kilometer amên bilai kerjo tapi amên gidong libur biasonê uku galok sapêi dêpuluak jano lêmo belas kilometer.


Ade dê galok noton film prang ade kulo dê galok film romantis. Tapi ade kuwatku  gennê Santoso awok bi tuai tapi gimasiak hobinê têmoton film kartun, uku heran nyên ngen kuwat dê do yo. Uku nak dasêi dau film kartun yo, memang anokku kulo cet têmukua CD film kartun  jijai amê si bi jêmau biasonê nunyaunê bae, uku tingêt ngen kuwatku yo nano jijai uku minoi ngen anokku kuni si muang trus uku mêlêi ngen kuwatku. Kêmbiak dau nê ade asaiku lêbiak kuni duai puluak CD asaiku, si tujau nyên nadêak nê amên ade igai nvlêi si bae. Tetiko uku coa abis peker ngen kuwatku yo amên bi noton film kartun cigai si tingêt waktau, têtiko kadêak ade dê nêlpon kulo coa si dulai amên gidong noton.


Spanjang taun duai ribau duai puluak duai ade kêkêdau pnan wisata dê gidong rami ngen dau tun bi namên. Kuni kêkêdau dê rami o kêrno bi jijai obyek wisata bêlau, sedangakan dê luyênnê dê an nêbêlau tun igai ngen cet jijai lokasi even. Pnan wisata o dau mcibêa nak dau kota kan Indonesia. Awei dê gidong viral o adeba Rengganis Suspension Bridge jano jamên brayun dê ade nak Patengan, Kecamatan Rancabali Kabupaten Bandung Jawai Barat, dê dau tun namên jijai kulo jamên brayun dê paling panjang nak Asia Tenggara. Jamên brayun yo kêpanjangnê têlau otos tujuak puluak meter kêlkatnê tujuak puluak lêmo meter. Panjang jamên brayun yo lêbiak panjang kuni jamên Situ Gunung. Jamên brayun Rengganis yo mubung wisatawan kuni bang masuk kawah Rengganis moi lokasi kawah.


Nak sadêi Topos Lebong ade cerito rakyat tun Jang dê bêtuweak jaman o, amên têmi uk ceritonê waktau zaman o dau tun bêtuwêak tip sadêinê, jijai amên si têmau tun dê bêtuweak kuni sadêi luyên si bakêa majok api dê kuwêt lêmaunê. Jijai nak cerito yo nak sadêi topos o ngut uyo gi ade kês waktau têbo o blago ngen makêi lêmau mêmasing, nak di ade butau dê têlngup ngen awêi kês tun têmot, mnurut ceritonê butau o ba ngut uyo tun-tun Jang khususnê nak sadêi Topos yo pêcayo amên cerito o memang bêbênêa ade. Amên itê lok kêmliak pnan o jijai kuni kota Cu up moi arah Lebong nyipang nak Kecamatan Rimbo Pengadang moi arah Topos, mungkin kulo pnan o uyo bi ade dê murus jiai mudêak itê lok têmau.


Peringatan Maulid Nabi jijai bêtuk penghormatan bilai laher Nêbai Muhammad SAW tip tangêa duai bêlas Robiul Awal taun Hijriyah. Umat Islam memperingati  jijai bêtuk cito ngen Rasulullah SAW. Dau kegiatan  de nanêu nak bilai o sesuoi ngen cao jano tradisi nak daerah dê memperingati o. Awêi dê nêa siswa-siswi MI Nahdhatul Ulama 01 ngen 03, Situwangi Banjarnegara made peringatan Maulid Nabi ngen tema “ Dengan Bersholawat Mari Tumbuhkan kecintaan kepada Rasulallah “. Nak acara inti peringatan Maulid o sênapêi Kyai Sofan Saleh si o pengurus Madrasah Diniyah Assafiyah, amên peringatan Maulid Nabi adêba bêtuk penghormatan lahêrnê Nêbai Muhammad SAW kêrno Nêbai Muhammad SAW nutus Allah SWT tu un moi dênio utuk mênêa sempurno ahlak mulia. Ahlak mulia adeba sopan, santun ngen beradab.


Lok têatêi kulo amên itê lok têmukua barang elektronik, kêrno uyo bi dau tun jêmuwoa barang elektronik dê gonê mêmudêak. Uku pêrnêak têmukua alat utuk cêmukua buk, ayok têmukua uku kêmliak kilêak go dê ade nak toko memang gonê agok la ang, pas uku kêmlaik nak ade do aplikasi ngen barang dê srai mreknê o uak agok mudêak siliak gonê, jijai uku mêsên dê aplikasi o ipê igai nak di si madêak gratis ongkir, nekerku bi mudêak nyên ba gonê. Pas barangnê bi sapêi coa kulo uku langsung mukok kêrno waktau o kulo uku gi ade kêrjo jijai ati spêt mukok, pêlbêak bilainê uku mukok kênliakku barang o srai nyên ngen dê klokku, tapi pas uku cêmubo têni ukku saêinê agok kasar coa si awêi suaro dê uku kêmliak nak toko waktau o, mênnê uku cêmubo cukua aseanê coa si awêi kênloknê, pisêunê ku ang tajêm ngen saêinê o agok kasar.


Utuk zaman uyo gesea kutê bi sêrbo maderen ngen adenê kemajuan tehnologi, itê dê gi nam mêding lêm tehnologi yo kulo harus nam mok sisi positif ngen nam têmotoa cao zaman uyo. Amên itê dê manêu usaho swasta dio dau kesempatan utuk tê nam mok manfaat kuni tehnologi moderen yo, coa didik uyo tun nam sukses ngen gêmuno tehnologi yo. Dau kulo dê nam itê makêi awêi aplikasi dê dmukung usaho tê, itê cukup makêi hand phone bae itê bi nam manêu usaho dê itê têmuan. Awêi dau kêkuwatku dê bi manêu usahonê makêi jaso online, amên kênliakku têbo bi maju kuni waktau sêati si makêi jano gêmuno tehnologi uyo, jijai utuk tê dê ati gmuno cuboba utuk dapêt manfaat kuni tehnologi yo.


Ekstrakurikuler adeba program tamêak kni sêkulah utuk mêlêi pnan siswa nak lêm bakat. Ade kêkêdau mêcêm ekstrakurikuler dê ade nak sêkulah, awêi olah raga, kesenian, ngen dau igai dê luyênnê. Tapi amên itê madêak masalah ekstrakurikuler olah raga ade kêkêdau olah raga dê jijai favorit dê pertamo olah raga basket, nêbaco nak harian daily.com baket o adeba olah raga dê dau mênêa kompetisi nak tikêt anok uai, makonê dio mênêa tun uai dau snang. Basket baik kulo utuk pertumbuhan anok uai dê baêa dewasa. Keduai Futsal sumber kuni tweeter olah raga yo dau dê snang têmasuk kulo olah raga dê dau nak sêkulah masuk lêm ekstrakurikuler. Ketêlau Karate sumber kuni youtube tujuan kuni ekstrakurikuler karate yo utuk jêmago awok kuni tun dê kidek ngen itê ngen ade manfaat kulo utuk fisik.Kepat mêlwên sumbernê kuni TribunNews olah raga yo awit jijai olah raga wajib nak sêkulah, manfaatnê srai ngen olah raga basket nam têmikêt utuk pertumbuhan awok dê gacang.


Negrai tê adeba negrêi dê berdasar agamo, dasar negrai tê adeba Pancasila dê berdasar Ketuhanan ngen agamo utuk tun mêmasing, mako wajar amên norma agamo nak negrai tê jênijai aturan utuk masyarakat terutamo utuk manêu idup bêbilai. Amên kêmliak Kamus Besar Bahasa Indonesia norma tainê peraturan jano ketentuan dê mêkêt wargo ngen kelompok masyarakat. Norma agamo asalnê kuni Tuhan Yang Maha Esa biasonê ade nak kitêb suci mêmasing agamo dê tujuannê adeba utuk matur idup masyarakat supayo nam matur prêngoi tê sêsuoi ngen kitêb suci dê itê têmotoa. Nak lêm idup bêbilai dê nakêi lêm norma agamo adeba bêduo sê ati muloi aktivitas, gunonê adeba têmuluk utuk nam dapêt asea dê awêi klok tê ngen maok itê kulo magêa Tuhan Yang Maha Esa.


Do dê wajib itê meker amên itê mtomoi pnan luyên adêba pnan têmalêm. Ade kêkêdau pnan têmalêm nam itê miliak lok nak hotel, motel, jano penginapan. Utuk miliak pnan itê biasonê kêmliak lokasi pnan itê têmalêm kilêak, amên si uak kuni kota bi jelas itê miliak hotel kerno nak hotel biasonê fasilitasnê cukup. Amên si pa ok kota jano nak têngêak kota itê nam miliak penginapan kerno utuk itê mêsoa kêkêmuk kulo coa si saro do igai amê peninapan siwonê bi pasêt lêbiak muêak. Beda ngen hotel go nê la ang tapi fasilitasnê cukup, jijai kutê dê itê lok cukup itê mêsên kuni bilik bae.


Ade do igai dê sbangso jê ing ngen pêtêa gen nê kabêu, asainê bi lok srai ngen jê ing, amên nak Sumatera kabêu yo mudêak itê têmau tapi amên nak daerah Jawai agok payêak mêsoa nê, mungkin ade tapi coa tun dau namên. Dio biasonê muk gen skulêm matêak bae ja ang ade tun kêmsok, tapi amên kênsok sênamêa jano sênatên sudo kêpadek nê, Cuma mêak dau igê muk, amên dau igê nam kêson lok mênyêak saro ngen gis kulo. Muk kabêu yo amên sênkulêm padek nê ngên samêa caluk, tamêak igai amên mêi agok panês dio têmamêak sliro nyên, amên lok snamêa biasonê têntus makêi dlapang kilêak sudo o gnureng tênamêak ngen kan trai baru snamêa mdiranê mêsok igai, tapi kingêt amên coa lok kêson mêak muk dau igê.


Waktau gêpo Cu up bêl o dau tun coa sêsako amên têbo titik dê ade paok kota o bakêa mlêtup, jijai tun dê tingêa nak kota Cu up o coa ade persiapan gok didik makonê dau korban dê kêno waktau têbo o mêltup. Uku waktau o tingêt nyên an sudo kejadian o uku pas belek msadêi, kêrno lok kêmliak lokasi têbo dê mêltup o uyo awai ipê. Coa si uak utuk sapêi moi têbo o nak di uku kêmliak amên têbo o kanyo coa tê sêsako amên bakêa mêltup, têbonê titik coa si lêkat igê, ipê igai coa si ade tando têbo o dê bakêa mêltup. Ruponê pas duso mêltup o baru kten kutê amên slamo yo bêak têbo o dau bliang dê panês, jijai uyo têbo o pnan tun dau tamasa tip bilai libur.


Aktivitas bêbilai ngen kêrjo do o bae nam mênêa itê jêmau. Kêrjo rutin dê tip bilai o têtiko mênêa itê miliak lalu mto amên gidong libur utuk kêmaên kêpayêak. Mto ngen keluargo jijai kegiatan dê pas utuk mêlnyêp kêpayêak, coa si cuma do o bae dau kulo manfaat dê itê dapêt pas gidong mto ngen keluargo. Manfaat mto ngen keluargo yo têmamêak kenangan, mêlnyêp stres, pekeran  lêbiak têbkok ngen têmamêk asai snang. Mabis waktau mto ngen keluargo srai bae itê mênêa kênangan ngen tun dê itê sayang. Cet Mto barêak yo ngen keluargo kulo jijai kucai bakêa mênêa itê ngen keluargo snang.


Têmi uk jê ing ngen pêtêa pasêt dê tingêt ngen mon dê khas, kêrno kêmuk dê dio dê mênêa mon angêak sudo muk nê. Dau tun coa lok muk dio tapi dau kulo tun dê mêsoa kêmuk yo. Pêtêa ngen jê ing tun dau coa galok kêrno mon nê o tapi dau manfaat sêbênêa nê. Amên mnurut Pusat Data ngen Informasi PERSI (Persatuan Rumah Sakit Seluruh Indonesia) jê ing dau mengandung vitamin ngen mineral kulo dau serat. Jê ing kulo ade khasiat Diuretic dê nam mlacêa mênyêak, dio bêguno nyên utuk penyakit jantung koroner, manfaat luyên nê utuk kêmuang resiko diabetes kêrno kandungan asam ngen mineral nê. Amên pêtêa dau mengandung gula alami awêi Sukrosa,fruktosa ngen glukosa tênamêak ngen dau serat.


Jamu kunir asem adeba jamu tradisional pungsi nê utuk mêlacêa haid utuk slawêi, mêlacêa pencernaan, mênêa usus bêrsih, awok padek ngen mêlnyêp jabêt . Dau slawêi menem jamu kunir asem kêrno dau nyên manfaatnê. Menem jamu yo cao têratur nam têmamêak stamina awok kêrno kunir asem mengandung anti bakteri ngen anti peradangan, i o kulo utuk supayo awok nam uak kuni pa o penyakit. Ahli gizi sêpakat amên kunik dau manfaat utuk kesehatan nêbaco kuni Webmd.com kunik dau mengandung kasiat utuk kêma ên pênyakit awêi osteoporosis, sênai gis, sakit magh ngen kolesterol lêkat. Kunik kulo baês utuk babok kêrno ade anti kandungan oksidan.


Uku dau tun madêk nam ngesok, memang bêl o uku pernêak kerjo nak umêak makan Padang waktau gi bujang. Ade tiko waktau keme blunguk nak dasêi ngen kêkuwat, uku sêngajo kêmsok kan mas snatên,mênêa samêa ngen têmumis pucuk. Waktau uku kerjo bêl o nak umêak makan gesea tip bilai uku nak dopoa, ade kêkiro duai taun kerjo di waktau o uku bi jijai juru ngesok nak di, kêrno uku tunnê memang lok bêlajêa makonê uku nam kêmsok lapên jano bae, uyo uku gi cet mulang bae utuk mingêt jano pa o rêrêpêak lapên-lapên dê lok kênsok, mungkin amen sudo yo amên bi cigai lok kêrjo ngen tun uku nam mukok umêak makan dewek.


Mbaco bukau dio hobi nê mênêa itê lêbiak têmamêak wawasan ngen pekeran jijai têbuko ngen lapang. Luyên kuni têmamêak lêmau mbaco kulo baik utuk latihan otok ngen pekeran. Mbaco nam têmulung jêmago otok kunyau otok nam manêu fungsinê cao sempurno. Pas gidong mbaco otok kêrjo utuk peker, menganalisa kêkêdau masalah, mêsoa dalên kêluwêa ngen solusi sapêi têmau hal-hal bêlau. Manfaat cet mbaco bukau utuk kesehatan fisik ngen mental o dau, sapêi hal yo bi dau peneliti nak dênio. Mnurut Nurhadi nak lêm Dalman (2014:13) ade kêkêdau dê itê dapêt kuni mbaco itê nam faham cao niên kutê isai dê itê mbaco, têmakêp ide pokok jano gagasaan utamo bukau cao gacang, dapêt informasi masalah jano bae ngen kenal ngen tai kato dê agok payêak.


Bi pasêtba tip daerah o ade gennê kêmuk khas kuni di, barêak nak Lampung kêmuk khas o luyên kuni kêkucêp ade kulo kêmuk khas dê bidau tun namên. Uku bae jak tingêa nak Lampung yo kêrno bi cet muk jijai tagiak kulo ngen kêmuk yo, amên nak Lampung gennê Seruit dio jenis lapên dê ja ang tun Lampung dewek nam têmingêa. Seruit yo sederhano sêbênêanê utuk lapên mukmêi itê sêmyap sêruit yo dê isainê kan nangang jano gênureng, samêa caluk, pindang kan, têpuyok ngen sêkulêm. Sêkulêm o dê biasonê ade pêtêa, jê ing uai, têlung sêkulêm, kemangi, lêpang ngen ade igai dê luyênnê, utuk mukmêi makêi seruit yo biasona kulo mukmêi sêsamo, awêi amên ade acara kêluargo jano bêbilai mukmêi nak dasêi ngen anok prêpuan kulo. Kêrno mênêa ngen bahannê sederhano jijai têngen bae itê nam mênêa.


Amên kêmliak tun nam idup ngen pasangannê sapêi tuai do o têtiko têbayang ngen itê, asainê padek nyên gi nam idup sapêi barêak o. Amên nam mnurutku kucainê tingêa ngen itênê kêrno lêm manêi idup umêak tanggo o bi pasêtba dau masalah, amên masalah o itê awit madêak ngen harus têbukok kulo ngen pasangan, asainê amên itê nam manêu barêak yo mudah-mudahan itê ngut tuai nam sêsamo. Têtiko amên kêmliak ade tun umêak tanggo têtêgoa bribut do o asai slen o pasêt ade, tapi itê lok têmulung kulo coa gi mungkin kêrno do o urusan pribadi. Amên si dê minoi saran mu gkin ngen itê paling itê cuma sêbatas saran bae, tingêa ngen dê manêunê lok têmotoa saran tê jano coa.


Ade do pendakwah dê bi dau tun namên adeba Yan Gymnastiar ngen dê dau tun namên Abdullah Gymnastiar jani Aa Gym. Coa si cuma jijai pendakwah bae tapi si kulo adeba penyanyi, penulis bukau, pengusaho ngen dê têmgok pondok pesantren Daarut Tauhid dê ade nak dalên Geger Kalong Girang Bandung. Pondok Pesantren yo têgok jak pat September sembilan belas sembilan puluak. Aa Gym cet têm ang masalah dê ade nak lêm kêluargo ngen pêrnêak jnolok Ustadz kelurgo bahagia, tapi hal yo jijai kontroversial kêrno media mumum Aa Gym poligami nikêak ngen sêlawi luyên. Mnurutnê hal yo adeba godaan nak lêm idup dê mênêa si litok ngen jijai titikbalik nak lêm idupnê utuk fokus ngen tujuan idup jêmalang akherat iso si dênio igai.


Sêkêa adeba dê do alat dê cet nakêi utuk ngêsok, tai sêkêa o dewek adeba utuk lepek sêmisit  ngen cêmcong rêrêpêak dê biasonê nêa tun kuni kiyêu tapi ade kulo dê kuni plastik. Dau tun sêbênêanê miliak sêkêa kuni bahan kiyêu, coa si coa ade sebab sêkêa kuni kiyêu jijai pavorit kêrno sêkêa kiyêu nam jêmago matai pisêu têp tajêm ngen betuknê dê kukuak mênêa coa mudêak kêsia waktau nakêi utuk mênyisit jano mênyêcong. Luyên kuni o sêkêa kiyêu mudêak mêrsihnê ngen go nê kulo mudêak. Kiyêu dê gênuno utuk mênêa sêkêa yo biasonê kiyêu dê padek ngen coa mudêak pêcuak.


Coklat pertamo kilai nêmuk tun penduduk Mesoamerika kuno utuk menem, bêl o Cuma bangsawan bae dê menem, tapi zaman uyo coklat bi jijai asai dê terkenal nak dênio. Luyên kuni nêmuk biaso nam kulo nêa utuk menem sêngok jano panês. Coklat mengandung Alkaloid-Alkaloid awêi Fenetilamina ngen Anandamida dê ade efek fisiologis utuk awok kêrno kandungan nê dau Serotin nak lêm otok. Amên mnurut ilmuan coklat dê nêmuk nak batas normal ca o teratur nam têmu un tekanan dalêak awêi antioksidan dê nam kê mu ang radikal bebas nak lêm awok. Coklat kulo mengandung Theobromine ngen kafein, kêduai nê bi dau tun namên dê nam mênêa coa stêkuk. Mako nê amên itê ngêding asai stêkuk itê nam menem jano muk dio utuk milok stêkuk.


Lampung ade kêkêdau snyatai tradisional, dê dau tun namên ade gennê badik, candung, terapang, payan ngen igai dê luyênnê. Amên dê paling dau tun namên o adeba badik, snyatai yo bêtuknê awêi golok tapi ukurannê agok titik ngen ujung agok lucuk tajêm. Snyatai tradisional dê dio ja ang lêpas kuni pingang amên nak sêsadêi, amên nak kota kêrno ade aturan coa buliak min snyatai tajêm makonê nak kota ja ang itê kêliak tun min, tapi rêrato nak dasêi amên tun Lampung si bi pasêt têmuan. Utuk itê amên lok têmuan snyatai yo mudêak kêrno dau tun jêmuwoa, tingêa itê miliak dê dipê dê buatannê baês, kêrno utuk snyatai yo biasonê dê baês o kênliak kuni bahan mênêanê ngen sêpuaknê. Gonê kulo mêmêcêm muloi kuni dê la ang sapêi dê mudêak ade.


Uku ade cubo muk benik unok bê êm, amên nak Riau jano Padang tun madêak nê lamang tapai, utuk bênik dio bahannê kuni bêlas poi pulut, satên, ngen silai didik, kêmsok nê nak lêm buluak uai. Amên bê êm nê kuni bêlas poi pulut mêlêu kênsok trus nagai. Ca o mênêa bênik nê bêlas nêpuk bêbêrsih cênapua ngen satên nasuk lêm buluak ngen nêlapis dawên pisang, kêmsoknê sênyêp nak aang ngalai sapêi mêsok kVkiro duai jam. Amên bi mêsok nêgit buluak nê têntok bêniknê nêpek nak pingan jani makuk das nê sniram ngen bê êm dê bi jijai, sudo kêpadek asai nê. Amên lok cêmubo mênêa coa si saro igê da.


Pengertian olah raga adeba gêmrok awok utuk mênêa kuwêt ngen sêmêhat awok, jijai coa heran manfaat kuni olah raga adeba nam têmu un resiko kêno sakit jatung. Hal yo kêrno aktipitas olah raga dê awit nam têmulung utuk mêlacêa dalêak nak lêm awok ngen nam kêmuêt têlan ngen blat nak lêm awok. Ngen olah raga itê nam têmukêt kmasai atêi snang ngen rilek awêi olah raga senam. Senam adeba dê do cabang olah raga dê mênêa gêrok dê perlu ade kekuatan, gacang, ngen gêrok awok dê têratur. Olah raga senam sêbênêanê dau manfaatnê utuk manusio kuni kesehatan jasmani ngen rohani. Lêm zaman moderen yo senam kulo dau perkembangan, uyo tamêak dau mêcêm senam, dê cet jijai nak lêm tanding adeba senam irama. Senam irama yo adeba senam dê makêi gêrok bebas ngen ade musik, gerok nak senam irama yo nambae berupo ketukan, têpuk tangên ngen dê luyênnê, makonê gêrok senam yo awêi mêna ai nam manêu su ang jano dê dau.


Dau dê nam itê manêu utuk olah raga lêngan nak dasêi, uku uyo omor bi lêmo puluak taun lêbiak Alhamdulillah amên awok gi ngêding sehat. Têtiko kêkuwat coa pêcayo amên uku madêak omorku bi lmo puluak taun lêbiak, kucainê ngen uku adeba tip bilai uku usaho nam kêmluwêa eteng walau si didik. Jijai luyên kuni olah raga lêngan yo nano uku kulo galok mênêa kesibukan ngen mêrsih umêak jano mukut glung umêak, ipê igai uyo uku kulo muloi têtanêm nak blakang umêak ngen uku mênêa kesibukanku barêak o coa ngêding do oba bi masuk olah raga utukku. Amên ku ang pêcayo buliak ba cêmubo dê awêi uku manêu bêbilai. Dê niênnê kulo itê cuma mok didik waktau ngen coa gêmangau kêrjo tê.


Ngen têtanggo o itê dau harus namên awêi ipê prêngoi têtanggo tê, amên itê bi namên do o mudêak utuk tê nam capua ngen têtanggo tê. Memang ade pao têtanggo dê si coa lok alêak amên miling do o coa jijai masalah kunyauba itê dê mngalêak dê pêtingnê si jibêak sapêi gis atêi ngen itê. Mnurutku utuk nam idup ngen dau têtanggo o ipê igai têtanggo bêlau, pertamo itê nguta itê bi nam kêmlaik prêngoinê awêi ipê, amên itê bi namên do o mudêak utuk tê nam bunok ngen têtanggo o. Walau têtiko cuma itê dê ngêrtai ngen têtanggo tapi sinê coa lok ngêrtai do o mêak jêmujai masalah, amên jnijai masalah itênê dê têtiko coa taên tingêa paok negn si.


Abdullah Bin Abu Quhafah dê itê namên Abu Bakar Ash-Shiddiq adaba do antaro sahabat Nêbai dê pertamo masuk Agamo Islam. Jijai tun dê pertamo masuk Islam Abu Bakar jiai tun dê ade tugas lai utuk min tun dau masuk lêm agamo Islam dê bakêa jêmijai tokoh-tokoh pting nak lêm sejarah Islam. Abu Bakar jênijai Khalifah pas Nêbai bi mêningêa. Pas Nêbai mêningêa Abu Bakar gêmitêi fungsi politik ngen administrasi ngen mipin Islam. Dê jijai sahabat ngen penasehat Nêbai waktau o, Si laher lêmo otos tujuak puluak têlau Masehitrus mêningêa duai puluak têlau Agustus num otos têlau puluak pat Masehi. Sahabat Nêbai yo tun dau kênal ngen pribadinê dê jujur ngen hal jano bae, disiplin nge taat. Nak lêm kêkêdau cêrito Nêbai ngen Rasul gen Abu Bakar cet sênbut nam lêm Al Quran.


Tip daerah ade kêkêmuk de khas kuni daerah o, awêi daerah Kulau, kêkêmuk kuni di de galok tun têmukua utuk rubo adeba Lempuk, lempuk yo amên nak daerah Jawai sêbangso dodol, amên nak yo mênêa nê kuni bahan diyên, makonê go nê kulo agok la ang ipê igai amên gidong coa pako diyên. Ca o mênêa lêmpuk,  jijai diyên dê bi mêsok nêmok isainê trus nê eng moi blangai cênapua ngen satên kêtêa, utuk ukuran nê kêkiro lêmo buêak nyoa utuk duai puluak buwêak diyên, nulek sapêi si bubêak warno jano mêsok, memang agok an muk waktau mênêa nê pat sapei lêmo jam, amên galok tun mênêa coa pakêi capua jêjano, amên utuk jênuwoa têtiko cênapua nê bêlas poi pulut, itê lok namên amên bi mêsok do o amên nêgong cigai si mêlkêt nak tangên. Amên asainê padek nyên ngen dio nam bêtaên sapêi num jano tujuak bulên.


Api bae coa pêrnêak namên têngên bencano sapêi, utuk itê dê pnan tingêanê awit ade bêncano awêi pitok têbên jano gêpo do o mêstai sêsiap kuni ku uak bilai, misalnê awêi nak sadêi keme dê awit gêpo. Uku spêt tingêa kêkiro duai taun nak sadêi waktau o ade gêpo lai pas kulo uak malêm, kêrno bi siap yo nano jijai keme coa mngêding igê lok harus mlilai moi ipê. Jijai waktau gêpo o kêkiro taun duai ribau nak pnan keme asai gêponê kuwêt nyên, kêrno umêak keme umêak kiyêu ngen atêp kuni seng memang mênêa umêak dê taên ngen gêpo jijai keme agok tênang dêbaning ngen tun dê luyên dê ade paok keme. Waktau gêpo o tun-tun dau mlilai kuni dasêi tapi keme têp tingêa nak dasêi cuma mêding bae gêponê, mênnê dau umêak tun dê usak ipê igai umêak dê makêi semen do o rêrato usak, utuk umêak keme têp aman.


Utuk pemain bal dê uku paling sang dê jijai favoritku o adeba kiper Markus Haris Maulana dê uyo jijai pelatih kiper Timnas. Dê uku snang kêmliak si o nak tip si tanding caonê jano taktiknê dê nam kêmiro moi ipê bal o bakêa si têmakêp, amên kênliakku utuk kêkêdau kiper Indonêsia si o têmasuk kiper padek dê itê têmuan waktao o. Memang coa mudêak utuk jijai kiper, kiper o adeba tun dê paling têrakhir nak lêm Tim dê jêmujai itê alêak jano menang, makonê utuk jijai kiper dê niliak o luyên kuni caonê têmakêp bal, kêlkat awok, ngen cao si namên moi ipê kêkiro bal o lawên lok mpek, utuk dê terakhir yo bêbênêa tun dê namên cao lawên min ngen bakêa têmdang bal moi gawang.


Kêrno dau nyên tugas bêbilai têtiko mênêa awok agok ngêding litok, utuk kêmu ang asai payêak o keme bêrêncano lok moi liburan moi pnan wisata. Pnan wisata dê keme miliak dê ade nak Lombok kêrno keme kulo ati dau namên daerah nak Lombok, keme spakat utuk lalau wisata makêi jaso agensi. Kuni kêkêdau agensi dê tun mêlêi ngen keme keme miliak Authentic Lombok Tour kêrno kuni mbaco keme nilai agensi yo cukup baês. Keme peker ngen makêi jaso agensi wisata keme lêbiak mudêak ngen gacang namên pnan-pnan wisata dê baês nak Lombok, dê niênnê lêbiak nyaman. Ternyato agensi dê keme miliak coa si salêak, kêrno kutênê mênêa keme puês ngen asainê coa keme mudêak mlupo pengalaman yo, awêi nak Pink Beach, Tanjunga Aan ngen kêkêdau pnan dê luyênnê. Do igai kêlbiak nak agensi yo pemandunê ramah ngen pelayanannê mênêa acara liburan keme jijai coa mudêak mlupo.


Idup ngen dau têtanggo yo mêstai itê namên caonê, coa si kutê têtanggo nam têmotoa awêi ipê pekeran tê, têtiko kêmliak itê dê mngalêak sakonê itê coa binai ngen si. Tapi kutê o têgatung ngen itênê, amên itê kêmliak têtanggo dê galok mrugai tun do o itê jêmago bae jarak tê ngen mêak mêlêi atêi igê, amên si mudêak emosi itê bêrusaho mênêa masalah ngen si. Amên uku bi faham nyên ngen têtanggoku ipê igai bi pêpuluak taun bunok, jijai ngen têtanggoku ngut ba uyo coa pêrnêak uku bribut, ade dê bi awêi sêpasuak nyên amên dêmingau bae coa têmau asai inau o pasêt ade. Uku tunnê galok têngen ngênguta do o mênêa tawai, uku ade asau snang amên kêmliak tun tawai, têtiko gidong ade masalah nak pnan kêrjo amên bi nak umêak ipê igai ngênguta ngen têtanggo do o uku bi pasêtba mêsoa bahan utuk nam mênêa tun tawai.


Dau pemain olah raga dê itê snang nyên kêmliak amên si main, têtiko amên itê gidong nak luwêa itê lok belek gêgacang cuma utuk nak kêmliak pemain favorittê o tanding. Main bal o paok si kutê tun lok si sêmanêi jano sêlawêi dau dê snang tmoton, ipê igai ade dê agok calak mainnê kulo baês khususnê sêlawêi do o bi jijai favorit o ba ngen si. Utuk pemain jano olahragawan dê itê snang o buliak bae jijai favorittê tapi mêak kulo kêrno kuwat tê ade favorit luyên itê kulo agok coa snang, biasonê ade dê barêak yo kloknê amên sêsamo favoritnê o bêlawên tmoton kulo sêsamo nak coa ja ang kulo jijai ribut antaro kuwat ngen kuwat.


Itê bi namên nak Indonesia ade hotel syariah. Berdasar fatwa DSN-MUI 108/2016 maksud ngen usaho hotel syariah o adeba dê sêmyap pênan bilik-bilik nak lêm do bangunan dê lêkêp ngen jaso playanan kêkêmuk ngen tujuandapêt utung. Nak lêm hotel syariah playanannê nêbatas, i o kulo ngen tamu harus seleksi kilêak. Ngen dasar fatwa o dapêt itê madêak amên hotel syariah o adeba hotel dê manêu playanan jano fasilitas makêi prinsip agamo Islam, kêkêmuk nak di kulo harus ade sertifikat halal, nak biliknê kulo ade sêndio alat sholat ngen Al quran utuk tamu nam ibadah. Pasangan dê lok têmalêm nak di kulo amên coa min tando bi nikêak coa buliak têmalêm nak di.


Nak lêm Islam dê têkadêak tokoh agamo adeba kiyai, cendikiawan Muslim, Dai jano tun dê têmuan smangat bêjuang nak lêm smapêi pengetahuan Islam. Dê nanêu tokoh agamo ngen lembaga agamo kêmbiak perlunê nam mêlêi pemahaman tentang agamo Islam ngen itê  supayo dapêt mênêa tun Islam lêbiak baik ngen nam beramal baik. Dê nanêu tokoh agamo khususnê agamo Islam o luyên kuni sêmapêi pengetahuan, si kulo majêa ngen mêlêi arah ngen masyarakat utuk mênêa hal dê baik sêsuoi dê ade nak Al Quran ngen hadist Nêbai. Ngen ca o o amên itê taat ngen dê najêa kuni Al Quran ngen hadist Nêbai nak bêbilai bakêa slamat dênio akherat.


Ade do wisata laut nak pnan keme do o kuni zaman uku gi titik bi dau tun namên gennê Pasir putih, nak yo ba bêl o amên gidong anok skulah libur pasêt nyên pênuak tun têko têak kuni ipê bae. Uku gi tingêt niên waktau o amên ati moi pasir putih amên libur asainê ade dê ku ang, amên uyo mungkin kêrno bi dau pnan wisata khususnê nak wisata laut jijai dê lêbiak baês, pasir putih yo uyo sunyai pnannê kulo bi kêmbiak ngêinê, bêl o masuk miyo itê mêngasên uyo bi cigai api bae lok masuk cigai ade tun dê murus. Menurut kemeterian Pariwisata pnan yo bi cigai nam mrusêak kêrno bi cigai tkurus igai, amên lok mukok awêi bêl o igai dau muk biaya, padahal pnannê coa si uak kuni kota, nak biding dalên igai. Amên mnurutku dê padeknê sênrêak bae ngên api dê lok investasi ngen cao nlelang, amên bêl o kan pemritêak dê murus. Sayang bae amên coa nam gmuno igai.


Dau tun madêak ngewea o kêrjo tun malas, tapi amên mnurutku tun malas coa gi bakêa lok ngewea. Utuk itê têmukua alatnê bae itê nam mabis jutaan caci, amên ngeweanê o luyên kuni nam min asea belek di kulo utuk têmamêak asea ngen jêmuwoa uliak tê o. Uku pêrnêak mêding asea kuni ngewea yo, waktau o uku tu un moi laut brakat sudo subhu, sapêi pnan jano lokasi kêkiro jam tujuak pueng, pas nyên waktau o cuaco giding baik ngen kan kulo gidong dau, uliakku dau kan tenggiri lêm kutak kanku bi pênuak, jijai uliak dê coa nam masuk kutak gi agok dau, kan tenggiri yo dau tun lok, gonê kulo agok la ang, jijai dê uliakku dê coa nam mpek lêm kutak uku jêmuwoa kêrno pas itê mbiding do o dau dê mot itê api dê lok jêmuwoa kan si bi pasêt mok, jijai waktau o uku dapêt caci kuni jêmuwoa kan o kêkro tujuak otos ribau, dê lêm kutak pênuak uku min belek.


Cet amên gidong libur coa lalau jano gidong coa ade acara, biasonê uku nak dasêi têtiko uku kulo majok anokku dê pisêt main game bal, sapêi têtiko kêmbiak serunê keme main coa mêngêding coa tê namên bi kêdau kê an, tapi amên utuk mukmêi ngen pas waktau sêmyang keme bi pasêt bêdan kilêak. Memang anokku dê pisêt ja ang lok lalau amên coa ade pêting nyên srai ngen uku, do oba amên keme gidong nak dasêi keme awit main game bêduai. Utuk main yo pertamo dê majêa uku o anokku dê tuai, ayok o uku namên ade permainan yo tapi uku ati namên jano ati nam cao mainnê, pas bi nam uku cet majok anokku utuk main kuni si kêluwêa jijai nam main nak dasêi bae.


Ade alat olah raga dê amên nadêakku coa sêbrapo bênêk do oba krita, utuk itê dê bi omor olah raga krita yo sêbênêanê coa si bênêk igê. Amên ndingku jak uku galok krita tip pueng nak awok memang agok ngêding padek ipê igai tip pueng o eteng tê kêluwêa, amên bêl o sê ati uku mênêa barêak yo awok cet ngêding gêgis amên lok tidua kêlmên, ipê igai waktau o kulo ku ang grok, gennê itê kerjo nak ruangan dê ja ang kêluwêa eteng, amên dêbulên o têtiko moi bubêt sapêi duai kilai, tapi uyo awok bi ngêding sehat jijai bi ja ang bubêt. Mnurutku amên omor bi pat puluak minas utuk olah raga krita yo padek do igai waktaunê itê nam matur lok pueng jano pêlbêak jijai coa gêmangau kêrjo tê.


Kiyai utuk pemahaman Jawai adeba gen utuk dê tênuai jano dê dau tun hormat. Luyên kuni kiyai nam kulo nakêi istilah nyai utuk sêlawêi. Kiyai nam kulo utuk itê madêak ulama jano tokoh nam lêm agamo Islam. Mnurut Hamdan Rasyid Kiyai o ade tugas dê pertamo manêu tablikh ngen dakwah utuk nam mbimbing umat Islam, luyên kuni o si kulo ade kewajiban mêngajêa, dêmidik ngen mbimbing umat manusio supayo jijai tun dê beriman ngen manêu syarêat Islam. Kêduai manêu amar ma’ruf nahi munkar, amar ma’ruf tainê mêluak tun utuk nam baik amên nahi munkar tainê mê uak tun utuk kidek. Peritêak o utuk moi kutê masyarakat utuk majok ngen manêu kebaikan ngen majok mêak kidêk ngen sêsamo.


Coa kuté tun nam manéu usaho walau si dau caci, utuk ité dé ati pérnéak manéu usaho do o ité harus dau mlajéa kiléak dé utamoné utuk usaho dé bakéa ié manéu yo, jijai coa té nam gégulut utuk manéu amén ité dau ati namén. Lém maéu usaho dé niénné ité méstai nam pécayo ngen tun luyén tapi ité tép ité kémliak kulo perkembangan kuni tun dé ité pécayo o, amén asai si gi coa nam mégong amanh té sudo yo, do o méak an igé mot langsung bae génitéi ngen dé luyén api bae dé nam mégong kérjo dé néléi té o. Sébénéané utuk ité dé pokok manéu usaho o coa si bénék igé, dé pétingné tun dé ité majok kérjo ngen ité o sésuoi ngen dé kénlok té.