Filipino/Tagalog Blogs

top of page

Skip to Main Content

BAKAS BUKAS, serye 3

Ilang acronym sa pagkilos sa Dekada Sitenta sa UP Diliman

Ang RTR ay ang pinaikling Room-to-Room. Ginamit ang acronym na ito ng mga aktbistang

dekada sitenta sa UP Diliman. Kabilang ito sa marami pang acronym nabinigyan ng

pagkakahulugan ng mga aktibistang nasa kilusan nuong panahon yaon sa Diliman Campus.

Nakapaloob ang mga acronym sa mga inaasahang tungkulin at gawain, mga kilos at gawi,

kaalaman at pamamaraan, kasanayan at kamalayang ng isang aktibista. Kadalasan nakakabit

ito sa tatlong panawagan sa paglulunsad at pagpapatingkad ng kilusang pagbabago. Ito ay

ang tinatawag na AOM - Arouse (pagpupukaw), Organize (pag-oorganisa), Mobilization

(pagpapakilos).

Kadalasan ang mga acronym ay nasa wikang ingles, maliban na lang ang katumbas nito sa

lenguahe sa lokal ay nakagawian na rin tulad ng Grupong Ubod sa CG (Core Group), KL

(Kilusang Lihim) sa UG (Underground), OD-OP para sa Operasyon Dikit-Opersayon Pinta.

Ang paggamit ng salitang Ingles sa mga acronym sa kilusan ay nagpapakita sa lenguahe ng mga YS (Youth and Student) at MF (Middle Forces) naaayon sa panahon at pook.

Ano ang kalagayan ng UP Diliman at ng kilusan nuong mga unang tatlong taon (1972-1975) at ang sumunod na tatlong taon (1976-79)?

Kabilang ako sa batch ng freshmen pumasok sa UP nuong Hunyo 1973. Ibig sabihin kami ang graduating class ng madeklara ang Martial Law nuong Setyembre 23,1972, at kami rin ang kauna-unang batch sa UP nakaranas sa Diliman Commune at First Quarter nang tinagurian Ito bilang pugad ng mga aktibista.

Ang bakas ng nagdaang taon, kahit kamakailan lang, ay naglaho na hindi lamang sa pisikal na istruktura tulad ng matitingkad na pulang graﬃti sa mga pader tulad ng “Marcos, Hitler,

Diktador, Tuta” , “Digmaang Bayan ang sagot sa Martial Law,”at ang matayog na “Paglingkuran ang Sambayanan” sa Vinson’s Hall. Kapansin pansin ang mga rehas na bakal sa dating bukas na paligid ng Palma Hall. Malayo sa larawang nalathala nuon sa barikada ng mga silya at sirang lamesa para hindi makapasok ang mga militar at riot squad.

Malaking pagbabago, ayon na rin sa mga upper classmen ng Diliman, ang takbo ng buhay sa kampus. May mga check point at security guards sa bawat entrance gate ng Arts and

Sciences building. Sarado ang mga dating entrance ng mga pavilion. Inuulirat ang mga bag ng pumapasok na estudyante. Sa tuwituwina may mga hindi nakaunipormeng guards, ang bansag namin sa kanila ay “Hapon,” “ahente” at “ponjing.”

Maging sa classroom may mapapasin kang katabi sa upuan naiibang klaseng estudyante.

Hindi sila registered sa klase, hindi sila kilala sa klase, at pinaghihinalaan ng Ilang titser na

maaring pain para manmanan ang tinuturo at diskusyon sa loob ng classroom.

Ito ang malaking hamon ng mga aktibista at kasapi ng kilusan lihim: May mga matang

nagmamasid at may mga taynga nakikinig sa mga usapan sa loob at labas ng silid aralan,

papaano ito maiigpawan ang naglilipanang ahente ng militar sa kampus.

Papaano ang pagrerecruit ng mga progresibong samahan kung mga dating MO (Mass

Organization) tulad ng Kabataan Makabayan (KM), Samahang Demokratikong Kabataan (SDK), MAKIBAKA, STAND, Aletheia, at iba pa ay ban o pinagbabawal na.

Hindi lamang ban o ipinagbawal ang mga MO, mismo ang liderato ng mga MO ang nagtakda ng paglulusaw ng kani-kanilang MO. Wala ng paghihiwalay kung SDK o KM, at binuwag ang tendesyang sakit ng sectarianismo. Ang kumikilos ay nakapaloob sa isang Grupong. Ubod ng Kilusan Lihim.

Papaano mapaparating sa masang estudyante kung may panawagang pagkilos at pagsuporta sa mga kilos-protesta kontra sa rehimen at isyung pang mag aaral at pang akademiko sa panahon matindi ang repression at restriction sa kampus?

Abangan ang susunod na serye ng Bakas Bukas

NaiPost: Facebook Serye 8/29/2025

BAKAS-BUKAS, serye 2

Sa buhos ng ulan at bugso ng mga sigalot at nagaganap sa ating bayan, ninanais kong maibahagi ang sinulat kong blog nuong Agosto 2009.

\\*\\*\\*

Ang Talinghaga ng Agosto sa kabayanihan nina Ninoy, Ka Andres, Rizal at Tita Cory

Kasaysayan ng Kapilipinuhan ay hitik ng talinghaga.

Ang landas na tinahak ng ating kasaysayan ay masalimuot, kaya’t madalas maraming Pilipino ang nakakalimot.

Sa kasalukuyan nagiging kapansin-pansin at hindi maikakaila ang kakulangan, namamayaning katiwalian at kabuktutan, at maraming katanungan hinggil sa pagiging bansa at bayan ng ating lupang tinubuan.

Habang ang hinaharap naman at ang pinapangarap na darating na bukas ay nagiging mailap at mahirap; may bahid ng pangamba na baka lalung hindi mabuti, higit pang lala at hindi katanggap-tanggap ang kalagayan ng bansa sampu ng kanyang mamamayan.

Nagkakataon lang ba na sa buwan ng Agosto, panahon ng tag-ulan at bagyo, dumarating din ang malalaking unos na yumayanig sa kinalalagyan ng kapangyarihan sa kasaysayan.

Magaling na halimbawa ang Himagsikang 1896 o Unang Sigaw ng Pugad-Lawin (Agosto 23,1896 ), “Labing-tatlo ng Agosto ng saklupin ang Maynila (ng mga Amerikano) (Agosto 13, 1898),” August 21 Movement dulot ng pagkapaslang kay dating Senador Ninoy Aquino (Agosto 21,1983), at ang makasaysayang pakikidalamhati, pakikilibing, at marubdob na paghahatid sa hantungan ni Tita Cory (Agosto 2, 2009).

Nagkataon lang ba na si Andres Bonifacio at si Ninoy Aquino, parehong kinikilalang mga martir at bayani ng taumbayan ay napaslang sa kamay ng kapwa Pilipino na may katungkulang “Pangulo;” si ka Andres kay Heneral Emilio Aguinaldo at si Ninoy naman kay Pangulong Ferdinand Marcos?

Si Ka Andres at Ninoy ay dinakip, kinulong, nilitis ng korteng lutong makaw, kahit walang sapat na ebidensiya, hinatulan pa rin ng parusang kamatayan. Walang saksi sa pagpaslang sa kamay ng mga inutusang sundalo. Pagkatapos naghuhugas kamay ang pangulong may kagagawan sa pagkamatay ng kaniyang kinakatakutang karibal sa kapanyarihan.

Naiisip ba ni Ninoy nang nagpasya siyang bumalik sa Pilipinas na maaring mangyari rin sa kanya ang sinapit ni Ka Andres kaya’t ang pinili niyang pangalang ginamit sa kanyang passport ay Marcial Bonifacio; Marcial sa Martial Law at Bonifacio kay Ka Andres? At kung hindi man siya papaslangin sa pagdating niya sa Pilipinas, pababayaan siyang buhay pero ibabalik naman siya sa dating piitan ng Fort Bonifacio? Isang talinghaga.

Ang pagiging pangulo raw ni Marcos ay “iginuhit ng tadhana.” Iginuhit rin ba ng tadhana na ang naging papel rin niya sa kasaysayan ay katulad ni Miong Aguinaldo, ang berdugo sa taong tunay na nagmamahal sa bayan at nakikipaglaban para sa kalayaan tulad ni Ka Andres Bonifacio?

Nasa diwa at kamulatan ba ni Ka Andres at ni Ninoy ang kahalagahan ng pagsasakripisyo, kamatayan sa kamay ng kaaway, at ang pagtutubos o redemption? Na ang pag-aalay dugo at buhay ay isang dakilang ambag sa paggising, pakikidamay, pag-iisa, paghihimagsik hanggang sa matamo ang ipinaglalaban para sa Inang Bayan.

Kinikilala at tinatanggap ni Ka Andres na tanging si Dr. Jose P. Rizal ang makakapagbuklod sa mamamayan at anak-bayan ng Inang Bayan. Sinikap niyang itong himukin para maitakas at mailigtas sa kamay ng kaaway sa Dapitan hangga sa kanyang piitan sa Fort Santiago. Hindi man siya nagtagumpay, at binaril si Rizal sa Bagumbayan, malinaw pa rin kay Bonifacio ang kahalagahan ni Rizal, kaya’t dali-dali niyang isinalin ang huling tulang pagpapaalam ni Rizal, ang “Mi Ultimo Adios,” pinagmudmod sa kasapian ng mga Katipunan at mga anak-bayan.

Sa maraming kasapi sa Katipunan at sa hanay ng mga anak-bayan, tinangkilik at itinanghal si Rizal bilang Kristo ng mga Tagalog; ang Diyos na nagkatawang-tao, nagpakasakit at nagsakrapisyo para sa kapwa tao, nag-alay ng buhay sa kamay ng kaaway, namatay at nabuhay at bumangon muli para sa kaligtasan ng sanlibutan. Ang taunang paggunita sa pagkamatay ni Rizal sa bagumbayan, Disyembre 30,1896, malaganap na dinadaos ng mga bayan-bayan. Ang unang pagdiriwang ng Araw ni Rizal ay ginanap nuong Disyembre 30,1898, sa deklarasyon ni Aguinaldo sa ngalan ng Rebolusyonaryong Gobyerno ng Pilipinas sa Malolos, Bulacan.

Sa paggunita sa kamatayan, ayon sa mga naka-witness, ay ipinagdiriwang na araw ng pagdadalamhati, nag-iiyakan ang mga tao sa harap ng larawan ni Rizal. Nilalagay ng mga tao ang larawan ni Rizal sa kanilang altar. Ginagawa ito bago pa man itinakda ng Gobyernong Amerikano ang patakarang pagpapalanap kay Rizal bilang simbolo ng bayan. Ito ang pinaggalingang pananaw ni Renato Constantino sa pagkategorya niya kay Rizal bilang isang “American sponsored hero.” Kaiba raw kay Bonifacio na isang tunay na rebolusyonaryo at mapanghimagsik, si Rizal na isang repormista, tagapagtaguyod ng payapang-pagbabago (pacifist) at nasyonalismong naayon sa batas, ay angkop na angkop sa layuning pananakop at pagkokolonya ng kaisipan ng mga tao.

Ang talinghaga at kabalintunaan (paradox) sa kasaysayan ng kapilipinuhan nuong mga naunang dekada ng mga Amerikano sa bansa, sa isang banda ginamit ng mga Kano si Rizal para sa interest at kapakanan ng kanilang imperyo at pananakop sa bansa, pero sa maraming Pilipino si Rizal ay nagsisilbing sulo at patnubay ng kanilang diwang makabayan at ang patuloy nilang pagkilos laban sa bagong mananakop. Maging ang mga Pilipino nakipagsapalaran magtrabaho sa Amerika ay dala-dala ang diwa ng kamatayan ni Rizal.

Narito ang isang account ng nasaliksik ng isang Asyanong historyador:

The most important celebration of Filipino plantation laborers was Rizal Day – December 30, the day the Spanish executed the famous revolutionary leader Jose Rizal in 1896. To honor Rizal, Filipino plantation bands played mandolins and guitars at outdoor concerts. As the Filipino plantation laborers remembered Rizal, they told one another tales of his heroic deeds. “The Kastilas could not kill him, because the bullets bounced off his chest,” a worker would declare. And a compatriot would “tell it up one notch” and quickly add: “He caught them (the bullets) with his bare hands!” Filipinos repeatedly told the story about how the revolutionary leader actually did not die: “After he was buried, his wife poured his love potion on his freshly filled grave, and in the night – he rose, Apo Rizal rose from the grave.” (Prof. Ronald Takaki, “Strangers from a Different Shore: A History of Asian Americans”,1989, pahina 165).

Nagpapatunay na tama ang pananaw ni Ka Andres Bonifacio na ang buhay at kamatayan ni Rizal ay isang alab sa damdaming makabayan ng mga anak bayan. Gayun pa man, ang kalayaan ng Inang Bayan ay inagaw ng mga Pilipinong elit, nuong malakas pa ang rebolusyon, at nakipagsabwatan sa mga Amerikano sa pagpapalaganap ng institusyong sibil ng bansa o nasyon. Ito ang tradisyong pinagmulan at pinagyabong ng tinatawag natin sa ating panahon na trapo o traditional politics. Bagamat pinapahayag ng mga pulitiko na sila ay nasyonalista at naglilingkod sa bayan, taliwas ito sa ginagawa at nauuna ang pansariling interes at kapakanan sa pagluklok nila sa poder.

Kung si Ninoy ay nagwikang “The Filipinos is worth dying for”, sa pagkamatay ni Tita Cory naman, tulad ng naipakita sa malawakang pakikiramay at pakikidalamhati ng milyuong-milyong Pilipino, na higit lalong matimbang ang mensaheng “The Filipinos is worth living for.”

Sa darating na araw at taon higit natin mauunawaan ang talinghaga, ang masalimuot at ang kaliwanagan ng kapilipinuhan. Kung ang maalala ng taumbayan kay Rizal at Ninoy ay ang kanilang kamatayan, ang pagpaslang na kawalang-laban sa kamay ng kaaway, ang paggunita sa pagdadalamhati ay magsisilbing mga tusok sa puso at apoy na mag-aalab ng diwang makabayan.

Habang ang paggunita kina Ka Andres at kay Tita Cory ay ang kanilang buhay bilang huwaran sa tunay at wagas na pagmamahal sa Inang-Bayan at paglilingkod sa mga anak-bayan; kay Bonifacio sa masigasig niyang pagtatag ng Katipunan na may pamantayang kagalang-galang at kataas-taasang patnubay sa buhay ng mga anak-bayan, habang si Tita Cory naman ang tunay na pagmamahal at malasakit ng isang inang sa paglingap sa mga anak at kapwa-tao, lakas at tibay ng loob, pananampalataya at pananalig sa Poong Maykapal, malinis na budhi at konsiyensiya, at ang mabuting pagkataong Pilipino.

Mahigit sa isang dantaon ang pagitan ng panahon nina Rizal at Bonifacio kina Ninoy at Cory, sa aking palagay, mahalagang sariwain muli ang mga pangyayari sa kasaysayan ng Kapilipinuhan hindi lamang para lubusang mauunawaan kundi basahin ang mga talinghaga, masalimuot, kadiliman at kaliwanagan, upang magbigay ng daan sa sama-samang pagtugon sa mga hamon ng ating panahon para sa kaganapan at pagsapit sa pangarap ng ating mga ninuno, bayani at mga anak-bayan para sa Inang Bayan at sambayanang Pilipino.

Nagbubukang-liwayway na sa ating tinubuang lupa. Magsihanda na tayo sa pagkilos at pagsalubong sa Kaliwanagan nagmumula sa Silangan. Mabuhay ang kapilipinuhan!

\\*\\*\\*

Sana nagustuhan ninyo!

Na-Post: Facebook Serye 8/1/2025

|     |
| --- |
| **BAKIT NGA BA...** |
| **ni MC CANLAS** |
| Nailathala sa Manila Mail nuong 9/18/1996 at nakasama sa mga sanaysay sa librong SoMa Pilipinas Studies 2000 in Two Languages (Arkipelago Book, 2000) pahina 117. |

MAY HIKA ANG ATING WIKA?

“Sulat ka naman” ang paanyaya sa akin ni Jo, editor ng Manila Mail at dating kamag-aral sa UP sa Pilipinas. Nabigla siya nang banggitin ko na sa wikang ginagamit ng mga Pinoy ako magsusulat.  Tagalog, Pilipino, Filipino, o Taglish man ito kung tawagin, ang mahalaga para sa akin,  mayroon tayong nababasa sa wikang sinasalita natin sa araw-araw.

Sa ganang akin, ang ating mga sariling wika at ang pambansang wika ng mga Pilipino, kahit nasa Amerika ay buhay, laganap at malayang huminga. Gayun pa man, nahihirapan ito sa kanyang paghinga. Para bagang hinihika; may bumabara at hindi lubusan ang paghinga.

Ang pagsulong ng anumang wika ay nasa paggamit nito; sa pagsasalita, pagsulat at pagbasa.  Anumang bagay kapag hindi ginagamit at sinasanay  ito ay nakakalimutan at nawawala nang tuluyan.

Sa isang pagsasaliksik lumabas noong 1993 hinggil sa mga wika (foreign languages) na laganap ang gamit dito sa Amerika, ang Tagalog ay nasa Top Ten at ang Ilokano naman ay kasama sa Top 50.  Ang Tagalog ay laganap dahil na rin sa pagdami ng bilang ng mga imigranteng Pilipino magmula noong 1965.

Ang lingua franca sa Pilipinas ay nakabatay sa Tagalog Maynila. Ito ay ginagamit at napapalaganap sa mga radyo, sine, video, komiks, magasin, sa palengke, Original Pilipino Music (OPM), at laluna sa mga conversation, pagdiriwang at salu-salo ng mga Pilipino. Magkakaiba man ang lugal na pinanggalingan at wikang nakasanayan; ang pag-uusap, pakikitungo at pakikipagpalagayang-loob ng mga Pilipino ay sa wikang Pilipino ito dinadaan.

Gayun pa man, ang wikang pambansa ng mga Pilipino ay hindi pa lubusang umuusad at nakakahinga laluna dito sa Amerika. Mayroon sa ating mga kababayan ang nagtatatwa o nagtatago na sila ay marunong mag-Pilipino. Hindi ko mawari kung kinahihiya nila ang kanilang sariling wika at pagka-Pilipino o baluktot na talaga ang kanilang dila at ganap na Ingles-puti na nga sila.

Marami sa mga Pilipinong pinanganak at laki dito ang hindi man nakakaintindi at nakakapagsalita ng wikang Pilipino. Ayon sa kanila, nangangamba ang kanilang mga magulang na baka daw ma‘dis-advantaged’ sa eskwela at sa kanilang career opportunities kung “kapos” sila sa Ingles.  Bagamat mismo ang school district ang nagtataguyod sa prinsipyong bilingual education: kung magaling ang fluency at literacy ng bata sa sarili niyang wika, madali ang fluency at literacy niya sa Ingles.

Malaking paghihinayang ito sa mga Fil-ams, mga US-born Filipinos, at mga Pinoy na laking Amerika, sa naging siste ng kanilang magulang. Susi sa kanilang paghahanap ng kanilang identity ang lenguahe.  Sayang, sabi nila, “our parents were not determined enough to encourage us to speak and understand their language. How can we best understand our roots and culture if we are handicapped with our own tongue?”

Iba-iba ang antas ng mga Pilipino sa  kakayahan at hilig sa ating wika:  May nakakaintindi ng Pilipino, pero hindi nakakasalita; May nakakapagsalita kahit karampot tulad ng “Salamat po” at “Kumusta ka”;  May nakakapagsalita pero hindi nakakakaintindi sa binabasa at hindi nakakapagsulat; May nakakapagsalita, nakakapagsulat at nakakabasa ng lubusan.

Marami ring nagsisikap at naghahangad maging bihasa sa ating wika. Lamang, limitado ang paggamit nila dahil iilan lamang ang mga babasahing nakasulat sa Pilipino.  Mismong mga newspaper at magasin para sa mga Pilipino ay nasa Ingles!

Mayroong ilan sa ating Pinoy ang nagsasabi; yayamang sanay na “raw” tayong magsalita, magbasa, at magsulat sa Ingles, hindi na “raw” kailangang pag-ukulan pa ng pera, pawis at panahon ang pagpapaunlad ng wikang Pilipino sa Amerika. Ang astang ito ay di malayo sa mga nag-a-advocate ng “English Only”; nasa Amerika na kayo, dapat Ingles lamang ang salita. Katunayan, ang mga “English Only Advocates” ay pawang mga puting-Amerikano na kumokontra sa “affirmative action” at  naninisi sa mga imigrante.

Totoo ang ating wika ay may hika. Huwag naman sana tayong mga Pilipino mismo ang maglilibing at kikitil sa kanyang paghinga. Ang ating wika ang mahalagang tanda ng ating lahing kayumanggi. Susi ito sa makabuluhang pakikipamuhay sa ‘multi-ethnic, multi-cultural’ na lipunan sa Amerika. Hindi tayo magmumukhang-saling pusa lamang kung naibabandila natin ating diwa, kultura at gawa, di ba?

BAKAS BUKAS SERYE, unang sipi

Pagbabalik-tanaw sa 1975

Alam ba ninyo na Ika-50 anibersaryo sa taong ito ang paglalathala ng librong A Past Revisited ni Renato Constantino?

Sa pagbabalik tanaw sa taong 1975, mahalaga at matingkad ang taon ito sa paglihis ko ng landas at karerang kurso sa buhay.

Third year na ako sa Engineering, Setyembre 18, 1975, napadaan ako sa FC Conference, na engganyo akong pumasok para mag usisa kung ano ang tinatalakay sa forum na isponsor ng UP LIKAS.

Dito ko narinig ang kanyang panawagan “partisan scholarship”, na kailangan natin sa ating panahon ay hindi mga ihinyero kundi mga bagong istoryador na magsasaluksik at magsasalaysay hindi lamang sa punto de bista ng Pilipino kundi sa pananaw at paninindigan ng mamayang Pilipino.

Ang panawagang ito ang sumariwa sa akin nuong ako ay nag aaral pa sa hayskul sa probinsiya. Ang mga essay pamphlet tulad ng Mis Education of the Filipinos, Origin of the Myth, at Veneration Without Understanding ang nagmulat sa akin na hindi ko natutuhan sa mga required text books nina Zaide at Capino sa subject sa Philippine History at Philippine Problems.

Pumasok ako sa UP Diliman nuong 1973 bilang engineering major. Pinili ko ang BS Mining Engineering hindi lamang sa ok ang mga grades ko sa math at science sa hayskul, at udyok ng kapatid kong nasa US, kundi na rin sa pag unawa ko sa pangangailangan ng bansang Pilipinas sa darating na mga taon.

Naalala ko ang ilang usapan ng mga tibak sa SDK HQ sa tinatanyang pagtatapos ng parity rights agreement ng US at ng Pilipinas. Sino na ang hahawak at mamahala sa natural resources at likas na kayamanan ng bansa kung wala na ang mga kano?

Ito ang matingkad na dahilan kung bakit ako naging mining engineering major sa pag pasok ko sa UP. Sumanib pa nga ako sa Isang engineering based frat - Gamma Sigma Pi - para maitaguyod ko ang kursong ito.

Kaya lang, nuong 3rd year na ako sa engineering, taong 1975, nang matanto ko, na higit na makabuluhan ang maging isang historyador. Ika nga the rest is history.

Hulyo 14,2025

Ang Bakas-Bukas sa Panahon ng Martial Law ay isang serye ng mga sanaysay at artikulo mula sa aking karanasan sa buhay bilang isang binatang aktibista sa panahon ng Martial Law (1972-1986).

Ginagamit ko ang Bakas-Bukas bilang isang balangkas at pamantayan sa pagsasalaysay ng buhay at karanasan. Una, ang bakas ay madalas na ginagamit na salita sa pagtukoy ng palatandaan sa nangyari o naganap na. Tulad ng "Bakas ng Lumipas" ay mga bagay-bagay na nagpapahiwatig sa mga nakaraang pangyayari.

Magpagayun pa man, ang pagbabasa ng mga bakas ng lumipas ay kadalasan nakabase o may kaugnayan sa takdang kalagayan at konteksto ng bumabasa at sa layunin ng pagbabasa kung para saan o kanino ang mga ito. Kaya't sadyang mahalaga ang pagtitimbang, pagsusuri, at pagpipili ng mga bakas sa pagsasalaysay.

Sa madaling salita, ang BAKAS ay isang panibagong pagsasalaysay sa mga naganap sa nakalipas. Ito ay ang pinagsanib ng dalawang mahalang salita, BAgo at KASaysayan o Bagong Kasaysayan.

Pangalawa, maraming kahulugan ng salitang BUKAS sa pagsasalaysay ng Bagong Kasaysayan. Ang BUKAS ay hindi nakasara, o ganap, tapos, at yari na. Kung bukas ibig sabihin pupwede pang pasukin, loobin, gambalain, panghimasukin, baguhin, at palitan. Sa Ingles, ito ay open. Kung bukas, pupwede ng mailabas ang naitatago, maibunyag ang mga nililihim, maipahayag ang mga kinikimkim, maibuklat ang mga niloloob, at maisawalat ang mga natatakpan o tinatakpan. At ang higit na mahalaga ang mailahad ang katotohanan.

Ibang pagbigkas ng BUKAS sa Filipino nangangahulugan naman ng susunod na araw o hinaharap. Sa ingles ay katumbas nito ang tomorrow, next day o future.

Ang sakop at saklaw sa Panahon ng Martial Law lampas pa sa pagtatakdang petsang pulitikal mula sa pagdeklara ni President Ferdinang Marcos at pagpataw nito nuon Setyembre 23, 1972 hanggang sa pagbagsak ng rehimeng Marcos nuong Pebrero 26, 1986. Mahalagang masilip at maisalaysay din ang mga naganap sa aking buhay bago nag ML at ang kalalabasan ng pagbagsak ng ML at pagtatayo ng bagong kabanata ng kasaysayan.

Ang panimulang salaysay sa serye ng Bakas-Bukas sa Panahon ng Martial Law ay isang sanaysay na unang nailathala sa librong "Tibak Rising : Activism in the Days of Martial Law" ni Ferdinand C. Llanes, Editor (Anvil Publishing, Inc, Manila, 2012). Pinamagtan kong "Mga Unang Sabado ng Martial Law."

+++++++++++++++++++++++++++

Mga Unang Sabado ng Martial Law (Unang bahagi)

Ilan pa kaya sa ating mga Pilipino ang nakakaalala sa mga unang araw at buwan ng pagpataw ng Martial Law? Sa ating panahon ngayon ng text messaging, cell phones, internet, cable TV at samut-sari pang information technology gadget, mahirap maimagine o ma-visualize kung papaano epektibong madideklara ang isang Martial Law sa bansa.

Sa pananaw ng isang aktibista sa probinsiya, maaari kong isalaysay ang mga unang araw at buwan sa ilalim ng Martial Law, lalo na ang nagganap sa araw ng Sabado sa aming bayan sa San Fernando, Pampanga.

Hindi kalayuan ang aming bayan sa Maynila; 66 Kilometro; at isang oras lang biyahe sa pagluwas. Kaiba sa maraming estudyanteng nagkokolehiyo sa Maynila na umuuwi lamang sa aming probinsya tuwing Sabado, ako naman ay nag-aaral sa Jose Abad Santos High School – dating Pampanga High School – sa San Fernando at lumuluwas sa Maynila tuwing Sabado.

Araw ng Sabado, Setyembre 23, 1972, nang ideklara ang Martial Law, bagamat ang nakasulat sa papel at sa mga textbook ay September 21, Huwebes. (Pinirmahan ni Marcos ang deklarasyon sa beinte uno pero ipinatupad sa beinte tres ng buwang iyon dahil sa kanyang pamahiin sa numero; lucky number ni Marcos ay ang 7, 11 at 21).

Sa lahat ng araw ng linggo naiiba sa akin ang pagdating ng Sabado. Lunes hanggang Biyernes, pasukan sa eskwela kaya’t maaga ang gising at pagsisimula ng araw. Nagigising kami sa tilaok ng manok, ingay ng tren ng PNR, bagon ng Pasudeco, at anunsyo ng mga balitang umaalingawngaw sa radyo. Hindi ganito ang pagdudumali kung Sabado.

Ngunit sa araw-araw, kahit sa Sabado, ang sinusubaybayan at pinakaaabangan na programa sa radyo ay ang “EveryReady Balita”ni Johnny De Leon, kasama ang patented na pagbigkas ni Ngongo ng “Bataan Matamis.” Ang iba pang programang popular programa sa radyo nuon ay ang “Oh Johnny, Oh Johnny,” “Lundagin mo, baby,” “Dear Kuya Cesar,” “Ito ang inyong Tiya Dely,” at sa aming mga Kapampangan ang balita at kuru-kuro ni Paeng Yabut.

Radyo ang siyang pinakamahalagang appliance sa bawat bahay. Pagkagising, hindi maiiwasang di makinig sa radyo; inaaabangan ang mga bagong anunsyo tulad ng signal number ng bagyo, o kaya biglang walang pasok sa eskwela, kahit walang bagyo. Madalas, sa radyo rin inaalam kung anong oras na; bibihira kasi nuon sa aming lugar ang may relo o alarm clock sa bahay.

Sabado, Setyembre 23, napaaga ang aking gising, hindi sa tilaok ng manok, hindi sa ingay ng bagon at tren, at lalong hindi sa alingawngaw ng balita sa radyo. Wala nga makuhang istasyon ang transistor. Ayos na naman ang radyo at baterya pero wala talaga mapulot na ingay sa AM at FM. Nakakapanibago. Nakapagtataka. Hindi normal ang umagang ito.

Ang tanging naririnig na ingay sa labas ng bahay ay ang mga bunganga ng mga kapitbahay: “Ot mewala ya y Johnny de Leon?” “Nang malalyari keti,” “Ot alang balita keng radyo?” “Ano bang nangyayari sa aking radyo?” “Mayroon ba kayong balita sa Maynila?”

Walang katapusang nagtatanungan at nag-uusisa ang magkakapitbahay. Damang-dama nila ang kakaibang araw. Parang may kababalaghang di sukat mawari. Ang umaga ay di ang sadyang dati.

Kung walang marinig sa radyo, lalong wala ring mapanood na palabas sa TV. Saan maaring makasagap ng balita? Sa palengke sa kabayanan tumakbo ang ilan para makapulot ng balita, tsismis o kahit ano mang paliwanag sa kawalan ng radyo sa himpapawid, o kung ano talaga ang nagaganap sa bayan?

Kahit papaano, ginawa kong normal ang Sabadong ito - nagbalot ng dadalhing damit paluwas sa Maynila, at isinama ko na rin sa aking bag ang pinapahalagahang libro – ang Lipunang Rebolusyong Pilipino (LRP). Sa kalaunan ay ilalahad ko kung bakit pinapahalagahan ko ang Tagalog version ng Philippine Society and Rebolusyon ni Amado Guerrero.

Tumuloy ako sa kabayanan, hindi na nakipag-usyoso o nakipaghuntahan sa mga tao, dali-daling nag-abang at sumakay ng bus ng Philippine Rabbit patungong Maynila.

Sa bus, wala akong paki sa usap-usapan ng mga nakasakay. Inilabas ko ang pulang LRP, kahit nabasa ko na ito ng ilang beses, binubuklat ko pa ang bawat pahina na para bagang ipinagmamalaki ko sa aking katabi o sa nakakapansin sa akin, na ako ay isang tunay na Tibak.

Hindi ko alam kung may nakapansin sa hawak kong pulang LRP. Wala namang nangyari hangga sa nakaabot ang sinasakyan naming bus sa istasyon ng Rabbit sa Avenida Rizal, malapit sa Odeon Theater.

Bumaba ako sa bus at naglakad sa sakayan ng JD Transit papunta sa Makati. Napadaan ako sa dati kong ruta, isang shortcut na kalye sa Recto, sa may Ongpin patungo sa simbahan ng Santa Cruz, kung saan naroon ang isang malaking publishing house, The Manila Times.

Kakaibang Sabado ang aking natanaw. Maraming sundalong may hawak na malalaking baril ang nakabantay sa kilalang publishing house. Pumasok sa isip ko kung may gera o reyd kaya?

Iba ang dating ng aking nakita. May kutob at hindi palagay sa kakaibang Sabadong ito.

May nagbulong sa akin, isang miron katulad kong naglalakad at nag-uusyoso, “Martial Law na, iho. Umuwi ka na. At itago mo ang hawak mong libro. Delikado ka.”

Martial Law? Hindi ko na nilingon kung sino ang nagsambit. Mahirap ng masabit. Binilisan ko ang aking paglakad, itinago ang libro sa aking mga damit sa bag, kaagad na sumakay sa jeep patungong Makati.

Pagdating ko sa aming bahay, duon ko na lamang napagtugmatugma ang mga bagay-bagay; Martial Law na nga. Sabado ang unang araw ng Martial Law.

Alam ba ninyo na bago naging taunang pagdiriwang ang ika-12 ng Hunyo bilang Araw ng Kasarinlan (Philippine Independence Day), sa Estados Unidos magmula nuong pagbubukas ng 20 dantaon sa hanay ng mga manggagawa at migranteng Pilipino, ang pinakahihintay at pinaghahandaang pagdiriwang bilang araw ng mga Pilipino ay ang Rizal Day – ika-30 ng Disyembre, araw ng pagpaslang kay Dr. Jose P. Rizal sa Bagumbayan?

Ito ay halaw sa libro ni Prof. Ronald Takaki (yumao kamakailan lang) “Strangers from a Different Shore: A Hsitory of Asian Americans”(1989). Ayon sa kanya:

The most important celebration of Filipino plantation laborers was Rizal Day – December 30, the day the Spanish executed the famous revolutionary leader Jose Rizal in 1896. To honor Rizal, Filipino plantation bands played mandolins and guitars at outdoor concerts. As the Filipino plantation laborers remembered Rizal, they told one another tales of his heroic deeds. “The Kastilas could not kill him, because the bullets bounced off his chest,” a worker would declare. And a compatriot would “tell it up one notch” and quickly add: “He caught them (the bullets) with his bare hands!” Filipinos repeatedly told the story about how the revolutionary leader actually did not die: “After he was buried, his wife poured his love potion on his freshly filled grave, and in the night – he rose, Apo Rizal rose from the grave.” (page 165).

Ayon naman sa isa pang manunulat, si Howard A. Dewitt, (Jose Rizal: Philippine Nationalist as Political Scientist, 1997): “For two decades Rizal Day has provided the civil rights issues, the sense of Philippine history and the organizational skills to bring California Filipinos into the mainstream of the Golden State. Had it not been for the word and deeds of Dr. Jose Rizal, California Filipinos would not have been able to make their way as effectively in the Golden State. ”

Sa madaling salita, sa hanay ng mga migranteng Pilipino sa Amerika nuong mga unang dekada, malaki ang papel na ginampan ang kabayanihan, buhay at kaisipan ni Rizal. Isa siyang ulirang Pilipino at huwaran ng mga lider-manggagawa tulad ni Philip Vera Cruz, ang dating bise ni Cezar Chavez sa United Farm Workers. Ayon kay Vera Cruz ““Dr. Jose Rizal was not only the first person to proclaim himself as Filipino, but he taught us how to deal with adversity.”

Sa San Francisco (California) maraming mga pamana si Rizal sa mga Pilipino tulad sa pagtataguyod ng La Liga Filipina at tradisyong mason – siya ang inspirasyon ng pagbubuo ng Gran Oriente Filipino, Legionnarios del Trabajo. at Caballero de Dimas-Alang, tatlong kapatirang mason na namili ng mga bahay at ari-arian sa panahong ito ay pinagbabawal at laganap ang diskriminasyon sa mga Pilipino at sa mga taong may-kulay. (Matatagpuan ang kanilang mga ari-arian sa South Park at sa Dimas-alang Square kung saan ang mga kalye ay pinangalanang Rizal, Mabini, Bonifacio, Lapu-Lapu at Tandang Sora.)

Unang napadpad si Rizal sa San Francisco nuong 1888. Tumira siya sa Palace Hotel, ang pinakamahal at modernong otel nuong panahon yaon. May marker ngayon sa gilid ng otel na pinaskel nuong 1996 sa pagdiriwang ng kanyang sentenaryo.

“Dr. Jose Rizal, Philippine National Hero and Martyr, stayed at the Palace Hotel from May 4 to May 6, 1888, in the course of his only visit to the United States. Imbued with a superior intellect and an intense love for his country, Dr. Jose Rizal sought to gain freedom for the Filipino people from centuries of Spanish domination through peaceful means. His writings, foremost of which were the novels, “Noli Me Tangere” and “El Filibusterismo”, dared to expose the cancer of colonial rule and agitated for reforms. For this he was arrested, triad and executed by a firing squad on December 30, 1896. With his martyrdom the man of peace fanned the flames of the Revolution of 1896, the first successful uprising in Asia against a western colonial power.”

Kahit hindi naging migrante si Rizal, sa kaisa-isang pagbisita niya sa Estados Unidos hindi maikaila ang kanyang pagtuligsa sa lipunan at sistemang Amerikano. Basahin halimbawa ang kanyang liham kay Mariano Ponce petsa 27 ng Hulyo, 1888. (cf. E. San Juan, Rizal in USA)

“I visited the largest cities of America with their big buildings, electric lights, and magnificent conceptions. Undoubtedly America is a great country, but it still has many defects. There is no real civil liberty. In some states, the Negro cannot marry a white woman, nor a Negress a white man. Because of their hatred for the Chinese, other Asiatics, like the Japanese, being confused with them, are likewise disliked by the ignorant Americans. The Customs are excessively strict. However, as they say rightly, American offers a home too for the poor who like to work. There was, moreover, much arbitrariness. For example, when we were in quarantine.

They placed us under quarantine, in spite of the clearance given by the American Consul, of not having had a single case of illness aboard, and of the telegram of the governor of Hong Kong declaring that port free from epidemic.

We were quarantined because there were on board 800 Chinese and, as elections were being held in San Francisco, the government wanted to boast that it was taking strict measures against the Chinese to win votes and the people’s sympathy. We were informed of the quarantine verbally, without specific duration. However, on the same day of our arrival, they unloaded 700 bales of silk without fumigating them; the ship’s doctor went ashore; many customs employees and an American doctor from the hospital for cholera victims came on board.

Thus we were quarantined for about thirteen days. Afterwards, passengers of the first class were allowed to land; the Japanese and Chinese in the 2nd and 3rd classes remained in quarantine for an indefinite period. It is thus in that way, they got rid of about 200 \[actually 643 coolies, according to Zaide\] Chinese, letting them gradually off board.”

Malinaw na magandang balik-tanawin ang buhay at panulat ni Rizal at ang karanasan ng pagtataguyod ng kapilipinuhan ng mga migranteng Pilipino sa kabila na sila ay naninirahang malayo sa tinubuang lupa at nakapalibot sa mabuti at di-mabuting sibilisasyong Amerikano.

Naalala ko ang interbyu ko sa matandang supremo ng Caballero de-Dimas-Alang, si Vincent Lawsin ng Seattle, nuong 2002. Ayon sa kanya at dinagdagan naman ni Dr. Dick Solis, isang pastor sa Salinas at historyador ng Caballero.

Dimas-Alang was an outreach of the underground Katipunan working for Philippines’freedom and independence against Spain and continued the fight against the new colonialist master- the United States of America. Patricio Belen, a Manila bodegero and head of the Dimas-alang brought the movement to America in 1906 to support the Filipino clamor for Philippine Independence. Like the pre-Katipunan reformist Los Indios Bravos, the organizers used the Masonic method (i.e. initiation and rituals) and format characterized by lodges. The bulk of the membership of the Dimas-Alang in the Philippines were peasants and workers and were very critical with collaborationist stance of the Filipino elite with American, including the politician Manuel Quezon’s deal with American politicians in attaining the country’s independence. Many Dimas-Alang Society members, admirers of Artemio Ricarte, veteran Katipunero leader with strong anti-American stance, were restless and gearing up for an uprising. In America, since the Filipino sojourners and migrant workers come from peasant and working class background in the Philippines, compounded by the racial and class discrimination and struggle in the work places, the Caballero de Dimas-Alang became the popular organization and mutual aid society in many parts of the country, which at its heyday had 69 lodges outside of California as far as Alaska, NewYork, New Orleans, Dallas, Chicago and of course, Honolulu (Solis). One lodge had ten to 100 members. The Caballero de Dimas-Alang was incorporated as a California non-profit organization on January 22, 1921, and considered as one of the oldest Filipino organization in the United States.

Nabanggit din ng Supremo sa akin na halos lahat ng aktibidades at ritwal nila nuon sa Caballero ay sa Tagalog isinasagawa. Nitong nakaraang dekada lamang daw sila nag-iingles. Malakas daw ang pananalig ng kanilang miyembro sa mga bayani ng ating lahi, laluna kina Rizal at Bonifacio. Malakas at matingkad ang kanilang kapilipinuhan at makabayang adhikain sa kapwa at sa tinubuang lupa.

Ngayon Hunyo 19, 2009, araw na kapanganakan ni Rizal, magaling gunitain at sana manumbalik ang masiglang pag-aaral sa kasaysayan ng kapilipinuhan sa hanay ng mga Pilipino sa tinubuang lupa at sa mga nasa pook sa ibayong dagat sa maraming bansa sa mundo. Kung baga magandang simula ito sa diskurso sa pandaigdigang kapilipinuhan.

-Ni MC Canlas (Hunyo,17,2009)

bottom of page


Ang Bagong Filipino | Pahayagang Filipino para sa Bagong Filipino

Pahayagang Filipino para sa Bagong Filipino

## [Adiós! Hasta luego!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2014/05/24/adios-hasta-luego/ "Adiós! Hasta luego!")

[24May](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2014/05/24/adios-hasta-luego/)

This is not the last blog post, it’s just the beginning…

**Kay** has her [ROUTE PROJECTS](http://routeprojects.com/ "ROUTE PROJECTS"):

[![ROUTE PROJECTS](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/05/route-projects.png?w=490&h=275)](http://routeprojects.com/)

**Nats** is a columnist at [THE FILIPINO EXPAT](http://thefilipinoexpat.com/ "THE FILIPINO EXPAT") and has also started a new blog named [My not so mundane Mediterranean Life:](http://mynotsomundanemediterraneanlife.wordpress.com/ "My not so mundane Mediterranean life")

[![The Filipino Expat](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/05/the-filipino-expat.jpg?w=490&h=113)](http://thefilipinoexpat.com/)

[![MY NOT SO MUNDANTE MEDITERRANEAN LIFE](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/05/my-not-so-mundante-mediterranean-life.png?w=490&h=168)](http://mynotsomundanemediterraneanlife.wordpress.com/)

**Neil** still keeps his [BOX of Recollections](http://boxofrecollections.wordpress.com/ "Box of Recollections") blog:

[![box of recollections](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/05/box-of-recollections.png?w=490&h=91)](http://boxofrecollections.wordpress.com/)

And **Dan** compiles his ABS-CBN online articles on his new blog [My Spanish Chronicle](http://myspanishchronicle.wordpress.com/ "My Spanish Chronicle"):

[![My Spanish Chronicle](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/05/my-spanish-chronicle.png?w=490&h=168)](http://myspanishchronicle.wordpress.com/)

With these small projects we have embarked upon, we hope to continue informing, amusing, inspiring and making people think and act to achieve something BIG for themselves, the BIG change for Ang Bagong Filipino.

Muchas gracias y hasta luego!

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2014/05/24/adios-hasta-luego/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/)

## [The Flock Gatherer](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/05/05/the-flock-gatherer/ "The Flock Gatherer")

[5May](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/05/05/the-flock-gatherer/)

**The Journey of Fr. Avel and the Filipino Personal  Parish in Barcelona**

_by Nats Sisma Villaluna_

Once, a _Pinoy_ friend told me. “If I were to run down the things that Father Avel  did for the Filipino community in Barcelona, it would take me a week to finish it. He has done a lot.”

[![Father Avelino Sapida](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/05/father-avelino-sapida-1.jpg?w=343&h=459)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/05/father-avelino-sapida-1.jpg)

**Fr. Avelino Sapida**

It was in 1986 when Father Avel  arrived in Barcelona. Upon his arrival, he found himself facing  a dilemma, the Filipino community was like sheep without shepherd.  The Iglesia de San Elias, the church that had been serving Filipino churchgoers under the administration of Spanish priests Father Garcia and Father Gines  had “died” a long time ago. It was a challenge for him to find his flocks and gather them in one  place and be united again. He went to places frequented by _Pinoys_ on their days-off. He scoured the  Las Ramblas, Plaza Cataluña, Bracafé and the port area.  He  knocked at  _Pinoy_’s houses, one by one, and invited them to participate in the community.  At first, this attempt was met with cynicism. Some doubted his motive.  However, after seeing that that Father Avel was only doing this for their interest, they came in droves.

Little by little his effort paid off. The Church of Sta. Monica became the church for _Pinoys_ and Father Avel became the assistant priest. The number of attendees grew. The “dying” church slowly resurrected to life.

Father Avel has always been committed to the cause of   the migrant workers.  When he was first assigned in Italy, he  served the _Pinoys_ in Rome. There, he learned a lot about the situations of  Filipino migrants in  his short stint. Now in Spain, he was committed to do something for them at all cause.

For six years, the Santa Monica church witnessed  the rise in numbers of mass-goers, both _Pinoys_ and non-Pinoys.

In 1992, the need for a bigger  church was apparently inevitable.  Father Avel requested for a bigger place of worship. His petition was granted. The Basilica de San Justo y Pastor was offered  following the directive from the bishop of Barcelona who ordered  Father Avel  to resurrect yet again another dying church. With lively songs and a participative environment, the church came back to life in a short period of time. Attendees swelled ten-folds.

“ _Nagkaroon na ng_ _magandang_ impression _ang Simbahan ng Barcelona sa ating mga Pinoy.  Kaya sabi ng Obispo, patay na yang parokyang  yan._ _Buhayin ninyo.”_

The church also became a refuge for Filipinos, offering  services ranging from employment to legal issues.  It   was  also vocal against abusive treatment towards those without legal documents.

“We were even using our pulpit to denounce the treatment of the police against undocumented migrants. _Naging uso ang mga raid ng mga pulis noon sa mga walang papel at kailangang  saklolohan ang ating mga kababayan._”

Aside from providing spiritual guidance to the community, Father Avel was also busy helping our _Pinoy_ seamen.  He would visit Stella Maris, a church-based center where spiritual, pastoral and legal services for seafarers and their families were provided for the seafarers. It was also in this period when the Centro Filipino-Tuluyan San Benito was founded. Under the supervision of the Benedictine sisters, the Centro Filipino worked hand in hand with the church to protect the rights of Filipino migrants and seafarers in Catalonia. Later on, the Samahan ng mga Migranteng Pilipino sa Barcelona (SMPB) was formed.

“During the time when the government granted the amnesty program to illegal migrants, we were tapped by the Ministry of Labor to facilitate  the preparation of documents of our Filipino workers. _Pag may rally sa kalye para sa katarungan ng mga_  migrants, _nandoon din kami._”

Once again, the problem regarding  space became a challenge for Father Avel. He had to look for a much bigger church to accommodate the  dramatic increase of churchgoers in Basilica San Justo y Pastor. He  had his eyes on another dying church, the Iglesia de San Agustin. Previously, the Archbishop of Barcelona had promised him to give the church as a personal parish to the Filipino community. But before making good his promise, the archbishop died. His successor was not that keen on fulfilling the standing  promise  made to Father Avel. In 1996, Father Avel already started with the paper works to have the church. It took him a long time to convince the church of Barcelona to give the Iglesia de San Agustin  to the Filipinos. The Spaniards were worried that by granting the Filipinos their own parish, the effect would be a ghetto-like existence where Filipinos would no longer integrate, hereby alienating itself to its host country.

But Father Avel argued;

_“Hindi kami magiging ghetto. In fact, the more pa kaming mag-iintegrate sa comunidad. Sa pamamagitan ng parokya personal_, we can have our own identity. We know what to give to the community. _Alam na namin ang ibabagi namin_.”

The year  1998 was a significant year for this undertaking.  Father Avel took advantage of the historical importance of the said to persuade the Catalan religious leaders to grant  his request.  1998 was the 100th year of Philippine independence from Spain. He pointed out the parallelism of this historic event  to his appeal.

“I saw the opportunity to let them see the importance of having a personal parish to preserve equality and independence among us. Maramdaman natin na iisa tayo, na equal tayo sa kanila. We were able to fulfill their requirements:  that we have our own language, culture, that we are not from here and we are Catholics. Ang apat na ito’y nasa atin lahat.”

Father Avel was not alone in his battle for a personal parish for the Filipinos.  With the unwavering support from the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines, his request gained momentum.  His effort was also recognized by several Spanish non-Spanish civic organizations. That same year, he was the head of the municipal council for the migrants in Barcelona.

“ _Pinag-aralan ng mga pari ang sitwasyon._ _Nakita nila kung ano ang mga pangangailangan ng mga Filipino dito sa Barcelona at kung paano sila matutulungan._ _Yung ibang civic organization naman, na-inspire sila na ipaglaban din ang kanilang karapatan._”

With 16 votes in favor and 4 who voted against it, the Church of Barcelona granted the request of the Filipino community to finally  have its own personal parish. Although, there was a tiny condition in its resolution where the left side of the church belongs to the Filipinos and the right side to the Spanish, Father Avel was very pleased with the  turn of events.  It was on September 27, 1998 when the first official mass was celebrated.  The same day that  San Agustin church was brought back from the dead.

After a year, Father Avel decided to go back to the Philippines.

_“Nagawa ko na ang dapat kong gawin._ _Nakuha ko na ang nais ko para sa mga Pilipino dito sa Barcelona. Dahil sa pagkaroon ng Parokya personal, nakita ng mga Espanyol na organizado ang comunidad_ Pilipino. It was an honor  for the Filipinos to be recognized by the church of Spain. For our faith,  culture and language,  to be recognized is something.”

Was there a time where he felt he wanted to give up?

“ _Hindi, dahil kung nasaan ang Pinoy, dapat nandoon din tayo.  Imbes na umurong ako lalong nag-init ang aking mithiin na lumaban. Kailangan maging organized tayong Pinoy._ If you are not organized, you are nothing. It is important for Filipinos abroad to have a Filipino priest. They can express to the priest lahat ng saloobin nila, problema, lahat dahil the  only ones who can understand _Pinoys_ better are the _Pinoy_ priest themselves. _Sa bawat_ struggle _ng Pinoy  dapat may institutional back-up_. _Kaakibat. Nakaalalay palagi._ ”

Last year, after almost ten years of being away, Father Avel decided to come back to Barcelona and became once again the Parish priest of San Agustin church. In his second coming, he still have dreams  for the Filipino personal Parish.

“ _Gusto kong sa pagkakataon ito, tayo namang mga  Pinoy ang lumabas tulad ng paglabas ni Jesus at pagpalaganap ng magandang balita. Sinisimulan na nating magkaroon ng tinatawag na_ Basic Eclesiastical Community, _yung maliit na mga  simbahan, bubuhayin natin ang mga iyun._ We Filipinos are going to save those dying churches. We have done this before, we can do it again now. _At sana  balang araw, magkaroon ng isang maihahalal na mambabatas na Pinoy dito sa Espanya na siyang magsilbi para sa kapakanan ng mga migranteng Pilipino._ Someone who also shares the dreams and aspirations of every _Pinoy_ migrant worker. _Matanda na ako. Pero kung anuman ang maitutulong ko para sa comunidad Pilipino at ng simbahan handa akong tumulong.”_

San Agustin church was saved from dying. Today it enjoys a large number of attendees especially on Sundays and Wednesdays. Spanish churchgoers also come to hear the songs and feel the solemnity of the mass. For twelve years now,  the church has been a  witness to jam-packed masses, Filipino weddings, baptisms and other religious services. As one foreigner commented when he got lost and accidentally found himself attending a Filipino mass one Sunday afternoon, “This is my first time to hear mass where I didn’t understand anything but,  it  is so dynamic and participative  and people are short, young and  all have black hair.”

Whether he decides to stay or go back to the Philippines to retire,  Father Avel’s legacy lives on.

If it were not for his  vision and his efforts, we would not have been  enjoying the freedom and equality we are benefiting right now. Yes, we could have a Filipino priest, a mass in Tagalog, but a personal parish like the San Agustin Parish  that we can call our own, that would not have been that sooner. As a priest, a friend, a brother,  a father or a grandfather, what Father Avel  has done  will always be a significant part in the history of  Filipinos in Barcelona, and the whole of Spain. He will always be remembered as the one who came, the one who searched and the one  who gathered.

**_Our beloved Fr. Avel passed away on May 03, 2013. Our kababayans in Barcelona and nearby places can pay their last respects at:_**

**_-Tanatorio de Sancho de Ávila, Calle Sancho de Ávila, 2, Barcelona, on May 7 and 8, **_from 8 a.m. to 10 p.m._**_**

**_-Iglesia de San Agustin, from May 09, Thursday, 4 p.m. to May 10, Friday, 10 a.m. An overnight vigil will be held. His remains will be flown home to the Philippines._**

**_We, from Ang Bagong Filipino, join the Filipino community in Barcelona and all the migrant communities around the world, in praying for the eternal repose of Fr. Avelino Sapida. Rest in peace, Father._**

[![Father Avelino Sapida 2](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/05/father-avelino-sapida-2.jpg?w=490)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/05/father-avelino-sapida-2.jpg)

- Comments[7 Comments](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/05/05/the-flock-gatherer/#comments)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/)

## [3 Simpleng Iwas-Peke Tips](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/01/15/3-simpleng-iwas-peke-tips/ "3 Simpleng Iwas-Peke Tips")

[15Jan](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/01/15/3-simpleng-iwas-peke-tips/)

_Ni Daniel Infante Tuaño_

[![ninoy-aquino-airport-manila](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/ninoy-aquino-airport-manila.jpg?w=490&h=336)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/ninoy-aquino-airport-manila.jpg)

Sa sunud-sunod na balitang lumabas sa umanoy pekeng plane tickets dito sa Barcelona, nangangamba ang marami, at nagnanais malaman ang paraan para makasigurong totoo ang plane ticket na binili, nang sa gayon ay hindi maunsyami ang bakasyong pinakahihintay matapos ang mahabang panahon na pagtatrabaho at pag-iipon.

Nakapanayam ko si Isaac D’Mello Valladares, manager ng isang awtorisadong travel agency dito sa Barcelona, ang Spain Travel Corporation.  Sa kanila namimili ang ilan sa mga kababayan nating nagbebenta ng tickets.  Nakausap ko rin ang pangulo ng mga negosyanteng Pinoy sa Barcelona na si Nico Cueto. Ipinaliwanag nila ang mga simpleng paraan para makasiguro kung valid ang tickets na binili natin:

1\. **E-ticket number.** Kapag fully paid ka na, dapat lamang ibigay kaagad sa iyo ang plane ticket na may e-ticket number.  Hindi sapat ang papel na may booking number at seat number, reservation number o confirmation number o kung anu-ano pa, ang kailangan ay ang plane ticket kung saan nakasaad ang iyong E-TICKET NUMBER.  Matapos makuha ang  e-ticket number, maaaring iverify ito sa website ng airlines o tumawag para masigurong totooo ang number na ibinigay sa iyo.

2\. **Resibo**. Importante ring manghingi ng resibo. Ang resibo ay kailangang may stamp ng travel agency at NIF.  Huwag mahiyang humingi ng resibo kahit kakilala, kamag-anak o kaibigan pa ang nagbenta sa iyo. Ito ang katibayan mong nagbayad ka.

3\. **Opisina**. Tiyaking may opisina ang nagbenta sa iyo ng ticket. Dagdag pa ng Spain Travel, ang mga awtorisadong mag-issue ng plane tickets ay ang mga travel agencies na may nakapaskil na IATA o International Air Transport Association sa kanilang mga pintuan.

Kung peke ang nabili mong ticket, sana ay huwag ng umabot pa sa ganito, huwag palagpasin ang araw, agad-agad magtungo sa Policia at magsampa ng reklamo.

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2013/01/15/3-simpleng-iwas-peke-tips/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/)

## [In memory of Mr. E](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/10/31/in-memory-of-mr-e/ "In memory of Mr. E")

[31Oct](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/10/31/in-memory-of-mr-e/)

_by Karen Caro-Trujillo_

Someone once said “I’ve spent half of my life here in Spain”.  Two days after, he left this world – never to return.

His wish was to write about his latest trip and send it to _Ang Bagong Filipino_.    Who would have expected it would be his last?

Let’s call him Mr. E.

Mr. E came to Spain in his youth with high hopes of making it big in Spain, seeing what-have-you in many countries while learning about them, and as he had honed himself, serving as a guide to many of those who wished to see the wonders of Spain and Europe and, of course, promoting the beauty of the Philippines and warmth and hospitality of its people.

He was a man of God and a master of public relations with solid connections to several high officials of the Philippine government and the Foreign Service.  He was even awarded a Presidential Order of Merit in recognition of his professional dedication and for being among the prominent ones.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/10/exequiel-sabarillo-knights-of-rizal.jpg?w=490&h=367)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/10/exequiel-sabarillo-knights-of-rizal.jpg)

_Mr. E (second from right) with Filipino and Spanish members of Caballeros de Rizal_

Credit given to his original research was understated.  His work in gathering together the descendants of  “Los ultimos de Filipinas”, a group of Spanish soldiers who bravely fought and defended their post in _Baler_ (now the capital of Aurora province) almost a year after Spain lost the Philippines to the United States, became the basis for the celebration of the first Philippine-Spanish friendship day on June 30, 2003.

It was Mr. E who visited each of the concerned families and made friends with present mayors and leaders of the cities where the soldiers came from, thereby tracing their origins and linking them to a network of people interested in moving Philippines-Spain relations forward.

Mr. E’s research delved into the intricacies of historical details and genealogical issues and finally he presented them to people who showed great interest in his project.  It eventually intensified awareness on the significance of the siege of Baler among the Filipino and Spanish peoples. The story of the _Los Ultimos de Filipinas_ even inspired a movie in the Philippines which gathered numerous awards and honors.

I first met Mr. E nearly a decade ago in one of his organized trips to the outskirts of Madrid, together with other Filipinos interested in seeing more of Spain.  He was jovial, inspiring and meticulous (especially in observing the tight schedule) during the excursion.  It made me wonder about his keen interest in establishing links between cultures as diverse as that of the Philippines and Spain and he even offered to do the same for my Latin American friends.  His ardent devotion to promoting the Philippine culture must have been a personal commitment to pay back a scholarship he earned when he came to his second mother country.

I was surprised to see him going to a school one day to cast his vote for the Spanish elections. He was 100% Filipino to me except that he carries a Spanish DNI. Despite acquiring Spanish citizenship, he remained Filipino at heart and mind.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/10/exequiel-sabarillo-jose-rizal.jpg?w=490&h=367)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/10/exequiel-sabarillo-jose-rizal.jpg)

_Mr. E explaining José Rizal’s legacy in Rizal Park, Madrid, Spain_

In his last trip before his journey to the after life, he was ecstatic in explaining the past events associated to his beloved Philippines while we hit the road to a city with a _Santo Niño_ on top of one of its church, a road called _Paseo de Filipinos_ and a seminary-museum holding the biggest collection of ivory statues of saints – with attribution to the Philippine status of being the only predominantly Catholic nation in Asia.  It was sad I didn’t concentrate on his other words for I was busy taking pictures of the surroundings.  I wasn’t aware Mr. E was suffering.  After the trip I bid him goodbye and thanked him for guiding us through a wonderful outing.  It was his last  – a really memorable one for all of us.

_(In memory of Mr. Exequiel Sabarillo, a true-blooded Filipino)_

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/10/31/in-memory-of-mr-e/#respond)
- Categories[Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/), [Remembering Las Islas Filipinas](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/remembering-las-islas-filipinas/)

## [Volting In!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/09/27/volting-in/ "Volting In!")

[27Sep](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/09/27/volting-in/)

_by Nats Sisma Villaluna_

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/09/rambla-de-mar.jpg?w=490&h=325)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/09/rambla-de-mar.jpg)

Rambla de Mar

**Barcelona, Spain**

But I just saw the sun two minutes ago, didn’t I?  In its place, downcast clouds hover above. A few drops have already made their landing. Crossing the Cathedral Square while increasing my pace, I hear my name being called.  Five _kababayans_ are standing on the Cathedral steps beckoning to me to come near them. They need a hand.

Somebody shouts as soon as I take their camera and aim my shot.  “ **Voltes V** pose _tanan ha_!”  On cue, I find myself in front of five lady warriors ready for battle. The ominous headlines of Spanish newspapers seem not to have dampened their spirits not like most of the locals. Spain’s economy has fallen back into recession in the first quarter of  2012 and conditions are not expected to improve soon even if the Spanish government has finally, though hesitantly agreed for a bail-out. Moody’s has just downgraded sixteen Spanish banks and cuts after cuts are introduced  by the government day after day.

“One…”  I start counting. **Joy** joins her hands in a gun-hoisting position pointing skyward. She just lost two of her three employers as they now officially join the five million unemployed in Spain and could no longer afford to pay her.

**Myrna** strikes a blowing-the-smoke-off-my-gun pose.  She is a bit worried about the closure of the Philippine Consulate in Barcelona which is a big hassle for more than 20,000 _Pinoys_ living in the region.

**Liza** extends both hands sideward taking her aim. She is wary that the _Reagrupación Familiar_ policy might be much tougher in the coming months.  Her petition to sponsor her husband is yet to be approved.

**Ruby** chooses a gun-drawing pose.  She is concerned about her illegal status. Spanish police are now giving illegal aliens a hard time.

**Netnet** has an imaginary grenade launcher on her shoulder.  She is happy that the Catalonian government has defied the new Spanish government policy to exclude  illegal immigrants from the healthcare system.

“…Two…Three… _Patata_!”  There. Another Facebook-worthy photo that will show their families back home that everything IS okay. They can still send money home, despite the crisis.

With all these talks about the crisis, our **Voltes V** girls choose to look at the bright side. God’s will, they all chorus.  And today is their day-off.  Nothing can spoil it. No matter how much tantrums the sky will throw, their plans for today will go on as intended. Heavy drops are falling now.  I hand back the camera and scamper for cover, leaving them to admire the shot.

Photo from: [http://www.fotothing.com/ThorBeverley/photo/f9d46059ff6c56439d6c69207083fe52/](http://www.fotothing.com/ThorBeverley/photo/f9d46059ff6c56439d6c69207083fe52/)

- Comments[4 Comments](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/09/27/volting-in/#comments)
- Categories[Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/)

## [Pay now, Fly never](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/04/pay-now-fly-never/ "Pay now, Fly never")

[4Aug](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/04/pay-now-fly-never/)

_**Isinulat ni Nathaniel Sisma Villaluna, Kuha ni Albert Ian R P**_

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-barcelona-victims-21.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-barcelona-victims-21.jpg)

**HALOS 700 PINOY SA BARCELONA NABIKTIMA NG SCAM**

“Handa na ang lahat!  Excited na sa nalalapit na kasal. Pero bigla na lang sasabihing hindi pala valid ang tickets na binili namin!”

Ito ang galit na pahayag ni Sheila Hidalgo sa kadahilanang  labing siyam na KLM plane tickets na nagkakahalaga ng humigit kumulang 17,000 euros ang nabili ng kanyang pamilya  para sana sa pag-uwi ng Pilipinas at doon magpakasal ang kanyang hipag.

Noong Hulyo 20, 2012, Biyernes, pumutok ang balitang may iilang pasaherong  Pilipino  ang hindi pinalipad dahil sa hindi valid ang kanilang KLM E-tickets.   Hindi  tinanggap sa airport ang mga nasabing tickets sanhi ng hindi pa umano nababayaran  ang mga ito. Mabilis na kumalat ang balita sa buong komunidad ng mga Pilipino sa Barcelona at dahil dito unti-unting nakumpirma na maraming tickets pala ang hindi valid. Maraming nagalit, nalungkot at naperwisyo.

Agad-agad tumawag si Shiela sa opisina ng KLM para kumpirmahin ang balita.

“Sabi ng KLM, labas sila sa pangyayaring ito.  Dapat daw doon kami pumunta sa travel agency kung saan kami bumili ng ticket. Yung iba walang reservation number.  Sabi daw hindi pa bayad ang mga ticket na hawak namin.”

Ayon naman sa ulat na lumabas sa abs-cbnnews.com, pinag-aaralan na ng KLM ang mga hakbanging nararapat isagawa.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-not-valid1.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-not-valid1.jpg)

Matatandaan noong mga nakaraang buwan ay merong lumabas na oferta ang iba’t ibang travel agencies na Pilipino at 680 euros lang (balikan) ang pamasahe pauwi sa Pilipinas at ito ay galing sa KLM. Dahil nga sa krisis at sa mura ng promo, marami ang nakumbinsing bumili.

Nabayaran na ng mga pasahero  ang kanilang mga ticket  sa travel agencies kung saan nila ito binili. Ayon naman sa mga travel agencies,  naremit na  nila ang pera sa KLM ticket distributor na si Victor Ordoñez Jimenez.  Ang hindi pagremit ng distributor sa KLM ng nasabing bayad ng mga travel agencies ay ang naging sanhi ng problemang ito. Tinatayang 700 Pilipino ang nabiktima.

Iisa lang umano ang pinanggalingan ng nasabing pekeng KLM tickets at ito ay ang nabanggit na ticket distributor.

Inis, galit at lungkot, nais ng mga pasahero na maibalik ng mga ahensiya  ang kanilang pera.  Pilit namang hinahabol ng mga ahensiya ang nairemit na pera kay  Victor.

“Ang hirap hirap na ngang kumita ng pera tapos ito pa ang nangyari.  Sana man lang maibalik ang  pera namin. Okay na kung hindi na makakauwi muna. Ipon ko yun eh. Pinaghirapan namin yun,”   malungkot na sinabi ng isa sa mga biktima.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-barcelona-victims1.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/klm-tickets-barcelona-victims1.jpg)

Nakapanayam ng _Ang Bagong Filipino_ ang may-ari ng TravelJess na si Jessica Lozano Addatu at ang nanay nitong si Rosel Addatu, isa sa mga travel agencies na nanguha ng KLM tickets kay Victor.

“Kami mismo ay nagulat sa mga pangyayari.    Nakikiusap kami ng konting konsiderasyon dahil kami rin ay biktima dito. Matagal na kami  sa negosyong ito, ngayon lang nangyari sa amin ang ganito.  Nagtiwala kami sa kanya.  Sana harapin ni Victor ang kanyang mga biktima.”

Ito ang pahayag ni  Rosel.  Sa aming panayam sa kanya ipinakita niya ang copy of receipt galing kay Victor na nagpapatunay na natanggap nito ang bayad sa mga tickets na binili sa kanyang ahensya.

Sinikap naming kuhanan ng panig ni Victor Ordoñez Jimenez pero hindi pa kami nakatanggap ng sagot galing sa kanya.

Noong  Hulyo 22, 2012, Linggo, agad na nakipag-ugnayan ang mga biktima  kay Fr. Avelino Sapida ng Filipino  Personal Parish at sa Konsulado ng Pilipinas sa Barcelona.  Sa pamamagitan ni Consul Arman Talbo, nagbuo ang mga apektadong pasahero ng isang grupo upang makagawa na ng nararapat na hakbang at mabigyan ng  hustisya ang ating  mga kababayan. Tinawag na Task Force KLM Barcelona ang nasabing grupo para ma-report kaagad sa awtoridad ang nasabing pangyayari at maparusahan ang dapat maparusahan.  Napiling pinuno ng grupo si Karl Peralta.

“Nakikiusap ako sa ating mga kababayan na sana magtulungan tayo. Iisa lang ang laban natin,” pahayag ni Peralta na  nakabili ng dalawang ticket.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-fake-klm-tickets-barcelona-3.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-fake-klm-tickets-barcelona-3.jpg)

Noong Hulyo 24, 2012, Martes ng gabi, muling nagpulong ang mga apektadong pasahero. Mas marami ang dumalo at nagpahayag ng kanilang sama ng loob. Patuloy pa rin sa pagtitipon ng mga apektadong pasahero ang Task Force KLM Barcelona. Mas malakas daw kasi ang laban kung sama-samang magsasampa ng kaso.  Gumawa na rin ito ng Facebook account: **TASK FORCE KLM BARCELONA** upang mas mapadali ang komunikasyon sa mga miyembro nito.

Muling nagpulong ang mga apektadong pasahero noong Hulyo 31, 2012 at sa gabing yun ay binuo ang dalawang grupo: isang grupo na maghahabla laban sa travel agency at isang grupo na maghahabla laban sa direct agent.

Pinapayuhan ang ating mga kababayang nagpaplanong umuwi sa Pilipinas na mag-ingat sa pagbili ng ticket. Tawagan ang mga customer service agents ng kinauukulang airlines para malaman kung valid ba ang ticket na nabili. Alamin din kung authorized dealer ba ang pinagbibilhan at parating humingi ng official receipt.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-fake-klm-tickets-barcelona.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-fake-klm-tickets-barcelona.jpg)[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-filipinos-barcelona-fake-klm-tickets.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-filipinos-barcelona-fake-klm-tickets.jpg)

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-filipinos-barcelona-klm-tickets-fake.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/victims-filipinos-barcelona-klm-tickets-fake.jpg)

- Comments[3 Comments](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/04/pay-now-fly-never/#comments)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/)

## [Pinoy-Spanish nakisayaw kay Kelly Rowland](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/02/pinoy-spanish-nakisayaw-kay-kelly-rowland/ "Pinoy-Spanish nakisayaw kay Kelly Rowland")

[2Aug](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/02/pinoy-spanish-nakisayaw-kay-kelly-rowland/)

Sa dami ng nag-audition, napili ang “half Spanish at proud Pinoy” na si Maverick Gomez na maging bahagi sa isang commercial na tampok ang magaling na mang-aawit na si Kelly Rowland.

Makikitang sumasayaw ang naka-blue na polo si Maverick sa 2:09, 2:57, 2:59, 3:18.

YouTube

Search

Info

Shopping

Tap to unmute

If playback doesn't begin shortly, try restarting your device.

Video unavailable

The uploader has not made this video available in your country

[Visit YouTube to search for more videos](https://www.youtube.com/)

## More videos on YouTube

Share

Include playlist

An error occurred while retrieving sharing information. Please try again later.

Watch later

Share

Copy link

Watch on

0:00

0:00 / 0:00

•Live

•

Matatandaang siya ang champion sa iba’t ibang talent competitions sa Barcelona.

At ang napili ring magrepresenta ng Andorra at Spain sa TFCKat EuroFinals.

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/maverick-gomez-tfckat.jpg?w=490&h=490)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/maverick-gomez-tfckat.jpg)

**_Maverick Gomez_**

Kung gusto nyong suportahan ang ating representative, iboto lamang siya sa People’s Choice Award ng TFCKat. Madali lang:

**1\. “LIKE” [http://www.facebook.com/TFCEurope](http://www.facebook.com/TFCEurope)**

**2\.  Then click TFC Grand Finalists**

**3\. “LIKE” / THUMPS UP to Maverick’s Promotional video.**

**We only have one (1) chance to vote so “LIKE” only Maverick’s video among the 4 finalists.**

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/maverick-gomez-tfckat-2.jpg?w=490)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/maverick-gomez-tfckat-2.jpg)

**_Maverick Gomez_**

Another way to vote is through TFCKAT site, [http://tfckat.com/angmgasumikat#EU](http://tfckat.com/angmgasumikat#EU) and like Maverick’s profile.

**BOTO NA! LIKE NA!**

![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/08/maverick-gomez-tfckat-4.jpg?w=490)

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/08/02/pinoy-spanish-nakisayaw-kay-kelly-rowland/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/)

## [UP Korus Tops Spain’s Songfest!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/22/up-korus-tops-spains-songfest/ "UP Korus Tops Spain’s Songfest!")

[22Jul](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/22/up-korus-tops-spains-songfest/)

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/up-korus1.png?w=490&h=161)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/up-korus1.png)

The University of the Philippines Concert Chorus or Korus won the top prize in the Folk Song category and the second prize in the Mixed Choir category in the Festival Internacional de Música de Cantonigròs held last week in Vic, Spain.

They will continue to delight the audience in Spain and Andorra as they hold concerts tomorrow, Tuesday, July 24 in Andorra; Thursday, July 26 in La Garriga; and this Saturday, July 28 in San Agustin Church, Barcelona.

30 Festival Internacional de Musica de Cantonigros 2012 (First Prize- Folk Song Category) - YouTube

[Photo image of UP Concert Chorus](https://www.youtube.com/channel/UCDE8zBLpelurUImk2vMRKAA?embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fangbagongfilipino.wordpress.com%2F)

UP Concert Chorus

2.76K subscribers

[30 Festival Internacional de Musica de Cantonigros 2012 (First Prize- Folk Song Category)](https://www.youtube.com/watch?v=ZhNw2e7vBcU)

UP Concert Chorus

Search

Info

Shopping

Tap to unmute

If playback doesn't begin shortly, try restarting your device.

You're signed out

Videos you watch may be added to the TV's watch history and influence TV recommendations. To avoid this, cancel and sign in to YouTube on your computer.

CancelConfirm

Share

Include playlist

An error occurred while retrieving sharing information. Please try again later.

Watch later

Share

Copy link

Watch on

0:00

0:00 / 1:56

•Live

•

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/22/up-korus-tops-spains-songfest/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/)

## [Free Concerts from UP Korus in Madrid, Barcelona and Andorra](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/14/free-concerts-from-up-korus-in-madrid-barcelona-and-andorra/ "Free Concerts from UP Korus in Madrid, Barcelona and Andorra")

[14Jul](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/14/free-concerts-from-up-korus-in-madrid-barcelona-and-andorra/)

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/upcc-batch-2012.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/upcc-batch-2012.jpg)

The official choir of the University of the Philippines, UP Concert Chorus or Korus will be visiting Spain and Andorra this July to give free concerts to Filipino communities and international audience in Madrid, Barcelona  and Andorra, and compete in the Festival Internacional de Música de Cantonigros in Vic, Spain.

With its 50-year career garnering local and international awards and promoting Filipino culture and heritage, Korus will surely captivate again its audience, showcasing excellent Filipino artistry in music and dance.

So don’t miss this opportunity to see them with your family and friends, Filipinos and non-Filipinos, while they’re in Spain and Andorra. Donations will be highly appreciated.

Here are the concert dates and venues:

**MADRID**

**July 17**  Tuesday 6:00PM     Auditorio de Centro Cultural Nicolas Salmeron

C/Mantuano 51, 28002 Madrid          91 782 3830 **(FREE ENTRANCE)**

**VIC**

July 19 – 23 **Competing in the Festival Internacional de Música de Cantonigròs (** Vic)

L’Atlàntida, Centre d’Arts Escèniques d’Osona

C/ Francesc M. Masferrer, núm. 4. 08500 Vic

**ANDORRA**

**July 24**   9:00PM    Auditori Nacional d’Andorra

Ctra. de Segudet, s/n         AD300 Ordino   **(FREE ENTRANCE)**

**LA GARRIGA**

**July 26**  Thursday   8:30PM     Teatre La Garriga

Plaça de l’Església, 2 (along Passeig de La Garriga)

**BARCELONA**

**July 28  Saturday**   8:30PM   San Agustin Church

Plaça Sant Agustí, 2 **(FREE ENTRANCE)**

You may click the link to download their repertoire:

[Repertoire for La Garriga](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/repertoire-for-la-garriga.docx) Concert

[Repertoire for Barcelona (Updated)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/repertoire-for-barcelona-updated.docx) Concert

To know more about the UP Concert Chorus, you may visit their website: [http://www.upconcertchorus.org/home](http://www.upconcertchorus.org/home)

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/upcc-batch-2012-1.jpg?w=490&h=326)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/07/upcc-batch-2012-1.jpg)

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/07/14/free-concerts-from-up-korus-in-madrid-barcelona-and-andorra/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Buhay Migrante](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/buhay-migrante/), [Filipino association activities](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/filipino-association-activities/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/)

## [Baler en Barcelona](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/06/27/baler-en-barcelona/ "Baler en Barcelona")

[27Jun](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/06/27/baler-en-barcelona/)

[![](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/06/baler-casa-asia-filipinos-barcelona.jpg?w=490&h=726)](https://angbagongfilipino.wordpress.com/wp-content/uploads/2012/06/baler-casa-asia-filipinos-barcelona.jpg)

**Con motivo de la celebración del Día de la Amistad Hispano-Filipina, Casa Asia y el Consulado General de Filipinas en Barcelona presentan la proyección de esta película cuyo argumento mezcla drama romántico y cine bélico ambientada en el asedio de Baler.**

A través de la historia de amor entre una joven filipina miembro del movimiento rebelde y un soldado hispanofilipino, el director Mark Meily nos transporta a los acontecimientos históricos de 1898 vividos tras los muros de la iglesia de Baler donde los últimos de Filipinas, que ignoraban que la guerra había finalizado, defendieron Baler durante 337 días.

Palabras de bienvenida a cargo de:

**Catalino R. Dilem Jr**, cónsul general de Filipinas en Barcelona

**Carmen Pi Sunyer**, directora de Relaciones Institucionales de Casa Asia

Proyección de la película:

_Baler_, de Mark Meily (2008) 150’ VOS en tagalo con subtítulos en inglés.

**Fecha**

Sábado, 30 de junio de 2012, de 10.00 h a 12.30 h

**Lugar**

Sede de Casa Asia

Auditorio Tagore

Av. Diagonal, 373

Barcelona

**Entrada**

Entrada libre hasta completar el aforo.

**Organizador**

Casa Asia y el Consulado General de Filipinas en Barcelona.

**Contacto**

[casaasia@casaasia.es](mailto:casaasia@casaasia.es)

- Comments[Leave a Comment](https://angbagongfilipino.wordpress.com/2012/06/27/baler-en-barcelona/#respond)
- Categories[Balita!](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/balita/), [Filipino association activities](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/filipino-association-activities/), [Proud Pinoy](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/proud-pinoy/), [Remembering Las Islas Filipinas](https://angbagongfilipino.wordpress.com/category/remembering-las-islas-filipinas/)

[← Older Entries](https://angbagongfilipino.wordpress.com/page/2/)

[Ang Bagong Filipino](https://angbagongfilipino.wordpress.com/ "Scroll back to top")

- [Subscribe](https://angbagongfilipino.wordpress.com/) [Subscribed](https://angbagongfilipino.wordpress.com/)

- [![](https://secure.gravatar.com/blavatar/34a6b3fceab382a1e24f97630d0567457967de121a5c58b961fe5fc7c7e16bef?s=50&d=https%3A%2F%2Fs0.wp.com%2Fi%2Flogo%2Fwpcom-gray-white.png) Ang Bagong Filipino](https://angbagongfilipino.wordpress.com/)

Join 95 other subscribers

Sign me up

- Already have a WordPress.com account? [Log in now.](https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fangbagongfilipino.wordpress.com%2F2014%2F05%2F24%2Fadios-hasta-luego%2F&signup_flow=account)

- - [![](https://secure.gravatar.com/blavatar/34a6b3fceab382a1e24f97630d0567457967de121a5c58b961fe5fc7c7e16bef?s=50&d=https%3A%2F%2Fs0.wp.com%2Fi%2Flogo%2Fwpcom-gray-white.png) Ang Bagong Filipino](https://angbagongfilipino.wordpress.com/)
- [Subscribe](https://angbagongfilipino.wordpress.com/) [Subscribed](https://angbagongfilipino.wordpress.com/)
- [Sign up](https://wordpress.com/start/)
- [Log in](https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fangbagongfilipino.wordpress.com%2F2014%2F05%2F24%2Fadios-hasta-luego%2F&signup_flow=account)
- [Report this content](https://wordpress.com/abuse/?report_url=https://angbagongfilipino.wordpress.com)
- [View site in Reader](https://wordpress.com/reader/feeds/427568)
- [Manage subscriptions](https://subscribe.wordpress.com/)
- [Collapse this bar](https://angbagongfilipino.wordpress.com/)

[Toggle photo metadata visibility](https://angbagongfilipino.wordpress.com/#)[Toggle photo comments visibility](https://angbagongfilipino.wordpress.com/#)

Loading Comments...

Write a Comment...

Email (Required)Name (Required)Website

![](https://pixel.wp.com/g.gif?blog=10155105&v=wpcom&tz=0&user_id=0&arch_home=1&subd=angbagongfilipino&host=angbagongfilipino.wordpress.com&ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F&rand=0.6387383692905191)