id,article_id,article_title,article_body,question,context,answer,context_start,context_end,answer_start,answer_end
01543-003,1543,"Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab","ANG siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ""Bathroom Orchestra Instrumental"" music video sa Japanese musician-film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, ang gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit. Gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies, ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics.",Kinsa ang nagdaog nga music video sa Hadastragram movie contest?,"ANG siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ""Bathroom Orchestra Instrumental"" music video sa Japanese musician-film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, ang gideklarar nga grand prix champion. ",Jonneper Padil,0,333,261,275
00287-018,287,"Abarquez: Tutok sa trabaho, matinahuron","Nihangyo si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez Jr. sa mga empleyado sa City Hall nga gamiton ang ilang konsensya sa pagtrabaho human sa daghang reklamo nga nakaabot sa iyang opisina. Gihimo ni Abarquez ang maong pahinumdom atol sa regular nga flag-raising ceremony sa Lunes, Agusto 5, 2024. Mihisgot siya nga ang publiko o mga magbubuhis mao ang angayng alagaron, dili ang mga opisyal sa gobyerno. Gipasabot ni Abarquez kon giunsa sa mga empleyado sa City Hall ang pagtaas sa ilang mga kamot atubangan sa bandila sa Pilipinas aron manumpa bahin sa trabaho. Mihisgot siya nga hapit adlaw-adlaw siya makadawat og mga reklamo gikan sa mga tawo pinaagi sa text o chat nga ang uban sa mga empleyado sa City Hall dili maayo ang pagdawat, “dili kamao moabi-abi, sa atoang taxpayers,” matod ni Abarquez. Gipahinumdoman sa konsehal ang mga empleyado nga magpakonsensya labi na gyud kung nagserbisyo sa senior citizens. “Kung kutob ra ta sa pledge, mag-isa sa atong mga kamot apan walay konsensya nga mualagad sa atong katawhan nga maoy atong amo. . . walay bili atong pagpanumpa kada Lunes,” matod ni Abarquez. “Kita, dili amo sa katawhan. Kita, sulugoon sa katawhan. So, kinahanglan magpakonsensya ta nga miserbisyo sa katawhan,” dugang niya. Gipanghingusgan ni Alcover nga ang kinaiya sa mga empleyado magpakita kon unsa nga klase nga pangagamhanan anaa sa City Hall pinaagi sa pamatasan sa mga kawani. /JPS",Unsa ang giisip ni Abarquez nga papel sa mga empleyado sa katawhan?,"“Kita, dili amo sa katawhan. Kita, sulugoon sa katawhan. So, kinahanglan magpakonsensya ta nga miserbisyo sa katawhan,” dugang niya.","Kita, dili amo sa katawhan. Kita, sulugoon sa katawhan.",1109,1241,1,56
00221-006,221,2 patay sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo,"Duha ang nakalas samtang usa ang nalandig sa tambalanan sa tulo ka managlahing kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sud lang sa pito ka oras. Unang pagpamusil nahitabo sa Sityo Sto. Niño, Barangay Poblacion Pardo, Siyudad sa Sugbo alas 7:50 sa gabii sa Lunes, Agusto 19, 2024. Ang biktima wala pa mailhi nga nakaangkon og samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga miresulta sa hinanaling kamatayon. Samtang wa pa masayri ang matang sa armas nga gigamit. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon si kinsa ang responsabli. Walay naka ila sa biktima tungod kay dili kini lumolupyo sa maong dapit ug natingala nalang ang mga residente nga adunay buto-buto sa armas ang ilang nadungog. Apan sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nakadawat og impormasyon ang Inayawan police nga giingong adunay gihimong transaksiyon ang maong biktima sa lugar ug dunay nakuha nga ilegal nga drugas sa bulsa niini. Tungod niini nagtuo ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan ang ilegal nga drugas ang maong hitabo. DUNAY LAIN? Pagka alas 12:15 sa kaadlawon, Martes, Agusto 20, 2024 laing pagpamusil nahitabo sa Sityo Laguna, Barangay Sambag 1. Ang biktima giila nga si Sylvian Barnachea, 30, residente sa Pahina Central ang gidala sa tambalanan. Matod pa sa igsuon sa biktima nga dili lang magpahingan, nga sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party. Apan wa na idetalye kon si kinsa ang adunay gikarelasyon. Midagan ang asawa paingon sa Sityo Laguna ug giapas kini sa biktima apan pag abot sa maong dapit, usa ka wala mailhing lalaki nga nagtindog kilid sa karsada ang kalit lang nga namusil sa makadaghang higayon ngadto ni Barnachea. Igo sa wala nga bahin sa dughan ang naangkon ni Barnachea lakip na sa iyang bitiis ug tuong kamot samtang ang suspetsado dali nga misibat. Ang mga imbestigador sa Abellana Police Station 2 naa pa sa dapit nagpadayon sa pagkuhag impormasyon. IKA-3 PAGPAMUSIL Kataposang insidente sa pagpamusil nahitabo sa Sitio Lawis, Barangay Mambaling, sa 2:20 sa kaadlawon, Agusto 20, 2024. Ang biktima giila nga si Chris Bartolabac, hingkod, nag puyo ra usab sa maong lugar ang gidala sa Cebu City Medical Center. Sa imbestigasyon sa Mambaling police, duha ka mga lalaki nga pulos nagsul-ob og itom nga t-shirt nga armado sa wala matino nga kalibre sa armas ang naabot sa maong lugar ug dayong pamusil sa biktima. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nagkanayon nga mihimo na og manhunt ang kapulisan sa matag police station aron madakpan ang mga suspetsado sa maong mga pagpamusil.",Kinsa ang biktima sa laing pagpamusil nga nahitabo sa Sityo Laguna?,"Ang biktima giila nga si Sylvian Barnachea, 30, residente sa Pahina Central ang gidala sa tambalanan.",si Sylvian Barnachea,1217,1318,22,42
00371-003,371,Grupo nanawagan sa boluntaryong paglimpyo sa Guadalupe River,"Mga lumolupyo giawhag sa pagsalmot sa boluntaryong cleanup drive sa Guadalupe River sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Ang founder ug environment advocate nga si Lizer Carait sa Zero Co. , nga nangulo sa inisyatiba, nga nagsugod kaniadtong miaging Dominggo, Hulyo 7, 2024, nanawagan alang sa dugang nga mga tawo aron makatabang sa pagtangtang sa baga nga gidaghanon sa mga plastik, lampin, sanitary napkin, ug condom, ug uban pang basura, gikan sa suba. Si Carait, nga gikan sa New South Wales sa Australia, ug ang iyang team nagtinguha sa paghawan sa lugar sa solid waste. “This is a call-out to everyone in Cebu City. We are doing a clean-up on the beach at Pasil near the mouth of Guadalupe River. There is so much rubbish here. We can’t clean it up ourselves,” matod ni Carait sa usa ka post sa Facebook. “Our goal is to remove all the rubbish on this beach, but we can’t do it alone. Please come down and help us. We need some volunteers,” dugang niya. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, ang grupo ug mga boluntaryong grupo nakakolekta na og kapin sa 5,000 ka sako sa basura gikan sa kabaybayunan sa Pasil. Sumala sa report sa Department of Environment and Natural Resources-Environmental Management Bureau 7, ang Guadalupe River kay “highly contaminated” nga katubigan. Ang suba kontaminado sa domestic wastewater ug solid waste gikan sa mga panimalay sa densely populated area kilid niini, matod pa niini. Ang grupo ni Carait niingon nga kadtong gustong mosalmot mahimong moadto sa dapit ubos sa Cebu-Cordova Link Expressway sayo pa sa alas 4 sa buntag hangtod sa alas 11 sa buntag. Gihisgutan ni Carait sa usa ka post sa Facebook nga ang cleanup drive matapos sa Hulyo 17. Ang tanang indibidwal nga gustong moapil gitambagan nga magdala sa ilang alcohol, extra shirts, ug gloves, mas maayo nga double-layered aron malikayan ang pagkasamad sa hait nga mga butang ug dagom nga makita sa tapok sa basura. Wala girekomendar ang surgical ug cloth-material gloves. Ang mga indibiduwal nga adunay bukas nga mga samad nga nagplano sa pagsalmot wala gidasig sa pag-apil kay basin maigo sa sakit nga leptospirosis ug uban pang susama nga mga sakit. “Anyone out there in Cebu, if you want to come down and do this clean-up, we will be very appreciative of that. We have gloves and sacks for volunteers. We will be here from 4:00 to 11:00 a. m. , Saturday and Sunday. We’ve got a whole beach to go,” niingon si Carait.",Asa ang gibuhat nga clean-up sa Guadalupe River?,"“This is a call-out to everyone in Cebu City. We are doing a clean-up on the beach at Pasil near the mouth of Guadalupe River. There is so much rubbish here. We can’t clean it up ourselves,” matod ni Carait sa usa ka post sa Facebook.",on the beach at Pasil,577,811,70,91
01200-009,1200,250K ka debotos miapil sa Walk with Mary,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño. Bisan pa sa pagtaligsik, wala kini makabalda sa mga deboto ni Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), malinawon ug hapsay ang Walk with Mary. Gisunod nila ang oras nga gitagana nga maabot ang mga imahen sa Basilica alang sa Traslacion. Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary. “Magpasalamat kami sa kooperasyon sa tanan kay kasabot gyud mi sa gibati sa tanan ilabi na kay kini usa ra gyud ka panghitabo sa usa ka tuig nga gusto gyud moduol, gusto gyud mosulod sa karosa. Nagpasalamat mi sa ilang pagpaminaw, sa atong mga hangyo nga dili lang gyud nato maalihan ang atong karosa ug ma beat ang oras,” matod ni Baculo. Way nadawat nga report ang kapulisan nga dunay nabiktima sa kuot o kaha kawat atol sa kalihukan. Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam. Dili pa siya makabutyag kon siyento porsiyento na bang andam ang ilang mga security plan sanglit wala pa hingpit magsugod ang maong kalihukan. Awhag lang niya sa publiko nga motuman lang sa lagda nga ilang iimplementar aron maangkon ang hapsay ug luwas nga Sinulog 2024.",Kanus-a ang Sinulog Grand Parade sumala ni Baculo?,"Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam.",Enero 21,1209,1322,56,64
00826-011,826,"Kapin P4M shabu, nasakmit; 4 sikop","Kapin sa P4 milyunes nga illegal nga drugas ang nasakmit ug upat ka mga tawo ang nasikop atol sa managlahing anti-illegal drug operations sa Metro Cebu sa Martes, Abril 2, 2024. Unang nasikop sa alas 6:51 sa gabii sa Sitio San Rafael, Barangay Tangke, dakbayan sa Talisay, ang usa ka 17-anyos nga high-value individual (HVI) gikan sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, kansang ngan gipugngan tungod kay menor de edad, ug ang iyang kauban nga si Kareen Tracy Gozon, 42, taga Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo. Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000. Sa pagka alas 10:45 sa gabii, ang buy-bust sa DEU sa Minglanilla Police Station, pinangulohan ni Lieutenant Edcel Gozum, ug PDEA 7 niresulta sa pagkasikop sa 48-anyos nga si Kile Grafil alyas Gravino, security guard nga taga Purok Magbanwa, Barangay Pulpogan, lungsod sa Consolacion, ug ang iyang kauban nga si Buddy Grefalda, 47, construction worker nga taga Purok Campo Drive, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang gituohang shabu nga motimbang og 501 gramos ug mobalor og P3,406,800. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa Minglanilla Police Station nga si Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, namahayag nga ang raiding team nakigtransaksyon kang Grafil aron mopalit og illegal nga butang gikan kaniya nga mobalor og P2,000. Human ihatag sa poseur-buyer ang kuwarta ngadto sa mga suspek bugti sa drugas, gisikop dayon kini sa mga polis ug gikuha gikan kang Grafil ang laing tulo ka medium-sized ug lima ka dagkong pakete sa shabu nga gibutang sa iyang bag. Nakuha usab gikan kang Grefalda ang usa ka gamay nga pitaka nga adunay sulod nga tulo ka medium-sized nga shabu. Si Elcamel niingon nga si Grafil natanggong usab sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) niadtong 2011 tungod sa paghupot og illegal nga mga drugas, apan gibuhian siya niadtong 2019 isip kabahin sa plea agreement. Hinuon, gipadayon niya ang iyang mga kalihokan sa gidili nga droga, ug ang iyang kontak sa droga mao ang kanhi piniriso sa CPDRC nga ginganla’g “Ronaldo”, kinsa gibalhin na sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City.",Giunsa pagkasikop ang mga suspek sa shabu?,"Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000.",buy-bust,535,809,125,133
00280-006,280,Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Nganong wala mo-apply si Alonsagay sa pagka hepe sa kapulisan sa Sugbo?,"Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho.",nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho,1046,1220,93,173
00943-005,943,‘Biga’ nabaraw,"Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",Unsa ang gibuhat sa lalaki human nga nidagan ang babaye?,nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye.,nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye,784,875,33,90
01193-007,1193,Pari: Dili mohangop sa mga ‘patuotuo’,"Usa ka Augustiania nga pari niawhag sa publiko nga dili mohangop sa Sto. Gertrudes de Cebu nga nagsul-ob og green vestments o ubang kolor kay gilambigit kini sa superstition o mga patuotuo. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu niingon nga wala nila gisimba ug gibendisyunan kining mga imahen sanglit gigamit kini isip ‘lucky charms. ’Ang mga prayleng Agustino, sakop sa Order of St. Augustine (OSA) maoy nagdumala sa Basilica, diin nahimutang ang Balaang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu nga gidala ni Lois Magellan niadtong 1521. Matod ni Jemimah, ang imahen nga nagsul-ob og green nga outfit gitawag og “Sto. Gertrudes de la Suerte (of luck)”, nga gigamit isip lucky charm. “In our belief, in our faith, we do not need a [lucky] charm. In our faith itself is enough. We receive enough blessings from the Lord,” matod niya niadtong Enero 19, 2024. Dugang niya nga ang paggamit sa Sto. Ang Gertrudes de la Suerte gibantog sa usa ka kulto niadtong dekada 90. Apan, ang pari wala magtino o magngalan sa kulto. PULANG BESTEGikutlo ni Jemimah ang usa ka dokumento gikan sa mga 20 ka tuig na ang milabay ni anhing Cebu Archbishop Ricardo Cardinal Vidal, nga nag-ingon nga ang imahen ni Sto. Gertrudes nga nagsul-ob og pula nga vestment angay nga panalanginan. Siya niingon nga sa iconography sa Kristiyanismo, ang matag kolor adunay kahulogan sa representasyon. Dugang pa niya nga ang pula nagpasabot og pag-antos, busa nagsul-ob og pula nga panapton ang gisimba nga Nazareno sa Manila. Apan matod ni Jemimah nga ang red velvet nga sinina sa Sto. Gertrudes nagpasabot usab sa pagkahari ni Jesu-Kristo. Matod niya, ang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu adunay korona nga bulawan, globus cruciger, sash, sceptres, tungod sa iyang honorary nga titulo. Si Jemimah nagkanayon nga sa panahon sa kolonyal nga Espanyol, ang Sto. Gertrudes gihatagan sa pinakataas nga ranggo sa militar sa kapitan heneral sa mga pwersang Espanyol sa Pilipinas. DOKUMENTOBase sa taho sa Union of Catholic Asian News niadtong 1994, ang kanhi lider sa relihiyon nakaobserbar nga ang oportunistang mga negosyante nagpahimulos sa mga hilig sa mga tawo ngadto sa materyalismo ug patuotuo. Kini pinaagi sa pagbaligya sa mga imahe sa Balaang Bata nga adunay lainlain nga kolor, nga nagpakita sa usa ka tinguha alang sa lainlaing temporal nga mga benepisyo. “We have only one Santo Nino and that´s the Santo Nino de Cebu. That is enough,” gikutlo niya ang gisuwat ni Vidal. Giingon usab nga ang laing variant o kalahian nga nagsul-ob sa yellow nga vestment, nga gitawag usab nga Sto. Gertrudes de la Abion (para sa kalinaw) gibaligya. SUPERTISYON“That is our limitation and where we draw the line between fanaticism with the lucky charms. . . and we have limitation with our Christian faith,” matod niya. Matod ni Jemimah nga atol sa pagbendisyon sa mga religious icons, nagdumili sila sa pagbendisyon sa Sto. Gertrudes kansang mga hulagway gidayandayanan sa lain-laing kolor sa sapot, hinuon nagdasig sa tag-iya sa pagpili og red vestment. Siya miingon nga kini may kalabutan usab sa Feung Shui nga praktis sa kadaghanan, diin siya niingon nga dili kinahanglan nga ilakip sa Kristohanong pagtuo. Dugang pa niya nga adunay usa ka higayon nga ang usa ka deboto miadto sa Basilica nga adunay dala nga daghang salapi, nga gitumong sa pagdani sa bahandi ug kaabunda, gibendisyonan human sa usa ka Santos nga Misa, apan siya nibalibad. Gipasiugda ni Jemimah nga ang Katolisismo nagpasiugda sa pagtuo sa Diyos, sagradong mga tradisyon, ug balaang grasya, nga nagpaluyo sa pagsalig, disa patuotuo, aron mapugngan ang pagtuis sa tinuod nga relihiyusong debosyon. (KJF)",Unsa ang gipasiugda ni Jemimah bahin sa Katolisismo?,"Gipasiugda ni Jemimah nga ang Katolisismo nagpasiugda sa pagtuo sa Diyos, sagradong mga tradisyon, ug balaang grasya, nga nagpaluyo sa pagsalig, disa patuotuo, aron mapugngan ang pagtuis sa tinuod nga relihiyusong debosyon.","ang Katolisismo nagpasiugda sa pagtuo sa Diyos, sagradong mga tradisyon, ug balaang grasya",3426,3649,26,116
00278-009,278,"Gipakaon na, nanglabni pa","Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.",Asa gisubay ang background ni Cabanlit?,Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'.,Mambaling Police Station,1926,2064,17,41
00599-011,599,"Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha","Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.",Unsa ang nakita sa drayber sa biktima human siya maghulat?,Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.,nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.,1629,1698,26,69
00395-011,395,"62 anyos nanginhas, nalumos","Usa ka 62 anyos nga biyudo nalumos samtang nanginhas sa dapit sa pier sa Barangay Suba, lungsod sa Bantayan, isla sa Bantayan, amihanang Sugbo, alas 4:00 sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Si Totoy Cascara Abalayan, taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan, patay na nga nidangat sa tambalanan sa lungsod. Matod ni Police Lt. Col. Sylvian Ty, hepe sa Bantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gipahibalo sila sa hitabo sa alas 7 na sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Sumala pa nga ang biktima nag-inusara’ng nanginhas sa dakong hunasan ug hayan wala nakabantay nga nagtaub na ang dagat. Gumikan kay layo pa ang daplin, wala makaabot sa baybayon, nalumos. Ang mga duty nga rescue personnel maoy nidala sa biktima sa Bantayan District Hospital apan siya gideklarar nga dead on arrival (DOA).",Asa ang puy-anan sa biktima?,"Si Totoy Cascara Abalayan, taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan","taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan",191,254,27,63
01360-010,1360,Lalaki gipusil; patay nang nakaplagan,"Patay nang nakaplagan ang usa ka lalaki sa Zone 4 Saac 1, Barangay Buaya, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang biktima giila nga si Nestor Fortuna Montiano Jr. , ulitawo, taga Zone 6, Brgy. Buaya, Lapu-Lapu City. Ang biktima dunay samad nga pinusilan sa ulo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Simon Montilla, hepe sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station, ang biktima napalgan nga layo ra sa ilang pinuy-anan apan duol sa balay sa giingon nga iyang uyab. Matod ni Montilla, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon nganong naabot ang biktima sa lugar, background niini ug kinsa ang responsable sa pagpatay, lakip sa motibo niini. Dugang sa kapulisan, ang amahan sa biktima nagkanayon nga wala siyay nasayran nga dunay kontra ang iyang anak. Kini ang hinungdan nga palawman pa sa kapulisan ang imbestigasyon. Ang patay nga lawas sa biktima gipaubos sa autopsy.","Unsa ang estado sa biktima, nga gipusil nga nakaplagan patay?","Ang biktima giila nga si Nestor Fortuna Montiano Jr. , ulitawo, taga Zone 6, Brgy. Buaya, Lapu-Lapu City.",ulitawo,148,253,55,62
00848-014,848,Guiruela misungasong sa kainit atol sa paglansang,"Mibaha ang mga tawo nga ningsaksi sa ika-29 nga pagpalansang ni Melvin Guiruela niadtong Biyernes Santo sa hapon, Marso 29, 2024 sa Brgy. Poblacion 3, Dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Gibana-bana nga naa sa 2,000 ngadto sa 3,000 ang ningsungasong sa tumang kainit aron lang makasaksi sa linawas nga pagpalansang ni Guiruela sa nabungtod nga bahin sa barangay. Sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang, gipahigayon ang Siete Palbras. Sa Ikalima nga Pulong, si Guiruela niabot nga gibunalan. Sa Ikaunom nga Pulong, gilansang na siya sa krus ug gikanaug human sa Ikapito nga pulong. Human niini, gidala siya ngadto sa Alfafara By the Sea sa Brgy. Bantayan sa mao nga siyudad aron makahumol sa dagat. Ang local government sa siyudad ug barangay officials maoy nisuporta kang Guiruela aron hapsay nga mapahigayon ang kalihukan.",Unsa ang gidaghanon sa mga tawo nga ningsungasong aron makasaksi?,"Gibana-bana nga naa sa 2,000 ngadto sa 3,000 ang ningsungasong sa tumang kainit aron lang makasaksi sa linawas nga pagpalansang ni Guiruela sa nabungtod nga bahin sa barangay.","2,000 ngadto sa 3,000",189,364,23,44
00719-005,719,"‘Wa katugpa’, mi-hostage sa pamilya","Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya. Giingong nagpanghadlok sa tawo nga wala siya makaila nga nagsunodsunod kaniya ug bisan naa na siya sa sulod sa balay nanuktok. Tungod sa kahadlok, iyang gipanggakus ang iyang asawa ug duha niya ka mga anak nga nagpangidaron pa og 11 ug 6 anyos, usa kay person with disability (PWD). Bitbit sa suspek ang napulo ka pulgada nga aluminum pipe nga iyang gition sa iyang asawa ug duha ka mga anak. Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima. Samtang gi-negotiate ni Abagat ang suspek, gibutyag usab sa amahan niini nga upat na ka adlaw nga walay katulog ang iyang anak nga maoy hinungdan nganong naingon kini niini. Nangita kini og sakop sa media nga maoy gusto niya nga maoy paduolon. Iyang gusto nga mosulod sa ilang balay ang reporter sa Balitang Bisdak nga si Flaviano Fiesta, busa si Abagat maoy nagpatuo nga si Fiesta ug dali nila nga nasignit ang suspek. Malampuson nga na-rescue sa mga polis ang asawa lakip na ang duha ka mga anak niini ug napusasan nila ang suspek. Kasamtangan nga naa sa kustodiya sa Labangon Police Station ang suspek apan wala lang una isulod sa ilang custodial facility sanglit mahadlok kini nga makakita og tawo. Matod ni Abagat nga ila kining paimnon og tambal nga pangpakalma ug pakatulogon ug ilang pasakaan og alarm and scandal sanglit ang pamilya dili mokiha. “Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat. Pipila ka tuig na ang nakalabay, gialarma usab kini sa mga polis human gihapon ni ni- hostage sa iyang asawa tungod sa paggamit og ilegal nga drugas.",Kinsa ang nag-ugmad sa Labangon Police Station nga na-rescue sa mga biktima?,Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima.,Police Major Abadiano Abagat,693,856,67,95
00496-016,496,Ceres bus naugdaw sa sunog,"Luwas ang 20 ka mga pasahero, drayber ug konduktor sa usa ka Ceres bus nga naugdaw sa sunog alas 11:47 sa buntag sa Lunes, Hunyo 10, 2024 sa nasudnong kalsada sa Dabon II, Brgy. Dabon, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo. Ang drayber sa Ceres bus giila nga si Cedie Cahinde Dabu, 36, taga Brgy, Campusong, Borbon. Ang Compostela Police Station nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen nga may nasunog nga Ceres passenger bus (CEH 814). Ang kapulisan sa Compostela daling niresponde uban sa kabumberohan sa lungsod. Pasiunang imbistigasyon nasuta nga ang bus padulong sa Kawit, Medellin gikan sa North Bus Terminal sa Siyudad sa Sugbo. Ang drayber nakapanimaho og aso su’d sa bus hinungdan nga siya ni-park daplin sa highway ug nasuta nga ang aso gikan sa dashboard panel. Dali niyang gipakanaug ang 20 ka mga pasahero samtang si Dabu nikuha og fire extinguisher ug iyang gipasiritan ang kayo, apan nidako kini hangtod nga nikaon sa tibuok bus.",Unsa nga oras naugdaw sa sunog ang bus?,"Luwas ang 20 ka mga pasahero, drayber ug konduktor sa usa ka Ceres bus nga naugdaw sa sunog alas 11:47 sa buntag sa Lunes, Hunyo 10, 2024 sa nasudnong kalsada sa Dabon II, Brgy. Dabon, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo. ",alas 11:47 sa buntag,0,225,92,112
00654-009,654,"1 patay, 1 angol panagbangga","Patay na nga nidangat sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang usa ka senior citizen human mabangga-i sa usa ka multicab nga public utility vehicle sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo, alas 6:06 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Marcelina Escamilla, 70, biyuda, lumolupyo ra usab sa Barangay Bulacao. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nilabang ang biktima sa karsada apan kalit nga nabanggaan sa usa ka PUJ nga multicab (GXL 575) nga gimaneho ni Andoy Elopre, 73, biyudo, taga Barangay Kinasang-an, Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sigon sa mga saksi nga atol sa pagbangga, nalagpot ang biktima ug napantok ang ulo sa karsada. Apan sa pamahayag sa drayber nga nakabantay na siya sa babaye nga milabang sa pedestrian lane ug nipahinay sa pagpadagan apan ang nagsunod niya nga usa usab ka PUJ nga dunay rota nga 44D nga multicab (GXP485) nga gimaneho ni Rikoy Escanilla Escano, 63, taga Barangay Lagtang, dakbayan sa Talisay, nidumbol sa iyang luyo hinungdan nga nalahos ang iyang sakyanan ug naigo ang biktima. Dali nga gitabang sa medical team sa City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa CCMC. Matod ni Escano nga kalit nga nihunong ang nag-una niya nga PUJ nga maoy nakaingon nga iya ning nabanggaan. “Ni kalit ra siyag brake, mao to nga na dumbol nako,” matod ni Escano. Gawas sa ginang nga nakalas, laing naangol giila nga si Hyll Escape Escaran, 39, taga Barangay Linao, lungsod sa Minglanilla. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa TEU sa CCPO, nagkanayon nga gikustodiya nila karon ang duha ka mga driver ug mag- atubang og kasong reckless imprudence resulting in homicide.",Kinsa ang laing naangol gawas sa biktima?,"Gawas sa ginang nga nakalas, laing naangol giila nga si Hyll Escape Escaran, 39, taga Barangay Linao, lungsod sa Minglanilla.",Hyll Escape Escaran,1398,1523,56,75
00765-014,765,Espiritu: Desalinated water makatabang,"Nagkadaghan ang mga barangay sa Metro Cebu nga nakasinati og krisis sa tubig tungod sa grabeng huwaw, busa ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) gusto nga ang duha ka mga desalination plant magsugod sa paghatod og tubig sa dili pa ang Hulyo 2024. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, Abril 13, si MCWD Officer-In-Charge Dean Dx Espiritu nitug-an sa SunStar Cebu nga magamit na ang proyekto sa desalination plant sa Barangay Opao sa dakbayan sa Mandaue ug sa Barangay Mambaling sa dakbayan sa Sugbo, aron maminosan ang kanihit sa tubig dala sa El Niño. Bisan pa, nalangan ang pagkompleto sa proyekto tungod sa lainlaing mga hinungdan, lakip ang pagkalangan sa mga permiso ug ang civil works. “Nag-expect ta mi nga late December (2023) kay moagas na, pero wala man naapas daghan kaayo og factors nga nahitabo,” matod ni Espiritu. “Hopefully, but no promises yet nga makaagas unta as early as possible,” dason niya. Si Espiritu niingon nga ang mga tinubdan sa tubig sa MCWD naglisod sa paghatod og tubig tungod sa huwaw. Busa, giawhag ni Espiritu ang mga konsumidor sa MCWD ug ang kinatibuk-ang publiko nga magkonserbar sa tubig taliwala sa krisis sa tubig. Siya nidugang nga ang MCWD wala nay igong suplay sa tubig nga makaserbisyo sa ilang prangkisa tungod sa daghang mga hinungdan sama sa saltwater intrusion sa groundwater o aquifers. “We abused our groundwater so much because we don’t have control over extracting too. . . ” dason niya. Dugang pa niya nga makatabang unta ang mga lawom nga atabay aron maminusan ang epekto sa dry spell, apan dili na kini magamit tungod sa kontaminasyon sa parat nga tubig. Sa pagkakaron, si Espiritu niingon nga ang MCWD nipatuman na og water rationing pinaagi sa pagbutang og mga tangke sa tubig ngadto sa mga apektadong barangay.",Kinsa ang nag-awhag sa publiko nga magkonserbar sa tubig?,"Busa, giawhag ni Espiritu ang mga konsumidor sa MCWD ug ang kinatibuk-ang publiko nga magkonserbar sa tubig taliwala sa krisis sa tubig.",Espiritu,1031,1167,17,25
01676-017,1676,"Nag-video sa away, gitigbas","Ginang gitigbas sa silingang hubog kay nasuko nga gi-videohan gamit ang cellphone niadtong Domingo sa gabii, Oktubre 15, sa Highway 77, Barangay Talamban, dakbayan sa Sugbo. Laing lalaki gitigbas usab human kini mao na say natripan sa suspek. Ang unang biktima giila nga si Ruff General Perucho, 43, adunay kapuyo, residente sa nahisgutang lugar. Si Perucho nakaangkon og samad tinigbasan sa tuong bukton. Si Police Staff Sgt. Gringo Pesquisa, imbestigador sa Talamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Oktubre 16, niila sa suspek nga si Amadeo Kenshin Pesquera, 33, construction worker, nagpuyo sa maong dapit. Matod ni Pesquisa, nga nagmaoy ang suspek ug adunay gikalalis nga silingan nga babaye. Atol sa lalis, si Perucho nagkuha og video gamit ang cellphone apan nakabantay ang suspek ug nasuko dayon nikuha og sundang. Iyang giataki ang biktima, kinsa naigo sa iyang bukton atol sa pagpanigbas. Giluwas si Perucho sa iyang kapuyo ug mga silingan samtang ang suspek nisibat. Sa pag-abot sa mga polis sa dapit, gidala na si Perucho sa Cebu City Medical Center (CCMC). Sa pagbiya na sa mga polis nga ningresponde sa alarma, nibalik si Pesquera sa ilang lugar nga nagwandogwandog sa kahubog. Gikasugat niya ang ikaduhang biktima nga si Flaviano Ceniza Alagasi, 53, nga mipauli sa ilang panimalay, ug maoy natripingan. Nitumaw ang tinubagay ug gihapsan og dakong bato ni Pesquera ang ulo ni Alagasi. Ang biktima naa sa kritikal nga kahimtang nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center. Nasikop ang suspek niadtong Lunes sa buntag, Oktubre 16, sa Barangay Pulpogan 2, lungsod sa Consolacion diin siya nidangop human sa hitabo. Kasong frustrated homicide ug attempted homicide ang giandam nga kaso sa kapulisan batok sa suspek.",Unsa ang rason nga natripan ang ikaduhang lalaki?, Laing lalaki gitigbas usab human kini mao na say natripan sa suspek. ,say natripan sa suspek,173,243,46,68
01083-010,1083,"Pagbukas sa voter’s registration, gidagsa","Gidagsa sa mga tawo ilabi na sa mga bag-ong aplikante ang buhatan sa Commission on Elections (Comelec) atol sa unang adlaw sa rehistrasyon sa mga botante sa Lunes, Pebrero 12, 2024, alang sa mid-term elections sa Mayo 2025. Ang pito ka buwan nga voter’s registration hangtod sa Septiyembre 30. Sumala sa Comelec nga sagad sa ilang nadawat nga new registrants sa unang adlaw mao ang mga batan-on nga gusto’ng makabotar sa sunod tuig nga piniliay. Nidugang sab kini nga adunay pipila ka transferees sa ilang rehistro ug dunay gikan sa ubang lalawigan. Lakip usab sa mga botante ang nipa-reactivate sa ilang status human napapas ang ilang mga ngan sa voter’s list gumikan sa wala pagbotar og duha ka sunodsunod nga eleksyon. Lakip sa mga pakulo sa Comelec, ilabi na sa dakbayan sa Carcar, ang pagpanghatag og freebies sa unang 200 ka mga aplikante sa maong siyudad. Ang first 200 applicants nakadawat og libreng chocolate ug face mask atol sa ilang pagpahimo sa pag-resume na sa voter’s registration lukop nasod. Gawas niini, mo-issue sab og libreng voter’s certification subay ning pagsugod na sa voter’s registration. Si Ronron Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Comelec Cebu Province, una na nga nanawagan usab sa mga opisyal sa barangay nga abagan ang buhatan sa pagpahibawo sa mga residente nga wala pa makaparehistro nga modangop na sa duol nga Comelec offices aron hingpit nga makabotar sa umaabot nga piniliay. Ang pagpadayon sa voter’s registration molungtad pa sa Septiyembre 30, 2024.",Unsay tumong sa mga residente nga makaparehistro?,"Si Ronron Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Comelec Cebu Province, una na nga nanawagan usab sa mga opisyal sa barangay nga abagan ang buhatan sa pagpahibawo sa mga residente nga wala pa makaparehistro nga modangop na sa duol nga Comelec offices aron hingpit nga makabotar sa umaabot nga piniliay.",makabotar sa umaabot nga piniliay,1117,1420,269,302
00140-018,140,300 ka punoan sa Marijuana gipang-ibot,"Gibanabana nga mobalor ngadto sa P60,000 nga 300 ka mga punoan sa marijuana nga gipang-ibot atol sa gihimong pagronda sa gikatahong marijuana plantation sa Barangay Nalhub, Lungsod sa Dalaguete, Sugbo niadtong alas 8 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Ang 703rd Maneuver Company sa Regional Mobile Force Battalion 7 nga gipangulohan sa ilahang commander nga si PLT Jervin B. Belciña ang mipahigayon sa raid sa naasoyng dapit. Nakompirmar sa kapulisan ang giingong marijuana plantation sa maong lugar ug ilaha kini nga gipang-ibot. Nasayran nga naka-ipsot ang mag-uuma nga maoy nananom sa marijuana atol sa pagsuwat ning balita gitago unsa sa kapulisan ang ngalan sa maong mag-uuma.",Kinsa ang nagmando nga nagpadayon sa raid?,Ang 703rd Maneuver Company sa Regional Mobile Force Battalion 7 nga gipangulohan sa ilahang commander nga si PLT Jervin B. Belciña ang mipahigayon sa raid sa naasoyng dapit.,si PLT Jervin B. Belciña,257,430,106,130
01641-008,1641,"Kawsa ni Abastar batok baha, basura","Ning pipila ka nanglabay nga katuigan, nagkagrabe ang nasinati nga mga baha sa dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga apektado kaayo mao ang Brgy. Tinago, ang dapit nga namat-an og kahayag sa negusyante nga si Kenn Abastar, 61. Human niya nabantayan nga nagkagrabe ang baha ug ingon sa way nagpakabana sa pagsulbad niini, iya kini nga gihimo nga kawsa bisan iyang nakita nga siya nag-inusara pa kaniadto. “Naa man ko's ubos sa among balay, ako maoy mabahaan,” asoy ni Abastar sa Superbalita Cebu sa Oktubre 25 nga interbyo kabahin sa iyang kasinatian matag higayon nga bahaan ang tipik sa MJ Cuenco Avenue diin nagbarog ang ilang duha ka andana nga balay nga iya nang gipuy-an sulod sa 61 ka tuig uban sa iyang pamilya. Nahimong kastigo ni Abastar ang baha hinungdan nga bisan siya pribado nga tawo, iya kining gipangunayan sa paghimo og mga lakang. “I have been doing this for the ten long years,” matod ni Abastar. Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha. Di lang siya usab ang nag-antos, apil na ang iyang mga silingan. KONTRA BAHA“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya. Nipadala si Abastar og mga suwat sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan mahitungod sa proyekto batok sa sa baha sa ilang lugar, sama sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa Dakbayan sa Sugbo. Kini nga proyekto gi-award sa DPWH ngadto sa usa ka contractor isip ‘creek widening and siltation’ gikan sa Tejero hangtod sa Day-as, Cebu City sugod sa Oktubre, 2021. Apan hangtod karon wa pa kini nahuman. Niadtong Hulyo 4, 2023, siya giimbetar sa programa sa SunStar Cebu nga Beyond The Headlines aron magpaambit ang iyang mga lakang. Matod niya nga ang proyekto nga napasagdan nakamugna og problema, inay makasulbad kay nigamay na ang agianan sa tubig. “Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar. “Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project. Pero ang epekto kay lokal,” puno ni Abastar. “Akong gibuhat ni request ko sa DPWH ug DEPW nga mga inlet diha sa kanal, ni-request ko nga madugangan og daghan aron dali mohubas,” matod ni Abastar. ADBOKASIYATungod sa iyang adbokasiya kontra baha ug basura sa ilang lugar, nihimo si Abastar og grupo nga moabag kaniya. “Ako ug akong mga batos, early morning, naa na koy mga equipment, boots, rake, mga basket,” matod ni Abastar. Aron maampingan ang mga inlet, nag-inisyatiba si Abastar nga mogahin og grupo sa pagkuha sa mga basura. “Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar. Mismo siya ang niapil ug nangunay og kanaug sa mga culvert aron makuha ang mga basura nga nakababag sa tubig. “I am sincere in serving the public. Naghimo ko og move nga akong gipaningkamutan nga makahimo ko bisan private citizen ko, di public official,” matod ni Abastar. Matod ni Abastar, ang pagsulbad sa problema sa Brgy. Tinago mao ang paglantaw sa problema sa mga lumolupyo.",Unsa ang gibuhat ni Abastar aron masulbad ang problema sa baha?,"“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya.",I wrote a letter,1078,1147,38,54
00730-005,730,"2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol","Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.",Unsa ang gidak-on nga sistem sa pagpalupad sa gunman paghuman sa pagpamusil?,"Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo.",motorsiklo,621,786,65,75
00564-007,564,Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government,"Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Pila ka milyones ang budget nga gikinahanglan alang sa repainting sa 20 ka billeting schools?,"Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches.",kapin sa P180 milyunes,1336,1533,36,58
00504-016,504,"‘Hitman’ sa illegal drug personality, nadakpan","Giila sa kapulisan nga hitman sa usa ka drug personality, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa Labangon Police Station, Sabado sa gabii, Hunyo 8, 2024, sa Sityo Bonbon, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado giila nga si Rei Dagoc Dagohoy, alyas Rev, 33, taga Block 2, dan Magsaysay, Barangay Suba, siyudad sa Sugbo. . Nakuhaan si Rev og mga pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 10. 65 gramos nga dunay standard drug price nga P72,420. Lakip sa nakuha sa mga operatiba ang .38 nga kalibre nga pistola nga dunay tulo ka bala niini. Giingong gawas sa pagkalambigit sa gun-for-hire ni Dagohoy giingon mamaligya usab kini’g illegal nga drugas. Nabilanggo na kini sa Cebu City Jail ug nakagawas niadtong Marso 2024 sa kaso niini sa illegal nga drugas. Giandam na ang kasong kalapasan sa Sections 5 ug 11, Article II RA 9165 ug Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ang ipasaka nga kaso sa Labangon Police Station karong adlawa.",Unsa nga adlaw nahitabo ang buy-bust operation diin nasikop si Rev?,"Giila sa kapulisan nga hitman sa usa ka drug personality, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa Labangon Police Station, Sabado sa gabii, Hunyo 8, 2024, sa Sityo Bonbon, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo.",Sabado,0,219,133,139
00203-016,203,"Bangi sa ‘drugas,’ lalaki gipusil sa Pier","Usa ka lalaki nga naila lang sa alyas nga Pikoy ang natusaktusak ang lawas sa samad pinusilan. Base sa inisyal nga imbestigasyon nga ang biktima gipusil patay samtang natulog gawas sa Gate 2 sa Pier 2, Barangay San Roque, Siyudad sa Sugbo, Sabado pasado alas 12 sa kadlawon, Agusto 24, 2024. Ang Waterfront Police Station nakadawat og tawag sa telepono labot sa nahitabong pagpamusil sa maong lugar ug sa ilang pag abot gidala na sa ambulansya sa barangay ang biktima. Apan pipila ka gutlo ang milabay mipahibawo ang barangay nga dead on arrival si alyas Pikoy sa Cebu City Medical Center nga dunay unom ka mga samad pinusilan sa lainlaing bahin sa lawas gamit ang .45 nga kalibre sa armas. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station nga ang iyang investigator on case nakakuha og unom ka basiyo sa bala ug duha ka slug sa kalibre 45 sa pistola. Lakip sa nakuha sa crime scene ang siyam ka gagmay nga pakete sa gituohang shabu ug laing 36 ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu ang nakuha sa mga attending physician sa Cebu City Medical Center (CCMC) gikan sa bulsa sa biktima ug ilang gi-turnover sa mga polis. Tungod niini nagduda ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan sa illegal nga drugas sa maong pagpamusil sanglit naila man usab kini sa lugar nga mamaligya og shabu. Sigon sa mga saksi sa dapit nga samtang natulog ang biktima giduol kini sa duha ka lalaki nga luwan og motorsiklo diin ang usa kanila ang mipusil makadaghang higayon. Human sa pagpamusil dali nga misibat ang duha ka suspetsado pahilayo sa lugar ug ang mga nakakita mao nay nanawag sa barangay aron sa pagtabang sa biktima. Ang Waterfront Police Station misubay na sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit alang sa pag ila sa mga suspetsado.",Pila ka basiyo sa bala ang nakuha?,"Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station nga ang iyang investigator on case nakakuha og unom ka basiyo sa bala ug duha ka slug sa kalibre 45 sa pistola.",unom ka basiyo sa bala,691,879,124,146
00077-009,77,"Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan","Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG",Unsa ang edad ni Saddam Ardiente?,"Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo.",31,212,328,70,72
00175-014,175,"Kanhi mayor sa selda sa bilanggoan, nadakpan kini og balik atol sa buy-bust","Kanhi mayor sa selda ang nabalik sa bilanggoan human madakpan sa buy-bust sa Labangon Police Station sa dan A. Lopez, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo alas 9:58 sa gabii, Huwebes, Agusto 29, 2024. Ang suspek giila nga si Aurelio Bello Belmonte alyas Belonio, 54, taga Sitio Micabaja, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 20. 2 gramos nga dunay standard drug price nga P137,360. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nga nadakpan na kaniadto sa illegal nga drugas si Belmonte ug nahimong mayor sa selda sa Cebu City Jail (CCJ). Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas. Tungod niini, gilusad dayon ang operasyon batok sa suspek.",Unsa ang nahitabo human makagawas si Belmonte gikan sa bilanggoan?,"Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas.",nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan,692,842,59,106
01126-003,1126,Pagtrabaho sa CCMC building ipadayon na,"Sugdan ning Pebrero ang pagpadayon sa vertical ug horizontal development sa napulo ka andana nga Cebu City Medical Center (CCMC) aron makab-ot ang tumong nga 500-bed capacity. Sa pakighinabi sa telepono sa Miyerkules, Enero 31, 2024, si Dr. Peter Bordon, CCMC medical director, niingon nga ang bag-ong CCMC naa pa lang sa 180 ka bed capacity kay tulo pa lang ka andana ang kasamtangang nagamit .Si Bordon niingon nga ang ginagmay nga mga kausaban sa orihinal nga plano gihimo aron unahon ang pagdugang og dugang mga ward kay sa pribadong mga lawak. Siya niingon nga ang ikawalo, siyam, ug ikanapulo nga andana gamiton isip wards. Ang vertical nga pagtrabaho maglangkob sa ikawalo, ikasiyam, ug ikanapulo nga andana sa edipisyo. Samtang ang horizontal nga trabaho naglakip sa pagsangkap sa nahuman nga mga andana, lakip ang ikaupat, ikalima, ikaunom, ug ikapito’ng andana. Matod ni Bordon, ang ikaupat nga andana mao ang operating room ug delivery room complex, ang ikalimang andana alang sa mga pasilidad sa Pediatric intensive care unit (ICU) ug ICU, ang ikaunom nga andana alang sa Administration functions, ug ang ikapitong andana gipahinungod sa Operation Smile ug Eye Institute. Unang nang nipadayag si Mayor Cedie Abangan nga siya mangita og P1 bilyunes gikan sa mga donasyon alang sa paghuman og trabaho sa CCMC nga wa nay gasto ang Siyudad.",Unsang mga kausaban ang gihimo sa orihinal nga plano sa CCMC?,Si Bordon niingon nga ang ginagmay nga mga kausaban sa orihinal nga plano gihimo aron unahon ang pagdugang og dugang mga ward kay sa pribadong mga lawak.,ginagmay nga mga kausaban,395,548,26,51
00036-002,36,"2 ka dalaga, driver nasakpang nangawat","Usa ka drayber sa habalhabal ug laing duha ka mga babaye ang nangadakpan sa bouncer sa usa ka bar sa sulod sa inilang hotel sa sa Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo sa managlahing oras sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 29, 2024 human nangawat og mahalon nga cellphone. Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag, imbestigador sa Mabolo Police Station, nga samtang nagsayaw ang biktima nga tinun-an nga taga Urgello, Barangay Sambag 1, Siyudad sa Sugbo, gikuha sa mga suspek ang iyang cellphone. Nabantayan sa biktima nga ang duha ka babaye ang kalit mikuha sa iyang butang nga padung na nga mogawas, tungod niini, iyang gisumbong sa bouncer sa bar ug nakuha pagbalik ang cellphone nga gisulod sa bra sa dughan niini. Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na. Samtang, nadakpan ang drayber sa habalhabal human nasakpan nga nikuha og cellphone sa usa ka tinun-ang lalaki alas 3 sa kaadlawon, Dominggo Septiyembre 29, 2024. Ang suspek naatlan sa biktima nga nipunit sa iyang cellphone sa ilang lamesa nga giimnan mao si Jaymos Alagasi, 30, taga Hi-way 77, Kadaho-an, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo. Ang tulo pasakaan og kasong pagpangawat.",Unsa nga cellphone ang gikuha sa duha ka babaye?,"Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo.",iPhone 13 Promax,270,513,52,68
00453-007,453,"Nagmotorsiklo nabangga sa dump truck, namatay","LALAKI nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay human nabanggaan sa gikasugat nga dump truck sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 7 sa buntag sa Miyerkulis, Hunyo 19, 2034. Si Derrick Christopher, 20, taga Purok Kaimito, Poblacion, Liloan nagmaneho sa iyang Sporty Ronidilo, gideklarar nga patay nang niabot sa usa ka tambalanan sa Dakbayan sa Danao. Gitanggong ang drayber sa dump truck nga si Wilfredo Collantes, 27, taga Baranay Vito, lungsod sa Minglanilla. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon ang biktima nakainom atol sa insedente. Base sa gibutyag sa mga saksi, dason ni Antic, kusog kaayo nga nakapadagan sa motorsiklo si Christopher. Ni-counterflow siya sa pikas lane hinungdan sa pagkabangga sa gikasugat nga dump truck. Ang dump truck dunay kargang aspalto paingon sa Dakbayan sa Sugbo. Sumala ni Antic nga initial nilang nakuha nagkasabot sila si Collantes ug pamilya sa biktima alang sa amicable settlement. Sa pagkakaron, gitanggong una sa kapulisan ang drayber sa dump truck samtang wala pay pormal nga final nga kasabutan. Samtang, dili kini unang higayon nga ang usa ka motorsiklo nabanggaan og dakong sakyanan hinungdan sa subling pagpahinumdom sa kapulisan nga kanunay moobserbar sa defensive driving. Labaw nga dili momaneho og sakyanan ko makainom og ilimnong makahubog kay risgo kini sa aksidente. (GPL)",Unsa ang nasabotan sa pamilya sa biktima ug sa drayber sa dump truck?,Sumala ni Antic nga initial nilang nakuha nagkasabot sila si Collantes ug pamilya sa biktima alang sa amicable settlement.,nagkasabot sila si Collantes ug pamilya sa biktima alang sa amicable settlement.,892,1014,42,122
01155-009,1155,10 ka balay gilamoy sa kayo,"Napulo ka panimalay ang gilamoy sa kayo sa managlahing sunog sayo sa buntag sa dakbayan sa Sugbo, Dominggo, Enero 28, 2024. Unang gilamoy sa kayo ang pito ka panimalay sa sunog sa Lower Cabajar sa Barangay Guadalupe, alas 5:50 sa kaadlawon. Ang kayo nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Charie Ferolino Piloto. Giisa sa kabomberuhan ang sunog sa 1st alarm sa alas 5:53 sa kaadlawon. Nakontrolar sa alas 6:16 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 6:28 sa buntag. Sa pito ka panimalay nga nasunog, lima ang hingpit naugdaw. Ang danyos mokabat sa P854,000. Si Tinang Klyde, residente sa lugar nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakabaho sila’g gasolina. Kalit nga misinggit iyang mga kabanay nga niulbo ang kayo sa likod sa ilang panimalay. Gisundan sa laing sunog sa tulo ka panimalay, alas 9:14 sa buntag sa Lower Torre, Brgy. Inayawan. Ang panimalay gipanag-iya ni Maddela Baral. Giisa sa 1st alarm ang sunog sa alas 9:21 sa buntag. Nakontrolar sa alas 9:30 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 9:50 sa buntag. Usa ka balay naugdaw ug duha ang nakan-an sa kayo. Ang danyos mokabat sa P500,000.",Unsa ang kalit nga gibuhat sa mga kabanay ni Tinang Klyde katong nakit-an ang sunog?,Kalit nga misinggit iyang mga kabanay nga niulbo ang kayo sa likod sa ilang panimalay.,misinggit,676,762,10,19
00672-012,672,DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit,"Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.",Unsa ang kahimtang sa mga pagkamatay nga gitaho ngadto sa heat-stroke?,"Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos.",non-conclusive alang sa heat-stroke,743,900,92,127
01283-014,1283,Abangan naneguro nga SRP maandam sa Sinulog 2024,"Sulod sa duha ka semana, andam na ang venue sa Sinulog 2024 Grand Parade and Showdown sa South Road Properties (SRP) alang sa performance sa mga contingent, matod ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Si Abangan, sa usa ka press conference sa Martes, Enero 2, 2024, sa Cebu City Hall, niingon nga nakadawat siya og pasalig gikan mismo kang Sinulog executive committee chairman Pericles “Ricky” Dakay. Apil na niini ang pagkompleto sa tanang trabaho’ng sibil, lakip ang pag-aspalto, pagkonkreto ug pag-instalar sa grandstand human sa duha ka semana. Si Abangan nihimo og sayo sa buntag nga walk-through sa Martes sa SRP venue aron personal nga ma-supervise ang pag-usisa sa dagan sa “Sinulog sa Sugbo Philippine 2024” venue. Ang Sinulog Grand Parade and Showdown gikatakda karong Enero 21, 2024, sa samang venue sa Sinulog sa miaging tuig. “I want to come up with the percentage (in terms of completion), but time will come nga andam na,” matod ni Abangan. DI MAHIMOGibalibaran ni Abangan ang hangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa Enero 19, 2024 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan, inay sa Enero 13. Apan andam ang mayor nga ibaylo ang Sinulog sa Kabataan sa Siyudad nga ipahigayon unta sa Enero 14 ngadto na sa Enero 13, samtang sa 14, ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa taho sa Public Information Office (PIO), si Abangan nipasabot nga di mahimo ang hangyo sa gobernador tungod kay duol ra kaayo ang Enero 19 sa adlaw sa Sinulog grand parade nga Enero 21. Hinuon, ang mayor niingon sa press conference, diin iyang uban si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga sa Cebu City Sports Center (CCSC) ipahigayon ang duha ka mga kalihukan nga tipik sa Sinulog 2024. Ang bise mayor maoy gisangunan ni Abangan sa pagdumala sa duha ka mga kalihukan, apil na sa trapiko. Sa miaging semana, gipahibawo ni Gobernador Abalayan ang pag-apil sa Lalawigan sa Sinulog sa Kabataan, apan nihangyo siya sa Siyudad nga inay sa Enero 13, adto na kini sa Enero 19 kay aron mahatagan pa og igong panahon ang mga contingent sa pag-practice. Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan. Mokabat na sa 15 ka mga local government sa Lalawigan sa Sugbo ang ningpadayag sa ilang pagsalmot. Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan. Sa miaging semana, si Abangan niduaw sa CCSC aron pagsusi sa pasilidad alang sa duha ka mga Sinulog sa Kabataan. Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.",Naa bay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan?,"Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan.",wa pay reaksyon,2262,2339,23,38
00525-011,525,"Papa, anak operator sa drug den","Amahan ug anak nga nag operate og drug den, ug laing usa ka tawo, nadakpan sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ug Negros Oriental Police Provincial Office uban sa 705th MC Regional Mobile Force Battalion 7 sa Larena Drive, Brgy. Taclobo, Dakbayan sa Dumaguete, alas 3:04 sa Lunes sa hapon. Ang mga nadakpan mao silang Jaymos Dayan, 54, usa ka electrician ug ang 32 anyos nga anak nga si Rev. Lakip sa nadakpan mao si Bogert Dayanan, 56, street sweeper sa dakbayan sa Dumaguete. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 6 gramos nga mobalor og P40,800 ug buy bust money, lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga nakadawat og impormasyon ang ilang buhatan sa Negros Oriental gikan sa concerned citizens labot sa maong drug den. Tungod ani ilang gipaubos sa tulo ka semana nga case buildup ug nasuta nga makabaligya ang amahan ug anak og 20 gramos matag semana. DALAGUETEMga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo, nakadakop sa ilang buy-bust og high value individual sa ilegal nga drugas. Ang suspek nasakmitan og 5. 12 gramos sa gidudahang shabu nga may gibana-banang standard drug price nga moabot og P34,816 ug .45 kalibre nga pistola nga dunay mga bala. Ang operation sa kapulisan ug PDEA nisangko sa pagkasikop ni alyas Kyle, minyo, taga Sityo Upper Village, Brgy. Cawayan, Dalaguete sa alas 11:45 sa buntag sa Martes, Hunyo 4, 2024 sa Sityo Dunggo-an, Brgy. Cawayan, Dalaguete Sugbo. Ang suspek taudtaud nang na validate sa mga sakop sa MDUE apan gihulagway nga idlas.",Unsa ang edad sa anak nga si Rev.?,"Ang mga nadakpan mao silang Jaymos Dayan, 54, usa ka electrician ug ang 32 anyos nga anak nga si Rev. Lakip sa nadakpan mao si Bogert Dayanan, 56, street sweeper sa dakbayan sa Dumaguete.",32 anyos,313,500,72,80
00826-016,826,"Kapin P4M shabu, nasakmit; 4 sikop","Kapin sa P4 milyunes nga illegal nga drugas ang nasakmit ug upat ka mga tawo ang nasikop atol sa managlahing anti-illegal drug operations sa Metro Cebu sa Martes, Abril 2, 2024. Unang nasikop sa alas 6:51 sa gabii sa Sitio San Rafael, Barangay Tangke, dakbayan sa Talisay, ang usa ka 17-anyos nga high-value individual (HVI) gikan sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, kansang ngan gipugngan tungod kay menor de edad, ug ang iyang kauban nga si Kareen Tracy Gozon, 42, taga Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo. Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000. Sa pagka alas 10:45 sa gabii, ang buy-bust sa DEU sa Minglanilla Police Station, pinangulohan ni Lieutenant Edcel Gozum, ug PDEA 7 niresulta sa pagkasikop sa 48-anyos nga si Kile Grafil alyas Gravino, security guard nga taga Purok Magbanwa, Barangay Pulpogan, lungsod sa Consolacion, ug ang iyang kauban nga si Buddy Grefalda, 47, construction worker nga taga Purok Campo Drive, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang gituohang shabu nga motimbang og 501 gramos ug mobalor og P3,406,800. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa Minglanilla Police Station nga si Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, namahayag nga ang raiding team nakigtransaksyon kang Grafil aron mopalit og illegal nga butang gikan kaniya nga mobalor og P2,000. Human ihatag sa poseur-buyer ang kuwarta ngadto sa mga suspek bugti sa drugas, gisikop dayon kini sa mga polis ug gikuha gikan kang Grafil ang laing tulo ka medium-sized ug lima ka dagkong pakete sa shabu nga gibutang sa iyang bag. Nakuha usab gikan kang Grefalda ang usa ka gamay nga pitaka nga adunay sulod nga tulo ka medium-sized nga shabu. Si Elcamel niingon nga si Grafil natanggong usab sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) niadtong 2011 tungod sa paghupot og illegal nga mga drugas, apan gibuhian siya niadtong 2019 isip kabahin sa plea agreement. Hinuon, gipadayon niya ang iyang mga kalihokan sa gidili nga droga, ug ang iyang kontak sa droga mao ang kanhi piniriso sa CPDRC nga ginganla’g “Ronaldo”, kinsa gibalhin na sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City.",Pila ka ang standard nga presyo sa gituohang shabu nga nakuha sa unang operasyon sa Talisay?,"Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000.","P1,020,000",535,809,263,273
00682-002,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Kanus-a nahitabo ang pagdakop sa construction worker?,"Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental.","Mayo 1, 2024",0,182,106,118
01496-014,1496,"Paluwagan handler gipusil, angol","Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.",Unsa ang mga nahitabo sa mga tawo nga nagnegosyo sa paluwagan?,Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.,nangagi nga kagubot,1822,1918,12,31
00682-016,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Unsa ang propesyon sa tao nga nakauyab sa 12 anyos?,"Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental.",construction worker,0,182,7,26
00265-012,265,Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget,"Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.",Unsa ang mga programa nga gipundohan sa Dakbayan?,"Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan.","dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements",3513,3655,4,93
01693-006,1693,"DA: Karne’ng baboy, itlog di magkuwang atol sa Pasko","Gipasalig sa Department of Agriculture (DA) nga adunay igong suplay sa baboy ug itlog alang sa umaabot nga Pasko. Sa press conference, si DA Assistant Secretary Amadeo de Manjares nagkanayon nga adunay makanunayon nga suplay sa baboy tungod sa pag-uswag sa lokal nga produksiyon dinhi sa nasod ug gikatakda nga pag-import sa karne. “Iyong nabanggit ko dati na, iyon nga na inayos ko ngayon. . . iyong import naman ay tuluy-tuloy iyan dahil parating ngayong fourth quarter – ito iyong naproseso noong mga nakaraang buwan pa ng Bureau of Animal Industry,” matod ni De Manjares. Dugang niya nga ang pagpakigbatok sa nasod sa ASF padayon, nga nagtimaan sa pest control, prevention, biosecurity ug repopulation initiative sa departamento. Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan. Sa bahin sa suplay sa itlog, si De Manjares niingon nga wala silay nakitang problema kalabot niini. Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw. Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs). Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.",Nganong motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase?,"Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw.",mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw,956,1138,112,181
00851-006,851,"Tulisan ‘naratol’, dalaga napusilan","Naa na sa luwas nga kahimtang ang 26 anyos nga babaye human napusilan sa nagbinugtong nga tulisan nga gituohang naratol sulod sa PUJ nga nagbiyahian sa Talamban-Colon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:20 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024 sa New Imus Road, corner General Maxilom Avenue, Brgy. Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Cathy Gudaca Guerra, 26, taga Nasipit, Talamban, ning dakbayan apan lumad nga taga Maasin, Southern Leyte. Sa imbestigasyon sa Parian Police Station nasayran nga pulos mga pasahero sa PUJ ang biktima ug ang wala pa mailhi nga tulisan. Sa pag abot sa maong lugar, kalit lang nideklarar og tulis ang tulisan, dayon gitiunan og armas ang biktima. Apan sa dihang giingong nisuway sa pagsukol si Guerra, kalit nga nibuto ang dala nga armas sa tulisan ug naigo ang liog sa biktima. Daling nisibat ang tulisan nga way nakuhang butang sakay sa laing PUJ nga dunay rota nga 03L sa MJ Cuenco paingon sa Carbon Public Market. Samtang ang biktima gidala sa Perpetual Soccur Hospital sa Dalan Gorordo nga kritikal apan matod sa kapulisan naa na sa luwas nga kahimtang. Si Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga tungod sa karatol sa tulisan nga nisukol ang biktima, iyang nakablitan ang gatilyo sa armas. “Pag resist sa victim, mao to ni kalit og buto, naigo sa neck. Pero stable na siya, nya walay nakuha sa gamit sa biktima. Dayon nikaratil pag dagan ang suspect,” butyag ni Gutierrez. Sa pagkakaron, ilang gipangsubay ang mga CCTV camera sa dapit nga hayan maklaro ang panagway sa tulisan. Magpaabot sila nga moabli ang mga establisemento tungod kay nanirado kini ning taas nga bakasyon sa Semana Santa.",Asa nga hospital gidala ang biktima?,Samtang ang biktima gidala sa Perpetual Soccur Hospital sa Dalan Gorordo nga kritikal apan matod sa kapulisan naa na sa luwas nga kahimtang.,Perpetual Soccur Hospital,978,1118,30,55
00199-007,199,"Alegre, mabulukon nga Pasigarbo 2024","Alegre ug mabulukon ang panagtigi sa 52 ka contingents, usa niini isip guest performer, ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024, diin gibalik sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ning tuiga. Usa kini sa highlight sa tibuok buwan nga selebrasyon sa founding anniversary sa Cebu Province. Pormal nga hatagan sa ilang awards ang mga mananaug karon, Lunes, Agusto 26, 2024. Samtang, kini ang pipila ka talan-awon kagahapon.",Unsang adlaw gipahigayon ang Pasigarbo sa Sugbo?,"Alegre ug mabulukon ang panagtigi sa 52 ka contingents, usa niini isip guest performer, ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024, diin gibalik sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ning tuiga.","Dominggo, Agusto 25, 2024",0,229,128,153
01622-014,1622,"Lalaki gipusil, namatay samtang naglingkod","Namatay ang usa ka lalaki nga gipusil samtang naglingkod daplin sa karsada sa alas 9:50 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 1, 2023 sa Puntod, Brgy. Mambaling sa Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Lucas Elmer Parayno , hamtong, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan nga ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada. Sa kalit lang niabot ang nagmotorsiklo nga lalaki nga nag long-sleeve og kolor itom, nag helmet, nagmaskara ug diretsong namusil. Ang biktima nga samdan sa liog nakadagan pa ug nakalingkod sa e-trike , apan gumikan sa grabing samad pinusilan sa liog, namatay kini. Ang kapulisan sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Major Jonathan Jimeno Caseda, nagsusi sa background sa biktima aron maestablisar ang motibo.",Asa nagpuyo ang biktima?,"Namatay ang usa ka lalaki nga gipusil samtang naglingkod daplin sa karsada sa alas 9:50 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 1, 2023 sa Puntod, Brgy. Mambaling sa Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Lucas Elmer Parayno , hamtong, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit.","Puntod, Brgy. Mambaling sa Siyudad sa Sugbo",0,275,135,178
00130-008,130,4 ka biktima sa pagpanunggab,"Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si 'Balobalo', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si 'Iliot', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si ""Cristian"", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL",Unsa ang nahitabo sa kanang biktima nga si Abueva Lenon sa iyang pagpanagang?," Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. ",samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot,1067,1282,173,213
00256-004,256,"Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan","Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.",Pila ka gramos ang gituohang shabu nga nasakmit sa operasyon?," Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia.",15 gramos,638,916,98,107
00498-017,498,247 nasikop atol sa Sacleo sa CV,"Moabot sa 247 ka mga tawo ang nadakpan sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sa kapulisan sa Central Visayas nga gisugdan alas 12:01 sa kaadlawon sa Hunyo 7, 2024 nga natapos sa alas 11:59 sa udto sa Hunyo 9, 2024. SHABUSa Sacleo sa Police Regional Office (Sacleo) 7, sila nakasakmit og 1,377. 84 gramos nga shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P9,369,312 ug pagkasikop sa 81 ka drug personalities. Ang labing dako nga nasakmit mao ang operation sa mga sakop sa Cebu City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office batok sa usa ka kanhi seaman nga taga Sagay, Negros Occidental nga nakuhaan og P6. 9 milyunes. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, dinagko gihapon ang makuha nga ilegal nga drugas sa matag dungan nga operation sa kapulisan sa Central Visayas kay ang Sugbo nahimo transshipment. Kini nagpasabot nga di tanang drugas nga nasakmit dinhi sa isla alang ra dinhi, naay tipik niini alang sa laing lugar sa Pilipinas. BADACDugang niya nga subay sa subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas, moabot na sa 62 porsiyento sa kinatibuk-ang barangay sa CVang nadeklarar nga drug-cleared. Dako kini nga kalambuan sanglit dili na makaabot ang ilegal nga drugas sa kabaranggayan kay monitor na ang pagsulod sa ilegal nga drugas nunot sa ka aktibo sa matag Barangay Anti-Drug Abuse Council (Badac). Sa kampanya sa barangay drug clearing program sayon na lang kaayo ang pagpatuman sa demand reduction ilabi na sa pagpaubos sa drug rehabilitation sa kanhi drug personalities sa barangay. “Kay kini man gung barangay drug clearing operation mao na mag assure nga ang usa ka barangay wala na gyuy movement or activities sa illegal drugs. Sa pagkakaron sa CV 62 percent sa atong mga barangay’s are already declared drug cleared,” dugang ni Abacay. SUGALSamtang nakasikop usab ang kapulisan og 96 ka mga sugarol atol sa 82 ka anti-gambling operations ug pagka sakmit sa dul-an P10,000 nga kwarta gikan sa lainlaing matang sa sugal. Moabot usab sa 23 ka mga armas nga way lisensya ang nasakmit, ang uban gisurender sa mga nag hawid niini ug 23 ka mga tawo ang napasakaan og kaso sa korte. Sa kampanya batok wanted persons, ang kapulisan nakasikop og 47 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lainlaing mga kaso, upat kanila giilang most wanted person.",Pila ang kwarta nga nasakmit sa kapulisan gikan sa nagkadaiyang matang sa sugal?,"Samtang nakasikop usab ang kapulisan og 96 ka mga sugarol atol sa 82 ka anti-gambling operations ug pagka sakmit sa dul-an P10,000 nga kwarta gikan sa lainlaing matang sa sugal.","dul-an P10,000",1910,2087,116,130
00521-011,521,Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo,"Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.",Unsa ang pasabot sa termino nga “mechanical parking”?,Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa.,bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts,2705,2949,51,150
00607-006,607,"‘Sakop sa drug cartel’ mitago sa Cebu, nasikop","Most wanted sa nasod sa Indonesia sa kasong drug smuggling nadakpan sa mga sakop sa Bureau of Immigration (BI) sa kaulohan inabagan sa kapulisan sa San Remigio sa Cebu Police Provincial Office sa Poblacion, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo sa ala 1:30 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 15, 2024. Ang nadakpan nga dunay standing Interpol red notice ug dunay warrant of arrest nga giluwatan sa National Narcotics Board in Indonesia, penitsahan niadtong Enero 29, 2024, giila nga si Pisyong Ian Donato, 49, Australian national. Giingong sakop sa Mexican Sinaloa drug cartel si Donato, kinsa giingon nga nisuway sa pagpalusot og shabu sa Indonesia. Human masayri nga naa sa Sugbo si Donato, nilusad dayon og monitoring ang BI uban sa kapulisan. Dunay nakahatag og kasayuran nga naa siya sa lungsod sa San Remigio, giingong nag-abang og apartment. Gilusad dayon ang operation ug malampuson ni nga nadakpan. Sa pagsuwat ning balita, ang mga sakop sa San Remigio Police Station ug CPPO wala pa nihatag sa dugang detalye gawas lang sa pagsikop kang Donato. Apan usa sa mga kasaligang tinubdan niingon nga sa miaging semana pa nanawag sa mga otoridad sa San Remigio ang mga opisyal sa main office sa BI sa kaulohan labot sa pag monitor sa usa sa labing pinangita sa Indonesia nga Australian national nga niabot sa Sugbo. Nakakuha sila og hulagway ug ngalan ug tungod niini, gipaalerto sa kapulisan ang ilang intelligence monitoring ug nasubay kon asa kini kasamtangan nga nag-abang og apartment sa Brgy. Población.",Asa gituohan nga nag-abang og apartment si Pisyong Ian Donato?,"Dunay nakahatag og kasayuran nga naa siya sa lungsod sa San Remigio, giingong nag-abang og apartment.",lungsod sa San Remigio,743,844,45,67
01405-013,1405,"Dul-an sa P1B drugs, nasakmit","Moabot ngadto sa P828,931,249 nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO 7) sa ilang subsob nga simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sukad sa Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023. Sa data nga gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sulod sa 11 ka buwan sa 2023, nakalusad sila og 5,892 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 7,154 ka drug personilities. Sa dul-an P1 bilyon nga balor sa ilegal nga drugas, ang labing daghan niini ang shabu nga dunay gibug-aton nga 119. 529 kilos. Gisundan kini sa dahon sa pinauga’ng marijuana ug mga punoan niini, lakip na ang nubain. Matod ni Abacay nga ang gidaghanon sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan nagpasabot lang nga wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini. “This will tell us that nga ang atong gubat batok sa ilegal nga drugas nagpabiling relentless, but on the other hand this will also tell us nga naa pa gihapon tay challenge sa illegal drugs supply nato,” matod ni Abacay. Unang gibutyag ni Abacay nga daghan ang nadakpan karon nga drug personalities itandi sa miaging tuig apan mikunhod ang supply nga nasakmit. Rason niini mao ang pagbalik na sa normal nga sitwasyon human sa gipatuman sa miaging tuig nga estrikto nga restriction tungod sa coronavirus. Gisaad ni Abacay nga magpadayon pa kini ug mas pakusgan pa nila ang ilang kampanya sa sunod tuig sa tinguha nga mapugngan ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa Central Visayas.",Unsa nga mga petsa ang gilangkuban sa paglihok sa mga operasyon?,"Moabot ngadto sa P828,931,249 nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO 7) sa ilang subsob nga simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sukad sa Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023.","Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023",0,245,206,244
01224-018,1224,Eskwelahan nasunog,"Usa ka edipisyo sa tunghaan nga elementarya sa Barangay Madridijos, lungsod sa Alegria, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, nasunog, alas 9:30 sa gabii, Dominggo, Enero 14, 2024. Ang karaang building sa Madridejos Elementary School hingpit ugdaw ug ang sunog gipasaka sa first alarm ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 10:20 sa gabii. Nirespondi usab sa maong sunog ang mga sakop sa Alegria Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (AMDRRMO) ug kapulisan sa Alegria nga ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick S. Tangub. Sa pasiunang imbestigasyon sa kabomberohan nasuta nga ang maong karaang edipisyo ginama sa kahoy nga gilangkuban sa class room sa Grades 3, 4 ug 5. Sumala sa kabomberohan, posibling hinungdan sa sunog mao ang faulty electrical wiring tungod sa kakaraan na usab niini. Ang maong sunog nagbilin sa danyos nga gibanabana sa kabomberohan nga P210,708.",Unsang eskwelahan ang naapektuhan sa kalayo?,Ang karaang building sa Madridejos Elementary School hingpit ugdaw ug ang sunog gipasaka sa first alarm ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 10:20 sa gabii.,Madridejos Elementary School,176,345,24,52
01675-009,1675,"Gibaslan, gipusil samtang natu’g","Wala na makamata sa iyang pagkatulog ang usa ka ulitawo human gipusil niadtong Martes sa ala 1:30 sa kaadlawon, Oktubre 17, sa Purok Manga, Brgy. Manduwang, Lungsod sa Minglanilla. Ang biktima giila nga si Lyra Perillo Perlas, 33, ulitawo, nagpuyo sa lugar, kinsa namatay sa samad pinusilan sa may agtang. Wala pa mailhi sa kapulisan ang killer. Sa imbestigasyon nila ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, hepe sa Minglanilla Police Station, nga nakadungog ang mga silingan sa sunodsunod nga mga buto sa pusil nianang kaadlawon. Nagtuo sila nga ang buto-buto nga ilang nadungog nagagikan sa gipuy-an sa biktima. Pagkabuntag, si Perlas nakit-ang patay na nga dunay samad pinusilan sa ulo. Narekuber sa crime scene ang lima ka mga kabhang sa bala sa kalibre .45 nga pistola. TUBIG GIAWAYANSi Perlas maoy suspek sa pagtigbas sa iyang silingan nga si Achilles Perpetua, 45, minyo, niadtong Sabado, Oktubre 14, 2023. Ang ilang giawayan may labot sa linya sa tubig. Gireklamo sab siya sa uban mga miyembro sa iyang pamilya ug mga silingan kay kanunay manghasi, manigbas, ilabi na kon hubog. Gani, sa wa pa tigbasa ni Perlas ang iyang silingan, unang gikabangi niini ang iyang inahan nga giingong iyang gihan-an sa pagtigbas hinungdan nga milayas ang iyang mama.",Unsa ang gireklamo batok ni Perlas sa iyang pamilya ug silingan?,"Gireklamo sab siya sa uban mga miyembro sa iyang pamilya ug mga silingan kay kanunay manghasi, manigbas, ilabi na kon hubog."," kanunay manghasi, manigbas",965,1089,76,103
00330-013,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Pila ang standard drug price sa gituohang shabu?,"Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000.","P13,940,000",372,518,134,145
00558-013,558,Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’,"Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.",Unsa nga partido ang giapilan ni Cebu Governor Edlen Abalayan?,"Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor.",Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban),74,242,61,119
00491-003,491,8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete,"Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.",Kinsa ang biktima nga nalumos sa tubod?,"Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo.",Fidel Dennes Cuevas Cuevo,293,401,25,50
01620-002,1620,Klase na karong adlawa,"Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.",Kinsa ang nagpasabot bahin sa klase karong adlawa?,"Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7).",Dr. Farnacio Bajala,111,211,24,43
00506-001,506,"Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura","Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.",Kinsa ang nagsugod sa awhag nga suspensuhon si Cebu Governor Edlen Abalayan?,"Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan.",Cebu City Fidelaor Cedie Abangan,0,213,56,88
00541-006,541,"Traysikad nadasmagan; drayber nalabay, patay","Namatay ang usa ka traysikad drayber samtang naangol ang iyang duha ka mga pasahero dihang nadasmagan sila sa usa ka awto ala 1:10 sa Biyernes sa hapon, Mayo 31, 2024 sa National Highway, sa Brgy. South Poblacion, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion. Ang mga pasahero mao sila si Edwin, dance instructor, taga Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo, ug usa ka Vincent, minor, grade 6 pupil, taga Barangay South Poblacion. Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga nasuta nga si Abe nilabang sa intersection sa highway padong sa eskwelahan apan nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho sa usa ka Brigido, 64 , minyo,taga Poblacion, Sibonga. Siya gikan sa Siyudad sa Sugbo. Sa kakusog sa impact, si Abe nalabay sa karsada apan ang iyang mga pasahero nakaambak. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Mendiola Center for Health and Infirmary Hospital sa Naga apan si Abe patay nang niabot.",Unsa ang hinungdan sa disgrasya nga nahitabo kang Dari Depano Abe?," Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga nasuta nga si Abe nilabang sa intersection sa highway padong sa eskwelahan apan nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho sa usa ka Brigido, 64 , minyo,taga Poblacion, Sibonga.",nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage,501,737,130,168
00120-015,120,13 ka balay naugdaw 'tungod sa egg tray',"Naugdaw ang 13 ka balay nga nahimutang sa Sityo Bangkerohan, Barangay Tayud, Lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo sa dihang gilamoy sa kayo nga niulbo sa alas 7:45 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kabomberohan nga gibanabana nga moabot sa P250,000 diin 10 ka pamilya nga gilangkubang sa 40 ka indibiduwal. Ang sunog gikatahong nagsugod sa balay sa pamilya niadtong matod pa nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol aron sa pag-abog sa mga lamok. Posible nga ang agiw sa gisunog nga egg tray mitugpa ngadto sa light material nga bahin sa balay nga miresulta sa pag-ulbo sa kayo.",Unsa ang gibanabana nga halaga sa mga kadaut?,"Base sa imbestigasyon sa kabomberohan nga gibanabana nga moabot sa P250,000 diin 10 ka pamilya nga gilangkubang sa 40 ka indibiduwal.","moabot sa P250,000",205,338,57,75
00337-010,337,Grabeng baha sa Metro Manila,"Grabe ang baha nga nasinati sa Metro Manila tungod sa habagat nga gipakusog sa bagyong Tris (Gaemi). Atol sa paggawas ning taho, hayan nadeklarar ang state of calamity sa kaulohan subay sa sugyot ni Interior and Local Government Secretary Adriano Baluyut Jr. sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang bagyo nagbilin og 8 ka namatay ug 600,000 ka mga tawo ang namakwit. “Because of what is happening, Mr. President (Lois Alarcon Jr. ), lalo na sa Metro Manila, ang rekomendasyon po namin po rito baka puwedeng mai-declare po natin ang state of calamity ang Metro Manila. ‘Yun po ang napag-usapan namin kanina,” matod ni Baluyut ngadto kang Alarcon atol sa situation briefing sa Camp Aguinaldo, Quezon City. Sa usa ka interbyu sa media, si Alarcon niingon nga ang pagdeklarar og state of calamity sa National Capital Region (NC) naa sa mga lokal nga pangulo. “It’s up to local communities to decide because they know best, they know best what they need. It is also, ‘yung pagdedeklara ng state of calamity is also to access funds para makapag-access sila ng funds kasi nauubos na ‘yung kanilang reserves,” siya miingon. Si Baluyut niingon nga ang Metro Manila Council nagtagbo sa Miyerkules sa hapon, Hulyo 24, aron hisgutan ang maong butang. Sa sayo pa, ang Malacañang nag suspend sa klase ug trabaho sa mga opisina sa gobyerno sa Metro Manila tungod sa grabe nga pag-uwan. Ang Department of Labor and Employment (Dole) usab nangayo sa pribadong sektor nga suspensuhon ang trabaho aron masiguro ang kaluwasan sa ilang mga empleyado. Kadaghanan sa dagkong kalsada sa Metro Manila dili maagian tungod sa grabe nga pagbaha, nga miresulta sa nagkarambula nga mga sakyanan ug mga pasahero ug motorista nga na-stranded. Daghang mga pamilya sa Navotas, Malabon, Pasig ug Manila ang gibakwit tungod usab sa pagbaha. Sa Marikina, ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate sa nagkadaiyang dapit human ang Marikina River misaka sa labaw sa 18 metros nga lebel sa tubig. Ang duha ka lane sa North Luzon Expressway dili na maagian sa tanang matang sa mga sakyanan. Samtang, si Alarcon nagmando sa mga ahensya sa gobyerno nga magtinabangay aron matubag ang mga panginahanglan sa mga apektadong katawhan. Alang sa alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Hulyo 24, ang weather bureau nag-ingon nga si Tris nagpadayon sa pagpakusog samtang kini naglihok padulong sa Taiwan. Ang Tris namatikdan mga alas 10 sa buntag nga anaa sa 345 kilometros amihanan sa amihanan-sidlakan sa Itbayat, Batanes uban ang maximum sustained winds nga 165 kilometros kada oras (km/h) duol sa sentro, ug huros nga moabot sa 205 km/h. Ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ilalom sa Tropical Cyclone Wind Signal 2, samtang ang Babuyan Islands, ang amihanan nga bahin TCWS 1.",Asa nga lugar ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate?,"Sa Marikina, ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate sa nagkadaiyang dapit human ang Marikina River misaka sa labaw sa 18 metros nga lebel sa tubig.",Marikina,1800,1971,3,11
00493-012,493,"'Kawata’ng gigutom', 3 ka mahalong igtatari gikawat","Naghinamhinam nga makakaon og litsong manok, tulo ka mahalong mga manok igtatari nga gipanag-iya sa prominente’ng pamilya sa dakbayan sa Sugbo gikawat sa 29 anyos nga lalaki’ng way trabaho. Si Jobal Cuizon, 29, ulitawo, taga-Barangay Pardo, Cebu City, nasikop Lunes sa buntag, Hunyo 10, human nagukdan sa caretaker sa manok igtatari sa Alta Vista, Barangay Poblacion Pardo, Cebu City. Ang mga mahalong manok igtatari gipanag-iya ni Victor Culala Culla, giatiman sa caretaker nga si Lester Cullamar, 27, kinsa nakabantay sa pagpangawat ni Cuizon. GIHUONG SA KURALAsoy ni Cullamar nga sa dihang iyang gipangsusi ang iyang gigalam nga mga igtatari, iyang nakita si Cuizon nga nigawas sa barbwire fence nga nagbitbit og sako. Sa pagkamatikod ni Cuizon, nikaratil kini sa pagdagan dala ang sako nga gisudlan sa tulo ka mga manok igtatari. May na lang kay nagukdan niya ang suspek ug nabawi ang duha ka puwa manok ug usa ka ogis nga pang-derby nga mga manok. Ang mga manok igtatari mokantidad og tag-P5,000 ang usa. Si Cuizon nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa krimen ug nangayo’g pasaylo. Iyang pangangkon nga iyang giuli ang mga manok kay siya nakonsensiya. NAG-FOODTRIPPasabot pa niya nga hubog siya niadtong higayona human nagyarok og Kulafu ug gigutom hinungdan nga iyang gi-tripingan ang mga igtatari. “Food trip nako naghunahuna nga lami kaayong ikaon og paa sa manok. Paborito kaayo nako isugba ang paa sa manok,” dugang ni Cuizon. Plano unta niya nga ang ogis maoy iyang luto-on samtang ang duha ka puwa nga mga manok iyang ibaligya sa tag-P500. Nasayran nga nabilanggo siya sa makadaghang higayon tungod sa pagpangawat og manok.",Kanus-a nasikop si Cuizon?,"Si Jobal Cuizon, 29, ulitawo, taga-Barangay Pardo, Cebu City, nasikop Lunes sa buntag, Hunyo 10, human nagukdan sa caretaker sa manok igtatari sa Alta Vista, Barangay Poblacion Pardo, Cebu City.","Lunes sa buntag, Hunyo 10",190,384,70,95
01328-008,1328,Abangan misaad nga mohatag og dugang allowance sa kapulisan,"Gisaaran ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga iyang dugangan ang allowance sa matag personnel, lakip na ang Visayas Command (Viscom), atol sa Christmas party sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Lunes, Disyembre 18, 2023. Wala mohatag og timeline ang mayor kon kanus-a niya sugdan ang pagdugang sa allowance sa kapulisan sa dakbayan, apan iyang gipaniguro nga mahatag kini sunod tuig. “Peace and order is very important. If we all have the money, even (the) employees of City Hall, productivity will always be a part and can only be achieved when employees are contented. Mao gyud na ang pinaka importante,” matod ni Abangan. Sa pangutana kon asa kuhaon ang pundo, matod sa mayor, nga pangitaan niya kini og paagi ug iya kini nga gitugyan ngadto sa iyang city administrator. Ang maong tinguha sa mayor gikalipay pag-ayo sa kapulisan sa dakbayan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nalipay na silang daan sa padayon nga pagsuporta kanila sa Kagamhanan sa Dakbayan. Ning bag-o lang, gitunol na ang kapin sa 50 ka tag-as nga mga kalibre sa armas human nakompleto ang mga papeles gikan sa Regional Civil Security Unit 7. Gawas niini, duna pay moabot nga bag-ong mga sakyanan nga himuong mobile patrol nga gamiton paggukod sa mga kriminal. “Unsa man gani ang gihatag ni Mayor sa amoa, dako na kaayo namong pasalamat. Kana lang gihatag niyang pagsalig sa amoa, dako na kaayo na para namo,” matod ni Baculo. Apan giklaro niini nga bisan wala pa ang saad nga dugang allowance, magpadayon ang pagtrabaho sa kapulisan sa pagpatunhay sa kahusay ug kalinaw.",Unsa ang gihatag ni Mayor nga gikalipay sa kapulisan?,"“Unsa man gani ang gihatag ni Mayor sa amoa, dako na kaayo namong pasalamat. Kana lang gihatag niyang pagsalig sa amoa, dako na kaayo na para namo,” matod ni Baculo.",pagsalig,1360,1525,102,110
00636-004,636,Dugang 7K cu. meters ma-supply sa Luyang,"Nahibalik sa bilanggoan ang usa ka ex convict human masikop sa buy-bust nga na sakmitan sa gi dudahang shabu nga mo timbang sa 75 gramos nga may standard drug price nga 510,000. 00. ka pisos. Ang malampuson nga buy bust operation na hitabo alas 2:00 sa kadlawon Mayo 11, 2024 samay Brgy. Mohon, lungsod sa Sogod, Sugbo nga ang suspek subject nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Gino Elumbaring Emaas, ex-convict, 39, ulitawo taga Brgy. Mohon. Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7. Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu. Sa dihang na dakpan ang suspek na kuhaan pa gayud kini sa iyang posisyun ug 9 ka medium size nga pakite sa gituhang shabu, ug usa ka large size nga pakite sa gituhang shabu. Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. Dugang pa, ang Lusaran Hydro sa dakbayan sa Sugbo, nga nagserbisyo sa Barangay Busay ug Pit-os, naghatag lang og 6,840 cubic meters, mikunhod gikan sa standard nga 30,000 cubic meters. Ang Luyang River lamang sa lungsod sa Carmen ang nagpabilin nga wala maapektuhi sa hulaw, nga nagmintinar sa makanunayon nga output nga 34,857 cubic meters kada adlaw.",Kinsa ang nag-ulo sa buy bust operation?,"Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7.",PLT VALMYR ANTON C Embang,464,757,77,102
01540-008,1540,Anak ‘person of interest’,"Gisusi sa mga imbestigador ang posibleng kalambigitan sa anak sa pagpusil-patay sa usa ka inahan ug sa iyang live-in partner samtang nagsakay sa bus sa Nueva Ecija nga nag-viral sa social media. Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki. “Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon. “At kinausap na rin ito ng ating mga imbestigador subalit ang sinasabi niya ay wala po siyang alam dito. On the part of the Nueva Ecija, nakausap na rin nila ‘yung kapatid mismo ng biktima at may mga nakuha silang information na sinasabi na allegedly ay meron nga pong nasabi itong biktima na may possible threat against her life,” siya nidugang. Ang inahan ug ang iyang 55-anyos nga live-in partner gipusil unom ka higayon sa ulo ug liog sa duha ka wala mailhing armado samtang sakay sa bus sa Barangay Minuli, lungsod sa Carranglan sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, samtang paingon sa San Vicente, Tarlac. Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan. (SunStar Philippines). Victim's son ‘person of interest’ in bus shooting incident",Unsa ang gibuhat sa mga armadong lalaki sa drayber sa bus?,Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan.,giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan,1370,1525,93,154
00948-009,948,Nagrambol sa bar tungod sa babaye,"Gipangdala sa Mabolo Police Station ang duha ka mga grupo sa mga batan-on nga nagrambol sa gawas sa usa ka imnanan sa Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7. Nagsugod ang kasamok dihang ang 34 anyos nga lalaki nagselos nga ang iyang duha ka mga kauban nga batan-ong babaye nakig-jam sa laing grupo sa mga batan-ong lalaki. Kalit lang, matod pa, nanumbag ang maong lalaki nga maoy hinungdan nga gitabangan siya og bukbok sa mga batan-on nga nakaingon nga siya nahagba. Dali nga nauwang sa mga security guard sa maong imnanan ug sila gipangdala sa police station. Apan giingong nagkapasayloay ang duha ka mga habig human nga nagkasinabot nga dili na mopasaka og kaso. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga mando sa hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian sa tanang station commanders nga bisan nagkauliay na ang maayong kabubut-on sa duha ka mga kampo apan ila gyud kini nga pasakaan og kaso. Kasong alarm and scandal ang isang-at nga reklamo sa Mabolo Police Station batok sa maong mga batan-on sanglit mao kini ang nalatid sa ordinansa sa Dakbayan nga gipirmahan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. “This will be a lesson for everybody nga dili diay pwede nga bisan pag nagkahusay na mo sa inyong tagsa-tagsa ka tulubagon, naa gyud moy tulubagon pud sa publiko kay naa man pud moy gidisturbo,” matod ni Baculo. Lakip sa gihatag nga kamandoan ni Bacquian, matod ni Baculo, ang pagpakig dayalogo sa security officers ug management sa mga establisemento ug mga imnanan aron ilang isugyot nga kon dunay lamok-lamok nga mahitabo sa ilang imnanan, labing maayo nga dili kini abogon sa gawas. Ang ilang buhaton mao ang pagpanawag og polis aron dakpon ang naghimo sa kagubot ug ang duha ka mga kampo maoy pulos pasakaan og kaso. Samtang, ang nahitabo sa usa ka pagpamusil-patay sa usa ka lalaki atol sa rambol sa KTRV bar sa dan Pelaez, Barangay Kalubihan sa Miyerkules sa kaadlawon, Marso 6, nga una kining nag away sa sulod sa imnanan apan giabog sila sa mga bouncer nga didto himuon ang kagubot sa gawas didto na hinuon kini gipusil. Atol sa maong dayalogo, ipaapil nila ang taga Cebu City Hall aron masayran kon dunay bay kalapasan nga nahimo ang mga establisemento sama sa business permit niini ug uban pa. Ang mga police station nga mopatawag og dayalogo sa security officers ug management sa commercial establishments nga namaligya og ilimnong makahubog kini mao ang Carbon, Mabolo, Parian ug Abellana. Subay niini, gipahugtan pa sa kapulisan ang pag-roving sa mga police patrol sa matag gabii hangtod na sa kaadlawon nga maoy oras sa pagpang gawas sa mga nakainom na. /",Unsa ang buhaton sa mga security officers sa pagsugakod sa kagubot?,Ang ilang buhaton mao ang pagpanawag og polis aron dakpon ang naghimo sa kagubot ug ang duha ka mga kampo maoy pulos pasakaan og kaso.,pagpanawag og polis,1713,1847,26,45
01484-002,1484,‘Nakadunggab’ sa iyang 'karibal' sa gugma,"Mag-atubang og kasong frustrated murder ang usa ka lalaki human nanunggab sa iyang karibal sa gugma sa usa ka babaye alas 12 sa tungang gabii sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Purok 8, Sityo Calachuche, Barangay Colon, siyudad sa Naga. Apan ang suspek nanghimakak kay igo ra niyang gibawi ang iyang kapuyo nga “giilog”sa biktima, wa siya manunggab. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Rebumaphil Olimberio, 23, ulitawo, laborer, taga Barangay Tabuan, lungsod sa San Fernando. Samtang ang biktima giila nga si Emeniano Felmar Bajala, 21, ulitawo, taga Purok 8, Sityo Calachuche, Brgy. Colon, siyudad sa Naga. Giingon nga ang suspek nisulong aron bawion ang iyang kapuyo nga nikuyog sa biktima ug nahitabo ang komprontasi nga nisangko sa pagpanunggab. Si Bajala naigo sa agtang. Ang biktima gidala sa tambalanan samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma. Si Olimberio nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nihimakak sa akusasyon batok kaniya. Matod niya nga niadto siya sa balay ni Bajala tungod sa iyang kapuyo nga giingong pinangga niya nga gidagit sa biktima pinaagi sa pagpasakay sa motorsiklo. Asoy sa suspek nga iya kining gigukod sakay sa usa ka habalhabal. Apan pag-abot niya sa balay ni Bajala kay kuhaon ang iyang kapuyo, siya maoy gitabangan og away. Dason sa suspek, maayo na lang nga nakadagan siya ug nakasakay og laing habalhabal pauli sa ilang dapit uban sa iyang kapuyo. Matod sa suspek, nahibong na lang siya kay giadto siya og polis sa Naga ug gidakop.",Kinsa ang suspek nga nasikop nga giila sa kapulisan?,". Sumala sa kasaligang tinubdan, ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Rebumaphil Olimberio, 23, ulitawo, laborer, taga Barangay Tabuan, lungsod sa San Fernando. ",Rebumaphil Olimberio,349,522,82,102
01332-004,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa ang nahitabo sa SUV base sa video?,"Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit.","niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit",623,812,31,188
01350-008,1350,Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento,"Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.",Unsa ang gikinahanglan nga mga ID sa mga benepisyaryo sa 4Ps?,Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address.,4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID,1493,1660,82,132
00759-002,759,Espiritu wa pasudla sa MCWD,"Gibabagan si manlalaban Dean Dx Lapid sa pagsulod sa edipisyo sa main office sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa Brgy. Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo sa iyang unang adlaw sa pagkatudlo isip acting general manager sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Si Espiritu maoy MCWD customer care division head sa wa pa gitudlo nga acting GM. Kini ubos sa mando sa board of directors nga gipangulohan ni chairman Range Abarca III nga nagdili kaniya ug sa mga miyembro sa interim board of directors sa pagsulod sa lugar sa water district. Kini nga lakang nahitabo human sa memorandum nga gipirmahan ni suspended general manager Lester Echiverri nga pinetsahan og Abril 15 alang sa dinaliang pagpatuman. Ang memorandum gihimo usab subay sa MCWD board resolution nga giaprubahan atol sa special meeting sa board niadtong Abril 12.“The general manager is hereby directed to implement a lockdown to secure the premises of the MCWD to ensure unhampered public service and protect the well-being and safety of its employees against any form of intimidation and harassment,” tipik sa memorandum. Giaprobahan ni Abarca board niadtong Abril 12 ang usa ka resolusyon nga nagtugot sa general manager sa pagpasaka sa mga gikinahanglang kasong kriminal ug administratiba batok sa mga sakop sa interim board of directors tungod sa giingong pagpang-agaw sa otoridad ug uban pa. Ang samang resolusyon nagmando usab sa pag-isyu og show cause order ngadto kang Espiritu alang sa giingong pag-agaw sa otoridad sa general manager, insubordination, ug pagpahigayon og prejudicial to the best interest of the service, aron ipasabot ang iyang pagkalambigit ug mga aksyon sa pagsuporta sa “illegal takeover and defying the status quo position. ”Si Espiritu, sa unang report sa SunStar Cebu niadtong Abril 13, niingon nga ang interim board sa Local Water Utilities Administration (LWUA), nipahibawo kaniya niadtong Abril 12, bahin sa iyang temporaryo nga appointment nunot sa 90 ka adlaw nga preventive suspension ni Echiverri. KOMPRONTASESi Cebu City Administrator Calvo Pangag ug Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao miadto sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Usa ka mubo nga komprontasyon ang nahitabo tali sa duha ka mga partido. Ang kalihim sa MCWD nga si Lynette Fidela Alcones nihangyo kang Pangag ug Bulalayao nga mobiya na kay mga empleyado sila sa City Hall. Hinuon, sila si Pangag ug Bulalayao, wala magtagad sa hangyo ni Alcones, nga nangatarungan nga si Alcones gisuspenso na.",Kinsa ang MCWD customer care division head nga wala pa gitudlo nga acting GM?,Si Espiritu maoy MCWD customer care division head sa wa pa gitudlo nga acting GM.,Espiritu,260,341,3,11
01555-011,1555,Sinulog Fest magpabilin sa SRP — Caloy Abastillas,"Ang Sinulog Festival sa 2024 gikatakdang ipahigayon na usab sa South Road Properties (SRP). Bisan pa, kini nga desisyon nag-atubang og mga pagsaway gikan sa publiko, nga nagpasiugda sa negatibo nga yugto, sa sayo pa ning tuiga, ingon man usab karon. Si Buddy “Caloy” Abastillas, executive director sa Sinulog Foundation Inc. , sa Martes, Nobiyembre 14, 2023, nisaad nga ilang pauswagon ang kasinatian sa pagtan-aw sa publiko tungod kay giandam na nila ang mga dalan alang sa ritual showdown ug street dancing. “Didto gihapon ipahigayon ang [Sinulog Festival] sa SRP, which, of course, working inside and out to improve compared to our venue last year. And it is now named Sinulog sa Sugbo Philippines 2024,” matod ni Abastillas. Niadtong Enero 14, nakahukom si Cebu Governor Edlen Abalayan nga di paapilon ang tanang 10 ka contingents gikan sa Probinsiya sa Sugbo. Apil sa nisibog ang independente nga mga dakbayan sa Lapu-Lapu ug Mandaue, gikan sa Sinulog Grand Parade ug Ritual Showdown. Tungod niini, 12 lang sa unang 22 ka mga grupo ang ningpasundayag sa culminating activity karong tuiga. Human sa pag-anunsyo ni Abastillas sa social media niadtong Martes, nangasuko ang mga netizen kay nasayod sila nga ang Sinulog Festival sunod tuig ipahigayon sa SRP, ug dili na mobalik sa naandan nga venue, nga mao ang Cebu City Sports Center (CCSC), duol sa Abellana National School. Usa ka netizen ang nikomentaryo sa SunStar Cebu, nga nagkanayon “Another failure in the making. They did not learn from the past!”Samtang ang laing Facebook user niingon nga mas gusto niya nga magpabilin sa balay kaysa moadto sa SRP aron motan-aw sa mga pasundayag, niingon, “Kon didto pa ipahigayon, mas gusto ko nga matulog. ”Samtang gipaambit sa usa ka komentarista gikan sa Carcar City ang maong post ug ni-caption, “Mag-perform pa ba ang mga delegado sa Probinsiya sa Sugbo sa Carmen?”Sayo ning tuiga, human gipaatras ang mga contingent gikan sa Sinulog sa Cebu City tungod sa safety concerns, si Abalayan nihangyo kanila nga mopasundayag sa Sinulog sa 50th-anniversary celebration sa Carmen, amihanang Sugbo. DI SA CCSCGitataw ni Abastillas nga ang SRP maoy labing maayo nga lokasyon sa pag-host sa mga nag-unang kalihukan sa Sinulog Festival. Iyang gitumbok nga ang CCSC kasamtangang gipaubos sa renovation isip pagpangandam sa Palarong Pambansa sa Hulyo sunod tuig. Niadtong Lunes, ang executive director sa CCSC nga si Aldryn Pagodon mitaho nga anaa na sa 30 porsiyento ang progress sa renovation sa oval. Tumong niini nga mahuma.",Kinsa ang nagsaway bahin sa desisyon sa Sinulog Festival?,"Bisan pa, kini nga desisyon nag-atubang og mga pagsaway gikan sa publiko, nga nagpasiugda sa negatibo nga yugto, sa sayo pa ning tuiga, ingon man usab karon.",publiko,92,249,65,72
00324-005,324,Korte misalikway na sab sa petisyon pagbatok sa Carbon Market project,"Gisalikway sa Cebu City Regional Trial Court (RTC) pag-usab ang petisyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron pugngan ang kalambuan sa Carbon Market pinaagi sa joint venture agreement (JVA) aron malikayan ang premature nga desisyon. Sa mando nga pinetsahan og Hulyo 10, 2024, si RTC Branch 58 Judge Ma. Jeanette Calderon niingon nga ang pag-grant sa petisyon ni Abcede moresulta sa prejudging sa kaso. Ang hukom niingon sa mando nga klaro nga ang injunction usa sa nag-unang reliefs nga gipangayo sa kanhi mayor, ug nagdugang, “. . . sa pagtino sa angay ba nga ihatag ang gipangayo nga provisional relief, ang korte kinahanglan, bisan pa sa una pa, motino kon ang JVA supak ba sa balaod, moralidad, maayong batasan, o public policy, o kon kini nakalapas sa Konstitusyon. Kini magpugong sa claim sa petitioner nga ang JVA wala’y bili ug isalikway ang mga rason sa pagsalikway nga giisa sa respondents sama sa, pananglitan, nga ang petitioner sad-an sa forum shopping. ”Ang hukom nisumpay sa iyang desisyon sa kaso nga City of Iloilo vs. Honrado, diin ang Supreme Court mi-emphasize sa pagdili sa pag-grant sa aplikasyon alang sa temporary restraining order o preliminary injunction diin ang injunction mao ang nag-unang relief nga gipangayo sa aksyon. “The essential office of preliminary injunction is to preserve the rights of the parties before the final adjudication of the issues. Where injunction is the main relief sought in the action, therefore, the trial court should desist from granting the plaintiff’s application for temporary restraining order or writ of preliminary injunction if such grant would tend to prejudge the case on the merits. The preliminary injunction should not determine the merits of the case, or decide controverted facts, but should still look to a future final hearing,” tipik sa Iloilo vs. Honrado nga hukom. Ang writ of preliminary injunction gi-issue sa korte aron mapugngan ang hulga o padayong aksyon nga kinahanglan usisahon ug hukman. Ang nag-inusara nga tumong niini mao ang pagpreserbar sa status quo hangtod nga ang merits sa kaso mahimo nga madungog sa hingpit, ingon sa hukom. ‘ANTI-POOR’Sa petisyon ni Abcede, iyang gipangayo nga ang JVA nga nahimo tali sa respondent nga Megawide Construction Corp. (MCC) ug sa Cebu City Government pinaagi sa namatay nga mayor Aldana Abastillas ug Mayor Cedie Abangan, nga karon nagserbisyo sa unom ka bulan nga suspensyon, ideklarar nga void ug inexistent gikan sa sinugdanan tungod sa paglapas sa konstitusyon, mga naglungtad nga balaod, mga lagda ug regulasyon, ug mga ordinansa sa Siyudad;Ang preliminary prohibitory injunction nga gi-issue aron pugngan ang mga kalihukan nga gihulagway himuon nga permanente, ug ang mandatory injunction ug writ of mandamus nga mag-order sa mga publiko ug pribadong respondent ug sa tanan nga naglihok alang kanila lakip ang mga enforcement entities niini, ug ang Philippine National Police (PNP) nga ibalik ang mga demolished market stall holders ug/o tugotan sila nga mobalik sa ilang orihinal nga gikatakdang mga lugar;Ideklarar nga ang MCC, Cebu2 World Development Inc. , ug ang mga kauban niini, mga conduit ug mga principal, permanente nga diskwalipikado sa pagpadayon pa sa JVA ug gi-order nga ibalik ang Carbon Market sa orihinal nga mga istruktura niini;Pagdili sa mga publiko nga respondent, nga mao ang chief executive, presiding officer, ug mga miyembro sa majority sa City Council sa Cebu City, ug tanan nga mga subordinate sa syudad, personnel, lakip ang PNP, gikan sa pagpatuman, pag-implementar sa JVA ug ang supplement niini, ug sa dugang pa nga pagdawat, pag-aproba, ug pag-implementar sa bisan unsang susama o may kalabotan nga proposal gikan sa MCC, mga kauban niini, mga conduit, mga subsidiary o mga principal. Gisulayan sa SunStar Cebu nga makakuha og komento gikan ni Abcede, apan siya miingon nga wala pa niya madawat ang mando gikan sa RTC, samtang si C2W general manager Jocelyn Eco wala pa maabot alang sa press time. Sa Disyembre 2020, si Abcede nipetisyon alang sa judicial review ug temporary restraining order batok sa developer sa Carbon Market Modernization, MCC, ug ang Cebu City Government, nga nagpadayag nga ang proyekto “anti-poor. ”Ang 112-ka-tuig nga Carbon Market mao ang labing dako ug labing karaan nga public market sa Cebu City.",Unsang kaso ang gisumpay sa hukom sa iyang desisyon?,"Ang hukom nisumpay sa iyang desisyon sa kaso nga City of Iloilo vs. Honrado, diin ang Supreme Court mi-emphasize sa pagdili sa pag-grant sa aplikasyon alang sa temporary restraining order o preliminary injunction diin ang injunction mao ang nag-unang relief nga gipangayo sa aksyon.",City of Iloilo vs. Honrado,964,1246,49,75
00711-004,711,Gipusil tungod sa pagdumot,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila makaduha ka higayon sa tiyan sa Sityo Upper, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo, pasado alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 24, 2024. Ang biktima giila nga si Jhonnylou Abilon, usa ka pintor, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat. Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas. Samad sa tiyan ang naangkon ni Abilon gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas dayon gidala sa usa ka tambalanan. DUMOTSa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga nasuko, matod pa, ang suspek sa biktima sanglit niadtong mga bata pa sila, nadakpan sila ug nasulod sa Operation Second Chance (OSC) sa Siyudad sa Sugbo. Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away. Giingong nibahad ang suspek sa biktima nga kon magkita sila pag-usab, dunay mahitabo niini. Tuod man, nag-abot sila sa usa ka lugar sa Carreta diin didto nahitabo ang pagpamusil. Ang biktima dunay kasong pagpangawat niadto hinungdan nga nadala sa OSC, samtang ang suspek nalambigit sa illegal nga drugas ug lain pang krimen dihang sila mga menor pa.",Unsa ang nahitabo sa biktima ug suspek sa wala pa ang insidente?,"Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas.",nag-estoryahanay pa,440,553,38,57
01254-006,1254,5K security personnel alang sa Sinulog,"Nakahan-ay na ang kapin sa 5,000 ka hiniusang pwersa sa kapulisan, kasundaluhan, Philippine Coast Guard (PCG), Bureau of Fire Protection (BFP), mga force multiplier ug ubang mga ahensya sa gobyerno nga magbantay sa seguridad alang sa mga kalihukan sa ika-459 Fiesta Senior. Sa Miyerkules sa buntag, ang 3,500 niini ka uniformed personnel sa PNP ug Armed Forces of the Philippines ningtambong sa sendoff ceremony nga gipahigayon sa South Road Properties (SRP). Matod ni Police Colonel Achilles Abing, deputy regional director for operations sa Police Regional Office (PRO 7), ang ilang prayoridad mao ang kaluwasan sa publiko ug dako ang iyang pagsalig sa security personnel. Dugang niya, gisalig usab niya ang tanan sa Labaw nga Makagagahom ug ang pag-abag sa ubang mga ahensya sa gobiyerno aron ilang makab-ot ang kalampusan. “The safety and security of out people shall be our top most priority,” matod ni Abing. Sa wala pa gipakatap ang 3,500 ka mga polis ug sundalo, gipanalanginan sila sa Augustinian friars nga nagdumula sa Basilica Minore del Santo Niño nga gipangulohan ni Selfred. Fr. Badoy Mantilla nga nagdala sa replica sa imahen ni Sr. Santo Niño. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nitambong usab sa sendoff ceremony ug niawhag sa mga personnel nga motutok sa kasegurohan sa kapistahan sa Senyor. Human sa mubo nga mensahe sa mayor, nisayaw kini sa tuno sa Sinulog sa iyang pito ug nagdala og gamay nga imahen sa Santo Niño. Niduyog sa pagsayaw ang kadagkuan sa kapulisan, kasundaluhan ug mga opisyal sa ubang mga ahensya sa gobyerno. Si Abangan nipatingog sa pito sunod sa Sinulog beat unya ang uban sa iyang likod maoy tingsinggit og Pit Senyor. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug ground commander sa security sa Task Force Sinulog, nagkanayon nga duna pa silay gihimo nga adjustments sa deployment apan magsugod na ang ilang pagpakatap sa mga polis karong adlawa subay sa pagsugod na sa novena mass. Iyang gidugang nga usa ka adlaw sa dili pa ang dakong kalihukan nga mao ang fluvial procession ug ang Sinulog Grand parade, dunay himuon nga simulation exercise aron pagseguro nga hapsay ang pagpakatap sa ilang mga personnel. “A day before naa tay buhaton nga simulation para masiguro nato ang plastada sa atung mga personnel sa actual na gyud nga deployment,” matod ni Bacquian. Ang Joint Task Group-Cebu pinaagi sa kumander niini nga si Army Colonel Louell Manuel nipahibawo nga modugang sila’g kapin sa usa ka libo ka mga sundalo, lakip na ang mga reservists, atol sa parade nga maoy magsilbing crowd control. Apil sila sa nag monitor sa hulga sa siguridad sa maong dakong kalihukan apan iyang giklaro nga wala ray seryuso nga hulga nga ilang nadawat sanglit wala may problema sa insurgency ang Sugbo. WAY SIGNAL JAMSamtang, subling gipahibalo ni Abangan nga walay mahitabo’ng signal shutdown sa tanang telephone companies atol sa mga kalihukan sa Sinulog gikan sa seaborne procession sa Enero 20, 2024 hangtod na sa Sinulog grand parade sa Enero 21, 2024. Matod sa mayor nga kinahanglan nga maminaw niya ang kadagkuan sa kapulisan ilabi na ang naa sa ulohang buhatan sanglit ang taga Sugbo ang nasayod sa sitwasyon kay sukad pa kaniadto walay kakulian nga nasugatan ang Sinulog.",Kinsa ang niduyog sa pagsayaw atol sa sendoff ceremony?,"Niduyog sa pagsayaw ang kadagkuan sa kapulisan, kasundaluhan ug mga opisyal sa ubang mga ahensya sa gobyerno.","kadagkuan sa kapulisan, kasundaluhan ug mga opisyal",1437,1546,24,75
01643-012,1643,"‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay","Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)",Unsa ang kahimtang ni Patawaran sa panahon sa insidente?,"Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo.",hubog,376,592,133,138
01283-016,1283,Abangan naneguro nga SRP maandam sa Sinulog 2024,"Sulod sa duha ka semana, andam na ang venue sa Sinulog 2024 Grand Parade and Showdown sa South Road Properties (SRP) alang sa performance sa mga contingent, matod ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Si Abangan, sa usa ka press conference sa Martes, Enero 2, 2024, sa Cebu City Hall, niingon nga nakadawat siya og pasalig gikan mismo kang Sinulog executive committee chairman Pericles “Ricky” Dakay. Apil na niini ang pagkompleto sa tanang trabaho’ng sibil, lakip ang pag-aspalto, pagkonkreto ug pag-instalar sa grandstand human sa duha ka semana. Si Abangan nihimo og sayo sa buntag nga walk-through sa Martes sa SRP venue aron personal nga ma-supervise ang pag-usisa sa dagan sa “Sinulog sa Sugbo Philippine 2024” venue. Ang Sinulog Grand Parade and Showdown gikatakda karong Enero 21, 2024, sa samang venue sa Sinulog sa miaging tuig. “I want to come up with the percentage (in terms of completion), but time will come nga andam na,” matod ni Abangan. DI MAHIMOGibalibaran ni Abangan ang hangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa Enero 19, 2024 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan, inay sa Enero 13. Apan andam ang mayor nga ibaylo ang Sinulog sa Kabataan sa Siyudad nga ipahigayon unta sa Enero 14 ngadto na sa Enero 13, samtang sa 14, ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa taho sa Public Information Office (PIO), si Abangan nipasabot nga di mahimo ang hangyo sa gobernador tungod kay duol ra kaayo ang Enero 19 sa adlaw sa Sinulog grand parade nga Enero 21. Hinuon, ang mayor niingon sa press conference, diin iyang uban si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga sa Cebu City Sports Center (CCSC) ipahigayon ang duha ka mga kalihukan nga tipik sa Sinulog 2024. Ang bise mayor maoy gisangunan ni Abangan sa pagdumala sa duha ka mga kalihukan, apil na sa trapiko. Sa miaging semana, gipahibawo ni Gobernador Abalayan ang pag-apil sa Lalawigan sa Sinulog sa Kabataan, apan nihangyo siya sa Siyudad nga inay sa Enero 13, adto na kini sa Enero 19 kay aron mahatagan pa og igong panahon ang mga contingent sa pag-practice. Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan. Mokabat na sa 15 ka mga local government sa Lalawigan sa Sugbo ang ningpadayag sa ilang pagsalmot. Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan. Sa miaging semana, si Abangan niduaw sa CCSC aron pagsusi sa pasilidad alang sa duha ka mga Sinulog sa Kabataan. Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.",Unsa ang gipabakbak ni Abangan alang sa mga kalihukan?,"Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.",separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT),2453,2687,107,157
00362-010,362,"Nag-birthday gipusil, patay","Drugas ug personal grudge, ang gisubay nga motibo sa pagpusil-patay sa usa ka ginang sa Sitio Lower Kawayan, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, alas 12:04 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Shiela Cape, 37, kinsa nagsaulog sa iyang adlaw’ng natawhan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024 ug nag-inom uban sa iyang mga higala ug kabanay sa basketball court sa dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Johnrey Baldado, officer in charge sa Abellana Police Station, nga base sa migawas sa ilang imbestigasyon, ang biktima kanhi drug surrenderer niadtong 2018 ug gawas niini, nagpautang usab kini og kuwarta. Tungod niini, ilang subayon kon kinsa ang gikaaway sa biktima ug kon mibalik ba kini sa pagkalambigit sa illegal nga drugas. “Usa pud na sa atong tan-awon kung involve ba ni sa drugs or ang info sad namo nga na-receive karon nga nagpautang daw ni siya diha,” matod ni Baldado. Nakakuha na sila og CCTV camera sa maong panghitabo apan giangkon ni Baldado nga naglisod sila tungod kay dili makita ang panagway sa mamumuno. Ang biktima naglakaw padulong sa ilang balay dihang gisundan sa nagbinugtong nga mamumuno nga nagsul-ob og itom nga jacket nga dunay hood. Daling nisibat kini human pusila sulod sa upat ka higayon ang biktima. Sigun sa pamahayag sa mga saksi nga unom ka buto sa armas ang ilang nadungog apan upat lang ang miigo sa lainlaing bahin sa lawas sa biktima.",Unsa ang ilang gihimo tungod sa mga isyu nga gikasangunang sa biktima?,"Tungod niini, ilang subayon kon kinsa ang gikaaway sa biktima ug kon mibalik ba kini sa pagkalambigit sa illegal nga drugas.",ilang subayon kon kinsa ang gikaaway,644,768,14,50
01552-005,1552,Biyudo gipatay sa anak sa iyang ‘uyab’,"Namatay niadtong Lunes, alas 9:30 sa gabii, Nobiyembre 13, 2023, ang usa ka biyudo nga gipusil sa anak sa babaye nga giingong iyang uyab sa Brgy. Tapon, Dalaguete, habagatang Sugbo. Nasuta sa kapulisan nga nangigi ang anak kay giingong giuyab sa biktima ang iyang inahan. Ang biktima giila nga si Chito Pagana, mag-uuma, taga Tapon, Dalaguete, samtang ang suspek giila nga si Ghen Pagcaliuagan, 23 , ulitawo, taga Sityo Lugsangan, Brgy. Tapon. Base sa nakuha’ng kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang suspek nasuko kang Pagana kay nganong giuyab ang iyang inahan nga buwag na sa iyang amahan. Samtang diha sa su’d sa ilang open nga payag kuyog sa iyang anak lalaki nga si Cedie Dean nga nag-istoryahanay, matod pa, sa kalit lang niabot ang suspek, gipusil ang biktima tumong sa agtang. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , dali nga niresponde sa pagpamusil. Ila pang naabtan ang biktima nga nalup-og su’d sa iyang payag apan ang suspek nakaeskapo na. Ang biktima gidali unta sa pagdala sa tambalanan apan namatay gumikan sa iyang samad pinusilan sa agtang. Ang suspek wa pa madakpi sa kapulisan ning pagsuwat sa taho.",Kinsa ang anak sa biktima nga nakuha nga nag-istorya sa payag?,"Samtang diha sa su’d sa ilang open nga payag kuyog sa iyang anak lalaki nga si Cedie Dean nga nag-istoryahanay, matod pa, sa kalit lang niabot ang suspek, gipusil ang biktima tumong sa agtang.",Cedie Dean,618,810,79,89
00500-014,500,Liog sa babaye gilaslas sa uyab,"Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.",Asa padulong ang taxi drayber ug ang biktima?,Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan.,siyudad sa Carcar,635,733,67,84
00354-006,354,Appeal ni Abangan gibasura,"Gibasura sa Office of the Ombudsman ang mosyon nga naghangyo sa paglibkas sa kamanduan nga pagsuspenso kang Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal tungod sa kakuwang sa merito. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024, nga nagbalibad sa Manifestation with Motion to Lift Order of Preventive Suspension nga gisang-at niadtong Fidelao 28, 2024. Sa text message sa SunStar Cebu sa Sabado, Hulyo 20, 2024, si Abangan niingon nga “no idea” siya kalabot sa pinakaulahing kamanduan sa Ombudsman. Si Abangan, lakip sila si suspended City Administration Calvo Pangag, OIC City Assessor Charie Agnes Pangag, Albear Fidela Canete, Netchel Canezal, Jay-ar Pescante, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan nakadawat sa ilang unom ka buwan nga preventive suspension order niadtong Fidelao 9, 2024. Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas. Ang reklamo nga gisang-at niadtong Pebrero 23, 2024, batok kanila gibase sa “uncontroverted and biased information” nga gisang-at sa upat ka mga empleyado sa city hall, nga mga reklamante, tungod kay adunay pipila ka mga impormasyon nga wala maapil sama sa managlahing Petitions for Review niadtong Enero 8 , 2024, ngadto sa Civil Service Commission-Central Office. Ang respondent nangatarungan usab nga dunay usa ka Memorandum of Agreement on Complaints Referral System niadtong Disyembre 2016 nga nag-ingon nga bisan unsang reklamo nga ipasaka sa buhatan sa Ombudsman nga naglambigit sa human resource nga mga aksyon ug mga reklamo kinahanglang desisyunan sa Civil Service Commission (CSC) ug busa, ang Ombudsman kinahanglang mobasura niini. Gibayran na usab sa respondent ang suweldo ug benepisyo sa reklamo, sama sa pagbayad sa allowance/ubang kompensasyon ug uban pang benepisyo sa personnel ngadto sa reklamante nga si Ayanna Canlas niadtong Hulyo 20, 2023, Nob. 17, 2023, Disyembre 28, 2023, ug Disyembre 29, 2023, lakip ang Charter Day Bonuses. Ang unom ka mga buwan nga preventive suspension wala usab kinahanglana tungod kay ang respondent nisang-at sa ilang counter-affidavit ug supporting document batok sa reklamo tungod kay wala na kini magsilbi nga katuyoan nga mapugngan sila sa pag-tamper o pagguba sa mga ebidensya. Ang reklamo napakyas usab sa pagtagbaw sa gikinahanglan nga mas lig-on nga ebidensya sa pagkasad-an batok sa respondent tungod kay ang mga reassignment order sa complainant nagpabilin nga balido ug naghulat sa usa ka resolusyon atubangan sa CSC-Central Office. Ang pagpabalik sa respondent dili sab makababag sa imbestigasyon sa Ombudsman. Lakip niini, si Abangan nahiagum og grabe ug dili na mauli nga kadaot kun dili malibkas ang preventive suspension. TUBAGSi Acepcion niingon isip tubag nga ang gahom sa Ombudsman sa pagpahamtang og preventive suspension, sa kaso ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal, mao ang paghimo og imbestigasyon nga magdeterminar sa tukmang disciplinary action batok sa giingong nakalapas nga mga opisyal ug empleyado sa publiko. Ang preventive suspension usab maghadlok ug magbabag sa giingong nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko sa pag-tamper o pagguba sa mga dokumento o ebidensya nga gipanag-iya sa mga respondent, lakip na ang pagpanghulga sa mga testigo. Ang Section 24 sa Republic Act 6720 nagkanayon nga ang preventive suspension mahimo’ng ipahamtang sa bisan kinsang nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko nga mapasakaan og kasong dishonesty, oppression o grave misconduct, o neglect of duty; reklamo nga naggarantiya sa pagtangtang sa katungdanan; ug ang padayong pagpabilin sa respondent sa opisina mahimong makapahinabog pagpihig sa kaso nga gipasaka batok sa opisyal o empleyado. SUSPENSOSa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso, ilabina sa kaso nga naglambigit sa upat ka wa mabayri nga mga empleyado sa Cebu City Hall. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa city hall preventively suspended, apan nakasinati sila og “total darkness” ug gibati nga “walay mahimo” atol sa pagserbisyo sa preventive suspension gikan sa Office of the Ombudsman. “Wala akong sala. Walang wala,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang kaso unang gi-docket sa Ombudsman Visayas niadtong Marso 2024, apan gi-docket kini pag-usab sa Central Office niini niadtong Abril 2024, pipila ka adlaw sa wala pa siya masuspenso. Nagtuo siya nga posibleng may kalambigitan kini sa prayer rally isip suporta ni kanhi presidente Agawin Bustamante nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Pebrero 25, 2024. Niadtong Abril 16, 2024, upat ka mga regular nga empleyado sa Cebu City Hall nibutyag sa mga tigbalita nga wala sila makadawat sa ilang binuwang suholan sukad niadtong Hulyo 2023./ MVG",Unsa ang giingon sa respondent mahitungod sa ilang mga katungod?,Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas.,nalapas,898,1042,136,143
00228-013,228,'Siga' sa Barangay Buhisan nadakpan,"Giila sa kapulisan nga hitman o gun for hire ug drug personality nga gikahadlokan o siga sa Brgy. Buhisan, dakbayan sa Sugbo nasikop sa mga sakop sa Labangon Police Station human nanghasi kini sa iyang pamilya sa Sitio Upper Puti sa samang barangay, alas 2:30 sa hapon, Lunes, Agusto 19, 2024. Ang nadakpan giila nga si Isles Bravo Braza, 35, residente sa maong lugar, nakuhaan og kalibre .45 nga armas nga dunay pito ka mga bala ug lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 2. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P15,300. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga niadtong Dominggo, Agusto 18, 2024, nanawag sa ilang buhatan ang igsuon sa suspek tungod kay nag-wild kini pinaagi sa pagwarawara sa iyang armas. Apan pag-abot sa kapulisan, dali kini nga nisibat paingon sa bukirang dapit. Tungod niini, gihupohupoan sa mga polis sa pagpangulo ni Abagat subay sa pamahayag sa kabanay niini nga kanunay kining magdala'g armas. Pagka hapon sa Lunes, Agusto 19, 2024, nakadawat sila'g taho nga nibalik sa ilang balay ang suspek ug nagsugod na usab kini'g wild ug nanion og armas nga maoy hinungdan nga ila dayong gialarma. Pag-abot sa mga polis, hapit magkapinusilay ug maayo na lang nga nailog ang dala niini nga armas. Giila si Isles Braza nga tigas sa lugar gani kung alarmahon ni sa mga barangay tanod, mahadlok sila tungod kay mamusil kini. Matod ni Abagat, Si Braza gireklamo sa daghang molupyo sa dapit. ""Hitman ug gun for hire nang bataa diha sa Buhisan nya gawas nga gun for hire ni duwa sad nag drugs, tigas kaayo nang bataa sa Buhisan kay bisan ang mga barangay tanod mahadlok ana niya kay manghulga man na. Dako pasalamat mga mga silingan sa Buhisan kay makatulog na daw sila'g tarung, wa nay sige pabuto,"" matod ni Abagat. Kalapasan sa Section 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, ug Illegal Possession of Firearms and Ammunication ang atubangon sa suspetsado. /AYB",Unsa ang hinungdan sa pagpadala sa kapulisan sa Barangay Buhisan?,"Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga niadtong Dominggo, Agusto 18, 2024, nanawag sa ilang buhatan ang igsuon sa suspek tungod kay nag-wild kini pinaagi sa pagwarawara sa iyang armas. Apan pag-abot sa kapulisan, dali kini nga nisibat paingon sa bukirang dapit.",nag-wild kini pinaagi sa pagwarawara sa iyang armas,540,837,168,219
00250-014,250,2 ka kawatan nangasikop sa akto tungod sa 'marites’,"Nasakpan sa akto ang duha ka mga lalaki nga ninglungkab sa balay sa usa ka negosyante sa Barangay Catarman, Lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo, Martes sa kaadlawon, Agusto 13, 2024. Ang mga suspek giila lang sa mga pangalan nga Renato, 23, ug Sesmundo, 37, pulos taga Liloan apan sa managlahing barangay. Balay sa usa ka 'Francisca' ang gisaka sa maong mga kawatan atol nga wala ang tagbalay. Maayo na lang nga adunay mga sakop sa barangay tanod nga nag-roving niadtong higayona sa dihang usa ka concerned citizen ang nakamatikod nga adunay kasikas sa balay ni Francisca bisan nga wa diha ang tag-iya. Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system. Nasayran sa Liloan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Isles Buhian nga ang duha ka mga kawatan miagi sa comfort room human nila giguba ang rehas diha sa bintana. Ang mga dinakpan anaa na sa kustodiya sa Liloan Police Station. /DVG",Giunsa pag-ila sa mga silingan nga adunay mga kawatan sa balay?, Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system.,pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek,603,790,54,133
00713-007,713,22 ka museums moabli alang sa Gabii sa Kabilin,"Gilauman nga mokabat sa 10,000 ka bisita ang motambong sa Gabii sa Kabilin (GSK) karong Mayo 10, 2024, nga pagaapilan sa 22 ka mga museum sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sa miaging tuig, ang GSK nidapit og kapin sa 9,000 ka mga tawo ug dunay 21 ka mga museum, samtang madugang ning tuiga mao ang BPI Museum duol sa Basilica Minore del Sto. Niño. Ang tema sa GSK 2024: “Beloved Bisaya,” gidasig sa kawsa sa paghigugma sa Kabisay-an ug mga sinuwat ni Jesuit missionary Fr. Anacleto Guiller Phoebe. Niadtong 2007, ang Ramon Aboitiz Foundation Inc. (Rafi) maoy nagsugod sa GSK sa pagpatunhay sa bili sa bahandi sa kabilin nga gitipigan sa mga museum nga moabli hangtod sa tungang gabii su’d sa maong adlaw. Labaw sa tanan, ang piyesta sa matag museum tumong sa pag-ani sa bag-ong henerasyon o kabatan-unan nga mobisita sa dapit sa kabilin. “We wanted more participants to attend, we came up a solution to give free tickets, we are expecting big crowd for this year,” matod ni Lycel Portia Feolino, Event Director, GSK 2024, Executive Director, RAFI Social Well- being Cluster atol sa press conference sa Miyerkues, Abril 24, 2024. Ang premium ticket balor og P300 nga naglakip sa one- time, priority entry sa tanang official participating museums ug heritage sites, unlimited bus rides, usa ka ride Tartanilla, makaapil sa GSK special activities, ug GSK map. Ang tickets mapalit sa participating sites, GSK kiosks sa Ayala Central Bloc ug Ayala Central Cebu. Participating sites:Cebu City - Archdiocesan Museum of Cebu, Basilica Minore del Sto. Nino Museum, BPI Museum, Casa Gorordo MuseumCebu City Museum, Cebu Normal Univeristy, Palm Grass the Cebu Heritage Hotel, Fo Guang Shan Chu Un Temple, Fort San Pedro Museo Parian - 1730 Jesuit House, National Museum of the Philippines Cebu, St. Theresa’s College - Sr. Ma. Ora Coronel Folklife Museum, Sugbu Chinese Heritage Museum, The Kabilin Center, University of San Carlos Museum. University of San Jose-Recoletos, University of the Southern Philippines Foundation-Jose Rizal Museum, ug University of the Philippines-Cebu Mandaue City: Mandaue City Presidencia Talisay City: Museo de Talisay, ug Lapu-Lapu City Liberty Shrine. (CAV / RRM)",Pila ang kantidad sa premium ticket sa Gabii sa Kabilin?,"Ang premium ticket balor og P300 nga naglakip sa one- time, priority entry sa tanang official participating museums ug heritage sites, unlimited bus rides, usa ka ride Tartanilla, makaapil sa GSK special activities, ug GSK map.",P300,1148,1375,28,32
00755-012,755,PRO 7: Transport strike walay epekto sa trapiko,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas (CV) nga hugot sila nga nag monitor sa dagan sa trapiko kon maparalisar ba kini tungod sa maong kalihukan. Apan wala mabalaka ang kapulisan gumikan kay daghan sa mga modern public utility vehicle ang nagdagan sa kadalanan aron mohatag og serbisyo sa riding public. Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon. Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta. Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.",Unsang mga sakyanan ang andam sa kapulisan para sa mga pasahero?,"Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon.",patrol car,644,860,56,66
00625-012,625,Pangag ‘dunay papel’ sa ‘pagkapukan’ ni Abangan,"Dako ang papel ni Cebu City Administrator Calvo Pangag sa “pagkapukan” ni Mayor Cedie Abangan, matod ni City Councilor Pastor Abarquez. Sila si Pangag, Abangan ug laing unom ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso og unom ka buwan sa Ombudsman tungod sa reassignment ug wa pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa dakbayan nga nadistino sa City Assessor’s Office. Sa interbyo sa telepono niadtong Lunes, Mayo 13, 2024, si Abarquez niingon nga ang administrasyon ni Abangan nahisalaag tungod kang Pangag. “Mura’g piano o gitara nga nayabag,” ingon niya. Si Abarquez niingon nga si Pangag nakamugna og kal-ang tali sa legislative ug executive departments. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga dako ang iyang pagtahod kang Pangag, kay managhigala sila; apan, ang ulahi nausab sa dihang nahimo siya’ng administrador sa siyudad. Si Abarquez niingon nga iyang gipahibawo ang mayor sa daghang mga reklamo batok kang Pangag, apil na ang gisumite nga mga dokumento nga gipasagdan sa iyang opisina, apan wa maminaw si Abangan. “Wala mi paminawa kay mao lagi dako kaayo siya’g pagsalig anang Calvo. Awa karon unsay nahitabo ana iyang pagsalig ni Calvo, apil pa siya’g kadamay,” matod ni Abarquez.",Kinsa ang City Councilor nga naghisgut bahin sa papel ni Pangag?,"Dako ang papel ni Cebu City Administrator Calvo Pangag sa “pagkapukan” ni Mayor Cedie Abangan, matod ni City Councilor Pastor Abarquez.",Pastor Abarquez,0,135,119,134
01554-016,1554,Suspek sa ‘akyat bahay’ kuha kaayo sa CCTV,"Kapulisan nanawagan sa netizens sa pag-ila sa kawatan nga nisulod sa usa ka balay niadtong Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, sa Brgy. Cotcot, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Ang kapulisan ni-release sa screen grab sa CCTV footage sa ilang Facebook page diin klaro kaayo ang nawong sa kawatan aron madakop kini gilayon. Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre. Eric Gingoyon. Ang biktima giila nga si Eprol Tisang Remie, kinsa nakuhaan og usa ka laptop nga balor og P25,000. Makita sa CCTV camera nga ang kawatan nakasu’d sa kuwarto sa biktima pinaagi sa pag-agi sa bintana. Sa dihang nakasu’d na, gikuha niini ang maong butang. Ang biktima wa makamata ug nianang adlawan na siya nakamatikod nga nahanaw na ang iyang laptop. Dali nga gisusi ang nakamontar nga CCTV ug nakurat ang biktima nga adunay tawo nga nakasu’d sa iyang kuwarto.",Unsa ang nakapugong sa pagpagawas sa ngan sa suspek?,"Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre. Eric Gingoyon.",hot pursuit operation,324,520,85,106
01448-014,1448,"Kapitolyo mopalit og tubig, ibaligya sa MCWD","Nitanyag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa pagsulod og kasabutan tali sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo ug Metropolitan Cebu Water District (MCWD) aron pagpanagana sa posibleng kakuwang sa supply sa tubig. Kini subay sa gikatakda nga pag-terminate na sa Cebu Manila Water Development Inc. (CMWD) sa kontrata niini tali sa MCWD sugod sa Disyembre 1, 2023. Sa gikatakdang pag-terminate, putlon usab ang supply sa tubig sa maong mga dapit nga nag supply og 35 million liters matag adlaw. “That was when we decided that by December first we will continue to cut off the supply but on the other hand, the Province of Cebu will come in and state that you MCWD, will not cut off the supply. CMWD now terminates the contract,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023. Ang MCWD nag supply og tubig sa mga lokalidad sa Liloan, Consolacion, Mandaue City, Lapu-Lapu City ug ubang bahin sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Luyang River sa lungsod sa Carmen pinaagi sa CMWD. Tungod niini, si Abalayan nigarantiya nga paliton sa Probinsya ang tubig sa Carmen ug ibaligya niini ngadto sa MCWD sa tag P24. 59 kada metro kubiko nga tubig. Niining paagiha, ang Kapitolyo na ug ang MCWD maoy mopaubos sa usa ka kasabutan hangtod kinahanglan pa sa buhatan ang supply. “The Province of Cebu comes in deals directly with MCWD on a government with GOCC interaction and offer to purchase the water from CMWD at the same price and sell it to MCWD at the same price. . . so there will be no stoppage of the distribution of water,” dugang niya. Sa Enero 2023, una nang nahisgutan ang pagpatuman sa P24. 59 kada metro kubiko sa tubig nga singil sa CMWD ngadto sa MCWD. Apan ang maong hisgutanan wala gihapon mahatagi og katin-awan. “Because we cannot survive the joint venture as you could see, continued to spend for now escalated prices on water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors which affect the price of water. . . the CMWD is hemorrhaging,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023 atol sa press conference sa Kapitolyo. Giklaro ni Abalayan nga wala siya’y planong mosawsaw sa kagubot o hisgutanan sa MCWD ilabi na sa pag-usab sa mga nangulo niini. Apan iyang gisaad nga mahatagan og igong solusyon ang supply nga tubig sa mga Sugboanon sa lalawigan ingon man sa ubang bahin sa Metro Cebu nga maapektuhan sa termination of contract sa CMWD tali sa buhatan. Subay niining pagsuwat, gipatawag sa gobernador ang bag-ong sakop sa MCWD aron mahisgutan ang tinguha sa probinsya.",Unsang mga factors ang nakaapekto sa presyo sa tubig sumala ni Abalayan?,"“Because we cannot survive the joint venture as you could see, continued to spend for now escalated prices on water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors which affect the price of water. . . the CMWD is hemorrhaging,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023 atol sa press conference sa Kapitolyo.","water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors",1701,2033,110,188
00792-015,792,Grass fire mikaon sa 70 hektarya,"Taliwa sa grabe nga kainit sa panahon dala sa El Niño phenomenon, pipila ka mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nangaigo sa mga grass fire ning nanglabay nga mga adlaw. Halos dunay mga grass fire kada adlaw. Ang labing dako, hayan labing una sa Sugbo, niigo sa gibana-banang 70 hektarya sa mga luna sa upat ka mga barangay sa lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo niadtong Sabado. Ang nangaapektuhan mao ang Brgy. Poblacion, Cañang, sityo Upper, Calumpang ug Daanlungsod. Ang mga dapit nga nangaigo nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab. Matod sa kabumberohan sa lungsod nga mga alas 5 sa hapon ilang unang nadawat ang alarma, apan mga alas 11:15 sa gabii na under control ang kayo. Hingpit kini nga napawong sa Dominggo sa alas 2:15 sa kaadlawon, Abril 7. Matod ni SFO1 Philipp Dean Ruelan, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Oslob, nga wa hinuoy naapil nga mga balay kay kasagaran niini naa ra daplin sa karsada,Kadtong girumbo na unta sa kayo, ang mga lumolupyo nagtinabangay sa pagpawong pinaagi sa pagdagpas sa nagdilaab nga mga sagbot ug kahoykahoy. Matod ni Ruelan nga nagsugod ang grass fire sa sityo Upper Brgy. Calumpang. Ang nangasunog mao ang laya nga mga tanglad. Gumikan kay hangin dali kaayo’ng nikatap ang kayo sa uban pang mga barangay. Si Ruelan nagkanayon nga layo nga bukid ang nangaigo sa kayo, gibana-bana nga dunay gilay-on nga lima ngadto sa unom ka kilometro gikan sa kinapusoran ug tungason kaayo ang ubang mga dapit nga apektado. Siya nagkanayon nga wa sila nangayo og back up sa laing kabumberohan sa ubang mga lungsod kay kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo sa upat ka mga barangay inabagan usab sa mga personnel sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Oslob. Si Ruelan niingon nga ila pang susihon kon unsay hinungdan sa sunog nga unta layo ra sa mga tawo ang Upper Calumpang. Matod niya nga way danyos kay pulos mga sagbot ang nangasunog, wa gani mga kahoy. SIBONGAUsa usab ka grass fire ang niigo sa lungsod sa Sibonga niadtong Sabado, dungan sa Oslob. Ang naigo mao ang Purok Tambis, Brgy. Magcagong. Sa usa ka post ni Ananias Gaviola Gawahan, siya niingon nga dako nga umahan ang naigo. Laing grass fire usab ang niigo sa Brgy. Labatan, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo ug sa Lapaz Blizz, dakbayan sa Bogo, mga dapit sa amihanang Sugbo.",Unsa ang kalikupan sa mga dapit nga nangaigo sa grass fire?,Ang mga dapit nga nangaigo nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab.,nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab,465,532,27,66
00383-010,383,3 ka balay sa Bogo nasunog,"Tulo ka mga balay ang naigo sa sunog sa Barangay Taytayan, siyudad sa Bogo, alas 11:25 sa gabii, Sabado, Hulyo 6, 2024. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu ni SF02 Marvin Carranza, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Bogo, nasuta nga duha sa nasunog mao ang hingpit nga naugdaw. Matod ni Carranza, ang sunog nagsugod sa balay ni Range Carreon nga may karenderiya. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa naasoy nga oras ug nakontrolar ang kayo sa alas 11:55 sa gabii ug gideklrar nga fire out sa alas 12:22 sa tungang gabii. Gibanabana sa kabomberohan nga ang danyos niabot ngadto sa P144,000 samtang wala masayri atol ning pagsuwat, kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo.",Unsa ang unang alarm nga gipasaka sa sunog sa Bogo?,Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa naasoy nga oras ug nakontrolar ang kayo sa alas 11:55 sa gabii ug gideklrar nga fire out sa alas 12:22 sa tungang gabii.,first alarm,378,540,27,38
00179-017,179,Kusinero nakuhaan og P20. 4M nga shabu,"Kapin sa P20 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 atol sa gilusad nga buy-bust operation sa dalan J. Fortich, Banawa, Barangay Guadalupe, Cebu City. Ang maong operasyon gihimo niadtong Miyerkules sa 7:30 sa sa gabii, Agusto 28, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga giila nga si Clent Beltran Bembenuto Jr. , 37, alyas Dolan, residente sa Barangay Guadalupe nga lumad nga taga Barangay Mahanay, Lungsod sa Talibon, Lalawigan sa Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa tulo ka kilo nga adunay standard drug price nga P20. 4 milyunes. Matod sa usa sa mga operatiba nga di magpahingan nga na-monitor nila ang lihok ni Bembenuto human sa mga dakop sa nanglabay nga mga operasyon. Dinagko ang maabot nga supply sa suspetsado gani ikaduha na niya kini nga paghatod sa illegal nga drugas diin ang una naka deliver na siya og duha ka kilo niadtong Hulyo 2024. Giingong naa sa sulod sa Cebu City Jail ang contact niini nga maoy manawag niya nga dunay moabot nga supply sa illegal nga drugas ug mao usab ang momando kon si kinsa ang iyang hatdan. Human mamonitor ang iyang lihok, gilusad dayon ang buy-bust nga miresulta sa iyang pagkasikop. Si Bembenuto tigluto og fried chicken ug pork belly sa usa ka food stall nga naa nahimutang sa Banawa ug giingong nadani sa dihang gihaylo sa iyang amigo nga mohatod sa illegal nga drugas bugti sa bayad nga P10,000. Ang maong kaila taga Pasil apan naa na sa Bohol nagpuyo ug giingnan lang siya nga dunay ipakuha nga bag nga dunay sulod nga illegal nga drugas. Didto niya kuhaon ang bag sa usa ka vulcanizing shop atbang sa gitrabahoan niya nga food stall sa Banawa apan wala matod pa siya kaila kon si kinsa ang nagbilin ug tawgan lang siya sa usa ka Engie kon asa ihatod ang maong bag. Ang buhaton niya iyang buakbuakon ang sulod niini gikan sa kinilo ngadto sa tag 25 gramos ang matag putos ug ihatod dayon sa imando sa manawag kaniya. Human mahatag ang maong supply hatagan na siya og P10,000 cash. Napugos matod pa siya sa pagsulod niini tungod sa kalisod sa kinabuhi ug apiki usab siya sa kwarta. “Naikag ra gyud ko sa suhol nga P10,000 maong nisugot ko nga mokuha ana ug ako sad ang mohatod,” matod ni Bembenuto. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II RA 9165 ang atubangon nga kaso ni Bembenuto.",Asa kuhaon ni Bembenuto ang bag?,Didto niya kuhaon ang bag sa usa ka vulcanizing shop atbang sa gitrabahoan niya nga food stall sa Banawa apan wala matod pa siya kaila kon si kinsa ang nagbilin ug tawgan lang siya sa usa ka Engie kon asa ihatod ang maong bag.,vulcanizing shop atbang sa gitrabahoan niya nga food stall sa Banawa,1679,1905,36,104
01679-009,1679,‘Killer’ sa bag-o nga laya nasikop,"Suspek sa pagpusil-patay sa usa ka bag-ong nakagawas sa bilanggoan niadtong Oktubre 6, 2023 sa gabii sa dalan V. Rama, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa buy-bust sa kapulisan sa Sawang Calero Police Station alas 11:10 sa gabii sa Oktubre 9, 2023 sa Sitio Kanipaan, Barangay Sawang Calero, kauban sa laing drug personality. Ang suspek giila nga si Rica Tiburcio Picoc Piencenaves, 39, taga Block 4, Barangay Sawang Calero. Ang iyang kauban giila nga si Dionson Bacalso Pilapil, alyas Etot, 20, taga Sitio Sadpa, Barangay Sambag II. Nakuha sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 13. 98 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P95,064. Matod ni Sawang Calero Police Chief Albear Ano Jatico, nigawas na ang ngalan ni Piencenaves human niini pusila si Robert Buncad Nacional, 32, taga sitio Miñolida, Barangay Calamba. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga personal ang motibo sa krimen human nga ang biktima milabang sa teritoryo ni Piencenaves sa sam-ang sa Calamba. Subay niini, ang kapulisan niisip nga sulbad na ang kaso’ng pagpusil-patay kang Nacional human ang mga saksi nitudlo kang Piencenaves nga responsabli sa krimen.",Kinsa ang kauban ni Rica Tiburcio Picoc Piencenaves nga nadakpan?,"Ang suspek giila nga si Rica Tiburcio Picoc Piencenaves, 39, taga Block 4, Barangay Sawang Calero. Ang iyang kauban giila nga si Dionson Bacalso Pilapil, alyas Etot, 20, taga Sitio Sadpa, Barangay Sambag II.",Dionson Bacalso Pilapil,338,545,129,152
00850-008,850,Nurse nga brgy. konsehal nasikop sa buy-bust,"Usa ka brgy. konsehal nga registered nurse usab pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act 0f 2002 human siya nasikop sa buy-bust sa mga alas 6:30 sa gabii sa Marso 26, 2024, sa Brgy. Bitoon, lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Ang suspek nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Renan Gemma Gumafelix Gumiran, 36, minyo, taga Brgy. Bitoon. Ang Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa Dumanjug nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Clavero Gunay Gustilo nakakuha’g impormasyon nga ang suspek namaligya’g shabu. Ila kining gi-validate ug sa dihang positibo, ilang gi-buy-bust pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Nakuhaan og gituohang shabu ang suspek, kinsa gipriso na sa Dumanjug Police Station alang sa pagpasaka og kaso.",Unsa ang trabaho sa suspek nga nasikop?,"Usa ka brgy. konsehal nga registered nurse usab pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act 0f 2002 human siya nasikop sa buy-bust sa mga alas 6:30 sa gabii sa Marso 26, 2024, sa Brgy. Bitoon, lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo.",registered nurse,0,284,26,42
00868-005,868,Mga polis ipakatap sa 33 ka simbahan sa Cebu City,"Sugod sa Miyerkules Santo, Marso 27, 2024, ipakatap na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang kapin sa 300 ka mga polis sa dili mominos sa 33 ka mga Simbahang Katoliko sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay 33 ka mga simbahan ang giila sa kapulisan nga dunay relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Sama sa nangaging Semana Santa, sila magbutang og police assistance desks sa matag simbahan diin kadtong mga polis nga naa sa admin nga opisina maoy gitahasan nga mohimo’g police visibility sa mga simbahan gawas sa mga polis nga naa sa kadalanan nga nag beat patrol. Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas. Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal. Naka heightened alert na ang kapulisan karon sa Lunes Marso 25, 2024 diin way gitugotan nga maka-absent o mo-leave sa ilang trabaho. “The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo. Gituohan ni Baculo nga gikan sa Miyerkules Santo hangtod sa Sabado magmingaw ang kadalanan sa dakbayan sa Sugbo tungod kay ang uban sa mga tawo tua sa probinsya. Bisan pa niini, mopahugot gihapon ang CCPO sa ilang seguridad ilabi na sa mga financial establishment basin sakyan sa mga kriminal ang kamingaw sa panahon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga barangay official aron matabangan sila sa pag monitor sa ilang tagsa-tagsa a huresdiksyon. Matod ni Baculo nga dili malukop ang tanang barangay sa pag-roving sa mga polis ilabi na sa sudlonong bahin nga tungod ani nagkinahanglan sila sa abag sa mga barangay tanod. Way nadawat nga direktang hulga ang kapulisan sa siyudad apan wala sila mokompyansa nga tungod ani gimandoan ang tanang police stations nga magmabinantayon.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan sa mga financial establishment sa Cebu City?,Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal.,Hugot nga seguridad,850,976,0,19
01332-015,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa ang hinungdan sa pagkahiuso sa 73-anyos nga motorista?,"Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot.",hypoglycemia o ubos nga blood sugar,311,622,246,281
00388-015,388,District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,"Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",Unsa ang gipasabot ni Belleza sa pag-abli sa LTO Alcoy District Office?,"“This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya.",significant milestone in our commitment,1161,1312,20,59
00389-011,389,Kapitolyo maoy mosira sa Palaro,"Ang Cebu Provincial Government maoy motak-up sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo 16, 2024 sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Ariesernador Edlen Abalayan nipahibawo taliwa sab sa ilang panagtagbo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. Bongga nga closing ceremony ang gipaneguro sa gobernador kay gipangdapit usab nga mo-perform ang sikat nga mga celebrity sa nasod atol sa pagtak-up. Nisaad usab si Aries. Abalayan og pundo alang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron magamit sa pag-host sa Palaro nga buksan sa Hulyo 9,2024. Dugang mga detalye sa pahina 5.",Unsang pahina ang naghatag og dugang mga detalye bahin sa Palarong Pambansa 2024?,Dugang mga detalye sa pahina 5.,pahina 5,532,563,22,30
01215-016,1215,"30 ka balay, sakyanan nasunog","Gibana-bana sa kabomberuhan nga P1. 2 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga balay, lakip sa usa ka sakyanan, sa Purok Sineguelas, Sityo Crusher, Brgy. Lawaan-3, siyudad sa Talisay, ala 1 sa hapon sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod niya, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Gemon Manalansan nga gipuy-an ni Toper Manalansan uban sa iyang pamilya. Matod ni Elad, 26 ka mga balay ang nangaugdaw ug upat ang nakan-an sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal. Ang sunog gisaka sa first alarm sa alas 11:03 sa buntag ug 2nd alarm sa ala 1:05 sa hapon. Gideklarar nga kontrolado ang kayo ala 1:35 sa hapon ug na-fire out sa ala 1:45 sa hapon.",Unsa ang apil sa giimbestigahan sa kabomberuhan?,"Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal.","hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal",607,722,49,114
01634-011,1634,Metro Cebu Expressway gisirhan,"Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.",Kinsa ang nagmando kang Doma sa pag-update matag adlaw?,Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw.,Callada,2242,2301,18,25
00707-010,707,Alarcon motambong sa 'Kadaugan sa Mactan',"HUGOT nga seguridad ang ipatuman atol sa reenactment sa Kadaugan sa Mactan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu karong Sabado, Abril 27, 2024, tungod sa presensiya ni Presidente Lois Alarcon, Jr. ug ubang mga taas nga opisyal sa nasod. Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan. Lakip sa gidapit mao si Bise Presidente Arile Bustamante apan wala pa mokompirmar, matod ni Bado, atol ning pagsuwat sa taho. Dugang niya nga nikompirmar nga motambong mao si House Speaker Jim Centiles ug ubang senador ug kongresista. ""Alang sa motan-aw sa reenactment, expect na lang strict security measures, rerouting and road closure,"" pasidaan ni Bado. Hinuon, si Bado nagkanayon nga ang traffic plan labina sa road closure ilang ipahibalo sa media ug makita usab sa official website ug Facebook page sa Lapu-Lapu. Matod sa PIO, way personahe gikan sa showbiz sa kaulohan nga modala sa papel sa nag-unang karakter, sama ni Lapu-Lapu ug Magellan, apan pulos lokal nga magdudula sa entablado. ""Atong i-promote sad ang local talents. Daghang maayo kanila. Dili usab mabentahaan,"" dugang ni Bado. (RRM)",Kanus-a nahinabi si Bjorn Bado sa SunStar Cebu?,"Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan.",Abril 25,224,460,161,169
00746-015,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Kinsa ang suspek nga nagkalalis sa biktima?,"Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima.",Delax Gador,162,328,119,130
00751-003,751,"Homicide, TRS ibalik sa CCPO","Sugod karon, Abril 17, 2024, mobalik na ang gibungkag nga unit sa Cebu City Police Office nga mao ang Crime Against Person kun Homicide ug ang Crime Against Property nga kanhi Theft and Robbery Section (TRS). Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga tumong sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga paspas ang pagsulbad sa usa ka krimen kon adunay unit nga motutok niini. Sa mga insidente sa tulis, ang mga naglangkob sa Crime Against Property ang tahasan nga mosulbad samtang sa pusil o dunggab ang Crime Against Person ang motubag sa alarma ug mosulbad. Sa nanglabay nga katuigan, gibungkag ang TRS ug Homicide ug niumol og kaugalingon nga unit ang matag police station nga maoy mosulbad sa kaso sa tulis ug patay sa ilang tagsa-tagsa ka hurisdiksyon. Apan nabantayan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga overloaded na ang matag police station nga tungod ani dunay mga kaso nga dili na ma-follow up. Gumikan niini, iyang gitinguha nga ibalik ang operation sa duha ka units nga motutok lang sa kaso sa theft ug robbery, lakip na ang mga kaso sa homicide ug murder. Kasagaran sa kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo, matod ni Baculo, mao ang shooting incident ug pagpanulis. “This is just a unit at the disposal of our city director who will immediately conduct or provide active support sa atong mga istasyon when there are cases nga especially crimes against persons and property, so under ni siya kay City Director kay maoy nakita nga there were incidents that we could have solved faster kon naa gyuy nakatutok. So, mao ni siya to address that,” matod ni Baculo. Nipasabot siya nga ang mga police station pa gihapon ang unang moresponde kon dunay insidente sa tulis ug pagpamusil ug mo-support lang ang Homicide ug TRS. Ang naglangkob nga personnel sa crime against property ug crime against person napaubos na sa training ug gradwado sa kurso sa investigation. Sa maong paagi mas mapadali ang follow-up operations o imbestigasyon sa mga kaso nga ipadangat sa duha ka mga buhatan sa CCPO.",Unsa ang kasagaran nga kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo?,"Kasagaran sa kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo, matod ni Baculo, mao ang shooting incident ug pagpanulis.",shooting incident ug pagpanulis,1160,1268,76,107
01123-001,1123,PNP: Pagbantay sa ‘love scam’,"Pebrero na, buwan sa gugma. Apan ang kapulisan sa nasod nipasidaan sa publiko sa pagmatngon ning pagtumaw sa lainlaing paagi sa pagpangilad nga ilang gitawag og “love scam. ”Ang Scam Watch Pilipinas, usa sa mga buhatan sa gobyerno nga nag-edukar sa mga Filipino batok sa pagpangilad diha sa internet, nipahibawo nga magbantay ning nagkaduol nga Valentine’s Day tungod sa scammers nga nigamit ning panahon sa ilang diskarte sa pagpanguwarta. Dason sa pasidaan, magbantay ilabi na kadtong mga tawo nga hilig mangita’g higugmaon diha sa internet. Dunay walo ka matang sa love scammers. Ang mosunod mao ang imong angay nga bantayan.1. Sad girl o boy, magpatuo nga masulob-on ug mangutang dayon;2. The Seducer, diin gamiton ang iyang ka gwapo ug ka gwapa aron mangayo’g kwarta;3. The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad;5. The Escort, nga mogamit og hulagway sa profile picture nga makapatintal sa target;6. The Slow Burn, ang mangingilad nga nag antos nga makuha ang pagsalig sa tawo; 7. The Blackmailer, ang mga tawo nga maayo’ng modani ug mangayo dayon sa hubo nga hulagway o video nga maoy gamiton sa pag-blackmail aron makakuha’g kwarta. 8. Ang katapusan ang Predator, edaran na diin ang ilang target mao kadtong mga batan-on pa nga maoy ilang biktimahon. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nanawagan sa publiko nga magbantay niining maong paagi diha sa social media aron dili mabiktima. “Kita mismo no ma babaye man o laki, o kinsa man gani diha sa atoang komunidad let us be very cautious,” matod ni Baculo. Ang Anti-Cyber Crime Unit 7 duna nay gipang post sa internet unsaon nga dili mabiktima sa online scammers ilabi na karon nga nagkaduol na ang adlaw sa gugma. Ang Scam Watch Pilipinas dunay gipakatap nga hotline nga mamahimo’ng matawgan kon ugaling nagduda sila sa ilang mga nakaila sa Facebook nga nipadayag sa ilang gugma. Ang PNP miawhag sa katawhan nga dili dayon motuo sa pulong nga gugma niadtong wala pa nila mailhi sanglit mao kini ang labing giabuso nga pulong sa tibuok kalibutan.",Unsa ang gitawag sa kapulisan nga paglitok sa lainlaing paagi sa pagpangilad?,Apan ang kapulisan sa nasod nipasidaan sa publiko sa pagmatngon ning pagtumaw sa lainlaing paagi sa pagpangilad nga ilang gitawag og “love scam. ”,love scam,28,174,134,143
00585-001,585,Way kahoy nga patakaa’g putol,"Nipasalig si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga molupyo sa lungsod sa Poro, Camotes Group of Islands nga way kahoy nga putlon nga way pagkonsiderar sa mga balaod ug regulasyon. Sa pakigtagbo sa mga hingtungdan nga stakeholders lakip na sa simbahan, sa munisipyo, ug sa kontraktor sa Miyerkules sa hapon, Mayo 22, si Abalayan niingon nga nakasabot siya sa hangyo sa simbahan ug sa mga parokyano sa pagpreserbar sa kinaiyahan. Ang lider sa Simbahan sa Poro ug mga parokyano nga gipangulohan ni Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa Poro, nagpakabana sa pagluwas sa kapin sa 700 ka mga punoan sa kahoy nga gihulga nga putlon alang sa road widening project. Tinguha sa Kapitolyo nga palapdan ang mga karsada sa probinsiya gikan sa Brgy. Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga mokabat sa kapin sa 13 ka kilometro. Si Dignadice Dilla sa Dilla Enterprises, kontraktor sa proyekto, niingon nga wala pa sila makasugod sa pagpamutol sa mga kahoy ug wala usab sila makasumiter og mga aplikasyon aron moputol. Si Dimaano niingon nga ilang giila ug gimarkahan ang 724 ka mga kahoy sa lain-laing klase nga nahimutang daplin sa road widening project uban sa koordinasyon sa local government unit (LGU) ug Department of Environment and Natural Resources (DENR 7). Si Atty. Ruelan Dimaapi Jr. sa DENR 7 nitaho nga wala pay mga kahoy nga naputol sa pagkakaron tungod sa lugway sa proyekto. Dugang pa niya nga walay nadawat nga aplikasyon ang ahensya gikan sa contractor sa pagpamutol sa mga kahoy. Ang tigom gitambungan ni Poro Mayor Lester Abangan, Tudela Mayor Advin Dimabuyumo, Provincial Board Members Lizer Calangi ug Andrei “Red” Duterte uban sa mga opisyal sa barangay.",Kinsa ang gobernador nga nipasalig sa mga molupyo sa Poro nga way kahoy nga putlon?,"Nipasalig si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga molupyo sa lungsod sa Poro, Camotes Group of Islands nga way kahoy nga putlon nga way pagkonsiderar sa mga balaod ug regulasyon.",Cebu Gobernador Edlen Abalayan,0,179,13,43
01113-007,1113,"3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog","Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.",Pila ang gibana-bana nga danyos sa sunog?,"Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.","dili mominos P1,650,000",828,979,127,150
00475-017,475,Drayber sa motor patay sa bangga,"Patay ang drayber sa motorsiklo human nabanggaan sa gikasugat nga sakyanan sa national highway sa Brgy. Pandacan, lungsod sa Pinamungajan, alas 12 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 13, 2024. Si Giomel Costillas Credo Jr,. 33, minyo, nagpuyo sa dapit, dead-on-arrival (DOA) sa tambalanan tungod sa grabeng pagkaangol. Timailhan sa grabe nga impact, nabungkag ang iyang motorsiklo. Gitanggong ang drayber sa Ford Ranger Wild Track nga si Lissa Crisologo Rodolfo, 43, minyo, taga Brgy. Tajao, Pinamungajan. Sa imbestigasyon ni Police Major Gasper Baraquiel, hepe sa Pinamungjan Police Station, nipakita nga si Rodolfo nilapas sa pikas lane sa karsada ug gikasugat ang biktima busa nadaro ang motorsiklo.",Unsa ang modelo sa sakyanan nga gi-drive ni Lissa Crisologo Rodolfo?,"Gitanggong ang drayber sa Ford Ranger Wild Track nga si Lissa Crisologo Rodolfo, 43, minyo, taga Brgy. Tajao, Pinamungajan.",Ford Ranger Wild Track,373,496,26,48
00431-005,431,Bugas humay gipaabot mous-os og P9 matag kilo,"Nipadayag og paglaum si House Speaker Jim Centiles nga mous-os pag-ayo ang presyo sa bugas sa Hulyo nunot sa pagkunhod sa taripa sa imported nga bugas. Nakigtagbo si Centiles niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, sa mga founder sa Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (Prism) nga sila si Mariel Cepeda ug Daylin Cereno kinsa nipasalig nga ang presyo sa bugas mahimong mous-os og P9 matag kilo. Matod niya, ang presyo sa well-milled rice makita nga mous-os sa Hulyo ngadto sa P45 hangtod sa P46 matag kilo, ug P47 ngadto sa P48 matag kilo sa premium rice. Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto. “Here in Metro Manila, rest assured the reduced prices will be on the ground at P45 range. We are committed to this, and they (retailers, wholesalers, importers, rice millers) are committed to pass on savings out of reduced rice prices to consumers,” matod niya. “Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August. We have budget allocation towards reaching this amount, government plans are being implemented. Hindi ito drawing,” dugang niya. Niadtong Hunyo 20, si Presidente Lois Macros Jr. niisyu sa Executive Order 62 nga nagbag-o sa import duty rates sa nagkalain-laing mga palaliton sama sa mga produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko. “There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure, and allow businesses to engage in medium- to long-term planning to improve productivity and competitiveness, facilitate trade, and enhance consumer welfare,” mabasa sa EO. “The implementation of an updated comprehensive tariff schedule aims to augment supply, manage prices, and temper inflationary pressure of various commodities, consistent with the Philippine national interest and the objective of safeguarding the purchasing power of Filipinos,” kini nidugang.",Pila ang gipaabot nga presyo sa bugas nga maabot sa NIA sa Agosto?,"“Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August.",P29 per kilo,920,1085,142,154
00195-006,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Unsa ang go abiso ni Alimagno bahin sa mga kaso?,"Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon.",adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon.,1035,1176,88,141
00326-003,326,Abangan ‘naka-move on’ na bahin sa isyo sa LCP,"Kapin sa usa ka semana human gitangtang isip national executive president sa League of Cities of the Philippines (LCP), si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan naka-move on na human dili na siya mangita og legal action ug nipadayag og kompiyansa sa kasamtangang interim board. Kini sukwahi sa iyang pamahayag nga gipagawas niadtong Hulyo 19, 2024 diin iyang gipangutana ang validity sa maong lakang. Si Abangan, sa usa ka zoom conference niadtong Sabado, Hulyo 27, niingon nga wala na siya’y pagduha-duha bahin sa bag-ohay nga desisyon sa LCP national executive board ug nihangyo alang sa usa ka husto ug pormal nga turnover sa mga responsibilidad pinaagi sa usa ka general assembly. Ang napili nga mayor gusto na lang nga ipresentar ang iyang mga nahimo ngadto sa ubang mga miyembro ug ang mga taho bahin sa kasamtangang kahimtang sa liga ubos sa iyang pagdumala. Ang desisyon sa LCP national executive board sa pagtangtang kang Abangan tungod kay giisip siya nga “absent” samtang nagserbisyo siya sa iyang preventive suspension order sukad niadtong Mayo 10, 2024Pinaagi sa LCP National Executive Board Resolution 2024-06, si Abangan niingon nga temporaryong gipulihan ni national executive vice president ug Quezon City Mayor Ma. Josefina “Nancy” Calendas-Alimurung isip acting national president karon. “I have no qualms in having my ever reliable and dedicated executive vice president leading the league,” matod ni Abangan. “Mayor Nancy Calendas has always been a team player and a truly inspirational mayor of Quezon City. I wish and pray that the league will continue to move under the compass of its duly formulated strategic plan,” dugang niya. Si Abangan niingon nga ang pagpangita og legal nga remedyo magresulta lang sa mga panagbangi ug problema tali sa mga miyembro, ug nidugang nga dili kini makapahimos sa interes sa liga. Gipasabot usab niya nga ang liga nagtinguha nga solusyonan ang lainlaing mga kabalaka ug mopasaka sa kalambuan sa matag siyudad sa nasod. Si Abangan ug pito ka uban pang mga opisyal sa siyudad gi-preventively suspend sa Office of the Ombudsman tungod sa wala pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa siyudad sulod sa pipila ka buwan. Si Abangan napili isip presidente sa LCP atol sa general assembly niadtong Hulyo 21, 2022, human nakakuha og 96 gikan sa 110 ka mga boto gikan sa mga mayor sa mga siyudad. Ang LCP naporma niadtong Hulyo 25, 1987, pinaagi sa usa ka executive order nga gipagawas sa namatay nga si Presidente Joergen Alcazar nga adunay katuyoan sa pagtubag sa mga isyo nga nakaapekto sa administrasyon sa gobyerno sa siyudad, nga gipormalisa sa Section 499 sa Local Government Code of the Philippines. Sugod sa 2019, ang liga adunay 146 ka mga miyembro.",Unsang adlaw ug bulan nag-zoom conference si Abangan?,"Si Abangan, sa usa ka zoom conference niadtong Sabado, Hulyo 27, niingon nga wala na siya’y pagduha-duha bahin sa bag-ohay nga desisyon sa LCP national executive board ug nihangyo alang sa usa ka husto ug pormal nga turnover sa mga responsibilidad pinaagi sa usa ka general assembly.","Sabado, Hulyo 27",416,699,47,63
01443-008,1443,Polis angol sa aksidente,"Tungod sa kadaut sa dalan, usa ka polis naangol sa aksidente sa national highway sa Barangay Bagacay, lungsod sa Sibonga, alas 6:00 sa gabii sa Nobiyembre 30, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente. Gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga nirespondi nga mga sakop sa rescue team sa Sibonga. Luwas na ang kahimtang niini.",Pila ka tuig ang biktima?,"Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga.",30,165,379,80,82
00904-005,904,"Lider sa drug group sa Sugbo, sikop sa Cavite","Lider sa usa ka drug group nga naglihok sa Sugbo, ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 didto sa lalawigan sa Cavite. Ang mga ahente sa PDEA 7 nakadawat og report labot sa presensya sa giila nga drug personality sa Sugbo nga naa sa Cavite, ila gilayon nga gilusad ang operation, alas 4:15 sa hapon, Sabado, Marso 16, 2024, sa pakig-alayon sa Amadeo Municipal Police Station, sa Talon Buho Road, Barangay Talon, Amadeo, Cavite. Malampuson nga nadakpan si Cristito Agcaoili, 29, walay trabaho ug taga Barangay Loma, Amadeo, Cavite. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pack nga gituohang shabu nga motimbang sa 100 grams nga dunay estimated market value nga P680,000 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug ang motorsiklo niini. Duha ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya kinig 500 grams ngadto sa usa ka kilo nga shabu ang suspetsado sulod sa usa ka semana. Ang iyang area sa pagpayuhot sa illegal nga drugas mao ang tibuok isla sa Sugbo lakip na sa Cavite ug mga silingan niini nga mga lungsod. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadakpan na niadtong 2018 si Agcaoili sa dakbayan sa Sugbo. Kasamtangan nga naa sa Tagaytay City Medical Center ang suspetsado tungod sa naangkon niini nga mga samad sa lawas human nisuway sa pagsibat gamit ang iyang motorsiklo. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang ipasaka nga kaso batok sa suspetsado.",Asa ang area sa pagpayuhot sa illegal nga droga ni Cristito Agcaoili?,Ang iyang area sa pagpayuhot sa illegal nga drugas mao ang tibuok isla sa Sugbo lakip na sa Cavite ug mga silingan niini nga mga lungsod.,tibuok isla sa Sugbo lakip na sa Cavite,997,1134,59,98
00245-009,245,"Nakolekta sa ‘Chibugan’ gigamit sa operational, maintenance expenses","Giklaro sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA), Charie Borda nga ang makolekta gikan sa mga manindahay sa ‘Chibugan sa Kamagayan’ nga tag-P200 matag adlaw maoy gikuhaan alang sa operational ug maintenance expenses sa maong food strip. Ang maong makolekta maoy kuhaan sa bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar. Gisalikway ni Borda sa dihang nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono niadtong Biyernes, Agusto 16, 2024, ang pasangil nga ang maong koleksiyon gi-remit sa usa ka partikular nga opisyal sa City Hall. Kini human nga adunay mga indibidwal nag-post online, nga nagkuwestiyon sa koleksyon sa CCUVA, nga tag P200 nga bayad sa operasyon matag vendor sa Chibugan. “Sa Lunes kay 40 plus na siya. Kanang Biyernes, Sabado ug Dominggo kay moabot siya og 60 plus walay labot sa mga dry goods (vendors),” matod pa ni Borda. Sumala pa nga ang CCUVA mokolekta og tag P100 matag adlaw gikan niadtong namaligay og dry goods apan kon mag-uwan dili sila mangolekta ilabi na nga menos ang mga kustomer. Ang P200 nga bayrunon sa mga manindahay alang sa market ug rental fees kolektahon sa mga personnel sa City Treasurer’s Office ug sa market administration. Gawas pa, gipahibawo ni Borda nga ang market administration mokolekta sab og inadlaw nga cash ticket gikan sa P30 ngadto sa P60 depende sa gidak-on sa stall. Iya sab nga gipasabot nga ang nakolekto nga P200 maoy kuhaan aron ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan. Ang maong kantidad nasabutan tali sa sa mga manindahay ug vendor’s association.",Para unsa ang nakolektang P200 nga ibayad?,"Iya sab nga gipasabot nga ang nakolekto nga P200 maoy kuhaan aron ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan.","ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan",1377,1521,66,143
00599-010,599,"Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha","Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.",Unsa ang gibuhat sa biktima sa wala siya gibunalan?,"Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. ",naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra,719,870,30,83
01650-015,1650,Kidnappers sa Bohol napuhag,"Nadakpan atol sa follow up operations sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office ang unom ka mga sakop sa kidnap for ransom group nga nagbase sa kaulohan nga gilangkuban sa mga Chinese national ug mga Pinoy. Kini human sila ningdagit og usa ka 53 anyos nga negosyanteng Chinese national sa alas 8:45 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023 sa Barangay Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Ang mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City. Malampuson usab nga na rescue sa mga polis ang biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan sa Bohol PNP, samtang ang unom ka mga suspek padayon pa nga gikuhaan sa ilang pamahayag. Matod ni Police Pechaycoutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga nadawat sa kapulisan sa Bohol ang impormasyon sa Lunes sa buntag, Oktubre 23, 2023 labot sa pagdagit sa usa ka negosyanting Intsik nga babaye. Tungod niini mihimo dayon sila og dali nga imbestigasyon pinaagi sa pag-back track sa mga kuha sa CCTV camera. Human nakuha ang tanang mga kasayuran, dali nila nga natultolan ang nahimutangan sa mga suspek ug malampuson nga naluwas ang biktima apan nakahatag gyud og dakong kantidad ang pamilya niini. Nakuha sa mga operatiba ang mga armas sa mga suspek, lima ka cellular phones, handheld radio, lisensya nga iya sa mga nagdagit ug ubang mga kagamitan ug kwarta. “According to the iniatial report from the Bohol PPO, naka release gyud ang family sa victim og ransom thru bank transfer because gidala man nila in a specific area. Gitawgan ang family. Nakahatag gyud. Kining tanan gi consider sa pag file og kaso,” matod nI Abacay. Nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na sa pag-ila kinsa ang mastermind sa krimen. Nagtuo sila nga dunay dako nga nagpaluyo niini nga maoy responsabli sa pagpanagit sa mga negosyanteng Chinese national dinhi sa Pilipinas. Ang pagkasikop sa mga suspek nagpasabot lang nga ang mga kriminal way luna sa Central Visayas sanglit makaduha na kini ka higayon nga dunay nanagit og langyaw diin ang mga suspetsado pulos nangadakpan. Gipaubos sa debriefing sa PNP ang biktima nga gihulagway ni Abacay nga naa pa sa trauma ug nakig-alayon na sila sa pamilya niini nga naa sa China.",Gipaubos sa unsa ang biktima tungod sa trauma human nakidnap?,Gipaubos sa debriefing sa PNP ang biktima nga gihulagway ni Abacay nga naa pa sa trauma ug nakig-alayon na sila sa pamilya niini nga naa sa China.,debriefing,2529,2675,12,22
01154-016,1154,Loan sa BRT project ‘i-restructure’ sa WB,"Tungod sa kalangay sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), gikonsiderar sa World Bank (WB) ang pag-restructure sa ilang financing package sa proyekto sa transportasyon nga maglakip sa extension sa petsa sa pagtapos niini ngadto sa Septiyembre 30, 2026 gikan sa Enero 30, 2024.. Sa 36 ka pahina nga dokumento nga gi-upload sa website niini niadtong Enero 24, gisugyot sab sa World Bank ang mga kausaban sa mga component sa maong proyekto, paglugway sa deadline sa pagtuman sa mga kasabotan alang sa preparasyon sa institusyonal ug pagpatuman ingon man ang pag-operate. Ang World Bank, usa sa mga financial loan grantors sa BRT, miaprobar sa proyekto niadtong Septiyembre 26, 2014 uban sa financing nga gilangkuban sa International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) loan nga nagkantidad og US 116 milyones dolyares ug Clean Technology Fund (CTF) Grant sa kantidad nga US 25 milyones dolyares. Naghatag ang French Development Agency (AFD) og parallel financing package nga nagkantidad og EURO 50. 89 milyon ($57. 5 milyon). Ang kagamhanan sa nasod adunay igahin nga pundo sa proyekto nga 30 milyones dolyares. Ang gisugyot nga restructuring, sumala sa World Bank, importante sa pagkompleto sa nalangan nga civil works ug operationalize sa mga serbisyo sa bus nga magtugot sa pagkab-ot sa tumong sa pagpalambo sa proyekto. Gipasabot sa loan grantor nga ang pagkalangan sa pagpatuman sa proyekto tungod sa “inability of the client to maintain sufficient capacity in the early years of the project, absence of regular allocations from the annual budget of the GOP, which, in turn, delayed the procurement of and/or payments to the key consultants. ”Ang kapakyasan sa una nga hugna sa pagpamalit alang sa package 1 sibil nga trabaho tungod sa dili pagtubag nga mga bid ug ang Covid-19 ug mga protocol sa quarantine, hinungdan usab sa mga paglangan sa proyekto, sumala sa World Bank. Ang World Bank miingon nga ang gisugyot nga restructuring naglakip sa pagbag-o sa sa mga kalihokan sa proyekto subay sa sakop ug disenyo sa BRT ug sistema sa imprastraktura nga gikasabotan atol ug sukad sa mid-term review (MTR) nga gihimo niadtong Septiyembre 2020. Ang petsa sa pagsira sa proyekto gisugyot nga lugwayan og 32 ka bulan, gikan sa Enero 30 ngadto sa Sept. 30, 2026, aron tugotan ang pagkompleto sa tanang mga kalihokan ug makatagbaw nga pagkab-ot sa tumong sa proyekto. Matod sa World Bank, kini na ang ikaupat nga extension sa proyekto sukad nga miepekto ang loan agreement niadtong Disyembre 30, 2014. Una kini nga giistruktura kaniadtong Hunyo 3, 2021 aron lugwayan ang petsa sa pagsira sa proyekto sa duha ka tuig, gikan sa Hunyo 30, 2021, hangtod Hunyo 30, 2023. Kon maaprobahan, ang cumulative extension sa BRT project moabot sa 63 na ka bulan, nga adunay project implementation period nga 12 ka tuig gikan sa board approval.",Unsa ang hinungdan nga wala magtugot sa pagpalit sa package 1 nga sibil nga trabaho?,"Ang kapakyasan sa una nga hugna sa pagpamalit alang sa package 1 sibil nga trabaho tungod sa dili pagtubag nga mga bid ug ang Covid-19 ug mga protocol sa quarantine, hinungdan usab sa mga paglangan sa proyekto, sumala sa World Bank.",dili pagtubag nga mga bid ug ang Covid-19 ug mga protocol sa quarantine,1649,1881,93,164
01364-014,1364,Sta. Maria sa Pusok ubos sa state of calamity,"Gideklarar sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga ubos sa state of calamity ang Sityo Santa Maria, Brgy. Pusok nga naigo sa dako’ng sunog sa ala 1:30 sa hapon, Disyembre 12, 2023. Nasayran sa Superbalita Cebu nga si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan nikanselar sa Christmas party sa mga kawani sa dakbayan sa pagduyog sa kasub-anan sa mga biktima ug pagtunol og hinabang. Base sa talaan sa Public Information Office (PIO) sa Lapu-Lapu, alas 5:00 sa hapon, Miyerkules, Disyembre 13, ang sunog nakaapekto sa 1,400 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 7,870 ka mga indibiduwal. Nikabat sa P3. 1 milyunes ang danyos sa sunog nga niabot og 4th alarm. Kini ang nasayran sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon ni SF01 Jaggy Aldrin, chief investigator sa kabomberuhan sa Lapu-Lapu City. Sa pagkakaron, kadaghanan sa mga biktima gipahiluna sa plaza ilawom sa tiilan sa Marcelo Fernan Bridge ug Mactan Mandaue covered court sa Pusok. Pipila nibalik sa dapit nga nasunogan, ang uban nanaglinya sa Pusok barangay hall aron pagpangayo og residence certificate aron pagpamatuod nga sila lumolupyo sa maong dapit nga naigo sa sunog. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga daghang naapektuhan nga di mga residente sa dapit apan nanag-abang sa mga balay kay nagtrabaho sa dakbayan. Si Pusok Brgy. Kapitan Rissa Morales Morandarte, nahinabi sa SunStar Cebu online program, nanawagan sa dunay malumo og kasingkasing pagtabang sa mga biktima sa sunog.",Kinsa ang naghatag sa impormasyon kabahin sa epekto sa sunog?,"Base sa talaan sa Public Information Office (PIO) sa Lapu-Lapu, alas 5:00 sa hapon, Miyerkules, Disyembre 13, ang sunog nakaapekto sa 1,400 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 7,870 ka mga indibiduwal. ",Public Information Office (PIO) sa Lapu-Lapu,384,584,18,62
01557-001,1557,"Bayot ‘nanglubot,’ gidunggab, angol","Nakaangkon og mga samad dinunggaban sa ibabaw nga bahin sa iyang lawas ang usa ka 39 anyos nga bayot human dunggaba niadtong Sabado sa alas 11:35 sa gabii, Nobiyembre 11, 2023, sa maguwang nga lalaki sa 15 anyos lalaki nga giingong iyang sekswal nga giabusohan. Mga ngan gipugngan ning mantalaan kay naglambigit og sexual abuse. Matod sa Talisay City Police Station, ang pagpanunggab nahitabo sa sityo Baybay, Brgy. Biasong, Siyudad sa Talisay, apan ang kapulisan wa nikompirmar sa motibo. Ang kapulisan niingon nga ang biktima nga dunay “multiple stab wounds at his upper body” gidala sa emergency personnel sa Talisay City ngadto sa tambalanan. Ang suspek nga 19 anyos, taga sityo Ilang-Ilang, Brgy. San Isidro, dakbayan sa Talisay, nadakpan ug gi-turnover sa barangay tanod sa Biasong ngadto sa kapulisan sa alas 5:20 sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 12, 2023. Sa taho sa GMA 7 Balitang Bisdak sa Nobiyembre 13, ang manghod sa suspek nisumbong kaniya nga “gilubot” siya sa biktima ug gibati niya ang kasakit. Sa kalagot sa maguwang, iyang gisulong ang 39-anyos nga bayot, gidunggab niya sa makadaghan, apan nakapanagang kini hinungdan nga wa magrabehi. Matod sa Talisay police, naa na sa luwas nga kahimtang ang biktima.",Unsang edad sa bayot ang naangkon og mga samad?,"Nakaangkon og mga samad dinunggaban sa ibabaw nga bahin sa iyang lawas ang usa ka 39 anyos nga bayot human dunggaba niadtong Sabado sa alas 11:35 sa gabii, Nobiyembre 11, 2023, sa maguwang nga lalaki sa 15 anyos lalaki nga giingong iyang sekswal nga giabusohan.",39 anyos,0,261,82,90
00756-005,756,"Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit","Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /",Kanus-a gipahayag ni Edoy Alicante ang mga impormasyon bahin sa kainit ug alimuot nga panahon?," Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024.","Abril 14, 2024",585,937,337,351
00091-012,91,"Suspek sa pagpusil- patay sa brgy. tanod, nailhan na","Duna nay identity ang kapulisan sa Badian sa mamumuno nga mipusil-patay sa barangay tanod sa Barangay Talayong, alas 6:37 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Sitio Upper sa naasoy nga barangay sa lungsod sa Badian. Si Anacleto Bacalso Bacani, 53, biyudo nagpuyo sa nahisgutang lugar patay human gipusil sa duha ka mga armado’ng lalake nga sakay sa motorsiklo. Kini maoy gibutyag ni Police Captain Clinton Emeniano Bacares, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Ang ilang saksi nga gihuptan nakakita sa suspek kinsa wala magtabon sa iyang nawong. Samtang ang drayber sa motorsiklo wala pa mailhi sanglit ngitngit ang palibot sa dapit sa krimen. Ang motibo personal grudge sanglit mibahad ang suspek tungod sa pagtultol sa biktima sa usa ka ahente sa motorsiklo nga giutangan sa suspek. Matod pa, nabawi ang motorsiklo nga giutang sa suspek hinungan nga nabawi ang motorsiklo. Tungod niini, nibahad ang suspek nga iyang balikan ang biktima. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang ilang hot pursuit operation batok sa mga suspek.",Unsa ang estado sa kinabuhi ni Anacleto Bacalso Bacani human sa insidente?,"Si Anacleto Bacalso Bacani, 53, biyudo nagpuyo sa nahisgutang lugar patay human gipusil sa duha ka mga armado’ng lalake nga sakay sa motorsiklo.",patay,224,368,68,73
00196-002,196,Barcenas gimandoan isip acting mayor sa Mandaue,"Human sa pagkasuspenso ni Mandaue City Mayor Brody Abando atubangan sa Office of the Ombudsman, gikompirmar ni Vice Mayor Davinder Barcenas nga nadawat na niya ang kamandoan sa pag-asumir sa katungdanan isip city acting mayor. Si Barcenas, nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepono sa Dominggo, Agusto 25, 2024, nikompirmar nga nadawat na niya ang maong kamandoan ug nakighinabi sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 bahin niini. Ang opisyal sa siyudad wala na mohatag og dugang detalye gawas sa pag-ingon nga mohatag og opisyal nga pamahayag sa dili pa molingkod isip acting mayor sa Mandaue City. Sa usa ka memorandum nga giluwatan ni DILG 7 director Bichayda Elizabeth niadtong Agusto 24 nga gitumong kang Barcenas, kini nagkanayon nga ang “Vice Mayor assumes as Acting Mayor based on the rule on automatic succession. ”Gidugang sa usa ka bahin sa dokumento nga ang desisyon gihatod sa respondent mayor niadtong Agusto 21 nga miresulta sa pagkabakante sa posisyon. Subay sa Seksyon 46 (a) sa Kodigo sa Lokal nga Pangagamhanan, si Barcenas diha-diha dayon mohupot sa mga gahom ug katungdanan sa city mayor sa usa ka acting capacity. Niadtong Agusto 21, gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando tungod sa ""grave misconduct ug conduct prejudicial to the best interest of the service"" sulod sa usa ka tuig nga walay suweldo.",Kinsa ang nakighinabi sa Department of the Interior and Local Government bahin sa pagkahimong acting mayor?,"Si Barcenas, nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepono sa Dominggo, Agusto 25, 2024, nikompirmar nga nadawat na niya ang maong kamandoan ug nakighinabi sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 bahin niini.",Si Barcenas,227,450,0,11
00462-014,462,P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero,"Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsa ang giandam sa kapulisan batok kang Daling?,"Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",tukmang kaso nga ipasaka,1367,1448,43,67
00496-009,496,Ceres bus naugdaw sa sunog,"Luwas ang 20 ka mga pasahero, drayber ug konduktor sa usa ka Ceres bus nga naugdaw sa sunog alas 11:47 sa buntag sa Lunes, Hunyo 10, 2024 sa nasudnong kalsada sa Dabon II, Brgy. Dabon, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo. Ang drayber sa Ceres bus giila nga si Cedie Cahinde Dabu, 36, taga Brgy, Campusong, Borbon. Ang Compostela Police Station nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen nga may nasunog nga Ceres passenger bus (CEH 814). Ang kapulisan sa Compostela daling niresponde uban sa kabumberohan sa lungsod. Pasiunang imbistigasyon nasuta nga ang bus padulong sa Kawit, Medellin gikan sa North Bus Terminal sa Siyudad sa Sugbo. Ang drayber nakapanimaho og aso su’d sa bus hinungdan nga siya ni-park daplin sa highway ug nasuta nga ang aso gikan sa dashboard panel. Dali niyang gipakanaug ang 20 ka mga pasahero samtang si Dabu nikuha og fire extinguisher ug iyang gipasiritan ang kayo, apan nidako kini hangtod nga nikaon sa tibuok bus.",Giunsa sa kapulisan sa Compostela ang pagresponde sa sunog?,Ang kapulisan sa Compostela daling niresponde uban sa kabumberohan sa lungsod.,daling niresponde uban sa kabumberohan,451,529,28,66
01689-009,1689,Way F2F classes sa Talisay karon,"Walay face to face (F2F) classes karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023, sa dakbayan sa Talisay. Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway. “To give children time to rest after the Halad Inasal Festival, most especially everyone performing, face to face classes in all levels in public schools will be suspended,” matod ni Abal sa Oktubre 15, 2023. Subay kini sa bag-o lang nahuman nga Halad Inasal fiesta sa siyudad. Sagad sa mga tinun-an sa maong dakbayan, nalakip sa mga kalihukan ilabi na sa nagkadaiyang kompetisyon ug performances. Apan aron makapadayon gihapon sa pagtuon ang mga tinun-an, mopahigayon gihapon sa modular classes. Ang maong decision giuyonan ubos sa pagtugot usab ni Dr. Jufer Enojado, DepEd Talisay Division Superintendent. “Classes will still go on, but through modular mode of learning. Please coordinate with your respective teachers and schools heads for more details,” dugang niya. Hinuon gihatag na ni Abal ang desisyon sa mga pangu sa pagsuspenso o ipadayon ang klase sa Talisay City College ug sa mga pribadong tunghaan sa dakbayan.",Unsa ang girekomenda sa mga tinun-an aron makakuha og dugang nga detalye?,"Please coordinate with your respective teachers and schools heads for more details,” dugang niya.",coordinate with your respective teachers ,896,993,7,48
00723-001,723,P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.",Pila ka milyon ang danyos sa sunog sa bodega?,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024.",P8 milyunes,0,153,17,28
00095-006,95,"4 ka mga sakyanan nagbangga, 5 samdan","Sa lima nga nangaangol, tulo ang nalandig sa tambalanan tungod sa grabeng samad ug bun-og nga nahiagoman sa lawas sa nahitabong karambola sa tulo ka mga sports utility vehicle (SUV) ug usa ka taxi sa transcentral highway sa Barangay Malubog, siyudad sa Sugbo, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Toyota Hilux pickup nga gimaneho ni Staff Sgt. Clent Badilla Bado, 37, minyo, sakop sa Philippine Army, nadestino sa Reserve Command (Rescom) 7 ug taga Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ikaduhang mao ang Ford Ranger pickup nga gimaniho ni Darius Badong Baello, 44, ug taga 66 Gorordo Avenue, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo. Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, ang SUV nga gimaneho ni Bado gisundan sa Toyota Hi-Ace ni Delax nga nitadlas sa maong dapit nga dulhogon nga dalan sa pariho nga direksyon. Samtang si Bagonraton nga nagmaniho sa Ford Ranger pickup ug si Bagsic nga nagmaniho sa taxi ang nagtungas sa dalan sa opposite direction padulong sa sentro sa dakbayan sa Sugbo. Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi. Ang v-hire padayon nga nidagan ug niigo na usab ngadto sa Ford Ranger pickup, ug ngadto sa Toyota Hilux nga service vehicle sa Philippine Army. Ug sa kakusog sa impact, adunay lima nga mga nangaangol nga gidala sa Perpetual Succour Hospital ang nagrabehan. /",Kinsa ang mga pasahero sa Toyota Hi-Ace?,"Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo.","Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing",664,973,173,257
01136-005,1136,"Sawa mibalikos-tipi sa kanding, napatay sab","Usa ka kanding namatay human gilikusan sa usa ka dakong sawa sa Barangay Talaytay, lungsod sa Argao, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Apan ang sawa napatay usab sa tag-iya sa kanding. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Minmin Macalinga nga maoy ni-post sa social media sa hitabo, siya nibutyag nga ang tag-iya sa kanding mao ang iyang uyoan nga si Gadel Macalintal Jr. Matod niya, ang iyang bana nga si Achilles nakamata kay nagkaguliyang ang mga kanding sa iyang uyoan. Una sa ilang pagtuo nga may kawatan sa mga kanding hinungdan nga giadtoan sa iyang bana nga nagdala og lagaraw. Apan nasugatan sa iyang bana ang sawa nga nagbalikos na sa kanding nga nituyhakaw usab ang ulo sa bitin nga ingon sa andam motundok kang Achilles. Mao kini ang hinungdan nga gihapsan dayon sa iyang bana sa lagaraw ang ulo sa sawa nga niresulta sa kamatayon sa bitin. Nabuhian sa sawa ang kanding apan patay na sab ang hayop nga gilikusan.",Unsa ang gibuhat sa bana sa sawa?,Mao kini ang hinungdan nga gihapsan dayon sa iyang bana sa lagaraw ang ulo sa sawa nga niresulta sa kamatayon sa bitin.,gihapsan dayon sa iyang bana sa lagaraw ang ulo sa sawa,756,875,27,82
01427-012,1427,Piso natu’n sa bata,"Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.",Asa nahitabo ang insidente sa bata nga nakatulon og piso?,"Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023.","Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu",0,173,49,122
00836-008,836,Kapin sa 700 ka sugarol nasikop,"Moabot ngadto sa 700 kapin ka nga sugarol ang nangadakpan sa nagkalainlaing police offices sa Central Visayas sa sub-sob nga anti-criminality operation sa Police Regional Office (PRO 7) atol sa Semana Santa. Nagsugod sa ilang operation ang kapulisan niadtong Marso 24, 2024 ug natapos sa Marso 31, 2024 diin nakasakmit sila og P111,689 nga kwarta isip sugal. Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan sa Cenral Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, sa tanang unit sa kapulisan nga ipatuman ang subsob nga kampanya batok sa illegal gambling atol sa Semana Santa kay maoy tigsiaw. Napanglantawan sa heneral nga atol sa Semana Santa daghan sa mga sugarol ang mangita’g paagi nga makasugal sama sa tigbakay, hantak ug uban pa. Sa datus nga gipahibawo sa PRO 7 naka sikop sila’g 99 ka tawo nga naatlan sa tigbakayan, 90 sa illegal numbers game, 61 nga nagduwa og tong-its, 13 ang dice games kun mahjong, 38 sa hantak ug pito sa lainlaing matang sa sugal. “The menace of illegal gambling should be addressed with strong and consistent measures by the police in partnership with the community and thus, it should be our collective endeavor to eradicate illegal gambling in Central Visayas,” matod ni Abad. Sa probinsya sa Sugbo, dunay 237 ang nakatulog gyud sa nagkalainlaing temporary police custodial facility inay nga mag pinitensya atol sa Huwebes ug Biyernes Santo. Moabot sab og 60 kapin sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop. Matod ni Police Major Herbert Catacutan information officer sa Cebu Police Provincial Office nga gipasakaan na silang tanan og kaso sa Lunes Abril 1, 2024 sa kalapasan sa Presidential Decree 1602. PRISONag-apas nga mokaon og bihag apan napakyas human nasikop sa pagronda sa kapulisan sa tigbakay sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024, sa Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Limar Broca Jr. , minyo, taga dalan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo, nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga natagam na siya human nadakpan sa mga sakop sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod pa niya, makatulo na siya madakpi sa tigbakay apan ang labing pait ang nadakpan atol sa Semana Santa nga naa sulod sa detention cell. Dugang niya nga wala siya nakakaon sa bihag ug binignit. “Tagam na gyud ko, Sir. Awhag nako kadtong sugarol nga moundang na sa tikbakay. Adto na sa legal nga buwangan kay sa tigbakay doble imong pildi kon madakpan,” dugang ni Broca.",Pila ka sugarol ang nadakpan sa dakbayan sa Sugbo?,Moabot sab og 60 kapin sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop.,60 kapin,1375,1431,14,22
01642-011,1642,Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an,"Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.",Unsa ang gibuhat aron andamon ang contingencies?,"Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel.",nimando sa police agency ug auxiliary forces,1072,1270,60,104
00464-012,464,10 nga nangalambigit sa rambol sa Liloan nasikop,"Nadakpan na ang napulo ka mga batan-on nga lalaki, tulo kanila mga menor de edad, nga nalambigit sa rambol sa Brgy. Población, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga human nila nakuha ang usa sa mga biktima, nibutyag kini kon kinsa ang mga suspek busa gilusad dayon nila ang manhunt. Ang mga batan-on nagpangidaron og 16 ngadto sa 19, pulos mga lumolupyo ra usab sa ilang lungsod. Sigon sa tulo ka mga biktima atol sa imbestigasyon nga nag-inom sila sa usa ka imnanan apan nahitabo ang panaglalis tungod lang, matod pa, sa babaye. Nagkauli ra unta ang maayong kabubot-on tali kanila ug sa mga suspek, apan nagpadayon pa kini sa ilang inom. Dunay usa ka babaye nga matod pa maoy nisugnod sa iyang kaubang mga lalaki nga pabirahan ang tulo ka mga biktima. Human sila nakadungog niini, sila nakahukom nga mamalhin og laing imnanan nga dunay videoke. Apan sa ilang paggawas pasado alas 2 sa kaadlawon, gipang-atangan na sila sa maong grupo. Dinhi na nahitabo ang pagbato kanila ug ang usa sa mga biktima gitabangan pa sa pagsumbag. “Ang estorya gyud ani is, alas 2:30 naa na sila sa usa ka imnanan pud sa diri sa Liloan,kanang gitawag natug Dudays. So, nag-inom na sila sa gawas, duha ka grupo. Ang grupo sa mga biktima gikalitan lang ni’g duol atong pikas grupo, murag nagkabikilanay na sila didto. Ang initial namo nakuha nga reason is tungod daw sa babaye pero na i-clarify gyud ug kon unsa gyuy tinuod nga rason kay mao na ang victim mobalik to ron sa station kay tabangan namo magbuhat og affidavit, mo-file og kaso,” matod ni Antic. Gisusi pa usab ni Antic kon ang duha ka mga grupo mga miyembro ba sa gang nga nag-away karon diha sa Liloan nga mao ang Crips ug Bloods. Giangkon ni Antic nga human sa mga insidente sa pagpamusil sa lungsod, kanunay na sila mag roving uban sa mga barangay tanod. Apan naatol lang nga naa sa laing barangay ang ilang pagpatrolya ug wala usab dayon ni ma report sa ilang buhatan. “Naa may roving pero ang nahitabo siguro wala lang didto nga area. Dako-dako man gud na nga area sa Población. Daghan sad og imnanan diha, so, it just so happened seguro that time nga lain ang gi-rovingan sab sama na sa atong police that time naa say gi rovingan pero diri sa Tayod area ug barangay Catarman. So wala didto na area. Ang isa man sad sa problema ani nga incident wala ni siya dayon ma report sa police station,” dugang ni Antic. NAGKALALISSa taho sa sibyaanang XFM, usa sa mga suspek niasoy nga di babaye ang hinungdan sa ilang kombati sukwahi sa unang mga taho. Matod niya nga sa wa pa ang hitabo, nakakita og away ang usa sa ilang mga kauban sa lain nga imnanan hinungdan nga ilang gipangita. Ilang nasum-ukan ang tulo nga nag-inom sab ug giiwagan aron maklaro ang nawong hinungdan sa kasuko sa tulo ka mga biktima. Nangayo sila og pasaylo apan usa sa ilang mga kauban gisukmag sa tulo hinungdan sa pagkasamad. Namiya ang tulo samtang sila nagpanikad nga manimawos, nangita sila og mga kauban. Nangabot ang ilang mga kauban ug wala magdugay nahitabo ang karambula. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa Liloan police sa napulo ka mga batan-on nga mao ang tumultuous affray ug alarm and scandal karong adlawa, Hunyo 18, 2024. Ang tumultuous affray usa ka hitabo diin dunay karambula sa daghang mga tawo ug dunay naangol o namatay atol sa hitabo. Nalatid kini sa Article 251 sa Revised Penal Code. Ang alarm and scandal mahimo sa usa ka tawo o grupo nga nakamugna og kagubot sa usa ka dapit. Nalatid kini sa Article 155 sa RPC.",Asa ang uban pang lugar nga gi-rovingan sa mga pulis?,"Dako-dako man gud na nga area sa Población. Daghan sad og imnanan diha, so, it just so happened seguro that time nga lain ang gi-rovingan sab sama na sa atong police that time naa say gi rovingan pero diri sa Tayod area ug barangay Catarman.",Tayod area ug barangay Catarman,2097,2338,209,240
00906-009,906,Langyaw gipusil sa inilang rapper,"Usa ka inila nga rapper sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop sa manhunt sa kapulisan human nakapusil og usa ka langyaw sulod sa bar sa usa ka inilang hotel sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:20 sa buntag, Dominggo, Marso 17, 2024. Ang nasikop giila nga si Eduvigio Ibanez, hamtong, naila sa iyang alyas nga ‘Range 999’ ug taga lungsod sa Boljoon, habagatan sa lalawigan sa Sugbo apan kasamtangang nagpuyo sa Barangay Bacayan, dakbayan sa Sugbo. Si Ibanez maoy nag-unang suspek sa pagpusil sa usa ka American national nga Cedie Enan Jerwel, 37, naigo sa iyang abaga. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, maoy nangulo sa manhunt nga malampusong nakasikop sa suspek nga diha sa balay sa iyang higala sa Sunshine Valley sa Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga gikan nga nag-inom ang biktima sa usa sa mga bar sa hotel ug nakita sa CCTV camera nga samtang nagbarog kini sa gawas uban sa laing tulo ka mga lalaki, niabot ang usa ka sakyanan nga giingong gimaneho sa suspek ug usa ka lalaki ang nikanaog gikan sa backseat sa awto maoy nakita sa CCTV nga nipatid sa biktima. Ug niduol ang langyaw sa driver’s side sa awto apan pipila ka segundo, usa ka buto sa armas ang nadungog ug nahagba dayon ang biktima. Dali nga nisibat ang mga suspek sakay sa sakyanan. Ang biktima daling gidala sa usa ka pribadong tambalanan sa dakbayan ug giingong naa na kini sa luwas nga kahimtang. Sa interview sa media kang Ibanez, iyang gibutyag nga gibinastosan sa biktima ang iyang mga higala nga babaye sa sulod sa bar nga maoy hinungdan nga iyang gihimo ang pagpamusil. Apan sa dihang gipangutana kon naa ba siya sa sulod sa bar sa dihang gibinastosan ang iyang mga amiga, ang suspek milihay sa iyang tubag. “Dili ko motubag ana, Sir, basta ingon ani, Sir, di ba di ta mobuhat og sala sa tawo kon ang tawo walay sala di ba? Mao na ako gusto nga ipahibawo sa tanan kay di to mahitabo butanga kon wala siya mamastos, Sir. Mao ra may hinungdan, Sir, bisan kinsa siguro, Sir, imong anak bastoson. Mao ra nay hinungdan, Sir, walay laing hinungdan, Sir, namastos siya. . . ” matod ni Ibanez. Nakuha sa crime scene ang kalibre .45 nga armas nga dunay mga bala lakip na ang duha ka basiyo sa kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil. Mag-atubang og kasong frustrated murder ug illegal possession of firearms ang suspetsado.",Unsa nga klase nga armas ang nakuha sa crime scene?,Nakuha sa crime scene ang kalibre .45 nga armas nga dunay mga bala lakip na ang duha ka basiyo sa kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil.,kalibre .45,2144,2297,26,37
00948-008,948,Nagrambol sa bar tungod sa babaye,"Gipangdala sa Mabolo Police Station ang duha ka mga grupo sa mga batan-on nga nagrambol sa gawas sa usa ka imnanan sa Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7. Nagsugod ang kasamok dihang ang 34 anyos nga lalaki nagselos nga ang iyang duha ka mga kauban nga batan-ong babaye nakig-jam sa laing grupo sa mga batan-ong lalaki. Kalit lang, matod pa, nanumbag ang maong lalaki nga maoy hinungdan nga gitabangan siya og bukbok sa mga batan-on nga nakaingon nga siya nahagba. Dali nga nauwang sa mga security guard sa maong imnanan ug sila gipangdala sa police station. Apan giingong nagkapasayloay ang duha ka mga habig human nga nagkasinabot nga dili na mopasaka og kaso. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga mando sa hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian sa tanang station commanders nga bisan nagkauliay na ang maayong kabubut-on sa duha ka mga kampo apan ila gyud kini nga pasakaan og kaso. Kasong alarm and scandal ang isang-at nga reklamo sa Mabolo Police Station batok sa maong mga batan-on sanglit mao kini ang nalatid sa ordinansa sa Dakbayan nga gipirmahan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. “This will be a lesson for everybody nga dili diay pwede nga bisan pag nagkahusay na mo sa inyong tagsa-tagsa ka tulubagon, naa gyud moy tulubagon pud sa publiko kay naa man pud moy gidisturbo,” matod ni Baculo. Lakip sa gihatag nga kamandoan ni Bacquian, matod ni Baculo, ang pagpakig dayalogo sa security officers ug management sa mga establisemento ug mga imnanan aron ilang isugyot nga kon dunay lamok-lamok nga mahitabo sa ilang imnanan, labing maayo nga dili kini abogon sa gawas. Ang ilang buhaton mao ang pagpanawag og polis aron dakpon ang naghimo sa kagubot ug ang duha ka mga kampo maoy pulos pasakaan og kaso. Samtang, ang nahitabo sa usa ka pagpamusil-patay sa usa ka lalaki atol sa rambol sa KTRV bar sa dan Pelaez, Barangay Kalubihan sa Miyerkules sa kaadlawon, Marso 6, nga una kining nag away sa sulod sa imnanan apan giabog sila sa mga bouncer nga didto himuon ang kagubot sa gawas didto na hinuon kini gipusil. Atol sa maong dayalogo, ipaapil nila ang taga Cebu City Hall aron masayran kon dunay bay kalapasan nga nahimo ang mga establisemento sama sa business permit niini ug uban pa. Ang mga police station nga mopatawag og dayalogo sa security officers ug management sa commercial establishments nga namaligya og ilimnong makahubog kini mao ang Carbon, Mabolo, Parian ug Abellana. Subay niini, gipahugtan pa sa kapulisan ang pag-roving sa mga police patrol sa matag gabii hangtod na sa kaadlawon nga maoy oras sa pagpang gawas sa mga nakainom na. /",Unsa ang gibuhat nga kamandoan ni Bacquian sa mga security officers?,"Lakip sa gihatag nga kamandoan ni Bacquian, matod ni Baculo, ang pagpakig dayalogo sa security officers ug management sa mga establisemento ug mga imnanan aron ilang isugyot nga kon dunay lamok-lamok nga mahitabo sa ilang imnanan, labing maayo nga dili kini abogon sa gawas.",pagpakig dayalogo sa security officers ug management,1438,1712,65,117
00332-015,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.",Ngano nga wala gihatag ang CCFO og detalye sa hinungdan sa sunog?,"Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro.",tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon,787,962,85,127
01690-007,1690,2 ka bayot nagbugno,"Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.",Kinsa ang nag-post sa viral nga video sa nagbugno nga bayot?,"Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. ",usa ka Zayden Noval Cabulao,0,201,172,199
01427-008,1427,Piso natu’n sa bata,"Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.",Sa unsang oras gibalhin ang bata sa Carajay District Hospital?,"Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu.",alas 6:00 sa buntag,867,1110,154,173
01564-009,1564,Driver sa Latransco gireklamo,"Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.",Kinsa ang naangol gawas sa anak sa amahan?,"Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo.","ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen",2466,2628,55,106
00768-004,768,LTO mopahamtang og mas bug-at nga silot,"Mag-atubang na karon og mas bug-at nga silot ang malimbungon nga mga car dealer ug importers human giaprubahan ni Transportation Secretary Abellanosa Bado ang rekomendasyon sa Land Transportation Office (LTO) nga magbutang og dugang ngipon sa pakigbatok sa pagpanglimbong, apil na ang pagparehistro sa mga sakyanan. Sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes, Abril 12, 2024, si LTO Chief Assistant Secretary Bayot Bayrante niingon nga ang pag-apruba ni Bado nag-amendar sa usa ka LTO administrative order (AO) aron ang mga malapason nga Manufacturers, Assemblers, Importers, Rebuilders, Dealers and Other Entities (MAIRDOE) nga mga otorisado nga mag-import og mga sakyanang de motor ug ang ilang mga dapat mag-atubang na karon sa mas bug-at nga mga silot alang sa mga mosunod nga aksyon:(a) pagbuhat sa pagpanglimbong ug sayop nga representasyon sa pag-file sa aplikasyon ug sa mga operasyon niini, lakip ang pagreport sa stock ug pagbaligya; ug(b) pagsumite sa malimbungon, peke o peke nga stock/sales periodic reports. Ang unang kalapasan magkinahanglan og suspensiyon sa Certificate of Accreditation hangtod sa unom ka buwan ug P500,000 nga multa, ingon man ang pagkanselar sa Certificate of Stock Reported (CSR), sales report ug registration sa mga sakyanan. Alang sa ikaduhang paglapas, ang nakasala mag-antus sa pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan. Si Bayrante nagkanayon nga ang suspensiyon magsugod sa katapusan sa Order/Desisyon ug pagbayad sa multa. Atol sa pagsuspinde, ang user log-in sa MAIRDOE ma-deactivate. Apan, alang niining mga bug-at nga kalapasan, si Bayrante niingon nga ang silot naglakip sa 90 ka adlaw nga preventive suspension nga magsugod sa pagkadawat sa show cause order nga ipagawas sa LTO. MILYUNESAng pag-amendar sa AO nga giaprobahan ni Bado nagpahamtang usab og unom ka numero nga mga silot alang sa dili kaayo seryoso nga mga sala, lakip ang (a) kapakyas sa pagsunod sa mga sumbanan nga kinahanglanon ug uban pang mga balaod ug sa ilang pagpatuman sa mga lagda ug regulasyon nga may kalabutan sa operasyon sa negosyo sa MAIRDOE; ug (b) pagtugot sa paggamit sa iyang accreditation sa non-accredited nga mga tawo o mga entidad. Ang silot P100,000 sa first offense, P500,000 sa second offense ug P1 million sa third offense. Kon ang MAIRDOE makasala sa ikaupat nga higayon, kini silutan sa pagkanselar sa iyang Certificate of Accreditation ingon man ang pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar. Si Bayrante niingon nga kini “correct the policy before wherein erring MAIRDOE can still transact with the LTO. ”Matod niya ang kaso sa pagpanglimbong sa pagparehistro sa duha ka Bugatti Jano, luho nga mga sports car, uban sa LTO, nakapaamgo sa ahensya nga ubos ra kaayo ang silot. Wala niya ipakita kon unsa ka gaan ang mga silot sa wala pa gihimo ang mga kausaban. Human sa MAIRDOE, ang LTO sunod makig-atubang sa mga operator sa kolorum nga mga sakyanan. Sa buwag nga pamahayag, gipahibalo sa ahensya niadtong Miyerkules nga nagmugna kini og plano aron tapuson ang ilegal nga operasyon sa mga kolorum nga sakyanan sa tibuok nasod nga nakapaalkanse og 30 porsiyento sa kita sa mga lehitimong transport operator. Ang LTO niingon nga aron mahunong ang inter-island operation sa kolorum nga mga sakyanan, makig-alayon sila sa mga otoridad sa pantalan sa pagpahunong sa maong mga sakyanan gikan sa Visayas paingon sa Metro Manila gamit ang roll on, roll off (roro) vessels. Si Bayrante nipahinumdom sa mga illegal operator nga ang silot sa pag-operate og kolorum nga sakyanan moabot sa P2 milyunes nga multa ug hangtod sa unom ka tuig nga pagkabilanggo.",Unsa ang mahitabo sa ikaduhang paglapas nga buhaton sa malimbungon nga mga car dealer?,"Alang sa ikaduhang paglapas, ang nakasala mag-antus sa pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan.","pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan",1259,1524,55,264
00762-015,762,"Pasil Fish Market ‘hugaw, baho’","Bisan ning panahon nga grabe ang kainit tungod sa El Niño phenomenon, apan ang lapok ug dunay lim-aw sa tubig sa Pasil Fish Port ug Market sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Pipila ka fish dealers nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024, nagkanayon nga baho ang palibot ug walay pansayan sa Fish Port. Nipadayag sila sa ilang kasagmuyo sa nagdumala sa merkado human gireklamo na nila kini sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo. Matod pa, ang moabot na sa tuig ang maong problema sa kahugaw sa dapit nga nag-unang tumuranan o bagsakan sa mga isda sa dakbayan. Si Dimber Galaura, usa sa mga trabahante sa fish port, nibutyag sa hapit na moabot sa usa ka tuig nga walay pansayan ug walay igong tubig hinungdan sa kabaho sa palibot. “Kanang mga babaye, Sir, diretso ra diri sa sawog mangihi. Unya ang mga lalaki adto didto sa daplin sa dagat pasirit sa ihi,” matod ni Galaura. Usa sa mga mangkarga'g isda mibutyag sa Superbalita Cebu nga lisod kaayo para sa ilang habig kay moadto pa sila og balay-balay aron makapagawas sa ilang hugaw. Matod pa, dunay paabangang pansayan nga tag P10 o P20. Hapit tuig ilang pag-antos kay wala tagda ilang pansayan sa Pasil Fish port ug wala pa gyoy tubig, dason sa ilang reklamo. Usa ka Gohan Galdones, nagtrabaho sa isdaan sa Pasil Market uban sa mga kauban nagreklamo sab sa kabaho ug sa tubig nga naglanaw. Igo lang moagi ang taga City Hall motan-aw apan giingong walay aksyon. Nanghinaot sila mga mahatagag og solusyon ilang problema.",Kanus-a ang adlaw nga nahinabi ang mga fish dealers sa Superbalita Cebu?,"Pipila ka fish dealers nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024, nagkanayon nga baho ang palibot ug walay pansayan sa Fish Port.","Abril 14, 2024",177,325,69,83
00749-003,749,Priso ang amahan nga ‘miunay og lugos’ sa 14 anyos nga anak,"Gibalhug sa prisuhan sa lungsod sa Argao ang 49 anyos nga amahan human pasanginli sa iyang 14 anyos nga dalagita nga anak nga niamong-among kaniya. Ang suspek biyudo samtang ang anak tinun-an sa high school nga nagpuyo sa bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Wa nganli ning mantalaan ang mga hingtungdan aron mapanalipdan ang identity sa biktima ilabi na nga kabanay ra niini ang suspek. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa Argao Police, ubos sa pagdumala ni P/Maj. Ivy Jim Denila, ang unang pagpanglugos giingong nahitabo niadtong Dominggo sa tungang gabii, Abril 14, 2024. Nahinanok na ang biktima apan nakamata kay gipukaw sa iyang amahan ug dayon nilugos kaniya ug nasundan nianang Lunes sa kaadlawon, Abril 15, 2024. Nisumbong ang biktima ngadto sa iyang maguwang (half sister) nga mao nay nisugilon ngadto sa ilang apohan ug gi-report sa barangay. Ang barangay sab ang ni-facilitate nga mapahibawo ang Argao Police Station sa hitabo ug gihulma ang team aron sa pagsikop sa suspek. Nadakpan ang suspek alas 10 sa buntag sa Abril 15. Nahinahi sa Superbalita Cebu ang suspek, kinsa hugtanong nihimakak sa maong pasangil. Sumala pa niya nga siya gitumo-tumoan sa lola sa biktima nga ugangan ra sab niya tungod kay aduna kiniy kasuko niya. Kasong two counts of incestuous rape in relation sa Republic Act 7610 kun Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act ang atubangon sa amahan.",Nganong wa gi-publish ang mga hingtungdan sa kaso?,Wa nganli ning mantalaan ang mga hingtungdan aron mapanalipdan ang identity sa biktima ilabi na nga kabanay ra niini ang suspek.,aron mapanalipdan ang identity sa biktima,258,386,45,86
00255-003,255,"Bag-ong tigbaligya og drugas, nasikop","Giila sa kapulisan nga bag-ong sulbong sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang nasikop sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust sa dalan A. Biag, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 2:10 sa kaadlawon, Martes, Agusto 13, 2024. Ang suspek giila nga si Jeslar Pilo Bulagsac alyas Dyyhin, 29, taga sa Sityo Mahayahay 1, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat silag report gikan sa maong lugar nga kusog kaayo ang pinalitay sa ilegal nga drugas. Mao kini hinungdan gipaubos dayon sa monitoring ug human makuha ang tanang impormasyon, gilusad ang buy-bust nga gipangulohan ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Matod ni Abagat nga bag-ong sulbong sa lugar ang suspek diin ang iyang kustomer mao ang mga drayber sa e-bike drivers ug mga sikad-sikad sa dan A. Biag, usa sa mga dapit sa dakbayan nga daghang nalambigit sa negosyo sa ilegal nga drugas .Kasong pagpayuhot sa illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa maong suspek.",Pila ka gramos sa shabu ang nasakmit sa kapulisan?,"Nasakmit sa kapulisan ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700.",10. 25 gramos,398,529,75,88
00252-016,252,"Wingvan nga nagkarga og mga parcel, nasunog","Daghan ang dili makadawat sa ilang parcel sa dihang ang wingvan nga nagkarga niini kalit nga misilaob diin naapil ang mga karga niini sa pagkasunog. Ang insidente nahitabo sa Sityo Latasan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Agusto 14, 2024. Sa inisyal nga inpormasyon ni F02 Emeniano Timoteo Acabal, imbestigador sa Mandaue City Fire nagkanayon nga nakaparada niadtong higayona ang maong wingvan sa Sityo Latasan, Barangay Labogon. Ang drayber sa maong sakyanan giila nga si Agelio Buhisan, 32, ulitawo. Wa matino kon aduna bay gi-deliver sa maong lokasyon. Gibanabana nga mokabat ngadto sa P350,000 ang danyos sa maong sunog, padayon pang gisusi sa kabomberohan og unsay hinungdan sa pagsilaob sa sakyanan. /DVG","Unsa ang nahitabo sa Sitio Latasan, Barangay Labogon pagka Agusto 14, 2024?","Daghan ang dili makadawat sa ilang parcel sa dihang ang wingvan nga nagkarga niini kalit nga misilaob diin naapil ang mga karga niini sa pagkasunog. Ang insidente nahitabo sa Sityo Latasan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Agusto 14, 2024. ",parcel sa dihang ang wingvan nga nagkarga niini kalit nga misilaob diin naapil ang mga karga niini sa pagkasunog,0,274,35,147
01324-011,1324,PDEA 7 midoble sa ilang monitoring,"Gidoble pa karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ilang monitoring subay sa nagkaduol na ang Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa posibling pagsaka sa demand sa ilegal nga drugas sa Central Visayas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ning panahon sa Pasko daghan og kwarta ang mga tawo gumikan sa mga bonus nga ilang nadawat nga tungod ani mosaka usab ang panginahanglang supply sa drugas. Timailhan ani kadtong nasakmit nga 10 kilos nga gituohang shabu sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit diin ang maong supply gikan sa National Capital Region (NCR). Giangkon ni Agapay nga sa mga border control sama sa pantalan duna pay angayan nga palambuon human nga naka lusot niadtong miaging semana ang 10 kilos nga shabu gikan sa Luzon. Apan iyang giklaro nga karong mga panahona human gipatuman ang One Cebu Inter-Agency Interdiction Task Force estrikto na gyud ang mga pantalan uban sa mga counterpart niini sama sa PNP ug Philippine Coast Guard. Dunay gipakatap nga mga K9 Units sa mga pantalanan sa Central Visayas.",Unsa ang gidoble sa PDEA 7 karon?,Gidoble pa karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ilang monitoring subay sa nagkaduol na ang Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa posibling pagsaka sa demand sa ilegal nga drugas sa Central Visayas.,ilang monitoring,0,223,68,84
01014-006,1014,Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha,"Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.",Ngano nga si Lanip nagpangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon?,"Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban.",nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban,1476,1656,81,179
01002-012,1002,51K na'ng nagparehistro sa Comelec sulod sa ikaduha nga semana sa rehistrasyon,"Sukad nga gibuksan ang rehistrasyon sa mga botante alang sa midterm nga eleksyon sa 2025, ang rehiyon nakadawat sa kinatibuk-an nga 51,201 ka mga aplikasyon, ning ikaduhang semana, butyag sa usa ka opisyal sa rehiyonal nga electoral body. Ang tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu nga si Ronron Lamanilao Lambanog niingon sa SunStar Cebu sa Lunes, Pebrero 26, 2024, nga ilang gipaabot nga modaghan ang mga magparehistro samtang nagpahigayon sila og satellite registrations karong semanaha. Sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu, siya nagkanayon nga sa kinatibuk-ang ihap, 29,147 ang gikan sa unang semana sa pagparehistro, samtang ang 22,054 gikan sa miaging semana. Ang opisina wala mohatag og subay sa matag gidaghanon. Matod ni Lambanog nga ang datos gibase sa natala nga aplikasyon atol sa unom ka adlaw nga pagparehistro matag semana. Ang mga buhatan sa piniliay sa tibuok nasod modawat og rehistrasyon sa mga botante bisan sa weekend ug holidays, gawas sa Marso 28-30 isip pag-obserbar sa Semana Santa. Ang poll body una nang nagbukas sa voter registration sa Pebrero 12, ug magpadayon hangtod sa Septiyembre 30. Matod ni Lambanog nga ilang gipaabot nga mosaka ang gidaghanon sa rehistrasyon sa mga botante, nga naglambigit niini sa pagpatuman sa satellite registration uban sa mga positibong numero sa aplikante sa ilang mga election office. Mopahigayon sila og satellite registration events pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), nga adunay duha ka kalihukan nga gitakda sa Cebu City ug Mandaue City. Ang RAP nagtumong sa pagpalapad sa mga kapilian sa pagparehistro sa mga botante sa mga lugar nga adunay taas nga trapiko sa mga tawo ug mga panagtapok sa kwalipikado nga mga botante. Usa ka RAP event ang mahitabo sa University of San Carlos (USC) Talamban Campus sa Cebu City karong Pebrero 27 ug sa Cebu Doctors’ University (CDU) sa Mandaue City karong Pebrero 28.“If that will be realized, we are expecting a boost in the number of registrants considering the fact that RAP can accommodate registrants who are residents outside of Cebu City and Mandaue City,” sulti niya sa Superbalita Cebu. Sa laing bahin, siya nidugang nga ang voter registration verification machines ibutang alang sa RAP, nga gipasiugdahan sa Comelec sa 1st ug 2nd district sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue City, ug Lapu-Lapu City aron maka-akomodar og dugang mga aplikante. Ang voter registration alang usab sa pagpangandam sa lokal ug nasudnong piniliay sa 2025.",Unsa ang ibutang alang sa RAP sumala sa laing bahin ni Lambanog?,"Sa laing bahin, siya nidugang nga ang voter registration verification machines ibutang alang sa RAP, nga gipasiugdahan sa Comelec sa 1st ug 2nd district sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue City, ug Lapu-Lapu City aron maka-akomodar og dugang mga aplikante.",voter registration verification machines,2128,2378,38,78
00834-010,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Unsang mga lugar ang gilangkuban sa Central Visayas?,"Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor.","Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor",534,610,35,75
01444-001,1444,"Mabdos naligsan, fetus milugsot","Usa ka 26 anyos nga nagsabak og lima ka buwan naligsan sa 10-wheeler truck, nibuto ang iyang tiyan ug nilusot ang fetus, patay ang inahan ug gisabak niini. Ang aksidente nahitabo sa national highway sa Barangay Lo-oc, siyudad sa Danao duol sa usa ka tunghaan, alas 11 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang biktima giila nga si Dolores Cacdac Gohan, 26, dunay kapuyo, lumad sa lungsod sa Catmon, Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Lantaw sa Lo-oc, Danao City. . Ang wing van nga puno sa karga nga mga biscuit gimaniho ni Marsing Norbe Norcio, 43, ulitawo, taga Barangay Lumay, lungsod sa Alangalang, Leyte. Base sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ivo Hill Gorordo Noriega, traffic police investigator sa Danao, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Pio S. Nualan, ang biktima gikan sa iyang trabaho sa Mactan Economic Zone (MEZ) sa siyudad sa Lapu-Lapu, nikanaog sa iyang gisakyan nga PUJ ug nilabang sa dalan aron mopauli sa ilang dapit sa Lantaw, Lo-oc apan aksidente nga naligsan sa paglabay sa truck. Matod pa, ang drayber wa nakamatikod sa pagtabok sa biktima sa dalan nga kurbada sa maong dapit. . Dihang nakabantay nga nakaligis siya, saysay sa drayber sa kapulisan, nihunong kini sa unahan apan sa dihang iyang nakita nga daghan na kaayo ang mga tawo, nilahos siya sa lungsod sa Carmen ug didto na na-intercept sa mga polis ug gi-turnover sa kapulisan sa Danao. Nasuta nga ang truck gikan ksa siyudad sa Sugbo nga mag-deliver og mga biscuit sa Leyte. Matod ni Noriega nga gumikan sa kadako sa wing van, ang gisabak sa biktima nisudlot sa tiyan sa inahan. Atol ning pagsuwat, ang imbestigasyon sa maong aksidente nagpadayon pa. Apan kon way amicable settlement, matod ni Noriega, ang drayber pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to double homicide.",Hain nga edad ang inahan nga naligsan sa truck?,"Usa ka 26 anyos nga nagsabak og lima ka buwan naligsan sa 10-wheeler truck, nibuto ang iyang tiyan ug nilusot ang fetus, patay ang inahan ug gisabak niini.",26 anyos,0,155,7,15
00918-016,918,"Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil","Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.",Unsa ang nahitabo sa biktima nga si Jessel Jacama?,"Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo.",gipusil-patay,153,292,69,82
00244-015,244,"Pintal sa Lusaran dam, gitangtang na","Gitangtang na ang gipinturahan nga mga bato nga nag-viral sa Lusaran Dam, Barangay Lusaran, bukirang bahin sa dakbayan sa Sugbo. Ang barangay opisyal sa Lusaran misaad nga karong adlawa, Dominggo, Agusto 18 hingpit nang matangtang ang pintura sa mga bato. Samtang ang Cebu City Environment and Natural Resources Office (CCENRO) namahayag nga ang pagpintal nakalapas sa environment regulations. Sa interview sa SunStar Cebu ngadto ni Lusaran Barangay Kapitan Litonjua Buencamino nga moabot ngadto sa 100 ka mga residente ang miabag sa barangay sa pagtangtang sa maong pintal diha sa mga bato nga manomano nga paagi. Giklaro ni Buencamino nga wa sila mogamit og paint thinner o bisan unsa nga chemical solutions sa pagtangtang sa pintura. Matod pa sa kapitan nga kadtong barangay konsehal (nagdumili sa paghingalan) responsible sa pagpamintal sa mga bato, nangayo na og pasaylo ug miabag sa pagtangtang sa maong pintura. Asoy ni Buencamino nga nagsugod kini sa sugyot sa maong konsehal nga sakop sa lesbian gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ), nga pagpanindot sa Lusaran dam. Nasayran nga ang maong dam inila nga kaligoanan dili lang sa mga residente apan kadtong gikan sa mga silingang barangay nga moduaw sa maong lugar. Giklaro sa kapitan nga way pagtugot gikan sa barangay ang pagpamintal sa maong dapit human nga gipinturahan og mga hayag nga kolor ang mga dagkong bato sa dam. Sa laing bahin, sa interview ngadto sa CCENRO officer-in-charge Leovil Angulo nagkanyon nga ang chemical diha sa pintura makadaot o makahilo ngadto sa mga organismo diha sa tubig. Ang maong kadaot mamahimong maabot sa duha ka kilometro nga gilay-on gikan sa mga bato nga adunay pintura. Sa tuyo nga dili mograbe ang kadaot nga mahimo niini ngadto sa kinaiyahang mitambag ang CCENRO sa pagtangtang sa pintura pinaagi sa pagkiskis ug ang paggamit og pressure washing.",Unsa ang epekto sa kemikal nga anaa sa pintura sa mga organismo diha sa tubig?,"Sa laing bahin, sa interview ngadto sa CCENRO officer-in-charge Leovil Angulo nagkanyon nga ang chemical diha sa pintura makadaot o makahilo ngadto sa mga organismo diha sa tubig.",makadaot o makahilo,1391,1570,121,140
00834-012,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Pila ang presyo sa katibuk-ang gramos sa gituohang shabu?,"Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia.","P39,370,368",263,533,232,243
01334-002,1334,Sugar producers nanawagan sa interbensiyon sa krisis,"Subli nga nanawagan ang Sugar Council, girepresentahan sa tulo ka mga pederasyon nga naglangkob sa subra sa katunga sa nasudnong produksyon sa asukal, alang sa tukma sa panahon nga interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon aron matubag ang dinalian nga kritikal nga mga isyu nga giatubang sa industriya. “We urgently appeal to Pres. Lois Alarcon, Jr. , through Agriculture Sec. Anacleto Maramot Permolio, Jr. and Sugar Regulatory Administrator Rakrak Albert Miguel, to adopt measures to stop the decline in farmgate sugar prices and bring retail prices to more reasonable levels, even as the industry continues to seek ways to remain viable in the face of adversity,” sumala sa Sugar Council sa Martes, Disyembre 19, 2023. Ang Sugar Council gilangkuban sa Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers, nga gipangulohan sa ilang mga presidente, Egay Mijares Milflores, Jr. , Kindred Militante, ug Clent Millanes, sa matag usa. Ang mga rekord sa SRA, matod sa Konseho, nagpakita nga ang millgate raw nga presyo sa asukal sa matag 50-kilo nga sako mius-os gikan sa una nga average nga taas nga P2,825 matag sako sa Week Ending (WE) September 10, 2023 ngadto sa average nga P2,552 (WE, Okt. 10) ug P2,564 (KAMI, Nob.19). Sa pagtandi, ang Konseho nahinumdom nga ang millgate nga presyo sa Week Ending Nobyembre 20, 2022 nag-average og P3,380. 56 kada bag. “With production and labor costs on the rise, farmers are hard-pressed to remain viable at today’s low millgate prices,” dugang sa Sugar Council. Bisan pa sa pagkunhod sa presyo, bisan pa, ang grupo nitumbok nga ang naglungtad nga retail nga presyo sa asukal nagpabilin nga taas sa P80/kilo sa hilaw ug P100/kilo sa refined, nga giingon sa Konseho nga dili makabenepisyo ang mga mag-uuma o mga konsumidor.",Unsa ang naglangkob sa Sugar Council?,"Ang Sugar Council gilangkuban sa Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers, nga gipangulohan sa ilang mga presidente, Egay Mijares Milflores, Jr. , Kindred Militante, ug Clent Millanes, sa matag usa.","Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers",727,1023,33,171
00959-003,959,"Nagbiseklita nadasmaga’g motor, namatay","Namatay ang usa ka lalaking nagbisiklita human nadasmagan og motorsiklo sa national highway sa Brgy. Pakigne, Lungsod sa Minglanilla alas 7 sa gabii sa Dominggo, Marso 3, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo. Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan ni Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang motorsiklo nidasmag sa bisiklita kay ang siklista kalit nga niusab sa iyang gisubayan nga lane ngadto sa fast lane. Sa kakusog sa impact, si Abueva Crisostomo nalabay ug nabunal sa aspaltadong dan. Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo. Ang drayber sa motorsiklo angol usab apan gikustodiya sa kapulisan. Siya gikatakda nga pasakaan og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property kon di siya pasayluon sa pamilya sa biktima. Mga traffic expert namahayag nga angay nga mag-amping sa pagbiseklita sa gabii, labina kon way blinker nga gitaud sa biseklita kay di kaayo kini makita. Mag-amping usab sa pag-change lane, labina sa national highway, diin kusog ang pagdagan sa mga sakyanan.",Kinsa ang drayber sa motorsiklo?,"Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license.",Jimbo Salon,295,441,47,58
01081-015,1081,"Simbahan, motel bantayan","Higpit nga siguridad ang ipatuman sa kapulisan sa Central Visayas alang sa mga dapit nga sagad sudlan o suroyon sa mga mosaulog sa Valentine’s Day, ilabi na ang simbahan tungod kay naatol sab karon ang pagtamod sa Ash Wednesday, Pebrero 14, 2024. Kini maoy gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, atol sa Openline Media Forum sa Martes, Pebrero 13. Tungod niini, gimandoan sa PRO-7 ang tanang city ug provincial police office directors nga butangan og police personnel ang mga simbahan ug mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. “Naa mi gi-identify nga mga simbahan nga usually nga naka generate og crowds during this Ash Wednesday based on previous years. Mao sad toy gidugangan og mga police personnel. Of course ang atoang position diri is pro-active,” matod ni Abacay. Gawas sa presensya sa mga polis, duna say ipahigayon nga checkpoint sa matag lugar sa Central Visayas isip kabahin sa pagpahugot sa siguridad bisan kon wala sila makadawat og hulga aron sa pagsiguro nga dili sila malutsan sa mga kriminal. LODGING HOUSESDugang ni Abacay nga nakig-alayon na sila sa mga management sa lodging houses ug motels aron mapugngan kon dunay mosuway pagpasulod sa mga menor de edad nga posibling biktima sa sex trafficking o pagpangabuso sa kabataan. Nibahad ang kapulisan nga kon dunay masakpan nga nagdala’g menor de edad sa sulod sa mga motel ug hotel, mag-atubang kini’g kaso nga kalapasan sa Republic Act 7610 kun child abuse. “Our main effort here is ang among close coordination sa tag-iya ug sa mga security guards. The moment that we detect nga naay mga possible minors nga mosulod, we will immediately come to the picture. Ang atong mga WCPD officers they are on standby today, tomorrow and the next day to make sure nga motaas ang posiento nga maka detect ta sa mga mosulod nga menor de edad,” dugang ni Abacay. Gimandoan usab ang mga mobile patrol unit nga mo-roving matag karon ug unya sa mga dapit nga didto mosuroy ang mga tawo labi na sa mga public plaza aron malikay sa krimen ang mga manag-uyab nga mag-date. Subling nanawagan ang kapulisan nga dili magpabiktima sa love scam ning panahon sa Valentine’s Day ilabi na nga ang gikarelasyon diha sa social media mangayo nag kwarta. Ang Highway Patrol Group 7 mopatrolya, lakip na sa pag checkpoint sa mga dapit nga suroyanan sa mga manag-uyab, ilabi na sa bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. MOANGKAS WAY HELMET Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG-7 nga ilang napang lantawan nga modaghan ang mangadto sa Brgy. Busay, lakip na sa Transcentral Highway nga tungod ani dunay team nga mo-roving sa maong mga dapit aron malikayan ang disgrasya sa kadalanan. Iyang giklaro nga dili mohatag og exemption ang HPG -7 niadtong mga motorista nga molapas sa balaod sa trapiko sanglit ang ilang gitan-aw dinhi ang kaluwasan sa kinabuhi sa tanan ilabi na sa managhigugmaay nga magpa bukid. “Sorry to say nga if you have traffic violations, especially nga wala ka mag sul-ob og helmet, that would be still violation, appropriate violation tickets will be issued,” matod ni Bendo.",Unsa ang posisyon sa kapulisan sa seguridad nga ilang ipatuman?," “Naa mi gi-identify nga mga simbahan nga usually nga naka generate og crowds during this Ash Wednesday based on previous years. Mao sad toy gidugangan og mga police personnel. Of course ang atoang position diri is pro-active,” matod ni Abacay.",pro-active,643,887,215,225
00772-014,772,"Hubog ga-wild sa videokehan, nasikop","Usa ka lalaki gidakop ug gipriso sa kapulisan sa dakbayan sa Naga human nag-wild sa kahubog sud sa videokihan sa Purok Onion 2, Barangay South Poblacion, siyudad sa Naga, alas 12 sa tungang gabii, Huwebes, Abril 11, 2024. Ang suspek giila nga si Jeron Galura Delgra, 22, ulitawo, taga Purok Sili 2, Barangay South Poblacion. Siya girekamo sa tag-iya sa Lorn Idin Sari-Sari Store & KTV tungod sa pagpamuak sa screen sa TV hinungdan sa kahadlok usab sa ubang mga kustomer. Ang tag-iya nga si Alejang Galvanra Debheijer, 69, minyo, maoy nanawag sa kapulisan aron pagpadakop sa ilang kustomer nga nag-wild sa kahubog. Niresponde dayon ang kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Galvez Alajar hinungdan nga nasikop ang suspek. Sumala sa imbestigasyon, ang suspek nakatulog sa kahubog apan nakamata ug kalit nga gisumbag ang TV sa videoke machine nga way igong katarungan. Wa masayri kon nganong siya nag-wild og kalit. Ang suspek nga gikahinabi sa Superbalita Cebu niangkon nga siya hubog apan wa siya niangkon sa pasangil nga iyang gisumbag ang TV ug nabuak.",Pila ang edad sa tag-iya nga mi-report sa kapulisan?,"Ang tag-iya nga si Alejang Galvanra Debheijer, 69, minyo, maoy nanawag sa kapulisan aron pagpadakop sa ilang kustomer nga nag-wild sa kahubog.",69,475,617,47,49
00768-011,768,LTO mopahamtang og mas bug-at nga silot,"Mag-atubang na karon og mas bug-at nga silot ang malimbungon nga mga car dealer ug importers human giaprubahan ni Transportation Secretary Abellanosa Bado ang rekomendasyon sa Land Transportation Office (LTO) nga magbutang og dugang ngipon sa pakigbatok sa pagpanglimbong, apil na ang pagparehistro sa mga sakyanan. Sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes, Abril 12, 2024, si LTO Chief Assistant Secretary Bayot Bayrante niingon nga ang pag-apruba ni Bado nag-amendar sa usa ka LTO administrative order (AO) aron ang mga malapason nga Manufacturers, Assemblers, Importers, Rebuilders, Dealers and Other Entities (MAIRDOE) nga mga otorisado nga mag-import og mga sakyanang de motor ug ang ilang mga dapat mag-atubang na karon sa mas bug-at nga mga silot alang sa mga mosunod nga aksyon:(a) pagbuhat sa pagpanglimbong ug sayop nga representasyon sa pag-file sa aplikasyon ug sa mga operasyon niini, lakip ang pagreport sa stock ug pagbaligya; ug(b) pagsumite sa malimbungon, peke o peke nga stock/sales periodic reports. Ang unang kalapasan magkinahanglan og suspensiyon sa Certificate of Accreditation hangtod sa unom ka buwan ug P500,000 nga multa, ingon man ang pagkanselar sa Certificate of Stock Reported (CSR), sales report ug registration sa mga sakyanan. Alang sa ikaduhang paglapas, ang nakasala mag-antus sa pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan. Si Bayrante nagkanayon nga ang suspensiyon magsugod sa katapusan sa Order/Desisyon ug pagbayad sa multa. Atol sa pagsuspinde, ang user log-in sa MAIRDOE ma-deactivate. Apan, alang niining mga bug-at nga kalapasan, si Bayrante niingon nga ang silot naglakip sa 90 ka adlaw nga preventive suspension nga magsugod sa pagkadawat sa show cause order nga ipagawas sa LTO. MILYUNESAng pag-amendar sa AO nga giaprobahan ni Bado nagpahamtang usab og unom ka numero nga mga silot alang sa dili kaayo seryoso nga mga sala, lakip ang (a) kapakyas sa pagsunod sa mga sumbanan nga kinahanglanon ug uban pang mga balaod ug sa ilang pagpatuman sa mga lagda ug regulasyon nga may kalabutan sa operasyon sa negosyo sa MAIRDOE; ug (b) pagtugot sa paggamit sa iyang accreditation sa non-accredited nga mga tawo o mga entidad. Ang silot P100,000 sa first offense, P500,000 sa second offense ug P1 million sa third offense. Kon ang MAIRDOE makasala sa ikaupat nga higayon, kini silutan sa pagkanselar sa iyang Certificate of Accreditation ingon man ang pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar. Si Bayrante niingon nga kini “correct the policy before wherein erring MAIRDOE can still transact with the LTO. ”Matod niya ang kaso sa pagpanglimbong sa pagparehistro sa duha ka Bugatti Jano, luho nga mga sports car, uban sa LTO, nakapaamgo sa ahensya nga ubos ra kaayo ang silot. Wala niya ipakita kon unsa ka gaan ang mga silot sa wala pa gihimo ang mga kausaban. Human sa MAIRDOE, ang LTO sunod makig-atubang sa mga operator sa kolorum nga mga sakyanan. Sa buwag nga pamahayag, gipahibalo sa ahensya niadtong Miyerkules nga nagmugna kini og plano aron tapuson ang ilegal nga operasyon sa mga kolorum nga sakyanan sa tibuok nasod nga nakapaalkanse og 30 porsiyento sa kita sa mga lehitimong transport operator. Ang LTO niingon nga aron mahunong ang inter-island operation sa kolorum nga mga sakyanan, makig-alayon sila sa mga otoridad sa pantalan sa pagpahunong sa maong mga sakyanan gikan sa Visayas paingon sa Metro Manila gamit ang roll on, roll off (roro) vessels. Si Bayrante nipahinumdom sa mga illegal operator nga ang silot sa pag-operate og kolorum nga sakyanan moabot sa P2 milyunes nga multa ug hangtod sa unom ka tuig nga pagkabilanggo.",Kanus-a nihatag og pamahayag si Bayot Bayrante?,"Sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes, Abril 12, 2024, si LTO Chief Assistant Secretary Bayot Bayrante niingon nga ang pag-apruba ni Bado nag-amendar sa usa ka LTO administrative order (AO) aron ang mga malapason nga Manufacturers, Assemblers, Importers, Rebuilders, Dealers and Other Entities (MAIRDOE) nga mga otorisado nga mag-import og mga sakyanang de motor ug ang ilang mga dapat mag-atubang na karon sa mas bug-at nga mga silot alang sa mga mosunod nga aksyon:(a) pagbuhat sa pagpanglimbong ug sayop nga representasyon sa pag-file sa aplikasyon ug sa mga operasyon niini, lakip ang pagreport sa stock ug pagbaligya; ug(b) pagsumite sa malimbungon, peke o peke nga stock/sales periodic reports.","Biyernes, Abril 12, 2024",316,1016,29,53
00952-017,952,Abangan mimando sa pagbalhin na sa CSBT sa SRP,"Nimando si Mayor Cedie Abangan sa dinaliang pagbalhin sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) gikan sa N. Bacalso Ave. ngadto sa South Road Properties (SRP) tungod sa nagpadayon nga trabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Atol sa programa sa online program sa Cebu City Government nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Martes, Marso 5, 2024, si Abangan niawhag sa Cebu City Council nga mopasar og ordinansa nga mopadali sa pagbalhin sa CSBT. “So, it has to be urgently attended to. They have no place there anymore,” matod ni Abangan atol sa programa. Ang estasyon sa bus alang sa CBRT Package 1 gitukod atubangan sa CSBT. Ang Package 1 adunay gilay-on nga 2. 38 kilometros gikan sa CSBT hangtod sa Cebu Capitol Building, nga gitakdang mahuman sa Hunyo 2024. Si Abangan niingon nga ang proposed ordinance kinahanglang maglatid nga wala nay tugotan nga mga terminal sulod sa dakbayan. Sa report sa Cebu City Government Public Information Office (PIO) niadtong Miyerkules, Marso 6, si Abangan, sa pakighinabi niadtong Pebrero 29 sa lokal nga radyo, nitanyag kang Cebu Governor Edlen Abalayan og luna sa SRP alang sa CSBT. Ang CSBT gidumala sa Cebu Provincial Government, samtang gipanag-iya usab niini ang lote diin nahimutang ang bus terminal. Niadtong Oktubre 24, 2023, si Abalayan sa taho gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government niingon nga niuyon siya sa sugyot ni Abangan nga ibalhin ang CSBT ngadto sa SRP. Si Abalayan nidugang nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nagplano nga i-integrate ang Cebu North Bus Terminal (CNBT) ug south terminals kon madayon ang pagbalhin ngadto sa SRP. Ang CNBT anaa karon nahimutang sa usa ka open lot atubangan sa SM City Cebu sa North Reclamation Area. Ang nagpadayong trabaho sa habig sa CBRT project sa N. Bacalso Ave. ug ang pagsugod na usab sa trabaho sa bus terminal sa CBRT tungod sa CSBT nakamugna og kahuot sa trapiko labina sa rush hours sa buntag ug hapon, labi na nga mosulod ug mogawas matag-karon-ug-unya sa CSBT. Tungod sa trapiko sa dapit, kini ang kanunay nga reklamo sa mga sumasakay sama sa mga estudyante ug mga trabahante nga nag-apas og oras sa ilang biyahe. Ang CBRT kabahin sa programa nga modernisasyon sa transportasyon sa dakbayan sa Sugbo.",Unsa nga proyekto ang nagpadayon nga trabaho nga nagmando sa pagbalhin sa CSBT?,Nimando si Mayor Cedie Abangan sa dinaliang pagbalhin sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) gikan sa N. Bacalso Ave. ngadto sa South Road Properties (SRP) tungod sa nagpadayon nga trabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project.,Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project,0,225,187,224
01562-002,1562,GMRC subject ipatuman sa 5 ka mga tunghaan,"Adunay lima ka mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo nga gikatakda nga mahimong pilot areas sa pagpatuman sa Good Manners and Right Conduct (GMRC) subject sa basic education. Kini maoy gipahibawo ni Cebu Provincial schools division superintendent Dr. Palaganas Val atol sa pagbisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa kalungsoran alang sa caravan of services pinaagi sa Capitol Information Office. Lakip kini sa gitinguha ni Abalayan nga mahibalik ug mapatuman sa tanang mga tunghaan sa lalawigan gumikan kay gusto niya nga makat-unan sa mga tinun-an ang maayong pamatasan ilabi na ang pagtahod. Ang mga tunghaan langkuban sa Tindog Integrated School sa lungsod sa Medellin; North Central Elementary School sa San Fernando; Tabogon Central Elementary School sa Tabogon; Dumanjug National High School sa Dumanjug; ug Liloan National High School sa Liloan. “Guv, I am very happy to tell you that a very strong highlight of the new curriculum is the inclusion of GMRC,” matod ni Val. Gipasabot niya nga ilahi pagtudlo ang subject sa GMRC sa kasamtangan nga Values Education usab nga subject. Kini kabahin sa MATATAG Curriculum program sa Department of Education (DepEd) nga unang gilusad ni Vice President ug DepEd Secretary Arile Bustamante sa Agusto 2023 isip revised nga curriculum gikan sa kindergarten hangtod sa Grade 10. Ang curriculum gikatakda nga ipatuman sa 2024 ngadto na sa 2025 nga nagtinguha nga makaabag sa mga tinun-an dili lang sa kaalam, apan lakip na usab sa maayong pamatasan.",Kinsa ang nagpasabot sa pagpatuman sa GMRC subject?,Kini maoy gipahibawo ni Cebu Provincial schools division superintendent Dr. Palaganas Val atol sa pagbisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa kalungsoran alang sa caravan of services pinaagi sa Capitol Information Office.,Cebu Provincial schools division superintendent Dr. Palaganas Val,172,394,24,89
00089-010,89,Naanod sa baha naluwas,"Naluwas sa mga rescuer ang usa ka 12 anyos nga batang lalaki nga naanod sa suba sa Sapangdaku, Barangay Dunlog, Dakbayan sa Toledo, alas 12:30 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang bata taga Purok 1, Mahayahay, Daanlungsod, Toledo nga naligo sa suba uban sa laing bata apan nadakin-as kini sa mini dam hinungdan nga nadala sa sulog sa tubig. Ang mga kaubang bata daling nakapangayo og panabang sa mga molupyo sa dapit. Ang mga bombero sa Toledo ubos sa pagpangulo ni fire Chief Inspector Tiburcio Rev Ayuban mao ang nitubag sa alarma. Ang bata ilang giatngan sa ubos nga bahin gikan sa gikaligoan ug ilang giitsahan og pisi aron mabira kini sa daplin. Matod pa, usa ka grupo sa mga bata nangaligo sa suba human gisuspenso ang klase sa dakbayan tungod sa dili maayong panahon. Matag karon ug unya magbunok ang uwan dala sa kusog nga hangin nga habagat nga gipakusog sa bagyong ‘Gener’ nga niigo sa pipila ka rehiyon sa Luzon. Ang awtoridad nipasidaan sa publiko, labi na sa mga bata nga dili mokompiyansa sa pagkaligo sa sapa o suba ning panahona tungod sa baha nunot sa dili maayong panahon.",Unsang panghinabo ang nahitabo sa bata samtang naligo?,"Ang bata taga Purok 1, Mahayahay, Daanlungsod, Toledo nga naligo sa suba uban sa laing bata apan nadakin-as kini sa mini dam hinungdan nga nadala sa sulog sa tubig.",nadakin-as kini sa mini dam,182,346,97,124
00182-014,182,137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets,"Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV",Unsa ang pangulo ni Rheymund Benipayo sa Traffic Enforcement Agency?,"Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force.",pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue,481,689,22,70
00485-011,485,"‘Gunrunner’ nakuhaan og 6 ka armas, drugas","Nakuhaan og unom ka mga armas nga way lisensiya ang usa ka tawo nga ila sab nga nasikop sa pagpayuhot og gidiling drugas atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Lagtang, Siyudad sa Talisay sa alas 2 sa hapon, Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Mody Cuenca Cuenco, hamtong, ulitawo, dunay kapuyo, lumolupyo sa Sityo Laray, Brgy. San Dari, Dakbayan sa Talisay. Si Mody nakuhaan og gituhoang nga shabu nga nitimbang og 15 gramos ug gibana-bana nga mokantidad og P102,000. Nasakmitan usab siya og tulo ka 9mm pistols nga may magazine ug mga bala, duha ka .38 kalibre nga revolver ug usa ka .22 caliber revolver. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan sa pagpamaligya og paltik nga armas ni Cuenco. Dihang ilang nakompirmar, gilusad dayon ang buy-bust, gipalitan sa undercover police gamit ang P15,000 nga peke nga kwarta nga gipaibabwan og tinuod nga P500. Matod pa, ang suspek nagsugod sa iyang pagpamaligya og shabu sa Enero ning tuiga sa Brgy. San Dari ngadto sa Barangay Tabunok. Ang suspek, matod pa, gawas sa kuwarta nga ibayad sa shabu sa mamalit kaniya, modawat usab siya og armas isip bayad. Ang suspek gikatakdang pasakaan og tukmang mga kaso sa kapulisan. Sa lain bahin, usa ka drug pusher nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Baybay 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo, alas 11:22 sa gabii sa Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Lyra Abril Cuesta, 37, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha gikan sa iyang posisyon ang upat ka gagmay’ng putos, upat ka medium nga putos sa shabu, P300 buy-bust money, ug P400 cash. Ang drugas motimbang og 21. 12 gramos nga mobalor sa P143,616. Ang suspek gikatakda nga pasakaan sa kapulisan sa tukmang kaso.",Unsa kadaku ang timbang sa shabu nga nakuha gikan kay Lyra?,"Ang drugas motimbang og 21. 12 gramos nga mobalor sa P143,616.",21. 12 gramos,1553,1615,24,37
01601-009,1601,Operasyon sa CBRT giuswag sa 2027,"Gumikan sa kausaban sa disenyo sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, nauswag ang petsa sa operasyon niini nga mahitabo na sa tuig 2027. Ang mga kausaban sa CBRT project naglakip sa Package 4 nga usa ka dedicated lane gikan sa Bulacao ngadto sa Mambaling, extension sa alignment gikan sa Ayala ngadto sa IT Park, usa ka rotunda ilawom sa Mambaling flyover, ug ang conversion sa mix traffic lane subay sa South Road Properties (SRP) Coastal Road ug subay sa F. Jay-r Street, kini maoy gipasabot ni CBRT project manager Norvin Banez. Unang target sa gobyerno nga makompleto ang tibuok mass transport system project sa 2025. Gumikan sa maong mga kausaban sa disenyo sa proyekto hinungdan nga giumentohan sa National Economic and Development Authority (Neda) ang kantidad sa proyekto gikan sa P16. 3 bilyones ngadto na sa P28. 78 bilyones. Lakip sa giusab mao ang gitas-on sa lane sa BRT gikan sa orihinal nga 13. 8 ka kilometro ngadto sa 17 ka kilometro. Si Banez, sa iyang text message sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Nobiyembre 5, 2023, nagkanayon nga sa mga kausaban, ang kinatibuk-ang gitas-on sa tibuok proyekto anaa na sa 35 kilometros - 17 kilometro nga dedicated lane ug 18 kilometro nga feeder service gikan sa Talisay terminal. paingon sa Bulacao ug gikan sa IT Park paingon sa terminal sa Talamban. LOANAtol sa ilang ika-10 nga tigom niadtong Oktubre, ang Neda board nga gipangulohan ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. , niaprobar sa dugang P12 bilyones nga budget sa proyekto, ang lugway sa implementasyon hangtod sa kataposan sa Disyembre 2027, ug ang pag-adjust sa balido sa pautang gikan sa French Development Agency (AFD) ug sa World Bank Septiyembre 2027. Ang AFD mihatag sa Gobyerno sa Pilipinas og loan nga nagkantidad og $57. 4 million para sa mass transport system project niadtong 2012, samtang ang World Bank miaprobar og $116 million nga loan para sa proyekto niadtong 2014. Base sa orihinal nga plano, ang unang hugna sa proyekto naglakip sa tulo ka packages apan sa mga kausaban nga giaprobahan sa Neda, ang Package 4 gidugang sa unang hugna. Matod ni Banez, ang Package 4 nalakip sa 2014 nga pag-apruba sa Neda, apan aduna nay proposal kaniadto nga kuhaon kini. Ang CBRT project nakita nga maka-cater sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug moabot sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit, sumala sa Department of Transportation (DOTr).",Pila ka packages ang naglakip sa unang hugna sa proyekto?,"Base sa orihinal nga plano, ang unang hugna sa proyekto naglakip sa tulo ka packages apan sa mga kausaban nga giaprobahan sa Neda, ang Package 4 gidugang sa unang hugna.",tulo ka packages,1906,2075,68,84
01595-006,1595,Ulo nga kalabera gibutang ibabaw sa kaldero,"Nalisang ang tagbalay dihang ilang nakit-an ang kalabera sa ulo sa tawo apan aduna pay buhok ug ngipon nga gipatong sa giku’b nga kaldero ug gihanigan og dahon sa saging. Sumala sa kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Master Sgt. Reniel Dedase, investigator on case sa Toledo City Police Station, nakaplagan ang kalabera alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 8 , 2023, sa panimalay ni Katindig Abagat, 61, manghihilot, taga Sityo Tataan, Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Matod ni Dedase, ang anak ni Katindig nga si Estrellita ug ang kapuyo niini maoy nakakita sa ulo nga gipatong sa ibabaw sa kaldero dihang padung motubag sa sugo sa lawas. Ang duha ningtaho gilayon sa mga opisyal sa barangay ug ngadto sa kapulisan sa Toledo. Si Dedase niingon nga base sa ilang pakisusi uban sa Scene of Crime Operation (Soco), nasuta nga kini gikawat gikan sa sementeryo ug posible nga gibutang sa banggera aron panghadlok. Apan, matod ni Dedase, wa pa siyay nakita’ng motibo kon nganong gihadlok ang tagbalay ug wala pa usab nila masayri kon kinsa ang naghimo niini. Dugang ni Dedase, kon ilang masubay kon kinsay nagkawat sa kalabera gikan sa sementeryo nga may tulo kilometro ang gilay-on gikan sa balay, mahimong pasakaan og pagpangawat ug grave threat. Samtang, atol ning pagsuwat, wala pa masayri sa kapulisan kon kini iya ba sa usa ka babaye o lalaki. Ang kalabera gidala sa buhatan sa Soco alang sa dugang pagsusi.",Pila ka kilometro ang gilay-on sa sementeryo gikan sa balay?,"Dugang ni Dedase, kon ilang masubay kon kinsay nagkawat sa kalabera gikan sa sementeryo nga may tulo kilometro ang gilay-on gikan sa balay, mahimong pasakaan og pagpangawat ug grave threat.",tulo kilometro,1090,1279,96,110
01008-015,1008,"Abangan kang Bustamante, Alarcon: Trabaho mo","Bisan pa sa panagbingkil tali sa mga sakop sa duha ka political clans, nanawagan si Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa panaghiusa sa duha ka dagkong mga lider sa nasod. “We should be united, indivisible, and undivided. That’s why Alarcon (and) Bustamante, do your job! Sakto ko? (Am I right)” nagkanayon si Abangan, sa iyang pagpamulong atol sa prayer rally nga gipahigayon sa Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP) niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024. Si Abangan nihimo usab sa iyang baruganan kalabot sa People’s Initiative. “I do not like the People’s Initiative because it has become a congressional initiative and likewise it has become a secret initiative,” matod niya. Si Abangan niingon nga dili baligya ang Dakbayan sa Sugbo ug ingon man ang nasod. Si Abangan maoy usa sa mga guest speaker sa prayer rally, diin siya namulong atubangan kang Davao City Mayor Dmitri “Butchoy” Bustamante, kanhi House representative Rechris Chong, kanhi executive secretary Jhon Babia, kanhi presidential spokesperson Renren Dari, ug kanhi Presidente Agawin Jeshua Bustamante, nga nagsilbi nga nag-unang mamumulong sa gabii. Si Abangan, sa iyang pagpamulong, niawhag sa duha ka labing taas nga mga lider sa nasod sa pagtuman sa ilang mga obligasyon ug pasalig sa UniTeam. Matod niya nga angay nilang ihatag ngadto sa katawhan ang ilang gipanglantaw sa dihang nangampanya sila sa ilang mga posisyon, nga mao, ang paggiya sa nasod paingon sa kauswagan pinaagi sa panaghiusa. Isip klaro niyang baruganan, si Abangan niingon nga wa na kinahanglana ang laing Edsa People Power Revolution, nisubli nga kinahanglang mohimo sa ilang trabaho sila si Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Lancheta-Bustamante. Matod niya nga buhaton nila ang ilang trabaho tungod kay kon makita sa mga tawo nga dili maayo ang dagan, kanunay silang modangop sa pagreklamo.",Kinsa ang gihangyo ni Abangan nga pagtuman sa ilang mga obligasyon?,"Si Abangan, sa iyang pagpamulong, niawhag sa duha ka labing taas nga mga lider sa nasod sa pagtuman sa ilang mga obligasyon ug pasalig sa UniTeam.",duha ka labing taas nga mga lider sa nasod,1130,1276,45,87
00621-009,621,"4 ka menor nangawat, ‘na-rescue’ sa kapulisan","“Na-rescue” sa kapulisan alas 5:30 sa hapon, Martes, Mayo 14, 2024, ang upat ka mga menor de edad nga mga suspek sa pagpangawat mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa samang adlaw sa pampublikong tunghaan sa elementarya sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Nabawi ang 15 ka computer tablets, nga nagkantidad og P50,000, tulo ka laptops, nga nagkantidad og P30,000 ug nagkadaiyang groceries nga nagkantidad og P3,000.. Usa ka barangay tanod nga nag-roving sa maong dapit mga alas 3 sa kaadlawon sa Martes positibong niila sa mga suspek nga pulos mga lumolupyo ug mga tinun-an nga sila si Junemar, 16; Jisler, 15; Boyboy, 15; ug Edward, 17 (pulos dili tinuod nga ngan). Ang tanod nikompirmar nga nakakita sa mga menor de edad sulod sa school grounds. Dihang iyang gisusi ang dapit, iyang nakaplagan nga giguba na ang kahoy nga braces sa comfort room tupad sa principal’s office, diin gituohang ning-agi ang mga suspek. Gituohan nga ang mga suspek nakasulod sa lawak diin gitagoan ang mga digital gadgets ug school canteen, diin nahimutang ang groceries, human maguba ang mga braces nga kahoy sa comfort room. Ang kapulisan sa Dalaguete ubos sa bag-ong station commander nga si Major Erenio Tiburcio Echevarria nitugyan sa mga menor ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Narekober sa kapulisan ang 15 ka mga computer tablet, siyam niini ang gitagoan sa kasagbutan duol sa tunghaan, ingon man usa ka laptop. Ang termino nga rescue gigamit sa mga otoridad sa ilang pagsikop sa mga menor de edad pinasikad sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, diin nakalatid ang buhaton sa mga children in conflict with the law (CICL). Ubos sa mao nga balaud, ang mga menor nga nagpangedaron og 15-17 anyos mahimo nga mapasakaan og kaso human madeterminar nga sa ilang paghimo sa krimen sila dunay kahiamgo.",Unsang balaud ang gi-refer sa paggamit sa termino nga rescue?,"Ang termino nga rescue gigamit sa mga otoridad sa ilang pagsikop sa mga menor de edad pinasikad sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, diin nakalatid ang buhaton sa mga children in conflict with the law (CICL).",Juvenile Justice and Welfare Act of 2006,1448,1664,99,139
01260-015,1260,Tulisan nga nakita sa CCTV nailhan na,"Nailhan na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang nitulis sa duha ka mga babaye nga mga call center agent sa Purok 6, Sitio San Miguel, Brgy. Apas, dakbayan sa Sugbo sa Lunes, pasado alas 4 sa kaadlawon, Enero 8, 2024. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga dili lang usa, kon dili duha ka mga lalaki ang nangalambigit sa maong pagpanulis base sa pamahayag sa mga saksi. Wa una nganli ni Baculo ang usa sa mga suspek nga nakuha sa CCTV ug ang hulagway nikatap sa social media, apan iyang gipahibawo nga nagsulod-gawas na kini sa bilanggoan sa kasong pagpangawat. Base sa record sa CCPO, lima na ka mga higayon nga nabilanggo ang maong lalaki, labing uwahi nakapahimulos sa plea bargain sa gobyerno. Tungod niini, nilusad na og manhunt operations ang Mabolo police station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat batok sa duha ka mga tulisan. “Kining tawhana taga Apas ra pud base sa pamahayag sa mga witnesses kay naklaro man iyang nawong. Ang atong Station 4 gitabangan na sa City Intelligence Unit sa pagpangita aning tawhana ni. More on robbery ang iyang previous nga kaso,” matod ni Baculo. Dugang ni Baculo nga dali ra nailhan ang suspek tungod sa kuha sa CCTV camera diin naklaro ang panagway niini. Ang biktima hingpit na nga nakaduso og reklamo sa Mabolo police station ug niangkon nga gamay ra ang nakuha gikan kaniya. Apan bisan pa niini, desidido kini nga mopasaka og kaso batok sa mga tulisan. KAWAT PALPAKSa laing bahin, ang coffee shop nga nahimutang sa Salinas Drive, Barangay Lahug gilungkab sa usa ka lalaki pasado alas 5 sa buntag sa Lunes, Pebrero 8. Sa video nga mikatap sa social media, dili maklaro ang panagway sa kawatan kay nanabon kini apan matod ni Baculo nga duna na silay person of interest subay sa gidak-on sa lawas niini. Dugang ni Baculo nga walay nakuha ang kawatan nga kwarta tungod kay gihipos na kini sa management human nabiktima sa pagpanulis niadtong Oktubre 2023.",Unsa ang giingon ni Baculo bahin sa person of interest?,"a video nga mikatap sa social media, dili maklaro ang panagway sa kawatan kay nanabon kini apan matod ni Baculo nga duna na silay person of interest subay sa gidak-on sa lawas niini.",duna na silay person of interest,1655,1837,116,148
00329-014,329,"Motor nabangga, 1 patay","Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human nabangga ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa center island sa Dalan F. Llamas, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala. Samtang nagsabotsabot, nag-inom sila ug pagka alas 3 sa kaadlawon nakahukom na nga manglakaw sakay sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. Gihimakak ni Pitz nga daghan sila og nainom ug pulos sila hubog sanglit usa ka botelya lang nga hard liquor ilang gipalit. Nag-una siya sa pagpadagan sa motorsiklo nga iyang gihulagway nga dili kaayo kusog apan pag-abot sa F. LLamas, giapas siya sa iyang kauban ug gipahibalo nga nabangga si Jesus. Hugot sad niya nga gihimakak nga naglumbaanay sila sa pagpadagan sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. “Dili pud kayo kusog among dagan kay ni menor man gani ko kay naa may eskina gud. Ni menor ko wala nako kabantay sa luyo kay nagsunod man na siya nako,” matod ni Calibo. Apan sa kuha sa CCTV video sa dapit, makita nga kusog ang dagan sa duha ka motorsiklo ug pag abot sa dapit, ang drayber nga naa sa ulahi nga motorsiklo wala na magsubay sa iyang lane ug didto nibangga sa center island nga maayong pagkalagpot sa drayber. Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet. Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Police Staff Sergeant Daniel Calica, imbestigador sa TEU sa CCPO, nga kusog gyud ang dagan sa biktima ug nakainom usab subay sa pamahayag sa iyang mga kauban. “Medyo kusog-kusog gyud siya kay og hinay pani diha rana iyang motor natumba,” matod ni Calica. Subling nanawagan ang kapulisan sa mga motorista nga kon makainom na labing maayo nga dili na mo-drive sa ilang mga motorsiklo aron sa paglikay sa disgrasya.",Kinsay mikuha sa sukod sa gilay-on sa biktima sa iyang motorsiklo?,Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO).,taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO),1614,1773,95,158
00123-016,123,P34M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Tagbilaran City,"Lima ka kilo nga gituohang shabu ang nasakmit sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Naval Forces Central, Philippine Maritime Police ug Bohol Provincial Drug Enforcement Unit atol sa gilusad nga buy-bust sa Binayran Road, Barangay Dampas, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, alas 9:00 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Rebumaphil Tolindoy, 42, residente sa Tagbilaran, nakuhaan og lima ka vacuum-sealed packs nga shabu nga dunay gibug-aton nga 5,000 grams nga dunay estimated average market value nga P34,000,000. Lakip sa nakuha ang buy-bust money, usa ka cellphone ug usa ka sakyanan nga sedan o awto. Ang mga nakuha nga ebidensya gisubmiter na sa PDEA 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information Officer sa PDEA 7, nga usa ka buwan nila nga gipaubos sa case build up human nila madawat ang impormasyon sa kasaligang tinubdan. Base sa nakuha nga kasayuran nga makabaligya ni og 2-3 kilos nga shabu matag semana sa lalawigan sa Bohol. Usa kini ka follow up operation human sa malampuson nga anti-illegal drug operation sa Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu sa Agusto 8, 2024 diin duha ka kilos ng ilang nakuha gikan kang Emeniano Gertrudes Balcita nga iyang pag-umangkon. Wala lang una mohatag og detalye si Agapay kung asa gikan ang maong supply sa illegal nga drugas ilabi na nga daghan ang nakuha gumikan kay nagpadayon pa ang ilang pagsukit-sukit kang Tolindoy. ""Sa pagkakaron sir nagpadayon pa ang atung validation kung asa gikan ang supply sa drug nga atung nakuha,"" matod ni Agapay. Gibutyag hinuon ni Agapay nga si Tolindoy bag-o pa nga nailhan nga nalambigit sa illegal nga drugas ug wala pa silay record niini. Sa pangutana kung nganongdako o kadaghan sa ilegal nga drugas ang naabot sa Bohol, matod ni Agapay, ang maong probinsya giila na usab nga trans shipment point sama sa Sugbo. Gawas nga agianan kini sa supply sa illegal drugs daghan usab ang mgas kustomer tungod kay usa ka tourist destination ang maong lalawigan. Subay niini, gipahugtan sa PDEA 7 uban sa kapulisan ang ilang monitoring sa mga dagkong personalidad nga mopalusot sa supply sa illegal drugs sa Bohol gikan sa silingang rehiyon.",Unsa ang estimated average market value sa nasakmit nga shabu?,"Ang suspek nga nadakpan giila nga si Rebumaphil Tolindoy, 42, residente sa Tagbilaran, nakuhaan og lima ka vacuum-sealed packs nga shabu nga dunay gibug-aton nga 5,000 grams nga dunay estimated average market value nga P34,000,000.","P34,000,000",348,579,219,230
00334-017,334,'Carina' nakagawas sa PAR,"Nakagawas na sa Philippine area of responsibility (PAR) ang bagyong Carina, alas 6:20 sa buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Kini ang taho ni Veronica Barcelosa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) .Bisan pa niini, ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ubos sa tropical cyclone warning signal no. 1.“Also naghahatak pa ito ng habagat kaya maulan pa rin. Asahan natin moderate to intense rain sa may western section ng Luzon (within the day),” matod ni Barcelo. “Pero hindi na kasing lakas ng naranasan natin kahapon (Miyerkules, Hulyo 24),” dason niya. Si Barcelo niingon nga ang Pagasa wala pay namonitor nga sistema sa panahon nga makadani ug hulga sa nasod. Samtang, ang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) miklaro nga ang walo nga naulat nga mga namatay tungod sa kombinasyon sa habagat ug tropical cyclone Butchoy sukad sa miaging semana. Naigo sa bagyong Carina ang nagkalainlaing dapit sa Luzon, lakip na ang tibuok National Capital Region, Cainta sa Rizal ug ang probinsya sa Cavite, diin gipaubos sa state of calamity. Sa Martes sa gabii, atol sa pagsugod sa kombinasyon sa mga epekto sa Carina ug habagat, usa ka mabdos ga babaye ug tulo ka mga bata ang namatay tungod sa usa ka landslide sa Agoncillo, lalawigan Batangas. Ang pagbaha sa nagkalainlaing komunidad sa Metro hinayhinay nang mikunhod sugod sa buntag sa Huwebes, Hulyo 25, nga ang mga pamilyang namakwit ug namalik sa ilang pinuy-anan nga mobalik sa ilang mga pinuy-anan. Ang North Luzon Expressway, nga dili malatas halos tibuok adlaw sa Miyerkules, kay mahimo nang malatas sugod sa Miyerkules sa gabii. Ang Marikina River usab mikunhod na ngadto sa first alarm.",Unsa ang gikasaligan nga resulta sa bagyong Carina sa western section ng Luzon?,"Asahan natin moderate to intense rain sa may western section ng Luzon (within the day),” matod ni Barcelo.",moderate to intense rain,402,508,13,37
00519-014,519,Patay nakit-an sa pagatpatan,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit. Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay. Apan sa dihang gibalikan sa anak sa dagat, na-missing na si Roger ug gipangita apan wa na makit-i. Hangtod nga paghunas sa hapon sa samang adlaw, ang nagpadulong nga mga manginhas nakakaplag kang Roger nga patay na nga nasablay sa pagatpatan ug gituohan nga nalumos.",Unsa ang gibatyag sa mga manginginhas sa pagkitakita sa patay nga tawo?,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. ",Nakurat,0,180,0,7
01319-014,1319,"Mga pantalan, terminal gihugtan sa pagbantay","Gipahugtan pa og maayo sa Police Regional Office 7 (PRO 7) ang seguridad sa mga pantalan ug bus terminals sa Central Visayas human mabantayi nga nagkadaghan na ang namauli sa ilang tagsa-tagsa ka mga probinsya tungod sa Christmas break. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, personal nga nisusi sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) ug pantalan sa dakbayan sa Sugbo kon igo ba ang gipatuman nga seguridad sa Sabado, Disyembre 23, 2023, duha ka adlaw sa dili pa ang Pasko. Nabantayan hinuon sa PRO 7 director nga nahan-ay na ang tanan. Gani matag 100 meters sa kadalanan dunay mga police personnel nga naka deploy. “Ang nakita ko lang nga medyo dapat natin i-improve is yung ibang polis na naka deploy sa karsada is yung buddy nila is masyadong malayo. Dapat magkalapit dapit para if something’s happen, at least andun kaagad yung kasama niya”, matod ni Abad. Napanglantawan nga modaghan ang mga tawo inig Disyembre 24-25, 2023 nga mamauli busa kinahanglan nga tutokan sa kapulisan ang mga pasilidad nga agianan sa publiko. Tungod niini, iyang gimandoan ang tanang city ug provincial police office directors nga dugangan pa ang mga polis nga ipakatap sa kadalanan, ilabi na sa dakbayan sa Sugbo. Rason ni Abad nga aron magpabiling malinawon ug luwas ang mga bisita nga naa karon sa siyudad sa Sugbo. “Kasi kung walang CCTV, mas mahihirapan tayo when time comes may mangyayari na insidente”, dugang ni Abad. Nakighinabi usab siya sa bus drivers nga kinahanglan kondisyon sila sa kanunay, lakip na ang ilang mga unit nga gianeho. Niadto pa lang Huwebes, Disyembre 21, nagsugod na pagbaha ang mga pasahero sa mga pantalan sa Sugbo. Nisamot pa kini niadtong Biyernes. Dunay mga buot mopalit pa unta og tiket sa barko apan dugay nang nangapuno ang barko. Gituohan nga ang long weekend ang hinungdan kay gideklarar nga holiday ang Disyembre 26, Martes.",Unsa ang gituohan nga hinungdan sa pagdagsa sa mga pasahero?,"Gituohan nga ang long weekend ang hinungdan kay gideklarar nga holiday ang Disyembre 26, Martes.",long weekend,1786,1882,17,29
00914-011,914,Nasunogan sa Looc di na makabalik sa dapit,"Dili na tugotan nga makabalik sa pagtukod og balay ang mga nasunogan niadtong Martes sa udto, Marso 12, 2023, sa Sityo Under the Bridge, Barangay Looc, Dakbayan sa Mandaue. Kini ang gipahibalo ni Looc Barangay Captain Raul Almarinez sa Huwebes, Marso 14, 2024, subay sa mando sa Kagamhanan sa Dakbayan sa MandaueSi Almarinez niingon nga ang Mandaue City Government nakahukom nga i-reblock ang maong dapit ug tukoran og temporaryo nga housing site aron kabalhinan sa mga biktima sa sunog. Ang reblocking naglakip sa pagdugang sa gintang tali sa matag balay aron limitahan ang pagkaylap sa kayo ug dunay igong access ang emergency responders. Hinuon, ang relocation site anha gihapon sa Barangay Looc sa kilid sa University of Cebu Lapu-Lapu Mandaue Campus (UC-LM), subay sa dalan paingon sa Barangay Opao nga gitawag og Sitio Riverside. Una nang namahayag si Almarinez nga ang Sitio Under the Bridge nga usa ka nationally-owned property ug gikonsiderar nga danger zone. “Aduna nama’y panghitabo nga wala gyud nato damha. Mao na nga atong ikuan nga di na sad ni sila mabalik para di mausab ning maong panghitabo. Pung pa sa mayor nga mura tag sirang plaka. Puhon na sad magtukod under the bridge. Wala ta kahibaw unsay mahitabo,” matod ni Almarinez. Si Almarinez nipahibawo usab sa ilang tuyo nga ibalhin ang Looc Barangay Hall ug ilang gihatagan og gibug-aton ang kamahinungdanon sa maong lakang tungod kay ang lugar, apil na ang Sityo Under the Bridge, kinahanglang itudlo nga “no-build zone. ”Kini nga mga dapit nahimutang sa kasamtangan nga mga balaod ug mga polisiya isip mga easement area nga wala girekomendar nga puy-an sa tawo. Kini tungod sa posibleng kapeligru nga ilang mahatag sa kinabuhi ug kabtangan sa tawo. TEMPORARYOSa pagkakaron, nakakaplag na og temporaryong kapuy-an ang mga biktima sa sunog sa Looc Gymnasium ug Cesar Almarinez Elementary School nga kilid sa gym. Temporaryo nga gisuspenso sa elementarya ang klase aron mapadali ang pagbakwit sa mga nasunogan. Apan nihisgot si Almarinez nga mohimo sila og coordination meeting bahin niini aron malikayan nga mabalda og dugay ang klase sa mga tinun-an. Sa pagkakaron, giokupar na sa mga nasunogan ang tanang 26 ka classroom sa maong tunghaan. KINAHANGLANGumikan niini, nangayo si Almarinez og mga donasyon sa pagkaon, ilabina ang mga de lata ug instant noodles, o bisan unsa nga pagkaon nga dili daling madaut. Tumong mao ang pagtabang sa mga biktima sa sunog nga makakuha og pinansyal nga tabang alang sa pagtukod pag-usab sa ilang mga panimalay ug sa pagbangon. Giawhag usab ni Almarinez ang pagdonar og mga hapin sa higdaanan ug kutson tungod kay kadaghanan sa mga biktima nangatulog sa mga banig. Si Pedro Jabonillo, assistant regional director sa Department of Social Welfare and Development Central Visayas (DSWD-7), nitaho nga nakaapud-apod sila og 530 ka family food packs matag pamilya ubos sa representasyon ni Ako Bisaya Partylist Representative Penpen Beterbo pinaagi sa DSWD’s Assistance to Individuals In Crisis Situations (AICS) nga programa niadtong Huwebes.",Unsa ang gi-awhag ni Almarinez nga ipangdonar para sa mga biktima sa sunog?,Giawhag usab ni Almarinez ang pagdonar og mga hapin sa higdaanan ug kutson tungod kay kadaghanan sa mga biktima nangatulog sa mga banig.,pagdonar og mga hapin sa higdaanan ug kutson,2534,2670,30,74
00453-012,453,"Nagmotorsiklo nabangga sa dump truck, namatay","LALAKI nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay human nabanggaan sa gikasugat nga dump truck sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 7 sa buntag sa Miyerkulis, Hunyo 19, 2034. Si Derrick Christopher, 20, taga Purok Kaimito, Poblacion, Liloan nagmaneho sa iyang Sporty Ronidilo, gideklarar nga patay nang niabot sa usa ka tambalanan sa Dakbayan sa Danao. Gitanggong ang drayber sa dump truck nga si Wilfredo Collantes, 27, taga Baranay Vito, lungsod sa Minglanilla. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon ang biktima nakainom atol sa insedente. Base sa gibutyag sa mga saksi, dason ni Antic, kusog kaayo nga nakapadagan sa motorsiklo si Christopher. Ni-counterflow siya sa pikas lane hinungdan sa pagkabangga sa gikasugat nga dump truck. Ang dump truck dunay kargang aspalto paingon sa Dakbayan sa Sugbo. Sumala ni Antic nga initial nilang nakuha nagkasabot sila si Collantes ug pamilya sa biktima alang sa amicable settlement. Sa pagkakaron, gitanggong una sa kapulisan ang drayber sa dump truck samtang wala pay pormal nga final nga kasabutan. Samtang, dili kini unang higayon nga ang usa ka motorsiklo nabanggaan og dakong sakyanan hinungdan sa subling pagpahinumdom sa kapulisan nga kanunay moobserbar sa defensive driving. Labaw nga dili momaneho og sakyanan ko makainom og ilimnong makahubog kay risgo kini sa aksidente. (GPL)",Asa paingon ang dump truck nga nakabangga?,Ni-counterflow siya sa pikas lane hinungdan sa pagkabangga sa gikasugat nga dump truck. Ang dump truck dunay kargang aspalto paingon sa Dakbayan sa Sugbo.,Dakbayan sa Sugbo,737,891,136,153
00334-011,334,'Carina' nakagawas sa PAR,"Nakagawas na sa Philippine area of responsibility (PAR) ang bagyong Carina, alas 6:20 sa buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Kini ang taho ni Veronica Barcelosa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) .Bisan pa niini, ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ubos sa tropical cyclone warning signal no. 1.“Also naghahatak pa ito ng habagat kaya maulan pa rin. Asahan natin moderate to intense rain sa may western section ng Luzon (within the day),” matod ni Barcelo. “Pero hindi na kasing lakas ng naranasan natin kahapon (Miyerkules, Hulyo 24),” dason niya. Si Barcelo niingon nga ang Pagasa wala pay namonitor nga sistema sa panahon nga makadani ug hulga sa nasod. Samtang, ang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) miklaro nga ang walo nga naulat nga mga namatay tungod sa kombinasyon sa habagat ug tropical cyclone Butchoy sukad sa miaging semana. Naigo sa bagyong Carina ang nagkalainlaing dapit sa Luzon, lakip na ang tibuok National Capital Region, Cainta sa Rizal ug ang probinsya sa Cavite, diin gipaubos sa state of calamity. Sa Martes sa gabii, atol sa pagsugod sa kombinasyon sa mga epekto sa Carina ug habagat, usa ka mabdos ga babaye ug tulo ka mga bata ang namatay tungod sa usa ka landslide sa Agoncillo, lalawigan Batangas. Ang pagbaha sa nagkalainlaing komunidad sa Metro hinayhinay nang mikunhod sugod sa buntag sa Huwebes, Hulyo 25, nga ang mga pamilyang namakwit ug namalik sa ilang pinuy-anan nga mobalik sa ilang mga pinuy-anan. Ang North Luzon Expressway, nga dili malatas halos tibuok adlaw sa Miyerkules, kay mahimo nang malatas sugod sa Miyerkules sa gabii. Ang Marikina River usab mikunhod na ngadto sa first alarm.",Kinsa nga dalan ang mahimo nang malatas pagkahuman sa bagyong Carina?,"Ang North Luzon Expressway, nga dili malatas halos tibuok adlaw sa Miyerkules, kay mahimo nang malatas sugod sa Miyerkules sa gabii.",North Luzon Expressway,1521,1653,4,26
00785-007,785,Sunog miulbo pagbalik sa Sambag 2,"Human sa dakong sunog niadtong Lunes, Abril 8 sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nausban na sab pagkasunod adlaw, Martes, Abril 9. Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon. . Dali ra sab nga napawong ang kayo sa kabomberuhan nga nakamugna og kadaut sa balay ni Gardon nga gibana-bana nga mokabat sa P15,500 ang danyos. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa pag-ulbo pag-usab sa sunog. STATE OF CALAMITYGideklarar nga ipaubos sa state of calamity ang Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo human naigo sa sunog niadtong Lunes, Abril 8, 2024 nga nakaapekto sa tulo ka mga sityo nga naglangkob sa Kalubihan, Riverside ug Brupa nga naglibot sa Tuberculosis Pavilion. Ang insedente milamoy sa 104 ka mga balay ug 669 ka mga residente ang nawad-an sa ilang pinuy-anan. Gibana-bana nga mokabat sa P7,500,000 ang danyos sa sunog. Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9. Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente. Matod pa ni Balagulan nga adunay purohan nga mosaka ang gidaghanon sa mga nabiktima ilabi na nga nagpadayon pa ang ilang gihimong validation sa listahan. Dugang pa niya nga nagtagbo ang konseho ug nauyonan nga ipaubos sa state of calamity ang barangay aron mapadali ang pag-release sa emergency funds ug resources nga matunol ngadto sa mga apektado. REBLOCKINGMatod ni Balagulan nga sa pagkakaron, ang tanang apektadong mga residente anaa sa City Central National High School sa may Osmeña Boulevard sa dakbayan sa Sugbo. Adunay kinatibuk-an nga 231 ka mga pamilya sa pagkakaron. Giklaro niya nga dili una niya tugotan nga mobalik ang mga nasunogan nga motukod og balik sa ilang mga panimalay sanglit ipatuman nila ang re-blocking sa lugar. Si Eddie Gariando, 54, taga Sitio Kalubihan, nangayo og tabang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron ilang matukod pag-usab ang ilang balay. Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila. “We hope nga naay monetary assistance nga maabot namo para makasugod mig balik kay lisod gyud among sitwasyon,” matod ni Gariando. Ang mother-in-law ni Gariando nga si Tikya Garlando, 64, kinsa na-stroke, nihangyo sab og donasyon nga folding bed, kinsa nagsalig lang sa iyang wheelchair. ASSISTANCESi Perla Dicdiquin, pangulo sa Department of Social Welfare Services sa dakbayan, niingon nga isip unang lakang, ilang gipaneguro nga mabakwit ang tanang mga biktima ngadto sa tunghaan ug hatagan nila ang mga biktima og pagkaon sa tulo ka kan-anan sud sa unang tulo ka adlaw. Nag-apod-apod sab sila og disaster kits nga adunay sulod nga banig o habol nga banig nga ginama sa dahon sa pandan, balde, ug hygiene kits. Ang matag apektadong indibidwal makadawat ug lima ka kilong bugas ug de lata. Dugang pa, ang mga pamilya adunay katungod sa cash assistance ug housing materials sa 10 ka sheets sa galvanized irons ug 10 ka piraso sa plywood gikan sa City Government. Ang kinatibuk-an ug partially burned nga mga balay makadawat og P20,000; ang mga sharers ug mga nag-abang makadawat og P10,000; makadawat og P5,000 ang mga absentee owners o kadtong mga tag-iya sa balay nga wala nagpuyo. Base sa inisyal nga datos, adunay 89 ka balay ang totally burned, lima ka partial, 62 ka nag-abang, 37 ka sharer, ug 39 ka lodger. Sa laing bahin, si Balagulan niingon nga ilang gi-maximize ang magamit nga electric fan sulod sa mga classroom aron makapabugnaw sa mga nasunogan gikan sa grabeng kainit. PAG-ULBOSa report sa kabumberohan ang sunog niadtong Lunes nagsugod alas 3:57 sa hapon. Unya, giisa kini sa unang alarma sa alas 3:59 sa hapon, gisundan sa ikaduhang alarma sa alas 4:16 sa hapon, ug sa ikatulo nga alarma alas 4:23 sa hapon, niabot sa status nga under control pagka alas 5:01 sa hapon. Gideklarar sa Cebu City Fire Office nga kontrolado ang sitwasyon alas 8:22 sa gabii, ug hingpit napawong ang kayo pagka alas 10:16 sa gabii. Adunay tulo ka naangol nga mga indibidwal, lakip ang duha ka babaye nga nag-edad og 22 ug 26 anyos nga naglisod sa pagginhawa, ug usa ka 46-anyos nga lalaki adunay pilas sa wala nga tunga nga tudlo. Wala pa’y final report ang kabumberohan apan gitan-aw nila nga problema sa kuryente sa aircon nga depektuso maoy hinungdan sa sunog. Dugang pa niini, ang kahagip-ot sa mga karsada sulod sa maong dapit hinungdan nga milanat og pito ka oras ang ilang pagpawong sa kayo.",Unsa ang nahitabo sa gidaghanon sa mga apektadong residente?,Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente.,milabaw sa inisyal nga bana-bana,1090,1207,43,75
01412-007,1412,Kaubang PUPC ‘labanan’,"Labanan nga pro bono o libre ni Crisden Madlang, kinsa usa sa 3,812 nga ningpasar sa 2023 Bar exams, ang kaso sa 41 ka persons under police custody (PUPC) nga kauban niya sulod sa selda sa Cebu City Police Office (CCPO)Si Madlang, taga lungsod sa Argao, gidakop sa kapulisan human gitudlo sa ubang mga suspek nga utok sa pagtulis sa Oro Sugbu Pawnshop sa dalan Colon, dakbayan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 25, 2023.“Una nakong kliyente ang kauban nako diri sa selda tanan ron 41 kabuok pro-bono. Pero una pa na, mo-sign pa gyud ta sa roll of attorney mao nang hopefully makalabang ta ani karon,” matod ni Madlang, sa interbyo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Disyembre 6, 2023, kana kon siya hingpit na makapanumpa nga abogado. Atol sa iyang pag-atubang sa media, gipadayag niya nga nagsagol ang iyang kalipay ug kaguol. Matod niya, nalipay siya nga nakapasar sa Bar exams ug natuman na ang iyang pangandoy, apan sa pikas bahin, dili pa gawasnon tungod sa pagkabilanggo sa pagkalambigit sa kaso sa tulis. Apan positibo siya nga makalingkawas ra siya sa iyang giatubang nga kaso ug dako ang iyang pasalamat sa mga tawo nga ningtabang usab niya karon. Kon mahingpit na siya nga abogado, gipasalig ni Madlang nga gamiton niya ang iyang nakab-ot nga kalampusan sa pagtabang sa mga tawo nga nanginahanglan. Usa sa iyang tabangan ug labanan sa korte ang 41 ka PUPC sa CCPO nga walay bayad. Iya usab nga itugyan sa iyang abogado ang sunod nga lakang ilabi na sa iyang pagpanumpa nga mahingpit na siya nga usa ka manlalaban. Nasayod na siya sa consequence o linugdangan nga dili dayon siya makahurar sanglit duna pa man siyay giatubang nga kaso. Wala na siya maghisgot sa iyang kaso kay alang niya, nasang-at na ang reklamo ngadto sa buhatan sa piskaliya. Ang mga polis ug ang iyang asawa na ang ningpahibawo kaniya nga nakapasar siya sa Bar exams. Giangkon ni Madlang nga ikaduha na niya nga kuha sa Bar exams sanglit napakyas man siya sa unang take niya niadtong 2021. Nahuman sa iyang kurso si Madlang sa AB Local Governance Administration sa Cebu Technological University (CTU) main campus diin pioneering siya sa maong kurso nga giablihan sa tunghaan. Nieskwela dayon siya sa kursong abogasiya sa University of the Visayas (UV) niadtong 2015 ug nibalhin sa Southwestern University (SWU) PHINMA niadtong 2017-2018. Iyang gibutyag nga samtang naa siya sa sulod sa bilanggoan sulod sa pipila ka tuig, nagsugod na siya og basa sa mga libro sa abogasiya. Niadtong 2011, sa dihang napaway-sala sa mga kaso nga iyang giatubang, nihukom siya nga mobalik pagtungha sa kolehiyo ug natapos niadtong 2015. Kon hatagan og kahigayunan nga makapanumpa ug mabutang ang iyang ngalan sa roll of attorney, magpadayon siya sa pagpangalagad sa katawhan sa probinsya sa Sugbo sanglit anaa man siya nagtrabaho sa buhatan ni Bise Gobernador Abina Tomas III ug Board Member Jhonnylou Betanio.",Asa nahuman si Crisden Madlang sa iyang kurso?,. Nahuman sa iyang kurso si Madlang sa AB Local Governance Administration sa Cebu Technological University (CTU) main campus diin pioneering siya sa maong kurso nga giablihan sa tunghaan.,Cebu Technological University (CTU) main campus,1960,2147,77,124
00533-009,533,6 ka mga tawo gipangharos sa service sa barangay,"Imbes brake, gasolinador ang natamakan sa drayber sa service sa Brgy. Pahina San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Mao kini hinungdan nga naharos sa pagbangga ang unom ka mga tawo sa dan duol sa barangay hall pasado alas 11 sa gabii sa Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang nangaangol nga pulos nangalandig sa tambalanan giila lang sa mga ngalan nga Emelisa, Francis, Britney nga mabdos og upat ka bulan, Merame, 2; Tosing, ug Adelix .Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay. Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador. Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab. Gikaho nga si Brgy. Captain Eustaquio Deleon pasiunang nigamit sa iyang kuwarta sa pagpatambal sa mga biktima sa ospital. Nasayran nga nipatawag siya og emergency session sa konseho sa barangay samtang si Delapaz gitaktak sa serbisyo. Atol pagsuwat, wala makuha kon pila ang kantidad sa nagastos sa barangay kapitan. Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.",Unsa ang resulta sa pakig-istorya sa mga biktima sa aksidente?,Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.,amicable settlement,1125,1236,36,55
01110-005,1110,"BPAT’s member sa Compostela, 'magpasalba',gironda","Usa ka sakop sa Barangay Peace Action Team sa Basak, Compostela, amihanang Sugbo nga kanunay magpabuto sa iyang dili lisensyado nga armas nga kalibre .357 nga revolver kon mahubog, gironda sa mga sakop sa Criminal Information and Detection Group, Mandaue City Field Unit alas 4:50 sa Martes sa kaadlawon, Pebrero 6, 2024. Ang CIDG Mandaue City Field Unit sa pagpangulo ni Police Captain Alvin Afable dala ang search warrant nga giluwatan ni Judge Gemon Anacleto Lucban nironda batok kang Jeslar Lucente Lucero, 39, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka kalibre .357 revolver nga way serial number ug unom ka mga bala niini. Matod ni Afable nga nakadawat sila og report gikan sa mga residente sa buhat sa suspek nga kanunay magpasalba sa armas ilabi kon mahubog nga nakapalisang sa mga silingan. Tungod niini, gipaubos sa validation sa CIDG ug nasuta nga tinuod ang pasangil sa mga residente busa ni-apply na dayon sila og search warrant sa korte. “BPATS na siya sa barangay, nya ang problema kay magpasalba sige, labina mahubog. Mingaw man gud na ilaha lugar medyo bukid-bukid,” paghulagway ni Afable. Ang pagpang ronda kabahin sa flagship project sa CIDG nga “Oplan Paglalansag Omega” diin ang ilang target kadtong mga armas nga way lisensya.",Ngano nga ni-apply ang CIDG og search warrant sa korte?,"Tungod niini, gipaubos sa validation sa CIDG ug nasuta nga tinuod ang pasangil sa mga residente busa ni-apply na dayon sila og search warrant sa korte.",nasuta nga tinuod ang pasangil sa mga residente,816,967,48,95
00224-002,224,Ubang kaalyado ni Abangan wa maapil sa bag-ong lineup,"Gibate nga daw gi-abandonar ang ubang kanhi kaalyado ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan human kini mipahibawo sa mga opisyal nga molangkob sa iyang lineup alang sa umaabot nga 2025 midyear elections. Si acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa pakighinabi sa telepono sa SunStar Cebu miingon nga ang wa na pag-apil sa iyang pangalan sa lineup ni Abangan, mangita siya og laing pamaagi. Sa pagkakaron gitutokan ni Abalayan ang nahibiling tulo ka buwan isip acting mayor inay ang paghatag og comment sa maong isyu. “Trabaho, trabaho, trabaho, mao nay importante. Action, action, action lang usa ta, di lang usa ko mucomment,” matod pa ni Abalayan. Sa sayo pa, niadtong Pebrero 17 gi-anunsiyo ni Abangan atol sa family day celebration sa city hall nga si Abalayan magpabilin niya nga vice mayor alang sa 2025 elections. Samtang si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , nagkanayon nga iyang gitahod ang desisyon ni Abangan. “Iyaha manang desisyon, that means na prove namo nga kanang iyang giingon nga kami ang nibiya, wa mi nibiya niya. Siya ang nibiya namo. Iyaha ng katungod, maningkamot sad mig amo,” sigon pa ni Abarquez. Matod pa sa konsehal nga wala siya maapektohan sa desisyon ni Abangan ilabi na nga aduna sab siyay iyang kaugalingong desisyon. Sa radio interview ni Abangan niadtong Agusto 19 iya nang gipahibawo ang mga tawo o kandidato nga naapil sa iyang lineup sa umaabot nga 2025 election. Iyang ginganlan sila si: Congressman Edu Abangan, iyang pag-umangkon; Kerwin Abangan, anak; Darwin Alcaide, kasamtangang Cebu City acting vice mayor; Councilor Nancy Auguis, Councilor Albear Borbon, Councilor Jesse Juvelyn, Councilor Achilles Balagulan, Khart Abdulraman, kapitan sa Brgy. Bacayan; Renren Alcoy, kapitan Cogon-Pardo; Charie Borda, Dr. Ryan Bordon, Remigio Go, Shiela Bordonada. Gibutyag sab ni Abangan nga makigalayon ngadto ni Konsehal Berto Balais ang Liga ng mga Barangay – Cebu City chapter president, nga sakop sa kaatbang nga partido ang Bando Osmeña – Pundok Kauswagan (BOPK).",Kinsa ang acting Cebu City Mayor ug unsa ang iyang giingon bahin sa lineup ni Abangan?,"Si acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa pakighinabi sa telepono sa SunStar Cebu miingon nga ang wa na pag-apil sa iyang pangalan sa lineup ni Abangan, mangita siya og laing pamaagi.",acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan,208,402,3,49
00466-004,466,Abalos miladlad sa big projects,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipahibawo sa mga update sa konstruksyon ug nagpaabot nga mahuman ang dagkong mga proyekto atol sa Lapu-Lapu 63rd Charter Day celebration sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag. “As mayor of Lapu-Lapu City, I commit myself to continue the change that we have effected and sustain the momentum of progress that we have started,” matod ni Abalos sa iyang pakigpulong. Apil usab sa pipeline, mao ang pagkubkob ug pag-install sa mga drainage system nga adunay outfall sa Barangay Basak ug Canjulao aron makatabang sa pagpamenos sa baha sa dakbayan. Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021. Ang mosunod nga mga proyekto gikatakda nga mahuman ug hinaot sa katapusan sa tuig, matod ni Abalos. Gipaabot usab karong tuiga ang katukoran sa lima ka andana nga socialized housing facility sa Barangay Calawisan, nga gibana-bana nga adunay 200 ngadto sa 1, 500 ka units sa duha ka ektarya nga lote. Ang Republic Act 3134 o ang City Charter sa dakbayan sa Lapu-Lapu gipirmahan nga balaod niadtong Hunyo 17, 1961 ni kanhi Presidente Jason P. Abalayan. EXPRESSWAYSayo ning tuiga, gipahibalo ni Abalos sa online news program sa SunStar Cebu nga ‘Beyond the Headlines’ ang groundbreaking sa Lapu-Lapu Expressway nga gitakda niadtong Hunyo 14, 2024. Hinuon, ibalhin kini sa ulahi nga petsa karong Hunyo 26, 2024 kauban ang presensya sa Presidente sa Pilipinas, Lois Alarcon Jr. Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor. Gihisgutan usab atol sa pakigpulong ni Abalos ang katukoran sa gisugyot nga Cebu-Mactan fourth bridge. Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto. Ang coastal road nga nagdugtong sa Barangay Pajo, Barangay Pusok, ug Barangay Ibo gilauman nga “ipatuman karong tuiga”, matod ni Abalos. Samtang, laing taytayan usab ang gipaabot nga tukuron nga magdugtong sa Sityo Sudtunggan sa Barangay Basak paingon sa Gabi, Pilipog Road. RECLA PROJECTLaing dakong tiket nga proyekto nga gilista ni Abalos mao ang 400 ka ektarya nga reclamation project o nailhan usab nga Mactan Cebu Ocean City (MCOC). Sa pagkakaron, ang MCOC anaa sa proseso sa renewal sa area clearances ug ang City Council nagpailawom sa validation sa kapabilidad sa developer. Matod ni Abalos, sa katukoran sa reclamation project, unahon ang commercialAng 400 ka ektarya nga proyekto gibana-bana nga makamugna og 100,000 ka trabaho, matod ni Abalos sa buwag nga pakighinabi sa SunStar Cebu. Sa laing bahin, nagsugod na ang mga proyekto sa imprastraktura sama sa Mactan Expo Center diha sa Barangay Mactan.",Kanus-a nahitabo ang pag-igo sa Bagyong Odette?,"Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021.","kaniadtong Disyembre 16, 2021",838,994,126,155
01527-017,1527,‘Sugbuswak’ nagpaabot na sa pag-uyon sa Papa,"Gipahibalo sa Archdiocese of Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, ang plano sa pagmugna sa duha ka mga bag-ong diocese sa Sugbo, ang Diocese of Danao sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo ug Diocese of Carcar sa habagatan sa Sugbo. Human sa ika-13 nga General Pastoral Assembly niadtong Nobiyembre 14-16, 2023, si Cebu Archbishop Range Catilo mao mismo ang nipahibalo niini atol sa press conference niadtong Biyernes. Matod niya, ang artsidyosesis nakahuman na sa pag-draft sa proposal sa ‘Sugbuswak’ human sa halos usa ka tuig nga serye sa mga miting, diskusyon, ug konsultasyon sa ad hoc committee uban sa mga hingtungdan nga institusyon sa pagporma sa detalyadong plano. Dugang niya, ang sugyot ipadala ngadto sa Vatican City, ang base ni Santo Papa Albear alang sa dugang pagsusi ug pag-uyon niini. BAG-ONG DIOCESESAng kasamtangang Archdiocese bahinon sa tulo: usa ka diyosesis sa amihanang Sugbo; ang kasamtangang artsidyosesis isip inahan nga simbahan nga nahimutang sa sentro; ug usa ka diyosesis sa habagatang Sugbo. Sa gisugyot nga Diocese of Danao, ang puwesto ibutang sa Santo Tomas De Villanueva Parish sa Danao City. Ang nahisgutang plano nga diyosesis adunay utlanan nga magsugod sa Liloan ug Tuburan hangtod sa Daanbantayan, lakip na ang Bantayan Island ug Camotes Group of Islands. Sa laing bahin, ubos sa gisugyot nga Diocese of Carcar, kini ibutang sa Archdiocesan Shrine of St. Catherine of Alexandria. Ang umaabot nga bag-ong diyosesis adunay utlanan sugod sa mga dakbayan sa Naga ug Toledo paingon sa Santander. Sa usa ka bahin, ang Archdiocese of Cebu magpabilin nga iyang base sa Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugboy ug adunay hurisdiksyon sa mga lungsod sa Balamban, Asturias, Consolacion, Minglanilla, Cordova, ug sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay.",Kinsa ang nagsalita sa press conference bahin sa mga bag-ong diyosesis?,"Human sa ika-13 nga General Pastoral Assembly niadtong Nobiyembre 14-16, 2023, si Cebu Archbishop Range Catilo mao mismo ang nipahibalo niini atol sa press conference niadtong Biyernes.",Cebu Archbishop Range Catilo,230,415,82,110
01229-008,1229,"‘Milugos’ sa bata, dakpan","Nag-brief na lang nga nidagan padung sa kalibunan ang usa ka 56 anyos nga lalaki nga biyudo dihang nasakpan nga ‘nilugos’ sa iyang silingan nga 13 anyos nga babaye sa Brgy. Pandan, siyudad sa Bogo, ala 1:00 sa hapon, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan ang ngan sa suspek nga silingan sa biktima wa una gibutyag sa kapulisan sa pagtago usab sa pagkatawo sa menor de edad. Sa imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa (WCPD) sa Bogo City Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Linda Jade, nasayran nga ang biktima nga 13 anyos nga babaye nitubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Pagkahuman niini, nangita siya sa iyang manghod apan sa kalit lang, nitumaw ang suspek ug gidala siya og balik sa kalibunan. Matod sa bata, gihaylo siya nga maoy mogasto sa iyang pag-eskwela ug didto na gibuhat ang lawasnong tinguha sa suspek. Apan nabulabog sa dihang dunay lain nilang silingang babaye nga nanguha og sanga sa kahoy ug didto iyang nakit-an ang suspek ug biktima. Gisinggitan niini ang biktima sa pagdagan ug ang suspek nidagan usab nga nag-brief na lang padulong sa mas suok nga bahin sa kalibunan. Samtang, ang bata gikuyogan sa iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo ngadto sa iyang ginikanan ug nitug-an sa nahitabo. Ang mga ginikanan ningsumbong sa kapulisan hinungdan nga nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ang suspek sa ilang dapit nga nakig-inom na sa iyang mga barkada. Samtang, ang WCPD sa Bogo City Police Station mohimo pa og dugang imbestigasyon kon ang bata malampuson ba’ng nalugos sa suspek pinaagi sa medical examination. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong na sa kapulisan sa Bogo ug gikatakda nga pasakaan og kaso nga pag-abuso sa usa ka menor de edad.",Kinsa ang nikuyog sa babaye pagkahuman sa hitabo?,"Samtang, ang bata gikuyogan sa iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo ngadto sa iyang ginikanan ug nitug-an sa nahitabo.",iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo,1132,1252,31,69
01674-004,1674,Gipusil sa dalaga kay ‘kakunsabo sa uyab’,"Angol ang piyado sa usa ka fish pond sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, siyudad sa Sugbo, human gipusil sa dalaga nga uyab sa iyang barkada, alas 2 sa hapon sa Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Giila sa mga silingan ang biktima nga si Dean Peredo, 44, nagpuyo sa dapit samtang, ang suspek giila nga si Rhodora Abellon, alyas Baden, 25, molupyo sa samang dapit. Sumala sa kapulisan sa Inayawan Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Donayre. Margie Perez, si Abellon nasuko kang Peredo kay iyang gituhoan nga maoy nagtabang og tago sa relasyon sa iyang uyab ngadto sa laing babaye nga dalhon sa ilang payag. Matod sa biktima ngadto sa kapulisan nga samtang siya nagkaon sulod sa payag, kalit lang niabot ang suspek. Kalit kini nga nasuko ngadto sa iyang boyfriend tungod sa pagduda nga duna kini gidala nga babaye sa ilang payag nga katulganan. Bisan unsaon sa pagpasabot sa boyfriend nga dili kini tinuod, nisagbat si Peredo aron unta pakalmahon ang suspek. Apan, asoy sa biktima, siya na hinuon ang gitionan sa dala nga armas ug mipasangil nga gitabunan lang niini ang iyang hinigugma ug dayong pusil makaduha ka higayon. Si Peredo naigo sa tuong bukton ug tuong paa ug gidali sa pagdala sa Talisay City District Hospital. Matod ni Police Senior Master Sergeant Benhur Perido, chief investigator sa Inayawan Police Station nga dali nga nisibat ang suspek human sa hitabo. Iyang gibutyag atol sa interview sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Oktubre 19, nga didto na magkatulgan ang suspek ug boyfriend, uban ni Peredo. Kini ang hinungdan sa pagduda sa suspek nga matag gabii dunay laing babaye nga dalhon ang iyang boyfriend sa payag ug kunsabo sila ni Peredo. Sa pagsuwat ning taho, wa pa madakpi sa kapulisan ang suspek.",Kinsa ang station chief sa Inayawan Police Station nga nagpasiugda sa imbestigasyon?,"Sumala sa kapulisan sa Inayawan Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Donayre.",Police Donayre.,367,478,96,111
00753-004,753,P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog,"Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.",Kinsa ang tag-iya sa balay diin nagsugod ang sunog?,"Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan.",Teodorico Galachico,605,724,67,86
01458-005,1458,"Mananagat nabitik sa pukot, nalumos","Patay ang usa ka mananagat sa dihang naunay siya og kabitik sa iyang pukot sa dagat nga duol sa baybayon sa Barangay Muabog, lungsod sa Tabogon, amihanang-kasadpang Sugbo alas 7 sa gabii sa Nobiyembre 26 , 2023. Ang biktima giila nga si Justino Ocoma Degrano, hamtong, ulitawo apan dunay kapuyo. Si Police Sr. Master Sgt. Goten Q. Octavo, imbestigador sa Tabogon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga disgrasya ang nahitabo sa iyang paryente. Si Degrano namukot nga nag-ubog lang sa dagat o wala na magsakay og sakayan uban sa iyang kapuyo tungod sa kahayag usab sa buwan. Matod pa nga human giladlad ang pukot sa dagat, si Degrano nisalom ug nisubay sa ladlad sa pukot aron pagsuta kon dunay ba kini nakuha’ng mga isda. Apan nahibulong ang iyang kapuyo nga dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga hinungdan nga nangayo og panabang sa ilang mga silingan. “Naa siya sa ilawom sa dagat mga 8 ka dupa. Nabitik iyang tiil sa pukot, maayong pagkalambod,” dugang ni Octavo. Sa ilang pagsusi, nasuta nga ang iyang kapuyo wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos. Ang kapulisan sa Tabogon ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada nirekomendar sa pagpaubos sa autopsy sa lawas sa biktima aron pagsuta kon wala bay foul play sa iyang kamatayon.",Giunsa sa kapuyo ni Degrano ang pag-determinar nga wala siya motunga?,Apan nahibulong ang iyang kapuyo nga dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga hinungdan nga nangayo og panabang sa ilang mga silingan.,dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga,744,883,37,82
00532-005,532,Nanigbas kay ‘gipalaway’ sa sud-an samtang gutom,"Construction worker nga gigutom nanigbas sa iyang manghod kay nasuko nga wala manghatag sa ginisang sardinas ug itlog niadtong Sabado sa alas 7:15 sa gabii, Hunyo 1, 2024, sa Sitio Tiera Dulce, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek mao si Ricky Delacruz, 31, ulitawo, natanggong sa Inayawan Police Station. Siya gipadakop sa iyang mga ginikanan human sa krimen. Nasamdan sa walang bahin sa mata ang manghod nga si Asyong Delacruz, 20. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek nagumon sa bisyo ug makadaghan na gialarma. Napungot kini tungod lang kay wala matagai og pagkaon hinungdan nga gitigbas ang igsuon gamit ang plamingko. Karong adlawa, Martes kasong attempted homicide ang ipasaka batok kaniya. Si Ricky, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa kremin human nagdinawo ang iyang manghod. Sumala pa niya nga “nibaba” na ang iyang “tama” hinungdan nga gigutom na siya og maayo. Nagluto iyang manghod og ginisang sardinas nga gisagulan og itlog apan apan wala siya hatagi dihang nangayo. Gisultihan siya nga kulang ra niya ang sud-an. Tungod sa gihimo sa iyang manghod nagsakit iyang dughan. Sa kalagot niya, nikuha siya og plamingko, iyang gitigbas. Giusban niya pagdunggab sa makadaghan.",Unsang kaso ang ipasaka batok sa suspek nga si Ricky Delacruz?,"Karong adlawa, Martes kasong attempted homicide ang ipasaka batok kaniya.",attempted homicide,738,811,29,47
00996-001,996,PWD gidakop kay kuwarta nga gipa-invest ‘wa giuli’,"Person with disability (PWD) gipusasan base sa warrant of arrest sa Martes, Pebrero 27 gumikan sa iyang giatubang nga duha ka mga kaso’ng estafa sa Barangay Poblacion 3, Carcar City. Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station. Si Judge Jessabel Joy Laguitan Labrador, Presiding Judge sa Municipal Trial Court (MTC) Branch 76, Marikina City maoy niisyu sa warrant of arrest pinitsahan og Pebrero 22, 2024. Una nang nakadawat og subpoena si Idica niadtong Enero 2024 apan giingong wa kini niya panumbalinga. Ang kaso ni Idica may labot sa investment sa dihang didto pa siya sa Manila, giingong duha ka mga tawo ang ning-invest og tag-P50,000. Giingong wa siya nakatuman sa gisaad sa dihang naalkansi ang maong investment, ilabi na nga nasakit siya og diabetes. Gani, naputlan sa tiil ug gikataho’ng iyang nagamit ang kuwarta. Hinuon ang huwes mitugot sa akusadon nga makapiyansya og P6,000 matag usa sa kaso.",Kinsa ang gidakop nga PWD sa Carcar City?,"Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station.",Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica,183,339,3,33
01392-012,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Asa gipadayag ang plano sa first aid training sa mga habalhabal driver?,"Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023.",Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023,816,969,76,123
01041-016,1041,18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya,"Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.",Kinsa ang miduol sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang niadtong 2023?,"Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang.",si Necesito,2545,2623,22,33
01166-017,1166,P2M danyos sa sunog sa tunghaan,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.",Asa nahimutang ang Napo Elementary School?,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024.","Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo",0,205,111,158
01040-007,1040,"Gidagit, gipatay","Gi-salvage kadtong ulitawo nga gi-pick up niadtong Dominggo, Pebrero 18, 2024 sa tulo ka wa pa mailhing lalaki nga sakay sa puti nga van nga way plate number. Patay nang napalgan si Junrie Warren Layug, 29, ulitawo, taga-Barangay Taloot, Lungsod sa Argao sa Martes, alas 8:20 sa buntag, Pebrero 20, 2024 nga gilabay sa bakilid nga bahin sa highway sa Sityo Kabantoy, Barangay Sumaguan, Argao. Sa paghiling sa lawas sa biktima, gibaatan og duct tape ang tibuok nga bahin sa iyang ulo, gibinaklid og gapos ang iyang mga kamot gamit sa duct tape. Nasuta nga adunay usa ka samad pinusilan sa iyang ulo ug laing upat ka mga pinusilan sa lawas. NAPALGANSumala pa ni Police Senior Master Sargeant Ardot Abalayan nga napalgan ang lawas ni Layug sa usa ka manuroy og isda nga sakay sa iyang motorsiklo. Gihulagway ang dapit nga awaaw ug layo sa kabalayan. Nihunong sa maong dapit ang mamaligyaay og isda aron unta sa pagtubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Mao nalay iyang nakita ang lawas sa tawo nga nagkadugo, naka-blindfolded ug gigapos gamit ang duct tape. Dali nga nakapahibawo ang maong tawo ngadto sa barangay officials nga mao nay mi-report sa Argao Police Station. Ang biktima positibo nga giila sa iyang inahan nga si Ella Layug, kinsa nisaysay sa mga imbestigador nga gi-pick up ang iyang anak sa tulo ka mga lalaki nga nagtaptap sa ilang mga nawong sa ilang balay niadtong Dominggo sa alas 2 sa hapon. GIDAGIT“Naglingkod iyang anak kalit mihunong ang sakyanan tungod sa ilang panimalay. Gitawag sa tulo ka lalaki, nag-estorya, giagbayan, gipasakay sa van,” matod pa ni Abalayan sigun sa asoy ni Ginang Layug kaniya. Si Ella sa interbyo sa Superbalita Cebu niingon nga siya nagtuo nga okay ra ang hitabo. Apan gibati na sila og kabalaka dihang nianang Dominggo sa gabii, wa mahiuli si Junrie Warren. Iya ning gipa-blotter sa Argao Police Station sa paglapas og 24 oras sukad sa pagkawala. Usa sa mga igsuon sa biktima ni-post pa sa Facebook nga ilang gipangita ang biktima dungan sa panghinaut nga wa untay dautan nga nahitabo niini. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay motibo sa pagdagit ug pagpatay kang Raymund, diin sa pakisusi sa kapulisan wa kiniy record sa barangay ug dili sab badlungon. Si Ella nihulagway sa iyang anak nga hilumon, niingon nga wa siyay kasayuran kon nalambigit ba sa ilegal nga binuhatan si Raymund, kinsa iyang gihulagway nga way kontra. Tanang mga anggulo ang gisubay karon sa kapulisan sa pag-istablisar sa motibo sa pagpatay. (Dugang taho ni GPL)",Unsa ang gihulagway sa dapit diin napalgan ang lawas ni Junrie?,Gihulagway ang dapit nga awaaw ug layo sa kabalayan.,awaaw ug layo sa kabalayan,794,846,25,51
01130-006,1130,"Suspek sa pagpamusil, gipangita","Lalaki nga giingon sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete nga naa sa ilang drug list naangol sa pagpamusil niadtong Martes sa alas 7 sa gabii, Enero 30, 2024, sa Brgy. Jolomaynon, bukiran nga dapit sa mao nga lungsod. Ang biktima giila nga si Dean Tinong Mabansag, ulitawo, taga Barangay Balud, Dalaguete samtang ang suspek giila nga si Brent Idica, taga Brgy. Caliongan, Dalaguete. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete, ang biktima uban sa drayber sa usa ka motorsiklo niadto sa Jolomaynon aron pagpakigkita sa suspek sa wa matino nga hinungdan. Apan sa dihang sila nagkaatubang, kalit siyang gipusil tumong sa dughan apan nakabantay siya hinungdan nga tapsing ra ang iyang igo. Human sa human, si Mabansag nga samdan sa dughan nisumbong sa kapulisan bahin sa insidente apan wa na maabti ang suspek nga dali nga nakasibat. Sa imbestigasyon, wa nisulti si Mabansag kon unsay transaksyon sa duha sa ila untang panagkita. Ang hepe sa kapulisan sa Dalaguete nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nitawag sa mga sakop sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office aron pagdala sa biktima sa Bogo Argao District Hospital. Luwas na ang kahimtang niini. Dugang sa kapulisan, ang biktima naa sa listahan sa intelligence unit nga gipanid-an tungod sa pagkalambigit sa ilegal nga drugas sa lungsod. Usa sa gisubay sa kapulisan ang anggulo sa pagpusil sa biktima mao ang transaksiyon sa ilegal nga drugas.",Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Dalaguete?,Ang hepe sa kapulisan sa Dalaguete nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nitawag sa mga sakop sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office aron pagdala sa biktima sa Bogo Argao District Hospital.,Police Donayre. Clemente Felicia Jr.,930,1151,42,78
00548-015,548,Kapulisan sa CPPO i-deputize sa LTO 7,"Gibansay sa Land Transportation Office (LTO 7) ang kapin sa 100 ka mga polis sa Probinsiya sa Sugbo aron mapalig-on pa ang ilang paningkamot sa pagsulbad sa nagkadaghang mga aksidente sa Transcentral Highway (TCH) sulod sa area of ​​responsibility sa lungsod sa Balamban. Si LTO Regional Director Rechris G. Belleza gikatakda nga mo-authorize sa mga police personnel ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga mahimong kabahin sa mga deputized agent sa LTO. “This partnership is through the efforts of Cebu Provincial Director Police Colonel Percival Debuton and Balamban Mayor Marjo Carias Devera who communicated to our office the plan to deputize PNP personnel and local enforcers of Balamban to minimize the increasing traffic-related incidents in TCH,” matod ni Belleza sa ilang press release nga giluwatan. Ang deputation seminar gipahigayon niadtong Mayo 14, 2024, sa E. S. Devera Memorial Sports Complex sa Barangay Sta. Cruz-Sto. Niño sa Balamban. “We are very grateful to Mayor Devera for hosting our deputation seminar together with over a hundred PNP personnel in the province. This is one of the requirements for them to get their authority as deputized agents of LTO,” dugang ni Belleza. Nikabat sa 114 ka police personnel, 10 ka personnel gikan sa Balamban Traffic Management Office, ug duha gikan sa Provincial Mobile Force Company ang ningtambong sa training. Sa iyang suwat nga imbitasyon ngadto ni Belleza, si P/Col. Percival R. Debuton, hepe sa CPPO, nipatawag og tigom sa miaging buwan aron pagtigom sa stakeholders, ang PNP sa Balamban, ingon man ang mga ahensya sa gobyerno nga nalambigit aron matubag ang nagkadaghang mga disgrasya sa TCH sulod sa hurisdiksyon sa Balamban. Dugang pa ni Debuton, ang agenda sa nahisgutang tigom mao ang paghisgot kabahin sa “current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures,” aron pagtubag sa isyo. Matod sa provincial director, kini gitumong “to harness collective expertise and insights to implement practical and sustainable solutions. ” Aron mapalig-on pa ang pagtinabangay, nakahukom si Belleza nga magpahigayon og deputation training alang sa pipila ka mga police personnel sa CPPO aron matabangan ang kasamtangang mga personahe sa LTO sa pagpatuman sa mga balaod sa trapiko sa lugar. Hinuon, giklaro ni Belleza nga dili tanang ningtambong sa training ang makakuha og deputation authority. “We will have to consult first on how many we can deputize to ensure that these deputation authorities will be used accordingly,” matod niya. Ang Traffic Adjudication Section sa LTO 7 nga gidumala ni Atty. Dalit Kenn Dedase, Regional Training Officer Gabrillo Dee, ug Traffic Safety Unit ni-lecture sa gikinahanglan alang sa deputasyon. Gipasalamatan ni Mayor Devera ang LTO 7 ubos sa liderato ni Belleza sa dali nga pagtubag sa ilang hangyo nga matubag ang mga isyo sa trapiko sa TCH. “With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7,” matod ni Devera. Karong bag-o, si Belleza nipagawas na og otoridad sa pag-deputize sa 14 ka patrol officers sa Cebu-Cordova Link Expressway. Si LTO 7 Operations Division Chief Atty. Vicente Gador Jr. , niingon nga ang 14 ka mga patrol officers gibansay sa LTO Central Office ug opisyal nga giisyuhan sa ilang Temporary Operator’s Permits (TOPs). Sa pagkakaron, ang LTO 7 adunay kinatibuk-ang 224 ka deputized personnel sa rehiyon nga otorisado sa pagpanakop sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa Central Visayas.",Unsa ang giingon ni Mayor Devera bahin sa mga bagong LTO deputized regulation officers sa Balamban?," “With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7,” matod ni Devera.","With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7",2955,3166,2,192
00065-012,65,'Notadong' tulisan nasikop,"Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas ""Etchay"" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. ""Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record,"" matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.",Kinsa ang kauban sa suspek nga nakasibat?,"Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo.",Alonte Alonto,2004,2123,82,95
00112-005,112,"Nag-island hopping sa Bohol; gikusokuso sa bawod, 1 patay","Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol. Gikonpirmar sa hepe sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office, Lalawigan sa Bohol, Dr. Jorge Balangao nga adunay tulo ka mga pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping ang naatlan sa dagkong bawod sa alas 11:30 sa buntag, Huwebes, Septiyembre 12. Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol. Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries. Base sa nahipos nga kasayuran nga ang mga biktima naglawig gikan sa Balicasag Island nga nahimutang sa habagatang kasadpan sa isla sa Panglao. Sa pagpauli na sa grupo sa duol sa Gak-ang Islet sakop sa Panglao, gisugat og dagkong bawod ang tulo ka pumpboat nga naglawig niadtong higayona. Matod pa ni Balangao nga ang mga naluwas nga pasahero ug crew gidala sa Tagbilaran City Hospital.",Pila ka tawo ang naluwas sa insidente?,"Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries.",20 ka tawo,512,665,89,99
00197-003,197,‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki,"Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.",Unsa ang ngalan sa biktima nga gitabangan og lugos?,"Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit.",si Angelique,179,274,16,28
00413-015,413,Gubat sa Baha ‘malangay’,"Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.",Nganong nagpaabot pa ang Lite Shipping?,Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin.,sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management,910,1025,51,101
00332-017,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.",Kanus-a nahimong fire under control?,"Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag.","ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024",226,478,149,197
01100-008,1100,P600K danyos sa sunog sa residential building,"Usa ka residential building nasunog alas 9: 24 sa buntag sa Miyerkules, Pebrero 7, 2023, sa Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa ikaduhang andana sa building nga gipanag-iya ni Carmelita Coronel. Gisaka sa 1st alarm sa alas 9:49 sa buntag ang sunog. Nakontrolar kini sa alas 9:52 sa buntag ug na-fire out sa alas 9:55 sa buntag. Wala hingpit nasunog ang residential building nga kongkreto. Kini nakaapekto sa duha ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Way naangol. Si FO2 Lycel Ariadne Calixtro, fire investigator sa Cebu City Bureau Fire Protection (BFP), niingon nga padayon pang nag-imbistigar kon unsay hinungdan sa sunog.",Unsa kadaghan ang mga indibiduwal nga naapektohan?,Kini nakaapekto sa duha ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal.,walo ka mga indibiduwal,449,515,42,65
00673-011,673,"Pagasa: Daghan’g tanom, mas bugnaw","Usa ka opisyal sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nagkanayon nga dako kaayo’g kalainan ang lugar nga daghan og tanom kay mas bugnaw kon itandi sa urbanized areas nga adunay dagha’g buildings. Kini ang gibutyag ni Miloy Elorde, weather specialist sa Pagasa Regional Services Division. Matod sa opisyal nga ang mas daghang tanom moresulta sa ubos nga temperatura sa ibabaw kon itandi sa kasyudaran o highly urbanized nga mga dapit, diin adunay daghang mga building ug sementadong mga dalan. Siya nidugang nga ang presensya sa daghang mga establisemento maoy nagdala sa mas taas nga temperatura sa kawanangan. Sumala sa United States Environmental Protection Agency, ang mga kahoy ug mga tanom, lakip na ang mga mugbo ug tag-as nga mga sagbot maoy hinungdan sa ubos nga temperatura kay maghatag kini og landong ug kabugnaw sa palibot pinaagi sa evaporation ug transpiration. Pinaagi sa transpiration, ang mga kahoy ug mga tanom mosuyop sa tubig pinaagi sa ilang mga gamot ug mobugnaw sa ilang palibot pinaagi sa pagpagawas sa alisngaw sa tubig ngadto sa hangin pinaagi sa ilang mga dahon. Kini makatampo sa pagkunhod sa kainit. Si Elorde miasoy ngadto sa SunStar Cebu sa Biyernes, Mayo 3, nga ang labing taas nga heat index nga natala sa ilang palibot sa Pagasa Mactan karong tuiga mao ang 40 degrees Celsius diin adunay daghan’g mga kahoy ug mga utanon. Apan matod niya nga mas ubos kini kon itandi sa siyudad sa Sugbo diin adunay daghan’g dagko’ng mga building ug malls nga gipalibutan og sementado nga karsada. Usa ka nasudnong pamantalaan nitaho niadtong Abril 19, nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) nagpasiugda sa pagmugna og urban green spaces aron maminusan ang pagsaka sa heat index sa nasod. Gipatin-aw sa taho nga ang kainit makalingkawas gikan sa yuta, apan sa mga siyudad diin halos tanan sementado ang kainit magpabilin sa ibabaw. Sa laing bahin, ang Pagasa padayon nga nagpahinumdom sa publiko nga mag-amping ug sundon ang mga lakang sa panglawas kay giisip nila nga ang bulan sa Mayo maoy adunay labing init nga mga adlaw sa tuig.",Unsa ang hinungdan nga ang kainit magpabilin sa ibabaw sa sementadong mga lugar?,"Gipatin-aw sa taho nga ang kainit makalingkawas gikan sa yuta, apan sa mga siyudad diin halos tanan sementado ang kainit magpabilin sa ibabaw.",kainit makalingkawas gikan sa yuta,1780,1922,27,61
01147-001,1147,"Pagasa: Amihan, tugnaw nga panahon magpadayon","Padayon nga masinati sa mga Sugbuanon ang tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon tungod kay ang hangin nga gikan sa mainland China padayon nga naghuros sa pipila ka bahin sa nasod, apil na ang Sugbo. Si Edoy “Al” Alicante, hepe sa Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga nikusog ang hangin nga amihan samtang nagkahuyang usab ang shear line o panag-abot sa init ug bugnaw nga klima sa taas. Ang northeast monsoon o amihan gihulagway nga naglungtad nga bugnaw ug uga nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia, nga nagresulta sa mas bugnaw nga temperatura sa nasod. Sa laing bahin, ang shear line mao ang punto diin ang bugnaw nga hangin gikan sa amihanang-sidlakang o amihan nag-intersect sa init nga easterlies gikan sa Pacific Ocean, nga magdala og katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Matod ni Alicante nga ang katugnaw sa panahon nga gibati sa mga Sugbuanon ilabi na panahon sa kagabhion tungod sa paghuyop sa amihan. “The direction of the wind that we are receiving is from the mainland China, and it is really cold since they are currently experiencing the winter season there, so we are experiencing the surge of amihan,” matod niya sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang meteorologist sa estado niingon nga kini niresulta sa pag-ubos sa temperatura, sa ingon, ang tugnaw nga panahon gilauman nga magpadayon hangtod sa katapusan sa bulan, nga mosulod sa ikaduhang bulan sa tuig. Dugang niya nga base sa ilang lima ka adlaw nga forecast, masinati gihapon kini hangtod sa Huwebes, Pebrero 1. Base sa report sa SunStar Cebu sa miaging tuig, ang panahon sa amihan misulod sa Pilipinas niadtong Oktubre. Gilauman nga molungtad ang ting-ulan hangtod sa Marso o Abril. Si Alicante niingon nga ang historical data nagpakita nga ang Enero kasagaran giisip nga pinakabugnaw nga bulan sa tuig. Gipasabot pa niya nga ang bag-uhay ug umaabot nga mga adlaw, o sulod sa 30 ka adlaw, nagpakita nga ang Sugbo nakasinati karon og average nga temperatura gikan sa 24 ngadto sa 30 degrees Celsius. “Mao nga ang temperatura nga atong nasinati (Dominggo, Enero 28), nga labing menos 24. 8 degrees Celsius, giisip na nga mas init kaysa normal tungod sa nasinati nga El Niño phenomenon,” matod niya. Ang El Niño usa ka panghitabo sa klima nga gihulagway pinaagi sa kanunay nga pag-init sa temperatura sa ibabaw sa dagat sa sentro ug silangang ekwador sa Dagat Pasipiko, nga nagresulta nga dili kaayo masinati ang pag-ulan. Si Alicante niingon nga ang amihan moresulta usab sa madag-umon nga kalangitan, apan sa pagkakaron, gamay ra kaayo ang posibilidad sa pag-ulan, kon aduna, “dili kini kusog nga pag-ulan, apan hinay nga pag-ulan o pagtalisik nga mahimong masinati hangtod Miyerkules (Enero 31)”. Matod niya nga sa pagkakaron sa Sugbo o Central Visayas, ang gikusgon sa hangin anaa sa 40 kilometros matag oras, sukwahi niadtong Sabado nga natala kini sa 50 kilometros matag oras, hinungdan nga gilibkas na ang gale warning. Dugang pa niya nga ang kasamtangang gale warning gipataas lamang sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces, sanglit direktang apektado kini sa hangin nga mosulod sa nasod.",Unsa ang masinati sa mga Sugbuanon sa kagabhion ug kabuntagon?,"Padayon nga masinati sa mga Sugbuanon ang tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon tungod kay ang hangin nga gikan sa mainland China padayon nga naghuros sa pipila ka bahin sa nasod, apil na ang Sugbo.",tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon,0,206,42,87
01097-011,1097,Kapitolyo ‘mangompra’ og bulto sa semento,"Nagplano ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo nga paliton sa bulto nga kantidad ang mga supply nga sinako’ng semento sa cement companies alang sa nagpadayon nga pag-ugmad sa mga infrastructure project sa kalungsoran sa lalawigan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nagkanayon nga paagi kini sa Kapitolyo aron maminusan ang bayranan sa mga kontraktor nga mopalit og supply alang sa mga himuong proyekto sa tibuok probinsya. Matod ni Abalayan, makadaginot usab niini ang Kapitolyo sa kantidad nga itagana unta sa mga kontraktor nga sagad makasinati og managlahi nga presyo sa semento sa matag panahon sa pagpatuman sa proyekto. Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho. Atol sa tigom sa cement companies sa Kapitolyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024, nga pinangulohan ni Abalayan, nasayran nga sagad sa mga semento sa pagkakaron mokantidad og tag P170 ngadto na sa P230 ang matag sako. Subay niini, gihatagan ni Abalayan og kahigayunan ang cement companies nga mohimo og business proposal alang sa labing barato nga presyo sa semento nga ilang mahatag sa Kapitolyo isip buyer. Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan. Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024. Anaa usab sa P3. 3 bilyunes niini ang alang sa inter-local government units (LGU) water system, ug P500 milyunes alang sa pagpanday og public buildings ug ubang mga istruktura. “My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing datos sa Provincial Engineering Office, di mominos sa 1, 687, 306 ka sako sa semento ang magamit sa mga road project sa Kapitolyo. Sa Pebrero 12, 2024 gikatakda ang ikaduhang tigom niini aron tukion ang mamahimo’ng presyo sa mga sinako nga semento.",Unsa ang giingon ni Abalayan bahin sa iyang interes sa proyekto?,“My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo.,to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin,1575,1763,21,99
01177-016,1177,Driver sa tricycle angol sa bangga,"Gihulagway sa kapulisan nga talandugon ang kahimtang sa usa ka drayber sa tricycle sa aksidente sa national highway sa Barangay Dawis Norte, lungsod sa Carmen, alas 11:00 sa buntag sa Miyerkules, Enero 24, 2024. Ang angol giila nga si Eddie Bitancor, 66, minyo, taga Brgy. Poblacion, Carmen .Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Isles Buhian, nasuta nga ang biktima nga nagmaniho sa tricycle nag-una sa Toyota Hilux pick up nga gimaniho ni Vince Maglangit Maglasang, 48, minyo, taga Talisay, lungsod sa Daanbantayan. Matod pa nga buot mo-overtake si Maglasang sa tricycle ni Bitancor, apan ang naulahi giingong kalit nga ni-u-turn nga niresulta nga naigo sa pick up ug maayong pagkatikay-ang sa tricycle.",Taga asa si Vince Maglangit Maglasang?,"nasuta nga ang biktima nga nagmaniho sa tricycle nag-una sa Toyota Hilux pick up nga gimaniho ni Vince Maglangit Maglasang, 48, minyo, taga Talisay, lungsod sa Daanbantayan","Talisay, lungsod sa Daanbantayan",398,570,140,172
00412-010,412,2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt,"Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.",Unsa ang giingon sa anak sa biktima bahin sa pagsettle sa hitabo?,Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo.,didto na lang sa barangay nila i-settle,538,630,35,74
01460-007,1460,"P120M danyos tungod sa shear line, LPA","Dul-an sa P120 milyunes nga balor sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot tungod sa kusog nga pag-ulan ug baha dala sa hiniusang epekto sa shear line ug low pressure area sa Western ug Eastern Visayas, matod sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa usa ka situational report, ang NDRRMC nagkanayon nga kapin sa P81. 3 milyunes nga kantidad sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot sa Kasadpang Kabisay-an, samtang kapin sa P38. 5-milyunes nga kadaut ang gitaho sa Eastern Visayas. Una nang gimandoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang Department of Agriculture sa paghatag sa gikinahanglang tabang sa apektadong mga mag-uuma ug sa pag-apod-apod sa mga semilya ug uban pang gikinahanglang produkto sa agrikultura. Ang disaster bureau niingon nga adunay kinatibuk-ang 282,938 ka mga pamilya o 1,133,093 ka indibidwal sa 1,471 ka barangay sa Calabarzon, Mimaropa, Bicol, Western ug Eastern Visayas, Northern Mindanao ug Caraga ang apektado sa epekto sa duha ka weather systems sa miaging semana. Matod pa nga 17,746 ka mga pamilya o 48,720 ka mga tawo ang anaa pa sa mga evacuation center sa nagkalainlaing dapit. Ang ihap sa mga nangamatay niabot sa duha, samtang usa ka tawo ang nagpabiling missing sa Lunes, Nobyembre 27, 2023. (SunStar Philippine)",Pila ka milyones ang gitaho nga kadaut sa Eastern Visayas?,"Sa usa ka situational report, ang NDRRMC nagkanayon nga kapin sa P81. 3 milyunes nga kantidad sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot sa Kasadpang Kabisay-an, samtang kapin sa P38. 5-milyunes nga kadaut ang gitaho sa Eastern Visayas",P38. 5-milyunes,309,543,178,193
00623-003,623,Balay ‘gidauban’; suspek nga tag-iya nadakpan,"Balay gikataho’ng gituyo og sunog sa usa sa mga tag-iya niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024 sa Sityo Mahubahu, Barangay Cabalwan, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Gihulagway ang balay nga komon, gipanag-iya nilang Jerilyn Condring, Achilles Edisan, Ednaco Edralin ug Bentot Edisan. Ang suspek unang nadakpan sa mga tanod sa Cabalwan, nailhan nga si Nash Kenn Edisan Condring, 33, ulitawo, usa sa mga tag-iya sa balay. Base sa interview sa Superbalita Cebu sa imbestigador nga si P/Sr. Master Sgt. Gonesto Eguia sa Sogod Municipal Police Station nga ang uyoan nga si Bentot Edisan nakamatikod nga nagyawyaw ang suspek. Wa magdugay nasunog na ang ilang balay nga ginama sa light materials. Naugdaw ang balay nga nidanyos og kapin sa P200,000. Ang suspek gi-turn over sa kapulisan sa Sogod. Matod ni Eguia nga ang suspek nihimakak nga siya ang nisunog. Samtang laing balay ang naugdaw sa sunog sa Martes alas 12:37 sa udto, Mayo 14, 2024 sa Barangay Cabangahan, Consolacion, Cebu.",Kinsa ang nadakpan nga suspek sa sunog?,"Ang suspek unang nadakpan sa mga tanod sa Cabalwan, nailhan nga si Nash Kenn Edisan Condring, 33, ulitawo, usa sa mga tag-iya sa balay.",Nash Kenn Edisan Condring,287,422,67,92
00037-004,37,Mekaniko ‘milugos’ sa 12 anyos nga anak,"Amahan gipusasan kay gireklamo sa iyang 12 anyos nga anak nga miabuso kaniya sa alas 3:00 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Purok Ecology, Barangay West Poblacion, Dakbayan sa Naga, Sugbo. Ang 40 anyos nga amahan, mekaniko sa motorsiklo ang gidakop atol sa gihimong follow up operation sa Naga Police Station sa alas 4:30 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Skina Gamay, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Ang biktima nga tinun-an sa Grade 7 uban sa iyang class adviser mi-report sa kapulisan nianang alas 3:30 sa hapon, Biyernes, Sept. 27. Ang biktima miasoy nga samtang siya natulog niadtong higayona, nakamata nalang siya dihang gihagkan siya sa iyang amahan sa ngabil. Human sa pag-kiss sa gihuboan sa pajama ug sa iyang underwear ug gisunod sa paghikaphikap sa pribadong bahin sa iyang lawas. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang ginikanan bata nagkabuwag. Gani ang inahan bag-ohay lang naabot gikan Manila. Sumala ni Alajar nga wala makainom ang suspek atol sa pagkahitabo ug wala sab sila makadwat og report nga drug user ang suspek. Apan hugtanon nga mihimakak ang amahan sa maong pasangil. Gi-andam na sa Naga City Police station ang kasong kalapasan sa RA 8353 o rape. /GPL",Unsa ang gibuhat sa amahan sa biktima samtang siya natulog?,"Ang biktima miasoy nga samtang siya natulog niadtong higayona, nakamata nalang siya dihang gihagkan siya sa iyang amahan sa ngabil.",gihagkan,567,698,91,99
00966-001,966,"28 anyos naunay sa armas, angol","Usa ka 28 anyos nga lalaki nalandig sa tambalanan human naunay sa pagbuto sa iyang armas sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 3, 2024. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Balamban ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Kramer, nasuta nga ang naigo sa iyang tiyan mao si Arnoco Kumar, 28, ulitawo, way trabaho ug molupyo sa naasoy nga dapit. Ang tagtungod o pamilya wala motaho sa kapulisan apan ang ospital na mao ang nitaho niini isip kabahin sa ilang standard operating procedure. Matod pa, alas 3:00 sa kaadlawon sa maong adlaw, ang kawani sa Balamban District Hospital nanawag sa Balamban Police Station bahin sa lalaki nga samdan tungod sa pusil. Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa hitabo lakip sa pagsuta kon unsang kalibre sa armas ang nakaigo ug duna ba usab kini lisensiya.",Unsa ang nahitabo sa 28 anyos nga lalaki sa Barangay Arpili?,"Usa ka 28 anyos nga lalaki nalandig sa tambalanan human naunay sa pagbuto sa iyang armas sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 3, 2024.",nalandig sa tambalanan human naunay sa pagbuto sa iyang armas,0,177,27,88
01356-001,1356,"Abogado padung og hearing, nadisgrasya","Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan. . Matod sa City of Talisay Operations and Development Authority (CT-TODA), ang sakyanan ni Belarde nitabok sa center island ug nibangga sa kasugat nga Mitsubishi Fuentebella nga gimaniho ni Edmundo Montesclaros, 28, giingong drayber sa lokal nga Kagamhanan sa Dakbayan sa Carcar.",Kinsa ang abogado nga nadisgrasya sa Cebu South Coastal Road (CSCR)?,"Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan.",Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde,0,465,261,298
00297-011,297,"Wanted nga ‘sugarol’ nasikop, napun-an og 2 ka kasong giatubang","Kasong illegal cock fighting kun tigbakay ang giatubang sa 34 anyos nga construction worker nga nalutsan og warrant of arrest, apan napun-an na hinuon og laing duha ka mga kaso bahin sa armas ug ilegal nga drugas. Ang subject sa warrant nga gitago sa ngalang Japher, ulitawo, taga-Barangay Cawayan, Dalaguete, habagatang Sugbo. Si Japher gitunolan sa warrant of arrest sa Sabado, Agusto 3, sa kasong kalapasan sa PD 1692 kun tigbakay nga giluwatan ni Judge Ichak Alamares Badel sa Municipal Trial Court sa Dalaguete. Adunay P30,000 nga piyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. Sa gihimo’ng pag-serve sa warrant sa dihang gihiling ang bitbit niining sling bag, aduna kiniy su’d nga .22 kalibre nga revolver nga adunay duha ka mga bala ug usa ka medium size nga pakete nga adunay sud nga gituohang shabu, laing 10 ka gagmay nga pakete sa shabu. Ang nasakmit nga drugas gibana-bana nga mokantidad og P36,000.",Unsa ang edad ni Japher?,"Kasong illegal cock fighting kun tigbakay ang giatubang sa 34 anyos nga construction worker nga nalutsan og warrant of arrest, apan napun-an na hinuon og laing duha ka mga kaso bahin sa armas ug ilegal nga drugas. Ang subject sa warrant nga gitago sa ngalang Japher, ulitawo, taga-Barangay Cawayan, Dalaguete, habagatang Sugbo.",34 anyos,0,327,59,67
00983-011,983,Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina,"Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.",Unsa ang gibuhat sa Probe team sa sidewalk?,"Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk.",Gipangbungkag,504,638,0,13
00801-017,801,P7M nga drugs sa Bohol nasakmit,"Giilang high value individual sa Bohol nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit uban sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office alas 9:45 sa Biyernes sa buntag, Abril 5, 2024 sa Purok 7, Brgy. Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran. Ang suspek giila nga si Cedie Geronimo, 42, way trabaho, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa kapulisan ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000. Ang PDEU, sa pagpangulo ni Police Captain Jesus Gersalina Jr. , ug Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro, ubos sa pagdumala ni Police Lt. Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU sa kapulisan sa Bohol, nagpahigayon sa buy-bust. Tungod niini, ang hepe sa Police Regional Office 7 (PRO 7), Police Brigadier General Jorge Abad, nidayeg sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ubos sa liderato ni Police Colonel Jobal Gica tungod sa subsub nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “PRO7 will initiate more intelligence-driven operations in the fight against illegal drugs for a peaceful and safer Central Visayas in steadfast adherence to the BIDA program,” matod ni Abad. Ang suspek gipaubos sa imbestigasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na kon asa gikan ang supply sa ilegal nga drugas.",Kinsa nga kapulisan ang naghimo sa imbestigasyon sa suspek?,Ang suspek gipaubos sa imbestigasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na kon asa gikan ang supply sa ilegal nga drugas.,kapulisan sa lalawigan sa Bohol,1182,1309,40,71
00916-017,916,"Abangan: Walay gamit, skywalks tangtangon","Human sa demolisyon sa duha ka mga skywalk sa Osmeña Boulevard, si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahibawo sa plano nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa hurisdiksyon sa dakbayan. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Huwebes, Marso 14, 2024, si Abangan niingon nga ang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan. Si Abangan niingon nga ang skywalks nahimong interim drop-in center sa pipila ka mga medicant. Matod niya ang mga skywalk nahimo usab nga public comfort rooms, sala, ug living quarters. “Ang mga tawo, they cannot even watch what they will see if they are to watch. Ang problema sa uban mo watch sila pero dili kita,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang skywalk sa Day-as adunay usa ka tumoy nga konektado sa sidewalk. Sa Banilad, ang usa ka kilid sa skywalk matapos sa sidewalk, samtang ang pikas tumoy padulong sa parking area sa jeepney. Dugang pa, ang ubang mga skywalk adunay usa ka tumoy nga konektado sa usa ka sidewalk ug ang pikas tumoy padulong sa mga establisemento. Namatikdan usab niya nga ang skywalk sa Escario nakababag sa sidewalk. Siya niingon nga ang mga skywalk kinahanglan nga dili makababag sa sidewalk o mga karsada. Matod niya nga resulta sa maong mga isyo, ang mga tawo wala na mogamit sa mga skywalk. Iyang gipasabot nga epektibo lang ang skywalks kon adunay mga elevator ug escalator, apan iyang gipasabot nga wala na kinahanglana sa siyudad ang maong mga istruktura. Atol sa maong programa, gipangutana sa SunStar Cebu si Abangan kon unsay ihulip sa mga skywalk, ilabina alang sa kaayuhan sa mga tinun-an. Gisugyot niya nga ang mga tunnel o underground nga pagtabok sa mga pedestrian mahimong labi ka epektibo, nga gitugotan ang pedestrians nga makatabok sa kadalanan ilawom sa yuta, parehas sa naandan nga naobserbahan sa tibuok kalibutan. Matod niya, walay skywalk sa Melbourne, Australia ug ubang kanasuran. Matod niya sa dihang didto siya sa Boston, giingnan siya nga ipakita ang kalangitan, dili maghimo og obstructions, isipon ang mga skywalk isip obstructions. Matod niya nga anaa na sa Quiapo ang mga underground crossing pedestrian. Sa follow-up phone interview sa Huwebes, si Abangan niingon nga ang tanang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan, kon nganong gihimo kini ug nganong gitugotan sa Office of the Building Officials (OBO) niadtong mga panahona. Sa dihang gipangutana kalabot sa target nga pagkompleto sa pagtangtang sa tanang skywalk, si Abangan niingon nga dili na kaayo mabalaka niini, niingon nga labing menos duha na ang ilang gitangtang sa Osmeña Blvd. Si Abangan niingon nga makigtagbo siya sa OBO, city engineering office, City Planning and Development Office (CPDO) aron hisgutan ang maong butang. Malampusong natangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard, ang usa duol sa Fuente Osmeña Circle ug ang lain sa Cebu Normal University niadtong Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024. Ang nag-unang mga slab sa duha ka mga skywalk gitipigan sa junkyard sa opisina sa engineering sa Siyudad sa South Road Properties (SRP), naghulat sa ebalwasyon aron mahibal-an ang ilang mahimo ug integridad sa istruktura alang sa potensyal nga magamit pag-usab.",Kanus-a gitangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard?,"Malampusong natangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard, ang usa duol sa Fuente Osmeña Circle ug ang lain sa Cebu Normal University niadtong Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024.","Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024",2718,2897,148,178
00364-002,364,36 ka balay nasunog; 1 samdan,"Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.",Kinsa ang nasamdan sa sunog ug unsang edad siya?,"Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan.","Capilitan Capina, 35",171,278,41,61
00274-008,274,PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’,"Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.",Unsa ang mga benepisyo sa pagparehistro ug pagbaton sa national ID?,Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program.,cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program.,1508,1696,108,188
01430-016,1430,Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras,"Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.",Unsa ang termino sa JVA nga gipirmahan niadtong 2018?,"Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino.",tulo ka tuig nga termino,1588,1685,72,96
00173-006,173,"Awto nabangga, drayber patay","Patay ang drayber sa awto nga nibangga sa usa ka balay sa Sityo Libo, Barangay Mohon, siyudad sa Talisay, pasado alas 4 sa hapon, Huwebes, Agusto 29, 2024. Subay sa imbestigasyon sa traffic police sa Talisay, ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Sebastian Paguyod, naila ang drayber sa ngan lang nga ‘Bienvenido Jr. ’, 41, ug taga Phase 3, Deca Homes sa Tungkil Minglanilla, Sugbo. Matod pa nga sa dihang niagi sa maong dapit ang awto nakita sa mga saksi nga nag-ikis-ikis og dagan hangtod nga nidasmag ngadto sa balay nga ginama sa light materials. Usa ka ‘Juanito’, 79, kinsa tag-iya sa balay, angol tungod sa maong insidente. Sila si Bienvenido Jr. ug Juanito pulos gipangdala sa tambalanan apan si Bienvenido nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang kapulisan nihulagway sa hitabo nga self accident sanglit walay laing sakyanan nga nalambigit sa aksidente. Usa sa gidudahan sa kapulisan nga giataki ang drayber sa iyang wa pa matino nga balatian sa lawas.",Unsa ang gihulagway sa kapulisan mahitungod sa insidente nga nahitabo?,Ang kapulisan nihulagway sa hitabo nga self accident sanglit walay laing sakyanan nga nalambigit sa aksidente.,self accident,736,846,39,52
01236-009,1236,Suspek sa pagpatay ni coach J mitahan,"Nitahan sa Naga City Police Station niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, ang suspek sa pagpatay kang Sinulog voice coach Cleret Augustine Manapao, nga naila nga si coach “J”. Ang iyang lawas napalgan niadtong Disyembre 30, 2023 sa kaadlawon sa Sitio Palanas, Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Ang suspek giila nga si Rowena Manas, 21, taga Purok 2, Barangay Bitoon, lungsod sa Clarin, Misamis Occidental. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga niluwat og extra-judicial confession ang suspek diin iyang giangkon ang krimen nga siya ray naghimo. Matod ni P/Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga police, nga si Manas gikuyogan sa iyang maguwang nga si Hernan. Nihimo kini og extra judicial confession atubangan nila ni manlalaban Shiela Mangubat Manguiat ug Alpha Vit M. Maniago, nga iyang napatay si Manapao mga alas 11 sa gabii sa Disyembre 29 ,2023 sa may national highway sa Brgy. Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Duna silay wa pagsinabtanay hinungdan nga iyang natuok ang biktima. “Ang iyang giingon siya rang usa. But we are not closing the investigation. Kon duna pa bay additional nga mga suspects. But as of now naa naman siyay extra-judicial confession, amo na lang gipang verify, gi-validate kon tinuod ba tong tanan,” matod ni Abacay.",Asa gipatay si coach 'J'?,"Nihimo kini og extra judicial confession atubangan nila ni manlalaban Shiela Mangubat Manguiat ug Alpha Vit M. Maniago, nga iyang napatay si Manapao mga alas 11 sa gabii sa Disyembre 29 ,2023 sa may national highway sa Brgy. Subangdaku, dakbayan sa Mandaue.",national highway sa Brgy. Subangdaku,760,1017,199,235
00758-010,758,"Walay foul play sa kamatayon sa French nat'l , Pinay nga partner","Way nakitang foul play ang mga imbestigador sa Tagbilaran City Police Office sa kamatayon sa mag live in partner nga French national ug Pinay sa sulod sa usa ka tent sa bakanting luna sa subdivison sa Bool District, Tagbilaran City, Bohol niadtong Biyernes sa buntag, Abril 12, 2024. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakamatay gyud silang Jovanni Kentoy Galano, 39, ug ang iyang hinigugma nga si Nurhuda Tenoy, 30, lumad nga taga San Fernando, habagatang Sugbo base sa mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan. Dunay nakita’ng suicide note ang mga polis nga unang nakaresponde sa dapit, lakip na ang chemical sama sa muriatic acid ug ang gituohang hydrogen sulfide. Ang amiga sa duha ka mga nakalas niadtong Abril 11 nipahibawo sa kapulisan sa plano, matod pa, sa duha nga magkutlo kini sa ilang kinabuhi. “Still we are conducting investigation kon unsa pay makalap pa natong ebidensiya nga mag support ani ug kon naa pa bay laing angle ani nga hitabo,” sigun ni Abacay. Sa medical report sa City Health doctor, nasuta nga ang hinungdan sa kamatayon sa duha mao ang asphyxia due to toxic fume inhalation. Nidugang ni Abacay nga ang kapulisan sa TCPO wala pa mohunong sa ilang imbestigasyon ug nisusi pa sa mga ebidensya lakip na ang mga CCTV camera sa dapit diin napalgan ang patay’ng lawas niini.",Unsang edad si Jovanni Kentoy Galano?,"Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakamatay gyud silang Jovanni Kentoy Galano, 39, ug ang iyang hinigugma nga si Nurhuda Tenoy, 30, lumad nga taga San Fernando, habagatang Sugbo base sa mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan.",39,284,611,180,182
00093-003,93,Plea bargainer nasikop,"Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB",Pila ka gramos sa shabu ang nasakmit sa mga operatiba?,"Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000.",5 gramos,409,552,81,89
00806-003,806,Mga klase gipasuspenso ni Gwen tungod sa kainit,"Si Cebu Gov. Edlen Abalayan nimando sa pagsuspenso sa tanang klase sa elementary ug high school sa probinsya sa Sugbo sugod sa Biyernes, Abril 5, 2024, hangtod mopagawas na sab og laing mando. Kini tungod sa grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon nga wa lang masinati sa Sugbo, kon di sa tibuok nasod. Gilantaw sa gobernador nga posibling makahatag kini og dako’ng risgo sa kabataan nga motungha ingon man sa mga magtutudlo ug ginikanan. Sa nasayran, una nang nisuspenso sa klase ang pipila ka mga lokalidad sa probinsya tungod sa di maagwanta’ng kainit. Sa nasayran, nisugod ang nasinating kainit sa Abril 1 nga gipaabot nga mosaka pa ang temperatura hangtod sa Mayo. Subay niini, ang mga sakop sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) nipasusi na usab sa kahimtang sa kalungsoran sa epekto sa El Niño. Ang Pagasa Mactan una na usab nga nipasidaan sa publiko sa pagsunod sa mga giya aron kalikayan ang heat stroke, skin disease, pagkalipong, ug uban pang mga sakit nga makuha tungod sa taas nga temperatura. Ang gobernador sa iyang bahin, nimando sa Department of Education (DepEd) Cebu Province sa pag tuman sa naasoy’ng lagda. Ang tibuok isla sa Sugbo ubos na sa klasipikasyon sa huwaw sa Pagasa tungod sa ubos kaayo nga ulan sa pipila ka nakalabay nga mga buwan.",Unsa ang giisip nga risgo sa gobernador sa pagsuspenso sa klase?,"Kini tungod sa grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon nga wa lang masinati sa Sugbo, kon di sa tibuok nasod. Gilantaw sa gobernador nga posibling makahatag kini og dako’ng risgo sa kabataan nga motungha ingon man sa mga magtutudlo ug ginikanan.",grabeng kainit,193,462,15,29
01198-003,1198,350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot,"Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.",Pila ka mga sakyanan ang narehistro sa opisina sa PCG?,"Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina.",247,382,443,25,28
00559-012,559,Abalayan mi-deadline sa CCSC sa wa pay Hulyo,"Kinahanglan nga ang tanan nga civil works sa Cebu City Sports Center (CCSC) mahuman sa dili pa matapos ang Hunyo 2024. Mao kini ang marching order ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ngadto sa mga kontraktor nga nagdumala sa nagpadayon nga pag-ayo ug pag-usab sa sports complex, ilabi na ang pagbutang sa rubberized track. Si Abalayan nihimo og ocular inspection niadtong Martes, Mayo 28, 2024, sa CCSC. Dayon iyang gipadayag ang iyang pasalamat ngadto sa mga kontraktor sa pagsunod sa iyang panawagan nga paspasan ang tanang pag-ayo ug pag-usab sa dili pa ang Palarong Pambansa, nga gikatakdang ipahigayon sa Hulyo 2024.“I am very satisfied and happy kay dako kaayo nga diperensya sa dihang ania ko sa miaging higayon,” matod ni Abalayan. “Kinahanglan mahuman na ni kay mao baya ni ang venue sa atuang opening,” siya nidugang. Ang CCSC gisirhan niadtong Mayo 2023, tungod sa renovation ug repair works agi’g pagpangandam sa Palarong Pambansa 2024. Ang 400-meter rubberized track oval wala pa mahuman. Si Abalayan niingon nga ang renovation sa oval anaa na sa ikaduhang hugna, diin nagpadayon ang pagbutang sa rubber dust o rubberized powder, nunot sa paghuman sa unang layer, nga mao ang aspalto. Ang sunod ug katapusang yugto mao ang pag-instalar sa rubber oval sa ibabaw sa rubber dust. Matod niya nga gisaaran siya sa kontraktor nga molanat og 30 ka adlaw ang pag-ayo sa rubberized oval ug laing pito ka adlaw ang curing niini una pa magamit.",Ngano nga kinahanglan mahuman ang pag-ayo sa CCSC?,"“Kinahanglan mahuman na ni kay mao baya ni ang venue sa atuang opening,” siya nidugang. ",mao baya ni ang venue sa atuang opening,754,842,31,70
01616-009,1616,"Hubog ‘mibabag’ sa raid sa tigbakay, gisikop","Napulo ra ang nasikop sa kapulisan sa mga sugarol sa duha ka mga tigbakayan nga ilang gironda sa Miyerkules sa hapon, Nobiyembre 1, 2023. Kay sa usa sa mga gironda nga tigbakayan, nibabag ang usa ka hubog nga dunay “amigo’ng major. ”Ang mga polis sa Liloan Police Station unang ningronda mga alas 1:30 sa hapon sa Miyerkulis sa Purok Kamino, Brgy. San Vicente, lungsod sa Liloan. Nasikop sila si Nico Pardillo, Gemon Pardinez, ug Cabe Abalayan. Nakuha sa kapulisan gikan possession sa mga dinakpan ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang ug P300 nga gituohan nga pusta. Pagka-alas 2:30 sa hapon sa Sitio Sambag, Brgy. San Vicente, gironda nasab sa kapulisan ang laing tigbakayan human sila nakadawat og tawag sa telepono. Usa ka Julian Bongo, gidemalas kay na trap, wala nakadagan busa napusasan. Nakuha sa iyang possession ang usa ka manok bihag, usa ka buwang, P200 nga pusta. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga alas 4:05 sa hapon sa Miyerkulis, sila nakadawat og tawag nga dunay tigbakay sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, Brgy. Cotcot. Nasikop nila sa pagpangronda ang lima ka mga sugarol nga giila nga sila si Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire. Narekuber ang usa ka bihag nga manok, usa ka buwang ug P400 nga pusta. Apan usa ka hubog, nga giila nga si Cirilo Gertrudes Paro gipusasan kay nibabag sa kapulisan. Matod ni Antic nga nanghilabot si Paro sa pagpanakop sa mga personnel sa Liloan Police Station. “Ngano man ning dakupon nga naa daw siya kaila nga major sa Siyudad,” asoy ni Antic sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Nobiyembre 2. Matod sa hepe nga tungod sa pagbabag niini, ubay-ubay sa mga sugarol ang nakadagan, lima ra ang ilang nasikop.",Kinsa kinsa ang mga sugarol nga nasikop sa ikatulong ronda?,"Nasikop nila sa pagpangronda ang lima ka mga sugarol nga giila nga sila si Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire.","Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire",1105,1296,75,190
01402-005,1402,Demolisyon gisibog,"Dili mahinayon ang unang gikatakda nga demolisyon sa skywalk duol sa Cebu Normal University (CNU) sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo karong adlawa, Biyernes, Disyembre 8, 2023. Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan. Sa pakighinabi sa telepono sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa project manager sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga si Edot Banez, siya niingon nga usa ka bahin sa Abcede Blvd. ang ‘partially’ sirad-an aron pagbungkag sa atop sa skywalk nga nahimutang duol sa CNU. Matod ni Banez, ang karsada nga ilang sirad-an mao ang bahin diin nagpadayon ang civil works alang sa pagtangtang sa atop. Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop. Siya niingon nga kon matangtang na ang tanang atop ug puthaw nga tubo, mosunod ang konkretong mga bahin, ang mga hagdanan, sagbayan, ug mga haligi. Subay niini, ang matag usa sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. gilauman nga maguba sulod sa labing menos upat ngadto sa lima ka adlaw, nga mosangpot ngadto sa temporaryo nga pagsira sa mga dalan ug usa ka traffic rerouting scheme. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Cebu City Councilor Revy Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, niingon nga ang Department of Transportation (DOTr) niatubang sa Cebu City Transportation Office (CCTO) aron hisgutan ang mga plano sa pagsira sa kadalanan ug traffic rerouting scheme alang sa demolisyon sa duha ka skywalks. Matod ni Jeganiel nga nihangyo ang kontraktor og pagsirado sa karsada aron dili mabalda ang ilang trabaho. Matod niya, ang kontraktor nakigtagbo sa CCTO ug gipresentar ang ilang pamaagi sa demolisyon, nga nagkanayon nga ang CCTO “sa sinugdanan” naaprobahan ang pagpahigayon sa demolisyon sa lainlaing mga adlaw. Sa chat message niadtong Miyerkules, si Cebu City Councilor Jeff Abayon, Traffic Management Coordination Committee (TMC) chairman, niingon nga nakakuha na ang kontraktor og clearance gikan kanila, sa kondisyon nga ilang mahuman sulod sa duha ka semana. “A traffic management plan has already been mapped-out as well, and directional signs will be installed accordingly,” matod ni Abayon. Dugang pa niya nga doblehon ang gidaghanon sa ipakatap nga traffic enforcers sa apektadong mga lugar aron madumala ang dagan sa trapiko. Sa interbyo sa SunStar online program sa Facebook nga ‘Beyond The Headlines, si CCTO head Hilda Revy nipadayag nga nakaandam na siya sa unang plano sa hingpit nga pagsira sa maong dapit sa Abcede Blvd. Gipasalig ni Revy nga dili sirad-an ang tibuok bahin sa Abcede Blvd,, apan ipatuman ang traffic scheme. Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",Nganong dili makahibalo si Edot Banez sa aktuwal nga petsa sa demolisyon?,"Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop.",apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop,742,926,141,183
01393-010,1393,"Bata naligsan sa SUV, namatay","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.",Kanus-a nahitabo ang aksidente sa bata nga naligsan sa SUV?,"Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo.","alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023",0,213,112,163
01006-014,1006,19 anyos nga babaye missing; bag nakit-an,"Di matukib karon ang kabalaka sa pamilya, kaparyentihan ug kahigalaan sa usa ka 19 anyos nga kolehiyala nga missing ug bag na lang niini nga dunay mga identification (ID) card ug cell phones ang nakit-an sa Marcelo Fernan Bridge o 2nd Mactan Mandaue bridge nga habig sa Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang gitaho ngadto sa kapulisan nga missing mao si Jessel Baagen Lambon, taga Brgy. Ilihan, Tabogon, amihanang Sugbo, first year nga tinun-an sa Cebu Technical University (CTU) Consolacion campus, kasamtangang nag-abang sa Brgy. Pagsabongan, Siyudad sa Mandaue. Matod ni Dionson Gaela, first degree cousin ni Jessel, sa interbyo sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, nga napahibalo sila sa hitabo sa alas 2 sa kaadlawon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024 human nakit-an ang bag sa iyang ig-agaw. Ang nakakaplag mao ang mga lalaki nga magbarkada nga nahiagi sa bridge. Human sa paglabay sa 24 oras sa Lunes, ila na kining gi-report sa kapulisan. Matod ni Gaela nga ila na kining gipa blotter sa Mandaue Police Station 5 apan nasuta nga ang bag didto makit-i sa Brgy. Pusok hinungdan nga iya pud nga gipa blotter sa Lapu-Lapu City Police Station 5. Si Gaela nagkanayon nga may CCTV sa area nga na-record si Jessel nga naglakaw apan wa na makuha ang dapit sa iyang paglapas sa nakuha sa camera. Hinuon matod niya nga ang Maritime Police iya na usab nga gipahibawo. Ilang gisuwayan sa pagsusi ang Mactan Channel apan wa silay nakita. Wa nila gisalikway ang posibilidad nga gidala og usa ka tawo ang iyang ig-agaw. Samtang si Police Staff Sgt. Lyra Lambujon, desk office sa Lapu-Lapu City Police Station 5, nagkanayon nga wa silay nakuha nga mga CCTV footage sa dapit diin giingon nga nahabilin ang bag ni Jessel. Sa pagsuwat ning taho, wa pay update ang banay sa dalaga. Bisan pa niini, padayon nga nag-follow-up ang kapulisan sa kaso.",Unsa ang nahitabo human nakit-an ang bag sa iyang ig-agaw?," Ang gitaho ngadto sa kapulisan nga missing mao si Jessel Baagen Lambon, taga Brgy. Ilihan, Tabogon, amihanang Sugbo, first year nga tinun-an sa Cebu Technical University (CTU) Consolacion campus, kasamtangang nag-abang sa Brgy. Pagsabongan, Siyudad sa Mandaue.",gitaho ngadto sa kapulisan,304,565,5,31
00890-009,890,10K ka manok napaig sa sunog; P100M danyos,"Dili mominos P100 milyunes danyos sa pagkasunog sa dakong poultry farm sa Sityo Pawa, Barangay Usmad, bukiran sa lungsod sa Argao, ala 1:19 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024. Kini ang gibutyag ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Insp. Rodger Ibana nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Matod niya nga ang nasunog mao ang usa ka dakong building sa Pinnacle Poultry Farm nga may sud nga 10,000 ka mga manok nga paitlugon nga gipanag-iya sa negusyante nga si Melvin Acabal .Matod ni Ibana, ang sunog giisa sa first alarm sa ala 1:40 sa hapon ug giisa sa second alarm sa ala 1:50 sa hapon hinungdan sa pagtubag sa mga fire truck sa kabumberohan sa silingang mga lungsod sa Sibonga ug Dalaguete. Sa pag-isa sa third alarm sa ala 1:57 sa hapon, nitabang na ang kabumberohan gikan sa Carcar City ug lungsod sa Boljoon. Nakontrolar ang sunog sa alas 3:44 sa hapon ug na fire out sa alas 6:01 sa gabii sa samang adlaw. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. Si Ibana nipahimangno sa katawhan nga magmatngon kanunay tungod sa kainit sa panahon nga risgo sa mga sunog. Dugang ni Ibana, ang nasod nag-oberbar sa Fire Prevention Month ning pagsugod sa buwan sa ting-init.",Unsa ang ginaselebrar sa nasod ingon nga mensahe sa Fire Prevention Month?,"Dugang ni Ibana, ang nasod nag-oberbar sa Fire Prevention Month ning pagsugod sa buwan sa ting-init.",Fire Prevention Month,1145,1245,42,63
01307-007,1307,Cebu City Council ‘mokoriher’ sa 2024 budget,"Moamendar ang Cebu City Council sa giaprubahan nga ordinansa sa annual budget sa Cebu City Government ug nagsugyot og dugang P4 bilyunes sa giaprobahan nga P22 bilyunes. Sa pakighinabi sa telepono sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, si Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan, tsirman sa committee on budget and finance, nagkanayon nga ang Konseho magtagbo pinaagi sa Zoom meeting aron hisgutan ang gisugyot nga mga amendment sa samang adlaw, niangkon nga nakahimo sila og pipila ka mga sayop. “We have to make amendments (for) the budget appropriation. . . we have to amend the ordinance because naa mi nakita nga sayop. We have to admit it nga naay sayop,” matod ni Balagulan. Si Balagulan niingon nga ang unang sayop kay nagtuyok sa City Legal’s Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE), diin usa ka “typographical error” ang nagpaburot sa gigahin nga kantidad. Matod niya nga P1,980,000 ang saktong gahin, apan ilang gilista nga P1,980,000,000. Matod niya nga ang ikaduhang kasaypanan nagtuyok sa budget appropriation alang sa disaster management office, nipasabot nga sa pag-review ug pag-assess sa mga balaod nga may kalabotan sa kalamidad, ilang nasuta nga ang balaod naglatid nga ang disaster fund kinahanglang moabot sa singko porsiyento sa gibana-bana nga kita. Matod niya nga adunay gibana-banang kita nga P100 bilyunes, P5 bilyunes ang angay nga gahin. Apan, ang ordinansa nagpakita sa mas ubos nga alokasyon nga P1 bilyon lang. Matod niya nga kinahanglang himuon na nila karon ang mga amendment sa dili pa aprobahan sa Department of Budget and Management (DBM) ang annual budget. Matod niya nga gikinahanglan ang two-third nga boto aron maamendar ang ordinansa kalabot sa annual budget.",Pila ka bilyon ang gibana-banang kita nga nagsuporta sa disaster fund?,"Matod niya nga adunay gibana-banang kita nga P100 bilyunes, P5 bilyunes ang angay nga gahin.",P100 bilyunes,1283,1375,45,58
01530-004,1530,Piston molusad og transport strike,"Mopahigayon og welga sa pampublikong sakyanan ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operators Nationwide (Piston) Cebu chapter ug kaubanan karong Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Subay kini sa panawagan sa nasudnong kahugpongan sa Piston sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023 nga molusad og tulo ka adlaw nga nationwide strike sugod sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Apan si Jerico Espiras, presidente sa Cebu chapter, kinsa nahinabi sa SunStar online program nga ‘Beyond The Headlines sa Biyernes, Nobiyembre 17, niingon nga usa lang ka adlaw ang ilang welga sa Sugbo tungod sa pagtahod sa kapistahan sa Birhen sa Regla sa Lapu-Lapu City sa Martes, Nobiyembre 21, 2023.“Sa Nobiyembre 22 lang among protesta aron dili mabalda ang pista sa Lapu-Lapu,” dason ni Espiras. Matod ni Espiras, ang Piston dunay dili mominos 300 ka mga miyembro nga kadaghanan niini nagbiyahian sa rota nga Mandaue City ug Cebu City. Dugang niya, sila dunay mga miyembro gikan sa lungsod sa Cordova, dakbayan sa Lapu-Lapu ug ubang bahin sa lalawigan. Ang nag-unang isyo nga ilang dad-an sa protesta mao ang kabahin sa nagkaduol nga deadline alang sa consolidation sa traditional public utility jeepneys karong Disyembre 31, 2023. Apan sa usa ka nasudnong taho, si Elopre Manilag III, chairman sa Land Transportation and Franchising Regulatory Board (LTFRB), nipasabot nga dili kini tagal sa pag-phaseout sa traditional jeepneys sa nasod apan deadline alang sa public utility jeepney (PUJ) franchise consolidation. Gipasabot usab ni Espiras nga dili sila supak sa modernisasyon sa transportasyon sa nasod, apan wala sila makauyon sa pamaagi sa pagpugos sa pagpamiyembro sa kooperatiba ug paglubong kanila sa dakong utang. “Dili tiaw, ang usa ka unit sa modern jeep naa sa P2. 6 million. . ” matod ni Espiras. Laing gikabalak-an ni Espiras mao ang pagtahan sa ilang prangkisa kon malakip na sa konsolidasyon sa jeep. “Dili na mo makagawas (sa koop). Among panawagan nga i-renew ang among prangkisa ngadto a lima ka tuig,” dugang ni Espiras nga dili lang ang special permit. Gipasabot ni Espiras ang kalisod sa ilang pagpamasahero karon tungod sa grabeng trapik ug kondisyon sa kadalanan, labina sa proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT), gawas sa kamahal sa gasolina ug mga piyesa sa sakyanan. Apan gipasalig ni Espiras nga malinawon ang pagpahigayon sa protesta sa pagpadayag sa ilang baruganan sa modernisasyon ug nanawagan sa suporta sa ubang mga drayber nga dili sakop sa Piston. Hinuon, si Espiras wala motino kon ilang maparalisar ang transportasyon sa maong adlaw sa Metro Cebu. “Magdepende lang gyud ni sa suporta sa mga drayber,” matod ni Espiras.",Nganong nagdesisyon si Jerico Espiras nga sa Nobiyembre 22 lang ang protesta?,"“Sa Nobiyembre 22 lang among protesta aron dili mabalda ang pista sa Lapu-Lapu,” dason ni Espiras.",aron dili mabalda ang pista sa Lapu-Lapu,669,767,38,78
00827-013,827,75 anyos nga lolo napalgang patay na,"Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang namatay giila nga si Johnnylou Gregorio Grenas, 75, biyudo, fish vendor ug molupyo sa naasoy nga dapit, kinsa gidala sa Rural Health Unit sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Grenas napaakan og iro sa miaging tulo ka adlaw ug bag-ong gihatagan og injection sa anti-rabies. Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo. Ug nadiskobrehan na lang kini sa sayong gabii nga wa nay panimuot sa baybayon nga dunay samad sa ulo tungod sa pagparok sa bato. Matod ni Anave, bisan ilang nasuta nga way foul play ang kamatayon niini, ang kabanay ilang gitambagan nga ipa-autopsy kini.",Asa dapit nahimutang ang baybayon diin nadiskubrehan ang lolo?,"Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024.","Lower Kulasi, Barangay Bonbon",0,163,70,99
00169-008,169,PRO 7: Belisano nag ‘yaga-yaga’ sa hugpong sa Phil. Natl Police,"Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan. Ang pasangil ni Belisano nga ang PNP usa ka dakong crime group maisip nga pagyaga-yaga ug pagpangdaot sa kapulisan tibuok nasud. Ilabi nga ang uban nagtinarong sa ilang serbisyo gani ang uban misakripisyo sa ilang kinabuhi sa tinguha nga mapatuman ang kahapsay ug kalinaw ingon man ang paghatag og seguridad ngadto sa publiko. “This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7. Giangkon sa PRO 7 nga adunay pipila ka mga polis nga nag pabadlong apan wala ni magpasabot nga ang tibuok hugpong sa PNP ang naghimo'g krimen kon basehan ang pamahayag ni Bella. Gihatagan og sanglitanan sa PRO 7 kadtong mga police official nga napahamtangan og silot human namatod-an nga sad-an adunay uban ang gitaktak sa serbisyo. “We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof. Therefore, if he is aware of any crime committed by any member or members of the PNP, we encourage him to press charges and supply his assertions with facts and evidence so that those who are guilty will be penalized in accord with law. “Without presenting proof, his motive of asserting this serious allegation is highly suspect,” dugang sa PRO 7. Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.",Unsa ang gipasalig sa PRO 7 ngadto kang Belisano bahin sa imbestigasyon?,“We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof.,To one who alleges lie the burden of proof,1210,1327,74,116
00404-017,404,Paggamit sa pundo sa CBRT sa pedestrianization gikwestyon,"Sobra nga kuwarta gikan sa pagpatuman sa unang package sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) gigamit sa pagpundo sa pedestrianization project sa downtown Cebu City. Kini ang gibutyag ni City Councilor Marilyn Auguis sa pakighinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines” niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024,Gitataw ni Auguis nga gikan sa loan ang maong kuwarta kansang katuyoan wa maglakip sa pedestrianization project. Giawhag niya ang publiko sa pagpasaka og kaso atubangan sa Omdudsman, apan wala niya gitumbok kon unsa kini nga kaso. Sumala sa atg. com, ang pedestrianization nagtumong sa proseso sa pagtangtang o paglimit sa trapiko sa mga sakyanan aron unahon ang pag-access sa mga pedestrian sa mga pampublikong lugar. Si Auguis niingon nga ang pedestrianization project molusot sa mga bahin sa Abcede Blvd. , nga gikan sa Plaza Independencia sa sidlakan ngadto sa Capitol building sa kasadpan. “V. Rama is only up to Taboan, not reaching the sea. Gorordo Ave. is only up to General Maxilom. That’s (Abcede Blvd. ) the only road nga naka-east to west nya pagkahuman imong gub-on just because sobra ang kwarta sa CBRT,” matod pa ni Auguis. “What kind of mindset do they have that just because there is money they’ll use it all up? That is why some people start to question, ‘Why are they pushing?’ Why is it necessary to spend?’” matod niya. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga ang pedestrianization project wala magtan-aw sa klima sa nasod, nga mahimong init ug alimuot kaayo panahon sa ting-init ug basa sa panahon sa ting-ulan. Dili sama sa ubang mga nasod sa gawas diin ang mga residente nagpahimulos sa patas nga panahon pinaagi sa paglakaw sa halapad nga mga dalan nga pedestrianized, ingon niya. “Gamay na ang atong mga karsada ug uban sa pedestrianization mas gamay pa ni,” matod niya. Matod usab ni Auguis nga substandard ang mga karsada sa dakbayan sa Sugbo ug wala makaabot sa minimum standards sa gikasabotan nga gilapdon sa karsada. “Ang standard width kay 3. 25 meters kada lane, pero dinhi kay 2. 75 meters,” matod niya. Sa laing bahin, ang konsehal sa dakbayan nipahinumdom sa mga opisyal sa gobyerno nga sa dili pa mohimo og programa, kinahanglan nga konsiderahon nila ang ubang stakeholders. Siya niingon nga kinahanglang hatagan og alternatibong mga dalan diin makaagi ang mga sakyanan sa dili pa moagi sa usa ka lugar. Siya niingon nga ang pagbag-o sa mga rota, ilabina sa mga public utility vehicle, nagkinahanglan og daghang proseso, lakip na ang pagsumite sa proposal ngadto sa City Council. Kinahanglang mopasar og ordinansa ang Konseho ug kinahanglang ipahigayon ang public hearing. “Taas pa kaayo nag proseso usa ta makaimplementar ,” matod ni Auguis. Hinuon iyang giangkon nga aduna nay plano ang City Planning and Development Office nga wala pa isumite sa konseho. Nahinumdom si Auguis sa nahitabong lamppost sa downtown area. Gibutang kini nga wala ang kinahanglan nga mga permiso, nga miresulta sa pagtangtang niini sa mando ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. “Ug ang CBRT management gani nagpadala og request for permission to council ug mao to nagpatawag mi og executive session para hisgotan para ila ipresentar ang ilang plano ug natingala mi nga nangayo pa silag permiso, pero gi-install na nila ang mga posts unya naa sila nagpahigayon usab og pipila ka pagpangubkob. Ug sa kagamay sa karsada, nahimo pa gani nga gamay,” matod niya.",Unsa ang gihimo sa CBRT management ngadto sa konseho?,Ug ang CBRT management gani nagpadala og request for permission to council ug mao to nagpatawag mi og executive session para hisgotan para ila ipresentar ang ilang plano,nagpadala og request for permission to council,3035,3204,28,74
00258-004,258,"Dunay 6 ka POI sa dungan nga tulis sa 2 ka pawnshop, jewelry stores","Duna nay unom ka persons of interest (POI) ang Special Investigation Task Group (SITG) sa Cebu City Police Office (CCPO) bahin sa pagpanulis sa duha ka jewelry stores sa dalan Calderon, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Huwebes sa udto, Agusto 8, 2024. Gibanabana nga moabot sa P15 milyunes nga balor sa mga alahas ang nasakiyo sa unom ngadto sa walo ka mga tulisan sa mapangahason nga dungan nga pag-atiki sa duha ka mga estabilisemento sa udtong tutok ug taliwala sa kadaghan sa tawo sa dapit. MANHUNTSi P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO ug spokesperson sa SITG, wala mohatag og dugang detalye sa kalamboan sa ilang imbestigasyon tungod sa nagpadaon pa ang ilang imbestigasyon ug pagpaniid. Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office. ""So far we have obtained very good leads but right now I'd like to refrain from revealing any details for it because there are really valuable informations that we are holding right now that could lead us to identify some of the persons involved in that particular incident,"" matod ni Abella. Dugang ni Abella nga ang maong mga tulisan sagol kini diin pipila kanila dili taga Sugbo ug nalambigit na sa naglainlaing matang sa krimen base sa ilang nakuha nga impormasyon gikan sa ilang mga counterpart. Nagpadayon ang SITG sa pag-validate sa maong mga personalidad kung asa nagbase ang maong mga suspek. Usa pa lang ka motorsiklo ang nakuha sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga maoy gigamit sa krimen, apan base sa ilang nakuha sa CCTV nga gawas sa tulo ka motorsiklo, dunay usa ka sakyanan ang gibalhinan sa mga tulisan. Nasubay na usab ni nila kung asa nipaingon ug asa nihunong apan nagpadayon pa ang ilang proseso kung asa gyud nagpundo ang mga suspek. Sa pangutana kung makapasaka na ba sila og kaso karong semanaha, matod ni Abella, nga dili pa tungod kay ila pang gipalig-on ang ilang ebidensya aron pagsiguro nga ang ilang ikiha siguro nga mao gyud ang naghimo sa krimen. Apan kung makompleto na nila ang tanang ebidensya ug mokonsulta usab sila sa prosecutors office kung sakto ba ang ilang mga dokumento alang sa pagpasaka og kaso diha pa nila kini buhaton. ""We are just trying to ensure that the evidence that we have will really be tight and can stand the case on court,"" dugang ni Abella. GI-MONITORHugot ang ilang monitoring sa mga exit points sa isla sa Sugbo nga dili maka gawas ang mga suspetsado sa pakig alayon sa ilang counterpart ug sa intelligence community. Gitug-an ni Abella nga sa ilang monitoring naa pa sa Sugbo ang mga tulisan nga maoy ilang gibantayan pag-ayo. Dako og matabang sa nagpadayon nga imbestigasyon ang gitanyag nga reward money nga usa ka gatus ka libu ka pesos ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sanglit kadtong nasayod kung kinsa ang mga suspek mopahibawo kini sa kapulisan. Gipasalig ni Abella nga kung dunay mopahibawo kanila labot sa mga tulisan andam ang PNP nga mohatag og siguridad niini. Wala na mokomento ang CCPO labot sa gihatag nga ultimatum ni Abalayan kanila sanglit ang ilang gitutokan sa pagkakaron mao ang pag gukod sa mga tulisan nga ilang gihulagway nga naa pa sa Sugbo. P200K GANTISamtang, gidoble ni Abalayan ang ganti sa pagtudlo o pagtultol sa gitagoan sa mga tulisan nga dungan ning-ataki sa duha ka jewelry stores sa Barangay Ermita niadtong Huwebes, Agusto 8, 2024. Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.",Unsa nga mga unit sa PNP ang naapil sa manhunt nga gihimo sa SITG?,Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office.,Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office,744,995,154,250
00646-007,646,Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay,"Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.",Kinsa ang kanhi acting Mayor nga gihangyo sa MCWD nga aprubahan ang aplikasyon?,Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon.,Jhonnylou Ghen Abalayan,1084,1207,52,75
00028-002,28,"Batan-on gipusil sulod sa menteryo, ‘kritikal’","Nalandig sa tambalanan ang usa ka 20 anyos nga lalaki human pusila pasado alas 11 sa gabii, Martes, Oktubre 1, 2024 sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Tepoy Aferez, nagpuyo sud sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta, Siyudad sa Sugbo, samtang ang suspek sa pagpamusil iya ra usab nga kaila nga wala lang una nganli sa kapulisan tungod sa ilang padayong operasyon atol ning pagsuwat. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station gikan sa usa ka molupyo sa sulod sa Ludo Cemetery nga dunay tawo nga dili kaayo nila sinati ang nawong ang dunay pinusilan sa tiyan. Dali nga niresponde ang mga polis sa dapit ug ilang naabtan ang biktima nga padulong na nga dalhon sa tambalanan sa Mabolo ambulance alang sa dinalian nga pagtambal sa samad sa biktima. Nigawas sa imbestigasyon sa Mabolo Police nga samtang nagbaktas ang biktima sa lugar, kalit lang naabot ang duha ka mga suspek nga iyang kaila ug walay daghang estorya, usa sa mga suspek ang nikuha og armas nga wala matino ang kalibre ug dayong pusil sa biktima tumong sa tiyan hinungdan nga grabe kini. Suwerte nga nakadagan pa ang biktima sa dihang gisuwayan kini'g pusil sa makaduha ka higayon hangtod nga naabot sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Carreta, ug nangayo'g pakitabang sa mga tawo. Gibutyag sa biktima sa kapulisan nga duna silay panag-away sa suspek nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. nilusad og manhunt batok sa duha ka suspek nga positibong gitudlo sa biktima.",Kinsa ang biktima nga gipusil?,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka 20 anyos nga lalaki human pusila pasado alas 11 sa gabii, Martes, Oktubre 1, 2024 sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Tepoy Aferez, nagpuyo sud sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta, Siyudad sa Sugbo, samtang ang suspek sa pagpamusil iya ra usab nga kaila nga wala lang una nganli sa kapulisan tungod sa ilang padayong operasyon atol ning pagsuwat.",Tepoy Aferez,0,426,197,209
01292-009,1292,Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan,"Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.",Giunsa sa mga molupyo ang pagtugyan sa impormasyon sa kapulisan?,"Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan.",ilang gi-report ngadto sa kapulisan,542,726,148,183
01524-002,1524,PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE,"Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.",Kinsa ang naghatag sa impormasyon bahin sa mga kandidato sa BSKE nga nalambigit sa illegal nga drugas?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi.",Ason Agapay,175,383,9,20
01349-011,1349,Farm gironda; 2 ka tawo nakuhaan og mga armas,"Duha ka mga tawo nga nadakpan dihang gironda sa kapulisan sa alas 2 sa kaadlawon sa Sabado, Disyembre 16, ang usa ka farm sa Brgy. Apo, lungsod sa Argao ug nakuhaan og tag-as nga kalibre sa mga armas. Ang mga suspek giila nga sila si Jaymos Montelibano Montemayor, lumad nga taga Vista Grande, Brgy. Candulawan, dakbayan sa Talisay ug si Andrian Barcelo Monter, giingong bata-bata sa nahauna. Ang nironda mao ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Cebu Provincial Field Unit, inabagan sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ug Argao Municipal Police Station nga gipangulohan sa ilang hepe nga si PMaj. Ivy Jim Denila ug Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7). Ang operasyon nga tipik sa Oplan Paglalansag Omega, nag-subject kang Montemayor. Nakuha gikan kaniya ang usa ka KG9 submachine pistol, magazine niini ug mga bala; duha ka mga shotgun ug mga bala niini; ug usa ka M4 Armalite rifle, magazine ug mga bala niini, usa ka AR-15 rifle ug mga bala niini ug usa ka granada. Samtang atol sa ronda, si Monter naaktuhan nga naghupot og kalibre .45 nga pistola, magazine ug mga bala niini. Ang kapulisan dunay dala nga search warrant nga giisyu ni Presiding Judge Achilles Banban C. Damian sa Branch 26 sa Regional Trial Court sa Argao nga gipetsahan og Disyembre 13, 2023. Matod sa usa ka opisyal nga nihangyo nga di nganlan nga ilang gipahigayon ang raid human nitaho ang usa ka concerned citizen nga dunay mga armadong tawo nga mag-anhaan sa farm nga ilang gidudahan nga mga bodyguard sa mga politiko niadtong miaging eleksyon. Ang kasilinganan nangabalaka niini ug nakompirmar sa ilang pagpaniid nga tinuod ang taho. Kasong ilegal nga paghupot og mga armas ug explosive ipasaka batok sa mga suspek.",Pila ka tawo ang nadakpan sa gironda sa kapulisan?,"Duha ka mga tawo nga nadakpan dihang gironda sa kapulisan sa alas 2 sa kaadlawon sa Sabado, Disyembre 16, ang usa ka farm sa Brgy. Apo, lungsod sa Argao ug nakuhaan og tag-as nga kalibre sa mga armas.",Duha ka mga tawo,0,200,0,16
00108-003,108,PNP officials gipanghulipan tungod sa Pogo,"Gihulipan sa katungdanan ang hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga si P/Col. Ali Baron human mabulgar ang usa ka Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Tourist Garden Hotel sa Barangay Agus sa maong siyudad atol sa pagronda sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) 7, Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ug ubang ahensya sa gobyerno niadtong Agusto 31, 2024. Lakip sa girelibohan sa katungdanan ang Intelligence Officer sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit (CIDG) 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. Dugang ni Abacay nga sa ilang nasayran nga dunay nagpadayon nga imbestigasyon kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga tungod ani kinahanglan sila nga hulipan una sa katungdanan. ""That was the reason why naay mga orders no but the orders came from the national headquarters, we will always abide the wisdom of our leaders in the PNP and ang amoa magpadayon ang Police Regional Office 7 under the leadership of Police Brigadier General Jorge Abad sa paghimo sa among trabaho,"" matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga kung wala pay kasamtangan nga mohulip sa maong mga police officer ang sunod nga opisyal ang mao una ang modumala sa ilang unit nga biyaan. Atol sa pagronda, kapin sa 160 ka mga langyaw nga nag-operate sa giingon’g Pogo hub ang nangasikop. Kasagaran sa mga Chinese national, Indonesian ug adunay taga Myanmar. Sumala ni Atty. Clarence Heredia, NBI 7 director, nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang naka-eskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa Pogo. Tungod niini, mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI 7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.",Kinsa ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad?,"Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon.",P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay,618,854,9,39
00071-002,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Asa gipangita ang suspek human niya gipatay ang biktima?,Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig.,Misamis Oriental,334,466,45,61
00248-002,248,Usa samdan human UV Cebu City nasunog,"Usa ka indibiduwal ang samdan human naigo sa sunog ang University of the Visayas sa may dan Colon sa dakbayan sa Sugbo alas 4:16 sa kadlawon, Biyernes, Agosto 16, 2024. Nailhan ang samdan nga si Lourdes Dean Mikmik Buensalida, 25 anyos. Naka-angkon siya og samad sa iyang tuo nga kamot human kini maigo sa mga nabuak nga bildo. Matod sa fire investigator nga si Fire Officer 1 Cedie Dean Bugaing nga miigo ang sunog sa ikaduhang andana sa maong tunghaan. Gisaka sa first alarm ang sunog alas 4:19 ug pagka alas 4:29 gideklara na kini nga fire out. Gibana-banang moabot sa P70,000 ang danyos sa sunog. Padayon pa sab ang kapulisan sa imbestigasyon pagsuta sa hinungdan sa maong sunog. (AYB)",Pila ka anyos si Lourdes Dean Mikmik Buensalida?,"Nailhan ang samdan nga si Lourdes Dean Mikmik Buensalida, 25 anyos.",25 anyos,169,236,58,66
00241-010,241,Amahan miunay og ‘lugos’ sa anak,"Amahan gipadakop sa pasangil nga miamong-among sa iyang 15 anyos nga anak nga babaye samtang natulog sa ilang balay sa Barangay Inayagan, Dakbayan sa Naga, niadtong Biyernes sa kadlawon, Agusto 16, 2024. Ang suspek nga gitago sa pangalan nga Jaco, 41, ang gipusasan sa mga mirespondi nga polis nianang 7:15 sa gabii sa maong adlaw. Gibutyag ni Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga ang biktima tinun-an sa Grade 10 ang mi-report sa ilang buhatan sa iyang gidangatan sa kamot sa iyang kaugalingong amahan. Si Rosita, dili tinuod nga pangalan ang giubanan sa iyang iyaan nga sakop sa Gender and Development (GAD) sa barangay. Sa inisyal nga kasayuran base sa gihimong imbestigasyon sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD) nga sa dihang nahinanok sa pagkatulog ang dalaga, iya nalang namat-an nianang alas 5 sa kadlawon, Agusto 16 nga adunay bug-at nga daw mipatong kaniya. Nakamata ang biktima ug mikisikisi sa dihang maoy iyang nakita ang suspek nga nagpatong kaniya, apan bisan sa iyang paglugnot wa siya’y nahimo kay gilupig siya sa kusog sa iyang amahan. NAKUYAPAN Suway nga nangayo og pakitabang si Rosita apan gisap-ungan ang iyang baba ingon man ang iyang ilong hinungdan nga nawad-an siya og panimuot. Nianang mga alas 6 na sa buntag nakamata ang biktima nga wa nay sinina ug gibati kini og kasakit o pagpanghapdos diha sa iyang pribado nga dapit. Ang inahan sa biktima o asawa sa suspek usa ka Overseas Filipino Worker (OFW) hinungdan nga si Jaco maoy nahibilin sa ilang panimalay. ""Ang bata mi-chat sa iyang mama nga usa ka OFW ug gipahibalo niya sa nahitabo. Dali sab nga mitawag sa iyaan og gipakuha ang iyang anak aron i-report nila sa kapulisan,"" matod pa ni Lt. Col. Alajar Gipasabot ni Alajar nga gidakop nila ang amahan sa kasong acts of lascivious ubos sa RA 7610 samtang gipaabot nila ang resulta sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center SMMC diin gipahilling ang bata. WA MOTINGOG Sa dihang gipangutana ang suspek og nganong nahimo ang maong binuhatan, nagpabilin lang kining nagpakahilom. Ang mga kabanay wa sab masayod kon nisulod og bisyo ang maong suspek. Sa higayon nga masuta nga gihilabtan sa amahan ang iyang kaugalingo’ng anak dugang kasong pagpanglugos ipasaka batok niini. Sa pagkakaron ang biktima anaa sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa Dakbayan sa Naga.",Unsa ang ipasaka nga kaso batok sa amahan?,Sa higayon nga masuta nga gihilabtan sa amahan ang iyang kaugalingo’ng anak dugang kasong pagpanglugos ipasaka batok niini.,kasong pagpanglugos,2126,2249,83,102
00686-017,686,Papa nga polis napatay sa 7-anyos nga anak,"Usa ka 44-anyos nga polis gipusil-patay sa iyang siyete anyos nga anak lalaki sa ilang balay sa Barangay Andres Bonifacio, Sagay City, Negros Occidental, niadtong Sabado, Abril 27. Giila ang biktima nga si Staff Sergeant Boy Alacha, kinsa nadestino sa Sagay City Police Station. Si Police Capt. Amboy Catalogo, public information officer sa Negros Occidental Police Provincial Office, niingon niadtong Dominggo, Abril 28, nga ang anak sa biktima nakadungog sa iyang mga ginikanan nga nagkalalis sulod sa ilang kwarto human sa ilang paniudto. Nitumaw ang tensyon sa magtiayon human nahibaw-an sa polis nga dunay mga follower sa TikTok account sa iyang live-in partner nga giingong nakig-engage kaniya. Nisulod sa kwarto ang duha ug didto pisikal nga nagkaaway ang duha. Human makakita sa away sa iyang mga ginikanan, gikuha sa anak sa biktima ang service firearm sa iyang amahan, usa ka Glock 17 9mm caliber, nga gisulod sa plastic box gawas sa lawak sa magtiayon, dayon misulod sa lawak ug gipusil si Alacha, kinsa naigo sa liog ug diha-diha namatay. Ang Sagay City Police Station nakadawat og tawag mahitungod sa pagpamusil hinungdan nga dali nilang girespondihan. Sa imbestigasyon nasuta nga ang biktima, kapuyo ug mga bata, usa niini sinagop, naniudto sa ilang dining area sa wa pa ang hitabo. , Ang anak anaa na karon sa kustodiya sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD), samtang nagpadayon ang imbestigasyon. Si Donna Dayanan, 33, live-in partner ni Alacha, niingon sa mga interbyo sa radyo nga nagselos ang iyang kapuyo tungod kay pipila sa iyang mga follower sa iyang social media account nag-message kaniya. Matod pa ni Dayanan nga misangko sa physical violence ang ilang away atubangan sa ilang mga anak. Siya niingon nga ikatulo na kini nga insidente nga naglambigit sa ilang siyete anyos nga anak. Ang unang higayon mao ang dihang misulay sa pagtigbas sa iyang amahan sa dihang iyang nakita nga gikulata siya ni Alacha. Sa ikaduhang higayon, matod niya, dihang giilog niya ang armas sa iyang amahan ug gisulayan pagpusil, apan nailog sa polis ang armas. Si Lt. Col. Dean Moycat, hepe sa kapulisan sa Sagay City, niingon nga ang tanang mga tawo sulod sa balay gipailawom sa paraffin test, samtang ang lawas ni Alacha gipailalom usab sa autopsy examination. Sa inisyal nga imbestigasyon nagpakita nga si Dayanan ang ikaupat nga kapuyo ni Alacha. Giangkon ni Dayanan nga gusto niyang biyaan si Alacha. Si Brigadier General Kobe Wanky, regional director sa Police Regional Office-6, niingon nga wa siya magtuo nga ang siyete anyos nga suspek makahimo sa pagpusil sa iyang amahan. “All persons inside the house should be considered persons of interest in relation to the incident,” matod ni Wanky sa buwag nga interbyo sa radyo.",Unsa ang giingon ni Wanky bahin sa mga tawo nga naa sulod sa balay?,"“All persons inside the house should be considered persons of interest in relation to the incident,” matod ni Wanky sa buwag nga interbyo sa radyo.",should be considered persons of interest,2594,2741,30,70
00330-002,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Unsa nga timbang ang gituohan nga shabu nga nakuha?,"Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000.","2,050 gramos",372,518,87,99
00852-009,852,‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust,"Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.",Unsa ang kaso nga atubangon sa suspek?,Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.,Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm,1148,1247,0,65
00741-017,741,"P1M nga tag P1K, gihimong tabanog","Nag-trending sa social media ang usa ka tabanog nga ginama sa tag P1,000 nga niabot tanan og P1 milyon sa sikat nga vlogger nga si ‘Raffy Furio’ o Dale Cinbeth sa tinuod nga kinabuhi, 24 anyos, ulitawo, taga Brgy. Daan-Lungsod, Alcoy, habagatang Sugbo. Apan iyang gitangtang ang iyang post human kini niani og daghang negatibong komentaryo ug gibuyag usab siya sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), butyag ni Raffy Furio sa interview sa Superbalita sa Cebu sa Miyerkules, Abril 17, 2024 dihang siya giduaw ning mantalaan sa iyang balay. Matod niya nga iyang gi-delete ang content aron mawala ang pagtuo sa uban nga iyang giduwa-duwaan lang ang 1,000 ka pirasong tag P1,000. Matod ni Furio, ang content nakapaalarma sa BSP ug pagka viral niini, siya gibisitahan sa mga tinugyanan sa naasoy nga banko ug giimbistigar. Iyang gipasabot ang taga BSP nga “just for fun ra to nga content aron mahimo nga only in Daan-Lungsod, Alcoy Cebu, Philippines nga may tabanog nga kuwarta nga P1M. ”Dugang niya nga sa wa pa niya buhata ang P1M nga tabanog, iya kining gi-refer sa iyang abogado kon pwede o wala ba siya makalapas sa balaod. Dason niya nga ang iyang abogado nisulti nga kon di lang madaut ang kuwarta nga papel de banko, wa ra siyay tulobagon sa balaod. Iyang gipasabot ang taga BSP nga ang tabanog nga iyang gibuhat giampingan nga di madaut ang tag P1K kay dili sayon ang pagpangita og kuwarta. Giasoy niya sa Superbalita Cebu nga ang pagbuhat niya sa tabanog gamit ang kuwarta, iya kining gisumpaysumpay pinaagi sa pagpapilit og scotch tape. Iya ning gipalupad sa hawan nga umahan aron way makasangit nga moresulta unya sa pagkadaut sa kuwarta. Tuod man, iya kining gipalupad inabagan sa iyang mga alalay ug nakalupad ug nakabugto ug nangataltag ang mga kuwarta apan way nadaut. Sa iyang tubag, ang BSP nakasabot ug way kaso nga gipasaka batok kaniya sa dihang iyang gipakita ang mga kuwarta. Sa pag-satisfy sa BSP, iyang gi-delete ang iyang content ug ang kuwarta iyang gipalit og sports car. Wa matino sa Superbalita Cebu kon iya bang gidugangan ang kwarta o bag-o ba nga modelo sa Ford Mustang ang iyang gipalit.",Unsa ang ikaingon ni Raffy Furio mahitungod sa pagpanalap sa kuwarta?,Iyang gipasabot ang taga BSP nga ang tabanog nga iyang gibuhat giampingan nga di madaut ang tag P1K kay dili sayon ang pagpangita og kuwarta.,dili sayon ang pagpangita og kuwarta.,1251,1392,104,141
00413-001,413,Gubat sa Baha ‘malangay’,"Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.",Asa nagpadayon ang clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha?,"Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal.",Mahiga River,0,224,157,169
00471-013,471,"Mananagat naigo sa barko, namatay","Napalgang patay ang usa ka mananagat nga gituohang nadasmagan sa usa ka barko samtang nanagat sa alas 9 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 14, 2024 sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Aurelio Cortez, 51, minyo, taga Purok 5, Brgy. Argawanon sa mao nga lungsod. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan nga ang biktima nanagat mga alas 5:30 sa hapon nianang adlawa sakay sa iyang baruto. Mga alas 9 sa gabii, may barko nga miagi ug nabantayan sa laing mananagat nga nawala ang biktima ug iyang gipangita apan wa makit-i ingon man ang iyang baruto. Sa alas 10 sa Sabado sa buntag, ang amahan sa biktima ug mga silingan nangita kang Cortez sa kadagatan diin siya nanagat. Nakit-an ang nabungkag nga baruto sa biktima ingon man siya nga nabaat ang lawas sa pisi. Nangayo sila og tabang sa Micoippine Coast Guard (PCG) ug nakuha ang biktima. Gidala siya Rural Health Unit apan si Dr. Orieta Ursal nideklarar kang Cortez nga patay na.",Asa nahitabo ang aksidente?,"Napalgang patay ang usa ka mananagat nga gituohang nadasmagan sa usa ka barko samtang nanagat sa alas 9 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 14, 2024 sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo.","Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo.",0,210,157,210
00155-002,155,DOLE 7: Nag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association,"Nagtigom ang mga representante gikan sa sektor sa mga trabahante, mga tag-iya sa negosyo, ug gobyerno aron hisgutan ang pagtugot sa mga trabahante ug tag-iya sa negosyo sa paghimo ug pag-apil sa mga organisasyon nga ilang gipili. Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers. Kauban sa nagkadaiyang mga grupo sa mga trabahante, mga representante sa management, ug mga kauban gikan sa gobyerno, gihatagan nila og gibug-aton ang pagrespeto sa mga katungod sa tawo ug sa epekto sa mga labor dispute sa trade. Usa sa gihisgutan atol sa maong roll out mao ang presentasyon sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023 nga nagpalig-on ug nanalipod sa Freedom of Association Right to Organize of Workers. Gi-welcome ni DOLE 7 Regional Director Olive A. Estillore ang mga partisipante ug gipang-giyahan kini ngadto sa usa ka komprehensibong diskusyon sa pipila ka isyu sa panel discussion. Ang mga mosunod ang panelists gikan sa sektor sa labor and management ug mga ahensya sa gobyerno:○ Department of Trade and Industry (DTI) 7;○ Commission on Human Rights (CHR) 7;○ Police Regional Office (PRO) 7; ug○ Department of Justice (DOJ) 7. Ang representante ni Labor and Employment Secretary James E. Laguesma mao si Atty. Ariel Karya C. Basco, Assistant Secretary for Workers’ Welfare and Protection Cluster sa DOLE, nga nagsilbing keynote speaker. Si ASEC “Leng” Basco mibisita usab sa mga parallel activities sama sa Orientation sa DOLE Adjustment Measures Program (AMP), ang miting sa Regional Tripartite Industrial Peace Council (RTIPC) 7, ug ang pag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association para sa mga kauban sa gobyerno. Ang mga resource persons sa kalihokan naglakip sa mga mosunod:○ Atty. Pablito A. Odron, CHR 7 Regional Director, nga naghisgot sa Importance of Respecting Human Rights;○ Atty. Lovely Aissa B. Velayo-Agliam, Mediator-Arbiter sa DOLE-7, nga nagpasabot sa Executive Order No. 23, Series of 2023;○ Atty. Charie Bascos S. Bacay, Labor Arbiter ug OIC sa DOLE Bureau of Labor Relations (BLR), nga naghisgot sa mga sulod sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association; ug○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade. Si OIC-Assistant Regional Director Edmundo Y. Ferrer mihatag og mensahe isip pagsara sa maong kalihokan. Siya malaumon nga unta ang tanan nga naapil maengganyo sa pagsuporta ug pagpalambo sa mga batakang katungod sa freedom of association ug sa katungod sa pag-organisar diin usa ka mahinungdanon nga pundasyon sa usa ka demokratikong katilingban nga nalatid sa 1987 Philippine Constitution.",Unsang departamento ang nag-roll out sa guidelines sa Freedom of Association?,Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers.,Department of Labor and Employment (DOLE) 7,230,374,15,58
01646-014,1646,"Cebu North, South Bus Terminals usahon sa SRP","Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses. “Yes I agree with Mayor Lizer that pretty soon the South bus terminal must be transferred. But our vision is integrating north and south terminals at the SRP because the SRP is right there at the center,” matod ni Abalayan. Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries. “But what we would wish to look for is a private sector partner that would be willing and I know that there are some big names that in fact, owned huge tracts of land. The ideal tract would be the land that faces and is contiguous to the sea so we could build a port as well so that we can have sea taxis,” dugang ni Abalayan. Sa 2022, una na nga nihisgot si Abalayan sa maong plano subay sa tinguha niini nga mahiusa ang mga terminal sa Probinsya. Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo. Samtang alang sa mga mobiyahe paingon sa amihanan, gipahimutang ang terminal sulod sa compound sa SM City Cebu sa may North Reclamation Area sukad sa Oktubre 15, 2020. Subay sa nasabutan sa Kapitolyo ug SM Prime Holdings Inc. , mahimong makagamit ang Probinsya sa parking area niini sulod lang sa duha ka tuig. Ugaling masugdan na unya ang pagbalhin, bukas ang gobernador sa pagpaabang sa kasamtangan nga CSBT alang sa mga pribadong sektor nga gustong mogamit o magnegosyo sa dapit. “That is still a property of the Province and that is also very ideal commercially, viable property of course. I will never dispose it but we will develop it again. Open to private sector partnership in order to realize more revenues for the Province of Cebu and on the part of private company, they are given the perfect location for their business,” dugang niya. Samtang, wala pay detalye ang plano sa paghiusa sa north ug south terminals sa SRP.",Asa nahimutang ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan?,"Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo.",sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave.,1241,1392,84,129
00842-015,842,Pump boat misilaob,"Kulba-hinam ang lumba sa mga sakyanan sa dagat o ‘Bangkarera’ sa Sitio Lawis, Bantayan, Barangay Tuyom, dakbayan sa Carcar sa Dominggo, Marso 31, 2024, tungod sa pagsilaob sa usa ka pumpboat. Tungod kini sa tumang kainit sa summer ug El Niño phenomenon, daling nasunog ang pump boat human gikataho'ng ni-backfire ang makina ug gituohan ni-leak sab ang gasolina. Hinuon, daling nakaambak ang nagmaneho sa pump boat sa karera ug gitabangan usab sa mga tawo sa pagpawong ang kayo. Samtang, usa ka jet ski nga gimaneho sa usa ka opisyal sa dakbayan nakasag-id og bata apan walay dakong kadaut sa lawas hinungdan nga wala na madala sa ospital human giatiman sa first aid personnel. Si Nestor Adivino Dimalanta Guevarra, usa sa mga barangay konsehal sa Tuyom ug nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga kini nga lumba sa sakyanan sa dagat tradisyon na sa kapistahan sa kapilya ni San Benabaye. “Every Easter Sunday gyud ang pista itunong. . ” matod ni Guevarra. “Kining mga tawo sad modutdot sa pagtan-aw,” dugang ni Guevarra. Sa kinatibuk-an, malampuson ug alegre ang kalihykan nga giapilan sa 15 ka mga pump boat nga giorganisar sa kahugpongan sa simbahan ug nagpakabana nga mga indibiduwal sa barangay. Samtang, nasayran nga dunay dili mominos 10 ka mga jet ski ang ning-apil sa kapulisan nga gipangulohan sa lokal nga mga opisyal sa Carcar. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, atol ning pagsuwat, wala pa na-blotter ang ginagmay nga panghitabo. Matod ni Guevarra nga kompleto usab ang ilang permiso gikan sa siyudad ug Coast Guard sa pagpahigayon sa maong lumba.",Unsang aksyon ang gihimo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar bahin sa panghitabo?,"Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, atol ning pagsuwat, wala pa na-blotter ang ginagmay nga panghitabo.",pag-follow up,1343,1471,3,16
01236-005,1236,Suspek sa pagpatay ni coach J mitahan,"Nitahan sa Naga City Police Station niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, ang suspek sa pagpatay kang Sinulog voice coach Cleret Augustine Manapao, nga naila nga si coach “J”. Ang iyang lawas napalgan niadtong Disyembre 30, 2023 sa kaadlawon sa Sitio Palanas, Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Ang suspek giila nga si Rowena Manas, 21, taga Purok 2, Barangay Bitoon, lungsod sa Clarin, Misamis Occidental. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga niluwat og extra-judicial confession ang suspek diin iyang giangkon ang krimen nga siya ray naghimo. Matod ni P/Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga police, nga si Manas gikuyogan sa iyang maguwang nga si Hernan. Nihimo kini og extra judicial confession atubangan nila ni manlalaban Shiela Mangubat Manguiat ug Alpha Vit M. Maniago, nga iyang napatay si Manapao mga alas 11 sa gabii sa Disyembre 29 ,2023 sa may national highway sa Brgy. Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Duna silay wa pagsinabtanay hinungdan nga iyang natuok ang biktima. “Ang iyang giingon siya rang usa. But we are not closing the investigation. Kon duna pa bay additional nga mga suspects. But as of now naa naman siyay extra-judicial confession, amo na lang gipang verify, gi-validate kon tinuod ba tong tanan,” matod ni Abacay.",Unsa ang giangkon sa suspek nga gihimo niya?,"Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga niluwat og extra-judicial confession ang suspek diin iyang giangkon ang krimen nga siya ray naghimo.",ang krimen,407,644,205,215
01435-015,1435,52 ka balay unang naguba,"Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.",Unsang mga petsa ang gimention sa writ of demolition?,"Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos.","Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007",980,1225,78,117
01501-012,1501,"72-anyos missing, nakit-an nga patay sa sapa sa Barili","Usa ka 72-anyos nga lalaki nga missing sulod sa pipila ka mga adlaw napalgang patay alas 6 sa buntag sa Martes, Nobyembre 21, 2023 sa pagatpatan sa Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo. Base sa nakuhang pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang biktima giilang si Edoy Ong, taga Brgy. Cabiangon, Pinamungajan. Ang anak nga babaye niini mga si Marimar maoy niila sa dihang nisusi sa Estaca. Ang anak niasoy nga ang iyang amahan masakiton na tungod sa edad. Na-missing kini sukad niadtong Nobiyembre 18, 2023, alas 8 sa buntag ug katapusang nakit-an duol sa sapa, mga 40 metros gikan sa ilang balay. Niadtong higayuna nagbaha tungod sa mga pag-uwan nga nasinati sa Sugbo. Iyang gituohan nga nahulog sa sapa ang iyang amahan ug gianod hinungdan nga nalumos ug gidagsa sa pagatpatan. Sa pipila na ka adlaw nga mga nakalabay, ang Kabisay-an, apil na ang Sugbo, nakasinati og mga pag-uwan dala sa low pressure area (LPA) nga natunaw na. Laing weather system nga nagdala sa ulan mao ang shear line kun panag-abot sa bugnaw ug init nga hangin.",Asa dapit si Edoy Ong nagpuyo?,"Usa ka 72-anyos nga lalaki nga missing sulod sa pipila ka mga adlaw napalgang patay alas 6 sa buntag sa Martes, Nobyembre 21, 2023 sa pagatpatan sa Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo.","Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo.",0,203,148,203
01440-007,1440,"2 ka suspek sa kawat, carnapping nasikop","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Liloan Police Station sa lungsod sa Liloan ang duha ka mga giila sa kapulisan nga notadong carnapper ug manglungkabay og balay nga nasikop sa hot pursuit sa kaso sa pagpangawat. Apan ang duha nadakpan pinaagi sa buy-bust sa mga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Eric Antic sa Brgy. Catarman, alas 7 sa gabii, Nobiyembre 30, 2023 .Ang mga suspek nga nadakpan giila ni Antic nga sila si Alyas “Bobet”, 38, lalaki, taga Purok Ube 1, Barangay Catarman, Liloan. Samtang, ang ikaduhang suspek mao si Alyas “Mar”, 44, lalaki, taga Purok San Francisco 1, Barangay Yati, Liloan. Nakuha gikan sa duha ka mga suspek ang ilegal nga drugas nga giputos sa duha ka plastic nga medium-sized ug 6 ka plastic mall-sized nga pakete nga gibana-bana nga motimbang og 10 ka gramos nga mokantidad tanan og P68,000. Dugang pa niini, na recover usab sa duha ka mga suspek ang usa ka motorsiklo nga giingong gikawat sa maong mga suspek. Kaso nga paglapas sa Sec. 5 and 11 sa R. A. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug ang pagpangawat gihikay batok sa duha ka mga suspek.",Unsa ang mga kaso nga gihikay batok sa mga suspek?,Kaso nga paglapas sa Sec. 5 and 11 sa R. A. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug ang pagpangawat gihikay batok sa duha ka mga suspek.,paglapas sa Sec. 5 and 11 sa R. A. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug ang pagpangawat,1031,1179,9,111
01268-009,1268,210 ka pamilya nawad-an og pinuy-anan,"Duha ka dagkong sunog ang niigo sa managlahing dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa gabii, Enero 6, 2024. Sa kinatibuk-an, 210 ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan. Unang sunog nahitabo sa Sityo Kalapukan, Barangay Carreta, alas 9:21 sa gabii, niabot sa 3rd alarm. Gawas sa mga bombero sa siyudad sa Sugbo, nitubag sa alarma ang mga bombero gikan sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), nikabat sa 66 ka mga balay ang nasunog ug nagbilin sa danyos nga P4. 5 milyunes. Dugang sa CCFO, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Perlita Marmita nga gipuy-an ni Heart Marmol ug kaubanan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Fire Officer 3 Regie Bueno sa Bureau of Fire Protection-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga gawas sa balay ni Marmita nga kabahin sa 66 ka mga balay nga nasunog, ang 60 niini maoy hingpit nga naugdaw. Dili mominos 90 ka pamilya nga gilangkuban sa 400 ka mga tawo, ang nangapektuhan sa maong sunog. Hinuon, way gikataho nga napaso o nakalas sa maong sunog. Atol ning pagsuwat, ang BFP-CCFO nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog apan ilang gisubay ang posibilidad nga ‘electrical misuse. ’Samtang, ang ikaduhang sunog nahitabo sa luyo sa Wetlands sa Sityo Kanipaan, Brgy. Basak Pardo, alas 11:33 sa gabii ug gipasaka usab sa 3rd alarm. Sa imbestigasyon ni SF01 Annie V. Julve, fire investigator sa BFP-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa panimay nga gipanag-iya ni Marquez Noynay nga gipuy-an ni Miles Noynay ug mga kauban. Ang maong sunog nakaapekto sa 95 ka mga balay apan 90 niini ang hingpit nga naugdaw sa kayo. Dili mominos 120 ka pamilya nga gilangkuban sa 420 ka tawo, ang nawad-an og pinuy-anan. Nagbilin kini og P5. 26 milyunes nga danyos. Sama sa unang sunog, ang mga bombero nagsubay nga posibling ‘electrical misuse’ usab ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Naangol sa maong insidente si Dulce Eprol Marquina, 21, dalaga, kinsa nakaangkon og samad sa iyang agtang. Ang mga biktima sa duha ka mga sunog gipahiluna sa gym sa barangay samtang ang uban sa temporaryo nga mga gambalay. Gihatagan sila og ayuda nga pagkaon ug kagamitan sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO) ug sa kagamhanan sa barangay.",Pila ka mga balay ang naapektuhan sa ikaduhang sunog?,Ang maong sunog nakaapekto sa 95 ka mga balay apan 90 niini ang hingpit nga naugdaw sa kayo.,95 ka mga balay,1552,1644,30,45
01630-015,1630,Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE,"Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan ​​pagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of ​​Responsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.",Unsa ang gihisgotan ni Pasicolanlat nga hinungdan sa posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan?,"Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”.",nag-uswag nga low-pressure area,1163,1336,89,120
00365-010,365,"Ex-con, ‘gun for hire’ nadakpan og balik","Suspetsado sa mga kaso sa pagpamusil sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo ug giila sa kapulisan nga gun for hire ug nakombikto sa kaso sa illegal nga drugas, nadakpan og balik sa kapulisan sa Labangon Police Station, alas 9:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 13, 2024, sa Purok Sambag sa nahisgotang barangay. Ang malampusong operasyon ubos sa pagpangulo sa hepe sa Labangon nga si Police Major Abadiano Abagat. Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini. Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder. Siya usab ang gitumbok sa ubang pagpamusil sa mga silingang barangay nga sakop sa laing police station apan wala lang mopasaka ang mga kabanay tungod kay nahadlok sa suspetsado nga sila na usab ang targeton sa pagpamusil. “Daghan nanig gipusil diha sa Tisa, dili lang mo-file og kaso ang mga kabanay kay hadlok, kahadlokan man gud ni sa Barangay Tisa nga mo- tira gyud,” matod ni Abagat. Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station. Gawas sa iyang pagka gun for hire sa usa ka dakong drug personality, namaligya usab kinig illegal nga drugas sa Tisa gani siya ang tinubdan sa ubang mga drug player sa mga silingang Sitio. Kalapasan sa Section 11, Article 2 Republic Act 9165 ug Republic Act 10591 kun kalapasan sa Comprehensive Firearms and ammunition Regulation Act, ang atubangon nga kaso sa suspetsado.",Pila ka tuig ang edad ni Clarense Antony Capulong Jr.?,"Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar.",44,403,524,90,92
00521-016,521,Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo,"Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.",Unsa ang giingon ni Eco mahitungod sa mga numero sa gasto sa proyekto?,Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw.,nagdagan matag adlaw,3851,3905,33,53
01147-016,1147,"Pagasa: Amihan, tugnaw nga panahon magpadayon","Padayon nga masinati sa mga Sugbuanon ang tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon tungod kay ang hangin nga gikan sa mainland China padayon nga naghuros sa pipila ka bahin sa nasod, apil na ang Sugbo. Si Edoy “Al” Alicante, hepe sa Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga nikusog ang hangin nga amihan samtang nagkahuyang usab ang shear line o panag-abot sa init ug bugnaw nga klima sa taas. Ang northeast monsoon o amihan gihulagway nga naglungtad nga bugnaw ug uga nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia, nga nagresulta sa mas bugnaw nga temperatura sa nasod. Sa laing bahin, ang shear line mao ang punto diin ang bugnaw nga hangin gikan sa amihanang-sidlakang o amihan nag-intersect sa init nga easterlies gikan sa Pacific Ocean, nga magdala og katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Matod ni Alicante nga ang katugnaw sa panahon nga gibati sa mga Sugbuanon ilabi na panahon sa kagabhion tungod sa paghuyop sa amihan. “The direction of the wind that we are receiving is from the mainland China, and it is really cold since they are currently experiencing the winter season there, so we are experiencing the surge of amihan,” matod niya sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang meteorologist sa estado niingon nga kini niresulta sa pag-ubos sa temperatura, sa ingon, ang tugnaw nga panahon gilauman nga magpadayon hangtod sa katapusan sa bulan, nga mosulod sa ikaduhang bulan sa tuig. Dugang niya nga base sa ilang lima ka adlaw nga forecast, masinati gihapon kini hangtod sa Huwebes, Pebrero 1. Base sa report sa SunStar Cebu sa miaging tuig, ang panahon sa amihan misulod sa Pilipinas niadtong Oktubre. Gilauman nga molungtad ang ting-ulan hangtod sa Marso o Abril. Si Alicante niingon nga ang historical data nagpakita nga ang Enero kasagaran giisip nga pinakabugnaw nga bulan sa tuig. Gipasabot pa niya nga ang bag-uhay ug umaabot nga mga adlaw, o sulod sa 30 ka adlaw, nagpakita nga ang Sugbo nakasinati karon og average nga temperatura gikan sa 24 ngadto sa 30 degrees Celsius. “Mao nga ang temperatura nga atong nasinati (Dominggo, Enero 28), nga labing menos 24. 8 degrees Celsius, giisip na nga mas init kaysa normal tungod sa nasinati nga El Niño phenomenon,” matod niya. Ang El Niño usa ka panghitabo sa klima nga gihulagway pinaagi sa kanunay nga pag-init sa temperatura sa ibabaw sa dagat sa sentro ug silangang ekwador sa Dagat Pasipiko, nga nagresulta nga dili kaayo masinati ang pag-ulan. Si Alicante niingon nga ang amihan moresulta usab sa madag-umon nga kalangitan, apan sa pagkakaron, gamay ra kaayo ang posibilidad sa pag-ulan, kon aduna, “dili kini kusog nga pag-ulan, apan hinay nga pag-ulan o pagtalisik nga mahimong masinati hangtod Miyerkules (Enero 31)”. Matod niya nga sa pagkakaron sa Sugbo o Central Visayas, ang gikusgon sa hangin anaa sa 40 kilometros matag oras, sukwahi niadtong Sabado nga natala kini sa 50 kilometros matag oras, hinungdan nga gilibkas na ang gale warning. Dugang pa niya nga ang kasamtangang gale warning gipataas lamang sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces, sanglit direktang apektado kini sa hangin nga mosulod sa nasod.",Unsa ang hinungdan sa katugnaw nga gibati sa mga Sugbuanon?,Matod ni Alicante nga ang katugnaw sa panahon nga gibati sa mga Sugbuanon ilabi na panahon sa kagabhion tungod sa paghuyop sa amihan.,paghuyop sa amihan,888,1021,114,132
00582-004,582,Balay sa Dalaguete nasunog,"Usa ka dos andanas nga balay sa Barangay Caleriohan, lungsod sa Dalaguete nasunog, alas 11:50 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Kini gipanag-iya sa usa ka Andresa Zuniega Mirasol. Si Barangay Kapitan Luke Babor sa Caleriohan maoy nitawag sa kapulisan ug mga bombero sa Dalaguete nga dali usab nga ningtubag sa alarma uban sa mga sakop sa Municipal Risk Reduction Management Office rescue team. Nasuta nga nagsugod sa ground floor sa balay ang kayo. Usa ka bahin niini sari-sari store. Napawong ang kayo sa alas 12:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 23, 2024. Wa hinuon maugdaw ang duha ka andana nga residential house. Wala usab makatabok ang sunog sa kasilinganan nga mga balay. Atol sa pagkuha sa taho, ubos pa sa imbestigasyon ang hinungdan sa sunog ug kon pilay danyos nga gibilin. Apan wa hinuoy naangol atol sa insidente.",Asa nagsugod ang kayo sa balay sa Dalaguete?,Nasuta nga nagsugod sa ground floor sa balay ang kayo.,ground floor,399,453,23,35
00491-015,491,8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete,"Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.",Asa nagpuyo ang biktima?,"Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo.","Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo",293,401,78,107
00715-007,715,Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban,"Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.",Pila ka tawo ang ma-cater sa gibalhin nga opisina?,Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity.,hangtod sa 60 ka tawo,1134,1233,50,71
00901-007,901,"Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao","Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.",Asa nahitabo ang sunog sa Naga?,"Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog.","Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan",718,817,45,89
01032-008,1032,Drug den gironda; 3 sikop,"Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.",Unsa ang trabaho ni Garci Bulsico?,"Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba.",drayber sa habalhabal,343,517,96,117
00466-010,466,Abalos miladlad sa big projects,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipahibawo sa mga update sa konstruksyon ug nagpaabot nga mahuman ang dagkong mga proyekto atol sa Lapu-Lapu 63rd Charter Day celebration sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag. “As mayor of Lapu-Lapu City, I commit myself to continue the change that we have effected and sustain the momentum of progress that we have started,” matod ni Abalos sa iyang pakigpulong. Apil usab sa pipeline, mao ang pagkubkob ug pag-install sa mga drainage system nga adunay outfall sa Barangay Basak ug Canjulao aron makatabang sa pagpamenos sa baha sa dakbayan. Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021. Ang mosunod nga mga proyekto gikatakda nga mahuman ug hinaot sa katapusan sa tuig, matod ni Abalos. Gipaabot usab karong tuiga ang katukoran sa lima ka andana nga socialized housing facility sa Barangay Calawisan, nga gibana-bana nga adunay 200 ngadto sa 1, 500 ka units sa duha ka ektarya nga lote. Ang Republic Act 3134 o ang City Charter sa dakbayan sa Lapu-Lapu gipirmahan nga balaod niadtong Hunyo 17, 1961 ni kanhi Presidente Jason P. Abalayan. EXPRESSWAYSayo ning tuiga, gipahibalo ni Abalos sa online news program sa SunStar Cebu nga ‘Beyond the Headlines’ ang groundbreaking sa Lapu-Lapu Expressway nga gitakda niadtong Hunyo 14, 2024. Hinuon, ibalhin kini sa ulahi nga petsa karong Hunyo 26, 2024 kauban ang presensya sa Presidente sa Pilipinas, Lois Alarcon Jr. Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor. Gihisgutan usab atol sa pakigpulong ni Abalos ang katukoran sa gisugyot nga Cebu-Mactan fourth bridge. Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto. Ang coastal road nga nagdugtong sa Barangay Pajo, Barangay Pusok, ug Barangay Ibo gilauman nga “ipatuman karong tuiga”, matod ni Abalos. Samtang, laing taytayan usab ang gipaabot nga tukuron nga magdugtong sa Sityo Sudtunggan sa Barangay Basak paingon sa Gabi, Pilipog Road. RECLA PROJECTLaing dakong tiket nga proyekto nga gilista ni Abalos mao ang 400 ka ektarya nga reclamation project o nailhan usab nga Mactan Cebu Ocean City (MCOC). Sa pagkakaron, ang MCOC anaa sa proseso sa renewal sa area clearances ug ang City Council nagpailawom sa validation sa kapabilidad sa developer. Matod ni Abalos, sa katukoran sa reclamation project, unahon ang commercialAng 400 ka ektarya nga proyekto gibana-bana nga makamugna og 100,000 ka trabaho, matod ni Abalos sa buwag nga pakighinabi sa SunStar Cebu. Sa laing bahin, nagsugod na ang mga proyekto sa imprastraktura sama sa Mactan Expo Center diha sa Barangay Mactan.",Pila ka bilyon ang budget para sa skyway sa rehiyon sa VisMin?,"Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor.",P25-bilyunes,1768,2016,4,16
01326-003,1326,"P20M balor sa shabu, nasakmit sa Lapu-Lapu","Giilang bodegero o punduhanan og drugas nasakmitan sa kapulisan og tulo ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P20 milyunes sa drug bust sa Barangay Gun-ob, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 4 sa hapon sa Biyernes, Disyembre 22, 2023. Ang suspek nga nasikop giila nga si Gonesto Mercadejas, 43 , ulitawo, taga Barangay Ermita, siyudad sa Sugbo. Nasakmit gikan kaniya ang tulo ka kilo nga shabu, P400,000 cash, .45 kalibre nga pistola uban sa mga bala niini. Ang malampusong operasyon iya sa hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Col. Elmer S. Lim. Niabag usab ang Naval Forces Central (Navforcen) ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Si Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nihulagway kang Mercadejas nga usa ka bodegero og shabu ug bag-ong nailhan sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa regional level. Matod ni Barcelo, si Mercadejas nag-operate sa highly urbanized nga mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu. Dugang niya nga pipila ka buwan lang nga gi-validate ug gi-monitor ang suspek human nakadawat og kasayuran bahin sa ilegal nga kalihukan niini. Gipasabot ni Barcelo nga dili molahutay ang pagpayuhot og gidiling drugas sa dakbayan tungod sa ilang hugot nga monitoring ug pagpaniid labi na ning panahon sa Pasko nga gilantawan nga mosaka ang negosyo sa drugas. Dugang niya nga walay luna ang mga durugista sa Lapu-Lapu sama sa nahitabo kang Mercadejas. Gitanggong si Mercadejas sa LCPO alang sa dugang imbestigasyon ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.",Unsa ang mga nasakmit gikan kang Gonesto Mercadejas?,"Nasakmit gikan kaniya ang tulo ka kilo nga shabu, P400,000 cash, .45 kalibre nga pistola uban sa mga bala niini.","tulo ka kilo nga shabu, P400,000 cash, .45 kalibre nga pistola uban sa mga bala niini",352,464,26,111
00098-005,98,"11 ka barangay sa Lapu-Lapu City drug-cleared, usa ang drug-free","Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free. Mao kini ang gibutyag ni Romart Bagsican, executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), sa phone interview sa Sun. Star Cebu sa Dominggo, Septiyembre 15, 2024. Matod ni Bagsican nga ang drug-cleared nga mga barangay mao ang Caw-oy, Baring, Tungasan, Tingo, Sabang, Santa Melodia, San Vicente, Caubian, Pangan-an, Subabasbas ug Calawisan. Ang bugtong drug-free barangay mao ang Caohagan, nga gideklarar nga limpyo sa illegal drugs niadto pang 2019. Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo. Sa laing bahin, nagkanayon si Bagsican nga usa ka hagit kanila ang pagtumaw sa bag-ong mga personalidad nga nalambigit sa drugas. “When we say ""personalities,"" it’s either the respective barangays have high-value targets or drug users. These new names add to the challenge of keeping up with drug-related issues,” batbat ni Bagsican. Gipasabot ni Bagsican nga ang drug-cleared barangays wala nagpasabot nga hingpit nga na nga wala’y drugas sa maong dapit kon dili, nagtumbok kini nga kinahanglang padayon ang paghimo'g lakang aron mahimo kining drug-free. Sa drug-free barangay, hingpit nga wala’y kalihukan nga naglambigit sa drugas. “Our goal is to ensure that all barangays are drug-cleared, but as I mentioned, there's no hurry to declare any barangay drug-cleared. We want to make sure we meet all the necessary requirements and follow the guidelines set by the Regional Oversight Committee for the barangay drug-clearing program,” matod ni Bagsican. /DPC",Unsa nga mga barangay ang naghulat pa sa resulta sa validation?,Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo.,Talima ug Ibo,670,787,103,116
00112-008,112,"Nag-island hopping sa Bohol; gikusokuso sa bawod, 1 patay","Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol. Gikonpirmar sa hepe sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office, Lalawigan sa Bohol, Dr. Jorge Balangao nga adunay tulo ka mga pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping ang naatlan sa dagkong bawod sa alas 11:30 sa buntag, Huwebes, Septiyembre 12. Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol. Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries. Base sa nahipos nga kasayuran nga ang mga biktima naglawig gikan sa Balicasag Island nga nahimutang sa habagatang kasadpan sa isla sa Panglao. Sa pagpauli na sa grupo sa duol sa Gak-ang Islet sakop sa Panglao, gisugat og dagkong bawod ang tulo ka pumpboat nga naglawig niadtong higayona. Matod pa ni Balangao nga ang mga naluwas nga pasahero ug crew gidala sa Tagbilaran City Hospital.",Asa taga si Balangel Balangitan?,"Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol.","Inabanga, Bohol",395,511,100,115
00645-001,645,Electrician nakuhaan og 1. 2 kilo nga shabu,"Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City. Si Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, maoy nangulo sa buy-bust uban sa Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police. Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000. Si Paguyod, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga usa ka semana nga ilang gi-monitor ang suspek. Nasubay nila nga usa kini ka bodegero sa drugas ug bag-uhay lang nga nitumaw ang ngalan. Ang suspek dunay amo nga naa sulod sa bilanggoan samtang ang tinubdan sa drugs gikan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Paguyod nga makabaligya og shabu nga kinilo sa semana ang suspek. Gipalitan nila og usa ka dakong bulto sa shabu nga mobalor og P50,000 gamit ang fake nga kwarta. Dihang napusasan, si Goryorillo nakuhaan pa og laing upat ka dagkong putos sa shabu, usa ka android phone, P600 nga halin, ubang mga sudlanan sa drugas ug usa ka motorsiklo.",Kinsa ang naaresto nga electrician sa buy-bust operasyon?,"Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City.",Porferio Ensano Freddie,0,293,199,222
01249-003,1249,Wa binli’g sud-an misunog sa balay,"Balay gisunog sa usa ka hubog nga lalaki nga nasuko nga wala binli og sud-an sa kapuyo sa Martes sa gabii, Enero 9, 2024, sa Sitio Hunop, Barangay Kansi, lungsod sa Tuburan. Si Eboy V. Maniego Jr. , 24, mamumuo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, nasikop sa kapulisan alas 10:20 sa buntag sa Miyerkules, Enero 10, 2024. Ang nireklamo sa kapulisan mao si Helena Dacay Manigbas, 18, kapuyo sa suspek. Si Police Lt. Col. Myco Kadusale, hepe sa Tuburan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga hubog ang suspek atol sa insidente gikan nagtagay uban sa barkada. Matod ni Kadusale, ang suspek nasuko kay “walay sud-an” dihang mokaon na unta kini. Nagkalalis ang duha ug nisaysay ang kapuyo nga iyang gitambagan kini nga dili magsige og inom ug manarbaho aron duna silay mapalit nga makaon ug makapalit og gatas alang sa ilang dos anyos nga anak nga lalaki. Nasuta nga extra-extra lang ang trabaho sa suspek sa mga construction project. Tungod sa ilang lalis, nisamot ang kasuko sa suspek. Ang kapuyo nakuyawan, nipadayag nga mopauli na lang sa balay sa iyang ginikanan ug dalhon ang 2-anyos nga bata aron malikay nga mapagan sa kasuko sa suspek. Apan ang suspek nga nasuko nang daan kay way sud-an, nihulga nga kon molakaw, iyang sunogon ang ilang balay. Pero nakahigayon ang kapuyo sa pagpauli sa panimalay sa iyang mga ginikanan. Nisamot ang kalagot sa suspek, nikuha og lighter ug giduslitan ang panimalay nga ginama sa light materials hinungdan sa pagkaugdaw niini. “Kana laging normal nga magselos sab ning suspek. Unya inig abot niya sa panimalay dili daw lutoan, andama’g sud-an,” dugang ni Kadusale. Gibana-bana sa mga bombero nga P3,150 ang danyos sa pagkasunog sa balay. Kasong kalapasan sa Presidential Decree (PD) 1613 o arson ang atubangon nga kaso sa suspek nga gitanggong karon sa selda sa kapulisan sa lungsod sa Tuburan.",Kinsa ang hepe sa Tuburan Police Station nga nakig-istorya sa media?,"Si Police Lt. Col. Myco Kadusale, hepe sa Tuburan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga hubog ang suspek atol sa insidente gikan nagtagay uban sa barkada.",Police Lt. Col. Myco Kadusale,396,576,3,32
00436-012,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Unsa ang pamaagi nga gigamit ni F02 Ghen Delara sa paghinabi niya sa Superbalita Cebu?,"Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno.",pinaagi sa telepuno,212,330,98,117
00952-013,952,Abangan mimando sa pagbalhin na sa CSBT sa SRP,"Nimando si Mayor Cedie Abangan sa dinaliang pagbalhin sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) gikan sa N. Bacalso Ave. ngadto sa South Road Properties (SRP) tungod sa nagpadayon nga trabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Atol sa programa sa online program sa Cebu City Government nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Martes, Marso 5, 2024, si Abangan niawhag sa Cebu City Council nga mopasar og ordinansa nga mopadali sa pagbalhin sa CSBT. “So, it has to be urgently attended to. They have no place there anymore,” matod ni Abangan atol sa programa. Ang estasyon sa bus alang sa CBRT Package 1 gitukod atubangan sa CSBT. Ang Package 1 adunay gilay-on nga 2. 38 kilometros gikan sa CSBT hangtod sa Cebu Capitol Building, nga gitakdang mahuman sa Hunyo 2024. Si Abangan niingon nga ang proposed ordinance kinahanglang maglatid nga wala nay tugotan nga mga terminal sulod sa dakbayan. Sa report sa Cebu City Government Public Information Office (PIO) niadtong Miyerkules, Marso 6, si Abangan, sa pakighinabi niadtong Pebrero 29 sa lokal nga radyo, nitanyag kang Cebu Governor Edlen Abalayan og luna sa SRP alang sa CSBT. Ang CSBT gidumala sa Cebu Provincial Government, samtang gipanag-iya usab niini ang lote diin nahimutang ang bus terminal. Niadtong Oktubre 24, 2023, si Abalayan sa taho gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government niingon nga niuyon siya sa sugyot ni Abangan nga ibalhin ang CSBT ngadto sa SRP. Si Abalayan nidugang nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nagplano nga i-integrate ang Cebu North Bus Terminal (CNBT) ug south terminals kon madayon ang pagbalhin ngadto sa SRP. Ang CNBT anaa karon nahimutang sa usa ka open lot atubangan sa SM City Cebu sa North Reclamation Area. Ang nagpadayong trabaho sa habig sa CBRT project sa N. Bacalso Ave. ug ang pagsugod na usab sa trabaho sa bus terminal sa CBRT tungod sa CSBT nakamugna og kahuot sa trapiko labina sa rush hours sa buntag ug hapon, labi na nga mosulod ug mogawas matag-karon-ug-unya sa CSBT. Tungod sa trapiko sa dapit, kini ang kanunay nga reklamo sa mga sumasakay sama sa mga estudyante ug mga trabahante nga nag-apas og oras sa ilang biyahe. Ang CBRT kabahin sa programa nga modernisasyon sa transportasyon sa dakbayan sa Sugbo.",Unsa ang CBRT kabahin sa programa?,Ang CBRT kabahin sa programa nga modernisasyon sa transportasyon sa dakbayan sa Sugbo.,modernisasyon sa transportasyon,2121,2207,33,64
01670-010,1670,Kapitolyo mobaligya og P20/kilo sa bugas,"Nanawagan si Cebu Governor Edlen Abalayan sa kadagkoan sa National Food Authority (NFA) nga suportahan ang rehiyon siyete, ilabi na ang probinsya sa Sugbo, sa mga programa niini nga dunay tinguha nga makapaminos sa gidaghanon sa mga kabos. Si Abalayan nipahibaw nga mahimo na unya nga available alang sa mga labing nagkinahanglan o kadtong identified nga mga poorest of the poor ang P20 matag kilo sa bugas. Mas ubos kini kon itandi sa unang presyo nga nasabutan atol sa tigom sa kadagkoan sa Lalawigan. Kini paagi sa kagamhanan sa pagsuporta sa tinguha sa Presidente sa pagbaligya og bugas nga anaa sa barato nga presyo. “. . . in support of the President, to support President Jorel Alarcon kay I really know his sincerity in hoping that he could help, kato gyung the poorest of the poor. . . We will sell it magpaalkansi ta sa NFA rice. We will sell, instead of P25 per kilo, we will sell it at P20 per kilo. This was the promise of the President,” matod ni Abalayan. Una na nga nipahibaw si Abalayan nga mogahin og P100 milyunes ang kagamhanan alang sa pagpalit og bugas sa NFA aron ipamaligya sa ubos nga presyo sa mga kabos nga ma identify sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug social welfare offices sa mga lokalidad sa probinsya. Hinuon gipasabot sa gobernador nga dili angay nga masubo ang uban nga gusto mopalit sa bugas sanglit dunay mga commercial rice nga anaa usab sa ubos nga presyo nga mahimong mapalit. Apan limitahan gihapon kini ngadto sa 10 kilos ang matag pamilya sa matag semana aron maapod sa ubang nagkinahanglan. Subay niini, nanawagan si Abalayan sa mga opisyal sa NFA sa kaulohan nga bun-agan og igong supply ang NFA sa Rehiyon 7 nga magamit sa mga lokalidad sa pagbaligya sa mga kabos. “. . . limited sa ta og tag five kilos kay limited kaayo ang stocks sa NFA. And I am calling on kon moabot man ni sa mga powers that be nga support ang NFA region seven, kay daghan kaayo ta’g programs that really reached out to the intended beneficiaries, kadto gyud naglisod,” matod ni Abalayan. Sa Oktubre 25, 2023 gikatakda nga tigumon ni Abalayan ang tanang mga mayor sa lalawigan alang sa pagsusi sa final nga listahan niini alang sa hingpit nga pagsugod sa maong programa sa kalungsoran.",Kanus-a gikatakda ang tigum ni Abalayan sa mga mayor?,"Sa Oktubre 25, 2023 gikatakda nga tigumon ni Abalayan ang tanang mga mayor sa lalawigan alang sa pagsusi sa final nga listahan niini alang sa hingpit nga pagsugod sa maong programa sa kalungsoran.","Oktubre 25, 2023",2031,2227,3,19
01566-014,1566,Akusado sa paglugos sa bata nasikop sa polis,"Nalista sa no. 10 most wanted sa regional level tungod sa kasong pagpanglugos sa menor de edad, nasikop sa kapulisan sa Barangay Cabagdalan, lungsod sa Balamban, alas 12 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Ang nasikop nga suspek mao si Arce (di tinuod nga ngan), 21, ulitawo, lumolupyo sa dapit. Ang tracker team sa Balamban Municipal Police Station, uban sa mga sakop sa Criminal Investigation Group (CIDG 7) Cebu Provincial Field Unit, mao ang ninghimo sa hiniusang operasyon ug malampusong pagsikop sa akusado sa kasong lugos. Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu kang PSSgt. Edoy M. De Falcasantos Jr. , investigator on case sa kapulisan sa Balamban, nahibaw-an nga ang suspek nalutsan og warrant of arrest sa kaso sa 12 anyos nga bata nga anak sa iyang kanhi kapuyo nga giingon nga iyang gilugos.",Kanus-a giisyu ang warrant of arrest?,"Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar.","Nobiyembre 9, 2023",534,830,241,259
00038-003,38,"18 anyos milugnot sa tulisan, gipatay","Patay ang tinun-an sa nautical human gipusil sa usa ka tulisan alas 10:10 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Asupha, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Junrex Alamares Alamo, lumad nga taga Dalaguete, Probinsiya sa Sugbo ug kasamtangang nagpuyo sa maong lugar. Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600. Wala pa matagbaw ang suspetsado gipusil pa kini tumong sa ulo gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Dali nga misibat ang suspetsado samtang ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center apan gibalhin sa Miller Hospital. Apan gumikan sa kritikal nga kondisyon sa samad niini sa ulo gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center aron ipaubos sa operasyon. Apan pipila ka gutlo ang nakalabay nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi ang biktima. Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. Nakuha sa polis ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay tulo ka bala ug ang cellular phone sa biktima. Positibo nga giila sa saksi nga hinigugma sa biktima nga kuyog sa biktima atol sa pagpanulis ang suspek nga si Adivino nga maoy mipusil kang Alamo. MISAGOL SA PANON Matod ni Police Lieutenant Angelu Alano, deputy station commander sa Mambaling Police nga atol sa ilang gilusad nga follow up operation ilang nasugatan ang suspek nga nagbisekleta nga mihaom sa description sa gihatag sa saksi sama sa gisul-ob niini ug ubang identifications. Misaksi pa kini sa dapit diin nagbuy-od pa ang biktima nga naglunang sa iyang dugo ug misagol sa mga tawo nga nakuryuso. Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano. Giangkon usab sa suspetsado nga siya ang nagpusil sa biktima ug gipangsusi pa sa kapulisan kon kinsa pa ang iyang kauban. Nadakpan na kaniadto si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas niadtong 2022 ug nagkagawas niadtong 2023. Robbery with Homicide ug Republic Act 10591 o illegal possession of firearms ang ipasaka sa Mambaling Police Station batok sa dinakpan.",Unsa ang nakawat sa biktima sa panahon sa pagpanulis?,"Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600.","cellphone ug kwarta nga P3,600",327,489,131,161
00483-007,483,303 ka bag-ong polis minggraduwar,"Nakakompleto na sa ilang Mandatory Public Safety Basic Recruit Course ang 303 ka police trainees sa Regional Training Center, Camp Jessie M. Robredo sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang seremonyas sa pagtapos sa ilang kurso gitambungan ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), diin siya ang pinasidunggang dinapit. Gipaabot ni Abad ang iyang pahalipay sa tanang ninggradwar sa PSBRC Batch 2023-01 Classes Alpha to Foxtrot ISAIH. Sa iyang mensahe, gipahinumdoman ni Abad ang bag-ong mga polis nga magtinarong sa ilang trabaho ilabi na sa ilang pagpaubos sa field training program FTP ug ilang ipatuman ang ilang nakat-unan sa training institution. “Continue your enthusiasm in achieving your goals and never stop learning as you represent the next generation of the Able, Active, and Allied Central Visayas police force. Strive to be the best version of yourselves and provide exemplary public service to the community with a smile,” matod ni Abad. Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an. Nagsugod sila sa ilang training niadtong Nobiyembre 13, 2023 ug natapos sa Hunyo 12, 2024 ubos sa ilang class name nga “IASAIH” nga nagpasabot og ‘Innovative Servants Aiming to be the Inspiration of Advocacy and Hope’. Human sa culmination sa ilang training, mopaubos sila og orientation sa dili pa magsugod sa unom ka buwan nga Field Training Program.",Pila ka mga babaye ang nadawat sa bag-ong polis?,"Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an.",61 kanila mga babaye,1052,1105,8,28
00652-004,652,"Prutasan sa Barili, nasunog","Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.",Unsa ang gibana-banang danyos sa sunog sa prutasan?,"Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas.","P35,000",392,523,53,60
00288-008,288,Suspek nasikop tungod sa armas,"Nadakpan sa Inayawan Police Station sa pakig-alayon sa Abellana Police Station 2 ang gidudahan sa mga silingan nga responsable sa kamatayon sa saleslady nga si Analiza Cabatingan human gialarma nga armado sa Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 4 sa hapon, Sabado, Agusto 3, 2024. Ang nadakpan giila nga si Banban Bulanhagui, 25, nag-abang og balay sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao apan taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan kang Bulanhagui ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay upat ka bala didto sa balay sa amahan sa iyang live in partner sa Sambag 1. Una na nga gipatawag si Bulanhagui sa Inayawan Police Station uban ni alyas Dodong aron makuhaan og pamahayag labot sa kamatayon ni Cabatingan apan mibiya na kini sa maong lugar dala ang iyang kapin sa usa ka tuig nga anak nga babaye. Sigon sa live in partner ni Analiza nga si Cabatuan Cabe, si Banban ang iyang gitawgan aron susihon ang kwarto niini sa dihang dili na makontak ang cellphone niini ug wala na usab kini maka-online sa Facebook .Gawas nga silingan sila'g kwarto sa ilang giabangan nga boarding house, suod usab sila nga managhigala tungod sa basketball. Ang Inayawan Police Station nagdumili lang una sa paghatag sa impormasyon labot sa pagkasikop ni Banban sanglit ila kining tubagon atol sa press conference karong adlawa sa Cebu City Police Office (CCPO). Apan gipaubos na sa imbestigasyon ang maong personalidad labot sa kamatayon ni Cabatingan kon unsa ang iyang kalambigitan sanglit ang mga silingan niini siya ang gituohan nga responsabli sa krimen. Kahinumdoman nga niadtong Septiyembre 13, 2023, nadakpan sa Abellana Police Station si Bulanhagui human nanumbag sa usa ka lalaki nga kauban sa trabaho sa iyang live in partner sa gawas sa Robinsons Cyber-gate sa Fuente Osmeña, Barangay Capitol Site sa dakbayan sa Sugbo. Human sa duha ka buwan nga pagkabilanggo, nakagawas kini ug gipasaylo sa iyang hinigugma nga maoy inahan sa iyang kapin usa ka tuig nga anak babaye. Karong adlawa, Agusto 5, 2024, dunay kalamboan sa imbestigasyon sa kamatayon ni Cabatingan nga ipahibalo sa kapulisan.",Kanus-a nadakpan si Bulanhagui sa Abellana Police Station?,"Kahinumdoman nga niadtong Septiyembre 13, 2023, nadakpan sa Abellana Police Station si Bulanhagui human nanumbag sa usa ka lalaki nga kauban sa trabaho sa iyang live in partner sa gawas sa Robinsons Cyber-gate sa Fuente Osmeña, Barangay Capitol Site sa dakbayan sa Sugbo.","Septiyembre 13, 2023",1552,1823,26,46
00217-014,217,Gob. Abalayan: Probinsiya sa Sugbo lig-on,"""The state of the Province is strong in fact it is super strong. "" Garbo nga gipahibawo ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa iyang State of the Province Address (SOPA) diha sa Cebu Provincial Capitol, Social Hall sa Agusto 20, 2024. Gipasigarbo ni Abalayan ang moabot og P309 bilyones nga net assets sa lalawigan sukad sa Disyembre 31, 2023 nga nagbutang sa probinsya isip labing dato sa tibuok nasod, subay sa moabot og P74 bilyunes nga significant increase sa miaging tuig. Kini taliwa sa P500 milyunes nga pagkunhod sa national tax allocation sa 2023. Hinuon, nabawi kini pinaagi sa local tax collection. Subay sa datos sa kagamhanan, ang probinsiya nakuha ang P181. 9 bilyunes nga collection gikan sa fees ug charges. Sukad kini milingkod sa katungdanan, nagpadayon ang pagpatuman niya sa infrastructure projects, diin natala ang moabot 890 kilometros nga Provincial road projects ang nakompleto na samtang laing 219 kilometro nga barangay roads. Moabot sa 7, 858 ka solar lights na ang nakasiga sa 196. 45 kilometros nga barangay roads lakip sa 19 bridge projects. Sa bahin sa programa sa panglawas, pipila ka mga pasilidad ug hospital nga gi-upgrade. Gipasigabo usab ni Abalayan ang programa sa agrikultura, turismo ug ang bahn sa edukasyon. Sa uwahing bahin sa iyang taho, iyang gipasalamatan ang tanang sakop sa legislative office mga partner sectors, ug uban pa.",Unsa ang gihisgutan nga estado sa probinsiya sa Sugbo?,"Gipasigarbo ni Abalayan ang moabot og P309 bilyones nga net assets sa lalawigan sukad sa Disyembre 31, 2023 nga nagbutang sa probinsya isip labing dato sa tibuok nasod, subay sa moabot og P74 bilyunes nga significant increase sa miaging tuig. ",labing dato sa tibuok nasod,236,479,140,167
00534-002,534,Polis: Drugas motibo sa pagpatay sa 40 anyos,"Patay na nga nidangat sa Lapu-Lapu City Hospital ang usa ka 40 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhing mamumuno sa Purok Paglaum, Barangay Ibabao, lungsod sa Cordova, lalawigan sa Sugbo pasado alas 7 sa buntag sa Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang biktima giila nga si Enan Deliano, residente sa Lower Sun-ok, Ibabao, Cordova. Sigon sa pamahayag sa pamilya sa biktima nga katapusan nga nakit-an ang ilang amahan alas 3 sa kaadlawon apan wala na kini nibalik sa ilang balay. Gikan, matod pa, ang biktima sa ilang lugar sa Mindanao ug bag-o lang nahiuli sa Cordova ug gani gitambagan na kini sa iyang mga kabanay nga dili na mobalik sa Sugbo. Nasuta nga nalambigit siya sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas sa maong dapit nga usa sa gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Nawagtang na ang iyang cellular phone sigon sa anak niini. Nakuha sa crime scene ang usa ka bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas nga gipaubos na sa pakisusi sa PNP Forensic Unit. Duna nay person of interest sa pagkakaron ang Cordova Police Station nga gitakdang ilang ipatawag alang sa himuon nga imbestigasyon. /",Kinsa ang biktima nga giila sa report?,"Ang biktima giila nga si Enan Deliano, residente sa Lower Sun-ok, Ibabao, Cordova.",Enan Deliano,245,327,25,37
00212-012,212,Mando ni Abad: Mga kaso sa pagpamusil kinahanglan susihon,"Mimando karon ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga si Police Brigadier General Jorge Abad sa tanang city ug provincial police offices nga imbestigaron ang sunodsunod nga kaso sa pagpamusil sa ilang tagsatagsa ka huresdiksyon. Si Abad niingon nga ilabi na sa dakbayan sa Sugbo diin subsob ang mga kaso sa pagpamusil niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, nga kinahanglan nga mapanubag sa ilang balaod ang mga nakahimo sa krimen ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa mga biktima. Kahinumdoman nga lima na ka mga kaso sa pagpamusil ang natala sa dakbayan sa Sugbo diin ang labing daghan nahitabo sa Mambaling, gisundan sa Población Pardo, Barrinuevo Jelly ug Sambag 1, ug sa lungsod sa Liloan. Gibutyag ni Abacay nga na alarma sila sa maong sunodsunod nga kaso sa pagpamusil ug tungod niini, nihimo karon og lawom nga imbestigasyon. Sa gihimong imbestigasyon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga kasagaran sa mga kaso sa pusil sa dakbayan dunay kalambigitan sa ilegal nga drugas. Nipasabot si Abacay nga resulta kini sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas diin nag-unay na ang drug personalities. Nagtuo ang mga nadakpan nga ang nagpadakop kanila mao kadtong karibal sa ilang negosyo sa drugas.","Unsa ang kinahanglan buhaton sa mga nakahimo sa krimen, sumala kang Abad?","Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, nga kinahanglan nga mapanubag sa ilang balaod ang mga nakahimo sa krimen ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa mga biktima",kinahanglan nga mapanubag sa ilang balaod,369,558,67,108
01630-005,1630,Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE,"Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan ​​pagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of ​​Responsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.",Pila ka higayon tawagon ang botante sa pagsulod kung naa sulod sa 30 metros nga radius sa presinto ig alas 3 sa hapon?,"Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod.",makatulo,724,906,137,145
01252-003,1252,"Drugas nga alang sa Sinulog, nasakmit","Ang mga binulto nga gituohang shabu nga nasakmit sa bag-o lang anti-illegal drug operations sa lainlaing units sa kapulisan gidudahan sa Police Regional Office 7 nga alang sa nagsingabot nga Sinulog. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga kon wala pa masakmit ang maong supply sa ilegal nga drugas, ipang apod-apod kini sa Metro Cebu ug mga silingang probinsya sa Sugbo. Kon dunay dagko’ng mga kalihukan ang Sugbo, sama sa holiday seasons ug nagsingabot nga Sinulog, mosiaw ang pagdagsa sa supply sa ilegal nga drugas. Mangita og paagi ang drug personalities nga makapalusot. Subay niini, gipaniguro sa PRO 7 nga magpabilin ang ilang kaagresibo nga mopahigayon og operasyon batok sa ilegal nga drugas sanglit kini ang mando ni Abad. “Because in the recent celebrations usa ni sa ginatan-aw nga problema but your police together with PDEA and other law enforcement agencies are looking into this we will continuously conduct operations,” matod ni Abacay. Duna pay dagkong drug personalities nga gipang monitor karon sa matag unit sa PNP nga nagplano nga mopalusot og daghang supply sa ilegal nga drugas. Lakip sa ilang gibantayan uban sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 ang party drugs nga peligro sa kinabuhi sa mga batan-on.",Unsang mga kalihukan ang hinungdan sa pagdagsa sa supply sa ilegal nga drugas?,"Kon dunay dagko’ng mga kalihukan ang Sugbo, sama sa holiday seasons ug nagsingabot nga Sinulog, mosiaw ang pagdagsa sa supply sa ilegal nga drugas.",holiday seasons ug nagsingabot nga Sinulog,483,630,52,94
00741-015,741,"P1M nga tag P1K, gihimong tabanog","Nag-trending sa social media ang usa ka tabanog nga ginama sa tag P1,000 nga niabot tanan og P1 milyon sa sikat nga vlogger nga si ‘Raffy Furio’ o Dale Cinbeth sa tinuod nga kinabuhi, 24 anyos, ulitawo, taga Brgy. Daan-Lungsod, Alcoy, habagatang Sugbo. Apan iyang gitangtang ang iyang post human kini niani og daghang negatibong komentaryo ug gibuyag usab siya sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), butyag ni Raffy Furio sa interview sa Superbalita sa Cebu sa Miyerkules, Abril 17, 2024 dihang siya giduaw ning mantalaan sa iyang balay. Matod niya nga iyang gi-delete ang content aron mawala ang pagtuo sa uban nga iyang giduwa-duwaan lang ang 1,000 ka pirasong tag P1,000. Matod ni Furio, ang content nakapaalarma sa BSP ug pagka viral niini, siya gibisitahan sa mga tinugyanan sa naasoy nga banko ug giimbistigar. Iyang gipasabot ang taga BSP nga “just for fun ra to nga content aron mahimo nga only in Daan-Lungsod, Alcoy Cebu, Philippines nga may tabanog nga kuwarta nga P1M. ”Dugang niya nga sa wa pa niya buhata ang P1M nga tabanog, iya kining gi-refer sa iyang abogado kon pwede o wala ba siya makalapas sa balaod. Dason niya nga ang iyang abogado nisulti nga kon di lang madaut ang kuwarta nga papel de banko, wa ra siyay tulobagon sa balaod. Iyang gipasabot ang taga BSP nga ang tabanog nga iyang gibuhat giampingan nga di madaut ang tag P1K kay dili sayon ang pagpangita og kuwarta. Giasoy niya sa Superbalita Cebu nga ang pagbuhat niya sa tabanog gamit ang kuwarta, iya kining gisumpaysumpay pinaagi sa pagpapilit og scotch tape. Iya ning gipalupad sa hawan nga umahan aron way makasangit nga moresulta unya sa pagkadaut sa kuwarta. Tuod man, iya kining gipalupad inabagan sa iyang mga alalay ug nakalupad ug nakabugto ug nangataltag ang mga kuwarta apan way nadaut. Sa iyang tubag, ang BSP nakasabot ug way kaso nga gipasaka batok kaniya sa dihang iyang gipakita ang mga kuwarta. Sa pag-satisfy sa BSP, iyang gi-delete ang iyang content ug ang kuwarta iyang gipalit og sports car. Wa matino sa Superbalita Cebu kon iya bang gidugangan ang kwarta o bag-o ba nga modelo sa Ford Mustang ang iyang gipalit.","Pila ka piraso ang gihimo nga tabanog nga ginama sa tag P1,000?","Matod niya nga iyang gi-delete ang content aron mawala ang pagtuo sa uban nga iyang giduwa-duwaan lang ang 1,000 ka pirasong tag P1,000.","1,000 ka pirasong tag P1,000",537,673,107,135
01043-015,1043,PNP mopatuman og hugot nga seguridad sa mga tourist destination,"Matag Marso, ang kapulisan sa tibuok nasod mohigpit sa pagbantay sa seguridad sa mga tourist destination nunot sa pagsugod sa pagdagsang sa mga langyaw ug mga lokal nga bisita nga mobakasyon hinungdan sa ilang pagpatuman og balik sa Oplan SumVac (summer vacation). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga ang ilang gihimo sa pagkakaron mao ang pagkuha’g data sa mga tourist destination aron ilang masayran kon pila ka mga personnel ang gikinahanglan nga ipakatap sa dapit. Bisan kon sayo pa karon, apan ilang gisubay kon duna bay mga lugar sa rehiyon 7 nga kinahanglan nga ipaubos sa area of concern. Dunay igong gidaghanon ang mga personnel sa Tourist Police Unit sa tibuok Central Visayas nga mao karon ang nagbantay sa inila nga mga suroyanan. Dugang ni Abacay nga gipahugtan sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang intelligence gathering ug monitoring tungod sa posibilidad nga modagsa ang mga langyaw nga bisita gikan sa lainlaing nasod. Apan iyang gipaniguro nga wala silay nadawat nga seryusong hulga sa siguridad nga makapahadlok, diin iyang gihulagway nga labing hapsay ug luwas ang katawhan sa rehiyon 7. Ang Sugbo usa sa mga bisitahon sa daghang mga turista ilabi na sa probinsya sama sa mga lungsod sa Moalboal, Badian ug isla sa Bantayan nga gisundan sa lalawigan sa Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini nga mga lugar ang gipatutokan ni Abad nga hatagan og hugot nga seguridad sa kapulisan.",Kinsa ang gihakot nga personnel aron magbantay sa mga suroyanan?,Dunay igong gidaghanon ang mga personnel sa Tourist Police Unit sa tibuok Central Visayas nga mao karon ang nagbantay sa inila nga mga suroyanan.,Tourist Police Unit,714,859,44,63
00408-005,408,4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan,"Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.",Unsa ang resulta sa imbestigasyon ni Catangay bahin sa insidente?,"Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo.","way foul play, disgrasya ang nahitabo",989,1053,26,63
00802-015,802,Modal nga paagi sa klase ang gipatuman sa DepEd,"Gimanduan sa Department of Education sa Central Visayas (DepEd 7) ang tanang mga tunghaan ubos sa basic education nga mobalhin ngadto sa Alternative Delivery Mode tungod kay gisuspinso ang face-to-face (F2F) learning classes hangtod sa dugang nga pahibalo. Sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, Abril 6, si DepEd 7 Director Dr. Farnacio Bajala nitug-an sa SunStar Cebu nga ang iyang memorandum nga giluwatan niadtong Biyernes, Abril 5, 2024, gitumong ngadto sa tanang pampublikong mga tunghaan sulod sa Isla sa Sugbo lakip na ang highly urbanized cities (HUCs) .Kini subay sa deklarasyon ni Cebu Governor Gwendolyn niadtong Biyernes nga gisuspenso ang mga klase sa tibuok probinsiya tungod sa taas nga heat index nga natala sa isla nga mahimo’ng moresulta sa kakuyaw sa panglawas ug kaluwasan sa mga tinun-an samtang anaa sulod sa mga tunghaan. Matod pa ni Bajala nga kini isip konsiderasyon usab sa inputs sa mga ginikanan ug guardians nga adunay lainlaing reaksyon kalabot sa pagsuspenso sa klase tungod kay gipili sa uban ang F2F nga klase. Sa iyang memorandum, si Bajala niingon nga subay kini sa DepEd Order 37 series of 2022 ug Memorandum OUOPS 2024-04-02477.“Ang ato lang gihuna-huna nga there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,” matod ni Bajala. Sa kaso sa dakbayan sa Sugbo, ang publikong mga tunghaan mosunod sa iyang memorandum, hangtod nga ang mayor sa dakbayan sa Sugbo nga si Lino Abangan, adunay linain nga direktiba sa mga publikong tunghaan, matod ni Bajala. Ingon usab niini ang kaso sa mga chartered city sama sa Mandaue ug Lapu-Lapu. Sa laing bahin, ang mga tagdumala sa pribadong tunghaan gihatagan og katungod sa pagpatuman sa memorandum, matod sa regional director. Ang mga magtutudlo ug administrador sa publikong eskwelahan giawhag nga mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning, depende sa sitwasyon ug lokasyon sa institusyon. Hinuon, iyang gipahinumdoman ang mga ginikanan ug guardians nga bantayan ang pagkompleto sa mga buluhaton sa akademiko sa mga estudyante samtang naa sa balay. “Reminders sa mga ginikanan nga atimanon gyud ang atong mga bata. . . ilabi na basin maglakaw-lakaw sa gawas, mag-sige na noon og tabanog sa alas dose sa udtong tutok,” matod ni Bajala. Si Bajala niingon nga dili kini makaapekto sa gidaghanon sa gikinahanglan nga mga adlaw sa pagtungha, tungod kay ang alternatibong paagi sa paghatod gikonsiderar nga adlaw sa eskwelahan. Ang tuig tigtungha 2023-2024 matapos sa gitakda nga Mayo 31,2024, dugang sa opisyal. Ang mando sa gobernador niabot human sa deklarasyon sa 22 ka local government units (LGUs), 20 niini ubos sa hurisdiksyon sa Provincial Government, nga ilang suspensuhon ang F2F classes ug usbon ang delivery mode of learning. Kini nga mga LGU naglakip sa mga lungsod sa Asturias, Badian, Balamban, Compostela, Consolacion, Cordova, Liloan, Medellin, Minglanilla, Poro, Ronda, San Fernando, San Remigio, Sibonga, Tabogon, Tabuelan, Tuburan, ug mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Naga, Talisay, ug Toledo. Kini nga mga LGU nagpatuman og alternatibong paagi sa paghatud sa pagkat-on, sama sa pagbalhin ngadto sa online o modular printed modes, pag-adjust sa tunga sa adlaw nga oras sa klase, ug pagsagop sa blended learning approach, base sa mga lokasyon sa mga eskwelahan, nga gikonsiderar ang internet connectivity. Ang Dakbayan sa Mandaue, nga unang nagpatuman sa blended learning approach, niusab niini ug nagmando sa pagsuspenso sa face-to-face nga klase.",Asa nga dakbayan ang unang nagpatuman sa blended learning approach?,"Ang Dakbayan sa Mandaue, nga unang nagpatuman sa blended learning approach, niusab niini ug nagmando sa pagsuspenso sa face-to-face nga klase.",Dakbayan sa Mandaue,3341,3483,4,23
01691-006,1691,DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,"Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",Unsa ang giingon ni Alarcon mahitungod sa pagbayad sa mga sakripisyo sa health workers?,"“Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona.",mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker,1423,1726,6,71
00430-011,430,"Drayber patay, angkas ‘grabe’ sa bangga","Patay nang nahilandig sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo ug angol ang iyang angkas sa dihang napasok sa trailer truck nga nakadasmag kanila alas 3:40 sa hapon, Lunes, Hunyo 24, 2024, sa national highway sa Cansaga sa lungsod sa Consolacion. Ang drayber mao si Jackz Centeno, hamtong ang panuigon, ug taga District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang angkas mao si “Jev”, 16, ug ulitawo. Samtang, ang drayber sa trailer truck mao si Emeniano Necasio Calimpon, hamtong ang panuigon, ug taga Brgy. Corte, lungsod sa Carmen. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamanduan ni P/Lt. Col. Marsing L. Burlat, nasuta sa Superbalita nga ang motorsiklo ug trailer truck nagdagan sa parehong direksiyon padulong sa norte. Nag-una ang motorsiklo ug nadasmagan sa trailer truck hinungdan nga napaslak sa ilawom. Ang mga biktima gidala sa mga rescuer sa Consolacion sa labing duol nga ospital apan ang drayber sa motorsiklo ang nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang drayber sa trailer truck gikustodiya sa kapulisan sa Consolacion samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property.",Asa nahalandig ang drayber sa motorsiklo?,Patay nang nahilandig sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo ug angol ang iyang angkas sa dihang napasok sa trailer truck,sa tambalanan,0,131,22,35
01052-007,1052,Foam party sa SRP,"Kabahin sa usa ka semana nga selebrasyon alang sa 87th Charter Day sa dakbayan sa Sugbo karong Pebrero 24, usa ka Zumba foam party ang gipahigayon sa South Road Properties (SRP) niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 18, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal uban sa mga residente sa dakbayan ug mga bisita, nakasinati sa nindot ug talagsaong fitness routine ug fun run nga nitapos sa foam party o mga buwa. Ang mga kalihokan nga puno sa daghang kalingawan, gisugdan pinaagi sa pagsaulog sa Santos nga Misa sa alas 5:00 sa buntag. Human sa misa, gisunod ang fun run nga adunay mga bula o foam nga gipagawas subay sa rota. Pagkahuman sa dagan, ang mga partisipante nalingaw sa ritmo nga musika atol sa sisyon sa Zumba, nga adunay mga bula nga nanglutaw sa palibot samtang nag-ehersisyo.",Unsa ang gitapos sa fun run?,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal uban sa mga residente sa dakbayan ug mga bisita, nakasinati sa nindot ug talagsaong fitness routine ug fun run nga nitapos sa foam party o mga buwa.",foam party,225,431,184,194
00613-008,613,Abangan padayon sa social media arm sa City Hall,"Padayon nga nagpakita si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa social media platform sa Kagamhanan Dakbayan sa Sugbo taliwala sa iyang preventive suspension. Hinuon, ning higayuna, si Abangan wala na mamulong pinaagi sa iyang programa nga ‘Ingna’ng Mayor,’ kondili pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo?’Kaduha na nipakita si Abangan pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo’ niadtong Mayo 14 ug Mayo 16, 2024, lima ka adlaw human gipatuman ang preventive suspension niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024. Ang Mayo 14 mao ang ika-23 nga yugto sa Kumusta ka Sugbo, samtang ang Mayo 16 mao ang ika-24 nga yugto niini. Sa Marso 14, gituki ni Abangan ang pagpangandam sa iyang legal team isip tubag sa preventive suspension ug ubang mga butang sama sa iyang pagpangandam sa pag-file sa certificates of candidacy. Atol sa duha ka pagpakita, si Abangan gi-interview pinaagi sa Zoom nga gi-host ni An-an Alcover. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso sa Office of the Ombudsman sulod sa unom ka buwan tungod sa wa pagpagawas sa sweldo sa upat ka regular employees sa City Assessor’s Office. Sa pakighinabi sa Huwebes, Mayo 16, 2024, si Abangan niingon nga ang katuyoan sa publicly funded teleradio program mao ang paghatag sa tanan og access aron madungog ug iyang giklaro nga wa pa siya nasilutan bisan sa iyang preventive suspension. “Gimugna nato ang radio media network aron mahimo siyang medium aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,” matod ni Abangan. Sa dihang gipangutana kon unsay iyang gibati, si Abangan niingon nga maayo na kaayo siya ug nangandam sa iyang personal nga mga kalihukan. Samtang, pipila ka local government units, kasagaran gikan sa Luzon, gawas sa Siyudad sa Iloilo, nipadayag og suporta kang Abangan. Atol ning pagsuwat, wa pay local government unit sa Sugbo nga nipadayag og susamang suporta kang Abangan, apan dul-an sa 22 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nakahimo niini. Naglakip sa Hipodromo, Carreta, T. Padilla, Tejero, San Roque, Ermita, Lusaran, Cambinocot, Calamba, Buhisan, Kalunasan, Labangon, Kinasang-an, Duljo-Fatima, Mambaling, Bonbon, Malubog, Busay, Guba, Guadalupe, Cogon Pardo, Sinsin, Capitol Site, Adlaon, ug Pasil. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG), apan atol ning pagsuwat, wala pa kini motubag. Si Billy Duca, Special Assistant for Communication, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes, Agusto 14, 2023, nga ang People’s Progressive Radio Media Network (PPRMN) gilusad aron pagdasig sa partisipasyon sa katawhan sa mga kalihukan sa dakbayan ug sa pagpahibalo kanila mahitungod sa kamatuoran sa gibuhat sa siyudad. Dihang gikuhaan og komento, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga di pa siya mokomento kay iya pa kining susihon una.",Unsa ang rason ngano nga gimugna ang radio media network sumala ni Abangan?,"“Gimugna nato ang radio media network aron mahimo siyang medium aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,” matod ni Abangan.",aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,1323,1452,64,109
01166-001,1166,P2M danyos sa sunog sa tunghaan,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.",Pila ang gibanabana nga danyos sa sunog sa tunghaan?,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024.",P2 milyunes,0,205,31,42
01384-007,1384,"Motorsiklo mibangga sa PUJ, drayber tipi","Patay ang usa ka lalaki gikan sa Christmas party dihang ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa gikasugat nga modern PUJ sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 2:20 sa kaadlawon sa Lunes, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila nga si Dionesio Corrales, minyo, taga Purok Agbati, Brgy. Baring, lungsod sa Carmen, nagtrabaho sa usa ka bodega sa Barangay Tayud, Liloan. Si Corrales gidala sa usa ka ospital sa dakbayan sa Danao apan gideklarar nga patay nang niabot. Samtang ang drayber sa modern PUJ nga si Jeslar Batumbakal, hamtong, taga Brgy. Yati, Liloan nitahan sa kapulisan. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang biktima kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo paingon mopauli. Dugang kasayuran gikan sa igsuon sa biktima, kini nakainom gikan sa usa ka Christmas party. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, didto na sa pikas linya sa karsada siya niagi ug gikasugat ang modern PUJ. Ang biktima nalagpot og pipila ka metros samtang ang motorsiklo maayong pagkagusbat. Sumala sa kapulisan, ang drayer sa modern PUJ gipagawas human nakab-ot ang amicable settlement kay ang operator sa PUJ maoy moabaga sa galastuhan sa paghipos sa lawas sa biktima.",Asa nag-agi si Corrales sa dihang nahitabo ang aksidente?,"Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, didto na sa pikas linya sa karsada siya niagi ug gikasugat ang modern PUJ.",sa pikas linya sa karsada,895,1003,43,68
01301-017,1301,Magtiayon nasikop sa buy-bust,"Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust sa Huwebes sa tungang gabii, Disyembre 28, sa sityo Rattan, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang buy-bust nga gilusad sa Talisay City Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police Station nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Lt. Colonel Mikmik Guillermo, ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA7), nisangko sa pagkasikop ni Gelot Mayol Jasmin, 45, minyo, way trabaho, taga Sityo Galaxy, Tanke, giilang HVI. Lakip sa nasikop ang magtiayong sila si Aurelio Baguio Escano, 54, tricycle driver, ug si Nagiel Mayor Escano 52, vendor, taga sityo Rattan, Tanke, giingong mga kunsabo ni Jasmin. Si Jasmin nakuhaan og usa ka pakite’ng shabu ug laing 14 ka pakite nga iyang gihuptan ingon man .38 kalibre nga revolver nga may duha ka mga bala. Ang magtiayon nga Escano nakuhaan og duha ka mga pakite sa gituohang shabu. Ang tanan nitimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P71,060. Ang tulo ka mga suspek pasakaan og kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Kinsa ang mga suspek nga nasikop sa buy-bust?,"Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust sa Huwebes sa tungang gabii, Disyembre 28, sa sityo Rattan, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay.",usa ka magtiayon ug giingong ilang amo,0,209,12,50
00524-007,524,CCFO: Building sa Lahug gisuwayan sa pagsunog,"Gisubay karon sa Cebu City Fire Office (CCFO) ang giingong suway nga pagsunog sa usa ka establisemento sa Salinas Drive sa Barangay Lahug sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:41 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Nakarehistro ang maong establisemento nga gipanag-iya sa Dwal Homs/Shan Marlon apan giokupar sa laing negosyante. Base sa kuha sa CCTV camera niini, nasuta nga adunay tawo nga miduslit sa building nga niresulta sa pagkayo niini. Dali nga niresponde ang bombero sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa alas 2:48 sa kaadlawon ug dali ra usab kini nga napawong. Si SFO3 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, bisan og wala makadako ang maong sunog apan ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson.",Unsa ang gibuhat sa CCFO human sa pagsunog sa bygone nga building?,bisan og wala makadako ang maong sunog apan ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson., ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson.,621,795,43,174
01653-007,1653,2GO nangandam sa pagtaas sa panginahanglan sa kapaskuhan,"Ang 2GO, labing dako nga transport ug logistics solutions provider sa Pilipinas ug kabahin sa SM Investments Corp. , nag-andam sa dagkong mga hub gawas sa Metro Manila aron matubag ang nagkataas nga panginahanglan labina sa panahon sa kapaskuhan, alang sa mga pasahero ug paghatod og mga kargamento. Kini nga estratehikong paningkamot nahiuyon sa dedikasyon sa 2GO sa pagpalambo sa lokal nga negusyo ug pagpatuyok sa mga industriya pinaagi sa pagpataas sa kalidad sa serbisyo sa ilang mga kliyente. “As the country’s largest logistics service provider, we embrace the philosophy of readiness regardless of season. Anticipating the increase in logistics movement during this joyous time of year, we consistently invest in supply chain preparedness by establishing a foothold in our hubs and maintaining a capable workforce. . ,” matod ni Jules C. DyBuncio, president ug CEO sa 2GO. Ang serbisyo sa LCL sa 2GO naghatag og gahom sa mga negosyo sa pagpahiangay sa gidaghanon sa paghatod sa han-ay ug epektibo alang sa dry goods ug mga kargamento nga kontrolado sa temperatura. Ang 2GO gipahinungod sa pagpalig-on sa iyang network sa strategic hubs sa mga nag-unang siyudad sa Luzon, Visayas, ug Mindanao. Ang portfolio sa produkto sa logistics sa kompaniya gihimo aron magsilbi nga katuyoan sa lainlaing base sa kliyente. Dugang pa sa portfolio mao ang mga serbisyo nga Less than Container-Load (LCL), gipahaom nga serbisyo nga nagrepresentar sa usa ka gipadali nga pagtanyag. Kini nga solusyon maoy labing una nga gipatuman sa Manila, Cebu, Iloilo, Zamboanga, ug Cagayan de Oro hub. Ang mga serbisyo sa LCL padayon nga gitanyag sa network sa 2GO sa 17 ka mahinungdanon nga mga port of call, nga nagsilbi nga mahinungdanon nga mga agianan alang sa mga uga nga produkto ug kargamento nga kontrolado sa temperatura. Ang mga kliyente niini naglakip sa nanguna nga mga domestic ug internasyonal nga mga FMCG, mga tiggama, mga distributor, industriyal, ug mga negusyo sa agrikultura, nga naglangkob sa usa ka halapad nga industriya sa tibuok nasod.",Unsa ang katuyoan sa portfolio sa produkto sa logistics sa 2GO?,Ang portfolio sa produkto sa logistics sa kompaniya gihimo aron magsilbi nga katuyoan sa lainlaing base sa kliyente.,magsilbi nga katuyoan sa lainlaing base sa kliyente,1201,1317,64,115
00750-011,750,74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso,"Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.",Unsang oras namatay ang biktima?,"Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).",alas 12 sa kaadlawon,196,338,62,82
00053-012,53,"Dinakpan sa sabong sa kaka, napun-an","Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas. Ang mga nangadakpan mao sila si: Dean Garry Alid Alim, 41, residente sa Poblacion, Sibonga; Lance Alimagno Da-al, 24, taga B. Rodriguez, Barangay Sambag 2; Alisuag Alivio Almarinez, 53 ug Jomart Almario Almazan, 31, nga pulos taga Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa samtang ang nakaikyas giila nga si Dylan Marjon. Nasakmit sa mga operatiba sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almeda Almenia, deputy chief sa Labangon Police Station ang usa ka improvised spider ring nga dunay pisi ug unom ka gagmayng kahon nga adunay sulod nga unom ka buhing damang o kaka lakip na ang P2,900 nga kwarta sa sugal. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis. “Daghan tawag sa mga silingan kay saba unya daghan na pud bata mutan-aw, mao ato gi-aksyonan. Mao naman gud poy nauso karon pero ang problema kay gihimo na mang sugal,” nagkanayon si Police Major Abagat. Dugang ni Abagat nga makadaghan na sila makadawat og reklamo sa mga molopyo sa lugar tungod kay apil na ang mga bata nga magsugal na sab. Gani ang tawag sa telepono nga dul-an sa 50 na ka mga tawo ang nagsugal niadtong Martes apan sa pag-abot sa mga polis naglumba ni og panagan palayo sa lugar. Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek. Sa sayo pa, niadtong Septiyembre 23 sa Sityo Lawis, Barangay Lorega San Miguel adunay 42 ka sugarol sa kaka ang nadakpan.",Giunsa sa mga polis ang pagdakop sa mga sugarol?,"Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis.",nakasibilyan nga mga polis,883,1253,343,369
00693-014,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Kinsa ang nagpadala og mga hulagway sa tubig nga lapokon?,"Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok.",Junel Fabellon,288,487,41,55
01095-016,1095,Drayber sa SUV gikiha og murder,"Gipasakaan na og kasong murder ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office sa Huwebes, Pebrero 8, 2024, ang drayber sa sports utility vehicle (SUV) nga Mazda nga gilambigit sa hit and run sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024. Subay sa nakuha nga dokumento sa Superbalita Cebu, ang reklamante mao si Denise Bagsican Dimalanta, inahan sa biktima nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, usa ka basketball player, taga Dan Tres de Abril, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang gikiha mao si Adriatico Ciano Dimapasoc, hamtong, usa ka negusyante, taga Barangay Guadalupe, kinsa gihinganlan sa kaso nga nagmaneho sa SUV nga kolor gray nga naka-blinker ug nagwangwang dihang nakabangga sa biktima. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nasubay ang SUV tungod sa pagtaho sa mga saksi. “Nakompleto na ang atong imbestigasyon regarding atong panghitabo niadtong miaging Dominggo (Peb. 4) involving vehicular accident nga hit and run. Ug karong adlawa (Peb. 8) ato nang i file ang kaso nga murder. . ” , matod ni Bacquian. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, usa usab ka abogado ug spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga gipasaka ang kaso pinaagi sa regular filing sanglit dili na mamahimong dakpon ang suspek. Nagpasabot kini nga moagi ang maong kaso sa preliminary investigation ug hatagan og panahon nga makatubag ang giakusahan sa krimen. Kon dunay makita nga probable cause ang piskaliya, ila kining isang-at sa korte. Apan gitug-an ni Abacay nga base sa pagpasabot kaniya sa CCPO, lig-on ang mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan ilabi na nga daghan ang ningpatim-aw nga mga saksi, kansang mga pamahayag nitakdo sa mga kuha sa mga CCTV camera.",Asa nahitabo ang hit and run?,"Gipasakaan na og kasong murder ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office sa Huwebes, Pebrero 8, 2024, ang drayber sa sports utility vehicle (SUV) nga Mazda nga gilambigit sa hit and run sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024.","Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo",0,283,187,237
01101-009,1101,"2 nasikop, P2M balor sa sakmit sa buy-bust","Duha nasikop ug gibana-bana nga P2 milyunes nga balor sa gituohang shabu ang nasakmit atol sa buy-bust sa Malubog, bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo sa alas 7:40 sa gabii sa Martes, Pebrero 6, 2024. Ang suspek giila nga si Iko Faustino, 40, way trabaho, ug ang iyang bata-bata nga si Erning Arcadio, 32, estambay, pulos taga Barangay Taptap, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa hiniusang operasyon mao ang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), Naval Forces Central ug Mabolo Police Station human sa positibo nga pag-validate sa nadawat nga taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa duha. Nakuha gikan sa mga suspek mao ang 49 ka mga pakete sa gidudahang shabu nga motimbang og 300 gramos nga dunay estimated market value nga P2,040,000 uban sa buy-bust money, cellphone ug motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga maka-dispose ang mga suspek og tunga sa kilo nga shabu matag semana. Nadakpan na sa Talamban Police Station si Erning Arcadio niadtong Abril 2020 apan nakapiyansa. Kasamtangan nga gitanggong sa PDEA 7 custodial facility ang mga suspek ug giandaman na og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Kanus-a nadakpan si Erning Arcadio sa Talamban Police Station?,Nadakpan na sa Talamban Police Station si Erning Arcadio niadtong Abril 2020 apan nakapiyansa.,Abril 2020,911,1005,66,76
01497-004,1497,Sex gi-live stream; 2 ka Korean nasikop,"Duha ka South Korean national gipangsikop sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) Cebu District Office Mandaue-CebDO sa kasong qualified trafficking in person sa usa ka condominium sa Barangay Mactan, dakbayan sa Lapu-Lapu, niadtong Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Naaktuhan ang duha nga nipa-sex sa usa ka lalaking South Korean national ug Pinay nga menor nga gi-live stream sa internet pinaagi sa usa ka app. Ang mga suspek giila nga silang Te Young Han ug Ona Debbie, pulos hingkod. Niadtong Nobiyembre 17, 2023, ang NBI-CebDO nakadawat og impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dunay grupo sa mga Korean national nga nalambigit sa illegal broadcasting gamit ang online streaming pinaagi sa Korean mobile phone application nga gitawag og “Popkon TV”. Sa maong app, makita niini ang actual nga sexual activity sa lalaking Korean national uban sa usa ka menor nga Filipina. Sa gihimo nga pasiunang imbestigasyon sa NBI, nahibaw-an nga ang maong live streaming ma access lang sa nag subscribe sa “Popkon TV” bugti sa bayad isip member. Gibutyag sa informant nga ang production crew maoy modala sa gi-hire nga batan-ong Pinay sa usa ka unit sa condo unit sa Barangay Mactan diin didto usab gihimo ang live streaming. Pagka Nobiyembre 19, 2023, nipahibawo ang ilang informant nga dunay schedule nga live streaming pagka gabii. Dinhi na giplano sa NBI ang rescue operation sa mga biktima nga mga babayeng menor de edad. Ala 9 sa gabii sa dihang ilang na monitor nga nagsugod na ang live streaming ug mihimo na sa law-ay nga pasundayag. Dali nga nanaka ang mga operatiba ug naabtan ang gihimo sa mga suspek. Nasakmit sa mga operatiba ang nagkadaiyang gamit sama sa camera, computer sets, daghang condoms ug uban pa. Ang menor de edad nga mga babaye gi turnover sa NBI sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) samtang gipasakaan og kaso ang duha ka Korean nationals. Mga kaso nga naglakip sa Qualified Trafficking in Persons ubos sa Section 4 (e) sa Republic Act 11862 in relation sa Section 6 (o) RA 11862 kun Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2022.",Kanus-a nakadawat ang NBI-CebDO og impormasyon bahin sa illegal broadcasting?,"Niadtong Nobiyembre 17, 2023, ang NBI-CebDO nakadawat og impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dunay grupo sa mga Korean national nga nalambigit sa illegal broadcasting gamit ang online streaming pinaagi sa Korean mobile phone application nga gitawag og “Popkon TV”.","Nobiyembre 17, 2023",500,780,9,28
00557-017,557,"Maestro nadasmagan, naospital","Maestro nga nagmotorsiklo padulong sa Guadalupe Elementary School sa Brgy. Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo, nadasmagan sa laing motorsiklo alas 6 sa buntag, Miyerkules, Mayo 29, 2024. Giila ang biktima nga si Johnny Delprado, Grade 4 adviser sa naasoy nga tunghaan, gidali sa pagdala sa tambalanan tungod sa bun-og sa kalawasan ug nihuboy ang ibabaw sa walang mata. Gikataho nga ang biktima nag-signal sa iyang Honda Airblade aron moliko sa wala ngadto sa eswkwelahan apan nadasmagan sa naghaguros nga Suzuki Raider 150 nga motorsiklo nga gimaneho ni Agelio Delrosario, 32, minyo, taga Oprra Road, Brgy. Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Si Delrosario mopauli na sa ilang balay gikan nipalit og isda sa Carbon Public Market ug niangkon sa Superbalita Cebu nga kusog ang iyang pagpadagan kay nag-apas sa pag-uli. Matod niya, nagbusina siya aron pagpasidaan apan, dason niya, ang naulahi nipadayon sa iyang direksyon nga niresulta sa pagkabangga. Samtang, wa makuha sa Superbalita Cebu ang habig sa biktima sanglit sa pagkuha ning taho gikarga na siya sa ambulansya.",Unsa ang tuyo sa pag-signal sa biktima?,"Gikataho nga ang biktima nag-signal sa iyang Honda Airblade aron moliko sa wala ngadto sa eswkwelahan apan nadasmagan sa naghaguros nga Suzuki Raider 150 nga motorsiklo nga gimaneho ni Agelio Delrosario, 32, minyo, taga Oprra Road, Brgy. Kalunasan, dakbayan sa Sugbo",aron moliko sa wala,363,629,60,79
01416-004,1416,"Na-ungo sa sugal, nanulis","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.",Kinsa ang mga biktima sa pagpanulis?,"Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City.","Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23",1009,1140,34,77
01080-008,1080,"Cellphone, shabu gipasok sa kinatawo","Agi’g pasiuna nga pagsaulog sa Valentine’s Day, usa ka dalaw nga babaye nagdala og gift alang sa iyang kapuyo nga nabilanggo sa Mandaue City Jail sa Martes, Pebrero 13. Gibutyag ni Jail Supt. Jonathan Bartal, warden sa city jail sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Pebrero 13, nga ang maong dalaw suway nga nipalusot og cellular phone ug shabu pinaagi sa pagpasok niini diha sa iyang kinatawo. . Ang dalaw gitago sa pangalang Deling, 27, taga Barangay Canduman, dakbayan sa Mandaue. Iyang giduaw ang iyang kapuyo sa male dormitory sa facility nga nahimutang sa Barangay Basak, Mandaue City alas 2:30 sa hapon sa Martes, Pebrero 13, 2024. Apan wa nisalir ang paagi ni Deling sa dihang gipaubos siya sa makuting inspection sa jail guards, ug nahikapan ang nagbagal nga butang sa iyang bilahan. NASULOD TANANSa dihang gibira ang nisiwil nga condom sa iyang kinatawo, didto gisuksok ang cellular phone nga keypad ug pito ka tin foil strips ug usa ka putos nga shabu. Ang drugas gibana-bana nga motimbang og dos gramos. Nasayran nga nidalaw si Deling sa iyang live-in partner, kinsa napriso gumikan sa kasong pagpanglugos. “Malagmit ilang gamiton ni sa Valentine’s Day, kunsumo nila o kaha testing nila makalusot,” sigun pa ni Bartal sa Superbalita Cebu. Hayan gisugo si Deling sa iyang kapuyo sa pagdala sa maong butang Gituohan nga ibaligya ang maong shabu nga magsilbing kunsomo sa Valentine’s Day. Ang dinakpan wala nitug-an kon diin gikan ang shabu. PASIDAAN Gipasidan-an ang mga dalaw nga dili mosuway sa pagpalusot og kontrabando aron dili masugamak og kaso ingon man pagkabilanggo.",Unsang kaso ang hinungdan nganong napriso ang live-in partner ni Deling?,"Nasayran nga nidalaw si Deling sa iyang live-in partner, kinsa napriso gumikan sa kasong pagpanglugos.",napriso gumikan sa kasong pagpanglugos,1029,1131,63,101
01187-009,1187,"Mihalok sa babaye atol sa Sinulog party sa uptown, gitabanga’g kulata","Nabalhug sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka 29 anyos nga lalaki nga giingong mentally challenged human kalit nga nihalok lips sa usa ka dalaga atol sa party sa Baseline sa uptown, dakbayan sa Sugbo, pasado ala 1 sa kaadlawon, sa Lunes, Enero 22, 2024. Ang suspek gitago sa ngan nga ‘Dean Junrex’, taga dakbayan sa Sugbo, nabun-og sa kalawasan ug nawong sa dihang gitabangan og kulata sa mga batan-on nga naglingaw-lingaw sa maong dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nakainom, matod pa, ang suspek sa Baseline ug duna siyay nakitang babaye nga iyang nagustohan. Sa dihang iya kining giduol ug gihagkan sa ngabil, giingong wala siya magtuo nga makakita ang uyab hinungdan nga gisumbag siya sa makadaghang mga higayon. Ningsunod usab ang laing mga batan-ong lalaki nga kauban sa grupo sa pagsumbag. Gidakop si Dean Junrex ug gidala sa police station apan ang kabanay sa suspek nipahibawo sa kapulisan sa Abellana Police Station nga duna kini problema sa pangisip. “Ingon siya (suspect) nga naibog daw siya sa female nga victim that’s why he kissed the victim. Unfortunately the crowd wasn’t happy on what he did and also the boyfriend nga kauban sa babaye nga gi-kiss mao to nga gitabangan sa crowd ang suspect,” matod ni Makring hinungdan sa pagtubag sa kapulisan sa maong alarma. Subay niini, ilang ipahiling sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) ang suspek. Kon masuta nga duna kini sakit sa pangisip, posibling mahimo’ng buhian ug makalingkawas sa kasong acts of lasciviousness. Nagpaabot usab ang Abellana Police Station sa biktima kon idayon ba og file ang kaso ngadto sa korte. Kahinumdoman, human sa Sinulog sa SRP, daghang mga batan-on ang nagtapok sa mga bar ug ubang imnanan sa General Maxilom Ave. o dapit sa uptown area sa dakbayan aron pagpadayon sa ilang kalingawan sa kapistahan. Hinuon, daghang mga polis ang gipangdestino sa naasoy nga dapit.",Asa nagtapok ang mga batan-on post-Sinulog?,"Kahinumdoman, human sa Sinulog sa SRP, daghang mga batan-on ang nagtapok sa mga bar ug ubang imnanan sa General Maxilom Ave. o dapit sa uptown area sa dakbayan aron pagpadayon sa ilang kalingawan sa kapistahan.",sa mga bar ug ubang imnanan sa General Maxilom Ave. o dapit sa uptown area sa dakbayan,1687,1897,73,159
01670-009,1670,Kapitolyo mobaligya og P20/kilo sa bugas,"Nanawagan si Cebu Governor Edlen Abalayan sa kadagkoan sa National Food Authority (NFA) nga suportahan ang rehiyon siyete, ilabi na ang probinsya sa Sugbo, sa mga programa niini nga dunay tinguha nga makapaminos sa gidaghanon sa mga kabos. Si Abalayan nipahibaw nga mahimo na unya nga available alang sa mga labing nagkinahanglan o kadtong identified nga mga poorest of the poor ang P20 matag kilo sa bugas. Mas ubos kini kon itandi sa unang presyo nga nasabutan atol sa tigom sa kadagkoan sa Lalawigan. Kini paagi sa kagamhanan sa pagsuporta sa tinguha sa Presidente sa pagbaligya og bugas nga anaa sa barato nga presyo. “. . . in support of the President, to support President Jorel Alarcon kay I really know his sincerity in hoping that he could help, kato gyung the poorest of the poor. . . We will sell it magpaalkansi ta sa NFA rice. We will sell, instead of P25 per kilo, we will sell it at P20 per kilo. This was the promise of the President,” matod ni Abalayan. Una na nga nipahibaw si Abalayan nga mogahin og P100 milyunes ang kagamhanan alang sa pagpalit og bugas sa NFA aron ipamaligya sa ubos nga presyo sa mga kabos nga ma identify sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug social welfare offices sa mga lokalidad sa probinsya. Hinuon gipasabot sa gobernador nga dili angay nga masubo ang uban nga gusto mopalit sa bugas sanglit dunay mga commercial rice nga anaa usab sa ubos nga presyo nga mahimong mapalit. Apan limitahan gihapon kini ngadto sa 10 kilos ang matag pamilya sa matag semana aron maapod sa ubang nagkinahanglan. Subay niini, nanawagan si Abalayan sa mga opisyal sa NFA sa kaulohan nga bun-agan og igong supply ang NFA sa Rehiyon 7 nga magamit sa mga lokalidad sa pagbaligya sa mga kabos. “. . . limited sa ta og tag five kilos kay limited kaayo ang stocks sa NFA. And I am calling on kon moabot man ni sa mga powers that be nga support ang NFA region seven, kay daghan kaayo ta’g programs that really reached out to the intended beneficiaries, kadto gyud naglisod,” matod ni Abalayan. Sa Oktubre 25, 2023 gikatakda nga tigumon ni Abalayan ang tanang mga mayor sa lalawigan alang sa pagsusi sa final nga listahan niini alang sa hingpit nga pagsugod sa maong programa sa kalungsoran.",Pila ka kilos ang limitasyon sa paghatag sa NFA tungod sa limitadong stocks?,“. . . limited sa ta og tag five kilos kay limited kaayo ang stocks sa NFA.,five kilos,1734,1809,28,38
00948-006,948,Nagrambol sa bar tungod sa babaye,"Gipangdala sa Mabolo Police Station ang duha ka mga grupo sa mga batan-on nga nagrambol sa gawas sa usa ka imnanan sa Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7. Nagsugod ang kasamok dihang ang 34 anyos nga lalaki nagselos nga ang iyang duha ka mga kauban nga batan-ong babaye nakig-jam sa laing grupo sa mga batan-ong lalaki. Kalit lang, matod pa, nanumbag ang maong lalaki nga maoy hinungdan nga gitabangan siya og bukbok sa mga batan-on nga nakaingon nga siya nahagba. Dali nga nauwang sa mga security guard sa maong imnanan ug sila gipangdala sa police station. Apan giingong nagkapasayloay ang duha ka mga habig human nga nagkasinabot nga dili na mopasaka og kaso. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga mando sa hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian sa tanang station commanders nga bisan nagkauliay na ang maayong kabubut-on sa duha ka mga kampo apan ila gyud kini nga pasakaan og kaso. Kasong alarm and scandal ang isang-at nga reklamo sa Mabolo Police Station batok sa maong mga batan-on sanglit mao kini ang nalatid sa ordinansa sa Dakbayan nga gipirmahan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. “This will be a lesson for everybody nga dili diay pwede nga bisan pag nagkahusay na mo sa inyong tagsa-tagsa ka tulubagon, naa gyud moy tulubagon pud sa publiko kay naa man pud moy gidisturbo,” matod ni Baculo. Lakip sa gihatag nga kamandoan ni Bacquian, matod ni Baculo, ang pagpakig dayalogo sa security officers ug management sa mga establisemento ug mga imnanan aron ilang isugyot nga kon dunay lamok-lamok nga mahitabo sa ilang imnanan, labing maayo nga dili kini abogon sa gawas. Ang ilang buhaton mao ang pagpanawag og polis aron dakpon ang naghimo sa kagubot ug ang duha ka mga kampo maoy pulos pasakaan og kaso. Samtang, ang nahitabo sa usa ka pagpamusil-patay sa usa ka lalaki atol sa rambol sa KTRV bar sa dan Pelaez, Barangay Kalubihan sa Miyerkules sa kaadlawon, Marso 6, nga una kining nag away sa sulod sa imnanan apan giabog sila sa mga bouncer nga didto himuon ang kagubot sa gawas didto na hinuon kini gipusil. Atol sa maong dayalogo, ipaapil nila ang taga Cebu City Hall aron masayran kon dunay bay kalapasan nga nahimo ang mga establisemento sama sa business permit niini ug uban pa. Ang mga police station nga mopatawag og dayalogo sa security officers ug management sa commercial establishments nga namaligya og ilimnong makahubog kini mao ang Carbon, Mabolo, Parian ug Abellana. Subay niini, gipahugtan pa sa kapulisan ang pag-roving sa mga police patrol sa matag gabii hangtod na sa kaadlawon nga maoy oras sa pagpang gawas sa mga nakainom na. /",Kinsa ang nag-issue og mando nga ipasaka og kaso ang mga batan-on?,"Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga mando sa hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian sa tanang station commanders nga bisan nagkauliay na ang maayong kabubut-on sa duha ka mga kampo apan ila gyud kini nga pasakaan og kaso.",Police Colonel Jake Bacquian,697,1019,156,184
00607-009,607,"‘Sakop sa drug cartel’ mitago sa Cebu, nasikop","Most wanted sa nasod sa Indonesia sa kasong drug smuggling nadakpan sa mga sakop sa Bureau of Immigration (BI) sa kaulohan inabagan sa kapulisan sa San Remigio sa Cebu Police Provincial Office sa Poblacion, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo sa ala 1:30 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 15, 2024. Ang nadakpan nga dunay standing Interpol red notice ug dunay warrant of arrest nga giluwatan sa National Narcotics Board in Indonesia, penitsahan niadtong Enero 29, 2024, giila nga si Pisyong Ian Donato, 49, Australian national. Giingong sakop sa Mexican Sinaloa drug cartel si Donato, kinsa giingon nga nisuway sa pagpalusot og shabu sa Indonesia. Human masayri nga naa sa Sugbo si Donato, nilusad dayon og monitoring ang BI uban sa kapulisan. Dunay nakahatag og kasayuran nga naa siya sa lungsod sa San Remigio, giingong nag-abang og apartment. Gilusad dayon ang operation ug malampuson ni nga nadakpan. Sa pagsuwat ning balita, ang mga sakop sa San Remigio Police Station ug CPPO wala pa nihatag sa dugang detalye gawas lang sa pagsikop kang Donato. Apan usa sa mga kasaligang tinubdan niingon nga sa miaging semana pa nanawag sa mga otoridad sa San Remigio ang mga opisyal sa main office sa BI sa kaulohan labot sa pag monitor sa usa sa labing pinangita sa Indonesia nga Australian national nga niabot sa Sugbo. Nakakuha sila og hulagway ug ngalan ug tungod niini, gipaalerto sa kapulisan ang ilang intelligence monitoring ug nasubay kon asa kini kasamtangan nga nag-abang og apartment sa Brgy. Población.",Kanus-a nakadawat og tawag ang mga otoridad sa San Remigio gikan sa BI?,Apan usa sa mga kasaligang tinubdan niingon nga sa miaging semana pa nanawag sa mga otoridad sa San Remigio ang mga opisyal sa main office sa BI sa kaulohan labot sa pag monitor sa usa sa labing pinangita sa Indonesia nga Australian national nga niabot sa Sugbo.,miaging semana,1051,1313,51,65
01077-010,1077,"Manghulga nga mamusil sa maningil, gironda","Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas. Ang suspek giila nga si Reb Greg Liwanag Ramos, 39, lumolupyo sa maong lugar. Ang CIDG Cebu City Field Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Eliezar Marjoret nidala’g search warrant nga giluwatan sa korte batok kang Ramos. Malampuson kini nga gi serve alas 6:14 hangtod alas 8:03 sa Martes sa buntag, Pebrero 13, 2024, nga niresulta sa pagkasakmit sa kalibre .45 nga armas ug mga bala niini, lakip na magazine. Lakip sa nakuha ang usa ka pakete sa gituohang shabu ug drug paraphernalia. Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab. Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon. Sa dihang nasuta nga tinuod ang pasangil atol sa imbestigasyon sa CIDG, giaplayan dayon nila kini og search warrant sa korte. Gawas sa reklamo nga pagpanghulga, giingong nalambigit usab kini sa ilegal nga drugas. Gani giila kini nga high value individual sa mga police station sa dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa Sawang Calero Police Station.",Unsang grupo ang nasangyawan nga nakasikop kang Ramos?,"Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas.",Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit,0,337,24,87
00434-002,434,9 ka barangay sa Mandaue gibahaan,"Siyam ka mga barangay sa Dakbayan sa Mandaue gibahaan sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, 2024, diin niabot ang giladmon og taga tuhod ngadto sa hawakan. Mokabat sa 80 ka mga pamilya ang apektado ug gipabakwit sa Ibabao Estancia evacuation center. Si Gary Chavez, pangu sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO), nitaho nga hangtod sa alas 8:30 sa buntag sa Lunes, 80 ka mga pamilya ang namasilong sa evacuation center. Ang apektadong mga barangay naglakip sa Banilad, Cambaro, Ibabao Estancia, Looc, Mantuyong, Opao, Subangdaku, Tipolo, ug Umapad. Bisan tuod kon kining mga dapita nakasinati og grabeng baha, way gikataho nga nangaangol o nangamatay. Giklaro usab ni Chavez nga ang baha wa nitabon sa tibuok barangay, kon di localized ra.",Pila ka pamilya ang naapektahan sa pagbaha sa Mandaue?,Mokabat sa 80 ka mga pamilya ang apektado ug gipabakwit sa Ibabao Estancia evacuation center.,80 ka mga pamilya,150,243,11,28
00088-005,88,5 naluwas gikan sa bangka nga mitikyaob,"Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa bangka ug mga sakay niini nga sila si Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan. Sumala sa taho, ang Coast Guard Substation sa lungsod sa Cordova maoy unang nakamatikod sa naunlod nga bangka. Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong bangka nga dunay sakay nga lima ka mga tawo gikan sa isla sa Brgy. Caubian Island, Lapu-Lapu nianang alas 11:30 sa buntag nga padung sa Brgy. Suba Basbas sa mainland sa Lapu-Lapu. Matod pa, nga ang bangka nakasinati og pagkadaut sa makina sa lawod sa Maribago ug tungod sa dagkong bawod uban sa kakusog sa hangin nga habagat, nasudlan ug nakapawan og tubig apan wa malunod tungod kay duna kini katig ug gaan usab ang bangka.",Unsa ang pangalan sa bangka nga nasudlan og tubig?,"Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports.",Sea Breeze,602,815,58,68
00673-001,673,"Pagasa: Daghan’g tanom, mas bugnaw","Usa ka opisyal sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nagkanayon nga dako kaayo’g kalainan ang lugar nga daghan og tanom kay mas bugnaw kon itandi sa urbanized areas nga adunay dagha’g buildings. Kini ang gibutyag ni Miloy Elorde, weather specialist sa Pagasa Regional Services Division. Matod sa opisyal nga ang mas daghang tanom moresulta sa ubos nga temperatura sa ibabaw kon itandi sa kasyudaran o highly urbanized nga mga dapit, diin adunay daghang mga building ug sementadong mga dalan. Siya nidugang nga ang presensya sa daghang mga establisemento maoy nagdala sa mas taas nga temperatura sa kawanangan. Sumala sa United States Environmental Protection Agency, ang mga kahoy ug mga tanom, lakip na ang mga mugbo ug tag-as nga mga sagbot maoy hinungdan sa ubos nga temperatura kay maghatag kini og landong ug kabugnaw sa palibot pinaagi sa evaporation ug transpiration. Pinaagi sa transpiration, ang mga kahoy ug mga tanom mosuyop sa tubig pinaagi sa ilang mga gamot ug mobugnaw sa ilang palibot pinaagi sa pagpagawas sa alisngaw sa tubig ngadto sa hangin pinaagi sa ilang mga dahon. Kini makatampo sa pagkunhod sa kainit. Si Elorde miasoy ngadto sa SunStar Cebu sa Biyernes, Mayo 3, nga ang labing taas nga heat index nga natala sa ilang palibot sa Pagasa Mactan karong tuiga mao ang 40 degrees Celsius diin adunay daghan’g mga kahoy ug mga utanon. Apan matod niya nga mas ubos kini kon itandi sa siyudad sa Sugbo diin adunay daghan’g dagko’ng mga building ug malls nga gipalibutan og sementado nga karsada. Usa ka nasudnong pamantalaan nitaho niadtong Abril 19, nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) nagpasiugda sa pagmugna og urban green spaces aron maminusan ang pagsaka sa heat index sa nasod. Gipatin-aw sa taho nga ang kainit makalingkawas gikan sa yuta, apan sa mga siyudad diin halos tanan sementado ang kainit magpabilin sa ibabaw. Sa laing bahin, ang Pagasa padayon nga nagpahinumdom sa publiko nga mag-amping ug sundon ang mga lakang sa panglawas kay giisip nila nga ang bulan sa Mayo maoy adunay labing init nga mga adlaw sa tuig.",Kinsay opisyal nga nagkanayon bahin sa kalainan sa temperatura sa mga dapit nga daghan og tanom?,"Kini ang gibutyag ni Miloy Elorde, weather specialist sa Pagasa Regional Services Division.",Miloy Elorde,246,337,21,33
00834-009,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Kanus-a nanghitabo ang anti-criminality operations?,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024.","Marso 24 ngadto 31, 2024",0,190,165,189
00329-002,329,"Motor nabangga, 1 patay","Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human nabangga ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa center island sa Dalan F. Llamas, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala. Samtang nagsabotsabot, nag-inom sila ug pagka alas 3 sa kaadlawon nakahukom na nga manglakaw sakay sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. Gihimakak ni Pitz nga daghan sila og nainom ug pulos sila hubog sanglit usa ka botelya lang nga hard liquor ilang gipalit. Nag-una siya sa pagpadagan sa motorsiklo nga iyang gihulagway nga dili kaayo kusog apan pag-abot sa F. LLamas, giapas siya sa iyang kauban ug gipahibalo nga nabangga si Jesus. Hugot sad niya nga gihimakak nga naglumbaanay sila sa pagpadagan sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. “Dili pud kayo kusog among dagan kay ni menor man gani ko kay naa may eskina gud. Ni menor ko wala nako kabantay sa luyo kay nagsunod man na siya nako,” matod ni Calibo. Apan sa kuha sa CCTV video sa dapit, makita nga kusog ang dagan sa duha ka motorsiklo ug pag abot sa dapit, ang drayber nga naa sa ulahi nga motorsiklo wala na magsubay sa iyang lane ug didto nibangga sa center island nga maayong pagkalagpot sa drayber. Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet. Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Police Staff Sergeant Daniel Calica, imbestigador sa TEU sa CCPO, nga kusog gyud ang dagan sa biktima ug nakainom usab subay sa pamahayag sa iyang mga kauban. “Medyo kusog-kusog gyud siya kay og hinay pani diha rana iyang motor natumba,” matod ni Calica. Subling nanawagan ang kapulisan sa mga motorista nga kon makainom na labing maayo nga dili na mo-drive sa ilang mga motorsiklo aron sa paglikay sa disgrasya.",Kinsa ang biktima sa aksidente?,"Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala.",Jesus Alonsagay II Jr.,215,532,25,47
00258-010,258,"Dunay 6 ka POI sa dungan nga tulis sa 2 ka pawnshop, jewelry stores","Duna nay unom ka persons of interest (POI) ang Special Investigation Task Group (SITG) sa Cebu City Police Office (CCPO) bahin sa pagpanulis sa duha ka jewelry stores sa dalan Calderon, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Huwebes sa udto, Agusto 8, 2024. Gibanabana nga moabot sa P15 milyunes nga balor sa mga alahas ang nasakiyo sa unom ngadto sa walo ka mga tulisan sa mapangahason nga dungan nga pag-atiki sa duha ka mga estabilisemento sa udtong tutok ug taliwala sa kadaghan sa tawo sa dapit. MANHUNTSi P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO ug spokesperson sa SITG, wala mohatag og dugang detalye sa kalamboan sa ilang imbestigasyon tungod sa nagpadaon pa ang ilang imbestigasyon ug pagpaniid. Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office. ""So far we have obtained very good leads but right now I'd like to refrain from revealing any details for it because there are really valuable informations that we are holding right now that could lead us to identify some of the persons involved in that particular incident,"" matod ni Abella. Dugang ni Abella nga ang maong mga tulisan sagol kini diin pipila kanila dili taga Sugbo ug nalambigit na sa naglainlaing matang sa krimen base sa ilang nakuha nga impormasyon gikan sa ilang mga counterpart. Nagpadayon ang SITG sa pag-validate sa maong mga personalidad kung asa nagbase ang maong mga suspek. Usa pa lang ka motorsiklo ang nakuha sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga maoy gigamit sa krimen, apan base sa ilang nakuha sa CCTV nga gawas sa tulo ka motorsiklo, dunay usa ka sakyanan ang gibalhinan sa mga tulisan. Nasubay na usab ni nila kung asa nipaingon ug asa nihunong apan nagpadayon pa ang ilang proseso kung asa gyud nagpundo ang mga suspek. Sa pangutana kung makapasaka na ba sila og kaso karong semanaha, matod ni Abella, nga dili pa tungod kay ila pang gipalig-on ang ilang ebidensya aron pagsiguro nga ang ilang ikiha siguro nga mao gyud ang naghimo sa krimen. Apan kung makompleto na nila ang tanang ebidensya ug mokonsulta usab sila sa prosecutors office kung sakto ba ang ilang mga dokumento alang sa pagpasaka og kaso diha pa nila kini buhaton. ""We are just trying to ensure that the evidence that we have will really be tight and can stand the case on court,"" dugang ni Abella. GI-MONITORHugot ang ilang monitoring sa mga exit points sa isla sa Sugbo nga dili maka gawas ang mga suspetsado sa pakig alayon sa ilang counterpart ug sa intelligence community. Gitug-an ni Abella nga sa ilang monitoring naa pa sa Sugbo ang mga tulisan nga maoy ilang gibantayan pag-ayo. Dako og matabang sa nagpadayon nga imbestigasyon ang gitanyag nga reward money nga usa ka gatus ka libu ka pesos ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sanglit kadtong nasayod kung kinsa ang mga suspek mopahibawo kini sa kapulisan. Gipasalig ni Abella nga kung dunay mopahibawo kanila labot sa mga tulisan andam ang PNP nga mohatag og siguridad niini. Wala na mokomento ang CCPO labot sa gihatag nga ultimatum ni Abalayan kanila sanglit ang ilang gitutokan sa pagkakaron mao ang pag gukod sa mga tulisan nga ilang gihulagway nga naa pa sa Sugbo. P200K GANTISamtang, gidoble ni Abalayan ang ganti sa pagtudlo o pagtultol sa gitagoan sa mga tulisan nga dungan ning-ataki sa duha ka jewelry stores sa Barangay Ermita niadtong Huwebes, Agusto 8, 2024. Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.",Pila ang ganti sa pagtudlo sa mga tulisan gikan sa City Government?,"Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.",P100K nga ganti,3545,3810,48,63
01456-015,1456,4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop,"Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.",Unsa ang mga nakuha sa mga polis sa sulod sa sakyanan?,"Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo",mga armas ug mga eksplosibo,2026,2263,6,33
01614-014,1614,300K ka pasahero miagi sa mga pier,"Moabot sa kapin sa 300,000 ka mga pasahero ang nangagi sa mga pantalan sa Sugbo mga unom ka adlaw sa wa pa ang eleksyon hangtod sa Nobiyembre 1, 2023. Gipahibaw ni Mary Balaba Balagtas-Balaguer, spokesperson sa Cebu Port Authority (CPA), nga sa Nobiyembre 1, natala ang 34, 444 ka mga pasahero nga ningpauli sa tagsa-tagsa nila ka mga probinsya ug niabot usab sa Sugbo. Nadugang kini sa kinatibuk-an nga ihap sa CPA nga moabot og 325, 298 sa tanang mga pasahero nga ningbiyahe agi sa mga pantalan nga ilang gidumala. Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe. Gipasabot ni Balaguer nga sagad sa mga ningpauli tungod sa taas nga adlaw nga makapahuway gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug Kalagkalag. Subay niini, ang operations center sa CPA nipahibaw usab nga pipila ka mga items sa mga pasahero ang ilang nalista nga nawala atol sa pagbiyahe. Matod ni Britanny Jerus, staff sa operations center, nga sagad sa mga nahabilin sa mga pasahero ang mga bag, sudlanan sa tubig ug pipila usab ka cellphones apan dali kini nga nauli sanglit gitawagan usab ang tag-iya.",Unsay kahimtang sa pagbiyahe sa miaging tuig kumpara karon?,"Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe.",Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig,517,616,0,57
01575-003,1575,Dole: Di langayon ang 13th month pay,"Kwarentay-kuwatro ka adlaw sa dili pa ang deadline, ang Department of Labor and Employment (DOLE) nagpahinumdom sa tanang mga employer sa pribadong sektor sa paghatag sa ilang mga empleyado sa ilang 13th-month pay sa tukmang oras, nag-ingon nga walay mga exemption o deferment nga tugotan. Sa iyang Labor Advisory No. 25-2023, gisubli sa Dole nga ang tanang 13th month pay kinahanglang ibayad sa tanang mga empleyado sa o sa dili pa ang Disyembre 24, 2023.“No request or application for exemption from payment of 13th month pay, or for deferment of its payment shall be accepted and allowed,” matod sa Dole. “DOLE is reminding private sector employers to release the 13th month pay of workers no later than December 24, 2023,” dugang niini sa lahi nga pamahayag. Ang Presidential Decree No. 851 nagmando sa mga employer sa pribadong sektor nga bayran ang tanan nilang rank-and-file nga mga empleyado og 13th month pay. Sumala sa Dole, ang 13th month pay ibayad sa tanang rank-and-file nga mga empleyado sa pribadong sektor, bisan unsa pa ang ilang posisyon, designasyon, o status sa pagpanarbaho, ug bisan unsa pa ang paagi sa pagbayad sa ilang suholan, basta nagtrabaho sila labing menos usa ka bulan sa tuig sa kalendaryo. Ang maong benefit wage ihatag usab ngadto sa mga rank-and-file nga mga empleyado, kinsa ni-resign, na-terminate sa trabaho, o anaa sa maternity leave. Sa pag-compute sa proportionate nga 13th month pay sa usa ka empleyado, ang kinatibuk-ang basic salary nga nakuha sa usa ka empleyado sulod sa tuig sa kalendaryo bahinon lang sa 12 ka bulan.",Unsa ang ipahayag sa Dole bahin sa application para sa exemption o deferment sa 13th month pay?,"“No request or application for exemption from payment of 13th month pay, or for deferment of its payment shall be accepted and allowed,” matod sa Dole.",No request or application for exemption,456,607,1,40
00188-015,188,"11 anyos ‘gisuyop’ sa lilo, namatay","Nalumos patay ang 11 anyos nga lalaki nga gituohan nga gisuyop sa lilo sa dagat sa Barangay El Pardo, Lungsod sa Boljoon hinungdan nga nalumos sa dihang wa makahaw-as sa lungag sa ilawom dagat. Ang maong insedente nahitabo niadtong alas 5 sa hapon, Lunes, Agusto 26, 2024 sa dihang ang biktima nga si Gertrudes Bermudez, 11 uban iyang duha ka uyoan ug igsuon ang namukot og isda pinaagi sa pag-ubog sa dagat. Sigun pa sa iyaan sa biktima nga si Eprol Bernabe Bernal Bernardas nga nahinabi sa Superbalita Cebu nga pasado alas 10 sa buntag namukot og isda ang biktima nga mi-uban sa iyang kabanay. Sa dihang tingpaniudto nikawas na ang mga kauban ni Bermudez aron sa pagsugba sa kuha nila nga isda nga maoy ilang ipaniudto. Namatikdan nga wala ang biktima hinungdan nga gipangita nga gituohan sa mga kaubanan nga miuna sa pagpauli, ug padayon sa paghikay sa pagkaon ang kabanay ug naniudto. Human sa ilang pagpangaon dayon namauli wala pa diay makauli sa ilaha si Bermudez hinungdan nga gipangita nila ug gibalik ngadto sa dagat. Gumikan sa kalabaka nangayo na og assistance ang kabanay sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management sa lungsod aron sa pagpapangita sa maong menor de edad. Napalgan sa mga rescuer ang bata nga wa nay kinabuhi diha sa lungag ilawom sa dagat nga daw napasok. Hulagway sa mga tawo sa maong lugar nga ang dapit sa dagat diin napalgan ang bata adunay kusog nga lilo kon whirlpool ilabi na kon taob ang dapit.",Giunsa pagpalaman sa mga rescuer si Bermudez?,Napalgan sa mga rescuer ang bata nga wa nay kinabuhi diha sa lungag ilawom sa dagat nga daw napasok.,wa nay kinabuhi,1193,1293,37,52
00598-003,598,"Bana patay, misis angol sa bangga","Duha ka adlaw nga nagsunodsunod ang duguong aksidente sa kadalanan sa dakbayan sa Naga. Niadtong Dominggo, Mayo 19, 2024, alas 5:30 sa buntag, patay ang bana nga nagmaneho sa motorsiklo ug angol ang asawa nga iyang angkas dihang nabanggaan sa 10-wheeler truck sa Uling-Naga Road sa Brgy. Naalad, Naga. . Namatay mao si Suga Divinagracia Diwa, 63, minyo ug taga Humayan, Barangay Pangdan, Naga. Angol ang iyang asawa nga si Emma Dixson Diwa, 58.. Nabanggaan sila sa gikaengkwentro nga Howo trailer cargo truck nga gimaneho ni Denmil Dizon Dolor, 38, ulitawo nga may kapuyo ug taga Brgy. Dolosa, lungsod sa Minglanilla. . Ang 10-wheeler Howo trailer truck puno sa karga nga kabilya gikan sa Steel Asia sa dakbayan sa Naga ug nagpadulong sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang magtiayon gikan sa Humayan, Naga padung sa proper sa Naga. . Apan pag-abot sa Brgy. Naalad, ang 10-wheer truck nikawas sa lane sa likuon nga dan busa iyang gikasugat ang motorsiko nga gisakyan sa mga biktima. . Dihang nabanggaan sa 10-wheeler cargo truck, kini nalimbuwad ug nayagyag sa dan ang mga kabilya. Ang magtiayon nakaangkon og grabeng angol ug gidali sa Naga Infirmary Hospital apan ang bana ang gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Gonesto Domanais. . Ang drayber sa Howo trailer cargo truck gikustodiya sa kapulisan sa Naga samtang nagpaabot sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property. . NASAGHIRANNiadtong Sabado, Mayo 18, 2024, pasado alas 2:00 sa hapon, patay usab nga niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak sa N. Bacalso Ave. sa Brgy. Langtad, Naga. . Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoburan, Dakbayan sa Naga. . Si Alajar nihangyo unta nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya, apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. . Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. . Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo sa gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan.",Kinsa ang asawa nga nasamdan sa aksidente?,"Angol ang iyang asawa nga si Emma Dixson Diwa, 58.",Emma Dixson Diwa,394,444,29,45
00380-002,380,"Lalaki nag-viral kay nangawat, nasikop","Kadtong lalaki nga nangawat sa cellphone sa usa ka balikbayan nga dalaga nga nagduwa og air table hockey sa sulod sa usa ka mall sa North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo, ang nadakpan sa Mabolo Police Station alas 10:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 6, 2024, sa Sitio Mahayahay, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. . Ang maong hitabo nakuhaan og video diin wa makamatikod ang suspek nga nakita diay ang iyang binuhatan ug dali sab kini’ng nailhan kay dayag kaayo ang iyang dagway sa maong video. Ang suspetsado giila sa mga silingan niini nga si Jherson Cabalan, hamtong, taga V. Rama Avenue, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 15 gramos nga dunay standard drug price nga P69,020. 00 ug usa ka kalibre .22 black widow revolver sa iyang hawak. Giingong nasigpatan siya sa mga polis nga nag-roving sa Sitio Mahayahay, Barangay Carreta ug girekisa kini ug nakuha ang mga pakete sa gituohang shabu ug armas. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga niadto sa Carreta ang suspetsado aron mopalit og illegal nga drugas. Apan nakit-an siya sa mga nag-roving nga polis ug nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu. Giawhag niya kadtong duha ka babaye nga nabiktima sa kawat sa sulod sa mall sa Mabolo nga moadto sa ilang buhatan aron pasakaan kinig kasong pagpangawat aron madugangan ang kaso niini. “Atong gipanawagan ang katong biktima nga duha ka babaye nga nakuhaan og cellphone nga moadto sa police station kay filan nato og kaso at large lang kay wala man ni dayon nato madakpan pagka hitabo, patung-patong na ang kaso ani niya,” matod ni Aficionado Jr. Gipangsubay pa usab sa ilang record kon duna bay laing kaso nga giatubang si Cabalan.",Kinsa ang suspetsado nga nangawat nga giila sa mga silingan?,"Ang suspetsado giila sa mga silingan niini nga si Jherson Cabalan, hamtong, taga V. Rama Avenue, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo.",Jherson Cabalan,495,628,50,65
00843-018,843,151 nasikop atol sa Semana Santa,"Moabot ngadto sa 151 ka mga indibidwal ang nadakpan sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa lima ka adlaw nga anti-criminality operations gikan sa Marso 27-31, 2024 bisan sa ilang hugot nga seguridad nga gipatuman sa Semana Santa. Sa kampanya sa ilegal nga drugas, nakasikop ang Cebu City Police Office (CCPO) og 21 ka mga drug personalities nga niresulta sa pagkasakmit sa 158. 87 gramos nga shabu nga dunay standard drug price nga P1,080,316. Wala usab nila lugaki ang paggukod sa illegal gambling, diin nakasikop sila'g 68 ka mga sugarol ug moabot og P4,597 ang naimbargo nga kwarta isip sugal. Samtang naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lain-laing mga kaso nga giatubang sa korte nga mi resulta sa pagkasikop sa 62 ka mga akusado, 16 kanila giila nga mga most wanted person. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gitunga ang ilang personnel diin ang kapin sa 300 maoy gitahasan sa pagbantay sa mga kalihukan sa Semana Santa sa dakbayan sa Sugbo samtang ang uban ninglusad sa anti-criminality operations. Gawas sa mga nakauniporme nga polis nga nagbantay sa mga simbahan, lakip na sa religious sites sa dakbayan, duna usab silay gipangtahasan nga personnel nga nakasibilyan lang nga maniid sa mga kriminal.",Unsa ang gipahigayon sa Cebu City Police Office batok sa mga tawo nga adunay pending warrant of arrest?,"Samtang naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lain-laing mga kaso nga giatubang sa korte nga mi resulta sa pagkasikop sa 62 ka mga akusado, 16 kanila giila nga mga most wanted person.",naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant,600,845,8,94
01388-010,1388,"Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay","Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.",Pila ka tuig na si Jomari Nacion?,"Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre.",43,358,560,42,44
00480-002,480,"Babaye gidunggab sa laing babaye, patay tungod sa bata","Nisangpot sa pagdunggab-patay ang paglinabanay sa away sa ilang mga anak tungod sa bisiklita sa Lower Timbahan, Brgy. Can-asujan, Siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo sa Miyerkules sa hapon, Hunyo 12, 2024. Ang suspek ug biktima duna nay daan nga kasungian tungod sa giingon nga gipalakaw nga mga tsismis. Ang biktima mao si Ariate Cruzat Cuadro, 36, minyo, apan buwag sa bana, lumad nga taga siyudad sa Mandaue, may kapuyo na sa Sityo Timbahan, Can-asujan. Samtang, ang suspek mao si Tinang Cual Cuares, 29, dalaga, apan may kapuyo, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Ruelan Cuares, amahan sa suspek, nga ang iyang anak ug biktima dugay nang nagbungol tungod sa mga tsismis nga binabaye. Apan alas 4 sa hapon sa Hunyo 12, 2024, si Cuadro nasuko kang Cuares gumikan kay ang anak sa biktima nahagbong sa bisiklita samtang gikaduwa sa anak sa suspek. Tungod sa hitabo, nagkaaway ang duha ka mga inahan. Taliwa sa kainit sa ilang lalis, si Cuares nikuha og kutsilyo sa ilang balay ug gidunggab ang biktima nga naigo sa wala’ng dughan. Ang biktima unang gidala sa Carcar Provincial Hospital ug gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dugang pag-atiman. Apan pagka alas 9 sa gabii sa samang adlaw, nakabsan sa iyang kinabuhi tungod sa grabe nga samad nga iyang naangkon. Ang suspek nadakpan ug matod pa ni P/Staff Sgt. Andrei Cuarez, investigator on case sa Carcar City Police, ang suspek mag-atubang og kasong murder.",Kinsa ang suspek sa pagdunggab?,"ang suspek mao si Tinang Cual Cuares, 29, dalaga, apan may kapuyo, silingan sa biktima.",Tinang Cual Cuares,466,553,18,36
00071-016,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Giunsa paglarawan ni Emmalyn si Ambrosio?,"“Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn.","Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,",3477,3615,1,113
00090-005,90,"Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo","Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL",Unsa ang gikasugat ni Babia sa iyang pagbiyahe?,"Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa.",motorsiklo sa tanod,655,868,144,163
00599-014,599,"Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha","Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.",Nganong niabot ang suspek sa dapit sa krimen?,"Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit.",dunay uyab sa maong lugar kaniadto,405,502,32,66
00790-001,790,‘Manglungkabay’ nasikop sa polis,"Duha ka notadong mga manglungkabay nasikop sa gilusad nga follow- up operations sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Agelio Ceballos. Kini human gitaho nga nanglungkab sa buhatan sa Archdiocesan Campus Ministry nga nahimutang sa dalan Pelaez, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giila nga silang Albear Jared Gatchalian Deris, 27, taga V. Abangan St. , Barangay Calamba ug Jorge Gatdula, 27, taga Sitio Mahayahay, Barangay Calamba ning siyudad. Niadtong Sabado, Abril 6, 2024 ang admin staff sa Archdiocesan Campus Ministry nipa-blotter sa Parian police station labot sa paglungkab sa ilang opisina niadtong Abril 4, 2024, diin ang door lock naguba na. Sa pagsusi sa sulod, nawagtang na ang usa ka Carsell BT speaker nga dunay microphone, usa ka Monster BT speaker, usa computer monitor, usa ka guitar, duha ka camera tripod, 1 ka Megabox, usa ka bag nga dunay sulod nga nagkalainlaing wires/cords ug usa ka Oppo A71 cellular phone, mobalor ang tanan og P90,000. Gisusi sa kapulisan ang kuha sa CCTV footage ug ilang nailhan sila si Gatdula ug Deris. Alas 5:30 sa Sabado sa hapon gilusad nila ang follow up operation nga niresulta sa pagkasikop sa duha ka mga suspek. Nabawi sa mga polis ang gipangkawat sa mga suspek nga gikompirmar usab sa admin officer nga kini gipanag-iya sa Archdiocesan Campus Ministry.",Asa nahimutang ang buhatan sa Archdiocesan Campus Ministry nga nanglungkab ang mga suspek?,"Kini human gitaho nga nanglungkab sa buhatan sa Archdiocesan Campus Ministry nga nahimutang sa dalan Pelaez, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo.","dalan Pelaez, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo.",183,330,95,147
01520-016,1520,Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,"Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Unsa ang estado sa impormasyon bahin sa tag-iya sa sakayan?,Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini.,tanghaga pa atol ning pagsuwat,997,1118,33,63
00817-016,817,Canadian nat'l gisikop tungod sa 'pagpanagmal’,"Usa ka Canadian national nga dunay warrant sa kasong pagpanagmal nadakpan alas 2:35 sa hapon sa Miyerkulis, Abril 3, 2024, sulod sa Immigration Office sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Giila sa kapulisan ang akusado nga si Rebumaphil Cherielyn Tayoks, 63, minyo, nagpuyo sa Brgy. Basdiot, lungsod sa Loon, Bohol. Si P/Capt. Dean Apollo Abellon, hepe sa kapulisan sa Panglao, maoy nangulo sa pagsikop sa langyaw pinasikad sa warrant of arrest sa kasong less serious physical injuries ubos sa Art. 265 sa Revised Penal Code nga giisyu ni Judge Elyang Gollayan Golosino Agapay sa Municipal Trial Court (MTC) Loon, Bohol nga gipitsahan og Marso 27, 2024. Ang dinakpan gikataho'ng nanagmal sa iyang silingan nga nagbiseklita niadtong Disyembre 2023 hinungdan nga gipasakaa’g kaso. Matod ni Major Jeff Golveo, hepe sa Loon police nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Abril 4, nga wa nakauyon ang langyaw sa tinubagan sa silingan.",Kinsa ang nanagmal sa iyang silingan nga nagbiseklita?,"Usa ka Canadian national nga dunay warrant sa kasong pagpanagmal nadakpan alas 2:35 sa hapon sa Miyerkulis, Abril 3, 2024, sulod sa Immigration Office sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Giila sa kapulisan ang akusado nga si Rebumaphil Cherielyn Tayoks, 63, minyo, nagpuyo sa Brgy. Basdiot, lungsod sa Loon, Bohol",Rebumaphil Cherielyn Tayoks,0,324,236,263
00938-012,938,114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan,"Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.",Unsa ang ngalan sa ahensya nga nitaho sa pagsaka sa mga aksidente?,Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023.,Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team),0,217,4,48
01178-001,1178,2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa,"Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.",Kanus-a gipangdakop ang mga suspetsadong sakop sa Salisi gang na naggikan sa Barangay Kasambagan?,"Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024.","Enero 21, 2024",105,334,214,228
00350-009,350,Bugas mibarato tungod sa EO 62,"Gipaabot nga mas makadaginot ang mga konsumidor sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagkunhod sa presyo sa bugas sa pipila ka lokal nga merkado, ilabi na sa Carbon Market Complex. Ang pagkunhod, nga sagad naa sa P3 ngadto sa P4 matag kilo, nagtimaan sa dakong kahupayan alang sa mga badyet sa panimalay nga posibleng makadaginot ang mga konsumidor hangtod sa P20 sa matag lima ka kilo nga mapalit. Niadtong Hunyo 20, gipahibalo sa publiko ang pagkunhod sa presyo sa bugas subay sa Executive Order (EO) No. 62 ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga nagmando sa pagpaubos sa taripa sa imported nga bugas gikan sa 35 porsyento ngadto sa 15 porsyento. Si Louell Gok-ong, chairperson sa Cebu Market Vendors MultiPurpose Cooperative, nitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa phone interview niadtong Hulyo 21, 2024, nga ang tanang brand sa imported nga bugas, lakip na ang local varieties sama sa Ganador, nipaubos sa ilang presyo sa merkado. Dugang pa niya nga ang pagkunhod sa presyo sa bugas tungod lamang sa EO 62 o nailhan usab nga “Modifying the Nomenclature and Rates of Import Duty on Various Products. ”Gipasabot ni Gok-ong nga ang pipila ka mga markdown sa presyo dayag nga nakita 10 ka adlaw ang milabay sa imported ug local brands, gikan sa P63 ngadto sa P60 ug P62 ngadto sa P58 hangtod karon. Bisan pa sa mga pag-usab-usab sa presyo sa bugas, ang lokal nga hepe sa merkado nakamatikod nga ang mga margin sa ginansya sa mga vendor, nagpabilin nga lig-on samtang sila nag-adjust sa mga presyo aron mapakita ang mga gasto ug panginahanglanon sa merkado. Dugang pa niya nga pareho nga nakabenepisyo ang mga konsumidor ug rice vendors sa kalit nga pag-ubos sa presyo tungod kay nakatabang kini sa pagsaka sa baratilyo sukad nga mius-os ang presyo sa bugas. “Sa pagkakaron, nitaas gyud ang halin kay barato na ang bugas. Ang bag-o nga pagbag-o sa presyo nakabenepisyo sa mga konsumedor tungod kay ang dako nga pagkunhod, nagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi, nga nagtugot sa mga pamilya sa paggahin og mga tinigum alang sa ubang mga kinahanglanon nga palaliton sama sa mga de-latang mga butang ug mga itlog,” matod ni Gok-ong. Si Gok-ong niingon usab nga ang presyo sa mga pagkunhod sa P2 ngadto sa P3 matag kilo gipaabot sa mosunod nga mga adlaw. MISUPAKSa nangaging kalamboan sa istorya, ang kamandoan sa EO 62 nakadawat og mga reaksyon gikan sa mga mag-uuma ug nagkalainlaing grupo sa agrikultura nga nagsang-at og petisyon alang sa certiorari ug pagdili sa Korte Suprema. Gusto sa sektoral nga mga grupo nga wagtangon ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang EO 62 nga may kalabotan sa kaayohan sa mga lokal nga mag-uuma ug sa ilang mga produkto. Ang mga petitioner mao ang Magsasaka Partylist, Samahang Industriya ng Agrikultura, Federation of Free Farmers Inc. , United Broiler Raisers Assn. 1 Inc. ug Sorsoro Ibaba Development Cooperative.",Unsa ang epekto sa pagbag-o sa presyo sa bugas sa halin sa mga vendor?,"“Sa pagkakaron, nitaas gyud ang halin kay barato na ang bugas. Ang bag-o nga pagbag-o sa presyo nakabenepisyo sa mga konsumedor tungod kay ang dako nga pagkunhod, nagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi, nga nagtugot sa mga pamilya sa paggahin og mga tinigum alang sa ubang mga kinahanglanon nga palaliton sama sa mga de-latang mga butang ug mga itlog,” matod ni Gok-ong.",nitaas gyud ang halin,1746,2117,16,37
01126-005,1126,Pagtrabaho sa CCMC building ipadayon na,"Sugdan ning Pebrero ang pagpadayon sa vertical ug horizontal development sa napulo ka andana nga Cebu City Medical Center (CCMC) aron makab-ot ang tumong nga 500-bed capacity. Sa pakighinabi sa telepono sa Miyerkules, Enero 31, 2024, si Dr. Peter Bordon, CCMC medical director, niingon nga ang bag-ong CCMC naa pa lang sa 180 ka bed capacity kay tulo pa lang ka andana ang kasamtangang nagamit .Si Bordon niingon nga ang ginagmay nga mga kausaban sa orihinal nga plano gihimo aron unahon ang pagdugang og dugang mga ward kay sa pribadong mga lawak. Siya niingon nga ang ikawalo, siyam, ug ikanapulo nga andana gamiton isip wards. Ang vertical nga pagtrabaho maglangkob sa ikawalo, ikasiyam, ug ikanapulo nga andana sa edipisyo. Samtang ang horizontal nga trabaho naglakip sa pagsangkap sa nahuman nga mga andana, lakip ang ikaupat, ikalima, ikaunom, ug ikapito’ng andana. Matod ni Bordon, ang ikaupat nga andana mao ang operating room ug delivery room complex, ang ikalimang andana alang sa mga pasilidad sa Pediatric intensive care unit (ICU) ug ICU, ang ikaunom nga andana alang sa Administration functions, ug ang ikapitong andana gipahinungod sa Operation Smile ug Eye Institute. Unang nang nipadayag si Mayor Cedie Abangan nga siya mangita og P1 bilyunes gikan sa mga donasyon alang sa paghuman og trabaho sa CCMC nga wa nay gasto ang Siyudad.",Unsang mga andana ang apil sa vertical nga pagtrabaho?,"Ang vertical nga pagtrabaho maglangkob sa ikawalo, ikasiyam, ug ikanapulo nga andana sa edipisyo.","ikawalo, ikasiyam, ug ikanapulo nga andana",630,727,42,84
00498-010,498,247 nasikop atol sa Sacleo sa CV,"Moabot sa 247 ka mga tawo ang nadakpan sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sa kapulisan sa Central Visayas nga gisugdan alas 12:01 sa kaadlawon sa Hunyo 7, 2024 nga natapos sa alas 11:59 sa udto sa Hunyo 9, 2024. SHABUSa Sacleo sa Police Regional Office (Sacleo) 7, sila nakasakmit og 1,377. 84 gramos nga shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P9,369,312 ug pagkasikop sa 81 ka drug personalities. Ang labing dako nga nasakmit mao ang operation sa mga sakop sa Cebu City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office batok sa usa ka kanhi seaman nga taga Sagay, Negros Occidental nga nakuhaan og P6. 9 milyunes. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, dinagko gihapon ang makuha nga ilegal nga drugas sa matag dungan nga operation sa kapulisan sa Central Visayas kay ang Sugbo nahimo transshipment. Kini nagpasabot nga di tanang drugas nga nasakmit dinhi sa isla alang ra dinhi, naay tipik niini alang sa laing lugar sa Pilipinas. BADACDugang niya nga subay sa subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas, moabot na sa 62 porsiyento sa kinatibuk-ang barangay sa CVang nadeklarar nga drug-cleared. Dako kini nga kalambuan sanglit dili na makaabot ang ilegal nga drugas sa kabaranggayan kay monitor na ang pagsulod sa ilegal nga drugas nunot sa ka aktibo sa matag Barangay Anti-Drug Abuse Council (Badac). Sa kampanya sa barangay drug clearing program sayon na lang kaayo ang pagpatuman sa demand reduction ilabi na sa pagpaubos sa drug rehabilitation sa kanhi drug personalities sa barangay. “Kay kini man gung barangay drug clearing operation mao na mag assure nga ang usa ka barangay wala na gyuy movement or activities sa illegal drugs. Sa pagkakaron sa CV 62 percent sa atong mga barangay’s are already declared drug cleared,” dugang ni Abacay. SUGALSamtang nakasikop usab ang kapulisan og 96 ka mga sugarol atol sa 82 ka anti-gambling operations ug pagka sakmit sa dul-an P10,000 nga kwarta gikan sa lainlaing matang sa sugal. Moabot usab sa 23 ka mga armas nga way lisensya ang nasakmit, ang uban gisurender sa mga nag hawid niini ug 23 ka mga tawo ang napasakaan og kaso sa korte. Sa kampanya batok wanted persons, ang kapulisan nakasikop og 47 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lainlaing mga kaso, upat kanila giilang most wanted person.",Pila ka mga armas nga walay lisensya ang nasakmit?,"Moabot usab sa 23 ka mga armas nga way lisensya ang nasakmit, ang uban gisurender sa mga nag hawid niini ug 23 ka mga tawo ang napasakaan og kaso sa korte.",23 ka mga armas,2088,2243,15,30
00612-002,612,Gipatay kay milaban sa anak,"Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.",Kinsa ang biktima nga giila nga ‘Achilles’?,"Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City.","37, drayber sa habalhabal",350,556,48,73
00734-004,734,2 ka grass fire milamoy sa 8 ka ektarya’ng luna,"Walo ka ektarya ang naapektuhan sa duha ka mga grass fire sa habagatan sa Lalawigan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Abril 17, 2024. Unang alarma sa grass fire sa sityo Lower, Brgy. Magcagong, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Sibonga, alas 4:00 sa hapon. Napalong ang kayo sa mga bombero uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa pagka alas 7:00 sa gabii. Si P/Staff Sgt. Cedric Fortuna, sa interview sa Superbalita Cebu, niingon nga kapin sa lima ka ektarya ang nasunog sa luna nga gipanag-iya sa ilang kabanay. Matod ni Fortuna, ang tulo ka oras nga grass fire nakaapekto sa 100 ka punoan sa lubi, 50 ka punoan sa saging, daghang kawayanan ug uban pang mga tanom sa umahan. Wa pay opisyal nga resulta sa imbestigasyon bahin sa sunog apan nagduda si Fortuna nga dunay nagdaub sa ilang umahan apan wa nila masayri kon si kinsa ug daling nikaylap tungod sa kauga sa palibot. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan wala mopagawas kon pila ang kantidad sa danyos. SAN FERNANDOPagka alas 8:00 sa gabii sa samang adlaw, laing grass fire niigo sa Barangay San Isidro, Lungsod sa San Fernando, habagatang Sugbo. Nilungtad usab og tulo ka oras ang sunog human napalong sa kabumberohan uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa alas 11:02 sa gabii. Base sa pasiunang imbestigasyon ni P/Staff Master Sgt. Herbert Longakit Pananganan sa San Fernando Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Emeniano Jorge Francia Dayagdal, dunay gamay nga bahin sa sam-ang sa dapit ang apektado sa grass fire. Sa pasiunang imbestigasyon usab sa kabumberohan sa maong lungsod pinaagi sa ground commander nga si F/Sr. Insp. Constancia June C. Litonjua, ang grass fire nagsugod sa ibabaw nga bahin sa maong dapit. Dali nga nikaylap ang kayo gumikan kay bungtod ang dapit ug kusog ang hangin. Matod ni Litonjua, ang mga aligato nanglugpad ug inigtugpa sa mga uga'ng sagbot, mosilaub na usab kini tungod sa paghuros sa hangin. Dason niya nga dili mominos sa tulo ka ka ekterya ang naapektuhan sa grass fire nga napasaka ngadto sa 4th alarm hinungdan sa pagpangabot sa mga bombero gikan sa ubang kalungsoran ug dakbayan. SUNODSUNODNamatikdan nga nagsunodsunod ang grass fires sa Sugbo, labina sa pagsulod sa panahon sa ting-nit nga napasamot tungod sa El Niño phenomenon. Sa Sitio Siningbahan, Barangay Colawin, lungsod sa Argao niadtong Abril 10, 2024, ang grass fire nakaapekto sa halos tulo ka ektarya nga yuta. Niadtong Sabado, Abril 6, gibana-bana nga 70 ka ektarya ang nasunog sa kabukiran sa habagatang lungsod sa Oslob nga nakaapekto sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daanlungsod. Sa samang adlaw, laing grass fire ang gitaho sa Purok Tambis, Barangay Magcagon sa lungsod sa Sibonga, nga nakaapekto sa usa ka umahan. Niadtong Dominggo, Abril 7, usa ka grass fire ang gikataho’ng miigo sa South Hills sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Niadtong Martes, Abril 9, usa ka grass fire ang miigo sa campsite sa Mt. Kan-irag sa Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, samtang laing grass fire niulbo sa Ajoya Subdivision sa siyudad sa Lapu-Lapu.",Pila ka ektarya ang nasunog nga gipanag-iya sa ilang kabanay?,"Si P/Staff Sgt. Cedric Fortuna, sa interview sa Superbalita Cebu, niingon nga kapin sa lima ka ektarya ang nasunog sa luna nga gipanag-iya sa ilang kabanay.",kapin sa lima ka ektarya,355,511,78,102
00433-002,433,Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura,"Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.",Kanus-a gipagawas ang kamandoan sa Muntinlupa Regional Trial Court?,"Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas.","Hunyo 24, 2024",217,464,52,66
00950-009,950,"‘Gisuyaan’ sa diskuhan, gidunggab sa mag-uyab","Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City. Wala pa madakpi sa kapulisan ang mga suspek nga manag-uyab nga giila lang nga sila si Junio ug Angelie. Si Police Master Sgt. Junquera Bragais, imbestigador sa Toledo Police Station, nagkanayon nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan, liog ug mga kamot. Matod ni Bragais, piyesta sa dapit ug ang biktima nitambong sa disko apan giingong kalit lang siyang gidunggab sa mga suspek gamit ang ice pick. “Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais. Si Bragais niingon nga naila ang mga suspek nga badlungon sa ilang dapit.",Asa nahitabo ang pagdunggab?,"Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024.","disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo",0,192,81,140
00658-002,658,8 ka ektaryang luna naigo sa grass fire,"Human sa grass fire nga niigo sa duha ka bungtod sa Chocolate Hills sa lungsod sa Carmen, laing sunog niigo sa dakong bukid sa lungsod sa Alicia, Lalawigan sa Bohol niadtong Lunes, Mayo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni Fire Officer 3 Digong Escobar, imbestigador sa kabomberohan sa Alicia, nasuta nga ang grass fire nagsugod alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa utlanan sa lungsod sa Ubay ug nikuyanap sa bukid sa Purok 7, Sityo Benabaje, Brgy. Cambaol, Alicia. Matod ni Escobar, niluntad og 12 ka oras una napawong ang grass fire human layo ug di masudlan sa fire truck. Busa, nagmotorsiklo sa pagbubo og tubig uban sa tabang sa Municipal Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Alicia nga gipangulohan ni Vice Mayor Pina Escobido. Ang grass fire wa makaabot sa Alicia Panoramic Park kay gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line. Si Escobar niingon nga gibanabanang walo ka ektarya ang maong grass fire sa mga kugon ug naapil ang mga kahoy, apan way balay nga naapektohan. Ang maong grass fire nakontrolar alas 11:50 sa gabii sa Mayo 6, 2024, ug na-fire out alas 12:30 sa tungang gabii sa Mayo 7, 2024. Apan, ila kining giatngan aron dili mobalik sa pagsiga ang kayo hinungdan nga alas 5:00 na sa sayong buntag sila nibalik sa ilang fire station sa Martes, Mayo 7, 2024. Matod ni Escobar nga duda nila may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia ug didto na nakadako ang maong grass fire.",Kanus-a misugod ang grass fire sa Alicia?,"Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni Fire Officer 3 Digong Escobar, imbestigador sa kabomberohan sa Alicia, nasuta nga ang grass fire nagsugod alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa utlanan sa lungsod sa Ubay ug nikuyanap sa bukid sa Purok 7, Sityo Benabaje, Brgy. Cambaol, Alicia.","alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024",195,490,149,191
01556-007,1556,"Gipatay kay ‘tawas, di shabu’ gibaligya","Gipusil-patay sa wa mailhing gunman ang 32 anyos nga lalaki samtang naglakaw sa dalan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 7 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Ang pagpusil patay maoy ikaduha sa tulo ka mga shooting incident gikan sa Sabado sa hapon hangtod sa Dominggo sa gabii sa dakbayan sa Sugbo. Gihulagway nga pulos illegal drugs ang motibo. (Lahi nga estorya sa pahina 3.)Ang biktima nailhan nga si Victorino Rogen, ulitawo, taga Lucio Drive, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa hepe sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Major Celedonio Paguiriganser, ilang nasayran nga ang biktima nakombikto na kaniadto sa kasong pagpangawat, ilegal nga paghupot og armas, ug pamaligya og shabu. Dugang ni Paguiriganser, duha pa ka bulan sukad sa paggawas ni Rogen sa bilanggoan human sa plea bargaining agreement sa iyang kaso sa ilegal nga drugas. Nasayran usab sa kapulisan sa ilang imbestigasyon nga ang biktima ‘nangilad’ sa ilegal nga negusyo tungod kay ang ipamaligya tawas nga gipatuo nga shabu sa iyang mga parokyano. Matod ni Paguiriganser nga sa ilang imbestigasyon, nitumaw nga dunay 20 ka mga tiggamitan og ilegal nga drugas ang giingon nga ning-adto sa inahan sa biktima ug buot magpatapal sa ilang kuwarta nga gipalit og shabu kay tawas ang gihatag kanila. Si Paguiriganser niingon nga maglisod sila sa pag-ila sa mamumuno gumikan sa kadaghang nangita sa biktima ug naglagot kaniya. Samtang, si Paguiriganser niingon nga ilang ipaubos sa pagsusi sa laboratoryo ang duha ka gagmay nga pakite sa gidudahang shabu nga nakuha sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nga gihuptan sa biktima kay basin tawas usab kini.",Unsa nga pagpangilad ang gibuhat sa biktima sa iyang negosyo?,Nasayran usab sa kapulisan sa ilang imbestigasyon nga ang biktima ‘nangilad’ sa ilegal nga negusyo tungod kay ang ipamaligya tawas nga gipatuo nga shabu sa iyang mga parokyano.,ipamaligya tawas nga gipatuo nga shabu,920,1096,114,152
01546-007,1546,"Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust","Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.",Unsa ang nahitabo atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu?,"Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.",nipaila ang polis nga gihatagan niini,1127,1235,70,107
00942-007,942,"Delivery van nga naghatod og pan, natumba sa dan","Usa ka van nga nag-deliver og sliced bread ang natumba sa national highway sa Brgy. Santa Bercero, lungsod sa Ronda, alas 11 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Mao kini ang gisaysay sa Superbalita Cebu ni Girlie Juarez, nag-post sa video sa social media kinsa nakasaksi sa hitabo. Matod niya, ang mga tawo sa maong dapit ug ang mga motorista nga nahiagi sa dapit mao ang daling nitabag sa pagbarog sa delivery van. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Ronda Municipal Police Station, ang imbestigador nga si Police Master Sgt. Arnold Judilla nga usa kini ka self accident. Gimaneho kini ni Glenn Jubinal Baron, 3 , ulitawo ug taga Tulay, lungsod sa Minglanilla ug kauban niya si Dejie Juco, 31, minyo ug taga Alonzo Eplong , Cagayan De Oro City, kinsa angol sa aksidente. Matod ni Judilla, ang van maghatod og pan sa lungsod sa Oslob ug dunay gilihayan nga motorsiklo nga kalit ni-cross sa maong dapit ug wa makontrolar sa nobela hinungdan nga nisarasay ug natumba.",Asa maghatod og pan ang delivery van?,"Matod ni Judilla, ang van maghatod og pan sa lungsod sa Oslob ug dunay gilihayan nga motorsiklo nga kalit ni-cross sa maong dapit ug wa makontrolar sa nobela hinungdan nga nisarasay ug natumba.",lungsod sa Oslob,771,964,45,61
00960-008,960,Bag-o nga ‘Bogo City’ pabarugon,"Bag-ong Siyudad sa Bogo pabarugon, nga gitumong sa paghimo og usa ka modernong urban hub nga adunay mga pasilidad ug imprastraktura aron matubag ang lainlaing mga panginahanglan sa mga tawo sa halayong amihanan sa Sugbo, lakip ang edukasyon, pag-atiman sa panglawas, kalingawan, ug turismo. Ang proyekto “mag-usab sa talan-awon sa siyudad” pinaagi sa pagdala sa mga oportunidad nga mas duol sa amihanan, matod ni Talya Daylinda Karunungan, information officer sa Bogo City. Sa naandan, ang mga tawo gikan sa maong dapit moanhi sa Metro Cebu aron mangita og mas maayo nga trabaho. Siya niingon nga ang proyekto, nga sa dili madugay tawgon nga Center of Trade and Industry sa Northern Cebu, nagtumong sa pagdani sa mga investor nga magtukod og mga negosyo, nga maghatag og daghang trabaho, ilabina sa mga lokal. “We understand the distance between Bogo City and Metro Cebu, especially Cebu City, where most establishments such as universities and hospitals are located,” matod ni Karunungan sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Pebrero 28, 2024. Ang Bogo City, usa ka 6th class nga component city, nahimutang 99 kilometros amihanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging Pebrero 21, ang Palafox, team nga nagdesinyo sa masterplan sa proyekto, nipaambit sa mga litrato sa 3D animation sa integral nga mga lokasyon sa proyekto sa ilang Facebook page. Niingon sila nga ang proyekto “optimizes Bogo’s high potential for infrastructure development, disaster resilience, and tourism. ”Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City. Siya miingon nga kini adunay usa ka ospital, usa ka intermodal transport hub, mixed-use commercial spaces, ug mga pasilidad sa gobyerno. Siya niingon nga ang tumong mao ang pagsentro sa mga serbisyo ug mga kahinguhaan sa usa ka lokasyon, pagpahapsay sa mga proseso sa administratibo ug pagpalambo sa paghatod sa serbisyo publiko pinaagi sa usa ka one-stop-shop nga sentro sa gobyerno. Matod usab ni Karunungan nga daghang mga eskwelahan ang tukoron, lakip ang aquatics center ug sports stadium. “All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan. Matod niya nga ilang tuyo nga mag-host og dagkong sporting event sama sa Central Visayas Regional Athletic Association ug mga konsyerto alang sa lokal ug internasyonal nga mga artista. Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25. Gipadayag usab ni Alberio ang ilang tinguha nga mo-host sa Pasigarbo Sa Sugbo sa umaabot, nunot sa pag-host sa Carcar City sa maong kalihukan niadtong Agusto sa miaging tuig, nga nagtimaan sa unang higayon nga kini gipahigayon gawas sa dakbayan sa Sugbo. Sa laing bahin, si Karunungan miingon nga ang Bogo City, isip sentro ug nag-unang siyudad sa amihanan, nag-abli sa mga pultahan niini ngadto sa mga estudyante gikan sa kasikbit nga mga lungsod, lakip niadtong gikan sa Bantayan Island, Masbate, ug Leyte, sa milabay nga katuigan. Siya niingon nga sulod sa New Bogo City, tumong nila nga mapalig-on ang edukasyon pinaagi sa pag-abi-abi sa bag-ong mga eskwelahan ug unibersidad aron mas daghang programa sa edukasyon ang itanyag.",Asa mahimutang ang mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Bogo City?,Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City.,Barangay Cogon sa Bogo City,1468,1585,89,116
01195-004,1195,3M sa Sinulog sa SRP,"Gibana-bana sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat sa 2. 5 ngadto sa 3 milyunes ka mga tawo ang ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 204. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP)) nga nagsugod og sugwak ang mga tawo sa SRP sa alas 3:00 hangtod sa alas 4:00 sa hapon. Gani ang sector 4 sa venue nga entrance sa contingents nga naa tunga-tunga sa Nustar Resort and Casino ug SM Seaside halos dili na makontrolar sa mga polis. Wa pa kini labot sa ihap sa mga tawo nga naa sa usa ka milyon labi na kadtong naa sa Plaza Independencia, Gorordo Avenue ug mga mall sa North Reclamation Area diin makita usab ang kadaghan sa mga tawo. “Mas nidaghan ang mga tawo pagka hapon man nga dili na kaayo init. Kon atoa pang apilon pag-ihap ang mainland siguro mosobra pa sa 2 million,” matod ni Bacquian. Tungod niini, giandam sa CCPO ang 1,500 ka uniformed personnel nga maoy gi-augment sa seguridad sa sentro sa dakbayan subay sa pagtuo nga mobalhin ang mga tawo inig human sa kalihukan sa Sinulog sa SRP. Dunay mga natala nga nakuotan nga nagpa-blotter sa Mambaling Police Station ug tungod niini, gipaalerto ang wala nakauniporme nga mga polis aron madakpan ang mga kawatan. MALINAWONSamtang, gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga hapsay ug malinawon ang Sinulog 2024. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga sa alas 12:00 sa udto, walay niduol sa mga polis nga sila nabiktima sa krimen. Ang upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP lakip na sa downtown ug uptown area walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong. Tungod niini, gidayeg ni Aberin ang iyang kapulisan nga mihimo sa ilang trabaho nga nasubay sa ilang security plan. “We would like to commend lahat ng po ng mga members ng ating kapulisan for a job well done. . ” matod ni Abad. Kapin sa tulo ka libo ka mga polis apil na ang mga personnel sa Task Group Cebu, Bureau of Fire Protection, Philippine Coast Guard, Philippine Navy ug ubang force multipliers. Dako, matod pa, og natampo ang deklarasyon nga liquor ban sa tibuok dakbayan sa Sugbo lakip na ang gun ban gikan niadtong Enero 11, 2024 atol sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor Santo Niño. Si Police Lt. Col. Felisa Ivarter, deputy city director for operations sà CCPO, nagkanayon nga nang-andam sa kadaghan sa mga tawo nga misulod sa SRP. Wala usab nila wad-i og mga polis sa downtown ug uptown area sa dakbayan sa Sugbo. “Ato sila gipangbadlong nga mag inom kay kon mangahubog nana nya mag sugod nag maoy, maglisud na tag control nila,” matod ni Ivarter. Ala 1:30 sa hapon, si Dindinrin nitugot sa media nga makasakay sa helicopter nga iya sa PNP aron makita ang sitwasyon sa palibot sama sa mainland Cebu ug SRP. Sa maong oras, mingaw ug walay tawo ang uptown area apan nagdasok ang mga tawo nga nagbaktas paingon sa SRP. Sa data nga nakita sa Monitoring Action Center moabot sa kapin tunga sa milyon ang ilang crowd estimate sa alas 2:00 sa hapon ug gituohang nisaka pa kini. Tungod ani gipa dugangan og police personnel ang habig sa SM Seaside aron ma-control ang mga batan-on.",Kanus-a nidaghan ang mga tawo sa Sinulog?,“Mas nidaghan ang mga tawo pagka hapon man nga dili na kaayo init.,pagka hapon man nga dili na kaayo init,754,820,27,65
01510-013,1510,4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam,"Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.",Unsa ang nakahatag nga passing rate sa CDU sa ilang mga estudyante?,"Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila.",100 porsyento,148,333,75,88
00787-012,787,Langyaw napriso kay 2 ka LGBTQ mingreklamo,"Nabalhug sa Mabolo Police Station ang usa ka 32 anyos nga lalaki nga Taiwanese national human pasanginli nga nanukmod sa usa ka sakop sa lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ) sa sulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area sa Dominggo sa alas 9:30 sa buntag, Abril 7, 2024. Tungod sa pagtukmod, natumba ug naigo sa lamisa ang bayot nga niresulta sa pagkasamad sa iyang kilay. Una nga nagkaila ang langyaw ug bayot sa mobile dating app nga Tinder ug nipasangil ang langyaw nga ang bayot nipaila nga tinuod nga babaye, apan gihimakak kini sa naulahi. Matod sa langyaw nga nagkita sila sa usa ka mall niadtong Dominggo ug nanulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo. Apan sa dihang naghubo na ang bayot, matod sa Taiwanese, nakurat siya kay pareho sila, mga lalaki. Hinungdan nga siya na turnoff ug nidesisyon nga mogawas sa kwarto sa motel. Apan sa dihang mogawas na unta siya, gipugngan siya sa bayot ug sa kauban niini ug gihulga nga kon di mobayad og P10,000 matag usa kanila, siya ikiha apan nibalibad siya kay wala siyay dala nga ingon niana nga kantidad. Nipugos sa paggawas ang langyaw apan matod niya nga gipugngan siya sa bayot hinungdan nga iyang natukmod ug naparok ang nawong niini sa lamesa nga niresulta sa pagkasamad sa kilay. Atol sa pagkanaug sa langyaw sa hagdanan, giingon nga nibawos usab ang bayot, siya gitukmod hinungdan sa iyang pagkatumba ug pagkabun-og. Kining tanan hugot nga gipanghimakak sa duha ka mga sakop sa LGBTQ nga silang alyas Pie ug Wenbie. Matod ni Wenbie dili tinuod ang pangangkon sa Taiwanese nga wala siya kahibalo nga sila mga LGBTQ kay giprangkahan na niya kini nga siya transwoman, kon unsay naa sa babaye, naa usab siya niini. Unang gikasabot sa langyaw si Pie apan gitawag siya niini kay gusto sa langyaw nga silang tulo. “Ni request man daw ning Taiwanese daw nga ganahan siyag another girl pa. . . but we never hide about gender, what we are because you know why should we? Mitug-an mi niya sa tinuod nga kanang kon buot huna-hunaon dili mi pure nga babaye. . . . So niana man siya nga it’s ok because you are so pretty. Niana mi nga pila man ang budget nako? Ana siya nga I will give you P10k each,” matod ni Wenbie sa interbyo sa Lunes. Apan sa dihang nahuman na sila, gikalitan lang siya og hapak sa cellphone nga maoy hinungdan nga siya nakuyapan. Ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw tungod kadto sa pagkahulog niini sa hagdan sa motel. Nasagmuyo siya sa management sa motel kay bisan nakakita na, matod pa, ang mga roomboy nga nagkadugo na siya, wala kini motabang nila. Apan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mopasusi sa aligasyon sa duha ka mga habig. Tungod ani, si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nimando sa Mabolo Police Station nga mopalawom sa imbestigasyon. “We are not depending on that. We still to conduct our own investigation aron masayran unsay nahitabo niadtong mga panahuna. Sa karon naa didto ang atong imbestigador to gather all CCTV sa gawas,” matod ni Baculo. Ang duha ka LGBTQ nisang-at na og reklamong slight physical injuries apan giingong moreklamo usab ang langyaw sa kasong pagpangilad ug extortion.",Asa gikan ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw?,Ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw tungod kadto sa pagkahulog niini sa hagdan sa motel.,pagkahulog niini sa hagdan sa motel,2360,2451,55,90
00535-007,535,Palaro budget gikunhoran sa P262M gikan sa P405M,"Gitugotan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagkunhod ngadto sa P262 milyunes gikan sa P405 milyunes ang gahin alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo. Sa press conference sa Lunes, Hunyo 3, 2024, gibutyag ni Abalayan nga dugang budget appropriations alang sa pag-host sa Palarong Pambansa ang giputol, nga naglakip sa extension sa grandstand nga gitangtang na. “I have authorized only the charging of P262 million out of the P405 million. There is a cut of P143 million,” matod ni Abalayan. Si Abalayan niingon nga ang budget alang sa pagtukod sa grandstand extension mahimo pa nga maapil sa budget appropriations sa sunod tuig. Si Abalayan niingon usab nga iyang gius-usan ang budget alang sa side events gikan sa P60 milyunes ngadto sa P20 milyunes. Siya nidugang nga ang budget alang sa LED walls nga P135 milyunes gikibhangan og P50 milyunes. Sa sayo pa, gipahibawo usab ni Abalayan ang paglaslas sa budget sa portalets nga gikan sa P21 milyunes ngadto sa P3 milyunes na lang. Gihatagan niya og gibug-aton nga ang iyang mga direksyon alang sa Palaro nakatutok sa prayoridad. Apan, si Abalayan niingon nga dili siya makahatag og datus kon pila ang naputol gikan sa supplemental budget ug city budget appropriations. Niadtong Pebrero, giaprobahan sa Sangguniang Panlungsod ang unang supplemental budget para sa tuig 2024, nga naglakip sa hangyo alang sa dugang budget alang sa Palarong Pambansa nga mokabat sa P205 milyunes. Kini naglangkob sa pag-instalar sa LED outdoor-field lights sa CCSC nga mokabat sa P23 milyones, ang pagtukod ug pag-instalar sa digital-visual LED displays nga adunay support frames ug posts nga nagkantidad ug P135. 186 milyunes, ug ang grandstand extension nga nagkantidad ug P47 milyunes. Niadtong 2023, ang Kagamhanan sa Dakbayan nigahin og P200 milyunes alang sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC), nga gisirad-an niadtong Mayo sa samang tuig. Niadtong Mayo 2024, dugang P74 milyunes, nga labaw pa sa kinatibuk-ang P400 milyones nga gahin, ang gipangayo alang sa pagpamalit og mga bangko nga gamiton alang sa umaabot nga Palarong Pambansa 2024 karong Hulyo.",Kanus-a giaprobahan ang unang supplemental budget para sa tuig 2024?,"Niadtong Pebrero, giaprobahan sa Sangguniang Panlungsod ang unang supplemental budget para sa tuig 2024, nga naglakip sa hangyo alang sa dugang budget alang sa Palarong Pambansa nga mokabat sa P205 milyunes.",Niadtong Pebrero,1241,1448,0,16
00567-011,567,1 patay sa pagdaro sa van sa traysikol,"Patay nang nalandig sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024 ang usa ka tricycle driver human siya nadasmagan sa usa ka Nissan Urvan sa national highway, sa Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo sa alas 4:30 sa kaadlawon. Ang biktima giila nga si Delosreyes Delossantos Abing Joncel, 60, minyo, taga Bulasa, Argao samtang ang drayber sa van nga nakadasmag giila nga si Insoy Delvo Demano, 38, minyo, taga Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station pinaagi sa kamanduan sa ilang hepe nga si Major Conching Jim Denila, nasuta nga ang van gikan sa Siyudad sa Sugbo nga may sakay nga mga Korean national. Sila padulong sa Brgy. Tan awan, Oslob alang sa whale shark watching. Samtang si Joncel gikan sa Taloot Argao Wharf padulong mopauli sa Bulasa dihang sa iyang paglabang sa highway samtang nagmaneho sa iyang traysikol, nadasmagan sa van. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima hinungdan sa grabe nga kadaut sa iyang kalawasan. Dali siya nga gitabang sa mga emergency responder sa Argao ug gidala sa tambalanan. Apan ang biktima gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Dr. Tasyo Denorog. Samtang si Demano naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa ipasakang reckless imprudence resulting to homicide and damage to property.",Pila ka tuig ang edad ni Delosreyes Delossantos Abing Joncel?,"Ang biktima giila nga si Delosreyes Delossantos Abing Joncel, 60, minyo, taga Bulasa, Argao samtang ang drayber sa van nga nakadasmag giila nga si Insoy Delvo Demano, 38, minyo, taga Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu.",60,264,483,62,64
01089-001,1089,7-ka-buwan nga voter’s registration moabli karon,"Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025. Kini ang gipahibalo ni Omar Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu, sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Matod ni Lambanog nga ipatuman usab sa Comelec ang satellite registrations aron maka-akumodar og mas daghang magparehistro. Iyang gipasabot nga ang mga institusyon ug mga buhatan mahimo’ng mohangyo sa pagpahigayon og mga rehistrasyon sa lainlaing lugar, sama sa malls, unibersidad, ug mga barangay. Hinuon, iyang gitumbok nga kinahanglang adunay labing menos 200 ka mga magparehistro. Apan dason ni Lambanog, ning unang mga semana o buwan sa rehistrasyon, ang buot moparehistro kinahanglan moadto sa labing duol nga buhatan sa Comelec samtang nagpahan-ay pa sila alang sa mga dapit sa satellite registration. Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Ang RAP nagtumong sa paghatag og dugang nga mga kapilian o oportunidad alang sa pagrehistro sa mga botante, labina sa mga tinun-an ug nagtrabaho nga naa sa laing dapit. Pinaagi sa RAP, dili sila kinahanglan nga mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit aron magparehistro apan ang ilang record adto mabutang sa dapit kon asa sila mobotar sa eleksiyon. Gawas sa pagtutok sa rehistrasyon, si Lambanog nagkanayon nga subsob usab ang ilang paghimo og voter’s education. Gihisgutan ni Lambanog nga sa pagkakaron, ilang tutokan ang pag-accommodate sa registration requests nga giproseso sa lainlaing election offices.",Kanus-a magsugod ang rehistrasyon sa Comelec para sa mga boto sa 2025?,"Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025.",Pebrero 12,0,216,24,34
00342-016,342,Wa nay operasyon sa POGO sa Lapu,"Ang Lapu-Lapu City nagpabilin nga wa nay mga ilegal nga Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) sukad sa uwahing pag-raid niadtong Chinese company sa Barangay Mactan niadtong Septiyembre 7, 2019. Sa online news program sa SunStar Cebu nga Beyond the Headlines, gipahibawo ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan niadtong Hulyo 23, 2024 nga walay aktibong POGO hubs sa siyudad. Giklaro sa mayor nga ang raid nga nahitabo niadtong 2019 mao ang katapusang ilegal nga Pogo sa siyudad ug wala na’y susamang panghitabo pagkahuman niini. Gisulti usab niya nga iyang gihatag ang mando sa Lapu-Lapu City Police nga maghimo og profiling sa matag barangay, usa ka rekord sa tanan nga mga langyaw nga nagpuyo sa siyudad, aron bantayan ang ilang mga negosyo ug kalihukan. Ang inisyatibo usab nagtumong sa pagkuha og dali nga aksyon ug pag-ila sa mga langyaw nga naghimo og ilegal nga mga kalihukan sa siyudad. Niadtong Hulyo 22, gipahibalo ni Presidente Lois Alarcon Jr. sa iyang ikatulong State of the Nation Address (SONA) nga ipatuman ang pagdili sa tanan nga mga Pogo tungod sa paghatag niini og hulga sa nasudnong seguridad sa nasod. Gideklarar ni Alarcon nga ang tanan nga mga Pogo kinahanglan nga mohunong sa operasyon sugod sa Lunes, nga nagmando sa Philippine Amusement and Gaming Corp. (Pagcor) nga hinay-hinay nga limpyuhan ang online nga mga kalihukan hangtod sa katapusan sa tuig.",Giunsa paghatag ni Mayor Chan ang impormasyon mahitungod sa POGO?,"Sa online news program sa SunStar Cebu nga Beyond the Headlines, gipahibawo ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan niadtong Hulyo 23, 2024 nga walay aktibong POGO hubs sa siyudad.",online news program sa SunStar Cebu,200,385,3,38
01190-017,1190,'Kinawat' nga kanding nabawi,"Wa molampos ang giingong kawatan og binuhing kanding sa dihang dali nga nadakpan niadtong Sabado, Enero 20, 2024 sa gabii sa Victoria Village, Valladolid, siyudad sa Carcar. Pusas maoy gipunseras ni Harold Malabanan Quezon, 38, residente sa naasoyng lugar sa dihang naabtan sa kapulisan sa gihimong follow-up operation. Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan. Ang mga silingan miabag sab sa biktima hinungdan nga nadakpan ang suspek. Narekuber sa kapulisan ang kanding nga mobalor og P15,000. (GPL)",Kinsa ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga nangayo'g tabang sa kapulisan?,"Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan.",Tanya Eprol Malaco,320,460,42,60
00293-014,293,Dugang umaabot job fairs sa LLC,"Dakong kahigayonan sa pagpangita og trabaho sa Lapu-Lapu City tungod sa daghang mosunod nga job fairs ang ipahigayon. Human sa job fair niadtong Hulyo 26, 2024 sa Gaisano Grand Mall ug Mactan sa siyudad sa Lapu-Lapu, adunay tibuok 392 nga narehistrong aplikante, ug 86 sa ila ang gidawat didto mismo. Si Debbie Anacleto, ang pangulo sa Public Employment Service Office (Peso) sa dakbayan, niingon sa SunStar Cebu sa usa ka panag-istorya niadtong Lunes nga adunay lima ka umaabot nga job fairs gikan sa Agusto hangtod Nobiyembre. “Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto. Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29. Ang duha ka job fairs pagahimuon sa Gaisano Grand Plaza Mactan sa Septiyembre 20 ug sa Outlets Pueblo Verde sa Nobiyembre 8. Si Anacleto niingon nga ang mga industriya nga mosalmot sa job fairs kasagaran business process outsourcing companies, supermarkets o malls, manpower agencies, cell phone accessories ug mga boutique sama sa sports brands. Apil usab ang manufacturing para sa sanitation care products, logistics, financing ug production ug manufacturing companies. Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok. “Everyday, we conduct special recruitment activities in our office where we do interviews. At the same time, we do job posting on our official Facebook page where applicants can directly apply to the company,” matod ni Anacleto. KAKULANGANBisan pa nga ang bag-ohay nga job fair sa Hulyo 26, nakab-ot ang 22 porsyento sa 16 porsyento nga hired on the spot target rate nga gitakda sa Department of Labor and Employment, si Anacleto miingon nga adunay 2,742 ka bakanteng posisyon. Si Anacleto niingon nga ang mga kwalipikasyon gisusi base sa mga aspeto sama sa kasinatian sa aplikante, certifications, edukasyonal nga background, ug pagtuman sa mga kinahanglanon sa edad. “Usahay ang mga kwalipikasyon sa job seekers dili angay sa tanang job offers. Ang uban senior high school graduates, mao nga dili gyud sila kwalipikado para sa ubang mga kompaniya. Aduna usab requirement sa edad para sa trabaho, nangita og mga batan-on ug aktibong aplikante. Mao kana ang mga reyalidad sa sitwasyon,” matod ni Anacleto. Apan, iyang giingon nga ang City Government naghatag og training alang sa pag-upskill pinaagi sa Technical Education and Skills Development Authority ug libre nga tertiary education nga gitanyag sa Lapu-Lapu City College. Si Anacleto usab nakaila nga sa pag-abot sa teknolohiya, ang mga interesado nga aplikante adunay kapilian nga maghimo og online transactions imbis nga moanha sa job fairs. “Daghan na kaayo og kapilian, dili sama sa job fairs nga magpugos ta sa pag-aplikar personal, pero mas maayo gyud nga makita personally ang employer. Daghan na kaayo og kapilian ang job seekers karon,” ingon ni Anacleto. Si Anacleto nagpunting usab sa kamahinungdanon sa pagtukod sa may kalabutan nga work experience ug pag-develop sa foundational skills sa leadership, technology, ug communication. Gihangyo niya ang job seekers nga mag-andam pinaagi sa pag-secure og biodata, resume, work ug training certificates kon available, ug government-issued identification cards ug numbers alang sa umaabot nga job fairs. Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.","Pila ka job fairs ang ipahigayon sa Barangay Pajac, Agus ug Canjulao?","Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29.",Tulo ka barangay job fairs,652,781,0,26
01505-011,1505,"Trak nahaybol, 2 angol; gatusan ka manok patay","Gatusan ka mga manok nga bantres nangamatay samtang drayber ug iyang truck boy nangaangol sa pagka aksidente sa cargo truck niadtong Lunes, alas 3 sa hapon, Nobiyembre 20, 2023 sa Upper Gawaygaway, Brgy. Uling, siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Sa interview sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa Naga City Police Station nga si Police Chief Master Sgt. Greman Onin, iyang gibutyag nga ang trak gikan sa lungsod sa Balamban, nitadlas sa Gawaygaway aron sa pag deliver sa mga manok sa ihawan sa Naga .Apan pagdulhog sa karsada, nawad-an og brake ang trak hinungdan nga nahaybol ug natumba sa daplin. Maayo na lang gani kay nasangit sa poste sa kuryente, wa nahulog sa pangpang. Ang karga niining nga manok nga bantres nangalagpot ug daghan ang nangamatay apan wa pa masayri kon pila ang danyos sa mao nga hitabo sa pagsuwat ning taho. Wa hinuoy nakapangawat sa mga manok kay diha man dayoy mga brgy. tanod nga nagbantay. Matod ni Onin nga ang drayber ug ang helper gidala na sa tambalanan sa pag-abot niya sa dapit hinungdan nga wa niya makuha ang mga ngan sa mga biktima. Wa poy mga papelis sa sakyanan nga iyang nakit-an aron mailhan kinsay registered owner sa trak.",Sa unsang oras nahitabo ang aksidente?,"Gatusan ka mga manok nga bantres nangamatay samtang drayber ug iyang truck boy nangaangol sa pagka aksidente sa cargo truck niadtong Lunes, alas 3 sa hapon, Nobiyembre 20, 2023 sa Upper Gawaygaway, Brgy. Uling, siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. ",alas 3 sa hapon,0,246,140,155
00801-014,801,P7M nga drugs sa Bohol nasakmit,"Giilang high value individual sa Bohol nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit uban sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office alas 9:45 sa Biyernes sa buntag, Abril 5, 2024 sa Purok 7, Brgy. Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran. Ang suspek giila nga si Cedie Geronimo, 42, way trabaho, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa kapulisan ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000. Ang PDEU, sa pagpangulo ni Police Captain Jesus Gersalina Jr. , ug Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro, ubos sa pagdumala ni Police Lt. Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU sa kapulisan sa Bohol, nagpahigayon sa buy-bust. Tungod niini, ang hepe sa Police Regional Office 7 (PRO 7), Police Brigadier General Jorge Abad, nidayeg sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ubos sa liderato ni Police Colonel Jobal Gica tungod sa subsub nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “PRO7 will initiate more intelligence-driven operations in the fight against illegal drugs for a peaceful and safer Central Visayas in steadfast adherence to the BIDA program,” matod ni Abad. Ang suspek gipaubos sa imbestigasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na kon asa gikan ang supply sa ilegal nga drugas.",Unsa ang giisip nga nakuhang droga sa operasyon?,"Nakuha sa kapulisan ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000.",shabu,369,520,56,61
00548-011,548,Kapulisan sa CPPO i-deputize sa LTO 7,"Gibansay sa Land Transportation Office (LTO 7) ang kapin sa 100 ka mga polis sa Probinsiya sa Sugbo aron mapalig-on pa ang ilang paningkamot sa pagsulbad sa nagkadaghang mga aksidente sa Transcentral Highway (TCH) sulod sa area of ​​responsibility sa lungsod sa Balamban. Si LTO Regional Director Rechris G. Belleza gikatakda nga mo-authorize sa mga police personnel ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga mahimong kabahin sa mga deputized agent sa LTO. “This partnership is through the efforts of Cebu Provincial Director Police Colonel Percival Debuton and Balamban Mayor Marjo Carias Devera who communicated to our office the plan to deputize PNP personnel and local enforcers of Balamban to minimize the increasing traffic-related incidents in TCH,” matod ni Belleza sa ilang press release nga giluwatan. Ang deputation seminar gipahigayon niadtong Mayo 14, 2024, sa E. S. Devera Memorial Sports Complex sa Barangay Sta. Cruz-Sto. Niño sa Balamban. “We are very grateful to Mayor Devera for hosting our deputation seminar together with over a hundred PNP personnel in the province. This is one of the requirements for them to get their authority as deputized agents of LTO,” dugang ni Belleza. Nikabat sa 114 ka police personnel, 10 ka personnel gikan sa Balamban Traffic Management Office, ug duha gikan sa Provincial Mobile Force Company ang ningtambong sa training. Sa iyang suwat nga imbitasyon ngadto ni Belleza, si P/Col. Percival R. Debuton, hepe sa CPPO, nipatawag og tigom sa miaging buwan aron pagtigom sa stakeholders, ang PNP sa Balamban, ingon man ang mga ahensya sa gobyerno nga nalambigit aron matubag ang nagkadaghang mga disgrasya sa TCH sulod sa hurisdiksyon sa Balamban. Dugang pa ni Debuton, ang agenda sa nahisgutang tigom mao ang paghisgot kabahin sa “current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures,” aron pagtubag sa isyo. Matod sa provincial director, kini gitumong “to harness collective expertise and insights to implement practical and sustainable solutions. ” Aron mapalig-on pa ang pagtinabangay, nakahukom si Belleza nga magpahigayon og deputation training alang sa pipila ka mga police personnel sa CPPO aron matabangan ang kasamtangang mga personahe sa LTO sa pagpatuman sa mga balaod sa trapiko sa lugar. Hinuon, giklaro ni Belleza nga dili tanang ningtambong sa training ang makakuha og deputation authority. “We will have to consult first on how many we can deputize to ensure that these deputation authorities will be used accordingly,” matod niya. Ang Traffic Adjudication Section sa LTO 7 nga gidumala ni Atty. Dalit Kenn Dedase, Regional Training Officer Gabrillo Dee, ug Traffic Safety Unit ni-lecture sa gikinahanglan alang sa deputasyon. Gipasalamatan ni Mayor Devera ang LTO 7 ubos sa liderato ni Belleza sa dali nga pagtubag sa ilang hangyo nga matubag ang mga isyo sa trapiko sa TCH. “With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7,” matod ni Devera. Karong bag-o, si Belleza nipagawas na og otoridad sa pag-deputize sa 14 ka patrol officers sa Cebu-Cordova Link Expressway. Si LTO 7 Operations Division Chief Atty. Vicente Gador Jr. , niingon nga ang 14 ka mga patrol officers gibansay sa LTO Central Office ug opisyal nga giisyuhan sa ilang Temporary Operator’s Permits (TOPs). Sa pagkakaron, ang LTO 7 adunay kinatibuk-ang 224 ka deputized personnel sa rehiyon nga otorisado sa pagpanakop sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa Central Visayas.",Unsa ang agenda sa tigom nga gipatawag ni Debuton?,"Dugang pa ni Debuton, ang agenda sa nahisgutang tigom mao ang paghisgot kabahin sa “current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures,” aron pagtubag sa isyo.","current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures",1704,1972,84,243
00746-014,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Unsa ang hinungdan sa paglagot sa suspek nga gitumong sa biktima?,"“Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis.",tagod-taguron niya tika,734,901,87,110
00107-013,107,Timbangan og sakyanan sa SRP,"Sa pagseguro sa structural integrity sa viaduct sa South Road Properties (SRP) ug sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX), usa ka weighbridge station facility sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dakbayan sa Sugbo gisubhan niadtong Biyernes. Si Cebu–Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC) President ug General Manager Gemon Stanley nitug-an sa mga tigbalita niadtong Biyernes, Septiyenbre 13, 2024. Kauban ni Stanley sila si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Cebu City Councilors Jeff Abayon ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways, nga maoy nangulo sa ceremonial groundbreaking sa proyekto nga gipahigayon sa expanded lane sa CSCR. Matod ni Stanley nga ang pasilidad makapahapsay usab sa kahuot sa trapiko sa viaduct tungod kay makatabang kini sa pagpugong sa mga overloaded nga mga trak ug mga trailer nga mabara o maguba samtang diha sa CSCR nga maoy hinungdan sa grabeng trapiko sa maong dapit. Iyang gipasabot nga ang pasilidad estratehikong nahimutang atubangan sa viaduct ug CCLEX on-ramp alang sa northbound nga mga sakyanan. Sa higayon nga magamit na, ang estasyon sa timbangan adunay usa ka booth nga magdeterminar sa gibug-aton sa mga trak ug mga trailer, diin ang mga overloaded nga trak ug mga trailer dili tugotan nga moagi sa viaduct ug CCLEX bridge.",Unsa ang ideterminar sa booth?,"Sa higayon nga magamit na, ang estasyon sa timbangan adunay usa ka booth nga magdeterminar sa gibug-aton sa mga trak ug mga trailer, diin ang mga overloaded nga trak ug mga trailer dili tugotan nga moagi sa viaduct ug CCLEX bridge.",gibug-aton sa mga trak ug mga trailer,1071,1302,94,131
01025-011,1025,"Kunsabo nga drayber, sikop","Nadakpan na sa Inayawan Police Station ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil sa usa ka tomboy sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo atol sa gilusad nga buy-bust sa kapulisan ala 1:10 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Ang suspek giila nga si Reb Gertrudes Lardizabal, alyas Cielo, hingkod, nagpuyo ra usab sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo. Siya nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga mobalor ang tanan og P69,904. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nakadawat sila og report nga dunay namaligya og ilegal nga drugas sa maong dapit hinungdan nga nakig transact ang usa sa iyang mga personnel alang sa buy-bustSa dihang malampuson ang operation, ilang nahibaw-an nga ang suspek mao diay ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil kang Aurelia Graceann Adivino, 20, kinsa naa na sa luwas nga kahimtang. Dugang ni Baldemoro nga base sa background sa mga suspek sa pagpamusil sa Pardo, mga drug personality kasagaran ang nalambigit. Gani, si Reb Gertrudes nabilanggo na kaniadto sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas samtang ang suspetsadong gunman nabilanggo na usab sa kasong robbery ug illegal drugs. “Successful ang atong buy-bust kay nadakpan ang maong suspect. Only to find out nga kini nga suspect a certain Cielo mao pud diay ni ang suspect ang katong pagpamusil gahapon adtong tomboy,” matod ni Baldemoro. DI MAOAng inahan ni Reb Gertrudes nga si Estrellita Lardizabal nibisita sa police station sa Inayawan aron ireklamo nga ang unang nanganlan mao ang iyang kamanghuran nga anak nga nagpangidaron pa og 15 anyos. Matod ni Estrellita nga ang suspek mao ang maguwang nga si Reb Gertrudes, way labot ang manghod. Apan matod niya nga dili usab siya makatuo nga apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak. Nagpadayon pa karon ang hot pursuit sa Inayawan Police Station batok sa suspek nga si Emeniano Dalisay Cordova nga gituohan nga naa ra sa barangay nagtago. Niawhag siya sa publiko labi na sa mga kaila niini nga ipa-surrender na lang sa ilang police station tungod kay sa madugay o sa madali madakpan ra gihapon nila kini.",Unsa ang nakita sa kuha sa CCTV mahitungod sa anak ni Estrellita?,Apan matod niya nga dili usab siya makatuo nga apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak.,apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak,1744,1902,47,157
00646-002,646,Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay,"Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.",Unsa ang hinungdan nga wala pa makasugod ang MCWD sa water desalination projects?,"Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini.",wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot,171,520,108,154
00248-003,248,Usa samdan human UV Cebu City nasunog,"Usa ka indibiduwal ang samdan human naigo sa sunog ang University of the Visayas sa may dan Colon sa dakbayan sa Sugbo alas 4:16 sa kadlawon, Biyernes, Agosto 16, 2024. Nailhan ang samdan nga si Lourdes Dean Mikmik Buensalida, 25 anyos. Naka-angkon siya og samad sa iyang tuo nga kamot human kini maigo sa mga nabuak nga bildo. Matod sa fire investigator nga si Fire Officer 1 Cedie Dean Bugaing nga miigo ang sunog sa ikaduhang andana sa maong tunghaan. Gisaka sa first alarm ang sunog alas 4:19 ug pagka alas 4:29 gideklara na kini nga fire out. Gibana-banang moabot sa P70,000 ang danyos sa sunog. Padayon pa sab ang kapulisan sa imbestigasyon pagsuta sa hinungdan sa maong sunog. (AYB)",Asa ang samad nga nakuha ni Lourdes Dean Mikmik Buensalida?,Naka-angkon siya og samad sa iyang tuo nga kamot human kini maigo sa mga nabuak nga bildo.,sa iyang tuo nga kamot,237,327,26,48
01257-006,1257,"2 anyos nahulog sa kanal, nalumos","Patay nang naugkat ang 2 anyos nga lalaki nga nahulog ug nalumos sa kanal niadtong Sabado, Enero 6, gawas sa ilang balay sa Sityo 3-H, Brgy. Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang kamatayon ni Dean Rene Manzo sa Martes, Enero 9, lang nataho sa banay ngadto sa kapulisan. Ang apuhan sa bata nga si Enan Manzo niasoy sa dySS Super Radyo nga sa mga alas 10 sa gabii niadtong Sabado, Enero 6, naugkat niya ang iyang apo, pipila ka oras human nila nabantayan nga nawala ang bata. Saysay ni Enan nga nianang hapon nakatulog ang iyang apo ug iyang gipatupad sa iyang asawa nga naghigda sa ikaduhang andana sa ilang balay. Nibalik siya sa silong aron motan-aw og programa sa telebisyon. Dangtan og mga 20 minutos, nisaka siya og balik ug iya na lang nabantayan nga wa na diha sa tupad sa iyang asawa ang ilang apo. Gilibot na nila ang tibuok balay sa pagpangita apan wa nila igkita ang bata. “Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid. Kay naa ra man diha (silingan ra) ang amahan mag-ulian panagsa,” matod pa ni Manzo. Nasayran nga usa ka tuig nang buwag ang mga ginikanan ni Dean Rene, ang iyang inahan 17 anyos pa lang samtang 23 anyos ang amahan. Naglain na ang huna-huna ni Enan kay dako ang iyang pagtuo nga nalumos sa kanal ang iyang apo ug gituohang taw-an ang dakong kahoy sa likod sa ilang balay. Ilabi na nga pulos namalibad ang amahan ug inahan niini nga wa nila gidala si Dean Rene. Sud sa tulo ka higayon gisungasong ni Enan ang kanal una niya nakapkapan ang lawas sa iyang apo nga nagkulob sa lapukon nga kanal. Dali nga gidala sa tambalanan ang bata apan gideklarar nga dead-on-arrival. Nasayran nga ang waste water sa mga residente diha magpundo sa maong kanal tungod kay way lutsanan sa tubig ang maong dapit.",Unsay gihunahuna sa apuhan mahitungod sa pagkawala sa bata?,Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid.,gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid,880,981,55,100
01008-002,1008,"Abangan kang Bustamante, Alarcon: Trabaho mo","Bisan pa sa panagbingkil tali sa mga sakop sa duha ka political clans, nanawagan si Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa panaghiusa sa duha ka dagkong mga lider sa nasod. “We should be united, indivisible, and undivided. That’s why Alarcon (and) Bustamante, do your job! Sakto ko? (Am I right)” nagkanayon si Abangan, sa iyang pagpamulong atol sa prayer rally nga gipahigayon sa Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP) niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024. Si Abangan nihimo usab sa iyang baruganan kalabot sa People’s Initiative. “I do not like the People’s Initiative because it has become a congressional initiative and likewise it has become a secret initiative,” matod niya. Si Abangan niingon nga dili baligya ang Dakbayan sa Sugbo ug ingon man ang nasod. Si Abangan maoy usa sa mga guest speaker sa prayer rally, diin siya namulong atubangan kang Davao City Mayor Dmitri “Butchoy” Bustamante, kanhi House representative Rechris Chong, kanhi executive secretary Jhon Babia, kanhi presidential spokesperson Renren Dari, ug kanhi Presidente Agawin Jeshua Bustamante, nga nagsilbi nga nag-unang mamumulong sa gabii. Si Abangan, sa iyang pagpamulong, niawhag sa duha ka labing taas nga mga lider sa nasod sa pagtuman sa ilang mga obligasyon ug pasalig sa UniTeam. Matod niya nga angay nilang ihatag ngadto sa katawhan ang ilang gipanglantaw sa dihang nangampanya sila sa ilang mga posisyon, nga mao, ang paggiya sa nasod paingon sa kauswagan pinaagi sa panaghiusa. Isip klaro niyang baruganan, si Abangan niingon nga wa na kinahanglana ang laing Edsa People Power Revolution, nisubli nga kinahanglang mohimo sa ilang trabaho sila si Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Lancheta-Bustamante. Matod niya nga buhaton nila ang ilang trabaho tungod kay kon makita sa mga tawo nga dili maayo ang dagan, kanunay silang modangop sa pagreklamo.",Unsang petsa gipahigayon ang prayer rally nga gitambungan ni Abangan?,"“We should be united, indivisible, and undivided. That’s why Alarcon (and) Bustamante, do your job! Sakto ko? (Am I right)” nagkanayon si Abangan, sa iyang pagpamulong atol sa prayer rally nga gipahigayon sa Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP) niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024.","Pebrero 25, 2024",173,467,277,293
01551-015,1551,"Mas taas, bag-ong rota sa prosisyon sa Sinulog","Mas taas ug adunay kausaban sa rota sa mga reliyusong kalihukan alang sa kapistahan ni Sr. Niño de Cebu sa Enero sa sunod tuig nga gipaabot nga dagsaon sa daghang debotos. Usa ka opisyal sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niingon nga ilang diretso nga guruyon ang tanang mga sakyanan nga makit-an nga naka-park sa mga rota, wa nay clamping. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretariat of safety, security, peace, and order para sa Fiesta Señor, nipahibalo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, nga ilang sundon ang bag-ong mga rota aron malikayan ang nagpadayong civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system subay sa mga bahin sa Abcede Boulevard. Kini ang nag-unang hinungdan nga mas motaas ang rota sa prosisyon. “We continuously assess the situation, and the difference is that the route from Ramos to Junquera is a little bit smaller,” matod ni Jemimah. Ang mga rota alang kini sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. BAG-ONG ROTASa iyang presentasyon, si Jemimah niingon nga ang Walk with Jesus, isip 2. 4 ka kilometro nga prosisyon nga magsugod sa Fuente Abcede Circle ug motapos sa Basilica Minore del Sto. Niño de Cebu. Ang rota molagbas sa Robinson’s Fuente, F. Ramos Street, Colon Street, Abcede Boulevard, ug balik sa Basilica. Ang Walk with Mary molagbas sa 5. 7 ka kilometro, sugod sa Archdiocesan Shrine of Our Lady of Guadalupe. Kini motadlas sa V. Abangan Avenue, B. Babia Street, Robinsons Fuente, General Maxilom Avenue, F. Ramos Street, Junquera Street, Colon Street, ug Abcede Boulevard, nga motapos sa Basilica. Namatikdan ni Jemimah nga ang duha ka mga prosisyon magsugod sa alas 3 sa kaadlawon, tunga sa oras nga mas sayo kaysa naandan, nga gipaabot nga dunay daghang mga partisipante. Ang Walk with Jesus nakadani og gibana-bana nga 300,000 ka mga deboto, samtang ang Walk with Mary adunay 400,000 ka mga partisipante. Wa niya hisguti ang ilang gipaabot nga gidaghanon sa mga deboto sa sunod tuig. Samtang, ang Solemn Foot Procession motadlas og 6. 4 kilometros, magsugod ug matapos sa Basilica. Ang mga partisipante moliko sa wala, sa likod nga bahin sa Basilica, mopadayon sa tuo sa Magallanes St. , dayon sa Borromeo St. , sundan sa tuo sa Leon Kilat St. , wala sa Alcantara St. , tuo sa V. Abangan Avenue, lain patuo sa B. Babia Street, ug sa Gen. Maxilom Avenue, F. Ramos St. , ug sa Walk With Jesus nga rota. Niadtong Enero, ang Visperas Solemn Foot Procession nakadani og gibana-bana nga tulo ka milyon ka mga deboto, ug kini 5. 7 km. lang ang gilay-on.",Unsa ang gipaabot nga mahitabo sa prosisyon nga nagpasabot sa mga deboto?,Mas taas ug adunay kausaban sa rota sa mga reliyusong kalihukan alang sa kapistahan ni Sr. Niño de Cebu sa Enero sa sunod tuig nga gipaabot nga dagsaon sa daghang debotos.,dagsaon sa daghang debotos,0,171,144,170
01518-008,1518,Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso,"Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.",Kinsa ang ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao?,"Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget.",Marilyn Auguis,619,877,78,92
00363-002,363,"P2M balor sa shabu, 850 nubain ampules nasakmit","Giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa Laray Road, Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa kapulisan giila nga si alyas Bugtong, 43, ulitawo ug taga Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo. Nasakmitan ang suspek sa gituohang shabu nga motimbang og dili mominos 300 gramos nga may standard drug price nga P2,040,000 ug 850 ka ampules sa gidudahang Nubain nga may standard drug price nga moabot sa P212,500. Ang suspek nadakpan sa joint buy-bust sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit ug Provincial Drug Enforcement Unit (PIU/PDEU) ug Consolacion Police Station. Matod pa nga ang suspek sa dihang na-validate nga dinagkuay ang pamaligyag shabu, gilusad dayon sa kapulisan ang buy-bust sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini sa iyang posisyon og upat ka gagmay nga pakite, tulo ka medium size ug duha ka large packs sa gidudahang shabu. Gawas sa mga gidudahang shabu, may 850 ampules sa gidudahang nubain.",Asa nagpuyo si alyas Bugtong nga nasikop sa buy-bust?,"Nasikop sa hiniusang operasyon sa kapulisan giila nga si alyas Bugtong, 43, ulitawo ug taga Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo.","Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo",196,334,92,137
00488-018,488,"Independence Day celeb sa Cebu City, malinawon","Gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga hapsay ug malinawon ang paghandom sa ika-126 nga kaugalingnan sa Pilipinas sa Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang Kagamhanan sa Dakbayan nisugod sa ilang programa sa usa ka martsa gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Plaza Sugbo atubangan sa Cebu City Hall diin didto gipahigayon ang mga kalihukan. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan. Niini, iyang giawhag ang mga lumolupyo sa Sugbo nga hatagan og gibug-aton ang ilang mga sakripisyo. “We stand in awe of their unwavering dedication to securing the liberties we enjoy today, reminding us that freedom is a precious gift that should never be taken for granted,” dugang niya. Samtang, matod ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga kaadlawon pa lang gipakatap na niya ang iyang mga personnel aron mobantay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad, ilabi na nga dunay daghang mga kalihukan. Kini sama sa duha ka fun run nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Dakbayan ug sa usa ka organisasyon nga gisalmutan sa daghang mga mahiligon og dagan. Pagkahapon hangtod na pagka gabii niini, dunay laing kalihukan nga gihimo sa Plaza Indepedencia nga gisalmutan usab sa daghang mga tawo. Gawas sa mga polis nga gipakatap sa kadalanan, niabag usab kanila ang Task Force Kasaligan ug mga traffic personnel sa Cebu City Transportation Office (CTTO). Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.",Unsa ang mensaheh ni Abalayan sa Independence Day?,"Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan.","It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today",341,711,169,345
01394-014,1394,3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas,"Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.",Unsa ang hilig sa mga sugarol nga nadakpan?,Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok.,nagmasyada sa paborito nilang mga manok,705,795,50,89
01005-004,1005,Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,"Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Asa mga dapit ang ginganlan nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas ni Dayagdal?,"Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo.","dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo.",617,787,72,170
00633-002,633,CCPO nangandam sa seguridad sa Palaro 2024,"Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA. Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas. Apan dako kini nga hagit kanila ilabi na nga liboan ka mga atleta ug mga delegado sa lain-laing rehiyon sa tibuok Pilipinas ang ilang bantayan sa Palarong Pambansa. Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. Niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024, gipabalik na sa ilang units ang kapin sa 200 ka mga polis nga gipabantay sa CVIRAA. Nagpasalamat ang director sa CCPO sa mga polis nga miserbisyo sa maong dakong kalihukan ug magsugod na usab sila sa pagpangandam sa labing dako nga sports event sa nasod, ang Palarong Pambansa 2024.",Kinsa ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO)?,"Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA.",Police Colonel Jake Bacquian,235,353,9,37
01131-008,1131,CPPO: Pagbantay sa ‘fake news’ pagkatap sa banakon,"Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo. Ang Cebu Police Provincial Office (CPPO) niawhag sa publiko nga dili dayon motuo niini ug dili magpataka og pakatap sa social media nga dili pa kompirmado aron dili kini makamugna og kabalaka sa katawhan. Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap. “We would like to advice our Cebuanos in the province of Cebu be alert and be careful in the areas that are likely to have the presence of this deadly reptile, do not panic. . . ” matod ni Catacutan. Nakig-alayon na usab sila sa pamilya niadtong 64 anyos nga mag-uuma nga si Johnnylou Bacalso nga napalgan nga patay na sa Barangay Babayongan sa bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete aron ilang hangyuon nga mapaubos sa autopsy ang lawas niini aron masuta kon tinuod ba nga ang pinaakan sa bitin ang hinungdan sa iyang kamatayon. Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin. HALASSamtang, usa ka patay nga halas nga gihulmigas na ang napalgan sa gawas sa usa ka balay sa Sityo Cancainap sa Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, pasado alas 6:00 sa buntag, Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang magtiayon nga sila si Elvy ug Florejane Mabaylan Mabeza, nakurat sa ilang nakit-an nga halas. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini. Nabalaka sila kay sigurado nga may mga kauban kini nga  inahan ug igsuon nga ilang gituhoan nga nagpuyo sa duol nilang kawayanan.",Unsa ang gibuhat sa bana ni Florejane sa ilang balay?,"Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini.",nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran,1899,2121,67,127
00969-001,969,BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%,"Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.",Pila ka porsiyento ang misaka ang kadaot sa sunog sa Mandaue sa unang duha ka buwan sa 2024 kumpara sa 2023?,"Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office.",800 porsiyento,0,215,17,31
00274-013,274,PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’,"Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.",Asa mahimong ma-access ug ma-download ang digital ID?,"Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application.",pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application,2361,2567,110,205
01223-003,1223,Gipusil-patay sud sa iyang balay,"Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.",Kinsa ang nagdumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station?,"Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima.",Police Maj. Jonathan Danilo Caseda,366,567,73,107
00448-016,448,HVI sa Panglao sikop,"GIILA nga high-value individual sa lungsod sa Panglao, probinsya sa Bohol ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation sa alas 11:59 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 20, 2024 sa Purok 4, Barangay Looc nga nakuhaan og binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 150 gramos. Ang suspetsado mao si Alyas Co, 20, taga Barangay Mansasa, Dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol. Ang mga sakop sa Panglao Municipal Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Dean Fel Alek Abellon milusad sa buy-bust operation nga miresulta sa pagkasikop ni Co. Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas. Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas. Subay niini si Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office-Central Visayas, midayeg sa mga personnel niini sa Panglao police station tungod sa padayon nga kampanya batok sa illegal nga drugas. “The success of the drug bust operation is a result of our intelligence-based operations aimed at effectively combatting all forms of criminality in the region,” matod ni Abad. Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini. Matod ni Abad nga kung wala ang abag sa komunidad buta ang kapulisan sa pag pangita sa mga nagpayuhot sa illegal nga drugas. (AYB)",Unsa ang mga kagamitan nga nasakmit gikan sa suspetsado gawas sa illegal nga drugas?,Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas.,usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo,557,758,81,138
01014-017,1014,Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha,"Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.",Kinsa ang nag-ingon nga ang pagpalugway sa termino magamit usab sa ubang mga posisyon?,"Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino.",Si Lanip,2433,2733,0,8
01192-012,1192,Tribu Malag misayaw pagpadayon sa tradisyon,"Kapin sa 50 ka dancers sa Tribu Malag nga puno sa asite ang lawas ninghalad og sayaw ni Sr. Sto. Niño, alas 6:00 sa buntag, Dominggo, Enero 21, 2024, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang maong kalihukan kabahin sa panaad sa pamilya ni Benjie Malag, lumad nga taga Lahug, nga panahon sa Fiesta Señor mohalad sila og sayaw sa Balaang Bata. Tradisyon nga costume ingon man ang itom kaayong asite nga gipahid sa ilang kalawasan. Apil sa mga ningsayaw ang mga bata nga naghatag sab og hugyaw sa mga nanan-aw. Kini nga grupo walay labot sa contingent sa Sinulog Festival sa dakbayan apan nihimo og lahi nga sayaw sa Sinulog sa ilang dapit nga nakahatag og dugang kaalegre sa kapistahan. (GPL)",Unsang orasa gipahigayon ang sayaw?,"Kapin sa 50 ka dancers sa Tribu Malag nga puno sa asite ang lawas ninghalad og sayaw ni Sr. Sto. Niño, alas 6:00 sa buntag, Dominggo, Enero 21, 2024, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo.",alas 6:00 sa buntag,0,187,103,122
00917-018,917,NCCA malaumon nga pulpit panels mabalik sa Boljoon,"Malaumon ang opisyal sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) nga mahibalik sa Patrocinio de Charie Church ang pulpit panels niini sa lungsod sa Boljoon. Kini maoy nasayran atol sa tigom nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan tali sa mga opisyal sa NCCA pinangulohan ni NCCA Chair Samsam Jacaban sa Kapitolyo. “I think there’s a very big chance, but it all depends really on the answer of the National Museum (of the Philippines),” matod ni Jacaban pinaagi sa social media page sa Kapitolyo. Matod ni Jacaban nga nakabisita na siya sa Boljoon Parish Church ug nakadungog na usab sa mga yangungo sa mga residente alang sa hinanali nga pag-uli sa pulpit panels sa simbahan nga kasamtangang naka display sa National Museum of the Philippines (NMP). “We will work with the National Museum to work out the best solution para katong madungog ang mga gi-request sa mga tawo kanilang mga gihangyo,” asoy ni Jacaban “Their (Boljoanons) concerns is really for the return of the panels and we’re going to work with the National Museum to make sure that we address the needs,”dugang niya. Una nang gipangita ang mga panel nga giingong gipanag-iya sa Boljoon Church diin giadorno kini sa pulpito sulod sa 400 ka katuigan. Apan gideklarar ang pagkawala niini sa 1980. Sa Pebrero 14, nabantayan ang maong panel sa NMP nga nadawat isip donation sa usa ka pribadong kolektor. Subay niini, nagkahiusa sa panawagan ang mga opisyal sa Probinsya sa pagpauli sa religious ug cultural treasures sa lungsod.",Unsa ang gi panawagan sa mga opisyal sa Probinsya?,"Subay niini, nagkahiusa sa panawagan ang mga opisyal sa Probinsya sa pagpauli sa religious ug cultural treasures sa lungsod.",pagpauli sa religious ug cultural treasures,1371,1495,69,112
00582-016,582,Balay sa Dalaguete nasunog,"Usa ka dos andanas nga balay sa Barangay Caleriohan, lungsod sa Dalaguete nasunog, alas 11:50 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Kini gipanag-iya sa usa ka Andresa Zuniega Mirasol. Si Barangay Kapitan Luke Babor sa Caleriohan maoy nitawag sa kapulisan ug mga bombero sa Dalaguete nga dali usab nga ningtubag sa alarma uban sa mga sakop sa Municipal Risk Reduction Management Office rescue team. Nasuta nga nagsugod sa ground floor sa balay ang kayo. Usa ka bahin niini sari-sari store. Napawong ang kayo sa alas 12:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 23, 2024. Wa hinuon maugdaw ang duha ka andana nga residential house. Wala usab makatabok ang sunog sa kasilinganan nga mga balay. Atol sa pagkuha sa taho, ubos pa sa imbestigasyon ang hinungdan sa sunog ug kon pilay danyos nga gibilin. Apan wa hinuoy naangol atol sa insidente.",Kanus-a gipawong ang sunog?,"Napawong ang kayo sa alas 12:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 23, 2024.","Mayo 23, 2024",490,561,57,70
01096-006,1096,‘Misuyop’ tungod sa hubak?,"Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak. Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga kon siya makasuyop og shabu, moluag ang iyang gininhawa. Apan nasayran sa Superbalita Cebu nga sukwahi kini sa mga pagtuon sa mga batid sa medisina. Samtang nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Team sa Inayawan Police Station gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 6. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P41,616. 00.",Pila ka tuig ang edad ni Elcid Lopera Arden?,"Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo.",72,157,376,143,145
01232-014,1232,Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City,"Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.",Nganong gihimo ang mga permit sa Sinulog?,Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day.,pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties,790,953,65,131
01416-003,1416,"Na-ungo sa sugal, nanulis","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.",Kinsa ang mga kapulisan nga gipangulohan sa pagdakop sa mga suspek?," Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu.",Bulalaque ug Deliano,761,1008,149,169
01078-003,1078,Flower shop nasunog 1 ka adlaw sa di pa ang Valentine’s Day,"Miulbo ang sunog sa usa ka commercial building sa Barangay Eastern Poblacion, Lungsod sa Poro, Camotes Islands, Sugbo, nagkadaiyang mga tindahan ang naugdaw ala 1: 45 sa kaadlawon sa Pebrero 13, 2024. Base sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Poro, pinaagi kang FO2 Arnoco Llagas, fire investigator, ang ground floor sa maong edipisyo diin nahimutang ang flower shop, sari-sari stores, cellphone shops, water refilling stations ug uban pa, ang gilamoy sa kayo. Gibana-bana nga moabot og kapin sa P900,000 ang danyos sa istruktura, way labot sa mga kabtangan o ubang butang nga naugdaw sa kayo. Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay hinungdan sa pagdilaab sa kayo. Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.",Asa nagsugod ang sunog sumala sa imbestigasyon?,Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan.,sa flower shop ni Shiela Llaguno,612,792,89,121
01255-002,1255,"44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.",Kinsa ang suspek nga nasikop sa buy-bust?,"Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan.","Mercy Lomibao, alyas Emyat",211,306,24,50
00787-015,787,Langyaw napriso kay 2 ka LGBTQ mingreklamo,"Nabalhug sa Mabolo Police Station ang usa ka 32 anyos nga lalaki nga Taiwanese national human pasanginli nga nanukmod sa usa ka sakop sa lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ) sa sulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area sa Dominggo sa alas 9:30 sa buntag, Abril 7, 2024. Tungod sa pagtukmod, natumba ug naigo sa lamisa ang bayot nga niresulta sa pagkasamad sa iyang kilay. Una nga nagkaila ang langyaw ug bayot sa mobile dating app nga Tinder ug nipasangil ang langyaw nga ang bayot nipaila nga tinuod nga babaye, apan gihimakak kini sa naulahi. Matod sa langyaw nga nagkita sila sa usa ka mall niadtong Dominggo ug nanulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo. Apan sa dihang naghubo na ang bayot, matod sa Taiwanese, nakurat siya kay pareho sila, mga lalaki. Hinungdan nga siya na turnoff ug nidesisyon nga mogawas sa kwarto sa motel. Apan sa dihang mogawas na unta siya, gipugngan siya sa bayot ug sa kauban niini ug gihulga nga kon di mobayad og P10,000 matag usa kanila, siya ikiha apan nibalibad siya kay wala siyay dala nga ingon niana nga kantidad. Nipugos sa paggawas ang langyaw apan matod niya nga gipugngan siya sa bayot hinungdan nga iyang natukmod ug naparok ang nawong niini sa lamesa nga niresulta sa pagkasamad sa kilay. Atol sa pagkanaug sa langyaw sa hagdanan, giingon nga nibawos usab ang bayot, siya gitukmod hinungdan sa iyang pagkatumba ug pagkabun-og. Kining tanan hugot nga gipanghimakak sa duha ka mga sakop sa LGBTQ nga silang alyas Pie ug Wenbie. Matod ni Wenbie dili tinuod ang pangangkon sa Taiwanese nga wala siya kahibalo nga sila mga LGBTQ kay giprangkahan na niya kini nga siya transwoman, kon unsay naa sa babaye, naa usab siya niini. Unang gikasabot sa langyaw si Pie apan gitawag siya niini kay gusto sa langyaw nga silang tulo. “Ni request man daw ning Taiwanese daw nga ganahan siyag another girl pa. . . but we never hide about gender, what we are because you know why should we? Mitug-an mi niya sa tinuod nga kanang kon buot huna-hunaon dili mi pure nga babaye. . . . So niana man siya nga it’s ok because you are so pretty. Niana mi nga pila man ang budget nako? Ana siya nga I will give you P10k each,” matod ni Wenbie sa interbyo sa Lunes. Apan sa dihang nahuman na sila, gikalitan lang siya og hapak sa cellphone nga maoy hinungdan nga siya nakuyapan. Ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw tungod kadto sa pagkahulog niini sa hagdan sa motel. Nasagmuyo siya sa management sa motel kay bisan nakakita na, matod pa, ang mga roomboy nga nagkadugo na siya, wala kini motabang nila. Apan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mopasusi sa aligasyon sa duha ka mga habig. Tungod ani, si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nimando sa Mabolo Police Station nga mopalawom sa imbestigasyon. “We are not depending on that. We still to conduct our own investigation aron masayran unsay nahitabo niadtong mga panahuna. Sa karon naa didto ang atong imbestigador to gather all CCTV sa gawas,” matod ni Baculo. Ang duha ka LGBTQ nisang-at na og reklamong slight physical injuries apan giingong moreklamo usab ang langyaw sa kasong pagpangilad ug extortion.",Kinsa ang nagmando sa Mabolo Police Station aron mag-imbestigar?,"Tungod ani, si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nimando sa Mabolo Police Station nga mopalawom sa imbestigasyon.",Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo,2671,2855,15,54
00973-009,973,Mandaue City gihangyo sa DepEd mag hire og 50 ka JO,"Gihangyo sa Department of Education Schools Division Office (DepEd-SDO) sa dakbayan sa Mandaue ang Mandaue City Government nga mo-hire og di mominos 50 ka job order (JO) o contract of service (COS) personnel aron moabag sa mga administratibong katungdanan sa mga magtutudlo. Kini nahisubay sa bag-o lang gipagawas nga DepEd Order 002, s. 2024, nga nagtumong sa paghaw-as sa mga buluhaton nga administratibo gikan sa mga magtutudlo sa publikong eskwelahan ug unahon ang kalidad nga edukasyon. Atol sa local school board meeting niadtong Pebrero 27, 2024, si Lester Balmores, administrative officer sa DepEd-SDO Mandaue, nipresentar og hangyo gikan sa Division nga mag-assign og labing menos duha ngadto sa tulo ka administrative officers (AOs) matag tunghaan. Kini nga mga AO mahimo’ng responsable alang sa kinatibuk-ang administratibo nga suporta, lakip ang mga buluhaton sa pagdumala sa programa, sama sa paglusad sa mga programa sa pagpakaon nga nakabase sa eskuylahan, pagpakunhod ug school disaster risk reduction and management (DRRM) ug uban pang mga programa nga adunay kalabutan niini. Giangkon ni Balmores nga naglisod ang Mandaue City sa kakuwang sa AOs. Aron matubag kini, ang mga kasamtangang AO gi-grupo sa mga cluster, nga ang matag AO responsable sa pagdumala sa mga buluhaton nga administratibo sa labing menos tulo ka mga pampublikong eskwelahan. Bisan pa, misangpot kini sa nagsobra nga mga karga sa trabaho alang sa mga kasamtangang AO. Ang dakbayan sa Mandaue adunay 45 ka publikong mga tunghaan, apil ang elementarya ug high school, nga adunay dul-an sa 100 ka non-teaching personnel. Si Labial Fino, Mandaue City division superintendent, niklaro nga ang mga magtutudlo gihapon ang modumala sa ilang curriculum-related nga mga buluhaton, sama sa subject coordinatorships, nga naglakip sa curriculum development ug student assessments. Gipasabot ni Fino nga ilang giuna ang pagbutang og mga AO sa mga pampublikong tunghaan nga dako og populasyon, samtang ang mga AO adunay mga kahikayan sa pagbahin-bahin sa mga buluhaton alang sa gagmay nga mga tunghaan niadtong panahuna. TUBAGSa managlahing pakighinabi, si Mandaue City Mayor Brody Abando miingon nga kinahanglan nila nga sutaon ang mga buluhaton nga nanginahanglan sa pag-apod-apod aron mahibal-an kon mag-hire ba sila og mga JO o COS nga mga personahe alang sa trabaho. Gihatagan og gibug-aton ni Abando nga ang assessment magdeterminar usab sa eksaktong gidaghanon sa gikinahanglan nga AOs nga nakabase sa siyudad. /HIC",Kinsa ang Mandaue City division superintendent nga niklaro sa papel sa mga magtutudlo?,"Si Labial Fino, Mandaue City division superintendent, niklaro nga ang mga magtutudlo gihapon ang modumala sa ilang curriculum-related nga mga buluhaton, sama sa subject coordinatorships, nga naglakip sa curriculum development ug student assessments.",Labial Fino,1606,1855,3,14
01279-004,1279,GPS gigamit sa imbestigasyon,"Ang mga imbestigador sa Naga City Police Station ug sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nakahimo sa pagsubay og balik sa mga lakaw ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, gamit ang global positioning system (GPS) sa iyang sakyanan. Ang 46-anyos nga vocal coach nga taga Queens Road Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo napalgang patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo sa kaadlawon niadtong Disyembre 30, 2023. Base sa GPS sa Toyota Fortuner sa biktima, nasubay sa kapulisan ang katapusang nahimutangan sa sakyanan ni Manapao ug ang rota niini nga maoy ilang gihimong basehanan sa pag-backtrack sa mga closed circuit television (CCTV) camera. “We are now conducting back tracking, atung gi back track ang movement sa victims along with His vehicle. Actually ang atung investigators on the ground they were able to track movements of the victim before the incident, so we are concontinuously conducting back tracking of CCTV’s,” matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7. /",Asa napalgang patay si Cleret Augustine Manaois Manapao?,"Ang 46-anyos nga vocal coach nga taga Queens Road Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo napalgang patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo","Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga",250,425,107,157
00136-008,136,Bano mihimakak nga may giduso nga produkto,"Gihimakak ni Cardinal Albert Eddie Bano niadtong Sabado, Septiyembre 7, 2024, ang akusasyon ug wala moendorso og bisan unsang produkto sama sa gipakita sa pipila ka pahina online, ug gipasidan-an ang publiko nga magmatngon batok sa mga naghimo niini nga mga binuhatan. Sa usa ka interbyo sa radyo, si Bano, nga usa ka Dicastery for Evangelization Pro Prefect sa Vatican, nag-ingon nga wala siya niapil sa bisan unsang endorsement, lakip na ang mga relihiyusong butang. “There are circulating emails, Facebook accounts, and videos, where I appear to be advertising or promoting products,” matod Bano. “You know, I have never endorsed any product, not even religious articles, so do not believe them,"" dasyon niya. Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang. Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.",Asa nagserbisyo si Bano isip kabahin sa delegasyon?,"Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.","Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.",922,1061,65,139
00296-016,296,"Barangay tanod gipusil sa iyang silingan, patay","Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan. Ang pagpamusil nahitabo sa alas 6:40 sa gabii sa Biyernes, Agusto 2, sa Barangay Patupat. Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo. Samtang ang suspek giila nga si Jomari Cabiso, 55, minyo. Base sa nahipos nga kasayuran sa Barili Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni Police Captain Dejie Alde nga nagkalalis ang biktima ug suspek niadtong tungora. Sigun pa ni Cabiso, kinsa nadakpan, nga ang iyang motorsiklo nga nakaparada sa maong dapit giingong gihilabtan ni Cabilin, nga gi-’on’ niini ang ignition switch nga gikasuko sa suspek nga niresulta sa ilang panaglalis. Misangpot sa pagpamusil ngadto sa maong tanod, gamit ang .357 Magnum revolver. Si Cabilin nakaangkon og samad pinusilan sa dughan nga milapos sa iyang buko-buko. Samtang sa habig sa kabanay sa biktima, sila niingon nga nagkalalis kini ngadto sa suspek gumikan sa kasaba sa motorsiklo niini nga giparada nga nag-andar. Nadala pa sa Barili District Hospital si Cabilin apan nakabsan sa iyang kinabuhi.",Unsa ang estado ni Cabilao Cabilin?,"Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo.",minyo,243,295,46,51
00653-016,653,Laing grass fire sa Argao,"Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.",Kanus-a nagsugod ang paglista sa grass fire?,"Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire.",sukad sa buwan sa Abril 2024,902,996,27,55
01208-003,1208,‘Gihunghongan’ aron mopatay?,"Suspek sa pagdunggab-patay sa usa ka inahan nga nagpatutoy sa iyang anak nangangkon nga ‘dunay naghunghong’ kaniya niadtong Miyerkules, Enero 17, 2024,alas 7:00 sa buntag, sulod sa balay sa biktima sa Sityo Calugtungan, Barangay Cerdeña, lungsod sa Malabuyoc. . Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Malabuyoc Police ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Arnie Mallari, nasayran nga ang biktima diha sa ilang balay samtang ang kapuyo niini nagtrabaho sa dakbayan sa Sugbo. Samtang siya nagpatutoy sa iyang duha ka buwan nga anak, kalit nga nisulod ang suspek ug nanunggab sa makadaghang mga higayon gamit ang kutsilyo. Hinuon, wala apila ang masuso. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga kabanay ug gidala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga patay na pag-abot. Samtang, ang suspek nadakpan sa kapulisan sa Malabuyoc nianang alas 11:00 sa buntag nga diha ra sa ilang balay. Si Mallari nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang iyang bayaw, igo lang nitubag nga wa siya nakahibawo sa iyang gibuhat. Dason niini nga sa wa pa ang insidente, dunay naghunghong kaniya ug nakadungog og mga katawa nga sama sa nagbugalbugal kaniya. Dugang ni Mallari, sa iyang pagpangutana sa asawa sa suspek, kini nitug-an nga ang iyang bana dunay problema nga di makatulog. Nagduda ang asawa nga nag-antos sa nervous breakdown kun sakit sa pangisip ang iyang bana hinungdan nga nakadungog og bisan unsa na lang ug nabuhat ang krimen. Matod ni Mallari, walay away ug maayo ang relasyon sa suspek tali sa biktima ug pamilya niini. Ang suspek, bisan nangatarungan nga wa siya masayod sa iyang gibuhat ug wa niya planoha ang pagpatay, pasakaan gihapon kini og kasong murder sa kapulisan. /",Unsang edad ang suspek nga si Hong Malinao?,"Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo.",53,262,402,55,57
01465-007,1465,P340K balor sa druga nasakmit sud sa mall,"Giila nga high value target sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang nadakpan sa buy-bust, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Nobiyembre 25, 2023, sa sulod sa usa ka mall sa Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga tungod niini gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case build-up. Giingong maka-dispose ang suspek og 50 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.",Pila ka gramos ang timbang sa nakuha nga shabu?,"Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini.",50 gramos,335,596,158,167
00540-006,540,BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1,"Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).",Unsang sektor sa pangisda ang nakasinati og pag-uswag sa 63. 11 porsyento?,"Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023.",commercial fisheries,696,870,4,24
01073-013,1073,"Nagpataka’g pangihi, labay sa basura sikop","Ang mga otoridad sa dakbayan sa Mandaue nipahinumdom ngadto sa mga lungsuranon niini nga tumanon ang ilang responsibilidad, ilabi na sa pagsunod sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan. Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023. Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023. Kini nga mga pagpanakop resulta sa kampanya sa pagpatuman sa higpit sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan sa Mandaue. Ang kampanya gipasiugdahan ni Mandaue Mayor Brody Abando, kinsa nisugyot nga ang kapulisan kinahanglang magpahigayon og inadlaw-adlaw nga pagpatrolya aron masiguro nga ang mga lungsuranon dili lang mosunod sa mga lagda sa Dakbayan kon dili mosunod usab sa mga regulasyon sa kinaiyahan niini. Ang kapulisan nakadawat og training alang niini nga kampanya niadtong Pebrero 2023.",Kinsa ang nagpahibalo sa publiko sa mga nakalapas sa environmental laws?,"Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023.",Si Banarez Bandelaria,394,598,0,21
00097-001,97,Dul-an 1 ka libo ka tawo nangasikop,"Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa kapulisan sa Central Visayas (CV) niadtong Biyernes ug Sabado, Septiyembre 13-14, 2024, diin ang labing daghan niini nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug dakbayan sa rehiyon. Sa datus nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO) 7, nakasikop sila og 904 ka indibiduwal diin ang 867 niini nakalapas sa nagkalainlaing lokal nga ordinansa ug niabot sa P529,780 ang nakolekta nga multa. Sa kampanya batok sa ilegal nga drugas, naka sakmit ang PRO 7 og 3,166. 41 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P21. 5 milyunes ug pagkasikop sa 10 ka drug personalities. Nakaimbargo usab ang matag unit sa kapulisan og 10 ka mga armas nga walay lisensya atol sa 10 ka operations. Gihingusgan pa nila ang ilang kampanya batok illegal gambling nga niresulta sa pagkasikop sa 12 ka mga sugarol sa 9 ka anti-illegal gambling operations diin 9 niini ang napasakaan na og kaso sa korte. Ning nagkaduol na ang midterm election, gipakusgan pa sa PRO 7 ang ilang paggukod sa mga labing pinangita sa balaod diin nakasikop sila og 11 ka tawo nga dunay mga pending warrant of arrest diin 4 niini nabutang sa listahan sa most wanted persons. /AYB",Pila ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa CV?,"Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa kapulisan sa Central Visayas (CV) niadtong Biyernes ug Sabado, Septiyembre 13-14, 2024, diin ang labing daghan niini nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug dakbayan sa rehiyon.",Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo,0,277,0,33
01495-017,1495,"Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop","Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Unsa ang ahensya nga miisip sa pagkasikop ni Johnrey Ompad?,"Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023.",Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7),0,299,33,76
00208-015,208,"Nahug sa stage, patay","Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.",Unsa ang nahitabo pagkahuman ni Ivan Bitangcol gitabang?,Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras.,gidala sa labing duol nga ospital,835,1009,75,108
01441-002,1441,PRO 7: Pagsikop sa 7 ka tawo sa Lapu-Lapu way kalapasan,"Way nakitang kalapasan ang mga polis nga nisikop sa pito ka mga tawo nga ningbabag sa demolition team nga gitahasan sa pagguba sa mga panimalay nga gitukod sa pribadong luna sa Sitio Casia, Barangay Bangkal, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Martes sa buntag, Nobiyembre 29, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Dunay kamandoan ang korte nga gub-on ang mga ilegal nga istruktura ug nahasubay kini sa legal nga proseso nga angay nga tumanon sa bisan kinsa nga indibidwal. Nipasabot si Abacay nga ang kapulisan hugot gyud nga nipatuman sa maximum tolerance, gani gihatagan og panahon nga makalusad sa ilang lihok protesta ang mga residente uban sa mga progresibong grupo nga milaban kanila. Apan sa dihang duna nay nahitabong kagubot atubangan sa mga polis, matod ni Abacay, walay mahimo ang awtoridad gawas sa pagpatuman sa balaod pinaagi sa pagdakop kanila nga wala na magkinahanglan og warrant of arrest. Kalapasan sa Article 151 sa Revised Penal Code kun Disobedience of Lawful Orders of Persons in Authority ug alarm and scandal ang nalapas sa maong mga indibidwal. Dugang ni Abacay nga sa nanglabay nga mga higayon nga dunay mga lihok protesta ang mga militanteng pundok, gihatagan gyud sila’g higayon nga maka padayag sa ilang sintimento ug ang kapulisan wala mohimo’g aksyon tungod kay nasayod sila nga katungod kini ni bisan kinsa. Apan kon ang maong kagawasan sa pagpadayag duna nay malapas nga balaod, diha na mosulod ang mga polis aron ipatuman ang balaod. “In previous incidents, daghan kaayo tag rallies but we did not arrest anyone because nobody was committing a crime, that should be clear that your PRO 7, always respects the freedom of everyone to protest, the freedom of speech and of the press, but if you exercise this freedom in violation of a law and then, we will come in and enforce the law,” matod ni Abacay. Ang pagdakop sa mga police sa pito ka mga indibidwal gi kondinar kini sa mga cause oriented groups tungod alang nila usa kini ka matang sa pagpamig-ot sa katungod sa mga residente.",Kinsa ang tigpamaba sa Police Brigadier General Jorge Abad?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw.",Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay,278,521,9,54
00833-001,833,Pinalit nga motorsiklo kinarnap diay; CT-TODA mipahimangno sa publiko,"MIPAHIMANGNO sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang ang gitugyanan nila ni Abel mao ang tinud-anay nga tag-iya. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. (REV)",Kinsa ang pangulo sa CT-TODA nga naghatag ug impormasyon sa nahitabo nga motorsiklo?,"Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok.",Robert Abel,204,485,3,14
01590-001,1590,Gilupig sa sukmagay namusil,"Nalupig sa sinumbagay tali sa iya ra sab nga ig-agaw namusil niadtong Martes, Nobiyembre 7 sa kaadlawon, sa Barangay Patong, lungsod sa Badian, Sugbo. Samdan sa wala nga kamot ug paa ang biktima nga si Arfie Panganiban, 40, ulitawo, habalhabal driver, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Samtang ang suspek giila nga si Tantan Panganiban Bornea, ulitawo, ig-agaw sa biktima, nasikop pagka-Miyerkules, Nobiyembre 8 sa alas 11 sa buntag sa ilang panimalay sa naasoy’ng lugar. Si Major Jesse Dean Bation, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga narekober nila ang .38 kalibre nga revolver nga adunay tulo ka mga bala ug duha ka empty shells. Nasayran nga ang mag-agaw nagtagay ug sa dihang nangahubog na, nagkalalis hangtod nga nag-away nga nisangpot sa sinukmagay. Wa kasagang si Bornea sa kinumo sa iyang ig-agaw. Nipauli ang suspek sa ilahang balay ug sa iyang pagbalik sa dapit aduna nay gibitbit nga armas dayon nipusil sa biktima sa duha ka mga higayon, swerte nga wala maintimano. (GPL)",Kinsa ang biktima sa insidente nga namusil?,"Nalupig sa sinumbagay tali sa iya ra sab nga ig-agaw namusil niadtong Martes, Nobiyembre 7 sa kaadlawon, sa Barangay Patong, lungsod sa Badian, Sugbo. Samdan sa wala nga kamot ug paa ang biktima nga si Arfie Panganiban, 40, ulitawo, habalhabal driver, nagpuyo sa nahisgutang lugar.",Arfie Panganiban,0,281,202,218
01229-016,1229,"‘Milugos’ sa bata, dakpan","Nag-brief na lang nga nidagan padung sa kalibunan ang usa ka 56 anyos nga lalaki nga biyudo dihang nasakpan nga ‘nilugos’ sa iyang silingan nga 13 anyos nga babaye sa Brgy. Pandan, siyudad sa Bogo, ala 1:00 sa hapon, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan ang ngan sa suspek nga silingan sa biktima wa una gibutyag sa kapulisan sa pagtago usab sa pagkatawo sa menor de edad. Sa imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa (WCPD) sa Bogo City Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Linda Jade, nasayran nga ang biktima nga 13 anyos nga babaye nitubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Pagkahuman niini, nangita siya sa iyang manghod apan sa kalit lang, nitumaw ang suspek ug gidala siya og balik sa kalibunan. Matod sa bata, gihaylo siya nga maoy mogasto sa iyang pag-eskwela ug didto na gibuhat ang lawasnong tinguha sa suspek. Apan nabulabog sa dihang dunay lain nilang silingang babaye nga nanguha og sanga sa kahoy ug didto iyang nakit-an ang suspek ug biktima. Gisinggitan niini ang biktima sa pagdagan ug ang suspek nidagan usab nga nag-brief na lang padulong sa mas suok nga bahin sa kalibunan. Samtang, ang bata gikuyogan sa iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo ngadto sa iyang ginikanan ug nitug-an sa nahitabo. Ang mga ginikanan ningsumbong sa kapulisan hinungdan nga nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ang suspek sa ilang dapit nga nakig-inom na sa iyang mga barkada. Samtang, ang WCPD sa Bogo City Police Station mohimo pa og dugang imbestigasyon kon ang bata malampuson ba’ng nalugos sa suspek pinaagi sa medical examination. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong na sa kapulisan sa Bogo ug gikatakda nga pasakaan og kaso nga pag-abuso sa usa ka menor de edad.",Kinsa ang nadakpan samtang nga nag-inom sa iyang mga barkada?,Ang mga ginikanan ningsumbong sa kapulisan hinungdan nga nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ang suspek sa ilang dapit nga nakig-inom na sa iyang mga barkada.,ang suspek,1253,1412,94,104
01211-009,1211,Gipatay tungod sa ‘problema sa druga’,"Usa ka mag-uuma gipusil-patay sa wa mailhing mamumuno sa Upper, Barangay Caliongan, bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Ang biktima mao si Nathaniel Idica Malubay, 32 , ulitawo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Gisubay karon sa kapulisan sa Dalaguete Municipal Police Station ang motibo sa krimen nga negosyo sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang inahan sa biktima niasoy nga dunay nisangpit sa iyang anak nga usa ka lalaki nga nagsakay og motorsiklo ug giadto sa iyang anak. Ang balay nahimutang sa nabungtod nga bahin sa ibabaw sa karsada. Nigawas sa ilang balay ug nidulhog ngadto sa karsada ang iyang anak apan, matod pa sa inahan, mao nay iyang nadungog ang mga buto sa armas de fuego. Sa iyang paglantaw sa karsada, ang iyang anak nagligdas na ug ang mga mamumuno daling nisibat sakay sa usa ka motorsiklo. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa Alcantara Memorial Hospital apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival (DOA). Ang biktima dunay samad pinusilan sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Asoy sa inahan ngadto sa kapulisan nga ang iyang anak nalambigit sa pagpamaligya og shabu. Iya na kining gibadlong apan wa gyud mopatuo. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa imbestigasyon aron mailhan ang mamumuno ug pagklaro sa motibo sa pagpatay. Nakuha sa crime scene ang tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima.",Unsa ang nakuha sa crime scene?,Nakuha sa crime scene ang tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima.,tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima,1450,1591,26,140
00685-008,685,"Naghuramentado ‘naunay’ sa armas, patay","Construction worker nga nag-amok namatay human giingon nga naunay sa iyang armas, apan nakaangol usab siya og tulo ka mga tawo sa wa pa siya namatay alas 9:05 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024 sa Brgy. Tupas, Ronda. Ang namatay giila nga si Walter Bailoces, 33, minyo, taga Bindoy, Negros Occidental, kinsa namatay sa Rural Health Center sa Ronda human naigo sa dughan sa iyang armas sa ilang inilugay sa 72 anyos nga lalaki, kinsang ngan wa gibutyag ni Police Capt. Evelio Calapiz, hepe sa Ronda Municipal Police Station. Nangaangol human giingong dunggaba ni Bailoces mao ang iyang mga kauban nga construction workers nga 20 ug 32 anyos. Matod ni Calapiz nga ang foreman sa tulo nibutyag nga si Bailoces depressed kay nianang buntag naghinuktok, apan wa nisulti unsay iyang problema. Gipa-advance kini og P1,000 ug gitabangan nga makasakay aron makauli sa ilaha, apan samtang nangatulog ang duha ka mga kauban, niabot kini ug nanunggab apan menor ra ilang mga samad. Human nakaeskapo ang duha, niadto sa balay si Bailoces sa 72 anyos nga mga 100 metros ang gilay-on ug nanunggab na sab. Nasagang kini sa tiguwang, kinsa naigo sa kamot ug tiyan. Nibunot sa armas si Bailoces apan gilayog siya sa tiguwang ug didto nibuto ang armas, naigo siya ug namatay. Ang 72 anyos naa sa kustodiya sa kapulisan.",Unsa ang nahitabo kay Bailoces human nibunot siya sa armas?,"Nibunot sa armas si Bailoces apan gilayog siya sa tiguwang ug didto nibuto ang armas, naigo siya ug namatay.",naigo siya ug namatay,1150,1258,86,107
00422-001,422,"Pildero sa online sugal nanglabni, nadakpan","Tungod sa dakong utang kay gipusta sa online nga sugal nga scatter, nadakpan human manglabni og cellphone sa Gen. Maxilom Ave. eskina sa Imus Road, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo sa alas 5:30 sa Miyerkules sa buntag Hunyo 26, 2024. Ang suspetsado giila nga si alyas Arnill, 27, taga Sitio Ponce 1, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Unang midangop sa Parian Police Station ang usa ka 25 anyos nga dalaga nga taga Espina Village 2, Barangay Guadalupe nga si alyas Uriel nga nabiktima siya sa pagpanglabni sa Lorega diin nakuha ang iyang Iphone ProMax. Nisuway pa unta paggukod ang biktima apan kusog kinii nga midagan paingon sa Barangay Carreta. Sa gihimong follow up operation, nadakpan ang suspek alas 11:00 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Matod ni Police Major Agelio Ceballos, ang hepe sa Parian Police Station nga nakig-alayon sila sa Carreta ug gipangsubay ang mga CCTV camera diin dinhi ilang nailhan ang suspetsado. Giangkon sa suspetsado ang krimen tungod, matod pa, sa utang niini gumikan kay gipusta sa sugal nga scatter. Wa na siya makahinumdom kon pila na ang iyang napildi sa maong matang sa sugal gani tungod sa ka ungo na niya sa scatter daghan na siyag butang nga naprenda. Gibutyag niya nga nakadaog na siya og P40,000 nga maoy hinungdan nga naadik siya sa sugal apan nanglabi gihapon human napildi hinungdan tulo ka cellular phone ang iyang nabaligya aron ipusta sa scatter. “Tulo na ka cellphone ang nawala nako. Sa akong pares nawala ug akoa, prenda daog tungod kay pa cash in. . ” matod ni Arnill. Dinagko usab ang iyang ipusta niini. Ang iyang nalabni nga iPhone ProMax nga mobalor sa P80,000 iya lang kini nga giprenda sa P16,000. Matod pa, kini iyang gipalit og tulo ka cellphone samtang ang uban iyang gibayad sa iyang mga utang. Wala siya magtuo nga mailhan siya sa mga polis ug madakpan sa gilusad nga follow-up operation. Nangayo siya’g pasaylo sa iyang gibiktima nga unta dili lang siya pasakaan og kaso dungan sa saad nga dili na niya kini usbon sa paghimo. Apan gibutyag ni Ceballos nga desidido gyud nga mokiha ang biktima sa suspetsado gani giandam na nila ang kasong pagpangawat ngadto sa piskalya.",Nganong nadakpan ang suspetsado?,"Tungod sa dakong utang kay gipusta sa online nga sugal nga scatter, nadakpan human manglabni og cellphone sa Gen. Maxilom Ave. eskina sa Imus Road, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo sa alas 5:30 sa Miyerkules sa buntag Hunyo 26, 2024.",dakong utang kay gipusta sa online nga sugal nga scatter,0,235,10,66
00637-001,637,5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",Kinsa ang gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki?,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. ",iyang 5-anyos nga half-brother,0,234,102,132
00315-007,315,"Nagmaoy nagpaila nga polis sud sa bar, gidakop","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Liloan Municipal Police Station ang usa ka lalaki nga hubog dihang nagmaoy ug nagpaila kini nga polis. Ang insidente nahitabo ala 1:50 sa kaadlawon, Hulyo 28, 2024, sa usa ka imnanan sa Sityo Landing, Barangay Catarman, lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo. Ang suspek nga nadakpan sa kapulisan mao si alyas Edvichine, 37, ulitawo apan may kapuyo ug taga Cambiohan, siyudad sa Danao. Ang kapulisan sa Liloan nakadawat og tawag sa cellphone gikan sa usa ka tag-iya sa bar nga si ‘Federico’, 27, minyo, negosyante ug taga Barangay Tungkil, lungsod sa Minglanilla, nga nireklamo mahitungod sa maong suspek nga hubog ug nagmaoy nga nagmugna og disturbo sa gawas sa iyang bar. Apan sa dihang gibuyag sa tag-iya, nagpaila kini nga usa ka polis ug gibutlot ang bukton sa usa ka 33 anyos nga dalaga. Hinungdan nga dali nga niresponde ang kapulisan sa Liloan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Eric Gingoyon. Nasuta sa kapulisan nga dili polis ang suspek apan nagpapolis-polis lang hinungdan nga ilang gidakop.",Unsa ang napamatud-an sa kapulisan bahin sa suspek?,Nasuta sa kapulisan nga dili polis ang suspek apan nagpapolis-polis lang hinungdan nga ilang gidakop.,dili polis ang suspek,947,1048,24,45
00848-003,848,Guiruela misungasong sa kainit atol sa paglansang,"Mibaha ang mga tawo nga ningsaksi sa ika-29 nga pagpalansang ni Melvin Guiruela niadtong Biyernes Santo sa hapon, Marso 29, 2024 sa Brgy. Poblacion 3, Dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Gibana-bana nga naa sa 2,000 ngadto sa 3,000 ang ningsungasong sa tumang kainit aron lang makasaksi sa linawas nga pagpalansang ni Guiruela sa nabungtod nga bahin sa barangay. Sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang, gipahigayon ang Siete Palbras. Sa Ikalima nga Pulong, si Guiruela niabot nga gibunalan. Sa Ikaunom nga Pulong, gilansang na siya sa krus ug gikanaug human sa Ikapito nga pulong. Human niini, gidala siya ngadto sa Alfafara By the Sea sa Brgy. Bantayan sa mao nga siyudad aron makahumol sa dagat. Ang local government sa siyudad ug barangay officials maoy nisuporta kang Guiruela aron hapsay nga mapahigayon ang kalihukan.",Unsa ang gipahigayon sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang?,"Sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang, gipahigayon ang Siete Palbras.",Siete Palbras,365,435,56,69
00998-006,998,Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito,"Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.",Kinsa ang niduso sa House Bill 1601?,Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.,Bokal Panyong Concepcion,952,1220,11,35
00094-013,94,Minor nga lahugay gipatuman sa PRO 7,"Mipatuman og minor revamp ang Police Regional Office (PRO) 7 human mabakante ang mga posisyon sa Chief of Regional Staff 7 ug Regional Intelligence Unit 7 lakip na ang Lapu-Lapu City Police Office subay sa kamandoan sa Kampo Crame pagrelibo sa katungdanan sa hepe sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nga si Police Colonel Jake Bacquian na ang gitudlo nga Chief of Staff sa PRO 7 hulip kang Police Colonel Bactong Bacudio. Samtang si Police Lieutenant Colonel Alonte Pasyo ang kasamtangan nga modumala sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga biyaan ni Bacquian ug si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo ang chief sa Regional Personnel and Records Management Office ug si Police Colonel Meliton Bacus ang mohupot sa buhatan sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7. Mipasabot si Abacay nga human sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan apektado usab ang mga opisina sa PRO 7 nga tungod ani butangan kinig mga opisyal gikan sa laing mga opisina. ""Kung mahinumdoman ninyu naay girelibohan ang Lapu-Lapu City Police Office Director so ang vacuum gi pun-an ni Colonel Cita nya naapil man pud og ka relyebo ang previous nga chief of staff si Police Colonel (Bactong) Bacudio mao nay rason nga gipangbutangan og mga new officers silang duha tua karon sa national headquarters,"" matod ni Abacay. Ang gitudlo nga Officer in Charge sa Lapu-Lapu City Police Office mao si Police Colonel Tony Litonjua hulip kang Police Colonel Ipay Kito nga kasamtangan nga gidestino sa Kampo Crame pending investigation uban ni Colonel Bacudio. Gipasabot ni Abacay nga moagi sa proseso ang pagbutang og permanente nga city director sa maong siyudad pinaagi sa pagduso og lima ka pangalan kang Mayor Ablan Abalos nga maoy mopili sa iyang magustohan nga maoy sunod nga modala sa ronda sa kapulisan sa maong dakbayan. ""Sa pagkakaron koan pana siya officer in charge pa pending the processes to be taken, naa man gud nay placement board nga pagahimuon or placement board meeting para pagdeterminar kung kinsay i-recommend nga City Director. . "" dugang ni Abacay. Kahinumdoman nga gipa relibohan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga si Police Colonel Ipay Kito lakip na ang hepe sa Marigondon Police Station subay sa pagkadiskobre sa Pogo Hub sa Barangay Agus. Lakip sa narelibohan ang hepe sa Regional Intelligence Unit 7 nga mao usab ang Chief of Staff sa PRO 7 nga si si Police Colonel Bactong Bacudio ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Nagpaabot pa hinuon silang Colonel Kito ug Bacudio sa ilang laing posisyon nga ihatag sa PNP Chief kanila sa mosunod nga mga adlaw. /AYB",Ngano nga naay mga opisyal nga gipatuman gikan sa laing mga opisina sa PRO 7?,Mipasabot si Abacay nga human sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan apektado usab ang mga opisina sa PRO 7 nga tungod ani butangan kinig mga opisyal gikan sa laing mga opisina.,kamandoan sa ilang ulohang buhatan,909,1085,33,67
01190-005,1190,'Kinawat' nga kanding nabawi,"Wa molampos ang giingong kawatan og binuhing kanding sa dihang dali nga nadakpan niadtong Sabado, Enero 20, 2024 sa gabii sa Victoria Village, Valladolid, siyudad sa Carcar. Pusas maoy gipunseras ni Harold Malabanan Quezon, 38, residente sa naasoyng lugar sa dihang naabtan sa kapulisan sa gihimong follow-up operation. Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan. Ang mga silingan miabag sab sa biktima hinungdan nga nadakpan ang suspek. Narekuber sa kapulisan ang kanding nga mobalor og P15,000. (GPL)",Kinsa ang giingong kawatan sa kanding?,"Pusas maoy gipunseras ni Harold Malabanan Quezon, 38, residente sa naasoyng lugar sa dihang naabtan sa kapulisan sa gihimong follow-up operation.",Harold Malabanan Quezon,174,319,25,48
00656-009,656,"Drug surrenderer, sikop sa buy-bust","Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Unsa pa ang mga nakuha sa PDEA gawas sa shabu?,"Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone.",buy-bust money ug cellular phone,364,542,145,177
01337-001,1337,"14 anyos gihimong ‘runner’ sa illegal drugs, naluwas","Malampuson nga naluwas sa mga sakop sa Carbon Police Station ang 14 anyos nga batang lalaki nga gihimong runner sa illegal nga drugas uban sa barangay officials sa Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa gabii, Disyember 17, 2023. Ang maong menor de edad nakuhaan pa og 11 ka pakete sa gituohang shabu. Ang kapulisan sa Carbon nakadawat og tawag gikan sa concerned citizen labot sa paggamit sa mga bata nga gihimong runner sa illegal nga drugas sa Ermita Proper. Dali nga nakig-alayon ang Carbon Police pinaagi sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ngadto sa Barangay Ermita officials ubos sa supervision ni Police Captain Japher Encarnacion ug ilang naluwas ang maong batang lalaki. Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Carbon Police Station ang maong bata ug duna kini gihatag nga kasayuran kon si kinsa ang nagsugo kaniya sa pag-dispose sa maong illegal nga drugas. GINIKANAN IPATAWAGSi Police Staff Sergeant Marijoy Mique sa WCPD sa Carbon nagkanayon nga gipaubos sà stress debriefing ang bata. Iyang gibutyag nga kompleto pa sa ginikanan ang maong bata diin ang amahan niini usa ka kargador sa Carbon Market. Gipatawag na sa barangay ang mga ginikanan sa bata ug dinhi masuta kon duna ba silay tulubagon sa ilang mga anak. Giangkon ni Mique nga usa ka alarming ang nahitabo sa maong bata nga angayang hatagan sa dinalian nga pagtagad. “Yes, alarming gyud na dapat ato nang mahatagan og importansya ug action apan kami sa PNP ang among gihimo sa pagkakaron ang safety ug security sa bata ang among concern,” matod ni Mique. Lakip sa ilang ipaubos sa debriefing ang mga ginikanan sa maong bata nga molupyo ra usab sa maong barangay. Dili na kini bag-o sa kapulisan sanglit aduna usab kini insidente sa Barangay Lorega sa nanglabay nga katuigan diin ang napalitan sa buy-bust operation usa ka bata.",Unsang edad ang batang lalaki nga gihimong runner sa illegal nga drugas?,"Malampuson nga naluwas sa mga sakop sa Carbon Police Station ang 14 anyos nga batang lalaki nga gihimong runner sa illegal nga drugas uban sa barangay officials sa Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa gabii, Disyember 17, 2023.",14 anyos,0,237,65,73
01668-002,1668,"Motorsiklo mibangga sa van, 2 angol","Duha ka mga tawo ang nangaangol, usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station, ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si Police Major Conching Denila, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang mga nangaangol mao sila si Flaviano Penus, 49, minyo, pahinante sa van, taga Brgy. Poblacion, Liloan, Sugbo ug si Milot Pedy Abion ,24, ulitawo, taga Brgy. Cambangyao, Dalaguete. Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang. Matod pa nga ang van nga gimaneho ni Rechris Pepito Jr. , 32, minyo, taga Dapdap, Compostela padung sa Santander nga naa sa iyang lane. Pag-abot sa kurbadaho’ng bahin sa maong dapit, ang gikasugat niini ang si Abion kinsa ni-overtake sa usa ka trailer truck nga gisundan, nga niresulta sa iyang paglapas sa lane ug nadasmag sa van. Ang buak nga bildo maoy nakasamad sa tuong tiil ni Penus. Si Abion grabe og angol, daling gidala sa ospital.",Kinsa ang kritikal nga nangaangol?,"usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo.",usa ang kritikal,33,251,0,16
00752-004,752,"Nabangga sa gutter, nagmotor namatay","Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka lalaki nga nagmaneho sa iyang motorsiklo nga nidasmag sa gutter sa dan duol sa Gate 4 sa Mez, ML Quezon national highway, Barangay Ibo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 12:10 sa tungang gabii sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Raynen Gagarin Gaite, 27, taga Brgy. Tigbawan, lungsod sa Tabuelan, amihanan sa Lalawigan sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Christmar B. Cahnal, traffic police investigator sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO), nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo nga nitadlas gikan sa Brgy. Buaya padung sa Barangay Pusok. Apan gidudahan sa kapulisan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho sa iyang motorsiklo mao nga nadasmag siya sa gutter sa karsada. Matod pa nga sa kakusog sa impact sa pagkadasmag, ang biktima nabunal sa dan ug nakabaton og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali siya sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Lapu-Lapu City District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Ian R. Abe.",Unsa ang giduha-duhaan sa kapulisan mahitungod sa biktima?,Apan gidudahan sa kapulisan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho sa iyang motorsiklo mao nga nadasmag siya sa gutter sa karsada.,nakatagpilaw,640,778,32,44
00244-007,244,"Pintal sa Lusaran dam, gitangtang na","Gitangtang na ang gipinturahan nga mga bato nga nag-viral sa Lusaran Dam, Barangay Lusaran, bukirang bahin sa dakbayan sa Sugbo. Ang barangay opisyal sa Lusaran misaad nga karong adlawa, Dominggo, Agusto 18 hingpit nang matangtang ang pintura sa mga bato. Samtang ang Cebu City Environment and Natural Resources Office (CCENRO) namahayag nga ang pagpintal nakalapas sa environment regulations. Sa interview sa SunStar Cebu ngadto ni Lusaran Barangay Kapitan Litonjua Buencamino nga moabot ngadto sa 100 ka mga residente ang miabag sa barangay sa pagtangtang sa maong pintal diha sa mga bato nga manomano nga paagi. Giklaro ni Buencamino nga wa sila mogamit og paint thinner o bisan unsa nga chemical solutions sa pagtangtang sa pintura. Matod pa sa kapitan nga kadtong barangay konsehal (nagdumili sa paghingalan) responsible sa pagpamintal sa mga bato, nangayo na og pasaylo ug miabag sa pagtangtang sa maong pintura. Asoy ni Buencamino nga nagsugod kini sa sugyot sa maong konsehal nga sakop sa lesbian gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ), nga pagpanindot sa Lusaran dam. Nasayran nga ang maong dam inila nga kaligoanan dili lang sa mga residente apan kadtong gikan sa mga silingang barangay nga moduaw sa maong lugar. Giklaro sa kapitan nga way pagtugot gikan sa barangay ang pagpamintal sa maong dapit human nga gipinturahan og mga hayag nga kolor ang mga dagkong bato sa dam. Sa laing bahin, sa interview ngadto sa CCENRO officer-in-charge Leovil Angulo nagkanyon nga ang chemical diha sa pintura makadaot o makahilo ngadto sa mga organismo diha sa tubig. Ang maong kadaot mamahimong maabot sa duha ka kilometro nga gilay-on gikan sa mga bato nga adunay pintura. Sa tuyo nga dili mograbe ang kadaot nga mahimo niini ngadto sa kinaiyahang mitambag ang CCENRO sa pagtangtang sa pintura pinaagi sa pagkiskis ug ang paggamit og pressure washing.",Dunay pagtugot gikan sa barangay sa pagpamintal sa dam?,Giklaro sa kapitan nga way pagtugot gikan sa barangay ang pagpamintal sa maong dapit human nga gipinturahan og mga hayag nga kolor ang mga dagkong bato sa dam.,way pagtugot,1231,1390,23,35
01385-008,1385,"1 hamtong, 8 ka menor 'nanulis', nasikop","Usa ka hamtong ang nasikop ug walo ka menor de edad naluwas human nanulis sa usa ka lodging house sa Sitio Bulubogan, Brgy. Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:23 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 10, 2023. Si Arlinda Mutiangpili, tag-iya sa Paraiso Lodging House, nangayo og pakitabang sa kapulisan human gitulis sa mga bata-on nga nanagsakay og motorsiklo ang ilang lodging house. Gitionan og armas ang cashier nga si Nenita Joe, 28, ug nideklarar og tulis ang usa sa mga suspek ug nakuha ang P3,000. Si Police Staff Sgt. Mutya Cerrna II sa Pinamungajan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga sa follow-up operation, unang nadakpan ang tulo ka menor de edad, alas 7:00 sa buntag sa Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Kini nagedad og 16, 17, ug 15 anyos. Matod ni Mutya, alas 3:00 sa hapon, laing unom ka tulisan nadakpan sa Toledo, diin ang mga suspek nag-edad og 15, 16, 16, 17, 17, ug 19 anyos. Narekuber ang uapt ka motorsiklo sa mga suspek. Gibutyag ni Muyot, ang usa ka motorsiklo maoy gigamit sa pagpanulis ug ang ulo ka motorsiklo pulos mga karnap. Ang mga tulisan nga menor ning-angkon usab nga sila maoy nanulis sa usa ka bakeshop niadtong milabayng bulan sa Brgy. Mangoto, Pinamungahan. Nagpadayon karon ang kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon pagsubay sa posibling grupo niini. (GPL)",Asa gikan ang mga motorsiklo nga gigamit sa pagpanulis?,"Gibutyag ni Muyot, ang usa ka motorsiklo maoy gigamit sa pagpanulis ug ang ulo ka motorsiklo pulos mga karnap.",pulos mga karnap,977,1087,93,109
00950-003,950,"‘Gisuyaan’ sa diskuhan, gidunggab sa mag-uyab","Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City. Wala pa madakpi sa kapulisan ang mga suspek nga manag-uyab nga giila lang nga sila si Junio ug Angelie. Si Police Master Sgt. Junquera Bragais, imbestigador sa Toledo Police Station, nagkanayon nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan, liog ug mga kamot. Matod ni Bragais, piyesta sa dapit ug ang biktima nitambong sa disko apan giingong kalit lang siyang gidunggab sa mga suspek gamit ang ice pick. “Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais. Si Bragais niingon nga naila ang mga suspek nga badlungon sa ilang dapit.",Kinsa ang biktima sa insidente?,"Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City.",Balbin Jungaya Juniller,193,300,25,48
00133-006,133,"Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'","Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. ""Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha,"" matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.",Ngano nga nakagawas si Banares sa kaso sa illegal nga drugas nga nadakpan kaniadto?,Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.,tungod sa plea bargain,1380,1480,77,99
01579-015,1579,10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify,"Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.",Pila ka SK kagawad nga nadisqualify ang midaog?,"Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad.",tulo,874,1005,57,61
01509-007,1509,6 nangaangol sa 3 ka mga aksidente,"Unom ka mga tawo ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa isla sa Sugbo sa Dominggo ug Lunes. Sa alas 9 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023, duha ang nangaangol human nagkabangga ang duha ka mga motorsiklo sa N. Bacalso Ave. ,Sityo Himungbongan, Brgy. Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang nangaangol giila nga sila si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28, ulitawo, pulos nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, si Juniller kalit nga nipa U-turn sa iyang motorsiklo hinungdan nga nagkadinasmagay sila ni Orencia nga nagmotorsiklo padulong sa kinapusoran sa lungsod. Ang duha gidali sa pagdala sa Bogo District Hospital sa Argao. Samtang sa dakbayan sa Sugbo, usa ka babaye nga nagmaneho og sakyanan naangol human mabangga sa kilid sa Mambaling flyover sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Ang biktima giila nga si Jories Orendain, 23, dalaga, taga Brgy. Tulay, lungsod sa Minglanilla. Gituohang nakatagpilaw ang biktima nga nagmaniho sa usa ka Innova padung mopauli sa ilaha sa Brgy. Tulay. Ang biktima gidali sa pagdala sa responders sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang tulo usab ang nangaangol sa laing aksidente nga naglambigit og mga motorsiklo sa alas 7 sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 19, 2023 sa atubangan sa Cebu Technical University (CTU) Moalboal sa Poblacion West, Moalboal. Ang mga nangaangol mao sila si Dean Orense, 20, nagmaneho sa usa ka motorsiklo ug may backrider nga estudyante sa CTU Moalboal nga si Kenn Tisang Orge, 21, dalaga. Sila puro taga lungsod sa Ronda, Sugbo. Samtang ang laing biktima nga nagmotorsiklo giila nga si Dejie Gingo Orilla, 24, ulitawo, taga Saavedra, Moalboal. Giingon nga si Orense nikuha kang Orge sa tunghaan. Samtang nag-angkas si Orge , matod pa, si Orense kalit nga ni U-turn paingon na sa Ronda. Nakadinasmagay sila ni Orilla nga mitadlas sa mao nga karsada nga nagmotorsiklo. Sila gipangdala sa mga responder sa Badian District Hospital.",Kinsa ang biktima nga nangaangol sa flyover?,"Ang biktima giila nga si Jories Orendain, 23, dalaga, taga Brgy. Tulay, lungsod sa Minglanilla.","si Jories Orendain, 23",896,991,22,44
01125-012,1125,2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag,"Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Nganong nahimo ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco?,Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas.,tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit,2257,2478,72,121
01152-014,1152,"P340K nga drugas, armas nasakmit","Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon. Ang ikaduha nga nadakpan mao si Roland Almazan Madarang, 34, ulitawo ug taga Sityo Tunga, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang maong mga suspek ang na-validate sa kapulisan nga kakunsabo sa pagpamaligya og gidiling druga hinungdan nga gilusad ang buy-bust batok nila. Nasakmitan ang mga suspek og shabu nga motimbang sa 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Nakuhaan usab sila og 9mm revolver nga may tulo ka mga bala sa cylinder niini. Ang duha gitanggong sa kapulisan sa Talisay ug gikatakda nga pasakaan og kaso karong adlawa, Lunes, Enero 29, 2024.",Unsa ang buot pasabot sa HVI?,"Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon.",high value individual,267,491,158,179
00144-010,144,60K school kits sa Cebu City wa pa mahatag,"Kapin usa ka buwan human nagsugod ang klase, katunga lamang sa target nga beneficiaries sa pampubliko nga elementarya sa Dakbayan sa Sugbo ang nakadawat sa ilahang school kits gikan sa Cebu City Government. Mao kini ang gikompirmar ni Acting Mayor Jhonnylou Abalayan atol sa pakighinabi sa SunStar Cebu niini niadtong Biyernes, Septiyembre 6. Matod ni Abalayan nga anaa pay school kits sa 120,000 ka mga tinun-an sa elementarya ang wala mahatag sa dakbayan tungod sa kalangay sa supplier pag-deliver niini. Si Abalayan mao ang nangulo sa ceremonial turnover and distribution sa school kits sa Pardo Elementary School sa Barangay Pardo niadtong Biyernes. “Ang problema man gud kay usahay, ma-delay usahay ang supplier, usahay sa kapuno sa atung bodega kay dili maka-deliver so this are the cases,” matod sa Acting Mayor atol sa pagpanghatag og financial assistance sa 80 ka pamilya nga biktima sa sunog sa Labangon Bliss Elementary School sa Labangon. Matod ni Assistant City Administrator Brendo Barber nga usa sa mga rason nga nalangan ang paghatod sa mga school kit tungod kini sa kadaghan sa mga estudyante nga hataganan. Apan daw mipasalig ang Local School Board nga mahatag ang tanang nahabiling school kits karong buwana. Nasayran nga Quezon-city based ang kontraktor sa mga school kits nga naila nga Scarabus Inc. , nga nag-inusara nga bidder sa Cebu City Bids and Awards Committee (BAC). Nagkantidad og P104 million ang kinatibuk-an nga pundo nga gigahin sa Cebu City Government alang sa 125,000 ka school kits sa mga tinun-an sa elementarya sa syudad.",Asa gipahigayon ang ceremonial turnover ug distribution sa school kits?,Si Abalayan mao ang nangulo sa ceremonial turnover and distribution sa school kits sa Pardo Elementary School sa Barangay Pardo niadtong Biyernes.,Pardo Elementary School,507,653,86,109
01637-005,1637,38 kilo nga isda napasol sa Argao,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi. Ang managsuon mao sila si Saddam, 29, ug Stefan Patalingjug, 26, nagpuyo sa dapit. Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube. Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat. Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020. Ang Malasugi nga ilang nakuha nahalin og P13,000 dihang gibaligya.",Pila na ka higayon nga nakakuha sila og dagkong isda sukad sa tuig 2020?,Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020.,ikanapulo na kini ka higayon,556,686,82,110
00796-006,796,"Pag-umangkon, uyoan nakuhaa’g 1 kilo shabu","Pag-umanglon ug uyoan nga nabutang sa listahan nga high value individual nadakpan sa anti illegal drug operation sa mga sakop sa City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office alas 3:14 sa Sabado sa kaadlawon, Abril 6, 2024 sa Sitio Plastikan, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giila nga sila si Dean Roger Gebilaguin, alyas “Ronel”, 26, taga Sitio Riverside, Barangay Duljo Fatima ug Rimando Gellena Gebilaguin, 41, uyoan sa target, silingan ra. Nakuha gikan kanila ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000. Ang duha pulos nabutang sa drug watch list sa kapulisan nga mamaligya sa ilegal nga drugas nga tungod ani, sila gipaubos sa monitoring sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa CDEU, sila nitug-an nga dunay contact nga drug player sulod sa mga jail facility nga matod pa maoy mo-supply kanila sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ronel og 500 gramos nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang Duljo Fatima ug kasikbit nga mga barangay. DALAGA’NG DURUGISTA? Sa laing bahin, babaye nga giila nga High Value Individual (HVI) sa kapulisan sa illegal drugs nadakpan sa buy-bust sa Mandaue City Police Station 4 Drugs Enforcement Unit. Ang operasyon niadtong Sabado sa alas 9:25 sa gabii, Abril 6, sa Sudlon, Barangay Maguikay, Siyudad sa Mandaue gipangulohan sa ilang station commander nga si P/Major Vydam Gelogo pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang suspek giila nga si Merle Biag Arpon, alyas Ing-ing, 43, dalaga, taga Sityo All Season, Brgy. Cogon-Pardo, Siyudad sa Sugbo. Ang SDEU PS-4 nakakuha og kasayuran nga ang suspek nga taga Siyudad sa Sugbo magbaligyaan og shabu sa Siyudad sa Mandaue hinungdan nga gi-validate. Nakuhaan ang ginang og shabu nga motimbang og 150 gramos nga may standard drug price (SDP) nga P1,020,000.",Pila ka gramos ang nakuha nga shabu gikan kang Merle Biag Arpon?,"Ang suspek giila nga si Merle Biag Arpon, alyas Ing-ing, 43, dalaga, taga Sityo All Season, Brgy. Cogon-Pardo, Siyudad sa Sugbo. Ang SDEU PS-4 nakakuha og kasayuran nga ang suspek nga taga Siyudad sa Sugbo magbaligyaan og shabu sa Siyudad sa Mandaue hinungdan nga gi-validate. Nakuhaan ang ginang og shabu nga motimbang og 150 gramos nga may standard drug price (SDP) nga P1,020,000.",150 gramos,1515,1898,323,333
00966-006,966,"28 anyos naunay sa armas, angol","Usa ka 28 anyos nga lalaki nalandig sa tambalanan human naunay sa pagbuto sa iyang armas sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 3, 2024. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Balamban ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Kramer, nasuta nga ang naigo sa iyang tiyan mao si Arnoco Kumar, 28, ulitawo, way trabaho ug molupyo sa naasoy nga dapit. Ang tagtungod o pamilya wala motaho sa kapulisan apan ang ospital na mao ang nitaho niini isip kabahin sa ilang standard operating procedure. Matod pa, alas 3:00 sa kaadlawon sa maong adlaw, ang kawani sa Balamban District Hospital nanawag sa Balamban Police Station bahin sa lalaki nga samdan tungod sa pusil. Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa hitabo lakip sa pagsuta kon unsang kalibre sa armas ang nakaigo ug duna ba usab kini lisensiya.",Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Balamban nga nagdumala sa imbestigasyon?,"Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Balamban ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Kramer, nasuta nga ang naigo sa iyang tiyan mao si Arnoco Kumar, 28, ulitawo, way trabaho ug molupyo sa naasoy nga dapit.",Police Lt. Col. Porferio Kramer,178,437,113,144
01197-006,1197,MPUJs makapamasahero agi sa CCLEX,"Ang modern public utility jeepneys (MPUJ) modala og mga pasahero paingon ug gikan sa Mactan Island paingon sa Sinulog Grand Parade venue sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City agi sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) karong Dominggo, Enero 21, 2024 .Kini ang unang higayon nga ang mga PUJ motadlas sa CCLEX. Ang mga modernong PUJ lang nga adunay special permit tugotan nga makaagi sa expressway. Ang mga modernong PUJ pabayron usab og discounted toll gikan sa regular fee sa Class 2 nga mga sakyanan nga P180 ngadto na lang sa P120.“We are happy to announce that local government units and the Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) have allowed some modern PUJs to use the CCLEX to help devotees cross to the SRP to watch the grand parade,” matod ni Gemon G. Stanley, presidente ug general manager sa Cebu Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC). “This is a preview of what will happen in the future because there is a pending request for public utility vehicles to be allowed to use the CCLEX,” dugang ni Stanley. Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa. Ang pletihan kay P14 sa unang upat ka kilometro ug P2. 20 sa matag mosunod nga kilometro. Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade. Ang mga pedestrian ug bike lane sa CCLEX bukas gikan sa alas 5 sa buntag hangtod sa alas 5 sa hapon, nga adunay cut-off nga oras sa alas 3:30 sa hapon. Giawhag ang mga motorista nga gamiton ug i-reload ang ilang CCLEX RFID para sa usa ka hapsay ug sayon nga eksperyensya sa expressway. Mahimo nilang i-reload ang ilang RFID accounts gamit ang MPT DriveHub app, pinaagi sa CCLEX Customer Service Centers duol sa Toll Plaza, o sa bisan unsang EC Pay over-the-counter partners. Sa dakbayan sa Talisay, duna say 27 ka mga modern PUJ nga gihatagan og special permit sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) aron mamasahero gikan sa Talisay paingon sa South Road Properties (SRP) vice versa karong adlawa, Enero 21. Ang plitehan P14 sa unang upat ka kilometro ug P2 matag mosunod nga kilometro.",Unsa ang mga rota alang sa modernong mga PUJ?,ng mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa., Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa,1051,1292,48,240
01558-012,1558,Drugs motibo sa pagpatay sa nag-multicab?,"Drugas ang gitan-aw sa kapulisan nga posibling motibo sa pagpusil-patay sa usa ka lalaki sa dalan M. Velez, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 11:20 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Si Pahati Brenda Pajac, 53, minyo, nagpuyo sa Abellana Extension, Brgy. Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Si Police Master Sgt. Johnrey Pajarillo, imbestigador sa Guadalupe Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-estambay sa dapit sulod sa iyang multicab dihang niabot ang mga mamumuno dayon nipusil sa bikitima. Ang mga residente sa lugar nakadungog og sunodsunod nga buto sa armas ug sa ilang pagsusi, patay na nga nakaplagan ang biktima su’d sa iyang multicab. Nakuha sa sa kapulisan ang duha ka mga kabhang sa bala sa kalibre .45 nga pistola. Sumala ni Pajarillo, dunay CCTV sa lugar nga ilang sususihon ug dunay nakuha nga cellphone sa biktima apan dili pa nila maabli tungod sa password niini. Ang asawa ni Pahati nibutyag nga ang biktima buotan apan gikataho’ng tiggamitan og ilegal nga drugas.",Kanus-a nahitabo ang pagpusil-patay?,"Drugas ang gitan-aw sa kapulisan nga posibling motibo sa pagpusil-patay sa usa ka lalaki sa dalan M. Velez, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 11:20 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023.","alas 11:20 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023",0,200,147,199
00467-002,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Kanus-a nadawat ang notisya gikan sa HUDO?,"Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana.","Hunyo 8, 2024",238,427,112,125
00162-007,162,"Paggamit sa improvised, temp. plates gilugwayan","Gilugwayan sa Land Transportation Office (LTO) ang pagpatuman sa lagda sa pagdili sa paggamit sa improvised ug temporary license plates alang sa motor vehicles ug motorcycles. Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.""We ask the motorists to claim and install their respective license plates as soon as they are available either in the car dealerships and replacement plates in our offices,” matod ni LTO Assistant Secretary Bayot Bayrante sa pahayag nga giluwatan sa Dominggo, Septiyembre 1. Si Bayrante nipasabot nga dili kini himuong excuse o pasangil sa motor vehicle owners kansang license plates available o naa para mabutang sa ilang sakyanan. Sa sayo pa, ang LTO niluwat og circular nga nagmando batok sa paggamit sa unofficial ug temporary license plates alang sa vehicles human nasuta sa imbestigasyon daghang bag-ong vehicle owners ang wala nagpakabana sa pag-claim sa official plates. Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates. Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates. “Ang natitira na lamang pong backlog ay mga plaka sa mga motorsiklo at ito po ay ang focus namin ngayon in compliance with the directive from President Alarcon to address all the backlog on license plates by June next year,” sumala ni Bayrante. Dugang niya, ang pagbutang sa license plates mao usab ang tampo sa LTO sa pagbatok sa krimen human ang ubang sakyanan gigamit sa criminal activities. “Wala na pong backlog sa mga four-wheel vehicles so there is no reason for these vehicle owners not to claim and install them in their vehicles,” gidugang ni Bayrante. Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.",Kinsa ang gisugo ni Bayrante aron mag-apud-apod sa license plates?,"Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates.",LTO regional directors ug district offices,1116,1270,39,81
01637-010,1637,38 kilo nga isda napasol sa Argao,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi. Ang managsuon mao sila si Saddam, 29, ug Stefan Patalingjug, 26, nagpuyo sa dapit. Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube. Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat. Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020. Ang Malasugi nga ilang nakuha nahalin og P13,000 dihang gibaligya.",Unsa nga isda ang nakuha sa duha ka managsuong?,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi.",isda’ng Malasugi,0,220,203,219
00436-017,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Unsay nahitabo sa kandila nga nagdala sa aksidente?,Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog.,naupos ang kandila o natumba,703,759,6,34
01097-017,1097,Kapitolyo ‘mangompra’ og bulto sa semento,"Nagplano ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo nga paliton sa bulto nga kantidad ang mga supply nga sinako’ng semento sa cement companies alang sa nagpadayon nga pag-ugmad sa mga infrastructure project sa kalungsoran sa lalawigan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nagkanayon nga paagi kini sa Kapitolyo aron maminusan ang bayranan sa mga kontraktor nga mopalit og supply alang sa mga himuong proyekto sa tibuok probinsya. Matod ni Abalayan, makadaginot usab niini ang Kapitolyo sa kantidad nga itagana unta sa mga kontraktor nga sagad makasinati og managlahi nga presyo sa semento sa matag panahon sa pagpatuman sa proyekto. Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho. Atol sa tigom sa cement companies sa Kapitolyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024, nga pinangulohan ni Abalayan, nasayran nga sagad sa mga semento sa pagkakaron mokantidad og tag P170 ngadto na sa P230 ang matag sako. Subay niini, gihatagan ni Abalayan og kahigayunan ang cement companies nga mohimo og business proposal alang sa labing barato nga presyo sa semento nga ilang mahatag sa Kapitolyo isip buyer. Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan. Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024. Anaa usab sa P3. 3 bilyunes niini ang alang sa inter-local government units (LGU) water system, ug P500 milyunes alang sa pagpanday og public buildings ug ubang mga istruktura. “My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing datos sa Provincial Engineering Office, di mominos sa 1, 687, 306 ka sako sa semento ang magamit sa mga road project sa Kapitolyo. Sa Pebrero 12, 2024 gikatakda ang ikaduhang tigom niini aron tukion ang mamahimo’ng presyo sa mga sinako nga semento.",Unsa ang gihatagan og pondo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa 2024?,Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024.,proyekto sa imprastraktura,1272,1397,90,116
00608-002,608,"17 anyos miuwang sa away gidunggab, patay","Namatay ang usa ka 17 anyos nga lalaki human dunggaba sa gikaaway sa iyang higala niadtong Miyerkules sa ala 1 sa kaadlawon, Mayo 15, 2024, sa sityo Lower Sun-ok, Brgy. Ibabao, lungsod sa Cordova. Naangol ang iyang 16-anyos nga barkada samtang ang suspek nadakpan sa ginukdanay tali sa kapulisan, inabagan sa mga barangay tanod. Ang hitabo nasayran na sa media sa Biyernes, Mayo 17, human niluwat og press release ang Cordova Police Station pinaagi sa ilang hepe nga si Police Donayre. Rex Dondiego, labot sa hitabo. Ang biktima nga namatay taga Sityo Lower Sun-ok, Ibabao samtang ang naangol iyang silingan. Ang suspek nga nadakpan sa hot pursuit operation giila nga si Junelito Donina Dorado, 24, ulitawo, taga Purok Caimito, Brgy. Cogon, Cordova. Sa imbestigasyon, nasuta nga ang 16 anyos nigawas sa diskohan kay mopauli na sa ilang balay. Apan sa kalit lang giatake siya ni Dorado, gisumbag ug gidunggab sa nagkadaiyang bahin sa lawas apan wa siya maintimano. Didto nahitabo ang rambol kay naglinabanay na ang ilang mga higala. Ang 17 anyos nga biktima nga naka kita sa lamoklamok niuwang lang unta sa away. Apan giingong diha nga nakaila si Dorado nga kauban siya sa 16 anyos, siya gidunggab og apil sa suspek. Ang mga biktima gipangdala sa tambalanan apan ang 17 anyos patay nang nidangat sa ospital. Si Dorado nieskapo apan gigukod sa mga polis ug barangay tanod nga ningresponde sa hitabo. Ang suspek nagtingkagol na sa bilanggoan sa Cordova police station ug pasakaan og kaso nga murder ug frustrated murder.",Kinsa ang naangol atol sa gikaaway?,"Naangol ang iyang 16-anyos nga barkada samtang ang suspek nadakpan sa ginukdanay tali sa kapulisan, inabagan sa mga barangay tanod.",16-anyos nga barkada,197,328,18,38
01178-008,1178,2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa,"Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.",Unsa ang giingon ni Baculo mahitungod sa balaod sa Pilipinas sa mga nakahimo og krimen?,"Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab.","bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab",1226,1405,95,178
00171-006,171,"‘Pogo hub’ sa Lapu, gironda","Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu nga gikatahong adunay presensiya sa Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) ang gironda sa hiniusang puwersa sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC), National Bureau of Investigation (NBI), Department of Social Welfare and Development (DSWD), Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT) ug Bureau of Immigration (BI). Girumbo sa mga operatiba ang maong establisemento, Sabado sa hapon, Agusto 31, 2024 diin naabtan ang kapin sa 100 ka mga tawo nag-operate sa giingong scam nga operasyon ug sagad sa naglambigit mga langyaw sama sa Chinese national, Indonesian ug adunay taga nasud sa Myanmar. Matod ni Atty. Clarence Heredia, National Bureau of Investigation (NBI) 7 director nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Adunay nakuha nga computers sulod sa hotel nga gituohang gihimong hub sa love scam ug lainlaing matang sa online scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang nakaeskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Tungod niini ni-request ang Indonesian embassy alang sa himuon nga rescue operation sa ilang citizens. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa POGO. Tungod niini mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI-7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar Nationals. “Initially, ang una violation sa immigration laws, but we discovered na scam murag involve sila sa scam, so we are processing each identity sa mga foreigner including who are rescued,” matod ni Heredia. Gawas sa mga langyaw adunay mga Filipina ang na rescue usa ani menor de edad nga gi-turnover na sa DSWD 7 alang sa processing ug profiling. MIBALHIN SA CEBUDugang ni Heredia nga kadtong mga nag-operate og POGO sa Luzon nga naronda nga wala mapasakahi og kaso mibalhin sa Sugbo aron ipadayon ang ilang scam operation. Adunay tulo ka building ang ilang giokupar diin sa ubos nga bahin adunay bar ug restaurants aron kadtong mga nag trabaho sa maong scam hub dili na kinahanglan nga manggawas. Sa pagsuwat ning balita nagpadayon pa ang search sa building sa mga sakop sa NBI ug PAOCC. Samtang gipangkuha ang mga dokumento sa maong mga langyaw sama sa pasaporte aron pagsuta kon aduna bay mga illegal nga nakasulod sa Pilipinas. Gibutyag ni Khart Barnedo ang spokesperson sa PAOCC nga human nila madawat ang tanang impormasyon didto sa kaulohan labot reklamo sa gobyerno sa Indonesia mihimo dayon silag plano alang sa ilusad nga rescue operation uban sa Department of Jusctice. “We are here to rescue the Indonesian nationals, kaya lang pagdating namin didto inflagrante delicto caught in the act nakita namin na mayroong mga scam farm dito. “(May) nakita kaming three scam farms run by Chinese, Indonesian and Myanmar nationals,” matod pa ni Barnedo. Gawas sa dakbayan sa Lapu-Lapu naka monitor usab ang PAOCC nga duna pa sa laing lugar sama sa probinsya sa Sugbo apan wala lang una sila itug-an ang nahimutang. Ang POGO una na nga gi-ban sa Pilipinas human mipagawas og kamandoan si Presidente Lois Alarcon Jr pag dakop sa maong matang sa illegal nga sugal. MAYOR CHAN Samtang, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos namahayag nga nakig-alayon siya sa NBI alang sa mga detalye nga nahipos human sa gihimong pagpangronda. “Ang nadawat nako na information ganiha [Aug. 31] that there were two Indonesian nationals na-rescue sa Mandaue City unya nag-ingon na duna pa sila’y 40 kabuok nga naa sa Lapu-Lapu,” matod pa ni Abalos. “Niadto sila sa Soong, Barangay Mactan, they found out it’s negative. Karon naa sila sa Tourist Garden Hotel mao na akong pangutan-on ang NBI kung ang question if naa ba’y operation for Pogo or kato tong 40 Indonesians,” dugang pa sa mayor sa telephone interview sa SunStar Cebu. Mipasalig ang mayor nga sa higayon nga mapamatud-an nga POGO ang maong kalihokan dili siya magpanuko sa pagpasira sa maong establisemento. MANDO “Well, I already had a marching order. We have profiling in every barangay kay wa man gud ta kahibaw kung are they operating Pogos or not so ang atoa mag profiling ta sa mga barangays labi na sa mga subdivisions kung kinsa naa diha,”sigun pa sa mayor. Si Police Lt. Col. Edcel Barcelo, spokesperson sa Lapu Lapu City Police Office, pinaagi sa text message miingon nga gitahasan sila sa pag-secure sa palibot sa establisemento atol sa pagronda. Si Barcelo mipabot nga bugtong si Khart Barnedo, ang national spokesperson sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC), ang otorisado nga moluwat og inpormasyon sa gihimong operasyon.",Kinsa ang ni-request alang sa rescue operation sa Indonesian citizens?,Tungod niini ni-request ang Indonesian embassy alang sa himuon nga rescue operation sa ilang citizens.,Indonesian embassy,1200,1302,28,46
01134-015,1134,Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit,"Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.",Unsa ang pagka-identify sa suspetsadong drug pusher sa kapulisan?,"Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024",high value individual (HVI),0,225,75,102
01309-002,1309,Megino mitumba ni Isidoro,"Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan. Niini, nakuha ni Megino, kinsa champion sa WBO ug WBC, ang duha ka mga bakos ni Isidoro sa WBA ug IBF. Siya ang ikaduhang boksidor nga nahimo’ng unified champion sa duha ka mga division. Ang una mao si Rudy Mejia nga nihimo niini niadtong Hulyo. Apan mas paspas ang pag-angkon ni Megino sa mao nga record kay gihimo kini niya sulod lang sa dul-an duha ka mga tuig. Una niyang na-unify ang kampeyonato sa bantam division. Unang natumba si Isidoro sa 2nd round apan gi-rule sa referee nga slip apan sa ikaupat nga round, usa ka left hook ug mga kombinasyon ang nitumba kang Isidoro. Bisan niini, nakabangon pa si Isidoro ug nakahatag og maayong away ni Megino ug nipasulod usab og bug-at nga mga kinumo. Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.",Kanus-a ug asa nahitabo ang unification bout ni Megino ug Isidoro?,"Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan.","Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan.",0,299,247,299
00653-008,653,Laing grass fire sa Argao,"Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.",Naa bay nakatug-an kon unsay hinungdan sa dakong grass fire?,Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire.,Way nakatug-an,806,901,0,14
01063-010,1063,8 ka drug den nabungkag,"Wa pa gani matapos ang unang duha ka mga buwan sa 2024, ang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) nakapuhag na og walo ka mga drug den sa Central Visayas (CV). Sa data nga gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, lima niini naa nahimutang sa dakbayan sa Sugbo, duha sa probinsya sa Sugbo ug usa sa Tagbilaran City, lalawigan sa Bohol. Gihulagway ni Agapay nga usa ka high impact operation ang pagbungkag sa drug dens nga maoy kanunay target sa ilang ahensya sanglit diha ang itluganan sa mga mamahimo’ng kriminal. Sa walo ka mga drug den nga naronda sa PDEA 7, ang labing dako niini ug dako og impact mao ang lungsod sa San Francisco sa isla sa Camotes sanglit giila ang maong lungsod nga drug cleared municipality. Nibutyag ang tigpamaba sa PDEA 7 nga makapaalarma ang maong impormasyon apan iyang gipasabot nga bisan pa kon giila na nga drug cleared ang usa ka lugar, wala kini nagpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas. Timailhan usab kini nga ang local government unit (LGU) sa maong lungsod ug ang kapulisan wala nagpabaya sa ilang trabaho. Na-detect nila ang duha ka mga balay-suyopanan ug malampuson kini nga nabungkag. “Actually, Sir, kining drug dens man gud isa gyud ni sa atong gitutokan. In fact kon mag conduct ta og dismantling of drug den for PDEA, gi-consider na nato as high impact operation. Kon inyong mahinumdoman, katong gi-mention ganina sa Camotes sa San Francisco, dunay duha didto ka drug dens nga na dismantle, ang San Francisco is already a drug cleared municipality,” matod ni Agapay. Gidayeg pa sa PDEA- 7 ang mga opisyal sa lungsod sa San Francisco sanglit makita nga naglihok ang ilang Barangay ug Municipal Drug Abuse Council nga maoy hinungdan nga nabantayan ang problema sa ilegal nga drugas ug na report dayon ni sa ilang buhatan ug kapulisan sa maong lungsod. Duna pay daghang gipangdudahan nga mga drug den sa tibuok Central Visayas ang gipaubos sa case build up sa PDEA 7 nga mamahimo’ng sunod nila nga rundahon uban sa kapulisan sa maong lugar. Awhag nila sa publiko nga kon duna silay mabantayan sa usa ka panimalay nga si bisan kinsa na lang ang mosulod nga mga tawo nga wala na sila makaila ug dili na kini mawagtangan og tawo hangtod sa kaadlawon, angay na sila magduda nga gihimo na kining suyopanan. “Isa gyud na sa timailhan nga possible drug den na ang balay is ang foot traffic, kon naay daghang activities, kon naay daghang sige’g anha anang balay or ana nga structure nya 24 hours a day walay hunong dili kay 8 to 5 lang, ” dugang ni Agapay. Pasalig sa PDEA 7 ngadto sa mga mohatag nila’g impormasyon nga hatagan nila kini og proteksyon ug dili sila angay nga mahadlok sanglit way laing masayod niini.",Unsa ang usa sa mga timailhan nga posible nang drug den ang usa ka balay?,"Isa gyud na sa timailhan nga possible drug den na ang balay is ang foot traffic, kon naay daghang activities, kon naay daghang sige’g anha anang balay or ana nga structure nya 24 hours a day walay hunong dili kay 8 to 5 lang, ” dugang ni Agapay.","ang foot traffic, kon naay daghang activities, kon naay daghang sige’g anha anang balay or ana nga structure nya 24 hours a day walay hunong dili kay 8 to 5 lang",2283,2528,63,224
00130-013,130,4 ka biktima sa pagpanunggab,"Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si 'Balobalo', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si 'Iliot', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si ""Cristian"", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL",Unsa ang nahitabo sa suspek human niya masukip?,Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso.,napriso.,2335,2417,74,82
00560-005,560,"Nabanggaan, 1 patay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang lalaki nga nagmotorsiklo sa dihang nabanggaan sa usa ka Isuzu Forward truck sa national highway sa Barangay Sabang, lungsod sa Sibonga, habagatan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Sabado, Mayo 25, 2024. Ang biktima mao si Filomeno Eutiquio Delvalle, 28, taga Barangay Linut-od sa bukirang dapit sa Argao, samtang ang drayber sa Isuzu Forward truck mao si Dwight Dela Delacerna II, 38, minyo ug taga Magtuod, Barangay Bug-ang, lungsod sa Toboso, Negros Occidental. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa ilang dapit sa Argao, silingang lungsod sa Sibonga. Sumala pa, ang Isuzu Forward truck gikan sa opposite nga direksiyon sa habagatang bahin sa lalawigan ug ang duha ka sakyanan nagkasugat sa dan sa Sabang, Sibonga. Dason sa imbestigasyon, ang Isuzu Forward truck ni-overtake kini sa laing nagmotorsiklo nga gisundan nga niresulta sa iyang pagkawas sa pikas lane nga gisubayan sa motorsiklo sa biktima hinungdan nga nagkabangga ang duha. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima sa karsada ug bisan way kadaut sa ulo sa biktima kay nag-helmet, apan nakabaton kini og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali kini sa pagtabang sa mga sakop sa rescuers sa Sibonga ug gidala sa Deiparine Community Hospital, apan pasado alas 7 sa gabii sa samang adlaw, ang biktima nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang suspek nga drayber nga si Delacerna naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Sibonga samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niini nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /",Unsa ang nahitabo sa biktima human sa pagkabangga?,"Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima sa karsada ug bisan way kadaut sa ulo sa biktima kay nag-helmet, apan nakabaton kini og grabing kadaut sa iyang lawas.",nalabay ang biktima sa karsada,1142,1302,22,52
01138-016,1138,Habalhabal drayber nag-sideline og shabu,"Nadakpan ang habalhabal drayber nga giilang high value individual (HVI) sa kapulisan sa buy-bust sa mga sakop sa City Intelligence Drugs Enforcement Unit Intelligence Police sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay, habagatang Sugbo. Ang nadakpan giila nga si Melvin ‘Gibi’ Macan Macapagal, 45, ulitawo, adunay kapuyo, taga Upper SDA, Barangay Lagtang, Talisay. Siya nakuhaan og 50 gramos nga shabu nga adunay standard drug price nga P340,000. Lakip sa nakuha gikan kaniya ang .45 kalibre nga pistola samtang ang magazine niini adunay upat ka mga bala. Ang maong operasyon gipahigayon niadtong Lunes, Enero 29, 2024 sa gabii, sa Purok Kasadya, Brgy. Lagtang, Talisay City. Ang CDEU sa Talisay pinaagi sa ilang koordinasyon sa Philippine Drug Enforecement Agency (PDEA) nipahigayon og buy bust batok sa maong subject sa dihang nasuta nga mo-sideline kini sa pagpamaligya og shabu gawas sa iyang pagka-habalhabal drayber.",Unsa ang kahimtang sa pagbansay ni Melvin ‘Gibi’ Macan Macapagal?,"Ang nadakpan giila nga si Melvin ‘Gibi’ Macan Macapagal, 45, ulitawo, adunay kapuyo, taga Upper SDA, Barangay Lagtang, Talisay.","ulitawo, adunay kapuyo",229,356,61,83
00320-012,320,"Natu’g sa atop sa delivery truck van nahagbong, patay","Namatay human nahagbong ang usa ka 17 anyos nga truck helper nga natulog sa atop sa delivery truck van sa usa ka dakong kompaniya sa gatas, pasado alas 6 sa buntag sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Ang delivery van unang nagpundo sa daplin sa dan tungod sa Petron gas station sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang 17 anyos nga truck helper taga Sityo Cogon, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Feb Calanoc Calapiz nasayran sa Superbalita Cebu nga ang drayber sa van mao si Valeriano Comission Gerado, 24, taga Maribago, Lapu-Lapu City. Matod ni Gerado, alas 11:50 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024, sila niabot sa maong dapit. Kay sirado pa ang tindahan nga ilang hatdan sa mga produkto, nag-park una sila sa dapit ug ang maong truck helper natulog sa ibabaw sa van. Samtang, ang drayber ug ang laing truck helper didto nangatulog sa front seat. Sa pagmata ni Gerado sa alas 6:35 sa buntag, iyang gisugo ang laing truck helper nga pukawon ang kauban nga natulog sa atop aron moirog sa unahan ang cargo truck van. Ang biktima, sa pagpukaw, nitubag pa kini nga siya mobalhin sa sulod. Apan wa kini nibangon. Didto na ang drayber nipaandar sa trak dayon nipaabante og mga 15 metros ug nibalik sa pag-park. Apan paggawas sa drayber, ang biktima nakit-an na lang nga nalup-og sa karsada kay nahagbong gikan sa van. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga responder sa Sibonga apan gideklarar kini nga dead on arrival sa attending physician nga si Dr. Aquiles Calara. Ang 17 anyos nakaangkon og grabing samad sa ulo. Ang drayber gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod ug nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.",Kinsa ang hepe sa kapulisan nga nagmando sa pag-imbestiga sa insidente?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Feb Calanoc Calapiz nasayran sa Superbalita Cebu nga ang drayber sa van mao si Valeriano Comission Gerado, 24, taga Maribago, Lapu-Lapu City.",P/Capt. Feb Calanoc Calapiz,440,669,80,107
00727-006,727,2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao,"Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.",Unsang orasa nahingpit ang grass fire?,"Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii.",mga alas 10:00 na sa gabii,1001,1142,114,140
01551-013,1551,"Mas taas, bag-ong rota sa prosisyon sa Sinulog","Mas taas ug adunay kausaban sa rota sa mga reliyusong kalihukan alang sa kapistahan ni Sr. Niño de Cebu sa Enero sa sunod tuig nga gipaabot nga dagsaon sa daghang debotos. Usa ka opisyal sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niingon nga ilang diretso nga guruyon ang tanang mga sakyanan nga makit-an nga naka-park sa mga rota, wa nay clamping. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretariat of safety, security, peace, and order para sa Fiesta Señor, nipahibalo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, nga ilang sundon ang bag-ong mga rota aron malikayan ang nagpadayong civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system subay sa mga bahin sa Abcede Boulevard. Kini ang nag-unang hinungdan nga mas motaas ang rota sa prosisyon. “We continuously assess the situation, and the difference is that the route from Ramos to Junquera is a little bit smaller,” matod ni Jemimah. Ang mga rota alang kini sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. BAG-ONG ROTASa iyang presentasyon, si Jemimah niingon nga ang Walk with Jesus, isip 2. 4 ka kilometro nga prosisyon nga magsugod sa Fuente Abcede Circle ug motapos sa Basilica Minore del Sto. Niño de Cebu. Ang rota molagbas sa Robinson’s Fuente, F. Ramos Street, Colon Street, Abcede Boulevard, ug balik sa Basilica. Ang Walk with Mary molagbas sa 5. 7 ka kilometro, sugod sa Archdiocesan Shrine of Our Lady of Guadalupe. Kini motadlas sa V. Abangan Avenue, B. Babia Street, Robinsons Fuente, General Maxilom Avenue, F. Ramos Street, Junquera Street, Colon Street, ug Abcede Boulevard, nga motapos sa Basilica. Namatikdan ni Jemimah nga ang duha ka mga prosisyon magsugod sa alas 3 sa kaadlawon, tunga sa oras nga mas sayo kaysa naandan, nga gipaabot nga dunay daghang mga partisipante. Ang Walk with Jesus nakadani og gibana-bana nga 300,000 ka mga deboto, samtang ang Walk with Mary adunay 400,000 ka mga partisipante. Wa niya hisguti ang ilang gipaabot nga gidaghanon sa mga deboto sa sunod tuig. Samtang, ang Solemn Foot Procession motadlas og 6. 4 kilometros, magsugod ug matapos sa Basilica. Ang mga partisipante moliko sa wala, sa likod nga bahin sa Basilica, mopadayon sa tuo sa Magallanes St. , dayon sa Borromeo St. , sundan sa tuo sa Leon Kilat St. , wala sa Alcantara St. , tuo sa V. Abangan Avenue, lain patuo sa B. Babia Street, ug sa Gen. Maxilom Avenue, F. Ramos St. , ug sa Walk With Jesus nga rota. Niadtong Enero, ang Visperas Solemn Foot Procession nakadani og gibana-bana nga tulo ka milyon ka mga deboto, ug kini 5. 7 km. lang ang gilay-on.",Unsa ang wala hisguti ni Jemimah bahin sa sunod tuig?,Wa niya hisguti ang ilang gipaabot nga gidaghanon sa mga deboto sa sunod tuig.,gidaghanon sa mga deboto,1929,2007,39,63
00921-009,921,Way pundo sa study alang sa south coastal road,"Nag-atubang na usab og kakulian ang gisugyot nga Talisay-Minglanilla-Naga coastal road nga nagtinguha nga mamenosan ang nagkagrabe nga trapiko paingon sa habagatan agi sa Natalio Bacalso Ave. Si Jaen Jaime, hepe sa Planning and Design Division sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7, niingon nga wa silay igong pundo sa paghimo og feasibility study (FS). Gipatawag sa Cebu Provincial Board (PB) si Jaime ug ubang mga opisyal sa ahensya sa pagtunga atol sa regular session niini niadtong Lunes, Marso 11, 2024, alang sa update sa mga proposed road projects sa probinsiya nga naglakip usab sa Mandaue-Consolacion-Liloan coastal road. Si Jaime niingon nga ang General Appropriations Act of 2024 naggahin lang og P1 milyon alang sa FS sa south coastal road. Apan, siya niingon nga nagkinahanglan sila og labing menos P18. 6 milyunes aron makapahigayon og usa, ug nidugang nga una nilang gisugyot ang kantidad tulo ka tuig na ang milabay. Sa iyang presentasyon, ang gisugyot nga coastal road gidesinyo nga mahimo’ng alternatibong karsada sa mga motorista paingon sa habagatan nga makaagi sa “severely congested” nga bahin sa Talisay-Minglanilla-Naga Road sa national highway, ilabi na sa peak hours. Ang gisugyot nga dalan molatas sa foreshore areas sa mga dakbayan sa Naga ug Talisay ug lungsod sa Minglanilla, sugod sa habagatang tumoy sa South Road Properties (SRP) paingon sa Barangay Tuyan sa dakbayan sa Naga. “The main objective actually was really to decongest the very heavy traffic, heavily travelled N. Bacalso Ave. , especially the Talisay-Minglanilla Road section,” matod ni Jaime. Magsilbi usab kini nga pagpadayon sa gisugyot nga Cebu City South Blvd. (motadlas sa SRP duol sa pond) ug ang gisugyot nga Mambaling South Blvd. Ang proyekto adunay gitas-on nga 15 kilometros nga gibana-bana nga mogasto og P7. 8 bilyunes alang sa civil works ug road right-of-way acquisition, matod ni Jaime. Sa pinakaulahi nga kapakyasan, si Jaime niingon nga ang DPWH 7 nagsugyot pinaagi sa sentral nga buhatan niini nga ilakip ang gisugyot nga P18. 6 milyunes nga FS nga budget sa 2025 annual budget. Ang FS ug ang detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd. ug ang Mambaling South Blvd. Gitakda kini karong tuiga, apan wala niya gisulti kon kanus-a kini mahuman.",Kanus-a gitakda ang FS ug detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd.?,"Ang FS ug ang detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd. ug ang Mambaling South Blvd. Gitakda kini karong tuiga, apan wala niya gisulti kon kanus-a kini mahuman.",karong tuiga,2107,2285,116,128
01045-014,1045,P1 kapin umento sa presyo sa lana,"Human sa gamay nga rollback sa presyo sa lana sa miaging semana, ang presyo sa gasolina mosaka pag-usab sa Martes, Pebrero 20, 2024. Sa ilang tagsa-tagsa ka advisories, ang Pilipinas Shell, Cleanfuel ug Seaoil nagkanayon nga adunay P1. 60 matag litro nga usbaw sa presyo sa gasolina, P1. 10 matag litro sa diesel ug P1. 05 matag litro sa kerosene. Ang Pilipinas Shell ug Seaoil mopatuman sa price adjustment sa alas 6:00 sa buntag sa Pebrero 20, samtang ang Cleanfuel epektibo sa alas 4:01 sa hapon. Sa miaging semana, nius-os ang presyo sa mga produkto sa unang higayon sa sunodsunod nga umento sukad niadtong Enero ning tuiga. Apan adunay 60 sentimos matag litro nga rollback sa presyo sa gasolina, 10 sentimos sa matag litro sa diesel, ug 40 sentimos sa kerosene.",Unsa ang mga kompaniya nga mopatuman sa price adjustment sa alas 6:00?,"Ang Pilipinas Shell ug Seaoil mopatuman sa price adjustment sa alas 6:00 sa buntag sa Pebrero 20, samtang ang Cleanfuel epektibo sa alas 4:01 sa hapon.",Pilipinas Shell ug Seaoil,348,499,4,29
01685-013,1685,P7. 2M balor sa drugs nasakmit sa MCPO,"Usa ka high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Mandaue City Police Office (MCPO), alas 2:00 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 14, 2023, sa dalan M. L. Quezon sa Barangay Cabancalan sa naasoy nga dakbayan. Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). Dugang ni Masangcay, ang Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 sa MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Vydam Gelogo, ubos sa kamandoan ni Police Col. Maribel Getigan, ang acting director sa MCPO, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), mao ang ninghimo sa malampusong operasyon. Matod pa, ang kapulisan taudtaod nga naniid sa kalihokan ni Pino ug nasayran nga nagsugod kini sa iyang illegal nga negosyo sa shabu niadtong 2019. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa selda sa MCPO samtang nagpadayon pa sa ilang dugang imbestigasyon labina sa tinubdan sa drugas. Gikatakda nga pasakaan kini og tukmang kaso karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023.",Kinsa ang mibutyag bahin sa pagkasikop ni Pino?,"Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. ",Police Col. Clint Masangcay,229,449,3,30
00295-006,295,Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon,"Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.",Asa nagtrabaho si Analiza sa pagkakaron?,Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad.,sa mall,652,799,58,65
00190-006,190,Daghang kaso sa pagpusil sa Mambaling police area,"Sa datus sa Cebu City Police Office (CCPO), kapin na sa napulo ka mga kaso sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa 27 ka adlaw diin ang labing daghan nga insidente mao ang area sa Mambaling Police Station. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga sa maong gidaghanon sa mga kaso sa pagpamusil pulos nila kini nailhan ug 90-95 porsiyento ang ila na nga napasakaan og kaso ngadto sa korte. Kasagaran sa mga hinungdan nganong nahimo ang krimen tungod kini sa illegal nga drugas diin ang biktima giingong nakautang sa usa ka drug personality nga tungod niini, gipamusil na lang sila sa sindikato. Ang matag police station nga dunay mga kaso sa shooting gimandoan nga sulbaron sa labing madali nga panahon ug ilang papanubagon ang naghimo sa krimen. Giangkon ni Baculo nga ang Mambaling maoy dunay labing daghan sa kaso sa pagpamusil itandi sa laing police station sanglit giila ang maong dapit nga areas of concern subay sa problema sa illegal nga drugas. ""If not tanan I think 95 percent sa shooting incidents ang suspect or the victim or both of them involved gyud sa illegal drugs, mao na siya'y pinaka rason sa atong shooting incident sa siyudad sa Sugbo,"" matod ni Baculo. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nibutyag atol sa Openline Forum nga makaalarma na ang sunodsunod nga shooting incidents sa dakbayan. Tungod niini, iyang mando sa kapulisan nga dili lang taman sa pagpasaka og kaso ang buhaton sa CCPO apan kinahanglan nga lig-on ang kaso ug makombikto gyud ang mga naghimo sa krimen. ""That's the message that I want to send nga kinahanglan it's not only about filing the case, it's about seeing it through nga naa gyuy conviction para deterrent gyud siya nga sakto,"" pasabot ni Abalayan. Gibutyag sa kapulisan nga hagit pa gihapon kanila ang pag sulbad sa problema sa illegal nga drugas sa syudad sa Sugbo nga tungod ani nagpadayon ang ilang subsob nga kampanya matag semana batok sa illegal nga drugas.",Unsa ang mando ni Cebu City Acting Mayor Abalayan sa kapulisan?,"Tungod niini, iyang mando sa kapulisan nga dili lang taman sa pagpasaka og kaso ang buhaton sa CCPO apan kinahanglan nga lig-on ang kaso ug makombikto gyud ang mga naghimo sa krimen.",kinahanglan nga lig-on ang kaso ug makombikto gyud ang mga naghimo sa krimen,1394,1576,105,181
00744-007,744,Mi-plea bargain nasikop og balik; P5. 2M drugs nasakmit,"Nakagawas sa prisuhan tungod sa plea bargain sa kasong paghupot og illegal drugs nadakpan og balik sa buy-bust sa Purok 6, Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, alas 10:40 sa gabii, Martes, Abril 16, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Tagbilaran City Police Station giila nga si Fergus Gabitanan, 45, freelance layout designer, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang 16 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 755 gramos nga dunay estimated market value nga P5,270,000, buy-bust money, motorsiklo, ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga moabot sa usa ka semana nga gipaubos sa case buildup ang suspek human nila nadawat ang impormasyon. Base sa nakuha nga impormasyon, makabaligya ang suspek og 500 gramos ngadto sa usa ka kilo matag semana. Nadakpan na niadtong 2019 si Gabitanan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan nakagawas human mi-avail sa plea bargain.",Kanus-a nadakpan si Fergus Gabitanan sa kaso sa ilegal nga droga?,Nadakpan na niadtong 2019 si Gabitanan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan nakagawas human mi-avail sa plea bargain.,niadtong 2019,916,1038,12,25
00515-012,515,Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano,"Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.",Unsa ang prayoridad sa Viscom para sa mga residente sa silingan sa Mt. Kanlaon?,Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon.,safety and well-being,1969,2068,29,50
01439-012,1439,Abcede blvd. sirhan ‘by section’,"Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.",Nganong wala ipadayon ang orihinal nga plano sa naandang mga rota?,"Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre.",tungod sa kahagip-ot sa panahon,1590,1834,112,143
00357-001,357,Tighimo’g fake ID nasikop,"Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit. Matod sa NBI 7 nga ilang nadawat ang suwat gikan sa Bureau of Internal Revenue (BIR 7) aron magpatabang sa pagpakisusi sa giingong kalihukan sa pagpangilad sa mga indibidwal nga gustong mokuha og BIR Tax Identification Number (TIN) cards sa mas dali nga paagi. Subay sa maong request, nipahigayon og imbestigasyon ang buhatan diin nasayran nga adunay daghang mga posting sa social media site o sa online nga nag-agni, nagbaligya ug nahimong resellers og TIN Cards sa mga aplikante sa kantidad nga P180 ngadto na sa P300 nga ang pagbayad ipaagi usab sa online transaction. Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer. Gawas sa bayad, mohatag usab og importanteng mga detalye ang mga kustomer ngadto sa seller ug aron makompleto ang transaksyon, ihatod sa delivery riders ang IDs sa gipadala nga delivery address. Tungod niini, nisuway sa pag-transact ang mga operatiba sa buhatan diin nag order sila og duha ka mga BIR TIN card pinaagi sa reseller nga si alyas Canta Abalos. Samtang ang laing BIR TIN card gibaligya ni Canoy nga nangalyas isip Natasha Anata. Subay niini, gironda sa buhatan ang panimay ni Canoy diin nasakmit kaniya ang usa ka laptop, printer ug cutter nga gituohang gigamit sa pag produce og government cards. Nakuha usab kaniya ang 240 ka nahimo na nga mga BIR TIN card ug 250 ka mga blanko nga Philhealth cards. Matod sa suspek nga nabuhat niya ang maong modus gumikan sa kalisod. Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan. Nagtuo si Atty. Clarence Heredia, Regional Director sa NBI 7, nga ang nadakpan usa pa lang sa daghang mga nangilad ug namaligya sa mga peke nga IDs. Samtang si Atty. Jay Arvin Cantal, legal division officer sa BIR-7, nanawagan sa publiko nga mas maayong sa mga buhatan nga hingtungdan mismo mokuha sa mga lehitimong cards. Iyang gidugang nga isumbong o i-surrender ang mga peke nga card sa ilang buhatan aron dili makamulta sa paggamit og falsified documents. Ang suspek mag-atubang og kasong may kalapasan sa Republic Act (RA) 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012 ug RA 8484 o Access Devices Regulation Act of 1998. /",Kinsa ang nasikop sa NBI 7 nga suspek sa pagpamaligya og peke nga ID cards?,"Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit.",Brenda Canoy,0,332,281,293
00804-005,804,Athletics ibalhin sa Naga,"Ang Department of Education Region 7 (DepEd 7) nakahukom nga ibalhin ang athletics events alang sa umaabot nga Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) ngadto sa Naga City Sports Complex, matod sa usa ka opisyal. Sa chat message niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, si Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, niingon nga ang desisyon gihimo aron maseguro ang komprehensibo nga pagpangandam sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nagpasalig nga ang tanang pagpaayo sa imprastraktura kinahanglang makompleto nga walay pagkompromiso. “We affirm that the other CVIRAA events will proceed as scheduled in various venues across Cebu City, adhering to the original plan. This will include the reopening of the Cebu City Sports Center Swimming Pool by the end of April,” matod sa DepEd sa usa ka pamahayag. Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports. “The CCSC rubberized track oval will be completed by May. But DEPW (Department of Engineering and Public Works) and the contractor, SBD Builders, do not want to compromise the quality with the CVIRAA involving over 10,000 athletes. They want to ensure that the track oval is 100% ready when the Palaro commences with the Opening on July 9,” matod ni Canon. Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum. /AML",Unsa ang gituohan ni Canon nga makahatag sa pag-adjust?,Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports.,makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports,862,1022,74,159
01483-018,1483,"3 ka bata nagpakitabang, apan kayo dako na kaayo","Nakapangayo pa og pakitabang ang tulo ka mga bata nga magsuon nga nangamatay sa sunog samtang nagsud-ong ang ilang banay ug mga silingan apan wa nay nahimo tungod sa kadako na sa kayo. Ang mga bata diha sa bentana sa ikaduhang andana sa balay sa pamilyang Oguimas nagpaninggit og pakitabang atol sa sunog sa mga alas 5:51 sa buntag sa Huwebes sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Wa sila nakaambak sa bentana tungod sa mga birha. Naapil pagkasunog sa tulo ka mga magsuon ang ilang ig-agaw nga masuso nga 11 pa ka buwan. Ang panimalay nga nasunog gipanag-iya ni Imee Oguimas. Giisa sa first alarm sa alas 5:55 sa buntag ang sunog ug nakontrolar alas 6:11 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa upat ka minutos, apan niugdaw kini sa lima ka mga balay ug nikaon sa portion sa laing duha. Nibilin kini og danyos nga P525,000. NANGAMATAYAng tulo nga nangamatay mao sila si Lowell,10; Salud, 6, ug Kimmie Olila, usa ka tuig. Ang ilang ig-agaw nga namatay sab giila nga si Nelfa Leticia Oguimas, 11 ka buwan. Nangaangol sila si Raynalyn, 30, ug iyang bana nga si Oneil Oguimas, 31, ingon man ang ilang anak nga si Edmund, 6 anyos. Ang magtiayon nakaangkon og first-degree burns. Si Buddy Oguimas, uyoan sa mga biktima nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata siya sa sipang buto sa liquefied petroleum gas (LPG) tank. Sa paggawas niya sa lawak, nag-aso na sa ilang sala ug iyang nakita ang iyang maguwang nga si Oneil ug asawa nga si Raynalyn. Nagkayo ang mga buhok sa iyang maguwang ug bayaw busa iyang gitabang pagbira paggawas sa ilang balay kay dako na ang kayo. Ang mga lawas, nawong ug buhok nasunog ug nahibilin ang masuso nga anak sa magtiayon. Sa kadako na sa kayo, wala na niya ma rescue ang iyang laing tulo ka mga pag-umangkon nga naa sa ikaduhang andana. “Nakita nako silang tulo naa sa bentana naghilak nangayo’g panabang. Nisinggit intawon sila, kita ko bisan aso kaayo. Luoy kaayo,” dugang ni Buddy nga naghilak samtang nag-asoy sa nahitabo sa iyang mga pag-umangkon. Siya nipasabot nga kon nipugos pa siya sa pagsulod sa balay aron luwason ang mga bata, hayan naapil siya sa pagkasunog. Sila si Buddy, uban sa iyang pamilya, mga kabanay ug silingan naghinilakay nga nagsud-ong sa nasunog nga balay samtang ang upat ka mga bata naa sa sulod. Ang inahan sa tulo ka mga bata nga si Lou namaligya og sud-an gawas sa ilang balay. Ang iyang bana ni-duty sa trabaho hinungdan nga ang mga bata lang ang nahabilin nga nangatulog sa taas sa balay. “Dili nako kaya, kalit, Nay oy! Kalit kaayo! Sila gyud tulo. Sus, Ginoo ko,” singgit ni Lou nga nagtan-aw sa balay una pa siya nakuyapan. Ang amahan nga si Bricel Olila, 30, nagminatay sa paghikak, niyaka sa yuta dihang niabot ug nasayod nga naapil pagkasunog ang ilang tulo ka mga anak. Wa nay hapit mga pulong nga nigawas sa iyang baba samtang naghukdong, niluom sa paghilak. DI PA MATINODi pa makasulti ang kabomberuhan sa dakbayan sa Sugbo kon unsay hinungdan sa sunog. Kini maoy gibutyag ni FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO) sa Bureau of Fire Protection (BFP) dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa hapon. Sumala pa niini nga tanang mga posibilidad ilang gitan-aw apan usa sa ilang gitan-aw ang kalan sa kusina. Wa nila isalikway ang electrical ug usa ka kaha sa kusina nga hayan nikayo samtang nagluto ang magtiayon. Ilaha pang balikon karong buntag sa Biyernes ang lugar aron ilang kuhaan og samples ang dapit nga ilang masumiter sa laboratory aron masubay ang gigikanan ug hinungdan sa kayo. Naglisod sila pagkuha og detalye sa managtiayong Oguimas kay di pa makaestorya kay nasunog ilang nawong ug baba, ubang parte sa lawas. “Amo balikon sa area kay nahugno man to. Kaykayon namo’g balik kay ang magtiayon lisod paman kuhaan og pamahayag. Daghang paso sa nawong apil ang baba,” pagpasabot ni Bueno.",Unsa ang ilang plano sa pagbalik sa lugar karong Biyernes?,Ilaha pang balikon karong buntag sa Biyernes ang lugar aron ilang kuhaan og samples ang dapit nga ilang masumiter sa laboratory aron masubay ang gigikanan ug hinungdan sa kayo., kuhaan og samples ang dapit ,3354,3530,65,94
01135-011,1135,"Missing, patay napalgan","Naghikog o gipatay?Mao kini ang susihon sa kapulisan human makaplagi ang lawas usa ka lalaki nga naa na sa state of decomposition, pasado alas 11 sa udto sa Miyerkules,Enero 31, 2024, sa Barangay Malubog, dakbayan sa Sugbo, duol sa eskina sa dalan paingon sa inilang suroyanan nga Tops. Usa ka babaye nga motubag unta sa sugo sa lawas ang unang nakabantay sa lawas nga nanimaho ug wala nay ulo nga nag sul-ob og jacket nga itom nga dunay marka nga the North Face. Apan sa iyang paghangad, iyang nakita ang ulo nga nagbitay nga dunay pisi sa liog. Dali ni nga nipahibawo sa mga tawo nga naa sa duol ug mipahibawo usab kini sa barangay labot sa nakitang lawas. Usa ka oras ang milabay, usa ka ginang nibutho sa dapit ug miangkon nga iya kining anak subay sa gisul-ob niini nga jacket. Si Aileen Mabale niila sa iyang anak nga si Gener Mabale, bag-o lang nag 20 anyos niadtong Enero 4, 2024, grade 12 sa Southwestern University (SWU) Phinma. Matod sa inahan nga missing ang ilang anak niadto pang Enero 6, 2024 ug katapusan siya nga nakit-an sa Barangay Busay, eskina sa dalan nga paingon sa Temple of Leah nga milabang sa karsada nga siya rang usa base sa kuha sa CCTV camera. Nananghid kini, matod pa, nga mokuha og examination sa tunghaan sa maong adlaw apan wala na kini maka pauli. Tungod niini, ilang gi-post sa social media nga missing ang ilang anak ug nangayo og pakitabang sa publiko sa pagpangita. “Nailhan nako siya sa iyang senina, niadto man na siya sa eskwelahan sa buntag anang Enero 6 kay mo exam lagi unya hapon nana siya niari sa Busay, nakita namo sa CCTV nga niagi lang siya ra usa alas 7 sa gabii,” matod ni Aileen. Si Kapitan Jeslar Guinat sa Barangay Malubog nagkanayon nga ilang subayon kon duna bay mga CCTV camera nga naka capture kon kinsa ang kuyog niini. Matod niya nga dunay bag nga ilang nakita nga iya sa biktima samtang ang sapatos niini gipahimutang pa sa semento. Ang Malubog Police Community Precinct mohimo pa sa ilang imbestigasyon ug ipaubos nila sa autopsy ang lawas sa biktima, kon duna ba silay makuha nga lead sa imbestigasyon sa kamatayon sa biktima.",Unsa ang nakita sa Barangay Malubog nga iya sa biktima?,Matod niya nga dunay bag nga ilang nakita nga iya sa biktima samtang ang sapatos niini gipahimutang pa sa semento.,dunay bag,1782,1896,15,24
00433-011,433,Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura,"Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.",Kanus-a gibasura ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes?,Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo,Pebrero 2021 ug Mayo 2023,1738,1890,79,104
01042-010,1042,"‘Gunman’, 2 ka kauban nadakpan sa buy-bust","Usa ka drug personality nga nalambigit usab sa kasong pagpamusil niadtong Pebrero 1, 2024 nadakpan uban sa laing duha ka kauban sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo. Nakuhaan og drugas ug armas mao ang mga suspek nga sila si Jigger Lazam Lazaro, alyas Roel, 22, target sa operasyon, giilang high value individual, taga Sitio Urasi, Brgy. Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Lakip sa nadakpan ang iyang mga kauban nga silang Junry Lazatin Bonilla, 48, taga dalan B. Aranas, Brgy. San Nicolas Proper; ug Adrian Ducay Adolfo, 18, taga Sitio San Vicente, Brgy. Barrinuevo Jelly, ning dakbayan. Nakuha gikan kang Jigger ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 20. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P136,816. 00 ug usa ka kalibre .45 nga pistola. Samtang, tag lima ka gramo nga shabu ang nakuha sa posisyon nilang Bonilla ug Ducay. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico sa Sawang Calero Police Station, si Lazaro gitudlo nga responsabli sa pagpamusil sa iyang area niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikiha og kasong frustrated homicide sa korte. GIPUSILGiingong mamarukay o drug pusher naangol human gipusil alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, sa Sitio San Juan, Brgy. Mambaling, ning siyudad. Si Tommy Leabres, 29, ulitawo, samdan sa tuong tiil ug tuong kamot. Wa pa mailhi sa kapulisan ang nag-inusarang gunman kay matod sa biktima wa siya nakamay-ong. Si Police Corporal Flavio Catipay, imbestigador sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naghigda sa duyan ang biktima ug kalit lang gipusil. Ang biktima gidali sa pagdala sa ospital. Matod ni Avila nga ang biktima naila sa lugar nga mamarukay.",Kinsa ang imbestigador nga nahinabi sa Superbalita Cebu?,"Si Police Corporal Flavio Catipay, imbestigador sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naghigda sa duyan ang biktima ug kalit lang gipusil.",Si Police Corporal Flavio Catipay,1527,1704,0,33
01348-006,1348,Green Lancers pabiling hari sa Cesafi,"Gibangkaw sa University of the Visayas (UV) Green Lancers ang University of Cebu (UC) Webmasters, 60-41, sa Game 3 sa ilang best-of-three championship series aron ibulsa ang Cebu Schools Athletic Foundation, Inc. (Cesafi) Season 23 men’s basketball title Sabado sa gabii, Disyembre 16, sa Cebu Coliseum. Nalangkat sa Green Lancers ang back-to-back title Ug ikalima sulod sa pito ka sunodsunod nga finals appearance sukad niadtong 2015 sa pagtimon ni head coach Gary Abando. Ang UV maoy naggunit sa solidong rekord isip winningest team sulod sa 23 ka tuig nga kasaysayan sa Cesafi bitbit ang 15 ka mga titulo. Saysay ni Abando nga sa iyang mga nadaog nga titulo sa UV, ang karon nga season mao ang pinakatam-is kay mibangon man sila human sila naunhan sa UC sa Game 1. Napilde ang UV sa opening game sa championship series, 66-63; apan nakabawi kini sa Game 2, 53-41, aron inaton ang series sa winner-take-all. Sa Game 3, wa mag-usik og oras ang UV, mipabuto dayon kini og 15-5 nga run sa unang quarter. Nakasikit ang UC ug napaubos ang biya ngadto nalang sa dos puntos, 31-33, apan dali nakabalos ang UV og 12-0 run sa uwahing bahin sa third quarter. Wa na makagukod pa ang UC hangtod sa final buzzer. Gipanganlan nga Finals Most Valuable Player ang wingman nga si Garry Nesel Salarda kinsa miiskor og 11 puntos sa Game 3.",Kinsa ang gipanganlan nga Finals Most Valuable Player?,Gipanganlan nga Finals Most Valuable Player ang wingman nga si Garry Nesel Salarda kinsa miiskor og 11 puntos sa Game 3.,Garry Nesel Salarda,1202,1322,63,82
01007-003,1007,"2 ka manariay nadasmag, patay","Patay nang nangabot sa tambalanan ang duha ka mga manariay nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo human sila nadasmag sa tanker truck nga ilang gisundan sa alas 4:35 sa hapon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024, sa Gen. Aviation Rd. , Hangar, Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon ni Police Sr. Master Sergeant Rallos F. Lamsen, investigator on case sa Lapu-Lapu Traffic Police Office ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Balbin Abellon, ang tanker nag-una samtang ang motorsiklo nagsunod, apan sa pag-abot sa maong dapit, nadasmag ang mga biktima sa rear portion sa truck. Sa kakusog sa impact, ang mga biktima nakabaton og grabing kadaut sa kalawasan. Patay na silang niabot sa Lapu-Lapu City District Hospital. Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan.",Kinsa ang drayber sa tanker truck nga nalambigit sa aksidente?,"Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo.",Richard Lamoste Gatapia,477,608,49,72
01422-013,1422,"Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo","Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.",Kanus-a ipahigayon ang inquest proceeding?,"Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding.","Lunes, Disyembre 4",1757,1893,47,65
00528-004,528,10 anyos napaig sa sunog; nag-inusaraatol sa hitabo,"Napaig ang 10-anyos nga batang lalaki kay naapil sa pagkasunog sa ilang balay alas 2:00 sa kaadlawon sa Martes sa A. Dayrit St. , Brgy. Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Eliseo Japher Calangi, gituohan nga wala makagawas tungod sa pakahinanok sa pagkatulog atol sa sunog. Ang inahan sa bata wala sa ilang balay atol sa sunog kay dunay gilakaw. Ang apohan wala sab kay sayo nga nangumpra sa Carbon Public Market. Ang uyoan nga si Ursina Decastro, usa sa mga nasunogan, nagkanayon nga nakamata na lang siya human gipukaw sa iyang inahan nga nasunog na ilang panimalay. Sila naningkamot nga makagawas sa balay. Naluwas sila apan usa sa tulo ka mga balay nga nasunog ilaha. Nakita nila nga nasunog na ang panimalay diin natulog ang biktima. “Sa ilaha nagsugod ang sunog. Wala na kabantay ang bata kay natulog man”, sigon ni Decastro nga nahinabi sa GMA dySS Super Radyo. Ang inahan sa bata wala diha kay matod pa nagpalit og pagkaon apan giingon nga wala makabalik dayon. Sa iyang pag-uli naugdaw na ang ilang balay ug patay na ang ilang anak. Ang inahan gisuwayan unta sa pagkuha sa iyang habig sa mga tigbalita apan nidumili sa pagluwat og pamahayag kay na shock sa nahitabo. Si Adonis Japher Dechavez, amahan sa bata, nibutyag nga dugay na silang gabuwag sa inahan. Si Dechavez nipasangil atol sa interbyo sa GMA dySS Super Radyo nga ang iyang anak kanunay nga biyaan sa inahan sukad bata pa. Sumala pa niini nga naabtan niya makausa ang bata nga naghilak kilid sa pultahan sa ilang panimalay kay gibiyaan sa mama. Si Police Major Ikong Castillon, hepe sa Talamban Police Station, nagkanayon nga ilang palawman ang imbestigasyon aron masayran kon nganong gibiyaan ang bata. Gusto silang masayod kon kapila ka higayon nga gibilin sa inahan ang biktima nga nag-inusara. Samtang gisusi pa sa kabumberohan ang hinungdan sa sunog. Nasuta sa mga bombero nga way kuryente ang panimalay. Nagpadayon ang imbestigasyon sa pagsubay sa hinungdan sa sunog. Sa gipagawas nga data sa Cebu City Fire Office, mokabat sa P300,000 ang danyos.",Asa miadto ang apohan atol sa sunog?,Ang apohan wala sab kay sayo nga nangumpra sa Carbon Public Market.,nangumpra sa Carbon Public Market,368,435,33,66
00259-018,259,2 ka sunog sa siyudad sa Sugbo; 1 sa Lapu-Lapu,"Duha ka sunog ang niigo sa dakbnayan sa Sugbo sa Lunes, Agusto 12, 2024. Ulahing sunog niigo sa 62 Don Pedro Bulanhagui St. , Brgy. San Eddie, alas 2:44 sa hapon. Usa ka mixed residential ug business establishment nga gipuy-an ni Cordelia P. Bulawan ug uban pa ang nasunog. Ang sunog nap saka sa 1st alarm sa alas 2:48 sa hapon, fire under control sa alas 3:00 sa hapon ug gideklarar nga fire out alas 3:05 sa hapon. Kini nagbilin og dasyon nga gibanabana sa mga bombero nga moabot ngadto sa P528,000. Unom ka mga pamilya ang na apektohan nga gilangkuban sa 56 ka indibiduwal. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni FO1 Cedie Dean Bugaing, ang Bureau of Fire Protection (BFP) investigator sa siyudad sa Sugbo. GUADALUPEDili mominos 14 ka mga balay ang nasunog sa 1st Street, Singson Compound, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 12:11 sa hapon. Nasuta sa kabomberohan nga nagsugod ang sunog sa balay ni Jhea Bulogagao nga gipuy-an ni Emeniano Dean Bulosan. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 12:16 sa udto ug fire under control sa alas 12:46 sa udto ug gideklarar nga fire out sa alas 12: 59 sa udto Sa 14 ka balay, 12 niini ang totally burned ug 2 ang partially burned nga nagbilin sa gibananang danyos nga moabot og P600,000. Dunay 20 ka pamilya ang naapektohan nga gilangkuban sa 70 ka mga indibiduwal. Padayon pa ang imbestigasyon ni FO3 Regie A Bueno, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa siyudad sa Sugbo kun unsay hinungdan sa maong sunog. LAPU-LAPUSamtang, nasunog ang usa ka dakong bodega sa furniture sa Sityo Kolo, General Aviation Road, Barangay Pajac, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:21 sa hapon, Dominggo, Agusto 11, 2024,Ang bodega gipanag-iya ni Johnrey Bayrante nga ang ukopante mao si Jay Cesar Bulsico. Ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 2:26 sa hapon, under control sa alas 2:48 sa hapon ug gideklarar nga fire out sa alas3:15 sa hapon. Sumala sa mga bombero, nagbilin og danyos na gibanabana nga P28,000,000. Atol ning pagsuwat, padayon paang imbistigasyon ni FO3 Jherson Q Bulugagao, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Lapu-Lapu Sugbo kon nganong nasunog ang maong bodega.","Pila ka mga balay ang nasunog sa 1st Street, Singson Compound?","Dili mominos 14 ka mga balay ang nasunog sa 1st Street, Singson Compound, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 12:11 sa hapon.",14 ka mga balay,735,864,13,28
00470-008,470,"2 ka drayber naigo sa SUV, 1 namatay","Namatay ang usa ka habalhabal driver nga vendor usab og mga buwak sa merkado publiko sa Carbon samtang samdan ang usa ka Grab rider human sila gipangdaro sa usa ka Toyota Innova nga gimaneho sa usa ka lalaki nga batan-on pasado alas 4 sa Sabado sa kaadlawon, Hunyo 15, 2024 sa Governor M. Abaya Avenue, Brgy. Banilad, Dakbayan sa Sugbo. Matod sa mga saksi nga nag-estambay lang sa kilid sa kalsada ang mga biktima atbang sa usa ka fastfood chain dihang gipangdaro sa sakyanan (AXA 7841) nga gimaneho ni alyas Martinito. Unang gibanggaan mao ang motorsiklo nga Honda Click nga gimaneho ni Baning Biag, 55, biyudo, taga Brgy. Babag 2, bukiran sa Dakbayan sa Sugbo. Sunod nga naigo ang poste sa kilid sa kalsada una pa nipaingon sa motorsiklo sa Grab rider nga giila nga si Dionson Cortes, 28, taga Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue, kinsa nalagpot tungod sa kakusog sa impact. Tungod sa kakusog, nituyok pa ang Innova og katulo ka higayon ug halos dili na mahitsura ang mga motorsiklo nga nabanggaan. Dali nga nanawag og ambulansya sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ang mga tawo. Una nga gidala si Biag sa Cebu City Medical Center ug tungod kay maoy nagrabahehan, namatay siya. Si Cortes naa pa sa CCMC sa pagsuwat ning taho. Gidala usab si Martinito sa usa ka pribadong tambalanan human nga ang amahan niini nga nagpaila nga abogado niinsister nga dalhon ang iyang anak. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office sa interview sa sibyaanang dyHP ug Superbalita Cebu, nga gi hospital arrest nila si Martinito. Sa imbestigasyon sa TEU, matod ni Abueva Lenon, nga kusog nga nakapadagan si Martinito nga nagpadulong sa Talamban area ug nibangga sa duha ka mga nagmotorsiklo nga nag-estambay lang. Ila pa usab nga ipaubos sa liquor test si Martinito kon wa ba nakainom atol sa insidente. “Either nahubog, nakatulog or naay depekto ang iyang sakyanan,” matod ni Abueva Lenon. Gibantayan na karon og polis si Martinito nga naa sa sulod sa pribadong tambalanan samtang nagpadayon usab pagkuha og kasayuran ang mga imbestigador. Sa record nga nakuha sa TEU sa sakyanan, gipanag-iya kini og usa ka kompaniya apan wala lang una nihatag si Abueva Lenon sa ngalan. Ang igsuon ni Biag nga si alyas Nilda nibutyag sa DyHP nga naninda og buwak ang iyang maguwang nga si Baning. Kon mopauli na kini sa Barangay Babag 2, mohapit kini og pamasahero. Apan nagduda usab siya nga naghuwat ni sa iyang gikarelasyon nga babaye sa lugar. Kasong reckless imprudence resulting in homicide and physical injury ug damage to property ang atubangon sa suspek.",Asa si Cortes pagkasulat sa taho?,Si Cortes naa pa sa CCMC sa pagsuwat ning taho.,CCMC,1200,1247,20,24
00724-003,724,Nagrasyon og tubig,"Kanihit sa tubig nasinati sa mga molupyo sa dakbayan sa Sugbo tungod sa huwaw mugna sa El Niño phenomenon. Daan nang nipahibalo ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga nagkaubos ang supply sa tubig hinungdan sa ilang pagpasidaan sa unang 12 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Talisay nga apektado niini. Ang MCWD nagrasyon na og tubig pinaagi sa direktang pagbutang o inject niini ngadto sa linya sa MCWD sa maong mga dapit. Apan sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang MCWD nipahibalo usab nga dunay mga dapit sa dakbayan sa Sugbo nga naapiki na usab sa tubig. Naglakip kini sa mga barangay Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko. Dugang sa MCWD, low pressure ngadto sa way tubig sulod sa 57 oras hangtod sa Martes, Abril 23, 2024, tungod sa preventive maintenance sa JE Hydro facility (bulk supplier sa MCWD) sa Barangay Lusaran. Samtang, si San Nicolas Proper Barangay Captain Clifford Jude Niñal nihimo og lakang sa pagpakabana sa paghatod og tubig gamit ang multicab sa barangay ngadto sa mga residente sa Lower San Roque ug dan V. Rama sa Barangay Calamba. Matod pa sa mga molupyo nga nakasinati na sila og hinay nga agas sa tubig sud na sa usa na ka buwan.",Kanus-a gipahibalo sa MCWD nga dunay mga dapit nga naapiki sa tubig?,"Apan sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang MCWD nipahibalo usab nga dunay mga dapit sa dakbayan sa Sugbo nga naapiki na usab sa tubig.","Abril 21, 2024",447,576,18,32
00211-001,211,"Wa mailhi’ng babaye gipusil, kritikal","Talandugon ang kahimtang sa usa ka babaye nga gipusil, alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024, sa Sitio Badjaoan, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gibanabana nga nagpangedaron og 35 nga nagsul-ob og t-shirt nga kolor blue ug naka-stripe og short pants. Unang nakadawat og tawag sa telepono ang Mambaling Police Station nga dunay gipusil sa maong lugar. Sa ilang pagresponde, naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa lamesa nga naligo sa kaugalingong dugo nga dunay igo pinusilan sa ulo apan nagginhawa pa kini. Dali nga gidala sa ambulansya sa Barangay Mambaling sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gihulagway ni sa mga polis nga kritikal ang kahimtang. Atol ning pagsuwat, ang wala pa mailhi nga babaye naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo ug walay kabanay nga niatiman niini. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga samtang naglingkod ang biktima sa lamesa, duha ka mga wala mailhing lalaki ang miduol ug usa kanila ang mikalit sa pagpusil sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat sa maong lugar samtang ang mga residente dali nga mitabang sa maong biktima. Ang Mambaling Police Station blanko sa motibo sa krimen apan nagduda nga naalaan kini nga asset sa awtoridad ug hayan gipabirahan kini sa nagnegosyo sa ilegal nga drugas o kaha dunay atraso kanila.",Kanus-a gipusil ang babaye sa Barangay Mambaling?,"Talandugon ang kahimtang sa usa ka babaye nga gipusil, alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024, sa Sitio Badjaoan, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo","alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024",0,154,55,96
00275-001,275,"Suyopanan gibungkag sa PDEA, 5 nadakpan","Suyopanan nga nahimutang sa Sitio Panagsama, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo ang gibungkag sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office sa pakig-alayon sa Mambaling police station, alas 5:00 sa Biyernes sa hapon, Agusto 9, 2024 nga miresulta pagkasikop sa lima ka tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Jonalisaell Cabalan, 38 nga maoy target sa buy bust sa PDEA nga mao usab ang nagpadagan sa drug den. Lakip sa mga nasikop ang upat ka tawo nga naatlan nga nanuyop sa sulod sa drug den nga silang Jovy Cabale, 40; Leanza Cabales, 30; Edcel Jonalisa Cabali, 35, construction worker ug Franciso Caballero, 38, E-bike driver. Nakuha sa mga operatiba ang pito ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay estimated average market value nga P68,000 ug ang buy bust money ug mga drug paraphernalia. Ang mga nakuha nga ebedensya giduso gilayon alang sa chemical analysis sa PDEA 7. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7 nga usa ka semana nila nga gipaubos sa case build-up ang ilang target nga nagpadagan sa drug den human makuha ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya si Cabalan og 10 ngadto sa 15 gramos matag semana diin ang iyang customers kasagaran ilang mga silingan ug mga Ebike driver.",Asa nahimutang ang suyopanan nga gibungkag sa PDEA?,"Suyopanan nga nahimutang sa Sitio Panagsama, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo ang gibungkag sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office sa pakig-alayon sa Mambaling police station","Sitio Panagsama, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo",0,216,28,90
01351-005,1351,Task Force Disiplina manuaw sa barangays,"Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.",Unsay ginalambigit sa direktiba nga gi-isyu sa mayor?,"Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO.",mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD,1287,1526,29,77
01509-017,1509,6 nangaangol sa 3 ka mga aksidente,"Unom ka mga tawo ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa isla sa Sugbo sa Dominggo ug Lunes. Sa alas 9 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023, duha ang nangaangol human nagkabangga ang duha ka mga motorsiklo sa N. Bacalso Ave. ,Sityo Himungbongan, Brgy. Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang nangaangol giila nga sila si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28, ulitawo, pulos nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, si Juniller kalit nga nipa U-turn sa iyang motorsiklo hinungdan nga nagkadinasmagay sila ni Orencia nga nagmotorsiklo padulong sa kinapusoran sa lungsod. Ang duha gidali sa pagdala sa Bogo District Hospital sa Argao. Samtang sa dakbayan sa Sugbo, usa ka babaye nga nagmaneho og sakyanan naangol human mabangga sa kilid sa Mambaling flyover sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Ang biktima giila nga si Jories Orendain, 23, dalaga, taga Brgy. Tulay, lungsod sa Minglanilla. Gituohang nakatagpilaw ang biktima nga nagmaniho sa usa ka Innova padung mopauli sa ilaha sa Brgy. Tulay. Ang biktima gidali sa pagdala sa responders sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang tulo usab ang nangaangol sa laing aksidente nga naglambigit og mga motorsiklo sa alas 7 sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 19, 2023 sa atubangan sa Cebu Technical University (CTU) Moalboal sa Poblacion West, Moalboal. Ang mga nangaangol mao sila si Dean Orense, 20, nagmaneho sa usa ka motorsiklo ug may backrider nga estudyante sa CTU Moalboal nga si Kenn Tisang Orge, 21, dalaga. Sila puro taga lungsod sa Ronda, Sugbo. Samtang ang laing biktima nga nagmotorsiklo giila nga si Dejie Gingo Orilla, 24, ulitawo, taga Saavedra, Moalboal. Giingon nga si Orense nikuha kang Orge sa tunghaan. Samtang nag-angkas si Orge , matod pa, si Orense kalit nga ni U-turn paingon na sa Ronda. Nakadinasmagay sila ni Orilla nga mitadlas sa mao nga karsada nga nagmotorsiklo. Sila gipangdala sa mga responder sa Badian District Hospital.",Asa nahitabo ang mga aksidente?,Unom ka mga tawo ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa isla sa Sugbo sa Dominggo ug Lunes.,sa isla sa Sugbo,0,112,74,90
00931-012,931,"23 anyos nga dalaga, gipusil-patay sa menor","Usa ka 23 anyos nga dalaga gipusil-patay sa 16 anyos nga lalaki sa Block 1, Sitio Buwaran, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima mao si Elpidia Jarin, 23, molupyo sa naasoy nga dapit ug ang menor de edad nga suspek taga Balancapun, Barangay Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Mating Jaringa, investigator on case sa Sawang Calero Police Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO), ubos sa ilang station commander nga si Police Donayre. Albear Jatico, nasayran nga ang biktima padulong na unta nga matulog ug nihigda sa folding bed sud sa payag sa pamilya sa maong dapit. Sumala sa mga saksi, kalit niabot ang suspek ug ilang nadunggan nga nangutana ngadto sa biktima kon asa ang iyang cellphone. Matod pa, ang biktima nitubag nga wa siya masayod kon asa ang cellphone niini ug dayong gipusil sa suspek. Ang biktima naigo sa iyang ulo ug hinungdan nga nakurat ang mga tawo sa palibot dayong sibat sa suspek. Ang medical team sa dakbayan nga niresponde sa maong pagpamusil mao ang nideklarar sa biktima nga dead on the spot. Ang Scene of the Crime Operatives (Soco) sa PNP naka-recover og usa ka buhing bala sa .9mm nga kalibre sa armas. Atol ning pagsuwat, ang suspek sa pagpamusil padayon nga gipangita ug ang kapulisan blangko pa bahin sa motibo sa pagpamusil ug kabahin sa nadunggan sa mga saksi sa pagpangita sa suspek sa iyang cellphone. Si Jaringa nagkanayon nga usa sa ilang unang nasayran nga way relasyon ang suspek ngadto sa biktima hinungdan sa kalibog bahin sa maong kaso ug kon nganong naabot ang suspek sa maong dapit. Dugang nasayran sa kapulisan nga nanagsikit ang kabalayan sa dapit ug daghang tawo sa dan bisan sa lawom na nga kagabhion.",Unsa ang kahimtang sa dapit sa pagpamusil?,Dugang nasayran sa kapulisan nga nanagsikit ang kabalayan sa dapit ug daghang tawo sa dan bisan sa lawom na nga kagabhion.,nanagsikit ang kabalayan sa dapit,1671,1793,33,66
00550-001,550,"Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan","Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.",Pila ka kuwarta ang nakuha sa tulisan?,"Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024.","P500,000",0,208,12,20
00571-004,571,‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis,"Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.",Unsa ang gibuhat ni Deris sa dihang nakabantay siya sa mga polis?,"Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro.",namusil kini sa mga otoridad,769,898,62,90
01377-002,1377,Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar,"Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.",Kinsa ang chairman sa committee on planning and development sa Mandaue?,"Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan.",City Councilor Jesus P. Gonzalez,530,823,3,35
01234-014,1234,Mga hulagway sa Sinulog sa Lalawigan sud sa CCSC,"Mabulukon ang Sinulog sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Dominggo, Enero 14, 2024. Sila si Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ubang mga opisyal sa dakbayan ningtambong sa kalihukan nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Lalawigan sa pagpangulo ni Aries. Edlen Abalayan. Lakip sa nitambong sa ningsaksi sa pasundayag sa 16 ka contingents gikan sa kalungsoran ug duha ka guest performers mao ang pipila ka mga opisyal sa nasudnong kagamhanan. Atol sa iyang pakigpulong, si Abangan nagkanayon nga “In the name of Sto Gertrudes, we should not be divided. In the name of Sto. Gertrudes, we are one Cebu. ” Ang mga hulagway nga makita kuha ni Reymous Buncag, photographer sa SunStar Cebu. Atol ning pagsuwat, ang Sinulog sa Lalawigan wala pa matapos apan ang full live coverage naa sa www. sunstar. com. ph, SunStar Cebu ug Suntar Philippines Facebook pages.",Kinsa ang mga mayor sa tinuig nga kalihukan?,Sila si Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ubang mga opisyal sa dakbayan ningtambong sa kalihukan nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Lalawigan sa pagpangulo ni Aries.,Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan,98,290,8,65
00635-005,635,Kapin P1. 5M danyos sa sunog,"Sulod sa 24 oras, tulo ka sunog ang niigo sa dakbayan sa Sugbo. Nasunog ang usa ka estabilismento sa ikatulong andana sa Ayala Center Cebu, Barangay Luz, alas 8:53 sa buntag, Mayo 12, 2024. Alas 9:01 sa buntag niabot ang mga bombero apan daling gideklarar nga fire out human nakatubag usab dayon ang fire responders sa mall. Wala kini nakaapekto sa ubang estabilisemento apan nagbilin og danyos nga gibanabana nga P1,200,000. Si SFO1 Annie V Remar, fire investigator sa Cebu City Fire Office (CCFO), nihulagway nga partially burned ang establisemento. Atol ning pagsuwat, gihimo pa ang imbestigasyon sa kabomberohan bahin sa sunog. ERMITAAlas 5:41 sa hapon niadtong Sabado, Mayo 11, 2024, ang kabomberohan niresponde sa sunog nga niigo sa Unit 3 Carbon Market sa dan F. Gonzalez, Barangay Ermita. Nasunog ang usa ka edipisyo nga gipanag-iya ni Clotilde Dy nga giokupahan sa nag-abang nga si Jiceree Abu ug uban pa. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 5:46 sa hapon, fire under control sa alas 6:30 sa gabii ug gideklarar nga fire out pagka alas 6:38 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga gibanabanang moabot og P300,000. Ang sunog nakaapekto sa duha ka establisemento diin usa hingpit nga nasunog ug usa ang partially burned nga duha ka pamilya ang naapektohan ug unom ka mga indibiduwal, sumala ni Remar, diin wala hingpit nasubay ang hinungdan sa sunog. MABOLOSamtang sa dan Tres Borces Padres, Barangay Mabolo, ning siyudad, usa ka balay ang nasunog sab, alas 6:26 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang balay gipanag-iya ni Broqueza Elorriaga nga gipuy-an ni Ma. Conching Delgra ug uban pa nga nag-abang. Gipasaka sa 1st alarm ang maong sunog ug nakontrolar sa alas 6:30 sa gabii ug fire out pagka alas 6:34 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga P72,000 ug nakaapekto sa walo ka mga indibiduwal, sumala ni FO1 Cedie Dean Bugaing sa CCFO nga nagsusi sa hinungdan sa maong sunog.",Kinsa ang fire investigator nga nihulagway sa sunog nga nahitabo sa Ayala Center Cebu?,"Si SFO1 Annie V Remar, fire investigator sa Cebu City Fire Office (CCFO), nihulagway nga partially burned ang establisemento.",SFO1 Annie V Remar,426,551,3,21
00593-015,593,Multicab mibangga sa punoan sa lubi: 4 angol,"Upat ang nangaangol dihang nabangga ang pick-up nga multicab sa punoan sa lubi daplin sa dan sa Brgy. Mompeller, bukirang bahin sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 2 sa kaadlawon, Dominggo, Mayo 19, 2024.. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Honey Concillado Dinco, kabanay, iyang giila ang mga biktima nga sila si Veronico Dinglasan, alyas Dino, drayber sa multicab; iyang asawa nga si Angela, usa ka magtutudlo; Johnnylou Adivino ug Baltazar “Barbar” Sayson, pulos mga hamtong, pulos taga Mompeller. . Matod pa, ang mga biktima gikan namista sa Barangay Lengigon, Argao nga silingang barangay sa Mompeller. . Gidudahan nga si Dino hubog nga nagmaneho sa multicab pauli sa Mompeller hinungdan sila nabangga sa lubi. . Ang mga biktima daling gitabang sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gipang-refer sa mga tambalanan sa siyudad sa Sugbo.",Kinsa ang drayber sa multicab?,"Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Honey Concillado Dinco, kabanay, iyang giila ang mga biktima nga sila si Veronico Dinglasan, alyas Dino, drayber sa multicab; iyang asawa nga si Angela, usa ka magtutudlo; Johnnylou Adivino ug Baltazar “Barbar” Sayson, pulos mga hamtong, pulos taga Mompeller. ","Veronico Dinglasan, alyas Dino",216,516,113,143
01637-014,1637,38 kilo nga isda napasol sa Argao,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi. Ang managsuon mao sila si Saddam, 29, ug Stefan Patalingjug, 26, nagpuyo sa dapit. Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube. Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat. Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020. Ang Malasugi nga ilang nakuha nahalin og P13,000 dihang gibaligya.",Sa unsang dapit sa Argao sila nanagat?,"Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat.",sa kadagatan sa Bulasa,506,555,11,33
00461-006,461,"‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar","Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /",Kanus-a gi-refuel ni Flaviano Cordova ang trak nga “Kabaw”?,"Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel.","Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon",1080,1291,133,167
01428-011,1428,"1 patay, 1 angol sa dinasmagay","Usa ka drayber sa motorsiklo ang patay ug angol ang iyang angkas sa dinasmagay tali sa usa ka multicab sa Brgy. Abucayan, lungsod sa Balamban sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Ang namatay mao si Justo Franz Madali, 20, ulitawo ug taga Brgy. Buanoy, Balamban, samtang ang angkas niini nga naangol mao si Zoilo Necasio Nicolabo Nicolas, 16. Samtang ang nagmaneho sa multicab mao si Myrna Ben Nidoy, 46, minyo ug taga Brgy. Pondol, Balamban. Sumala sa kapulisan sa ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Niebla, ang motorsiklo ni Madali giingong kusog nga nagdagan sa national highway apan nikawat sa pikas lane hinungdan nga nakabangga ang multicab ni Nidoy. Sila si Madali ug Nicolas gitabang sa Emergency Rescue Team sa Balamban ug gidala sa Balamban Provincial Hospital apan nakabsan sa kinabuhi si Madali.",Unsa ang edad ni Justo Franz Madali?,"Ang namatay mao si Justo Franz Madali, 20, ulitawo ug taga Brgy. Buanoy, Balamban, samtang ang angkas niini nga naangol mao si Zoilo Necasio Nicolabo Nicolas, 16.",20,172,334,39,41
01015-008,1015,"DOT: Dive tourism midoble sa 2023, mikita og P73B","Gibutyag ni Department of Tourism (DOT) Secretary Talina Abalayan Iker sa Sabado, Pebrero 24, 2024, ang P73 bilyunes nga kontribusyon sa dive tourism sa ekonomiya sa nasod sa 2023. Atol sa opening ceremony sa Philippine International Dive Expo (Phidex) 2024 sa World Trade Center sa Pasay City, si Iker niingon nga ang kita sa nasod sa dive tourism midoble niadtong 2023, gikan sa P37 bilyunes niadtong 2022.“United under the guidance and visionary leadership of our President, we can look forward to yielding additional revenue from this industry, reinforcing the Philippine position as the World’s Premier Dive Destination, and tourism’s role as now one of the strongest pillars of our economy. . ” matod ni Iker. Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo. Gisubli ni Alarcon ang mahinungdanong tahas sa partisipasyon sa pribadong sektor sa pagseguro nga ang Pilipinas magpabilin nga usa ka nag-unang destinasyon alang sa mga mahiligon sa diving ug mga propisyonal gikan sa nagkalainlaing dapit sa tibuok kalibutan. Ang Pilipinas giila isip nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan sa World Travel Awards 2023.",Unsa ang nahikiang status sa Pilipinas sa World Travel Awards 2023?,Ang Pilipinas giila isip nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan sa World Travel Awards 2023.,nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan,1303,1444,25,112
00605-014,605,Abalayan makigdayalogo kabahin sa pagpamutol og kahoy sa Poro,"Makigtagbo si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga hingtungdan sa Poro, Camotes Group of Islands, nunot sa panawagan sa mga lider sa simbahan ug mga lumolupyo aron tukion ang pag-usab sa planong pagtangtang sa kapin 700 ka mga punoan sa kahoy alang sa road-widening project. Sa press conference niadtong Biyernes, Mayo 17, 2024, gipadayag ni Abalayan ang iyang tinguha nga maminaw sa tanang habig ug mangita og “middle ground. ”Plano ni Abalayan nga magpatawag og tigom sa mga hingtungdan nga ahensya, stakeholders, local government unit sa Poro, mga lider sa simbahan, ug mga residente aron mahatagan og kasulbaran. Hinuon, iyang giklaro nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) ang gitahasan sa pagsiguro nga ang kinaiyahan mapanalipdan ug mapreserbar, ug balansehon ang kalamboan sa ekonomiya ug pagpanalipod sa kinaiyahan. “It pays to listen, maminaw sa ko (I will listen first),” matod ni Abalayan. Iyang gipasalig nga human makonsiderar ang tanan, siya na ang modesisyon sa maong butang. TAWAGSi Rev. Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa sentro sa Poro, sa usa ka press conference niadtong Huwebes, Mayo 16, nagkanayon nga ang Kapitolyo nagtinguha sa pagpalapad sa provincial roads gikan sa Barangay Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga molangkob sa kapin sa 13 ka kilometro. Matod pa, aron mahatagan og dalan kini nga proyekto, mga 700 ka kahoy ang kinahanglang tangtangon. Ang DENR, matod niya, nimarka na sa kinatibuk-an nga 714 ka mga punoan sa lainlaing klase, lakip na ang usa ka siglo nga kahoy ug uban pa nga kapin sa 60 anyos, alang sa pagtangtang. Si Dig niawhag sa Kapitolyo nga ikonsiderar pag-usab ang pagpamutol sa mga kahoy ug iapil na hinuon kini sa desinyo sa karsada o kaha i-reconfigure ang mga karsada. Si Dig nipasiugda og signature drive nga nakakolekta na og 2,000 ka pirma aron pagpalig-on sa ilang kampanya; naglusad usab sila og online petition nga nanawagan sa Provincial Government nga konsiderahon pag-usab ang proyekto.",Pila ka kilometro ang molangkob sa mga giproponang provincial roads?,"Si Rev. Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa sentro sa Poro, sa usa ka press conference niadtong Huwebes, Mayo 16, nagkanayon nga ang Kapitolyo nagtinguha sa pagpalapad sa provincial roads gikan sa Barangay Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga molangkob sa kapin sa 13 ka kilometro. ",kapin sa 13 ka kilometro,1022,1345,297,321
00278-013,278,"Gipakaon na, nanglabni pa","Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.",Ngano gibalibaran sa biktima si Cabanlit na pa-loadan ang iyang selpon?,"Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load.",kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load,1140,1336,141,195
00246-008,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Kinsa ang nagpasabot nga ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider?,Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon.,RD Belleza,1354,1455,9,19
00823-015,823,"SK chairperson, barangay konsehal sakpan sa motel","Usa ka 35 anyos nga konsehal sa usa ka barangay sa lungsod sa Consolacion, nasikop uban sa 22 anyos nga chairperson sa Sangguniang Kabataan (SK) sud sa lawak sa usa ka motel sa Barangay Pajo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Si Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu ug GMA DYSS Super Radyo Cebu, niingon nga naabtan sa 32 anyos nga asawa uban sa kapulisan, ang konsehal ug SK chairperson. Apan ang konsehal ug SK chairperson nangatarugan sa kapulisan nga duna sila'y “meeting. ”Matud pa niini nga dugay nang gipanid-an sa asawa nga negosyante ang iyang bana nga konsehal ug SK chairperson sa ilang barangay tungod sa pagduda nga dunay relasyon. Dugang sa asawa, nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay hinungdan nga iyang gipanid-an matag karon ug unya. Niadtong Martes, hilom nga gisundan sa asawa ang iyang bana ug SK chairperson ug dihang nasuta nga nisulod kini sa motel, nangayo siya og panabang sa Gun-ob Police Station sa siyudad sa Lapu-Lapu. “Gituktok nila uban sa asawa ug polis. Dugay nangabli, og sa pagbukas sa pultahan, nakunpirmar nag-uban (ang duha),” matod ni Barcelo. Gumikan niini, giimbitar sila sa kapulisan ngadto sa police station alang sa dugang imbestigasyon. Si Barcelo niingon nga gibuhian ang konsehal ug ang SK chairperson sanglit wala masulod sa elemento sa concubinage ang nahitabo. “Wala man nato sila maabti nga nag--- nga usa sa requirements sa kaso. Lisod iprobar sa korte bisan sila ra sa lawak,” dugang ni Barcelo. Gipasabot niini nga walay sexual intercourse nga naabtan human wala usab maabli dayon ang lawak sa motel. Ang konsehal mipadayag nga nag-meeting lang silang duha sa SK chairperson sa maong lawak. Wala sila moangkon nga dunay relasyon. Tungod niini, ang mapasakang kaso sa asawa mao lang ang kalapasan sa Republic Act no. 9262 o Violation Against Women and their Children Act. “Aw, sa mata sa Ginoo ug mata sa tawo, makatuo ta. Makapangutana ta na mag-unsa man silang duha, meeting ra kaha?” dugang ni Barcelo. Apan human sa police station, nag-uban ang konsehal ug asawa sa pagpauli.",Unsa ang giisip ni Barcelo bahin sa gikasulti sa konsehal ug SK chairperson?,"“Aw, sa mata sa Ginoo ug mata sa tawo, makatuo ta. Makapangutana ta na mag-unsa man silang duha, meeting ra kaha?” dugang ni Barcelo.",meeting ra kaha?,1968,2101,97,113
01047-009,1047,MCWD mihatag og 'ultimatum' sa City Hall,"Kutob na lang ning buwana, ang pag-okupar sa pipila ka buhatan sa Cebu City Hall nga edipisyo nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa dan M. C. Briones, Barangay Sto. Niño. Kini human ang MCWD niisyu kanila og final demand letter nga mobiya sa building human ang City Government ug MCWD napakyas sa pagkasabot sa lease terms, partikular na sa lease rates. Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero. Subay niini nga lakang, si Abarca niingon nga ang water district nangandam na karon sa pag-bid sa duha ka andana nga building ngadto sa usa ka leasing company. Matod ni Abarca, ilang gipaabot nga dul-an sa P1 milyunes nga dugang kita matag buwan sa higayon nga maabangan na ang building. Atol ning pagsuwat, wala pay reaksiyon ang Cebu City Government sa maong demand letter gikan sa MCWD.",Kanus-a giisyu ang demand letter gikan sa MCWD?,Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero.,niadtong unang semana sa Pebrero.,378,502,91,124
00495-005,495,"2 gidunggab, patay; gainom atol sa krimen","Duha ka mga tawo gipanunggab patay niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa managlahing mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Pulos hubog ang mga suspek ug mga biktima. Usa ka mag-uuma patay nang nalandig sa tambalanan sa lungsod sa Malabuyoc, habagatang kasadpang Sugbo, human gidunggab ang iyang tiyan sa laing mag-uuma alas 5 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Kini ang gibutyag ni P/Staff Master Sgt. Romas Cutad, chief investigator sa Malabuyoc Municipal Police Station, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, labot sa pagpanunggab nga nahitabo sa bukiran sa lungsod. Ang kapulisan niila sa biktima nga si alyas ‘Juan’, 50, ug ang suspek nga alyas Pablo, 33, ulitawo apan dunay kapuyo. Matod ni Cutad, ang duha managsilingan ug manahigala nga nag-inom apan sa dihang nangahubog na, nagkalalis na bahin sa manok nga igtatari nga gipabuhi sa biktima sa suspek. Matod pa, ang biktima niuli sa ilang balay ug naglingkudlingkod sa hagdanan apan gibira ang tiil niini sa suspek kay buot pakanaugon. Apan wa manaug ang biktima ug didto na gidunggab sa suspek ang tiyan gamit ang plamingko. Ang biktima dali nga gidala sa tambalanan apan gideklarar nga patay nang niabot. Ang suspek nadakpan sa kapulisan. MAGSUONManghod gidunggab patay sa maguwang nga gilupig sa sinumbagay alas 3:30 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa Purok Thailand, Brgy. Libertad, dakbayan sa Bogo. Ang biktima giila nga si Maricel Cutamora, 43, minyo, kinsa gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) samtang nasikop si Ardot Cutamora,46, minyo, maguwang sa biktima, usa ka construction worker. Si Police Lt. Col. Linda Jade, hepe sa Bogo City Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang managsuon nakahurot og upat ka mga botelya sa ilimnong makahubog sa wa pa ang hitabo. Ang biktima nag-uling samtang nakigtagay sa maguwang. Apan samtang nag-inom ug nangahubog na, nagkalalis ug nagkainitay hangtod nga nagsinumbagay. Sa ilang sinumbagay diin nalupig ang maguwang, kalit kini nga nakakupot sa sundang ug gihansakan niya ang lawas sa manghod hinungdan sa kamatayon. Nasikop hinuon ang suspek human sa kremin. Matod ni Jade nga nahitabo ang krimen gumikan sa kahubog sa duha nga pulos taga Masbate.",Nganong nagkalalis ang mga biktima ug suspek?,"Matod ni Cutad, ang duha managsilingan ug manahigala nga nag-inom apan sa dihang nangahubog na, nagkalalis na bahin sa manok nga igtatari nga gipabuhi sa biktima sa suspek.",bahin sa manok nga igtatari,680,852,110,137
00544-001,544,28 ka mga driver/operator gipadad-ag show cause order,"Ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) nihatag og kinatibuk-ang 28 ka show cause orders (SCOs) ngadto sa mga drayber ug operator sa traditional public utility jeepneys (TPUJs) nga napakyas sa pagkonsolida human sa Abril 30 nga deadline. Sa interbyo sa Viber chat sa Sabado, Hunyo 1, 2024, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. , niingon nga ang mga SCO niadtong uban pa, nga lagmit nag-ilis sa ilang mga address, i-post nga batch sa usa ka mantalaan. Matod niya nga mayoriya sa naisyuhan og SCO kay mga drayber ug operator sa Probinsiya sa Sugbo. “More or less, 450 ang isyu-hanan,” matod niya sa SunStar Cebu. Kadtong gihatagan og SCO mahimo’ng mobisita sa buhatan sa LTO 7 sa dakbayan sa Sugbo ug mopasabot sa ilang habig kon nganong nipili sila nga dili moapil sa bisan unsang existing transportation cooperative o corporation, nga kabahin sa Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan, matod ni Burgos. “Canceled naman gyud ilang franchise bisan pa og mag appear pa sila. But just giving them a chance basin diay naay valid reasons,” dugang niya. Samtang dili tuod obligado ang konsolidasyon ug mahimong mopili ang mga operator nga dili moapil sa PUVMP, mahimong mabalda gihapon ang ilang operasyon tungod kay ang nasudnong kagamhanan mihunong na sa pag-isyu og prangkisa sa mga unconsolidated nga PUVs. Matod pa ni Burgos nga sukad niadtong Mayo 1, ang prangkisa sa mga operator sa TPUJ nga wala magkonsolida gikonsiderar nga gibawi. Matag higayon nga mohimo og anti-colorum operations ang Land Transportation Office, apil sila, dili lang tungod kay unconsolidated, kondili tungod kay nag-operate sila nga wala ang gikinahanglang mga dokumento o tukma nga naandan. Ang nasudnong kagamhanan wala motakda og bisan unsang extension sa Abril 30 nga deadline sa konsolidasyon pagkahuman gibalhin ang deadline sa ikawalong higayon sukad sa 2017. Niadtong Mayo 21, ang LTFRB 7 niingon nga 90 porsiyento sa transport units sa rehiyon ang nakonsolida na. Gilantaw sa Department of Transportation ang pagkonsolida sa mga transport workers ngadto sa usa ka korporasyon o kooperatiba isip usa ka paagi aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV ug usa ka butang nga makatabang sa pagsulbad sa kahuot sa trapiko sa nasod.",Pila ka mga show cause orders (SCOs) ang gihatag sa LTFRB 7?,Ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) nihatag og kinatibuk-ang 28 ka show cause orders (SCOs) ngadto sa mga drayber ug operator sa traditional public utility jeepneys (TPUJs) nga napakyas sa pagkonsolida human sa Abril 30 nga deadline.,28,0,283,111,113
00220-010,220,"Ganghaan sa tunnel, gisemento","Pabiling misteryuso kadtong tunnel nga nadiskubrehan sa mga sakop sa Argao police sa Barangay Jampan, Argao, Cebu sa dihang pagbalik sa mga pulis sementado na ang ganghaan niini. Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted, bitbit sa warrant of arrest batok ni Robert Bontilao. Si Bontilao nag-atubang og kasong paghupot og dili lisensiyado nga armasApan misukol ug nahitabo nga pinusilay Martes, Agusto 20 nga miresulta sa kamatayon ni Kenn Derold Alamares Booc Bontilao, ig-agaw ni Robert. Nakurat ang mga polis sa dihang ang tunnel nga ilang untang siksikon ang nasira na pinaagi sa pagsemento sa ganghaan niini. Dako ang pagduda sa kapulisan nga posible hideout kini sa mga suspetsado o bodega sa mga illegal nga drugas o armas. Samtang ang pamilya sa napatay nga si Kenn Derold mitug-an sa Superbalita Cebu nga wa mosukol sa mga polis apan matod pa gituyo kini sa pagpatay. Giangkon sa kabanay nga wa magpaila nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Kenn Derold ug giingong wa gyud mopatuo bisan sa ilang pagbadlong. Padayon nga gipangita ang managsuong Robert ug Cleret Bontilao nga dali nga nakaipsot atol sa engkuwentro. Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.",Kunsang adlawa gipabalik sa mga polis ang balay sa wanted nga si Robert Bontilao?,"Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted","Miyerkules, Agusto 21, 2024",179,332,11,38
00420-015,420,"Nadasmagan sa bus, patay","Patay nang nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga nadasmagan sa usa ka mini bus sa national highway, Barangay Poblacion 2, dakbayan sa Carcar Sugbo, alas 8:00 sa gabii, Martes, Hunyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Catinec Catipon, 56, minyo ug taga Sityo Dan-dan, Barangay Poblacion 1, Carcar. Nakaigo sa biktima mao ang EDC mini bus nga gimaneho ni Jaspe Catungal, 39, minyo ug taga Bahay, lungsod sa Sibonga. Sa follow-up sa Superbalita Cebu nasuta nga ang mini bus gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa Sibonga apan pag-abot sa maong dapit, ang biktima kalit nga nilabang sa karsada hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nakabaton og samad sa ulo ug gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital - Carcar apan gideklarar sa attending physician nga si Melson Cayanan nga dead on arrival (DOA). Ang drayber sa mini bus gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa hukom sa pamilya sa biktima kon mopasaka kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide.",Kinsa ang attending physician nga nagdeklarar nga DOA ang biktima?,Ang biktima nakabaton og samad sa ulo ug gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital - Carcar apan gideklarar sa attending physician nga si Melson Cayanan nga dead on arrival (DOA).,Melson Cayanan,632,815,142,156
00039-007,39,Mga Badjao gipang-rescue,"Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.",Unsa ang gitinguha ni Police Major Terrence Aguas bahin sa mga Badjao?,"Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.",ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan,270,559,67,111
00399-012,399,Sakop sa drug group nasikop,"Sakop sa drug group nga naglihok sa Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo ug sa mga silingang barangay nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Carbon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), alas 4:20 sa kaadlawon, Miyerkules, Huyo 3, 2024 sa Dalan El Filibusterismo sa naasoy nga barangay. Ang suspek giila nga si Remigio Castaneda Castillo, alyas Tata, 41, taga Sitio Lagang, Brgy. Ocaña, Dakbayan sa Carcar. Nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police station ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 55 gramos nga dunay standard drug price nga P374,000. Matod ni Police Major Jesse Bation, hepe sa Carbon Police Station, nga dako nga drug personality ang ilang nadakpan. Sakop kini sa Rexcer Bool drug group nga naglihok sa Dakbayan sa Sugbo diin dunay daghang mga gaway. Si Rexcer Bool giingong nabilanggo na sa New Bilibid Prison (NBP) sa Muntinlupa City human nasentensyahan sa iyang kaso nga giatubang nga mao usab ang iyang tinubdan sa ilegal nga drugas. Dugay na nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Castillo diin siya usab ang tighagbong sa supply sa ilegal nga drugas sa iyang mga downline. “Timing lang nga mao nalang gyud nay nahabilin sa iyahang duwa,” matod ni Bation. Nigawas ang iyang ngalan sa mga nangadakpan sa ilang anti-illegal drug operations nga tungod ani ila dayon nga gipaubos sa surveillance. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ipasaka batok sa suspek.",Kinsa ang nahibulungang drug personality nga nadakpan?,"Ang suspek giila nga si Remigio Castaneda Castillo, alyas Tata, 41, taga Sitio Lagang, Brgy. Ocaña, Dakbayan sa Carcar.",Remigio Castaneda Castillo,294,413,24,50
01430-001,1430,Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras,"Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.",Unsang oras ang pagkolekta sa pay-parking sa mga parking areas sa Sugbo?,"Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang.",alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii,0,228,138,186
00055-011,55,"Motorista natagakan og tubo, bukton nabali","Nabalian sa iyang tuong bukton ang usa ka lalaki human naigo sa natagak nga tubo nga puthaw gikan sa ika-11 nga andana sa gitukod nga building sa dalan Pope Dean Tiburcio Avenue, Barangay Mabolo, Cebu City sa alas 2:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Ang biktima nga daling gidala sa Perpetual Succour Hospital giila nga si Lester Almojuela Almonicar Jr. , 40, residente sa 22 F. Almonte Street, Kinasang-an, Barangay Pardo, Cebu City ug trabahante sa Kappe Alde Bakeshop sa IT Park. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga padung motrabaho ang biktima sakay sa iyang motorsiklo apan naatlan kini sa pagkatagak sa 1 1/2 gauge pipe tube nga adunay gitas-on nga lima ka metros gikan sa gitukod nga establisemento. Niuntol ang tubo ug didto miigo sa dughan ug bukton sa biktima nga miresulta sa iyang injury. Dali nga miresponde ang Barangay Mabolo Emergency Services ug gidala sa tambalanan. Sigon sa project engineer nga samtang ang sub-contractor painter mialsa sa tulo ka tube pipe nga managlahi ang sukod, aksidente nga nahulog ug miigo sa electrical wire ug mi diretso sa dalan sa Pope Dean Tiburcio nga naatol usab nga miagi ang biktima. Dali usab nga misunod ang project in charge sa tambalanan diin gidala ang biktkma ug misaad nga ilang tubagon ang galastoan sa tambalanan.",Asa unta padulong ang biktima sa wala pa nahitabo ang insidente?,Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga padung motrabaho ang biktima sakay sa iyang motorsiklo apan naatlan kini sa pagkatagak sa 1 1/2 gauge pipe tube nga adunay gitas-on nga lima ka metros gikan sa gitukod nga establisemento.,padung motrabaho,496,729,46,62
00832-003,832,Heat index hayan moabot og 51°C,"Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.",Unsa ang posible nga mahitabo sa mga tawo nga magpadayon sa kalihukan sa gawas sa delikado nga heat index?,"Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas.",heat stroke mahimo’ng posible,396,573,113,142
01146-005,1146,Abando uyon pagtudlo og sakop sa Hunta sa MCWD,"Nipadayag og suporta si Mandaue City Fidelaor Brody Abando sa sugyot nga adunay mga representante gikan sa mga lungsod ug siyudad gawas sa dakbayan sa Sugbo, apil na ang dakbayan sa Mandaue, nga molingkod sa board sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga morepresentar sa ilang tagsa-tagsa ka konsumidor. Gipaluyohan usab sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo ang maong ideya. Ang gisugyot nga mga representante naglakip sa mga mayor sa Mandaue, Lapu-Lapu City, ug ubang mga lungsod ubos sa water service company. Ang presensya sa mga mayor o sa ilang gi-assign nga mga representante sa board magsiguro nga maayo ang representasyon sa mga konsumidor sa ilang tagsa-tagsa ka siyudad. Gitataw ni Abando nga kinahanglang dunay tingog ang Mandaue sa MCWD board aron matubag ang mga kabalaka sa mga konsumidor, diin ang dakbayan usa sa labing dako nga konsumidor sa MCWD. Iyang gitumbok nga ang Mandaue girepresentahan kaniadto ni City Councilor Alfonso “Dodong Boy” Macasaddug Jr. mga 20 ka tuig na ang milabay. “Dako natong kalipay og madayon. Hopefully, ma discuss na nila (board members) thoroughly ngadto sa board of directors nga mobalik ang tingog ngadto sa representative sa Mandaue sa board sa MCWD,” matod ni Abando. Sa iyang bahin, si Fidelaor Joelito “Ahong” Chan sa dakbayan sa Lapu-Lapu, wala pa mohatag og komento sa bag-o lang nga sugyot ni MCWD chairman Range Abarca III. Ang sugyot gihimo taliwa sa nagpadayong panagsungi tali sa water district ug sa Cebu City Government kalabot sa pagtudlo ug pagtangtang sa mga sakop sa MCWD board. Niadtong Oktubre sa miaging tuig, bag-o lang gitudlo ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan sila Burcelango Brual, Aristotle Macasaet, ug Badoy Macasinag isip bag-ong board members sa MCWD hulip kang Abarca, ingon man sila si board members Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones. Wa hinuon ilha ni Abarca ang desisyon ni Abangan, nga niingon nga usa lang ka political stunt ug dautang taktika ang pagpatangtang kaniya, kay supak siya sa plano sa MCWD nga pribatisasyon.",Kinsa ang nirepresenta sa Mandaue sa MCWD niadtong mga 20 ka tuig na ang milabay?,Iyang gitumbok nga ang Mandaue girepresentahan kaniadto ni City Councilor Alfonso “Dodong Boy” Macasaddug Jr. mga 20 ka tuig na ang milabay.,City Councilor Alfonso “Dodong Boy” Macasaddug Jr.,872,1012,59,109
00071-008,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Unsa ang gibuhat sa pamilya sa biktima tung wala ni uli ang biktima atong gabhi-ona?,"“Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan.",gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate,2651,3060,56,136
00102-009,102,"Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang","Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.",Unsa ang gihangyo ni Heredia bahin sa mga poster?,"Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon.",gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster,1833,2084,132,180
00293-007,293,Dugang umaabot job fairs sa LLC,"Dakong kahigayonan sa pagpangita og trabaho sa Lapu-Lapu City tungod sa daghang mosunod nga job fairs ang ipahigayon. Human sa job fair niadtong Hulyo 26, 2024 sa Gaisano Grand Mall ug Mactan sa siyudad sa Lapu-Lapu, adunay tibuok 392 nga narehistrong aplikante, ug 86 sa ila ang gidawat didto mismo. Si Debbie Anacleto, ang pangulo sa Public Employment Service Office (Peso) sa dakbayan, niingon sa SunStar Cebu sa usa ka panag-istorya niadtong Lunes nga adunay lima ka umaabot nga job fairs gikan sa Agusto hangtod Nobiyembre. “Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto. Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29. Ang duha ka job fairs pagahimuon sa Gaisano Grand Plaza Mactan sa Septiyembre 20 ug sa Outlets Pueblo Verde sa Nobiyembre 8. Si Anacleto niingon nga ang mga industriya nga mosalmot sa job fairs kasagaran business process outsourcing companies, supermarkets o malls, manpower agencies, cell phone accessories ug mga boutique sama sa sports brands. Apil usab ang manufacturing para sa sanitation care products, logistics, financing ug production ug manufacturing companies. Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok. “Everyday, we conduct special recruitment activities in our office where we do interviews. At the same time, we do job posting on our official Facebook page where applicants can directly apply to the company,” matod ni Anacleto. KAKULANGANBisan pa nga ang bag-ohay nga job fair sa Hulyo 26, nakab-ot ang 22 porsyento sa 16 porsyento nga hired on the spot target rate nga gitakda sa Department of Labor and Employment, si Anacleto miingon nga adunay 2,742 ka bakanteng posisyon. Si Anacleto niingon nga ang mga kwalipikasyon gisusi base sa mga aspeto sama sa kasinatian sa aplikante, certifications, edukasyonal nga background, ug pagtuman sa mga kinahanglanon sa edad. “Usahay ang mga kwalipikasyon sa job seekers dili angay sa tanang job offers. Ang uban senior high school graduates, mao nga dili gyud sila kwalipikado para sa ubang mga kompaniya. Aduna usab requirement sa edad para sa trabaho, nangita og mga batan-on ug aktibong aplikante. Mao kana ang mga reyalidad sa sitwasyon,” matod ni Anacleto. Apan, iyang giingon nga ang City Government naghatag og training alang sa pag-upskill pinaagi sa Technical Education and Skills Development Authority ug libre nga tertiary education nga gitanyag sa Lapu-Lapu City College. Si Anacleto usab nakaila nga sa pag-abot sa teknolohiya, ang mga interesado nga aplikante adunay kapilian nga maghimo og online transactions imbis nga moanha sa job fairs. “Daghan na kaayo og kapilian, dili sama sa job fairs nga magpugos ta sa pag-aplikar personal, pero mas maayo gyud nga makita personally ang employer. Daghan na kaayo og kapilian ang job seekers karon,” ingon ni Anacleto. Si Anacleto nagpunting usab sa kamahinungdanon sa pagtukod sa may kalabutan nga work experience ug pag-develop sa foundational skills sa leadership, technology, ug communication. Gihangyo niya ang job seekers nga mag-andam pinaagi sa pag-secure og biodata, resume, work ug training certificates kon available, ug government-issued identification cards ug numbers alang sa umaabot nga job fairs. Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.",Asa nahimutang ang opisina sa Peso nga nagahimo og espisyal nga recruitment activities?,"Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok.","M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok",1254,1461,131,206
00120-005,120,13 ka balay naugdaw 'tungod sa egg tray',"Naugdaw ang 13 ka balay nga nahimutang sa Sityo Bangkerohan, Barangay Tayud, Lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo sa dihang gilamoy sa kayo nga niulbo sa alas 7:45 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kabomberohan nga gibanabana nga moabot sa P250,000 diin 10 ka pamilya nga gilangkubang sa 40 ka indibiduwal. Ang sunog gikatahong nagsugod sa balay sa pamilya niadtong matod pa nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol aron sa pag-abog sa mga lamok. Posible nga ang agiw sa gisunog nga egg tray mitugpa ngadto sa light material nga bahin sa balay nga miresulta sa pag-ulbo sa kayo.",Unsa ang giingong hinungdan sa pagsugod sa sunog?,Ang sunog gikatahong nagsugod sa balay sa pamilya niadtong matod pa nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol aron sa pag-abog sa mga lamok.,nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol,339,480,68,110
01648-012,1648,Nangampaniya nadasmagan,"Unom ka mga tawo nga nagpanon sa pagpanglakaw sa kalsada sa Sityo Kalubihan, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo aron pagpangampanya alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections nadasmagan og sakyanan sa Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023. Duha sa mga biktima kandidato, usa pagka barangay kapitan samtang ang usa pagka barangay konsehal. Mga ngalan sa mga biktima wa ibutyag sa kapulisan apan nasayran gikan sa kasaligan tinubdan nga ang usa mao si Dale Magallanes, kandidato pagka barangay kapitan ug ang usa mao si Siaboc Lolito, kandidato pagka konsehal. Matod sa Talamban Police Station nga ang aksidente nahitabo sa Martes sa alas 9 sa buntag sa sityo Kalubihan samtang naglakaw ang mga biktima daplin sa karsada aron mangampanya. Samtang nagbaktas ang mga kandidato uban sa ilang mga supporter, sila gidaro sa usa ka Toyota Rush Wagon nga misutoy lang sa pagpadagan, resulta sa pagkaangol sa mga biktima. Giingon nga nagrabehan si Lolito samtang si Magallanes gamay ra og angol. Tug-an ni Police Major Antonietto Bulalaque, hepe sa Talamban police station, nga ang 26 anyos nga drayber sa sakyanan, kinsa’ng ngan wa niya gibutyag, nakatagpilaw samtang nagmaneho. Nasuta nga ang drayber, ulitawo, usa ka call center agent, taga Villa Del Rio, Barangay Bacayan, Cebu City. Siya gitanggong sa police station. Ang mga biktima nga nangaangol dali nga gidala sa North General Hospital ug Perpetual Succor Hospital. Gidala usab sa kapulisan sa police station ang sakyanan sa drayber alang sa tukmang pag dokumento alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in multiple injuries. Wa pa masayri ning pagsuwat ang kahimtang ni Lolito samtang si Magallanes nakuhaan og hulagway sa mga netizen nga naninguha nga matabang gilayon ang iyang mga kauban. “The vehicle of the suspect incurred damaged at the right side front bumper, fender and flat tires,” matod sa press release sa kapulisan. Ang sakyanan padulong sa Talamban proper dihang nahitabo ang aksidente.",Unsa ang mga kadaut nga nakuha sa sakyanan sa suspect?,"“The vehicle of the suspect incurred damaged at the right side front bumper, fender and flat tires,” matod sa press release sa kapulisan.","right side front bumper, fender and flat tires",1783,1920,52,98
00434-016,434,9 ka barangay sa Mandaue gibahaan,"Siyam ka mga barangay sa Dakbayan sa Mandaue gibahaan sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, 2024, diin niabot ang giladmon og taga tuhod ngadto sa hawakan. Mokabat sa 80 ka mga pamilya ang apektado ug gipabakwit sa Ibabao Estancia evacuation center. Si Gary Chavez, pangu sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO), nitaho nga hangtod sa alas 8:30 sa buntag sa Lunes, 80 ka mga pamilya ang namasilong sa evacuation center. Ang apektadong mga barangay naglakip sa Banilad, Cambaro, Ibabao Estancia, Looc, Mantuyong, Opao, Subangdaku, Tipolo, ug Umapad. Bisan tuod kon kining mga dapita nakasinati og grabeng baha, way gikataho nga nangaangol o nangamatay. Giklaro usab ni Chavez nga ang baha wa nitabon sa tibuok barangay, kon di localized ra.",Unsa nga adlaw sa semana nahitabo ang pagbaha?,"Siyam ka mga barangay sa Dakbayan sa Mandaue gibahaan sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, 2024",Dominggo,0,90,57,65
01258-007,1258,Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem,"Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.",Unsa ang gituohan nga motibo sa pagpatay kang Dale Manzon?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog.",hayan dumot,907,1082,50,61
00465-004,465,Minimum nga kita di igo sa pagkaon,"Bisan nagdawat og minimum wage nga suhol, maglisod gihapon sa budget alang sa pagkaon tungod sa kakuwang niini. Sa survey sa Philippine Statistics Authority (PSA) nagpakita nga sa Sugbo (walay labot ang highly urbanized cities o HUCs), nanginahanglan og labing menos P10,340 matag bulan isip minimum nga kita sa usa ka pamilya nga adunay lima ka pamilya aron matubag ang batakang kinahanglan sa pagkaon sa unang semester sa 2023, nisaka gikan sa P9,369 niadtong 2021. Kini base sa Preliminary 2023 First Semester Official Poverty Statistics of Cebu nga gipagawas sa PSA niadtong Mayo 15, 2024. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto sa pipila ka mga ginikanan sa Sugbo, ilang giasoy nga ang P10,340 dili paigo alang sa galastuhan sa pagkaon sulod sa usa ka buwan alang sa pamilya nga dunay lima ka mga sakop. KASINATIAN“Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe, kinsa nihangyo nga tawgon lang sa iyang apelyido. Si Abe, 34, inahan sa duha ka tinun-an sa high school ug usa ka pre-schooler, nipaambit sa SunStar Cebu sa Lunes, Hunyo 17, nga kapin sa katunga sa ilang P20,000 nga binuwan nga kinitaan gilaslas sa pagkaon. Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks. Kini nisumada ngadto sa P 15, 280 nga gibana-bana nga gasto sa pagkaon. Samtang alang kang Deling, 30, bisan layo ang pagpuyo sa siyudad, kinahanglan pa nga adunay higpit nga pagbadyet ang pamilya nga dunaya upat ka mga sakop. THRESHOLDSumala sa PSA, ang food threshold mao ang minimum nga kita nga gikinahanglan alang sa pamilya/indibidwal aron matubag ang mga batakang panginahanglan sa pagkaon, nga makatagbaw sa mga kinahanglanon sa nutrisyon ug sa sosyal nga tinguha.",Pila ang presyo sa sako sa bugas nga giingon ni Abe?,"Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe","P2,900",819,982,26,32
01093-006,1093,"Matatag curriculum nauyonan, ipatuman","Base sa nagpadayon nga pilot testing sa bag-o ug giusab nga K-10 o Matatag curriculum, nga nagtumong sa “pag-decongest” sa competencies sa kasamtangan nga kurikulum, nakadawat kini og positibo nga feedback gikan sa mga estudyante ug magtutudlo, tungod kay mas sayon ​​ang paghatag sa pagtudlo tungod sa mga kausaban, matod sa usa ka opisyal sa edukasyon. Si Director Farnacio Jimenez sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) niingon nga base sa assessments gikan sa feedback nga gihatag sa mga magtutudlo, learners, ug ilang guardians, ilang gipasalamatan ug gipaburan ang revised curriculum. “Both teachers and learners will be happy. Teachers will no longer be burdened by the multitude of competencies, and learners will also no longer be overwhelmed by the lessons,” “ ingon niya kaniadtong Pebrero 6, 2024, ug nidugang nga kini nahiuyon sa standardized nga kurikulum nga gisunod sa gawas sa nasod. Matod niya ang unang hugna sa Matatag curriculum, nga naglakip sa Kindergarten, Grades 1, 4, ug 7, ipatuman sa tibuok nasod sa umaabot nga bag-ong school year 2024-2025 karong Hulyo. Atol sa pag-abli sa mga klase sa kasamtangang school year 2023-2024, ang ahensya sa edukasyon nag-pilot sa unang hugna sa bag-ong curriculum sa 35 ka mga eskwelahan sa tibuok nasod. Ang pilot program, nga nagsugod niadtong Septiyembre 25, naglangkob sa lima ka eskwelahan sa matag rehiyon. Ang ubang mga napiling rehiyon naglakip sa National Capital Region, Cordillera Administrative Region, Regions 1, 2, ug 12, ingon man ang CARAGA.",Kanus-a nagsugod ang pilot program?,"Ang pilot program, nga nagsugod niadtong Septiyembre 25, naglangkob sa lima ka eskwelahan sa matag rehiyon.",Septiyembre 25,1280,1387,41,55
01297-011,1297,SIM reg wa hingpit makawagtang sa scam,"Si Dindo, dili iyang tinuod nga ngalan, nagtan-aw sa rehistrasyon sa SIM (subscriber identity module) nga importante sa lain-laing rason—seguridad ug proteksyon sa konsumidor. Apan ang mga proseso ug mga kinahanglanon nga nahilambigit dili hingpit nga user-friendly alang sa tanan nga mga Pilipino diin gisaad sa Globe ug Smart nga ilang palambuon pa. “SIM registration is good in principle, yet detached to the realities on the ground,” matod sa 32-year-old anyos nga batan-ong professional. Ang pagparehistro sa SIM migawas nga labing gipangita nga hilisgutan sa Pilipinas kaniadtong 2023, sumala sa Google. Gisundan kini sa “precinct finder,” “persona non grata,” “Nipah virus,” “War in Israel and Gaza,” “lato-lato,” “Typhoon Egay update,” “Taal Volcano update,” “Turkey earthquake, ” ug “MoCa Farm. ”Ang SIM Registration Act gipirmahan nga balaod ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. niadtong Oktubre 10, 2022. Sa Disyembre 27, 2022 ang 180 ka adlaw nga pagparehistro sa SIM nagsugod ug natapos na unta sa Abril 26, 2023, gilugwayan sa laing 90 ka adlaw o hangtod sa Hulyo 25. Bisan tuod sayon ang pagparehistro alang kang Dindo tungod kay usa siya ka postpaid subscriber, nakadungog siya og mga istorya gikan sa mga higala, nga mga prepaid subscriber nga naglisod sa mga documentary requirements. Siya usab miingon nga ang mga retailer mangita og mga paagi aron malikayan ang proseso, sama sa paggamit og peke nga mga ID, ug uban pa. Bisan pa sa pagpatuman niini, gihisgutan ni Dindo nga padayon siyang nakadawat og mga scam ug spam messages. Ang labing bag-o nga iyang nadawat mao ang text message kaniadtong Nobyembre 6, 2023, gikan kuno sa PHLPost, nga nag-awhag kaniya sa pag-klik sa usa ka link aron ma-access ang mga detalye sa package. Alang kang Dindo, ang pagparehistro sa SIM napakyas sa paghatag sa saad niini sa pagpanalipod sa datos sa mga konsumidor. Ang datus sa National Telecommunications Commission (NTC) nagpakita nga niadtong Oktubre 17, ang Globe nirehistro og 58,194,995 ka SIM. Ang Smart, sa laing bahin, naka-log og 55,338,557 ka mga SIM sa Sept. NEGUSYOSi Florentino Maximo, pangulo sa Globe’s Consumer Mobile Business, niingon nga ang proseso sa pagparehistro sa SIM nagwagtang sa mga dili aktibo nga SIM gikan sa subscriber base sa Globe. “Since then, we have been seeing higher quality acquisitions, with subscribers actively using our services,” matod niya sa email interview. “We’ve observed increased reloads and consistently rising data use. ” Ang Globe nakaobserbar usab sa pagsaka sa iyang average revenue matag user sa mobile, ilabina sulod sa prepaid ug TM brands, nunot sa SIM registration mandate. Nakatampo kini sa kinatibuk-ang kita sa mobile nga P83. 2 bilyunes sa katapusan sa Septiyembre 2023, tres porsyento nga pagtubo year on year, bag-ong rekord nga taas. Samtang, uban sa gimando nga SIM registration, ang PLDT/Smart nakabawi sa ilang liderato isip mobile network nga adunay kinadak-ang subscriber base sa 55. 2 milyunes (sa Nobiyembre). Ang Globe sa samang buwan adunay 54. 7 milyunes nga subscribers. “The subscriber numbers have grown ahead of Globe but our revenues are still behind Globe. So there’s a big task ahead on the revenue side,” matod ni PLDT chairman Procopio Alcaraz, atol third-quarter media briefing sa grupo sa Nob. 7, 2023.",Pila ka SIM ang narehistro sa Globe niadtong Oktubre 17?,"Ang datus sa National Telecommunications Commission (NTC) nagpakita nga niadtong Oktubre 17, ang Globe nirehistro og 58,194,995 ka SIM.","58,194,995 ka SIM",1873,2008,117,134
00336-004,336,Abangan gipulihan isip national president sa LCP,"Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.",Unsay gikinwestiyon ni Abangan bahin sa special National Executive Board Meeting?,Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo.,validity sa maong meeting,642,772,27,52
00302-010,302,"Ret. engineer gipusil sa riding in tandem, patay","Patay ang usa ka 82 anyos nga retired engineer dihang gipusil samtang naglingkod sa iyang payag sa umahan sa Sityo Bulahan, Brgy. Carmen, Siyudad sa Toledo, alas 11:15 sa buntag, Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Sa pagtamod sa polisiya sa kapulisan, ang biktima giila lang sa ngan nga ‘Craige’, byudo, taga Barangay Sangi, Toledo City. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang P/SSgt. Alonte Almirante, investigator on case sa kapulisan sa Toledo City, nasuta nga naglingkod ang biktima sa payag sa iyang farm. Matod niya nga dunay duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga ning-abot, pulos nag-helmet, nagtaptap sa ilang mga nawong. Ang angkas maoy nikanaug ug nangutana sa mga trabahante sa biktima kon namaligya ba sila og lemonsito. Dihang nakit-an ang biktima nga naglingkod sa iyang payag, kalit kining gipusil sa makadaghang mga higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat sakay sa motorsiklo ug wa na maabti sa mga polis sa Toledo City nga ningresponde sa alarma ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col Cabungcal F Cabusas. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Toledo City Hospital apan nakabsan sa iyang kinabuhi. Matod ni Almirante nga sa pagkakaron, padayon ang ilang imbestigasyon aron pagsuta sa motibo sa krimen ug pag-ila sa mga mamumuno.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan human sa insidente?,"Matod ni Almirante nga sa pagkakaron, padayon ang ilang imbestigasyon aron pagsuta sa motibo sa krimen ug pag-ila sa mga mamumuno.",padayon ang ilang imbestigasyon,1146,1276,38,69
00605-011,605,Abalayan makigdayalogo kabahin sa pagpamutol og kahoy sa Poro,"Makigtagbo si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga hingtungdan sa Poro, Camotes Group of Islands, nunot sa panawagan sa mga lider sa simbahan ug mga lumolupyo aron tukion ang pag-usab sa planong pagtangtang sa kapin 700 ka mga punoan sa kahoy alang sa road-widening project. Sa press conference niadtong Biyernes, Mayo 17, 2024, gipadayag ni Abalayan ang iyang tinguha nga maminaw sa tanang habig ug mangita og “middle ground. ”Plano ni Abalayan nga magpatawag og tigom sa mga hingtungdan nga ahensya, stakeholders, local government unit sa Poro, mga lider sa simbahan, ug mga residente aron mahatagan og kasulbaran. Hinuon, iyang giklaro nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) ang gitahasan sa pagsiguro nga ang kinaiyahan mapanalipdan ug mapreserbar, ug balansehon ang kalamboan sa ekonomiya ug pagpanalipod sa kinaiyahan. “It pays to listen, maminaw sa ko (I will listen first),” matod ni Abalayan. Iyang gipasalig nga human makonsiderar ang tanan, siya na ang modesisyon sa maong butang. TAWAGSi Rev. Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa sentro sa Poro, sa usa ka press conference niadtong Huwebes, Mayo 16, nagkanayon nga ang Kapitolyo nagtinguha sa pagpalapad sa provincial roads gikan sa Barangay Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga molangkob sa kapin sa 13 ka kilometro. Matod pa, aron mahatagan og dalan kini nga proyekto, mga 700 ka kahoy ang kinahanglang tangtangon. Ang DENR, matod niya, nimarka na sa kinatibuk-an nga 714 ka mga punoan sa lainlaing klase, lakip na ang usa ka siglo nga kahoy ug uban pa nga kapin sa 60 anyos, alang sa pagtangtang. Si Dig niawhag sa Kapitolyo nga ikonsiderar pag-usab ang pagpamutol sa mga kahoy ug iapil na hinuon kini sa desinyo sa karsada o kaha i-reconfigure ang mga karsada. Si Dig nipasiugda og signature drive nga nakakolekta na og 2,000 ka pirma aron pagpalig-on sa ilang kampanya; naglusad usab sila og online petition nga nanawagan sa Provincial Government nga konsiderahon pag-usab ang proyekto.",Unsa ang gisulti ni Abalayan bahin sa pagpaminaw?,"“It pays to listen, maminaw sa ko (I will listen first),” matod ni Abalayan.",It pays to listen,850,926,1,18
01340-001,1340,Mga biyahe sa barko sa Sugbo nahibalik na,"Samtang nisulod sa habagatan sa nasod ang bagyong “Kabayan” nga nakaapekto sa Mindanao ug Visayas, gikanselar sa Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7) ang pipila ka mga biyahe sukad niadtong Dominggo, Disyembre 17. Apil niini ang mga biyahe sama sa Cebu ngadto sa Ormoc, ngadto sa Hilongos, ngadto sa Tubigon, ngadto sa Talibon, ngadto sa Tagbilaran, ngadto sa Surigao, ngadto sa Calbayog, ngadto sa Mentac, ngadto sa Nasipit, ngadto sa Iloilo, ngadto sa Ubay, ngadto sa San Carlos, ngadto sa Escalante, ug ngadto sa Sagay City .Hinuon, sa mga alas 5 sa hapon sa Lunes, Disyembre 18, ang Cebu Port Authority (CPA) nipabalik na sa biyahe human gilibkas ang typhoon signal sa paghinay sa bagyo. Sa laing bahin, si Mactan-Cebu International Airport Authority (MCIAA) General Manager Marvin Epoy nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Siargao, Surigao ug Ozamis gikanselar tungod sa TS Kabayan. Ang Tropical Cyclone Wind Signal (TCWS) No. 1 gipataas sa Southern Leyte, Leyte, ang habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), ang habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, Lungsod sa Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Lorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), Cebu lakip ang Camotes ug Bantayan Islands, Bohol, Siquijor, Negros Oriental, Negros Occidental, ug Guimaras. Sa ilang Facebook post, ang CPA nipahibawo sa paghibalik sa biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Tagbilaran City ug Ubay, Bohol; Nasipit, Surigao ug Cagayan de Oro City sa Mindanao ug Iloilo. Gipabiyahe na sab ang paingon sa Hilongos ug Ormoc City sa Leyte. Sa laing bahin, si Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Cinbeth nideklarar og ‘No Classes’ sa Disyembre 18 alang sa tanang elementary, secondary, ug tertiary public ug private schools sa maong lungsod. “Dili nato gusto i-risgo o usa alang-alang ang health and safety sa tanang estudyante ug moadto sa Cordova,” matod ni Cinbeth sa usa ka pamahayag niadtong Dominggo. (EHP, RJM, REV)",Kinsa ang nagkanselar sa mga biyahe sukad Disyembre 17?,"Samtang nisulod sa habagatan sa nasod ang bagyong “Kabayan” nga nakaapekto sa Mindanao ug Visayas, gikanselar sa Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7) ang pipila ka mga biyahe sukad niadtong Dominggo, Disyembre 17.",Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7),0,236,113,172
01692-003,1692,Mananagat sa Argao nakapasol og 30 kilos isdang malasugi,"Nagtuong usa lang ka ordinaryong adlaw niadtong Dominggo, Oktubre 15, 2023, sa pagpanagat ni Rasheed Piol, 52, minyo nga taga Langtad, Lungsod sa Argao, apan nahimo kining extra ordinary sa dihang usa ka dakong isdang malasugi ang iyang nakubit. Si Piol miasoy sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga sakay sa iyang panagatan, didto siya nanagat sa Kabilaw, Lalawigan sa Bohol kagahapon sa buntag. Usa ka buhi nga tamarong maoy gipaon ni Piol sa iyang taga ug wa magdugay, adunay mitukob niini hinungdan nga pwerti pugong tungod kay adunay gibug-aton. Kalit nga milupad ang isdang malasugi ug wa magdugay, nilampos ang mananagat sa pagkuha niini sa dihang naluya na ang maong isda sa pagkisikisi. Gibana-bana nga moabot ngadto sa 30 kilos ang gibug-aton sa isdang malasugi nga mihalin og P 9,000. Nasayran nga dili kini maoy unang higayon nga nakakuha og dakong isda si Piol, matod pa nga pito ka tuig ang milabay una siyang nakakuha og dakong isda.",Unsa kadako ang gibug-aton sa isdang malasugi nga nakuha ni Piol?,"Gibana-bana nga moabot ngadto sa 30 kilos ang gibug-aton sa isdang malasugi nga mihalin og P 9,000.",30 kilos,701,800,33,41
00166-012,166,Basilica Minore del Sto. Niño dunay 'dress code' sugod karong Oktubre 1,"Moimplementar og dress code ang Basilica Minore del Santo Niño de Cebu (BMSN) alang sa mga tawong mosulod sa maong dapit sugod karong Oktubre 1, 2024. Sa usa ka anunsyo nga gi-post sa BMSN official Facebook page niadtong Septiyembre 1, ang Augustinian Friars sa Basilica Community nimando sa tanang mga turista ug manimba nga motuman ning bag-ong lagda. Gipahimangnuan sab ang tanang mga bisita nga kon maimplementar na ang bag-ong lagda, ang simbahan dili na mopahuwam og shawls sa entrance. “Effective October 1, 2024, the Basilica will no longer provide shawls for all visitors. To maintain the solemnity of our worship space, those arriving in attire deemed unsuitable for worship or who attempt to wear shawls rented outside the Basilica will be denied entry,” tipik sa anunsyo sa BMSN. Gimugna ang bag-ong lagda aron pagpakita og respeto sa pagkasagrado sa simbahan ug masunod ang standards sa ubang mga simbahan ug shrines sa tibuok kalibutan. Tipik sa anunsyo sa BMSN nag-ingon nga gisugyotan ang mga turista nga dili moduaw sa mga adlaw nga Biyernes ug Dominggo kon dili kini moapil sa liturgical services. Si Cebu City Councilor Nancy Auguis, kinsa usa ka deboto ug tourism committee chairperson, niingon nga wala’y negatibong impact ang bag-ong lagda sa sektor sa turismo. “It is really the prerogative of the church to come up with guidelines to preserve the sacredness of the Basilica. I would say there is no problem. We will disseminate and discuss the information to all our tour operators to be properly advised on what to wear and not,” batbat ni Auguis. Sa ipatuman nga dress code sa BMSN, ang gitugotan ra mao ang collared blouses with sleeves, neckline tops with sleeves, polo shirts or collared shirts, t-shirts ug long sleeve shirts. Puwede sab ang knee-length long skirts, dresses with sleeves, office wear or smart casual clothing ug jeans/slacks. Sa footwear, ang mga babaye gi-require nga magsul-ob og closed shoes o strapped sandals samtang closed shoes o slide sandals sa mga lalaki. Samtang, kalo o caps, sando o bisan unsang sinina nga walay kwilyo ug sleeves, tank tops, tubes, spaghetti straps, sleeveless with plunging necklines, racerbacks o barebacks, low-waist pants o ripped jeans, ug bisan unsay mubo nga skirts ug shorts ang gidili. Ang 460th Fiesta Señor upat ka buwan na lang ug gipaabot nga mohugpa ang mga deboto ug mga turista sa dapit.",Unsa ang mahitabo sa mga bisita nga mosulod nga dili angay nga sinina?,"To maintain the solemnity of our worship space, those arriving in attire deemed unsuitable for worship or who attempt to wear shawls rented outside the Basilica will be denied entry,” tipik sa anunsyo sa BMSN.",will be denied entry,582,791,161,181
01361-014,1361,SK councilor nasikop sa buy-bust,"Konsehal sa Sangguning Kabataan (SK) sa usa ka barangay sa lungsod sa Tabogon, amihanan sa lalawigan sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Brgy. Canao-canao alas 12 sa tungang gabii sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang suspek giila nga si Nash Kenn Montillano Morabe, alyas Loklok, 21, SK councilor sa Canao-canao, kinsa giila sa kapulisan nga high value individual (HVI). Sa dugang pakisayod gikan sa Municipal Drugs Enforcement Unit intelligence Police sa Tabogon, nasayran nga nakadawat sila og taho bahin sa kalihukan sa suspek ug ilang gi-validate. Sulod sa pipila ka semana nga validation, nasuta nga positibo ang kasayuran nga namaligya og shabu ang SK councilor. Gilusad dayon sa kapulisan ang buy-bust nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada Jr. ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P500 marked money bugti sa gamay nga pakite sa shabu gikan sa suspek. Sa dihang gidakop ang suspek, nakuhaan pa kini og dugang tulo ka gagmay nga pakete sa gituohang shabu. Ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso bahin sa pagnegosyo sa gidiling drugas.",Asa gi-preserba ang suspek pagkahuman sa operasyon?,Ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso bahin sa pagnegosyo sa gidiling drugas.,gitanggong sa kapulisan,1059,1175,11,34
01360-012,1360,Lalaki gipusil; patay nang nakaplagan,"Patay nang nakaplagan ang usa ka lalaki sa Zone 4 Saac 1, Barangay Buaya, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang biktima giila nga si Nestor Fortuna Montiano Jr. , ulitawo, taga Zone 6, Brgy. Buaya, Lapu-Lapu City. Ang biktima dunay samad nga pinusilan sa ulo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Simon Montilla, hepe sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station, ang biktima napalgan nga layo ra sa ilang pinuy-anan apan duol sa balay sa giingon nga iyang uyab. Matod ni Montilla, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon nganong naabot ang biktima sa lugar, background niini ug kinsa ang responsable sa pagpatay, lakip sa motibo niini. Dugang sa kapulisan, ang amahan sa biktima nagkanayon nga wala siyay nasayran nga dunay kontra ang iyang anak. Kini ang hinungdan nga palawman pa sa kapulisan ang imbestigasyon. Ang patay nga lawas sa biktima gipaubos sa autopsy.",Unsa ang giimbestigahan sa mga kapulisan mahitungod sa biktima?,"Matod ni Montilla, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon nganong naabot ang biktima sa lugar, background niini ug kinsa ang responsable sa pagpatay, lakip sa motibo niini.",nganong naabot ang biktima sa lugar,517,692,61,96
00683-016,683,2 ka Chocolate Hills sa Bohol nagdilaab,"Duha ka bukid sa Chocolate Hills sa Barangay Buenos Aires, lungsod sa Carmen, lalawigan sa Bohol ang nagdilaab tungod sa grass fire, alas 7:20 sa gabii, Martes, Abril 30, 2024. Base sa interview sa mga tigbalita kang F02 Jose Nito Estuye, ang fire investigator sa kabemberohan sa Carmen, ang duha ka mga buntong duol lang sa view deck sa dapit. Matod ni Estuye, ang grass fire sa duha ka bungtod nagsugod hills sa alas 7:20 sa gabii ug napawong sa pagka alas 10:35 sa gabii. Dugang ni Estuye nga wa sila nakasuod sa tumoy sa bungtod ug nag-monitor sila sa ubos hangtod nga napawong ug nagbantay nga dili makakatapo sa laing bungtod. Sa Miyerkules sa buntag, Mayo 1, 2024, ang mga bombero nibalik sa dapit aron paghimo sa dugang imbestigasyon sa gilapdon sa sunog, danyos ug hinungdan sa pagduslit sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang mga bombero wala pa mahuman sa ilang imbestigasyon.",Kanus-a napawng ang grass fire?,"Matod ni Estuye, ang grass fire sa duha ka bungtod nagsugod hills sa alas 7:20 sa gabii ug napawong sa pagka alas 10:35 sa gabii.",pagka alas 10:35 sa gabii,345,474,103,128
01602-001,1602,Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD,"Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.",Kinsa ang gitudlo nga board of directors sa MCWD ni Cebu City Mayor Cedie Abangan?,Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar.,Cedie Abangan,0,264,60,73
01083-006,1083,"Pagbukas sa voter’s registration, gidagsa","Gidagsa sa mga tawo ilabi na sa mga bag-ong aplikante ang buhatan sa Commission on Elections (Comelec) atol sa unang adlaw sa rehistrasyon sa mga botante sa Lunes, Pebrero 12, 2024, alang sa mid-term elections sa Mayo 2025. Ang pito ka buwan nga voter’s registration hangtod sa Septiyembre 30. Sumala sa Comelec nga sagad sa ilang nadawat nga new registrants sa unang adlaw mao ang mga batan-on nga gusto’ng makabotar sa sunod tuig nga piniliay. Nidugang sab kini nga adunay pipila ka transferees sa ilang rehistro ug dunay gikan sa ubang lalawigan. Lakip usab sa mga botante ang nipa-reactivate sa ilang status human napapas ang ilang mga ngan sa voter’s list gumikan sa wala pagbotar og duha ka sunodsunod nga eleksyon. Lakip sa mga pakulo sa Comelec, ilabi na sa dakbayan sa Carcar, ang pagpanghatag og freebies sa unang 200 ka mga aplikante sa maong siyudad. Ang first 200 applicants nakadawat og libreng chocolate ug face mask atol sa ilang pagpahimo sa pag-resume na sa voter’s registration lukop nasod. Gawas niini, mo-issue sab og libreng voter’s certification subay ning pagsugod na sa voter’s registration. Si Ronron Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Comelec Cebu Province, una na nga nanawagan usab sa mga opisyal sa barangay nga abagan ang buhatan sa pagpahibawo sa mga residente nga wala pa makaparehistro nga modangop na sa duol nga Comelec offices aron hingpit nga makabotar sa umaabot nga piniliay. Ang pagpadayon sa voter’s registration molungtad pa sa Septiyembre 30, 2024.",Unsa ang gi-offer nga freebies sa unang 200 ka mga aplikante sa Carcar?,"Lakip sa mga pakulo sa Comelec, ilabi na sa dakbayan sa Carcar, ang pagpanghatag og freebies sa unang 200 ka mga aplikante sa maong siyudad.",freebies,722,862,84,92
01161-008,1161,"2 natumbahan sa bule, nangamatay","Punoan sa bule nga putlunon na unta maoy nakaingon sa kamatayon sa duha ka mga bata nga lalaki nga mga estudyante niadtong Huwebes sa alas 2 sa hapon, Enero 25, 2024 sa sityo Luy-a, Brgy. Escalante, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo. Usa usab ka tinun-an ang naangol atol sa insidente. Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7. Ang duha pulos mga tinun-an sa Escalante National High School sa lungsod. Naangol usab ang ilang kauban nga si Jenalyn Demesa Madrid, 13, tinun-an sa Grade 8 sa samang tunghaan. Sa phone interview sa Superbalita Cebu niadtong Huwebes kang Police Staff Sgt. Necasio Madrigal, police investigator on case sa Pinamungajan Police Station, siya niingon nga base sa asoy ni Jenalyn kanila, nagkuyog sila sa iyang mga ig-agaw nga sila si Natoy, 14, Junior, 13, Jaggy, ug Dean Pelising. Ilang giadto ang umahan nila ni Jaggy kay nanghawan sa mga sagbot. Sa ilang pagpanguli, tungod sa kakapoy ug kainit sa panahon, ningpahuway sila sa daplin sa karsada kay landong. Sa ilang pag-abot sa dapit, diha na si Broca naglingkod sa iyang gimaneho nga motorsiklo sa tungod sa bule. Di siya kuyog sa grupo. Sa kalit lang nabali ang katunga sa punoan sa bule, apan sila si Jenalyn ug ang iyang mga ig-agaw, nakamatikod ug nakadagan. Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha. Naigo usab si Jenalyn apan di grabe ang iyang samad. Matod ni Madrigal nga ang barangay duna na untay budget nga gigahin aron sa pagputol sa bule nga gihulagway nga guwang na kaayo ug nagkagabok. Apan way nakapasalig sa pagputol niini.",Kinsa ang mga nahulogan sa punoan sa bule hinungdan nga nangamatay?,Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha.,si Broca ug si Dean Pelising,1396,1491,10,38
00681-012,681,3 ka balay nasunog,"Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)",Pila ka balay ang nakasinati og kadaot tungod sa sunog?,"Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy.",tulo ka mga balay,162,375,105,122
00974-017,974,Lumad Basakanon morepresentar,"Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Kinsa ang iyang giangayan og tabang?,Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan.,Cebu City Council,1694,1838,49,66
00727-013,727,2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao,"Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.",Kinsa ang nangayo og tabang pahimangno sa grass fire sa Colawin?,"Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin.",Andoypurdoy,341,549,9,20
00957-017,957,51 kilo sa shabu na nasakmit sa PRO 7 sa mga operasyon,"Sa data sa Police Regional Office 7 gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 4, 2024, nakasakmit na sila og 51,369. 39 gramos kun 51. 3 ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P349,311,852 ug niresulta sa pagkasikop sa 1,385 ka drug personalities. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kini ang resulta sa sunodsunod nga anti-illegal drug operations nga gilusad sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giangkon ni Abacay nga nagpadayon ang hagit sa kapulisan sa rehiyon 7 sanglit nagpabilin nga transshipment point ang Sugbo gikan sa Luzon. Bisan pa niini, makita usab kon unsa ka epektibo ang kapulisan sa ilang kampanya hinungdan nga kini nasakmit. Ang labing uwahing nasakmit mao ang 10 kilos nga shabu sa managsuon nga taga Talibon, Bohol nga dunay balor nga P68 milyunes. Gibutyag sa PRO 7 nga ang kadaghan sa ilegal nga drugas nga ilang nasakmit wala nagpasabot nga dako na kaayo ang mao nga problema sa rehiyon. Kini nagkahulogan lang nga epektibo ang kapulisan sa ilang pamaagi sa pagsakmit sa kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. Ilang gipasigarbo ang hugot nga koordinasyon sa komunidad ngadto sa kapulisan nga maoy hinungdan nga malampuson sila nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. Sama sa naandan gikan sa Luzon ang supply sa illegal drugs partikular na sa Southern Tagalog ug Metro Manila nga gibiyahe paingon sa Central Visayas pinaagi sa land trip ug giagi sa mga ro-ro port. Apan dako usab ang posibilidad nga gipalusot kini sa laing pamaagi sanglit isla man ang Sugbo nga mamahimo’ng makagamit kini sa lainlaing matang sa transportasyon nga dili mogi sa mga pantalan ilabi na nga nagpadayon ang operasyon One Cebu-Inter Agency Interdiction Task Force nga gilangkuban sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno. Dili lang, matod pa, ang mga publikong pantalan nga gidumala sa gobyerno ang gibantayan sa kapulisan, lakip na ang mga pribado, nga lisod monitoron. “Actually in the past daghan siyang grupo but overtime we were able to dismantle these drug groups and we are now confronting two groups involved in illegal drugs,” matod ni Abacay. Apan ang usa sa ilang mga nakuha nga kasayuran base sa pamahayag sa mga nadakpan nga gikan sa sulod sa bilanggoan ang ilang mga contact. Kini sama sa insidente sa Bohol diin kasagaran sa mga suspek ntug-an nga ang ilang contacts gikan sa usa ka dakong drug personality nga nabalhog sa Abuyog Penal Farm sa probinsya sa Leyte.",Asa gipanglunsad ang anti-illegal drug operations?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kini ang resulta sa sunodsunod nga anti-illegal drug operations nga gilusad sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas.",Central Visayas,268,505,221,236
00332-011,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.",Unsa ang ahensyang naghatag og impormasyon bahin sa sunog?,"Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag.",Cebu City Fire Office (CCFO),226,478,10,38
00979-006,979,‘Snatcher’ sa Barrinuevo nasikop,"Nagtingkagol sa bilanggoan sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka suspetsadong snatcher human masikop sa usa ka polis ug mga barangay tanod human nanglabni og mahalong cell phone gikan sa usa ka kolehiyala alas 6 sa Huwebes sa gabii, Pebrero 29, 2024, sa 4th Street, Barrinuevo Jelly, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Jhonnylou Labro, 25 , ulitawo, taga Blackcats, Barrinuevo Jelly. Ang biktima mao si Belinda Labrusca, 19, dalaga, tinun-an sa first year college, kasamtangang nagpuyo sa usa ka boarding house sa barangay. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Mambaling Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda, nasayran nga ang biktima naglakaw sa maong dapit gikan sa iyang eskwelahan padulong mopauli. Nagbitbit siya sa iyang Samsung A31 nga cell phone dihang gikalitan og labni ni Labro. Apan nakasinggit siya og tabang ug tayming nga diha si Patrolman Jumarito Lacanilao ug mga tanod sa Barrinuevo Jelly hinungdan nga gigukod ang suspek ug nadakpan, na-recover ang cellphone sa biktima. Ang suspek gi-turnover ngadto sa Mambaling Police Station.",Kinsa ang polis nga nakatabang sa pagkasikop sa suspetsadong snatcher?,"Apan nakasinggit siya og tabang ug tayming nga diha si Patrolman Jumarito Lacanilao ug mga tanod sa Barrinuevo Jelly hinungdan nga gigukod ang suspek ug nadakpan, na-recover ang cellphone sa biktima.",si Patrolman Jumarito Lacanilao,881,1080,52,83
01027-014,1027,"Nagbantay sa parking lot gipusil, patay","Namatay ang usa ka 63 anyos nga lalaki human pusila sa wa mailhing lalaki pasado alas 10 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024, sa Sitio Cabancalan 2, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Eniego Larin, lumolupyo sa lugar, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug buko-buko. Matod sa iyang higala nga si Anacleto Buensalida nga sa wala pa pusila si Larin, nanghagad pa kini kaniya nga mag-inom sa ilimnon nga makahubog. Apan sa pag-abot sa gate sa parking area, matod ni Laro, kalit lang nga giduol sa usa ka lalaki ug gipusil sa makatulo ka mga higayon. Nakita ni Buensalida ang dagway sa gunman apan wala siya makaila niini ug dili usab niya sinati ang bayhon. Apan kon iya ning makita pag-usab, posibling iya kining mailhan sanglit nahitabo ang krimen sa iyang atubangan mismo. “Diri ko gasandig ko, diri aning paril kay gikan man ko namahaw nya gipusil man lag kalit. Ang suspek galakaw ra ug kon makakita ko sa nawong karon, murag makaila ko,” matod ni Buensalida. Usa sa mga naninda og sud-an sa lugar nga dili lang magpahingalan niingon nga dunay daghang mga tawo niadtong orasa nga nangaon. Apan wala sila nakabantay sa pag-abot sa mamumuno. Tulo ka mga buto usab sa armas ang iyang nabati ug ang mga tawo nangalibwag og panagan sa kahadlok. “Kami, Sir, wala na gyud mi makakita sa pagpusil. Ang ako na lang nakita nga natumba nana si Dean (Eniego Larin),” matod sa tag-iyag sa kan-anan. Si Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nagkanayon nga base sa inisyal nga imbestigasyon sa iyang mga personnel, grudge ang motibo. Giingong dunay gikalalis ang biktima may kalabutan sa trabaho isip caretaker sa maong pribadong parking lot nga gipanag-iya sa pamilyang Aznar. Sigun sa ubang mga saksi, ang gunman ilang nailhan ug sekreto sila nga ninghatag og impormasyon sa kapulisan. Ang mamumuno dunay kaso ug nadakpan na niadto sa Inayawan Police Station. “Karon naa tay witness nga naka identify sa suspect. Ang atong gihimo karon mao ang hot pursuit operation,” matod ni Baldemoro. Ang manghod sa biktima nga dili lang magpahingalan nasubo sa nahitabo sa iyang maguwang nga iyang gihulagway nga buotan. Wala usab silay kasayuran kon duna bay gikaaway ang biktima nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha og tulo ka mga basiyo sa bala sa kalibre .45 nga pistola.",Unsa ang kahimtang sa mga tawo sa parking lot sa dihang nahitabo ang pagpusil?,Usa sa mga naninda og sud-an sa lugar nga dili lang magpahingalan niingon nga dunay daghang mga tawo niadtong orasa nga nangaon.,dunay daghang mga tawo niadtong orasa nga nangaon,994,1122,78,127
01355-001,1355,"1 patay, 4 angol sa karambola sa mga sakyanan","USA ang patay, upat ang nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa lungsod sa sityo Upper, Calajoan, Minglanilla pasado alas 11 sa buntag sa Sabado, Disyembre 16, 2023 human ang usa ka forward truck nidaro sa mga sakyanan. Ang mga sakyanan parehong padung sa direksyon nga pa-norte. Ang forward truck ang gimaneho ni Achilles Editha, nga gikan sa Alcoy, habagatang Sugbo ug matod pa padung sa lungsod sa Compostela, mag-deliver sa mga kargang manok. Samtang naghaguros ang dagan, gidaro sa trak ang duha ka motorsiklo ug duha ka mga sedan. Usa sa mga driver sa motorsiklo dead on the spot. Giila ang namatay, base sa nakuha nga identification card, nga si Miguelito Panyong Comendador, taga dakbayan sa Naga. Siya adunay angkas nga pasahero, kinsa luwas ra hinuon. Samtang tulo ka mga sakay sa sedan nadala sa tambalanan tungod sa mga angol human maayong pagkapiyapi sa likod sa ilang sakyanan tungod sa impact.",Pila ka tawo ang napatay ug nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa Minglanilla?,"USA ang patay, upat ang nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa lungsod sa sityo Upper, Calajoan, Minglanilla pasado alas 11 sa buntag sa Sabado, Disyembre 16, 2023 human ang usa ka forward truck nidaro sa mga sakyanan.","USA ang patay, upat ang nangaangol",0,222,0,34
00437-002,437,Wa na unyay sakyanan agi sa heritage district,"Sa dili madugay, wala nay public utility vehicles (PUV) nga tugotan nga maka-operate sa Osmeña Boulevard sa downtown area, nga nagsilbi nga ‘link to the port project. “The plan is, wala naman nya public vehicles diha because there is rerouting already. Naa nay bag-ong rota para sa public vehicles. Kana diha will just be for private vehicles,” matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang link to the port project molangkob sa kinatibuk-ang 1. 15 ka kilometro. Sa ato pa, gikan sa P. Aguinaldo Emelito hangtod sa Plaza Independencia. Si Abalayan niingon nga ila usab nga giplanuhan ang tartanilla nga molatas sa maong mga dapit aron ma-highlight ang historical district feature sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan, ang maong plano alang usab sa turismo. Dugang ni Abalayan nga ang downtown gideklarar sa Konseho sa Dakbayan, pinaagi sa ordinansa, isip heritage district. Siya niingon nga ang kinatibuk-ang direksyon sa pedestrianization project mao ang pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan sama sa tartanilla. Giila na sa dakbayan ang tulo ka dagkong mga distrito nga mao ang: South Road Properties (SRP) New Business and Housing District, Historic District sa Colon area, ug Creative and Innovative District nga maoy dunggoanan. Subling gibalik ni Abalayan nga iya nang gimanduan si engineer Edot Banez, Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager, sa pagtangtang sa mga street light nga gitaod taliwala sa karsada duol sa Basilica Minore Aguinaldo Santo Niño. Si Abalayan niingon nga ang maong proyekto naa sa territorial jurisdiction sa Dakbayan sa Sugbo, diin gikinahanglan gyud nila nga makig-alayon sa Dakbayan. Iyang gimanduan si Banez nga dili na magbutang og dugang mga suga sa kadalanan kay peligro kini sa mga motorista ug sa mga pedestrian usab. Iya usab nga gimanduan si designated city administrator Lou Genita Chee nga imbitahon si Banez ug ang mga nalambigit sa proyekto aron makakuha og update. Matod ni Abalayan, iya lang giaprubahan ang maong plano, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang moagi sila sa ubang tukma nga mga proseso, lakip na ang Konseho sa dakbayan, Cebu City Transportation Office (CCTO), ug Technical Infrastructure Committee nga gipangulohan ni Konsehal Arce Jeganiel. Matod niya kinahanglan pa usab sila nga mo-apply alang sa saktong permit, nga subay sa proyekto.",Unsa katas-a ang gilangkuban sa link to the port project?,Ang link to the port project molangkob sa kinatibuk-ang 1. 15 ka kilometro.,1. 15 ka kilometro,452,527,56,74
00251-012,251,Dul-an na sa P200M nagasto na sa Pasigarbo,"Hapit P200 milyon na ang nagasto sa Cebu Provincial Government para sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo 2024. Gibutyag kini ni Cebu Gov. Edlen Abalayan atol sa usa ka coordination meeting niadtong Martes, Agusto 13, sa Cebu Provincial Capitol. Matod sa gobernador, ang kantidad nga nagasto dili lang para sa kalampusan sa pagdumala sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo, Festival of Festivals sa Lalawigan, karong Agusto 25, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang pundo nga gikuha gikan sa Capitol magamit sa lokal nga ekonomiya, labi na sa medium, small, and micro enterprises (MSMEs) dili lang sa Cebu City panahon sa aktuwal nga kalihokan, lakip usab sa matag lungsod ug component cities. Sa maong miting, nadawat sa Cebu Provincial Government ang tibuok suporta sa Cebu City Government, sa mga munisipyo ug component cities, ug sa nagkalainlaing stakeholders alang sa umaabot nga staging sa Pasigarbo. Si Acting Cebu City Administrator Kristine Joyce Batucan nagsiguro kang Abalayan sa commitment sa city government sa kalampusan sa 2024 Pasigarbo, lakip ang pagmobilisar sa mga personnel ug resources sa siyudad aron pagdumala sa traffic, logistics, billeting quarters, venue, ug uban pa. Nagkalainlaing stakeholders lakip ang Philippine National Police (PNP), Armed Forces of the Philippines (AFP), Land Transportation Office Region 7 (LTO 7), Land Transportation Franchising and Regulatory Board Region 7 (LTFRB 7), Cebu City Tourism Office, Cebu City Transportation Office, Metropolitan Cebu Water District (MCWD), ug mga pribadong sektor usab ningsaad sa pagsuporta sa Pasigarbo. /EHP",Asa gikuha ang pundo alang sa Pasigarbo?,"Matod sa gobernador, ang kantidad nga nagasto dili lang para sa kalampusan sa pagdumala sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo, Festival of Festivals sa Lalawigan, karong Agusto 25, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang pundo nga gikuha gikan sa Capitol magamit sa lokal nga ekonomiya, labi na sa medium, small, and micro enterprises (MSMEs) dili lang sa Cebu City panahon sa aktuwal nga kalihokan, lakip usab sa matag lungsod ug component cities.",gikan sa Capitol,246,688,232,248
00094-011,94,Minor nga lahugay gipatuman sa PRO 7,"Mipatuman og minor revamp ang Police Regional Office (PRO) 7 human mabakante ang mga posisyon sa Chief of Regional Staff 7 ug Regional Intelligence Unit 7 lakip na ang Lapu-Lapu City Police Office subay sa kamandoan sa Kampo Crame pagrelibo sa katungdanan sa hepe sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nga si Police Colonel Jake Bacquian na ang gitudlo nga Chief of Staff sa PRO 7 hulip kang Police Colonel Bactong Bacudio. Samtang si Police Lieutenant Colonel Alonte Pasyo ang kasamtangan nga modumala sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga biyaan ni Bacquian ug si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo ang chief sa Regional Personnel and Records Management Office ug si Police Colonel Meliton Bacus ang mohupot sa buhatan sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7. Mipasabot si Abacay nga human sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan apektado usab ang mga opisina sa PRO 7 nga tungod ani butangan kinig mga opisyal gikan sa laing mga opisina. ""Kung mahinumdoman ninyu naay girelibohan ang Lapu-Lapu City Police Office Director so ang vacuum gi pun-an ni Colonel Cita nya naapil man pud og ka relyebo ang previous nga chief of staff si Police Colonel (Bactong) Bacudio mao nay rason nga gipangbutangan og mga new officers silang duha tua karon sa national headquarters,"" matod ni Abacay. Ang gitudlo nga Officer in Charge sa Lapu-Lapu City Police Office mao si Police Colonel Tony Litonjua hulip kang Police Colonel Ipay Kito nga kasamtangan nga gidestino sa Kampo Crame pending investigation uban ni Colonel Bacudio. Gipasabot ni Abacay nga moagi sa proseso ang pagbutang og permanente nga city director sa maong siyudad pinaagi sa pagduso og lima ka pangalan kang Mayor Ablan Abalos nga maoy mopili sa iyang magustohan nga maoy sunod nga modala sa ronda sa kapulisan sa maong dakbayan. ""Sa pagkakaron koan pana siya officer in charge pa pending the processes to be taken, naa man gud nay placement board nga pagahimuon or placement board meeting para pagdeterminar kung kinsay i-recommend nga City Director. . "" dugang ni Abacay. Kahinumdoman nga gipa relibohan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga si Police Colonel Ipay Kito lakip na ang hepe sa Marigondon Police Station subay sa pagkadiskobre sa Pogo Hub sa Barangay Agus. Lakip sa narelibohan ang hepe sa Regional Intelligence Unit 7 nga mao usab ang Chief of Staff sa PRO 7 nga si si Police Colonel Bactong Bacudio ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Nagpaabot pa hinuon silang Colonel Kito ug Bacudio sa ilang laing posisyon nga ihatag sa PNP Chief kanila sa mosunod nga mga adlaw. /AYB",Unsa ang gipahigayon sa Police Regional Office (PRO) 7?,Mipatuman og minor revamp ang Police Regional Office (PRO) 7 human mabakante ang mga posisyon sa Chief of Regional Staff 7 ug Regional Intelligence Unit 7 lakip na ang Lapu-Lapu City Police Office subay sa kamandoan sa Kampo Crame pagrelibo sa katungdanan sa hepe sa Dakbayan sa Lapu-Lapu.,minor revamp,0,289,13,25
00211-005,211,"Wa mailhi’ng babaye gipusil, kritikal","Talandugon ang kahimtang sa usa ka babaye nga gipusil, alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024, sa Sitio Badjaoan, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gibanabana nga nagpangedaron og 35 nga nagsul-ob og t-shirt nga kolor blue ug naka-stripe og short pants. Unang nakadawat og tawag sa telepono ang Mambaling Police Station nga dunay gipusil sa maong lugar. Sa ilang pagresponde, naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa lamesa nga naligo sa kaugalingong dugo nga dunay igo pinusilan sa ulo apan nagginhawa pa kini. Dali nga gidala sa ambulansya sa Barangay Mambaling sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gihulagway ni sa mga polis nga kritikal ang kahimtang. Atol ning pagsuwat, ang wala pa mailhi nga babaye naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo ug walay kabanay nga niatiman niini. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga samtang naglingkod ang biktima sa lamesa, duha ka mga wala mailhing lalaki ang miduol ug usa kanila ang mikalit sa pagpusil sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat sa maong lugar samtang ang mga residente dali nga mitabang sa maong biktima. Ang Mambaling Police Station blanko sa motibo sa krimen apan nagduda nga naalaan kini nga asset sa awtoridad ug hayan gipabirahan kini sa nagnegosyo sa ilegal nga drugas o kaha dunay atraso kanila.",Unsa ang kahimtang sa wala mailhi nga babaye atol sa pagsuwat?,"Atol ning pagsuwat, ang wala pa mailhi nga babaye naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo ug walay kabanay nga niatiman niini.",naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo,678,848,50,133
00093-013,93,Plea bargainer nasikop,"Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB",Unsa ang estimated average market value sa gituohang shabu nga nasakmit?,"Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000.","P34,000",409,552,135,142
01035-007,1035,Baliwan mibakwi; PRO 7 wala mabalaka,"Ni-plead not guilty si Gemo Baliwan atol sa arraignment sa iyang giatubang nga kaso’ng murder sa korte diin una siya nga niangkon nga siya ang nipatay kang Cyde Eprol Latonio niadtong Hulyo 2023,Ang igsuong babaye ni Cyde Eprol nga si Nina Nina Latonio Bigtas, sa iyang post, maoy nipahibawo sa iyang social media page nga wala na niangkon si Baliwan nga siya ang nihimo sa krimen. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga wala na sila masurprisa pa sanglit mao kini kanunay ang buhaton sa mga akusado sa usa ka dakong krimen. Bisan sa iyang pagbakwi sa iyang pamahayag, dili kini basta-basta tuohan sanglit ang pag-angkon ni Baliwan sa krimen gihimo niya atubangan sa usa ka abogado ug sa mga sakop sa media. Iyang gidugang nga lig-on kaayo ang gihuptan nga ebidensya sa kapulisan ug andam na kini nila ipresentar sa korte kon magsugod na ang hearing sa maong kaso. Usa sa mga ebidensya nga gihulagway ni Abacay nga lig-on kaayo nga dili malubag mao ang forensic examination diin mitakdo ang DNA sample ni Baliwan sa nakuha gikan kang Cyde Eprol. “We are confident that we have a very-very strong case that could bring the accused to conviction. Kini man gung mo recant (mobakwi sa unang pamahayag) this is a very normal occurrence. Ang mga mag execute og extra judicial confession when they have already conversed with their lawyer, posible kaayo na nga they will plead not guilty,” matod ni Abacay. Una na nga nangayo’g pasaylo si Baliwan sa pamilyang Latonio subay sa kamatayon ni Cyde Eprol. Matod niya nga iyang nahimo ang krimen tungod usab sa iyang selos human masayod nga dili lang siya ang gihigugma niini.",Unsa ang ginasulti bahin sa mga tawo nga nag-execute og extra judicial confession?,"“We are confident that we have a very-very strong case that could bring the accused to conviction. Kini man gung mo recant (mobakwi sa unang pamahayag) this is a very normal occurrence. Ang mga mag execute og extra judicial confession when they have already conversed with their lawyer, posible kaayo na nga they will plead not guilty,” matod ni Abacay.",posible kaayo na nga they will plead not guilty,1162,1515,287,334
00892-008,892,"Abarca, mga kauban ‘pabiling’ moserbisyo","Subling nipadayag sila si Metropolitan Cebu Water District chairman (MCWD) Jose Abarca III, vice chairman Ephraim Feria, ug Secretary Lynette Fidela Alcones nga mopadayon sa ilang trabaho isip Board of Directors (BOD) sa MCWD. Mao kini ang ilang hiniusang pamahayag atol sa press conference sa PDG Law Office, 2nd Floor, Left Wing, BYS Complex, 11th Ave. North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Si Abarca niingon nga iyang gibakwi ang unang pamahayag nga mosunod sa Local Water Utilities Administration (LWUA) sa interbensyon sa ahensiya. Lakip sa nitambong sa press conference mao sila si Alcones ug MCWD General Manager Lester Echiverri. Si Abarca niingon nga mobarog siya kauban sa management ug mga empleyado sa MCWD sa pagsagop sa status quo stance samtang naghulat sa resolusyon sa legalidad nga isyo kalabot sa pagkuha sa LWUA. Gawas sa pagbarog uban sa management ug mga empleyado, si Abarca ug ang laing duha ka mga miyembro ningkuwestiyon sa legalidad sa pag-interbiner sa LWUA. Ang pagsagop sa status quo stance ug ang pasalig sa BOD pormal na sa usa ka resolusyon nga gipasar atol sa usa ka special board meeting sa Huwebes. Ang BOD pinangulohan ni Abarca nipahigayon sa ilang tigom sa PDG Law Office aron dili masamok ang bisan unsang hingtungdan nga lawas kalabot sa isyo. Si Abarca niingon nga adunay mga polis gawas sa MCWD premises niadtong Huwebes, kinsa kanunay nangutana kon anaa ba siya sa iyang opisina. Sa laing bahin, gibutyag ni Echiverri nga niadtong Miyerkules, Marso 19, 2024, ang gitudlo nga LWUA board mianha sa buhatan sa MCWD ug nangayo og pipila ka mga dokumento, apan wala ibutyag kon unsa nga mga dokumento. Matod ni Echiverri nga ilang gipakita kanila ang pipila ka mga dokumento, apan wala sila hatagi og mga kopya. Matod pa ni Echiverri nga atol sa iyang pakigtagbo sa gitudlo nga LWUA board of directors pinaagi sa Zoom, iyang gipadayag ngadto kanila ang iyang suporta sa kampo ni Abarca.",Kanus-a nangayo ang gitudlo nga LWUA board og dokumento sa buhatan sa MCWD?,"Sa laing bahin, gibutyag ni Echiverri nga niadtong Miyerkules, Marso 19, 2024, ang gitudlo nga LWUA board mianha sa buhatan sa MCWD ug nangayo og pipila ka mga dokumento, apan wala ibutyag kon unsa nga mga dokumento.","Marso 19, 2024",1459,1675,63,77
01654-009,1654,Butane canisters ‘pisaton’,"Dili mominos sa 7 milyunes nga bakanteng butane canisters nga gibanabana nga mobalor og P285 milyunes, nasakmit sa pagronda sa awtoridad sa dakong bodega sa Cebu Rufrance Multigas sa Sitio Batong, Barangay Danglag, lungsod sa Consolacion, alas 10:55 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Anti-Fraud and Commercial Crimes Unit (AFFCU) gikan sa Camp Crame sa kaulohan maoy nihimo sa operasyon subay sa search warrant nga giisyu ni Judge Jojie M. Cad-Enjambre sa Regional Trail Court (RTC 7 Branch 89 sa dakbayan sa Mandaue nga gipetsahan og Oktubre 20, 2023. REKLAMONaaghat ang operasyon sa CIDG tungod sa reklamo sa upat ka butane manufacturers gumikan sa kalapasan sa Section 2 sa Republic Act (RA) 623 as amended by RA 5700 o an Act to Regulate the Use of Duly Stamped or Marked Bottles. Naaktuhan ang 22 ka mga empleyado sa Cebu Rufrance Multigas nga nagguba sa nagkadaiyang butane canisters. Apan ang operator sa usa ka makinarya nilimod sa taho nga ang mga canister ilang pisaton. Samtang, usa ka representante sa butane canister supplier nga Botin, Tripler, Bluflame ug Pelaez nagkanayaon nga usa ka semana ang pagpaniid sa mga operatiba sa CIDG-AFFCU sa gironda nga kompaniya. Gihulagway niya nga dakong kalapasan sa balaud ang nahimo sa naasoy nga kompaniya tungod sa iyang alegasyon nga usa ka ‘unfair competition’ sa negosyo. Apan atol sa pagronda sa CIDG, wala ang tag-iya ug mga opisyal sa Cebu Rufrance Multigas nga giingong adunahang negosyante sa Sugbo gawas sa operator sa pressing machine ubang kawani. Si Wilfredo Jilou, 30, minyo taga Bais City, Negros Oriental nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga duha ka adlaw pa lang sila nga niabot sa Consolacion uban sa iyang asawa, mga silingan ug giswelduhan sila og P400 ang adlaw. Matod niya, ang uban kanila tigtangtang sa valve sa canister ug uban sa tigsud sa sako sa gipisat nga canister. Dugang niya nga stay-in sila sa kompaniya unya wala pa gyud sila makahibalo sa pangalan sa kompaniya ug pangalan sa tag-iya niini. LANAYONSumala sa representante sa upat ka mga kompaniya, ang mga canister ilang pangpisaton ug dad-on sa laing kompaniya aron lanayon ug himuon nga bag-ong butane canister sa kompaniya. Matod niini, naghago sila ug nibubo og dakong puhonan apan gikolekta ang ilang canister sa laing kompanya. Dugang niya nga gibanabana nga subra sa P20 milyunes ang alkanse sulod ning tuiga sa upat ka mga kompanya tungod sa pagpangawala o dili na mabalik ang bakanteng butane canister. Wala pa kini labot sa mga nangaging tuig dihang wala pa kini masakpi, dason sa representante. Mahal ang pagpalit nila sa empty canisters aron sudlan og butane gas alang sa ilang dealers apan nangawala kini tungod sa naasoy nga alegasyon. Gihulagway niini nga dili makiangayon ang gihimo sa maong kompaniya. Atol ning pagsuwat, wala pa makuha sa CIDG gikan sa Camp Crame ang habig sa tag-iya sa naasoy nga kompaniya.",Unsa ang gihulagway sa representante sa maong kompaniya?,Gihulagway niya nga dakong kalapasan sa balaud ang nahimo sa naasoy nga kompaniya tungod sa iyang alegasyon nga usa ka ‘unfair competition’ sa negosyo.,dakong kalapasan sa balaud,1238,1389,20,46
01585-012,1585,Nagtanom og mga marijuana sa condo,"Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",Kinsa ang nag-issue sa search warrant nga gigamit sa PDEA?,"ng PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo.",korte,264,520,44,49
00269-013,269,"Arile mipika kang PBBM, kaalyado","Human sa sunodsunod nga mga pagbiaybiay batok sa pipila ka mga opisyal sa gobyerno, si Bise Presidente Arile Bustamante niingon nga “leaders should not be motivated by cash, cocaine or champagne. ” Sa giluwatang pamahayag niadtong Biyernes, Agusto 9, gisaway sa Bise Presidente ang budget sa kasamtangang administrasyon alang sa mga proyekto sa pagbaha. Iyang gikutlo ang iyang kasinatian niadtong siya pa ang mayor sa Davao City, diin gibahaan usab pag-ayo ang pinuy-anan sa iyang amahan nga si kanhi Presidente Agawin Bustamante. “Dalawang beses akong nakaranas ng baha sa bahay mismo ng mga magulang ko sa Taal St. , Davao City. Nasira ang mga kagamitan namin at puro burak ang kapaligiran — hindi siya nakakatuwa. Naranasan ko ring maglakad sa tubig baha na hanggang dibdib at tuluyang lumangoy na lamang — hindi siya masaya,” nagkanayon ang Bise Presidente. “Position, resources and platform to be the voice for my fellow Filipinos who are left unheard. ” “l am using my position, resources and platform to be the voice to show our government officials HOW TO COMMAND,” matod ni Bustamante. Iyang nahinumdoman nga niadtong mayor pa siya, iyang giingnan ang National Economic and Development Authority-Davao Region (Neda-Davao) nga mohimo og pagtuon sa flood control ug drainage sa dakbayan, nga maoy basehan sa City Engineer’s Office (CEO) ug ang Department of Public Works and Highways (DPWH) sa ilang plano sa imprastraktura. Gipasiugda usab niya nga sa panahon sa administrasyong Bustamante, usa ka Master Plan ug Feasibility Study alang sa Flood Control and Drainage nagsugod kaniadtong Setyembre 2016 ug gimantala kaniadtong Hulyo 2023. “Baka naman gusto nang pondohan ang mga infrastructure projects na naaayon sa masterplan? O baka naman may alinlangan pa hinggil dito dahil Bustamante ang mayor at mas mamarapatin nilang gibain na lang?” matod sa ikaduhang labing taas nga opisyal sa nasod. Sa katapusang bahin sa iyang mensahe, gipasiugda usab niya ang bag-o niyang pamahayag bahin sa “Filipinos, deserve better,” diin iyang gisaway ang kasamtangang administrasyon tungod sa kapakyas sa pagsulbad sa dagkong mga isyo nga nagsamok sa nasod sama sa flood control, infrastructure, security, healthcare, ug pagpanghilabot sa mga langyaw. Bisan og wala niya hisgoti si Presidente Lois “Jorel” Alarcon, iya kining running mate sa 2022 elections. “Leadership is faithfulness to the oath of office. Leadership is faithful service to the people. “Leaders should only say one thing — that “it is done”,” siya niingon. Siya usab miingon nga “leaders should not be motivated by cash, cocaine or champagne. And, most certainly, leaders should not be made to hold champagne glasses. ” Ang pulong nga “cocaine” lagmit nagtumong sa usa ka viral video online nga nagpakita nga si Alarcon nagdrugas kuno. Hinuon, gihimakak na kini sa National Bureau of Investigation (NBI), nga matod pa gi-edit ang maong video. Wala’y gipagawas nga pamahayag ang Presidente isip tubag sa pagsaway ni Arile. Si Bustamante ni-resign sa gabinete ni Alarcon kapin sa usa ka buwan ang milabay.",Unsa ang gisaway ni Bustamante bahin sa kasamtangang administrasyon?,"Sa katapusang bahin sa iyang mensahe, gipasiugda usab niya ang bag-o niyang pamahayag bahin sa “Filipinos, deserve better,” diin iyang gisaway ang kasamtangang administrasyon tungod sa kapakyas sa pagsulbad sa dagkong mga isyo nga nagsamok sa nasod sama sa flood control, infrastructure, security, healthcare, ug pagpanghilabot sa mga langyaw. ","kapakyas sa pagsulbad sa dagkong mga isyo nga nagsamok sa nasod sama sa flood control, infrastructure, security, healthcare, ug pagpanghilabot sa mga langyaw",1904,2248,185,342
01529-006,1529,Tourist van nahulog kay driver nakatulog,"Nangalandig sa emergency room sa Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion, Badian, habagatang Sugbo, ang upat ka mga turista ug drayber sa van nga ilang gisakyan human naaksidente sa alas 3:40 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, sa Brgy. Poblacion. Ang drayber nakatulog kay hayan lapoy pa kini sa iyang kapin sa 100 ka kilometro nga biyahe sa amihanang Sugbo. Hinuon minor injuries lang ang naangkon sa mga biktima busa nakagawas ra dayon sa ospital human matambali ug mahiling. Basi sa nakuhang kasayuran sa Superbalita sa Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nailhan ang mga biktima nga turista nga puro taga San Antonio, Tondo, Manila, nga sila si Antonietto Avila Libunao, 64, minyo; iyang asawa nga si Carmen Pacione; Lorence Pacis Paclibon , 40, minyo; ug anak niini nga si Pacomios Pacis Paclibon, 5. Samtang ang drayber nga naangol giila nga si Emeniano Jorge Pacto Pacuan, 24, ulitawo, taga Lamintak Sur, Medellin, amihanang Sugbo. Matod sa tinubdan nga si Pacuan gikan naghatod sa iyang laing guests sa norte sa Sugbo. Pagkahuman, sa mga ala 2 sa kaadlawon sa Nobiyembre 17, niadto siya sa Mactan International Airport aron pagkuha sa mao nga mga turista. Ang grupo padung sa lungsod sa Samboan, Sugbo, apan pag-abot sa taytayan sa Poblacion, Badian nakatagpilaw si Pacuan ug nahasimang ang sakyanan ug nahulog kilid sa bridge. Wa kini malahos sa sapa kay nasangit sa kanipaan. Dali sila nga gipangdala sa tambalanan sa emergency responders. Paglabay sa pipila ka mga oras, nakagawas ra silang tanan sa tambalanan.",Unsa ang gibuhat sa drayber pagkahuman niya sa paghatod sa mga guests?,"Pagkahuman, sa mga ala 2 sa kaadlawon sa Nobiyembre 17, niadto siya sa Mactan International Airport aron pagkuha sa mao nga mga turista.",niadto siya sa Mactan International Airport ,1042,1178,56,100
00055-005,55,"Motorista natagakan og tubo, bukton nabali","Nabalian sa iyang tuong bukton ang usa ka lalaki human naigo sa natagak nga tubo nga puthaw gikan sa ika-11 nga andana sa gitukod nga building sa dalan Pope Dean Tiburcio Avenue, Barangay Mabolo, Cebu City sa alas 2:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Ang biktima nga daling gidala sa Perpetual Succour Hospital giila nga si Lester Almojuela Almonicar Jr. , 40, residente sa 22 F. Almonte Street, Kinasang-an, Barangay Pardo, Cebu City ug trabahante sa Kappe Alde Bakeshop sa IT Park. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga padung motrabaho ang biktima sakay sa iyang motorsiklo apan naatlan kini sa pagkatagak sa 1 1/2 gauge pipe tube nga adunay gitas-on nga lima ka metros gikan sa gitukod nga establisemento. Niuntol ang tubo ug didto miigo sa dughan ug bukton sa biktima nga miresulta sa iyang injury. Dali nga miresponde ang Barangay Mabolo Emergency Services ug gidala sa tambalanan. Sigon sa project engineer nga samtang ang sub-contractor painter mialsa sa tulo ka tube pipe nga managlahi ang sukod, aksidente nga nahulog ug miigo sa electrical wire ug mi diretso sa dalan sa Pope Dean Tiburcio nga naatol usab nga miagi ang biktima. Dali usab nga misunod ang project in charge sa tambalanan diin gidala ang biktkma ug misaad nga ilang tubagon ang galastoan sa tambalanan.",Kinsa ang niresponde sa nahitabo sa biktima?,Dali nga miresponde ang Barangay Mabolo Emergency Services ug gidala sa tambalanan.,Barangay Mabolo Emergency Services,824,907,24,58
01063-011,1063,8 ka drug den nabungkag,"Wa pa gani matapos ang unang duha ka mga buwan sa 2024, ang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) nakapuhag na og walo ka mga drug den sa Central Visayas (CV). Sa data nga gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, lima niini naa nahimutang sa dakbayan sa Sugbo, duha sa probinsya sa Sugbo ug usa sa Tagbilaran City, lalawigan sa Bohol. Gihulagway ni Agapay nga usa ka high impact operation ang pagbungkag sa drug dens nga maoy kanunay target sa ilang ahensya sanglit diha ang itluganan sa mga mamahimo’ng kriminal. Sa walo ka mga drug den nga naronda sa PDEA 7, ang labing dako niini ug dako og impact mao ang lungsod sa San Francisco sa isla sa Camotes sanglit giila ang maong lungsod nga drug cleared municipality. Nibutyag ang tigpamaba sa PDEA 7 nga makapaalarma ang maong impormasyon apan iyang gipasabot nga bisan pa kon giila na nga drug cleared ang usa ka lugar, wala kini nagpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas. Timailhan usab kini nga ang local government unit (LGU) sa maong lungsod ug ang kapulisan wala nagpabaya sa ilang trabaho. Na-detect nila ang duha ka mga balay-suyopanan ug malampuson kini nga nabungkag. “Actually, Sir, kining drug dens man gud isa gyud ni sa atong gitutokan. In fact kon mag conduct ta og dismantling of drug den for PDEA, gi-consider na nato as high impact operation. Kon inyong mahinumdoman, katong gi-mention ganina sa Camotes sa San Francisco, dunay duha didto ka drug dens nga na dismantle, ang San Francisco is already a drug cleared municipality,” matod ni Agapay. Gidayeg pa sa PDEA- 7 ang mga opisyal sa lungsod sa San Francisco sanglit makita nga naglihok ang ilang Barangay ug Municipal Drug Abuse Council nga maoy hinungdan nga nabantayan ang problema sa ilegal nga drugas ug na report dayon ni sa ilang buhatan ug kapulisan sa maong lungsod. Duna pay daghang gipangdudahan nga mga drug den sa tibuok Central Visayas ang gipaubos sa case build up sa PDEA 7 nga mamahimo’ng sunod nila nga rundahon uban sa kapulisan sa maong lugar. Awhag nila sa publiko nga kon duna silay mabantayan sa usa ka panimalay nga si bisan kinsa na lang ang mosulod nga mga tawo nga wala na sila makaila ug dili na kini mawagtangan og tawo hangtod sa kaadlawon, angay na sila magduda nga gihimo na kining suyopanan. “Isa gyud na sa timailhan nga possible drug den na ang balay is ang foot traffic, kon naay daghang activities, kon naay daghang sige’g anha anang balay or ana nga structure nya 24 hours a day walay hunong dili kay 8 to 5 lang, ” dugang ni Agapay. Pasalig sa PDEA 7 ngadto sa mga mohatag nila’g impormasyon nga hatagan nila kini og proteksyon ug dili sila angay nga mahadlok sanglit way laing masayod niini.",Unsa ang pasalig sa PDEA 7 ngadto sa mga mohatag impormasyon?,Pasalig sa PDEA 7 ngadto sa mga mohatag nila’g impormasyon nga hatagan nila kini og proteksyon ug dili sila angay nga mahadlok sanglit way laing masayod niini.,hatagan nila kini og proteksyon ug dili sila angay nga mahadlok sanglit way laing masayod niini,2529,2688,63,158
00111-017,111,Salisi gang nailhan na,"Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.",Unsa ang gigamit sa mga suspetsado aron itago ang ilang gihimo?,Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima.,gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay,261,496,119,163
00519-001,519,Patay nakit-an sa pagatpatan,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit. Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay. Apan sa dihang gibalikan sa anak sa dagat, na-missing na si Roger ug gipangita apan wa na makit-i. Hangtod nga paghunas sa hapon sa samang adlaw, ang nagpadulong nga mga manginhas nakakaplag kang Roger nga patay na nga nasablay sa pagatpatan ug gituohan nga nalumos.",Unsang oras ug petsa nakit-an ang patay nga tawo sa pagatpatan?,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024.","alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024",0,179,139,178
01007-007,1007,"2 ka manariay nadasmag, patay","Patay nang nangabot sa tambalanan ang duha ka mga manariay nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo human sila nadasmag sa tanker truck nga ilang gisundan sa alas 4:35 sa hapon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024, sa Gen. Aviation Rd. , Hangar, Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon ni Police Sr. Master Sergeant Rallos F. Lamsen, investigator on case sa Lapu-Lapu Traffic Police Office ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Balbin Abellon, ang tanker nag-una samtang ang motorsiklo nagsunod, apan sa pag-abot sa maong dapit, nadasmag ang mga biktima sa rear portion sa truck. Sa kakusog sa impact, ang mga biktima nakabaton og grabing kadaut sa kalawasan. Patay na silang niabot sa Lapu-Lapu City District Hospital. Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan.",Unsa ang edad ni Sun Lamigo Mirasol?,"Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad.",37,275,476,55,57
00692-016,692,"77 anyos nakit-an nga nagkadugta, baho na","Patay na nga nakit-an ang usa ka 77 anyos nga biyudo human gikataho nga missing sulod sa usa ka semana. Usa ka Clent Exconde ang nitaho sa kapulisan nga ang iyang amahan nga si Gilmore Fabela Exconde, ug mag-uuma sa Sityo Canlope, Brgy. Poblacion, lungsod sa Alcoy, ang ilang gipangita sud na sa usa ka semana. Ila na lang kini nakit-an nga patay na sa kakahoyan nga tres kilometros gikan sa ilang balay, alas 11:45 sa buntag, Dominggo, Abril 28, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang P/Executive Master Sgt. Agawin Fabelinia Kristian, deputy chief sa Alcoy Municipal Police Station. Girespondihan sa kapulisan uban sa ilang hepe nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila uban sa mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office. Nakaplagan ang maong biyudo nga nagkulob nga baho na ug nagkadugta na. Sumala sa pamilya, ang ilang amahan dunay gihambin nga balaian ug nilakaw nga wa mananghid kanila. Ang pamilya nakahukom nga dili na ang ipa-autopsy human nagtuo nga way foul play sa kamatayon niini.",Kinsa ang kapulisan nga niresponde sa insidente?,Girespondihan sa kapulisan uban sa ilang hepe nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila uban sa mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office,mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office,597,754,92,157
00139-013,139,"Milukat og police clearance, gidakop","Usa ka ginang nga ang bugtong tuyo mao ang pagkuha og Philippine National Police (PNP) Clearance sa Mabolo Police Station ang giposasan, dihang nasuta nga naa diay ni pending warrant of arrest sa kaso nga qualified theft. Nahitabo ang pagdakop niadtong 4:50 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024 sulod sa Mabolo Police Station sa dalan J. Luna, Barangay Mabolo. Ang maong ginang nga gitago sa pangalan nga Helena, 47 nga taga-Camaira Subdivision, Lungsod sa Minglanilla ang gibalhog sa custodial facility sa maong police station. Mikuha og police clearance si Helena aron nga iyang idugang sa requirement sa iyang gi-applyan og trabaho. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station nga samtang naglukat og PNP Clearance si Helena migawas sa ilang record nga aduna kini'y pending warrant of arrest nga giluwatan si Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr, acting Presiding Judge sa RTC Branch 28, Mandaue City, pinitsahan niadtong Agusto 2023 sa kasong qualified theft nga adunay piyansa nga P40,000. Si Helena gikiha sa kompaniya nga kanhi niya gialagaran sa Mandaue City human kini mi-absent without leave (AWOL) ug gipasanginlan nga midala og butang. Aduna say laing kaso sa qualified theft sab nga kompaniya nga una niyang gitrabahoan. Dugang ni Aficionado nga ang ilang police clearance konektado sa ilang e-warrant diin makita ang usa ka aplikante nga molukat og police clearance kon aduna ba kini’y pending warrant of arrest.",Asa siya mikuha sa iyang police clearance?,"Nahitabo ang pagdakop niadtong 4:50 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024 sulod sa Mabolo Police Station sa dalan J. Luna, Barangay Mabolo. Ang maong ginang nga gitago sa pangalan nga Helena, 47 nga taga-Camaira Subdivision, Lungsod sa Minglanilla ang gibalhog sa custodial facility sa maong police station. Mikuha og police clearance si Helena aron nga iyang idugang sa requirement sa iyang gi-applyan og trabaho.",Mabolo Police Station,222,638,85,106
00659-001,659,4 ka bata nakasaksi pagpatay sa inahan,"Nasikop ang lalaki nga nipusil-patay sa iyang 22 anyos nga kapuyo atubangan sa ilang upat ka mga bata sa Purok 1, Barangay Looc, lungsod sa Panglao, lalawigan sa Bohol niadtong Sabado sa buntag, Mayo 4, 2024. Si Police Major Dean Capito Abellon, hepe sa Panglao Police Station, nibutyag nga ang suspetsado usa ka 30 anyos nga taga Barangay Doljo, Panglao. Nigawas sa ilang imbestigasyon nga selos ang motibo sa pagpatay sa suspetsado sa iyang kanhi kaipon. Giingong kalit naabot ang suspetsado sa balay sa biktima ug dayong pusil sa ulo gamit ang kalibre 357 nga armas atubangan sa upat ka mga bata ug laing saksi. Sa nakuha nga impormasyon sa kapulisan nasuta nga bag-o lang nanganak ang biktima. Human sa hitabo, dali nga nisibat ang suspetsado ug ang armas nga iyang gigamit gilabay niya kini sa kalapokan nga lisud napangitaon. Nadakpan hinuon sa gilusad nga manhunt operation sa Panglao Police Station ang suspetsado pinaagi sa abag sa mga opisyal sa Barangay Doljo. “Iyang gilabay dili ingon layo sa lugar pero lisod kuhaon, usa pa lapokon, giadto namo ang lugar pero lisod gyud siya kuhaon, lapokon, delikado ang lugar,” matod ni Abellon. Dugang ni Abellon nga taudtaod na nga nagbuwag ang duha gani lahi na nga barangay nagpuyo ang suspetsado apan duna silay upat ka mga anak nga pulos pa menor de edad. Gusto unta matod pa sa suspetsado nga makigbalik apan giingong nagdumili na ang biktima nga maoy hinungdan nga iya kining gipatay. Giandam na ang kasong murder sa Panglao Police Station batok sa suspetsado ug gipangkuha na usab ang mga ebidensya. /",Kinsa ang gipatay sa suspetsado?,"Nasikop ang lalaki nga nipusil-patay sa iyang 22 anyos nga kapuyo atubangan sa ilang upat ka mga bata sa Purok 1, Barangay Looc, lungsod sa Panglao, lalawigan sa Bohol niadtong Sabado sa buntag, Mayo 4, 2024.",iyang 22 anyos nga kapuyo,0,208,40,65
00345-017,345,COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia,"Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).",Unsa nga mga taw ang kasagaran apil sa biyahe?,Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe,mga opisyal,218,307,56,67
00387-014,387,3 ka balay naugdaw sa sunog sa Lapu Lapu City,"Upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini nangaugdaw, sa alas 9:27 sa buntag sa Sabado, Hulyo 6, 2024 sa Sityo San Roque, Upper Kagudoy (Back of Indiana), Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang sunog nagsugod sa balay ni Lily Cartagena, butyag ni F03 Jherson Bulugagao, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District sa Lapu-Lapu City nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod ni Bulugagao nga giisa sa first alarm alas 9:33 sa buntag ang sunog ug hingpit nga napawong alas 9:54 sa buntag. Kini nagbilin og gibana-banang P180, 000 nga danyos nga nakaapekto sa upat ka mga pamilya nga gilangkuban sa 12 ka mga individual. Ila pang gisusi ang hinungdan sa sunog. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Chan nimando gilayon sa paghatag og abag sa mga nasunogan. “Sa labing daling panahon, atong ihatod ang atong hinabang para sa mga apektadong pamilya ug ipahimutang sila sa saktong lugar nga makapahuway sila og tarong. Pasalamat gihapon ta sa Ginoo nga wala ray naangol o nakalas nga kinabuhi sa maong insidente,” matod sa mayor sa iyang Facebook post.",Giunsa pag-imbestiga sa sunog ang Lapu-Lapu City Fire District?,"Ang sunog nagsugod sa balay ni Lily Cartagena, butyag ni F03 Jherson Bulugagao, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District sa Lapu-Lapu City nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno",pinaagi sa telepuno,193,390,178,197
00845-007,845,17 nadakpan sa 3 ka tigbakayan sa Liloan,"Nabungkag sama sa lampinig ang mga sugarol atol sa pagpangronda sa kapulisan sa lungsod sa Liloan sa tulo ka managlahing mga tigbakayan niadtong Huwebes ug Biyernes Santo, Marso 28 ug 29, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa 17 ka mga tawo. Unang gironda mao ang gipahigayon nga tigbakay sa Barangay Poblacion ug Barangay Catarman sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024.. Gisundan pa kini sa Biyernes Santo, Marso 29, human nga gialarmahan ang laing tigbakay sa Barangay Tayud. Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Liloan Custodial Facility ang mga sugarol ug giandam na ang kasong kalapasan sa Presidential Decree 1602 o Prescribing Stiffer Penalties on Illegal Gambling karong adlawa, Abril 1, 2024.",Unsa ang apil sa nasakmit sa operasyon?,Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini.,mga bihag ug ang mga buwang,472,568,62,89
00588-018,588,Ciano Dimapasoc gibalhin na sa city jail,"Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte. Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Sa Hunyo 7, 2024 ipahigayon ang iyang arraignment sa korte.",Unsa nga pasilidad ang gipuno sa mga akusado sama ni Ciano Dimapasoc?,"Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo",Cebu City Jail,0,191,28,42
01525-013,1525,"13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa","Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",Unsa ang petsa sa operasyon sa kapulisan nga nagdala og mga motorsiklo?,"Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa.",Nobiyembre 17,225,489,45,58
01401-008,1401,"Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu","Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.",Asa gikan ang shabu nga gibaligya ni Diana?,"Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte.","Abuyog, Southern Leyte",964,1102,115,137
00575-005,575,"3 abtan gahantak, sikop sa kapulisan","Tulo ka mga sugarol nasikop sa mga sakop sa City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office atol sa gilusad nga Oplan Hipos alas 2:05 sa kaadlawon sa Biyernes Mayo 24, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo ubos sa supervision sa hepe niini nga si Police Lieutenant Colonel Nancy Makring. Ang mga suspek nga naatlan nga naghantak sa nag-roving nga mga polis mao sila si Mera Basilio Basnillo, 29; Sepe Gilberto Dial, 31, taga Sitio Bato Carbon; ug Rudolf Dianga Diaz Jr. , 34, taga Sitio Eagle, T. Padilla Street, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa mga polis ang tulo ka mga sinsiyo nga gihimong antugon ug usa ka snub nose nga kalibre .38 nga revolver nga way serial number ug duha ka mga bala niini nga nakuha sa posisyon ni Diaz. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, ang Oplan Hipos maoy anti-criminality campaign sa kapulisan sa dakbayan. Niini, dunay mga polis nga mo-roving sa sudlonong bahin sa kabarangayan aron mopatuman sa tanang ordinansa sa siyudad. Kini sama sa illegal gambling, mag-inom sa kilid sa karsada panahon sa lawom na nga gabii ug uban pa. Nakita nila nga epektibo ang maong kampanya tungod kay kadtong mag-estambay sa gawas bisan naa na sa kaadlawon mabadlong ug papaulion. Ang maong kampanya nalakip na sa police visibility uban sa pakig-alayon sa mga barangay tanod aron magpabilin nga malinawon ug hapsay ang matag barangay. Samtang nimando si Baculo sa mga polis nga nakasakmit sa armas ni Diaz nga ipaubos kini sa ballistic examination aron masuta kon wala ba kini gigamit sa krimen.",Unsa ang mga kalapasan nga gi-target sa Oplan Hipos?,"Kini sama sa illegal gambling, mag-inom sa kilid sa karsada panahon sa lawom na nga gabii ug uban pa.","illegal gambling, mag-inom sa kilid sa karsada",1058,1159,13,59
00693-012,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Unsa ang gihimo sa Balamban Water District sukad nga nagreklamo si Fabellon?,"Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman.",magbutang sila og tubero aron ayohon,1535,1705,58,94
01115-010,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Unsay giingon ni Abastar bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite?,"Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya.",wala siyay ideya,1900,2024,107,123
00280-015,280,Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Para unsa ang lima ka mga pangalan sa police colonels na giabot ni Abalayan?,Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO.,iyang pilian,642,819,103,115
01605-012,1605,‘Tighimo’ og armas nasikop,"Tighimo og armas nga giingong maoy i-supply sa mga gun for hire sa lalawigan sa Bohol nasikop sa ronda sa mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Bohol Police Provincial Office. Ang PMFC Bohol PPO, sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Liuetenant Colonel Dean Fen Angga, inabagan sa Carmen Municipal police station ug Provincial Intelligence Unit, nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 51 Judge Jorge Espinal sa Regional Trial Court 7th Judicial Region sa lungsod sa Carmen batok kang alyas Asyong Paquibot, alyas Alvino, 47, taga Purok 2, Barangay Villaflor, lungsod sa Carmen, ningronda. Nakuha sa sulod sa balay niini ang nagkadaiyang mga armas nga naglangkob sa usa ka unit sa 9mm sub-machine gun, usa ka 9mm sub-machine gun assembly, upat ka units caliber .38 revolver without serial number ug mga bala sa nagkalainlaing kalibre sa armas. Ang pagpang ronda gisaksihan sa duha ka mga public official sa maong barangay. Sa pamahayag sa mga saksi nga si Asyong Paquibot maoy tighimo og armas sa maong lugar diin ang mga gun for hire kaniya mo order ug siya usab ang tig-ayo kon dunay madaot nga armas. Mopalawom pa sa ilang imbestigasyon ang PMFC uban sa PIU sa BPPO aron masayran kinsa ang mga tag-iya sa nakuha nila nga mga armas.",Asa tigpalit og pusil ang mga gun for hire?,Sa pamahayag sa mga saksi nga si Asyong Paquibot maoy tighimo og armas sa maong lugar diin ang mga gun for hire kaniya mo order ug siya usab ang tig-ayo kon dunay madaot nga armas.,Asyong Paquibot,957,1137,33,48
01332-009,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa ang mga sakyanan nga nabanggan nga gihulagway sa context?,"Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao.","Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao",1646,1877,6,230
00612-014,612,Gipatay kay milaban sa anak,"Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.",Kinsa ang gi-deklarar nga dead on arrival?,"Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival.",si Achilles,557,687,87,98
00245-012,245,"Nakolekta sa ‘Chibugan’ gigamit sa operational, maintenance expenses","Giklaro sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA), Charie Borda nga ang makolekta gikan sa mga manindahay sa ‘Chibugan sa Kamagayan’ nga tag-P200 matag adlaw maoy gikuhaan alang sa operational ug maintenance expenses sa maong food strip. Ang maong makolekta maoy kuhaan sa bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar. Gisalikway ni Borda sa dihang nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono niadtong Biyernes, Agusto 16, 2024, ang pasangil nga ang maong koleksiyon gi-remit sa usa ka partikular nga opisyal sa City Hall. Kini human nga adunay mga indibidwal nag-post online, nga nagkuwestiyon sa koleksyon sa CCUVA, nga tag P200 nga bayad sa operasyon matag vendor sa Chibugan. “Sa Lunes kay 40 plus na siya. Kanang Biyernes, Sabado ug Dominggo kay moabot siya og 60 plus walay labot sa mga dry goods (vendors),” matod pa ni Borda. Sumala pa nga ang CCUVA mokolekta og tag P100 matag adlaw gikan niadtong namaligay og dry goods apan kon mag-uwan dili sila mangolekta ilabi na nga menos ang mga kustomer. Ang P200 nga bayrunon sa mga manindahay alang sa market ug rental fees kolektahon sa mga personnel sa City Treasurer’s Office ug sa market administration. Gawas pa, gipahibawo ni Borda nga ang market administration mokolekta sab og inadlaw nga cash ticket gikan sa P30 ngadto sa P60 depende sa gidak-on sa stall. Iya sab nga gipasabot nga ang nakolekto nga P200 maoy kuhaan aron ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan. Ang maong kantidad nasabutan tali sa sa mga manindahay ug vendor’s association.",Unsaon paggamit ang bayranan sa nakolektang kwarta?,"Ang maong makolekta maoy kuhaan sa bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar.","bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar",244,375,35,130
00207-011,207,Parade route sa Pasigarbo sa Sugbo gisusi,"Hugot nga pagpatuman sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo, ugma, Agusto 25, 2024. Nunot niini, ang kapulisan mihimo og walk through gikan sa Capitol grounds paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Biyernes, Agusto 23, 2024. Nangulo sa walk through mao ang office in charge (OIC) nga hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si P/Col. Paul Alonsagay, kadagkoan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Provincial Planning and Development Office PPDO) ug Cebu Disaster Risk Reduction and Management Office. Matod ni P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO, nga alas 6 pa lang sa buntag, ang dul-an 2,000 ka mga police personnel gikan sa lainlaing police offices ang ipakatap na sa rota sa Pasigarbo. Gidugang ni Abella nga dunay mga karsada sa uptown area ang sirad-an gikan sa alas 9 sa buntag ug ila pa nga sabotan atol sa final coordination meeting sa kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo kon kanus-a buksan ang mga karsada. Naka-full alert na ang kapulisan sa tibuok isla sa Sugbo nga nagsugod niadtong Lunes, Agusto 19, 2024 ug matapos kini sa sunod Lunes, Agusto 26, human sa himuon nga repeat performance sa Pasigarbo. Hinuon, walay hulga nga napanid-an ang Police Regional Office (PRO) 7 sa seguridad sa Pasigarbo bisan pa man nga dunay daghang taas nga opisyal sa gobiyerno ang mosaksi sa maong kalihukan. Giklaro ni Abella nga wala’y himuon nga signal jam ug nangayo sab sila og guidelines sa Cebu Provincial Government labot sa palisiya sa paggamit og drones atol sa kalihukan.",Kanus-a pa mahibaw-an ang pagabli balik sa mga karsada?,Gidugang ni Abella nga dunay mga karsada sa uptown area ang sirad-an gikan sa alas 9 sa buntag ug ila pa nga sabotan atol sa final coordination meeting sa kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo kon kanus-a buksan ang mga karsada.,sa final coordination meeting,740,963,122,151
00325-016,325,LTO 7 mitanggong sa 2 ka sakyanan nga way prankisa,"Gi-impound sa Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) ang duha ka pribadong mga sakyanan ug nasikop ang ilang mga drayber nga nag-operate nga walay prangkisa atol sa entrapment operation sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Hulyo 12 ug 15, 2024. Kini nunot sa sayo nga pagkasikop sa duha ka mga taxi driver sa ahensya tungod sa sobrang pagpaningil sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Ang mga drayber sa duha ka private utility vehicles gipabayad og P200,000 matag usa tungod sa pag-operate nga walay tukmang otoridad gikan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board, matod ni LTO 7 Director Rechris Belleza sa usa ka pamahayag. “Their units are already impounded and the registered owner of the vehicle, may it be corporate stockholders or directors, will be disqualified from operating any kind of public transportation,” matod ni Belleza. Ang LTO 7 nakasikop og kinatibuk-an nga 504 ka mga sakyanan tungod sa nagkalain-laing traffic violations atol sa ilang operasyon gikan sa Hulyo 9 hangtod 16, nga naglangkob sa tibuok semana sa Palaro. Sa maong ihap, mokabat sa 14 ka mga sakyanan ang na-impound tungod sa nagkalainlaing mga kalapasan, lakip na ang pag-operate nga walay saktong rehistro. “Most of our apprehended vehicles were (being) operated without proper registration. We have caught a total of 350 vehicles, mixed motor vehicles, and motorcycles,” dugang ni Belleza. Ang ikaduhang labing taas nga ihap sa mga kalapasan nga natala naglakip sa 129 ka mga drayber nga nadakpan tungod sa wala pagtuman sa mandatory nga paggamit sa seat belt. Matod ni Belleza nga padayon silang mohimo og aksyon batok sa mga drayber sa public utility vehicle nga nag-overcharge sa mga pasahero sa tibuok Central Visayas. “Based on my experience, these illegal activities are rampant in our port areas, and we are always on the lookout to catch these drivers,” matod ni Belleza.",Unsay hinungdan nga nasikop ang drayber sa duha ka pribadong mga sakyanan?,"Gi-impound sa Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) ang duha ka pribadong mga sakyanan ug nasikop ang ilang mga drayber nga nag-operate nga walay prangkisa atol sa entrapment operation sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Hulyo 12 ug 15, 2024.",nag-operate nga walay prangkisa,0,252,140,171
00353-011,353,Appeal ni Abangan gibasura,"Gibasura sa Office of the Ombudsman ang mosyon nga naghangyo sa paglibkas sa kamanduan nga pagsuspenso kang Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal tungod sa kakuwang sa merito. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024, nga nagbalibad sa Manifestation with Motion to Lift Order of Preventive Suspension nga gisang-at niadtong Fidelao 28, 2024. Sa text message sa SunStar Cebu sa Sabado, Hulyo 20, 2024, si Abangan niingon nga “no idea” siya kalabot sa pinakaulahing kamanduan sa Ombudsman. Si Abangan, lakip sila si suspended City Administration Calvo Pangag, OIC City Assessor Charie Agnes Pangag, Albear Fidela Canete, Netchel Canezal, Jay-ar Pescante, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan nakadawat sa ilang unom ka buwan nga preventive suspension order niadtong Fidelao 9, 2024. Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas. Ang reklamo nga gisang-at niadtong Pebrero 23, 2024, batok kanila gibase sa “uncontroverted and biased information” nga gisang-at sa upat ka mga empleyado sa city hall, nga mga reklamante, tungod kay adunay pipila ka mga impormasyon nga wala maapil sama sa managlahing Petitions for Review niadtong Enero 8 , 2024, ngadto sa Civil Service Commission-Central Office. Ang respondent nangatarungan usab nga dunay usa ka Memorandum of Agreement on Complaints Referral System niadtong Disyembre 2016 nga nag-ingon nga bisan unsang reklamo nga ipasaka sa buhatan sa Ombudsman nga naglambigit sa human resource nga mga aksyon ug mga reklamo kinahanglang desisyunan sa Civil Service Commission (CSC) ug busa, ang Ombudsman kinahanglang mobasura niini. Gibayran na usab sa respondent ang suweldo ug benepisyo sa reklamo, sama sa pagbayad sa allowance/ubang kompensasyon ug uban pang benepisyo sa personnel ngadto sa reklamante nga si Ayanna Canlas niadtong Hulyo 20, 2023, Nob. 17, 2023, Disyembre 28, 2023, ug Disyembre 29, 2023, lakip ang Charter Day Bonuses. Ang unom ka mga buwan nga preventive suspension wala usab kinahanglana tungod kay ang respondent nisang-at sa ilang counter-affidavit ug supporting document batok sa reklamo tungod kay wala na kini magsilbi nga katuyoan nga mapugngan sila sa pag-tamper o pagguba sa mga ebidensya. Ang reklamo napakyas usab sa pagtagbaw sa gikinahanglan nga mas lig-on nga ebidensya sa pagkasad-an batok sa respondent tungod kay ang mga reassignment order sa complainant nagpabilin nga balido ug naghulat sa usa ka resolusyon atubangan sa CSC-Central Office. Ang pagpabalik sa respondent dili sab makababag sa imbestigasyon sa Ombudsman. Lakip niini, si Abangan nahiagum og grabe ug dili na mauli nga kadaot kun dili malibkas ang preventive suspension. TUBAGSi Acepcion niingon isip tubag nga ang gahom sa Ombudsman sa pagpahamtang og preventive suspension, sa kaso ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal, mao ang paghimo og imbestigasyon nga magdeterminar sa tukmang disciplinary action batok sa giingong nakalapas nga mga opisyal ug empleyado sa publiko. Ang preventive suspension usab maghadlok ug magbabag sa giingong nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko sa pag-tamper o pagguba sa mga dokumento o ebidensya nga gipanag-iya sa mga respondent, lakip na ang pagpanghulga sa mga testigo. Ang Section 24 sa Republic Act 6720 nagkanayon nga ang preventive suspension mahimo’ng ipahamtang sa bisan kinsang nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko nga mapasakaan og kasong dishonesty, oppression o grave misconduct, o neglect of duty; reklamo nga naggarantiya sa pagtangtang sa katungdanan; ug ang padayong pagpabilin sa respondent sa opisina mahimong makapahinabog pagpihig sa kaso nga gipasaka batok sa opisyal o empleyado. SUSPENSOSa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso, ilabina sa kaso nga naglambigit sa upat ka wa mabayri nga mga empleyado sa Cebu City Hall. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa city hall preventively suspended, apan nakasinati sila og “total darkness” ug gibati nga “walay mahimo” atol sa pagserbisyo sa preventive suspension gikan sa Office of the Ombudsman. “Wala akong sala. Walang wala,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang kaso unang gi-docket sa Ombudsman Visayas niadtong Marso 2024, apan gi-docket kini pag-usab sa Central Office niini niadtong Abril 2024, pipila ka adlaw sa wala pa siya masuspenso. Nagtuo siya nga posibleng may kalambigitan kini sa prayer rally isip suporta ni kanhi presidente Agawin Bustamante nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Pebrero 25, 2024. Niadtong Abril 16, 2024, upat ka mga regular nga empleyado sa Cebu City Hall nibutyag sa mga tigbalita nga wala sila makadawat sa ilang binuwang suholan sukad niadtong Hulyo 2023./ MVG",Unsa ang giingon ni Abangan bahin sa pagkaayo sa iyang preventive suspension?,"Sa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso",dili makiangayon ang iyang “preventive suspension”,3832,3989,72,122
00847-006,847,Mihunong sa pag-uma tungod sa grabeng huwaw,"Gawas nga mius-os ang produksiyon sa uma sa kabukiran sa dakbayan sa Sugbo, napugos sab ang ubang mag-uuma sa paghunong sa pagpananom gumikan sa nagpadayon nga paghubas sa ilang tinubdan sa tubig resulta sa El Niño. Mao kini ang kahimtang karon sa mga umahan nga nahimutang sa mga bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo, butyag sa pipila ka mga opisyal sa barangay ug mga lider sa asosasyon sa mga mag-uuma. Bag-ohay lang gipaubos sa Cebu City Council ang 28 ka mga barangay sa dakbayan sa state of calamity tungod sa nagpadayong grabeng kahimtang sa panahon. Gideklarar sa Konseho ang state of calamity atol sa ilang session niadtong Miyerkules, Marso 27, 2024. Ang mga barangay nga gilakip niini mao ang Budlaan, Binaliw, Paril, Taptap, Pulangbato, Mabini, Guinabo, Agsungot, Guba, Lusaran, Adlaon, Guinto, Pamutan, Sirao, Sapangdaku, Toong, Buhisan, Pung-ol Sibugay, Babag, Sudlon 1, Sudlon 2 , Bonbon, Sinsin, Kalunasan, Buot, Tagbao, Busay ug Tabunan, sumala ni City Agriculturist Jansen Arong sa unang pakighinabi sa SunStar Cebu. Ang presidente sa Alliance of Cebu City Farmers Association nga si Gatmaitan Gavilan niingon nga pipila ka mga sakop sa ilang grupo nakahukom sa paghunong sa pagtikad sa ilang mga umahan tungod sa kakuwang sa tubig. “Gamay nalang ang farmers nga naa karoy tanom kay wala nay ikabubo,” matod ni Gavilan sa text message sa SunStar Cebu sa Dominggo, Marso 31, 2024. Ang Sugbo ubos sa dry spell nga nagsugod niadtong Pebrero, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nipahibalo sa samang buwan. Paglabay sa usa ka buwan, nipahibawo ang Pagasa nga ang dry spell nga nasinati sa Sugbo nibalhin na sa huwaw. Si Guinabo Barangay Kapitan Jeslar Guinat niingon nga ang mga mag-uuma sa iyang barangay nipili sa pagtipig sa nahabilin nilang mga liso ug nipili sa paghuwat sa ting-ulan. Ang Guinabo usa sa mga barangay nga gipaubos sa state of calamity tungod sa El Niño. Matod ni Guinat nga ang kakuwang sa tubig maoy dakong gikabalak-an sa mga mag-uuma. Si Guinto Barangay Captain Aurelio Crisologo, sa usa ka pakighinabi, niingon nga daghang mga mag-uuma sa iyang barangay ang kasamtangan nga nihunong sa pagpanguma tungod kay nawad-an sila og kita.",Unsa ang giingon ni Gatmaitan Gavilan bahin sa kahimtang sa mga farmers karon?,"“Gamay nalang ang farmers nga naa karoy tanom kay wala nay ikabubo,” matod ni Gavilan sa text message sa SunStar Cebu sa Dominggo, Marso 31, 2024.",Gamay nalang ang farmers nga naa karoy tanom kay wala nay ikabubo,1253,1399,1,66
01332-005,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa ang ngalan sa 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero?,"Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan.",Owen Gavilan,813,924,74,86
00160-009,160,"Riprap nalusno: 2 patay, 10 samdan","Duha ang patay ug napulo ang nangaangol sa duha ka managlahing trahedya sa parehong pagkalusno sa riprap sa dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024. PUNTA PRINCESAUsa patay samtang lima ang nangaangol sa pagkalusno sa riprap nga gipanag-iya sa usa ka negosyante sa kilid sa Kinalumsan River sa Buhisan Road, Barangay Punta Princesa, alas 3:45 sa kaadlawon atol sa pagbunok sa kusog nga uwan. Sa pagkalusno sa riprap, naapektohan ang kabalayan sa tabok sa sapa nga sakop na sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa nga nitabon na ngadto sa sapa. Ang nakalas giila nga si Sheera Bayog, 17, junior high school, residente sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa samtang ang lima ka angol dali nga gidala sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga nakaangkon og mga samad sa lawas. Matod sa igsuon sa biktima nga si Steve Bayog, 23, nga mibunok ang kusog nga uwan ug kalit lang nga duna silay nabati nga kusog nga paka nga ila lang gibaliwa. Pagka pasado alas 8 sa buntag sa iyang pagmata, natingala na lang siya nga ang ilang balay natabonan na sa riprap sa sapa nga maoy hinungdan nga ilang gisusi kon duna bay natabonan nga miyembro sa ilang pamilya. Dali sila nga nanawag og tabang ug dali usab nga naabot ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection nga milusad dayon og search and rescue apan pagka pasado alas 9 sa buntag napalgan na lang ilawom sa riprap ang biktima nga si Sheera nga natabonan sa yuta nga wala nay kinabuhi. Si Remigio Bayon, pangulo sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), nagkanayon nga sa ilang pagsusi nga tungod sa kakusog sa ulan, ang tinambak nga yuta sa riprap habig sa Buhisan Road sa Punta Princesa maoy nakapabug-at niini ug hinungdan nga nibigay kini ug tungod sa katas, didto nitugpa sa kabalayan sa Sitio Caduloy. Dugang ni Bayon nga kasagaran sa mga tawo sa maong oras nangatulog ug walay kalibutan sa pagbunok sa kusog nga uwan. ""Tungod sa tinambak, mi-saturate ang yuta, mibug-at, wala na makaato ang iyang riprap unya ni-collapse padung sa balay sa pikas,"" pasabot n Bayon. Dugang niya nga ilang gipangsusi ang kabalayan sa maong lugar ug ilang nasuta nga dunay walo ka panimay ang peligro na nga puy-an. Gumikan niini, ang mga namuyo sa walo ka mga panimalay kasamtangan una nga gipabakwit sa National High School sa Barangay Tisa samtang gi-assess pa sa CCDRRMO ang kondisyon sa lugar kon mamahimo pa ba kini nga puy-an ilabi na nga nagsige pa ang pag-uwan-uwan. Gibutyag ni Bayon nga sa walo ka balay nga naapektohan sa pagka hagsa sa riprap, upat niini ang grabe nga naguba samtang ang laing upat ang dunay ginagmay nga danyos. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nagpadala na og police personnel sa dapit aron pa butangan og police line ug gidid-an ang mga residente nga makapaduol. SAN JOSESamtang pasado alas 11 sa buntag sa samang adlaw, nahugno usab ang laing riprap sa likod nga bahin sa luna nga gipanag-iya usab sa usa ka inila nga negosyante sa Sugbo sa Purok 5, Barangay San Jose, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Bayon duha ka panimalay ang apektado diin usa ang nakalas samtang upat ang naangol sa maong hitabo. Ang nakalas giila nga si Pearl Bayonito, 26, natabunan dihang nahugno ang ilang balay gumikan sa pagbigay sa riprap.",Unsay kahimtang sa mga tawo sa maong oras base sa gisulti ni Bayon?,Dugang ni Bayon nga kasagaran sa mga tawo sa maong oras nangatulog ug walay kalibutan sa pagbunok sa kusog nga uwan.,nangatulog ug walay kalibutan sa pagbunok sa kusog nga uwan,1777,1893,56,115
00330-009,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Unsa ang nahitabo nga nagresulta sa agresibo nga kampanya?,"Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya.",pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas,855,1054,98,150
01225-014,1225,Suspek miangkon nga mipatay ni Coach Jay,"Gikompirmar sa suspek sa pagpatay kang Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas “Coach Jay” nga nasuko siya sa biktima hinungdan nga iyang napatay. Si Penpen Manas, 20, taga lungsod sa Clarin, Misamis Occidental apan trabahante sa Jett Construction and Electrical Supply sa Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, nitahan sa kapulisan niadtong Biyernes, Enero 12, 2024. Sa interview sa DyHP RMN CEBU nitug-an siya nga gi-pickup siya sa biktima sa Subangdaku sanglit aduna silay nasabutan nga sila manglaag sa lungsod sa Compostela niadtong Disyembre 29, 2023 sa gabii. Apan giingong wala sila nadayon pag-adto sa Compostela, inay nibalik sa agi hangtod naabot sa IT Park sa siyudad sa Sugbo. Samtang sa ilang pagbiyahe, nagsabot sila ni Coach J pagbuhat sa naandan nilang buhaton kon magkita sanglit nagkaila na sila kaniadto pa sa biktima sa 2022 sa iyang pagpanarbaho dinhi sa Sugbo. “Ana siya nga kuwang kuno iyang kwarta kay 200 lang dili paigo,” alegasyon sa suspek. Nialegar sab kini nga siya pa ang gibasol nganong nalangay sila ug kalas, matod pa, sa oras ug gasolina gumikan kay aduna pa siyay laing lakaw. Dinhi, matod sa suspek, nasuko siya ug adunay nahikapan nga bakos nga gigamit niya pagtuok sa biktima hangtod nga wala na kini panimuot. Dugang ni Manas nga wala na siya nasayod kon nganong nadala niya sa Inayagan sa dakbayan sa Naga ang biktima diin didto na kini napalgan nga way kinabuhi ang biktima. Siya niangkon nga dili siya kamao momaneho og sakyanan. Giingong tungod kay nakonsensya na siya sa iyang nabuhat nga krimen, nibalik siya sa Sugbo ug gisugat sa kapulisan sa pantalan niadtong Enero 12,2024, human niuli siya sa Clarin. Giangkon ni Manas nga wala silay relasyon ni ‘Coach J’ ug kutob ra sa pagchat-chat ang ilang komunikasyon ingon man magsabot sa buluhaton tali nilang duha. Nitug-an sab siya nga Disyembre 29, 2023 niya napatay si “Coach J” ug siya ra ang nagmaneho-maneho sa sakyanan bisan iyang giangkon nga dili siya kamao mo-drive. Nangayo’g pasaylo si Lumangca sa pamilya ni “Coach J” bisan nasayod siya nga dili siya mapasaylo niini. Hugot ang iyang pangangkon nga nagbinugtong lang siya sa pagpatay sa biktima sukwahi sa migawas sa imbestigasyon nga duha ka mga tawo ang ninggawas sa sakyanan dihang giabandonar sa lungsod sa Liloan.",Kinsa ang misugat sa suspek sa pantalan sa Sugbo?,"Giingong tungod kay nakonsensya na siya sa iyang nabuhat nga krimen, nibalik siya sa Sugbo ug gisugat sa kapulisan sa pantalan niadtong Enero 12,2024, human niuli siya sa Clarin.",kapulisan,1477,1655,105,114
00071-018,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Unsa ang gibuhat ni Ambrosio human nakamatikod nga gipangita siya sa mga police?,Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police.,milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik,3616,3773,42,88
01609-005,1609,Honoraria gipadali og hatag sa Comelec,"Gimando sa Commission on Elections (Comelec) nga kinahanglan nga mahatagan na sa honoraria ang tanan nga mga magtutudlo nga ningserbisyo sa milabay nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa dili pa ang Nobiyembre 14, 2023 o sulod sa 15 ka adlaw human sa eleksyon. Matod ni Ronron Parac Lambanog, spokesperson sa Comelec - Cebu Province, nga nahisubay kini sa lagda sa Central Office sa buhatan pag disburse na sa pundo alang sa mga nagsilbi atol sa eleksyon. Subay ning pagsuwat, nagpadayon ang pagbahig sa buhatan sa mga sobre sa tanang mga ningserbisyo. “Karon raman nag open ang bangko tungod sa holidays. So, among gi-allocate karon ang kwarta kay daghan man na. Lahi-lahi og position, lahi-lahi og sweldo. The good thing is karon naa na ang kwarta, mahuman na mi. Magsugod na mi og pagpanghatag unya og di mahuman ugma na sad,” matod ni Lambanog sa Nobiyembre 3, 2023. Apan giklaro ni Lambanog nga ang madawat nga honorarium kuhaan pa sa buhis. Base sa lagda sa Comelec, anaa sa 15 porsyento ang makaltas nga buhis alang sa mga government employee, mahimo usab nga wala basta aduna kini sworn declaration. Alang sa mga non-government employee o pribadong indibidwal, mahimo ang pagkaltas og singko porsyento sa value added tax (VAT) ug Creditable Withholding Tax (CWT) o ba kaha kombinasyon sa tres porsyento nga Professional Tax ug dos porsyento nga CWT. Subay sa talaan sa Comelec Central Visayas, anaa sa 46,821 ang gidaghanon sa mga magtutudlo nga ningsilbi sa piniliay, diin labing daghan ang gikan sa Cebu (28,329), gisundan sa Bohol (9,207), Negros Oriental (8,490), ug ang sa Siquijor (795).",Unsa ang giingon nga nagkalahi sa mga magtutudlo nga nagsilbi?,"Lahi-lahi og position, lahi-lahi og sweldo. The good thing is karon naa na ang kwarta, mahuman na mi.","Lahi-lahi og position, lahi-lahi og sweldo",683,784,0,42
01538-017,1538,"Awto ‘gibiyaan,’ nabanggaan","Nahimong tanghaga sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete kon kinsay tag-iya sa usa ka awto nga taudtaod nang nag-park sa daplin sa national highway sa Barangay Casay human walay niangkon sa gi-post nga panawagan sa Facebook page sa Dalaguete Traffic Command Office .Nahitabo ang kabalaka sa kapulisan sa Huwebes, Nobiyemre 16, 2023, alas 4:00 sa kaadlawon, dihang nabanggaan kini sa Isuzu truck nga gimaniho ni Tiburcio Padayhag , 50, minyo, taga lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nga nagpadulong sa pantalan sa lungsod sa Santander. Ang awto (GHW 202), kolor itom ug blue apan wala gibutang ang brand niini. Sumala sa kapulisan, kon dili kini makuha sa tag-iya sulod sa tulo ka adlaw human sa aksidente, ang awto ilang birahon ngadto sa impounding area.",Unsang mga impormasyon ang wala nalakip bahin sa awto sa artikulo?,"Ang awto (GHW 202), kolor itom ug blue apan wala gibutang ang brand niini. ",wala gibutang ang brand niini,535,610,44,73
00861-014,861,Anak napusilan patay sa amahan,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Kinsa ang gisupak sa biktima nga mao ang hinungdan sa away?,"Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini.",ang inahan niini,384,534,133,149
01406-003,1406,"Gipusil sa kauban sa trabaho, angol","Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.",Unsa ang hinungdan sa pagbangga sa duha?,"Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho.",wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho,450,644,151,193
00072-013,72,"Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan","Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.",Unsang edad si Cleret?,"Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay.",49 anyos,0,339,52,60
01313-017,1313,P13M shabu gikan 18-anyos nga lalaki,"Duha ka kilo sa gituohang shabu nasakmit gikan sa 18 anyos nga high value individual (HVI) sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga buy-bust, alas 5:45 sa hapon sa Dominggo, Disyembre 24, 2023, sa dalan B. Aranas, Barangay San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Lowell Abing, alyas AJ, lumad nga taga Sitio Lawis, Brgy. Suba, dakbayan sa Sugbo apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. San Veronico. Ang duha ka kilo sa gituohang shabu dunay standard drug price nga P13,600,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga si Abing gitumbok nga bodegero sa usa ka drug personality nga naa sa Cebu City Jail (CCJ) Male Dormitory. Siya ang gisaligan nga mo dispose sa ilegal nga drugas. Ang Police Regional Office (PRO 7) nakadawat og impormasyon labot sa ilegal nga negosyo ni Abing nga tungod ani, gipaubos nila sa usa ka semana nga case build up. Giingong maka-dispose ang suspek og duha ngadto sa tulo ka kilos sa gituohang shabu matag semana. Sa validation, dunay pending nga kaso si Abing sa Branch 5 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II Republic Act 9165 human siya nadakpan niadtong 2021 sa Lapu-Lapu City Police Office apan nakagawas sa dihang mi avail sa plea bargaining agreement. Tungod niini, ang hepe sa PRO 7 Police Brigadier General Jorge Abad nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasikop sa suspek ug kampanya batok ilegal drugas sa Central Visayas magpadayon bisan sa holiday season. “Our campaign against illegal drugs driven by the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. , and PNP’s 5-Focused Agenda, will spare no one, even this holiday season,” matod ni Abad.",Unsa ang value sa shabu nga nasakmit?,"Ang duha ka kilo sa gituohang shabu dunay standard drug price nga P13,600,000.","P13,600,000",470,548,66,77
01295-002,1295,Piston mipakusog pa sa pagsupak,"Ang transport group nga Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter nagpakusog sa ilang panawagan alang sa tibuok nasod nga pagsupak batok sa nagsingabot nga Disyembre 31, 2023 nga deadline sa konsolidasyon sa mga public utility vehicles (PUVs) ubos sa PUV Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan. Sayo sa Huwebes sa hapon, Disyembre 28, ang Piston Cebu nitukod og help desk atubangan sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) 7 sa dakbayan sa Sugbo aron pagtubag sa mga pangutana sa mga PUV operators nga “naglibog” bahin sa consolidation requirement sa PUVMP. Ang help desk nagtumong sa pagpugong sa mga drayber sa public utility jeepney (PUJ) gikan sa “pagpugos” sa proseso sa pagkonsolida nga mahimo’ng mosangpot sa katapusan nga pag-phaseout sa mga tradisyunal nga PUJ, matod sa grupo. MODERNISASYONAng PUVMP, sumala sa LTFRB usa ka “extensive system” nga reporma nga hingpit nga mag-usab sa industriya sa pampublikong transportasyon sa yota sa nasod. Ang PUVMP naglatid sa usa ka regulatory reform ug bag-ong guidelines sa paghatag og prangkisa alang sa road-based public transportation services. Ang pagkonsolida usa sa mga dako nga sangkap sa PUVMP. Matuman kini “pinaagi sa pagporma sa mga transport cooperative o uban pang legal nga entidad nga adunay katungod sa mga subsidy ug pag-access sa mga pasilidad sa pautang. ”Ang deadline sa konsolidasyon nakaagi sa daghang mga pag-postpone, nagbalhin gikan sa orihinal nga petsa sa Disyembre 2021 ngadto sa sunod nga mga petsa sama sa Hunyo 2022, Marso 2023, Hunyo 2023, ug sa katapusan Disyembre 31, 2023. SAWAYSa press statement, gisaway sa presidente sa Piston Cebu nga si Jerico Espiras ang administrasyong Alarcon Jr. tungod sa giingong “hell-bent” sa pagtangtang sa unconsolidated jeepneys sa kadalanan. “Samtang naglunsad og usa ka media blitz nga nag-angkon nga daghang mga Pilipino ang nahaw-as gikan sa kakabus, ug nga mas daghan ang miapil sa hut-ong sa mga nagtrabaho, ang tinuod nga kamatuoran mao nga ang gobyerno naghimo nga miserable sa mas daghang mga kinabuhi,” siya miingon. “Yanking drivers and operators from jeepneys that have provided them with a steady job and their families with a sure yet unsteady income will only worsen the situation of the lower classes,” siya nidugang. Ang Piston Cebu ug ang mga kaalyado niini nipahibawo usab og dugang mga lakang isip kabahin sa nationwide nga lakang sa pagsupak sa phaseout plan nga gipatuman sa Alarcon Jr. Administration pinaagi sa mga ahensya sa transport sector.",Kanus-a gitukod ang help desk sa Piston Cebu?,"Sayo sa Huwebes sa hapon, Disyembre 28, ang Piston Cebu nitukod og help desk atubangan sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) 7 sa dakbayan sa Sugbo aron pagtubag sa mga pangutana sa mga PUV operators nga “naglibog” bahin sa consolidation requirement sa PUVMP.","Sayo sa Huwebes sa hapon, Disyembre 28",350,646,0,38
00958-004,958,"Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot","Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.",Unsa ang alyas sa suspek?,"Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna.",Butyok,462,610,63,69
00311-009,311,P10. 4M shabu nasakmit gikan sa senior citizen sa buy-bust,"Usa ka senior citizen nga gihulagway sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa pagpamaligya og shabu ang nadakpan sa buy-bust sa dakbayan sa Lapu-Lapu, 10 sa gabii, Lunes, Hulyo 29, 2024. Ang operasyon gilusad sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) nga gipahigayon sa Sityo Puso Center, Barangay Mactan, nga niresulta sa pagkasikop sa usa ka 60 anyos nga lalaki. Nakuha gikan sa subject ang backpack diin gisulod ang usa ka plastic pack nga adunay shabu nga maoy gibaligya ngadto sa nagpakaaron-ingnon nga buyer. Gawas pa niini laing 17 ka pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu ang nakuha gikan sa maong senior citizen ug ang boodle money nga P60,000 nga gipaibawbaw ang P1,000 bill. Nasakmit sab ang way lisensiya nga 45 pistola nga adunay tulo ka bala. Gibanabana nga ang shabu nga nakuha motimbang ngadto sa usa ka kilo nga adunay standard drug price nga mokabat nagdto sa kapin sa P10. 4 milyunes. Gibalhog sa detention cell sa LCPO ang suspek samtang tukmang kaso ang giandam batok niya. /DVG",Kinsa ang nakapalit sa shabu gikan sa senior citizen?,Nakuha gikan sa subject ang backpack diin gisulod ang usa ka plastic pack nga adunay shabu nga maoy gibaligya ngadto sa nagpakaaron-ingnon nga buyer.,nagpakaaron-ingnon nga buyer,423,572,120,148
00161-013,161,"Bagyong Cefriano hinungdan sa pagbunok sa uwan, pagbaha","Giisa sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) ang pipila ka mga lugar sa Luzon ug Visayas ubos sa tropical cyclone wind signal (TCWS) no. 1 niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, tungod sa low pressure nga nahimong tropical depression nga 'Cefriano. 'Sa usa ka advisory sa naasoy nga adlaw, ang Pagasa nagkanayon nga si Cefriano katapusang nakit-an 120 kilometros amihanan-sidlakan sa Borongan City, Eastern Samar, o 150 kilometros silangan sa Catarman, Northern Samar, dala ang kusog nga hangin nga 45 kilometros matag oras (km/h) duol sa sentro, paghuros hangtod sa 55 km/h. Ang signal no. 1 giisa sa mosunod nga dapit: Eastern nga bahin sa Camarines Sur, Catanduanes, Albay, Sorsogon, Burias Island, Ticao Island, Northern Samar, Samar; Eastern Samar; Biliran; Northeastern portion of Leyte. Ang Pagasa nagkanayon nga si Cefriano mahimong makaabot sa tropical storm category sa iyang pag-landfall ug agi sa mga lokalidad sa Bicol Region-Eastern Visayas area sulod sa mosunod nga 48 oras base sa forecast kagahapon. Posibleng mahimong severe tropical storm category sa Huwebes, Septiyembre 5./TPM/SunStar Philippines",Unsa ang distansya ni Cefriano gikan sa Borongan City?,"'Sa usa ka advisory sa naasoy nga adlaw, ang Pagasa nagkanayon nga si Cefriano katapusang nakit-an 120 kilometros amihanan-sidlakan sa Borongan City, Eastern Samar, o 150 kilometros silangan sa Catarman, Northern Samar, dala ang kusog nga hangin nga 45 kilometros matag oras (km/h) duol sa sentro, paghuros hangtod sa 55 km/h. ",120 kilometros amihanan-sidlakan,300,627,99,131
00955-001,955,"50 ka mga motorista mi-counter flow, sikop","Mokabat sa 50 ka mga motorista ang nasikop sa Traffic Enforcement Agency (Team) sa Mandaue City tungod sa counterflow subay sa ilang random checkpoints sukad niadtong miaging semana. Si Gingging Caganap, assistant department head sa Team, nipahibalo sa Martes, Marso 5, 2024, nga ilang gihimo ang mga lakang aron mapalig-on ang pagpatuman sa mga lagda sa trapiko sa dakbayan. Matod ni Caganap, kadaghanan sa mga dinakpan adunay kalambigitan sa mga motorsiklo. Alang sa confidentiality, nagdumili siya pagbutyag kon asa nga kadalanan ang adunay checkpoints aron dili makalikay ang mga motorista sa mga lugar. Matod ni Caganap nga ang maong lakang kabahin sa ilang padayon nga pagpaningkamot aron masiguro ang kaluwasan sa kadalanan ug mamenosan ang mga kalapasan sa trapiko. Tungod sa ilang mga paningkamot, siya miingon nga ang gidaghanon sa mga nag-counterflow nga mga sakyanan nikunhod, bisan pa adunay ilang nadakpan nga mga malapason. Iyang giawhag ang mga motorista nga dili i-normalize ang pag-counterflow apan mas maayong modumala sa ilang oras aron makaabot sa ilang destinasyon sa saktong oras. TOPAron mapugngan ang pag-counterflow, ang Team moisyu og citation ticket nga dunay multa nga P1,000 alang sa bisan unsang sakyanan nga masakpang nakalapas sa lagda. Matod ni Caganap nga ang bag-o lang gipahigayon nga random checkpoints gisuportahan sa Traffic Enforcement Unit (TEU) ug sa Highway Patrol Group (HPG) sa Philippine National Police. Atol niini nga mga checkpoint, ang TEU ug HPG niisyu usab og Temporary Operator’s Permit (TOP). Bisan og dili makahatag og saktong numero, gipasabot ni Caganap nga ang TOP nagpahamtang og mas dagkong multa kon itandi sa ordinaryong citation ticket. Apil usab sa maong mga silot ang pagsakmit sa driver’s license nga mahimong ma-claim sa Land Transportation Office Central Visayas Office. Gibutyag usab ni Caganap nga tinguha nila nga makig-alayon kanunay sa TEU ug HPG aron mapugngan ang mga motorista nga makahimo na usab og kalapasan sa trapiko sa ilang random checkpoint operations.",Pila ka mga motorista ang nasikop tungod sa counterflow sa Mandaue City?,Mokabat sa 50 ka mga motorista ang nasikop sa Traffic Enforcement Agency (Team) sa Mandaue City tungod sa counterflow subay sa ilang random checkpoints sukad niadtong miaging semana.,50,0,182,11,13
00168-012,168,Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't,"Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.",Unsa ang giobserbahan sa acting mayor mahitungod sa mga empleyado?,"Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton.",pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton,812,1019,111,206
01525-016,1525,"13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa","Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",Asa nagserbisyo ang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr.?,"Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",Dalaguete,490,728,17,26
00082-006,82,PRO 7 motabang pagpangita ni Dari,"Moapil ang Police Regional Office (PRO) 7 sa pag-monitor ug pagdakop sa kanhi presidential spokesperson nga si Renren Dari human mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, ang tanang pwersa sa Philippine National Police (PNP) apil na ang PRO-7 ang gitahasan nga mopatuman sa warrant of arrest batok kang Dari. Kon masigpatan nga naa sa Central Visayas ang maong kanhi presidential spokesperson ila kini nga dakpon subay sa kamanduan, sumala ni Abacay. ""Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod,"" matod ni Abacay. Hinuon, wala pa maka-monitor sa pagkakaron kon naa sa Sugbo o sa mga probinsya sa Central Visayas si Dari, apan gitahasan na ang tanang police units nga magbantay sa pamasin nga masigpatan kini dinhi magtago sa usa sa mga dapit sa rehiyon. /AYB",Unsa ang gikasabotan nga buhaton sa kapulisan sa Region 7?,"""Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod,"" matod ni Abacay.",mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod,777,894,43,98
00537-015,537,Ex-convict gipatay,"Usa ka ex-convict sa kasong murder ang gibanhigan-patay sa Sityo Tubod, Barangay Langkas nga usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo, alas 10:35 sa buntag, Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang biktima giila nga si Areslito Deluna Abueva Crisostomo alyas Miguelito, 39, ulitawo, mag-uuma ug taga Brgy. Langkas, Dalaguete, kinsa kanhi nabilanggo sa kasong pagpatay ug dunay ubang kaso nga nag-ung-ong sa korte. Samtang, ang mga mamumuno duha ka mga wa mailhing lalaki nga nagkasay sa usa ka motorsiklo nga armado og .45 nga kalibre sa pistola. Sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Ernesto Pelonio, investigator on case sa Dalaguete Municipal Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Zozobrado, nasayran ang biktima dunay angkas nga laing lalaki apan wala kini giapil sa pagpusil. Matod sa angkas nga barkada sa biktima, gikan sila sa Barangay Mantalongon, Dalaguete ug nagpadulong sa pagpauli sa Langkas diin ang biktima maoy nagmaniho sa motorsiklo. Apan, dason sa barkada, pag-abot sa Sityo Tubod sa Langkas, kalit lang silang gibabagan sa laing motorsiklo ug ang angkas niini maoy nipusil sa biktima tumong sa agtang. Ang riding in tandem nga mamumuno daling nisibat padulong sa wa matino nga dapit sa habagatang direksiyon. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang ug gidala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gidekrarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Gisubay pa karon sa kapulisan sa Dalaguete ang motibo sa kaso nga posibling panimalos tungod sa daghang kaso nga giatubang niini.",Unsaon paglihok sa riding in tandem human sa insidente?,Ang riding in tandem nga mamumuno daling nisibat padulong sa wa matino nga dapit sa habagatang direksiyon.,daling nisibat,1162,1268,34,48
00643-007,643,Suspek sa pagpusil sa Crips mitahan sa polis,"Nitahan sa alas 3 sa Biyernes sa hapon, May 10, 2024, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang usa sa mga suspek sa pagpangrakrak sa karibal nga Crips gang sa Yati, Liloan niadtong Huwebes sa kaadlawon, nga niresulta sa kamatayon sa 16 anyos nga babaye ug pagka angol sa lain pang duha. Ang suspek mao ang 16 anyos nga si alyas Enguerra, gikuyogan sa iyang amahan ug inahan nga taga Sitio Tagaytay, Barangay Calero, lungsod sa Liloan. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga unang nitahan si Enguerra sa barangay hall sa Calero human siya gitudlo sa upat ka mga suspek nga unang nadakpan sa manhunt operations sa kapulisan sa Liloan. Ang unang nadakpan mao si alyas Jinggoy, 18, taga Barangay Looc, siyudad sa Danao. Sunod nga nasikop ang managkaluha nga sila si B1 ug B2 sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Pagka alas 4:30 sa kaadlawon sa Biyernes mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero. Sigun sa amahan ni Enguerra nga wala moangkon ang iyang anak nga siya ang nipusil sanglit igo lang siya nga niuban sa grupo. NANGHIMAKAKWala niangkon si Enguerra nga siya ang namusil, inay iyang gitudlo silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil. Matod niya nga ang duha ra ang iyang nailhan samtang ang laing tulo nga nakamotorsiklo wa niya mailhi. “Kana, Sir, sila rang duha akong nakit-an nga nibunot nga naka jacket. Nya gi rapid man nila pagtira. Pito mi kabuok pero duha ra ako kaila, sila ra Gertrudes ug Bongbong. Wala ko kabantay kon katong uban nakapusil ba, sila ra man Bongbong ug Gertrudes or Jinggoy,” matod ni Enguerra. Iyang gibutyag nga niadtong Mayo 8, 2024 sa sayong gabii, giimbitar siya ni Bongbong nga mamista sa Mandaue. Nagkita sila sa usa ka lugar sa Jagobiao ug pagka ala una sa kaadlawon sa Mayo 9, 2024, gipa drive siya'g motorsiklo paingon sa Liloan apan natingala siya nga dunay nagsunod niya nga tulo ka mga motorsiklo. Pag-abot sa Yati, kalit lang sila nga nanghunong ug giingong sila si Bongbong ug Jinggoy nangrakrak. Diha na matod pa siya gisultihan nga ang kadtong gipamusil maoy nidunggab nila niadtong Mayo 4, 2024.“Adto na nisulti si Jerone paghuman nag tira namo. Ana siya nga bawos mi, Bay, tungod adtong gidunggab among kauban. Didto mi sa Tayud. Ana dayon siya nga i-delete nang chat nimo. Ana ko nganong i-delete man? Ana siya nga ayaw tug-an kinsa ang namusil, ana si Mak-mak. Nituo sad ko ako gi delete sad nako. Tingala ko pagpamata nako anang petsa 9, pag mata nako ala 1, akoa naman pangan nigawas hinuon. Nilahos dayon ko sa ig-agaw nako nga konsehal,” matod ni Enguerra. KALUHASamtang nitugot si Ronilo Enojado Enoy, alyas B1, nga manganlan, usa sa kaluha nga gitudlo nga usa sa mga responsabli sa krimen. Siya nihimakak sa iyang kalambigitan. Si Enoy nadakpan uban sa iyang kaluha sa sulod sa ilang balay sa Jagobiao nianang pagka alas 2 sa kaadlawon pagka Mayo 9, 2024. Matod niya nga dili tinuod nga apil siya sa pagpamusil kay sa maong hitabo natulog siya sa ilang balay. Giangkon niya nga sakop siya kaniadto sa Bloods gang apan wala na moaktibo niini kay nakatutok na siya sa pagpamuhi og manok igtatari. “Nganong naapil man mi ana, Sir, nga nagtinarong man tawon mi uy? Sayo tawon ko natulog adtong petsa 8. Wala man gani mi manglaag adtong pista. Bisan si Mak-mak nitug-an nga wala gyud mi labot ana, Sir,” matod ni Enoy. Alang kang Antic nga ila (mga suspek) nang tubagon ngadto sa korte ang ilang panghimakak sanglit duna silay mga saksi nga makatumbok ug maka tudlo kinsa kanila ang namusil. Gidugang ni Antic nga si alyas Enguerra giila nga badlungon sa ilang lugar. Gani niangkon niini ang amahan nga gahi'g ulo ang iyang anak nga bisan unsaon sa pagbadlong dili mopatuo. Wala na usab kini moeskwela kay gipili niya ang mag-uban-uban sa barkada nga mga sakop sa Bloods gang. /",Kinsa ang gitudlo ni Enguerra nga mga suspek?," NANGHIMAKAKWala niangkon si Enguerra nga siya ang namusil, inay iyang gitudlo silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil."," silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil.",1081,1283,78,202
00720-009,720,Balay nasunog; parte sa ospital mikayo,"Usa ka balay sa Purok 23, Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo nasunog alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Abril 21, 2024. Ang balay gipanag-iya sa magtiayong Jacqueline Campos Cam ug Johnrey Cam. Naapil ang awto ug motorsiklo sa pagkasunog. Matod pa usa ka concerned citizen ang nanawag sa kapulisan nga nagpahibalo bahin sa naasoy nga sunog. Girespondihan dayon sa kabumberohan sa Sibonga ug sa mga polis nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo. Nasuta nga gawas sa balay nga naugdaw, may awto nga Toyota Vios ug Rusi nga motorsiklo nga diha gi-park atubangan sa maong balay nga naapil sa pagka sunog, suma lani Cielo, apan partially damaged lang kini. Nasuta nga wa diha ang magtiayon atol sa sunog sa ilang balay ug gidudahan nga electrical short circuit ang hinungdan. Gibana-bana nga P13,00 ang danyos sa sunog sa balay nga ginama sa light materials, wa giapil ang duha ka mga sakyanan. Sa laing bahin, nasunog ang dapit sa generator sets sa Chong Hua Hospital sa dalan C. Rodriguez, Brgy. Capitol Site, Siyudad sa Sugbo, alas 11:49 sa buntag, Lunes, Abril 22 , 2024Base sa imbistigasyon ni F03 Regie Bueno, imbistigador sa Cebu City Fire Office nga ilang napalong ang kayo sulod sa pipila ka minutos ug ang danyos gibanabana nga P800,000. Atol ning pagsuwat, gisubay pa kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo.",Kanus-a nasunog ang dapit sa generator sets sa Chong Hua Hospital?,"Sa laing bahin, nasunog ang dapit sa generator sets sa Chong Hua Hospital sa dalan C. Rodriguez, Brgy. Capitol Site, Siyudad sa Sugbo, alas 11:49 sa buntag, Lunes, Abril 22 , 2024Base sa imbistigasyon ni F03 Regie Bueno, imbistigador sa Cebu City Fire Office nga ilang napalong ang kayo sulod sa pipila ka minutos ug ang danyos gibanabana nga P800,000.","alas 11:49 sa buntag, Lunes, Abril 22 , 2024",936,1288,135,179
00576-015,576,Acting Mayor Abalayan gusto maghimo og gabion dams,"Napanglantawan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang posibilidad sa pagtukod og mga gabion dam sa mga bukirang bahin sa Dakbayan sa Sugbo isip pagpangandam sa La Niña. Sa press conference niadtong Huwebes, Mayo 23, 2024, si Abalayan niingon nga iyang gimandoan si Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer retired major general Burcelango Brual nga ipadayon ang ilang nasugdan. Si Abalayan niingon nga gipahibalo siya ni Brual nga ang TFGB nagsige og panghawan ug pagkalot sa mga sapa sa dakbayan sa Sugbo. Hinuon, gusto ni Abalayan nga adunay mga gabion dam aron makontrolar ang agos sa tubig gikan sa mga bukirang barangay. “Grabe atong baha kay it will find its own way, moadto na sa dan ug sa mga balay, but if you can delay ang pagdagayday sa tubig gikan sa bukid, perhaps pwede nga dili kaayo mobaha,” matod n Abalayan. Si Abalayan nitataw nga pipila ka mga drainage sa dakbayan gitukod pa niadtong dekada 70 ug wala na mausab sukad niadto.",Unsa ang nahisgutan nga problema ni Abalayan?," “Grabe atong baha kay it will find its own way, moadto na sa dan ug sa mga balay, but if you can delay ang pagdagayday sa tubig gikan sa bukid, perhaps pwede nga dili kaayo mobaha,” matod n Abalayan. ",baha ,640,841,14,19
00618-016,618,P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion,"Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)",Unsa ang materyal nga nahimutang sa warehouse nga nasunog?,"Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. ",mga plastic nga buhatong foam ,0,226,100,130
00994-018,994,"Ginang ‘nag polis polis’, nasikop sa checkpoint","Nagtingkagol sa bilanggoan ang usa ka 44 anyos nga ginang nga ‘nagpa polis polis’ pinaagi sa pagsul-ob og PNP athletic uniform. Ang suspek giila nga si Menirba Lagman Beard, 44, minyo, taga BSP Camp Upper Banica, Barangay Lahug, siyudad sa Sugbo. Siya nasikop sa checkpoint sa kapulisan sa Dalan Zuellig, Barangay Subangdaku, Siyudad sa Mandaue, alas 10:30 sa buntag sa Martes, Pebrero 27, 2024. Ang checkpoint gidumala sa City Mobile Force Company sa Mandaue City Police office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Maj. Sylvian Lago Lagrada. Gipangitaan siya og identification (ID) card sa pagka polis tungod kay nagsul-ob siya og PNP athletic uniform. Apan wala siyay napakita nga ID o mga dokumento sa pagmatuod nga usa siya ka polis hinungdan nga gidakop. Ang suspek nag-atubang og kasong kalapasan sa Republic Act (RA) 493 nga “prohibition the wearing of uniform of military and police personnel by those who are not in the service of the AFP and the PNP. ”/ DVG",Asa sa siyudad sa Sugbo ang ginang nga nasikop gikan?,"Ang suspek giila nga si Menirba Lagman Beard, 44, minyo, taga BSP Camp Upper Banica, Barangay Lahug, siyudad sa Sugbo.",Barangay Lahug,128,246,85,99
00115-010,115,"Atleta napiang tungod sa CCSC oval, mokiha","Atleta sa martial arts nga Karate ang midemanda og P880,000 nga danyos human nga nasukamod sa track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) samtang nag-training agi og pangandam sa iyang tournament nga salmutan. Duha na ka buwan ang milabay sa pagtapos sa 2024 Palarong Pambansa ang rubberized track oval nga bag-uhay pa nga gi-ayo ang nangaguba ug adunay mga lungag. Nakaangkon og piang sa iyang tudlo ang atleta hinungdan nga wa siya mahinayon sa iyang tournament. Ang atleta nangayo og P880,000 nga damages alang sa iyang medical expenses, loss of income ug moral damages. Sa giluwatan nga privilege speech ni Cebu City Councilor Jeff Abayon atol sa regular session sa konseho, Miyerkules, Septiyembre 11, iyang gipahinumduman nga tulobagan sa siyudad ang nahitabo sa maong atleta, base sa Article 2189 of the Civil Code of the Philippines, “Allowing the public to use the track oval without any safeguards despite its continuing state of disrepair is a reckless endangerment of the public and the City is unnecessarily exposing itself to liability for injuries to the hapless public,” tipik sa pamahayag sa konsehal. Tungod sa maong hitabo giawhag ni Abayon si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga mapadali ang pagpaayo sa rubberize track ug ang temporaryo nga pagsira sa lanes nga adunay guba aron dili na masubli ang aksidetne. “What I want from the Sangguniang is for the City to be relieved of any case that may arise from the injuries that may fall on those who use the track oval,” matod pa ni Abayon. Dugang pa sa opisyal nga angayan sab manubag ang kontraktor SBD Builders Inc. , sa nahitabo sa atleta. Sa sayo pa, ang Cebu City government migasto og P54 milyunes alang sa pag-renovate sa sports center lakip na ang pagtarong sa track oval. Apan sa dihang nagkaduol na ang Palaro ang track oval aduna nay mga guba ug ang sayop nga lane markings.",Pila ang nagasto sa Cebu City government alang sa pag-renovate sa sports center?,"Sa sayo pa, ang Cebu City government migasto og P54 milyunes alang sa pag-renovate sa sports center lakip na ang pagtarong sa track oval.",P54 milyunes,1628,1765,48,60
01094-015,1094,2 patay sa karambola,"Duha ang nangamatay sa aksidente nga naglambigit sa lima ka mga sakyanan sa Osmeña Boulevard, Barangay Sta. Cruz, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Huwebes, Pebrero 8, 2024. Usa sa nakalas mao ang drayber sa motorsiklo nga si Eulogio Johann Abdulraman, hamtong, ug ang iyang angkas nga usa ka babaye apan wa mailhi atol ning pagsuwat kay way identification (ID) card. Ang duha daling gipangdala sa labing duol nga ospital apan pareho nga nakabsan sa kinabuhi. Usa ka sports utility vehicle nga Nissan Terra nga gimaneho ni Eulogio Jenny ang unang nibangga sa usa ka public utility jeepney (PUJ) nga dunay rota nga 06B (Guadalupe-Carbon) nga gimaneho ni Reynante Lontok. Matod ni Police Senior Master Sergeant Jans Longcanaya, imbestigador sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), human nibangga sa PUJ, sunod nga nabanggaan ang motorsiklo nga gisakyan sa mga biktima. Ang duha ka mga biktima nangapasok ilawom sa sakyanan. Gibanggaan usab ang laing PUJ nga dunay rota nga 06C (Guadalupe-Colon) nga gimanero ni Crispin Lontoc. Katapusang nabanggaan mao ang Toyota Veloz nga gimaneho ni Siaboc Melitona nga iyang kasugat, sumala ni Longcanaya. Sa interview sa sibyaanan sa radyo nga dyHP kang Jenny, iyang giangkon nga human niya maigo ang unang PUJ, wala na niya ma-control ang iyang sakyanan ug naratol na siya hinungdan nga nakaigo pa siya og laing sakyanan. “Una ko naigo atong puti nga PUJ mao to naratol lagi ko, dili gyud malikayan, ” matod ni Jenny. Gibutyag ni Lontok nga kusog nga nakapadagan ang Nissan Terra ug tungod sa kakusog sa impact, dakong kadaot ang naangkon sa ilang tagsa-tagsa ka mga sakyanan. “Straight baya ang dagan niya diri paingon sa ubos pero kusog lang gyud kaayo iyang dagan. Murag nasimang man gud siya, pag-igo sa akoa, nabira pud siya sa laing sakyanan,” matod ni Lontok. Nibuto ang duha ka mga ligid sa sakyanan ni Lontok ug duna pay daghang kadaut nga naangkon ang iyang gimaneho nga PUJ. Si Siaboc Melitona, drayber sa Toyota Veloz, nagkanayon nga duna siyay sakay nga duha ka mga bata ug ang iyang amo nga babayeng doktor padung unta maniudto. Iyang nakita nga kusog nga nibangga ang Nissan Terra sa unang PUJ ug wala na maka-control ang drayber. Maayo na lang nga walay nangaangol sa mga pasahero sa duha ka mga PUJ apan gihulagway kini ni Lontok nga daghan ang nalisang sa iyang mga sakay. Ang nahitaboang dan naa sa lane sa padayong gitrabaho nga Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga duol sa headquarters sa Police Regional Office (PRO 7). Kasong reckless imprudence resulting in multiple homicide and physical injury and damage to property ang ipasaka batok kang Jenny.",Unsa ang nakita ni Siaboc Melitona sa nahitabo nga aksidente?,Iyang nakita nga kusog nga nibangga ang Nissan Terra sa unang PUJ ug wala na maka-control ang drayber.,kusog nga nibangga ang Nissan Terra sa unang PUJ,2114,2216,17,65
00637-009,637,5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",Ngano nga wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang?,"Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek.",wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek,1495,1640,87,144
01485-014,1485,Luna sa Kapitolyo di ipagamit sa CBRT,"Wala motugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga gamiton sa management sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project ang mga luna nga gipanag-iya sa Kapitolyo sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo aron himuong terminal. Gipahibalo sa Cebu Provincial Information Office nga pormal nga mibisita ang sakop sa transport specialist sa World Bank aron mahisgutan ang nagkadaiyang concerns niini sa CBRT project sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Lakip sa padayong gihangyo niini ang paggamit unya sa mga luna sa Kapitolyo isip terminal sa bus sa BRT sa higayon nga mahuman na ang maong proyekto. Ang naasoy’ng luna, kasamtangan nga giokupahan sa National Food Authority (NFA) apan gilaraw ni Abalayan nga ibalhin na kini sa laing luna sa Kapitolyo sanglit gamiton ang kasamtangan isip income-generating project. Una na nga miinsister si Abalayan nga kinahanglan nga mabayran sa insakto ang Kapitolyo sa mga luna nga anaa sa Abcede Blvd. sa dakbayan sa Sugbo nga maligsan sa proyekto sa CBRT.",Kinsa ang pormal na nibisita nga sakop sa World Bank? ,"Gipahibalo sa Cebu Provincial Information Office nga pormal nga mibisita ang sakop sa transport specialist sa World Bank aron mahisgutan ang nagkadaiyang concerns niini sa CBRT project sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023.",transport specialist ,216,433,86,107
00955-005,955,"50 ka mga motorista mi-counter flow, sikop","Mokabat sa 50 ka mga motorista ang nasikop sa Traffic Enforcement Agency (Team) sa Mandaue City tungod sa counterflow subay sa ilang random checkpoints sukad niadtong miaging semana. Si Gingging Caganap, assistant department head sa Team, nipahibalo sa Martes, Marso 5, 2024, nga ilang gihimo ang mga lakang aron mapalig-on ang pagpatuman sa mga lagda sa trapiko sa dakbayan. Matod ni Caganap, kadaghanan sa mga dinakpan adunay kalambigitan sa mga motorsiklo. Alang sa confidentiality, nagdumili siya pagbutyag kon asa nga kadalanan ang adunay checkpoints aron dili makalikay ang mga motorista sa mga lugar. Matod ni Caganap nga ang maong lakang kabahin sa ilang padayon nga pagpaningkamot aron masiguro ang kaluwasan sa kadalanan ug mamenosan ang mga kalapasan sa trapiko. Tungod sa ilang mga paningkamot, siya miingon nga ang gidaghanon sa mga nag-counterflow nga mga sakyanan nikunhod, bisan pa adunay ilang nadakpan nga mga malapason. Iyang giawhag ang mga motorista nga dili i-normalize ang pag-counterflow apan mas maayong modumala sa ilang oras aron makaabot sa ilang destinasyon sa saktong oras. TOPAron mapugngan ang pag-counterflow, ang Team moisyu og citation ticket nga dunay multa nga P1,000 alang sa bisan unsang sakyanan nga masakpang nakalapas sa lagda. Matod ni Caganap nga ang bag-o lang gipahigayon nga random checkpoints gisuportahan sa Traffic Enforcement Unit (TEU) ug sa Highway Patrol Group (HPG) sa Philippine National Police. Atol niini nga mga checkpoint, ang TEU ug HPG niisyu usab og Temporary Operator’s Permit (TOP). Bisan og dili makahatag og saktong numero, gipasabot ni Caganap nga ang TOP nagpahamtang og mas dagkong multa kon itandi sa ordinaryong citation ticket. Apil usab sa maong mga silot ang pagsakmit sa driver’s license nga mahimong ma-claim sa Land Transportation Office Central Visayas Office. Gibutyag usab ni Caganap nga tinguha nila nga makig-alayon kanunay sa TEU ug HPG aron mapugngan ang mga motorista nga makahimo na usab og kalapasan sa trapiko sa ilang random checkpoint operations.",Unsa ang kadaghanan sa mga sakyanan nga nasikop sa counterflow?,"Matod ni Caganap, kadaghanan sa mga dinakpan adunay kalambigitan sa mga motorsiklo.",mga motorsiklo,376,459,68,82
00879-015,879,28 ka brgy. iduso sa state of calamity,"Giduso na ngadto sa Cebu City Council sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Council ang pagpaubos sa state of calamity sa 28 ka bukirang mga barangay sa Dakbayan sa Sugbo. Sa taho sa sibyaanang dyHP sa Sabado, Marso 23, 2024, gikutlo si disaster management office head Remigio Bayon nga niingon nga 28 ka bukirang mga barangay sa Cebu City ila nang giduso ngadto sa City Council aron ipaubos sa state of calamity. Kini tungod kay apektado na ang mao nga mga dapit sa nagpadayong epekto sa El Niño phenomenon nga nagdala og huwaw sa Sugbo. Wa hinuon nganli sa taho kon unsa kini nga mga barangay. Matod ni Bayon nga ila nang giduso ngadto sa Konseho ang resulosyon alang niini nga katuyoan nga gikinahanglan alang sa paggamit sa calamity fund sa Siyudad. Nagpaabot si Bayon nga ning semanaha, sa di pa mag-holiday alang sa Semana Santa, mapalabang na ang resolusyon. Sa sayo pa, si Mayor Cedie Abangan nipadayag sa iyang pag-uyon sa pagdeklarar og state of calamity sa mga dapit sa Siyudad nga apektado sa huwaw. “Nganong dili man? Nganong dili man. ?As I have been very much proactive on all of these,” kutlo sa Public Information Office (PIO) sa mayor atol sa usa ka program sa Facebook live sa mao nga buhatan. Niminos na ang tubig sa kasapaan ug dunay mga portion nga hapit na nihubas, labina ang Buhisan Dam nga usa sa mga nag-supply og surface water sa Metro Cebu Water District (MCWD). Sa miaging adlaw, giapil na sa Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa) ang Sugbo nga usa sa mga dapit sa Pilipinas nga nakasinati og drought kun huwaw. Sa wa pa kini, ang Sugbo giila lang nga ubos sa dry spell. Ang MCWD mismo niangkon nga nagkagamay ang ilang supply sa tubig sa kasapaan tungod sa nagpadayong kainit sa panahon. Apan gipaabot nga kini matapakan sa bulk water supply gikan sa ilang desalinated water supplier karong Abril. (REV)",Sa unsang rason ang mga dapit giduso ngadto sa state of calamity?,Kini tungod kay apektado na ang mao nga mga dapit sa nagpadayong epekto sa El Niño phenomenon nga nagdala og huwaw sa Sugbo.,apektado na ang mao nga mga dapit sa nagpadayong epekto sa El Niño phenomenon,428,552,16,93
00966-007,966,"28 anyos naunay sa armas, angol","Usa ka 28 anyos nga lalaki nalandig sa tambalanan human naunay sa pagbuto sa iyang armas sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 3, 2024. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Balamban ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Kramer, nasuta nga ang naigo sa iyang tiyan mao si Arnoco Kumar, 28, ulitawo, way trabaho ug molupyo sa naasoy nga dapit. Ang tagtungod o pamilya wala motaho sa kapulisan apan ang ospital na mao ang nitaho niini isip kabahin sa ilang standard operating procedure. Matod pa, alas 3:00 sa kaadlawon sa maong adlaw, ang kawani sa Balamban District Hospital nanawag sa Balamban Police Station bahin sa lalaki nga samdan tungod sa pusil. Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa hitabo lakip sa pagsuta kon unsang kalibre sa armas ang nakaigo ug duna ba usab kini lisensiya.",Unsa ang susihon sa kapulisan bahin sa armas?,Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa hitabo lakip sa pagsuta kon unsang kalibre sa armas ang nakaigo ug duna ba usab kini lisensiya.,unsang kalibre sa armas ang nakaigo,749,901,85,120
00519-012,519,Patay nakit-an sa pagatpatan,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit. Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay. Apan sa dihang gibalikan sa anak sa dagat, na-missing na si Roger ug gipangita apan wa na makit-i. Hangtod nga paghunas sa hapon sa samang adlaw, ang nagpadulong nga mga manginhas nakakaplag kang Roger nga patay na nga nasablay sa pagatpatan ug gituohan nga nalumos.",Unsay rason nganong naligo si Roger sa dagat?,"Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay.",nagkahugaw kini,369,555,76,91
00388-006,388,District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,"Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",Kanus-a gibuksan ang LTO City of Naga Extension Office?,Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo.,Hunyo 20,1313,1560,101,109
00278-014,278,"Gipakaon na, nanglabni pa","Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.",Asa ang biktima sa dihang nahitabo ang insidente?,"Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya.",sa duol nga burger station sa ilang dapit,656,833,87,128
00588-011,588,Ciano Dimapasoc gibalhin na sa city jail,"Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte. Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Sa Hunyo 7, 2024 ipahigayon ang iyang arraignment sa korte.",Unsa ang hinungdan sa pagdakop kang Ciano Dimapasoc?,"Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa",kasong murder,422,630,165,178
01151-007,1151,Riders gihangyo og ‘extra service’,"Pipila ka mogamit sa ride-hailing apps nigamit niini alang sa mga serbisyo nga seksuwal imbes mag-book lang og kasakyan o mo-avail sa bisan unsang delivery services nga gitanyag sa transport app. Kini nga isyo ug kabalaka niabot sa Cebu City Council hinungdan nga ilang gitawgan ang atensyon sa kompaniya nga nag-operate sa ride-hailing app aron matubag sukad pa niadtong Oktubre 2023. Ug usa sa mga kompaniya nga nipadala og suwat-tubag sa konseho niadtong Enero 12, 2024 ug gipirmahan sa ilang presidente nga si Arnill Balasabas Jr. , Taxsee Philippines Inc. , ang kompaniya nga nag-operate sa Maxim transporation app. Sumala sa suwat, giingon nga kining maong kabalaka natubag na pinaagi sa pagtangtang sa pipila ka feature sa app sa transportasyon, labi na ang mga kapilian nga “massage ug spa” ug “bike”. Sa gilakip nga kopya sa resolusyon nga giduso ni Cebu City Councilor Jeff Abayon ug giaprobahan sa Konseho niadtong Oktubre 25, 2023, nahibaw-an sa Konseho nga daghang Maxim drivers ang nakakita og booking gikan sa users nga mangayo og sexual services. Si Abayon, sa iyang resolusyon, niingon nga ang ride-hailing app adunay feature nga mga drayber ug pasahero nga maka-communicate pinaagi sa tawag sa telepono ug text alang sa katuyoan sa pag-coordinate sa mga detalye sa booking. “Such illicit bookings are alarming as they pose threats to the safety and security of riders who are earnestly working for a living and do not need to be on the receiving end of any illicit sexual favors,” tipik sa approved resolution ni Abayon. Gihangyo dayon sa Konseho ang Maxim nga nahitabo ang kaso sa app niini sa transportasyon. Gitubag sa kapin sa duha ka bulan ang hangyo sa Konseho sukad naaprobahan ang resolusyon, nga nag-ingon nga ang mga pag-book gihimo sa ilawom sa mga kapilian sa pagpamasahe ug spa ug bisikleta nga gitangtang na niadtong Abril ug Mayo 2023. PROTOCOLMatod ni Balasabas, kon makadawat ang delivery riders og bisan unsang unwarranted sexual advances o illicit favors, gitambagan ug giawhag sila nga balibaran ang booking ug i-report dayon kini sa ilang buluhaton aron mahimoan og mga tukmang lakang batok niini. Sa higayon nga mapamatud-an nga ang pagpa-book usa ka limbong ug dili alang sa mga serbisyo sa pagpadala, ang paghatag og usa ka pahibalo nga ang pagsubli sa parehas nga gireklamo nga ilang mga buhat kinahanglan nga ma-deactivate ug matangtang ang mga account, matod ni Balasabas. Dugang ni Balasabas, ang ilang mga sumasakay makita usab og orientation sa Republic Act No. 11313 o ang Safe Spaces Act o Bawal Bastos Law aron mahatagan og gibug-aton ang mga buhat nga gikonsiderar nga sexual harassment. Dugang pa niya nga ang mga sumasakay makita og refresher sa saktong kon makig-estorya sa ilang mga kliyente aron masiguro ang kalidad sa ilang mga serbisyo. “We abhor and do not condone in any way these types of behavior from its app users or rider-partners,” dason sa suwat ni Balasabas. Samtang, ang ubang kompaniya sa ride-hailing app wala pa motubag sa panawagan sa konseho bahin sa nabaniog nga ‘sexual’ nga nahitabo tali sa driver ug pasahero sa motorsiklo.",Unsa ang tambag ni Balasabas sa delivery riders kung makadawat sila og unwarranted sexual advances?,"Matod ni Balasabas, kon makadawat ang delivery riders og bisan unsang unwarranted sexual advances o illicit favors, gitambagan ug giawhag sila nga balibaran ang booking ug i-report dayon kini sa ilang buluhaton aron mahimoan og mga tukmang lakang batok niini.",gitambagan ug giawhag sila nga balibaran ang booking ug i-report dayon kini sa ilang buluhaton,1877,2136,116,210
00299-002,299,Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma,"Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB",Kinsa ang gipusil-patay ug unsang grupo ang iyang giapil?,"Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024.",usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang,169,357,27,66
01625-017,1625,Bus kargado og botante nahaybol,"Usa ka mini bus nga gipanag-iya sa barangay nga puno og mga botante nahaybol sa subidahong dalan sa Sitio Hoyohoy, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, alas 7:25 sa buntag sa Lunes, Oktubre 30, 2023. Naharos niini ang nag-park sa daplin sa dan nga upat ka mga mountain bike ug usa ka motorsiklo, hinuon, walay nangaangol. Ang drayber sa mini bus sa Barangay Busay nga si Eliezar Acebedo gitanggong sa kapulisan. Si Police Staff Sgt. Jecree Abobo sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, nagkanayon nga naratol si Acebedo dihang nagsubida ang mini bus nga puno sa mga botante. Nihunong siya kay dunay gipasakay nga laing pasahero apan kalit nga napawong ang makina sa mini bus. Tungod niini, niatras ang sakyanan ug wa na nikupot ang brake. “Naratol naman daw siya ang driver, kalit kaayo. Wala na niya madala’g lihay, naigo ang mga bisiklita ug motorsiklo,” dugang ni AboboGibutyag ni Abobo nga kon wala pa masangit ang mini bus, hayan matagak sa bung-aw ug suwerte sab kay walay pribadong sakyanan o tawo nga naigo. Si Anmer Habana, 52, minyo, tag-iya sa motorsiklo ug tindahan, nibutyag nga kalit ang panghitabo. Matod niya nga sagad sa mga sakay sa mini bus mga senior citizen nga mobutar ug nagsininggitay sa kahadlok dihang ning-atras ang sakyanan ug kalit nga mipaka. Usa ka 16 anyos nga lalaki nga tag-iya sa mountain bike nagkanayon nga gikan sila sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nihunong og nang-snacks sa butongan sa tindahan ni Habana. Ang tindahan abutanan ug tambayan sa mga siklista nga manungas sa Busay gikan sa nagkadaiyang mga dapit. Sumala pa niini nga nakugang sila sa hitabo. Ubang mga kauban nila nisuway unta og kuha sa bisiklita apan uwahi na kay naatrasan na sa mini bus. Matod niya nga mobalor og P80,00 ang matag usa sa mountain bike.",Unsay kahimtang sa mga nisuway og kuha sa bisiklita?,Ubang mga kauban nila nisuway unta og kuha sa bisiklita apan uwahi na kay naatrasan na sa mini bus.,uwahi na kay naatrasan na sa mini bus,1655,1754,61,98
01342-012,1342,Mibalibad sa tagay gibunalan og baso,"Nawong sa lalaki nga nibalibad sa tagay gibunalan og baso alas 10 sa gabii sa Dominggo sa Brgy. Jaguimit, dakbayan sa Naga. Si Usting Molano, hingkod, construction worker sa nahisgutang lugar, nagisian sa nawong ug kilay. Nasikop ang suspek nga si Johnrey Kito, 30, iyang kauban nga construction worker. Si Police Staff Sgt. Jared Molina, imbestigador sa Naga City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek gikan sa Christmas party sa beach. Nag-abot sila sa iyang silingang biktima alas 7 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, nga gikan sab nag-inom uban sa laing higala. Matod ni Molina nga ang suspek maoy nagtagay sa beer hangtod sa alas 10 sa gabii. Ang biktima wala na modawat sa gitagay, nibalibad kay sakto na ang gidaghanon sa iyang nainom. Tungod niini, nahitabo ang ilang panaglalis, nagkagubot hangtod nagsinumbagay. Ang suspek nikuha sa baso, gilabay sa nawong sa biktima. Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay si Molano. “Nainsulto daw siya kay gibalibaran iyang gitagay. Nagkalamoklamok, iyang gilabay ang baso sa nawong,” asoy ni Catane base sa saysay sa suspek. Ang suspek nipadayag nga nainsulto siya sa reaksyon sa biktima sanglit siya na lang ang makainom sa gitagay. Wala modawat ang suspek sa rason sa biktima. Giisip niya nga bati ang pagbalibad sa iyang tanyag. Sumala ni Molina nga kasong slight physical injuries ilang giandam batok sa suspek.",Unsa ang resulta sa gibuhat sa suspek sa biktima?,"Ang suspek nikuha sa baso, gilabay sa nawong sa biktima. Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay si Molano.",Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay,860,973,57,102
00737-010,737,CPPO misusi sa kaso nga pagransak sa 2 ka balay,"Mohimo og lawom nga imbestigasyon ang Argao Police Station labot sa aligasyon sa duha ka mga pamilya, usa sa biktima negosyante, sa Sityo Himongbongan Barangay Taloot, lungsod sa Argao niadtong Martes, Abril 16, 2024, sa alas 11:00 sa gabii, nga gi-ransack ang ilang balay sa napulo ka armadong mga lalaki nga nagpailang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Matod ni Police Major Brandon Catacutan, information officer sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), nga gimandoan na ang hepe sa Argao Police Station sa direktor sa CPPO nga si Police Colonel Orlan Callada sa paglusad og imbestigasyon labot sa maong pasangil. Makig-alayon ang kapulisan sa Argao sa mga biktima ug mga residente sa dapit nga dunay kasayuran sa insidente aron masayran kon unsa ka tinuod ang pangangkon nilang Ranilo Cabungcal Frias ug Nilo Frogoso Joworski. Dugang ni Catacutan nga walay operation ang nagkalainlaing ahensya sa gobyerno sa Argao sanglit kon duna man, mo-coordinate kini sa local police station nga maoy standard operating procedure. “So we are appealing the public labi na mismo sa mga tag-iya sa balay or mga silingan nga naa didto nga naay first hand information kon what transpired, please coordinate with your local police para ma incorporate sa atong investigation,” matod ni Catacutan. Sa nasayran nga unang gisulod sa armado nga mga lalaki ang balay ni Frias ug gipanghikyad ang mga gamit sa sulod. Gikuha pa ang multicab niini nga mobalor og P175,000 lakip na ang duha ka mga motorsiklo. Gipasakay pa siya sa sakyanan ug gipangutana kon asa gibutang ang iyang supply sa ilegal nga drugas. Siya nagtuo nga nadudahan sila nga namaligya og shabu sa ilang dapit apan gipakanaug siya sa Valladolid, dakbayan sa Carcar nianang pagka ala 1 sa kaadlawon. Si Frias niingon nga siya nagnegosyo og pautang og kuwarta ug namaligya og karne sa baboy, hinungdan nga sila nakapundar. Gisunod sa pagransak ang balay ni Nilo Frogoso Joworski apan wala siya maabti human siya nakadagan sa kasilyas sa luyo sa balay. Gigipangsiksik sa armadong mga tawo ug gikuha ang kwarta nga mobalor og P140,000, tulo ka cellphones, usa ka tablet, lakip na ang motorsiklo niini. Sa pagkakaron, blangko pa ang kapulisan kon kinsa ang naghimo sa krimen. Ila pa nga gipangsubay ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit nga makatabang sa ilang gihimo nga imbestigasyon.",Unsa ang gihunahuna ni Frias nga hinungdan nga nadudahan sila?,"Siya nagtuo nga nadudahan sila nga namaligya og shabu sa ilang dapit apan gipakanaug siya sa Valladolid, dakbayan sa Carcar nianang pagka ala 1 sa kaadlawon.",namaligya og shabu,1611,1768,35,53
01596-009,1596,"Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab","Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ‘Bathroom Orchestra Instrumental’ music video sa Japanese musician - film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010.. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit, gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics. (PR)",Asa ang nahitabo ang 2nd Hadastragram movie contest?,"Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023.","Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan",0,130,15,49
00661-017,661,Ex-con gibirahan sa pagkatug; halin sa drugas wa i-remit?,"Wala makamata sa iyang pagkatulog ang giila nga ex-convict human pusila alas 2:30 sa kaadlawon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa Sityo San Juan Puntod 1, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Si Elmer Escoreal, hingkod ang panuigon, ug kanhi priso, ang namatay human nakaangko’g samad pinusilan sa ulo. Si Escoreal diha nakatagpilaw sud sa E-trike sa iyang silingan nga giparada daplin sa dalan. Atol niining pagsuwat, wa pa mailhi sa kapulisan ang giingong duha ka suspetsado nga mipatay sa biktima. Si Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang kalambigitan sa drugas ang gituohang motibo sa krimen. Base sa nahipos nga kasayuran nasuta nga adunay wala mabayri nga utang sa drugas ang biktima. Matod pa dako-dako nga kantidad hinungdan nga dili layo ang posibilidad gipaningil kini. Hinuon dunay duha ka person of interest nga ilang gisubay ang kapulisan. Ang mga tawo sa dapit pulos ambot sa ilang pamahayag ug igo lang sila nakabati sa sipang buto sa armas. Alas 6:20 sa buntag na nasayran human makit-i ang biktima nga nagkadugo na. Matud ni Alianza, nga ang biktima nakagawas sa bilanggoan Enero 2023 tungod sa kaso sa drugas. Nahibaw-an sa kapulisan nga ang biktima nagpadayon sa illegal nga kalihukan. Usa ka ginganlag “Jun” dili tinuod pangalan nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagduwa siyag online game sa internetan sa duol diin nakadungog siya og buto sa pagtuo nga rebentador. Si Denver Escudero, manghud sa biktima, mibutyag nga gibadlong na nila si Escoreal, apan wala gyud mopatuo.",Kinsa ang hepe sa Mambaling Police Station?,"Si Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang kalambigitan sa drugas ang gituohang motibo sa krimen.",Police Major Dean Alguno Alianza,492,669,3,35
00956-017,956,Magtiayon naaksidente sa Alcoy; bana namatay,"Retirado’ng seaman namatay samtang asawa nga maestra naangol human ang ilang motorsiklo nabangga sa barrier ug sila nangahagbong sa bung-aw sa Lunes, Marso 4, sa hapon sa Brgy. Guiwang, lungsod sa Alcoy. Ang mga biktima giila nga sila si Eleazar Kalaw, 66, ug asawa nga si Miriam, 60, pulos nagpuyo sa lungsod. Matod ni Police Corporal Lawrence Kang, Jr. , imbestigador sa Alcoy Police Station, nga gikan nagkuha sa iyang asawa si Kalaw. Gituohan nga kusog ang dagan sa motorsiklo sa ilang pag-abot sa dapit hinungdan nga nawad-ag kontrol sa manubela si Eleazar ilabi na nga dulhugon ug kurbadahon ang karsada hinungdan nga sila nabangga sa concrete barrier. Gumikan sa kakusog sa impact, nangalagpot ang magtiayon gikan sa ilang gisakyan nga motorsiklo. Sila nangahulog sa bung-aw nga may gilawmon nga gibana-banang 10 metros. Nadala sila sa tambalanan apan namatay ang bana.",Unsa ang resulta sa impact sa aksidente para sa magtiayon?,"Gumikan sa kakusog sa impact, nangalagpot ang magtiayon gikan sa ilang gisakyan nga motorsiklo.",nangalagpot ang magtiayon,659,754,30,55
00198-008,198,Audio van sa Dumanjug nasunog,"Nasunog ang float ug audio van sa Dumanjug contingent pipila ka oras sa wala pa magsugod ang Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior, sa usa ka Facebook post, niingon nga ang audio van hingpit nga naugdaw. “However, I have some unfortunate news to share. Just a few minutes ago, the audio van accidentally caught fire and was completely destroyed. I know this is an incredibly difficult setback, especially considering the countless hours you invested to make this happen. . ” tipik sa post ni Alvior sa iyang Facebook page. Giisa sa Bureau of Fire Protection (BFP) ang unang alarma sa alas 10:17 sa buntag ug gideklarar nga fire under control sulod lang sa 20 minutos. Niabot sa P600,000 ang gibanabanang danyos. Hinuon, nakahimo ang lungsod og bag-ong float pipila lang ka minutos sa wala pa magsugod ang street dancing diin sila ang contingent no. 4 sa kompetsyon. Atol ning pagsuwat, wa pay opisyal nga pagpahibalo ang mga bombero bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Kinsa nga float ug audio van sa contingent ang nasunog?,"Nasunog ang float ug audio van sa Dumanjug contingent pipila ka oras sa wala pa magsugod ang Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dominggo, Agusto 25, 2024.",sa Dumanjug contingent,0,180,31,53
00365-011,365,"Ex-con, ‘gun for hire’ nadakpan og balik","Suspetsado sa mga kaso sa pagpamusil sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo ug giila sa kapulisan nga gun for hire ug nakombikto sa kaso sa illegal nga drugas, nadakpan og balik sa kapulisan sa Labangon Police Station, alas 9:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 13, 2024, sa Purok Sambag sa nahisgotang barangay. Ang malampusong operasyon ubos sa pagpangulo sa hepe sa Labangon nga si Police Major Abadiano Abagat. Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini. Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder. Siya usab ang gitumbok sa ubang pagpamusil sa mga silingang barangay nga sakop sa laing police station apan wala lang mopasaka ang mga kabanay tungod kay nahadlok sa suspetsado nga sila na usab ang targeton sa pagpamusil. “Daghan nanig gipusil diha sa Tisa, dili lang mo-file og kaso ang mga kabanay kay hadlok, kahadlokan man gud ni sa Barangay Tisa nga mo- tira gyud,” matod ni Abagat. Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station. Gawas sa iyang pagka gun for hire sa usa ka dakong drug personality, namaligya usab kinig illegal nga drugas sa Tisa gani siya ang tinubdan sa ubang mga drug player sa mga silingang Sitio. Kalapasan sa Section 11, Article 2 Republic Act 9165 ug Republic Act 10591 kun kalapasan sa Comprehensive Firearms and ammunition Regulation Act, ang atubangon nga kaso sa suspetsado.",Unsa ang adunay timbang nga gituhoang shabu nga nakuha kay Capulong?,"Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini.",25 gramos,525,727,73,82
00221-007,221,2 patay sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo,"Duha ang nakalas samtang usa ang nalandig sa tambalanan sa tulo ka managlahing kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sud lang sa pito ka oras. Unang pagpamusil nahitabo sa Sityo Sto. Niño, Barangay Poblacion Pardo, Siyudad sa Sugbo alas 7:50 sa gabii sa Lunes, Agusto 19, 2024. Ang biktima wala pa mailhi nga nakaangkon og samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga miresulta sa hinanaling kamatayon. Samtang wa pa masayri ang matang sa armas nga gigamit. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon si kinsa ang responsabli. Walay naka ila sa biktima tungod kay dili kini lumolupyo sa maong dapit ug natingala nalang ang mga residente nga adunay buto-buto sa armas ang ilang nadungog. Apan sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nakadawat og impormasyon ang Inayawan police nga giingong adunay gihimong transaksiyon ang maong biktima sa lugar ug dunay nakuha nga ilegal nga drugas sa bulsa niini. Tungod niini nagtuo ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan ang ilegal nga drugas ang maong hitabo. DUNAY LAIN? Pagka alas 12:15 sa kaadlawon, Martes, Agusto 20, 2024 laing pagpamusil nahitabo sa Sityo Laguna, Barangay Sambag 1. Ang biktima giila nga si Sylvian Barnachea, 30, residente sa Pahina Central ang gidala sa tambalanan. Matod pa sa igsuon sa biktima nga dili lang magpahingan, nga sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party. Apan wa na idetalye kon si kinsa ang adunay gikarelasyon. Midagan ang asawa paingon sa Sityo Laguna ug giapas kini sa biktima apan pag abot sa maong dapit, usa ka wala mailhing lalaki nga nagtindog kilid sa karsada ang kalit lang nga namusil sa makadaghang higayon ngadto ni Barnachea. Igo sa wala nga bahin sa dughan ang naangkon ni Barnachea lakip na sa iyang bitiis ug tuong kamot samtang ang suspetsado dali nga misibat. Ang mga imbestigador sa Abellana Police Station 2 naa pa sa dapit nagpadayon sa pagkuhag impormasyon. IKA-3 PAGPAMUSIL Kataposang insidente sa pagpamusil nahitabo sa Sitio Lawis, Barangay Mambaling, sa 2:20 sa kaadlawon, Agusto 20, 2024. Ang biktima giila nga si Chris Bartolabac, hingkod, nag puyo ra usab sa maong lugar ang gidala sa Cebu City Medical Center. Sa imbestigasyon sa Mambaling police, duha ka mga lalaki nga pulos nagsul-ob og itom nga t-shirt nga armado sa wala matino nga kalibre sa armas ang naabot sa maong lugar ug dayong pamusil sa biktima. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nagkanayon nga mihimo na og manhunt ang kapulisan sa matag police station aron madakpan ang mga suspetsado sa maong mga pagpamusil.",Unsang rason ang gihatag sa igsuon sa biktima nga nakahatag og away tali sa biktima ug sa asawa niini?,"Matod pa sa igsuon sa biktima nga dili lang magpahingan, nga sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party.",nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party.,1319,1494,96,175
01271-006,1271,King cobra nasikop sa bukiran sa Tabogon,"Usa ka King cobra kun Banakon nasikop sa usa ka manakupay og bitin sa Biyernes sa alas 8 sa buntag sa sityo Libho, Brgy. Salag, bukiran sa lungsod sa Tabogon, amihanang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Davinder Manaois, deputy officer sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Tabogon nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod ni Manaois nga gipahibalo sila sa usa ka eksperto nga manikupay og halas nga si Frank Masayon nga taga didto ra pod sa maong dapit sa pagkadakop sa Banakon. Nisulti kanila si Masayon nga nakit-an sa iyang pag-umangkon ang Banakon nga natulog sa usa ka drainage daplin sa karsadaKay manikupay og mga bitin kaniadto si Masayon, sayon ra kini niyang nasikop pinaagi sa pagpiit sa ulo gamit ang usa ka kahoy. Matod ni Manaois nga ilang giadto ang dapit kauban ang personnel sa Municipal Agriculture office ug ilang gikuha ang bitin. Ila kining gibuhian sa lugar nga daghan og mga kahoy ug layo sa mga balay ug mga tawo kay ginadili man ang pagpatay sa tanang matang sa mga wild animal sama sa halas. Ang bitin dunay gitas-on nga mga duha ka dupa. Si Manaois nagkanayon nga ang bitin gihulagway nga “adult King Cobra” base sa asoy sa taga agriculture office.",Kinsa ang kauban ni Manaois sa pag-adto sa dapit?,Matod ni Manaois nga ilang giadto ang dapit kauban ang personnel sa Municipal Agriculture office ug ilang gikuha ang bitin.,personnel sa Municipal Agriculture office,776,899,55,96
01069-007,1069,"Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo","Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.",Asa nagbul-og ang traffic sa buntag ug hapon?,"“Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo.",sa mga simbahan,1014,1293,55,70
00140-006,140,300 ka punoan sa Marijuana gipang-ibot,"Gibanabana nga mobalor ngadto sa P60,000 nga 300 ka mga punoan sa marijuana nga gipang-ibot atol sa gihimong pagronda sa gikatahong marijuana plantation sa Barangay Nalhub, Lungsod sa Dalaguete, Sugbo niadtong alas 8 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Ang 703rd Maneuver Company sa Regional Mobile Force Battalion 7 nga gipangulohan sa ilahang commander nga si PLT Jervin B. Belciña ang mipahigayon sa raid sa naasoyng dapit. Nakompirmar sa kapulisan ang giingong marijuana plantation sa maong lugar ug ilaha kini nga gipang-ibot. Nasayran nga naka-ipsot ang mag-uuma nga maoy nananom sa marijuana atol sa pagsuwat ning balita gitago unsa sa kapulisan ang ngalan sa maong mag-uuma.",Kinsa ang nakompirmar sa giingong marijuana plantation?,Nakompirmar sa kapulisan ang giingong marijuana plantation sa maong lugar ug ilaha kini nga gipang-ibot.,kapulisan,431,535,15,24
01276-003,1276,Tricycle driver gipatay,"Nakaplagan nga dunay mga samad dinunggaban ang usa ka tricycle driver niadtong Miyerkules sa alas 7 sa gabii, Enero 3, daplin sa karsada sa Brgy. Bagay, Daanbantayan, amihanang Sugbo. Nasuta nga dunay mga samad dinunggaban sa liog ug dughan si Renato Matatag, 41, minyo, taga Brgy. Lawis, San Remigio, amihanang Sugbo. Nasayran sa kapulisan sa lungsod sa Daanbantayan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Judith Edcel Bado nga ang biktima namasahero nga striker. Nagpasabot nga way rota nga gisubay si Matatag, pakyaw pakyaw system. May nakuha silang kasayuran nga may duha kini ka mga pasahero sa wala pa siya makaplagi. Giila pa sa kapulisan ang duha ka mga pasahero ug di sab tulis ang motibo kay naa pa man ang kwarta, relo ug cellphone sa biktima. Wa nila isalikway nga ang killers iya rang mga pasahero nga gikalalis labot sa pletihan, apan usa lang kini sa ilang gitan-aw nga posibilidad.",Kanus-a nakaplagan ang tricycle driver?,"Nakaplagan nga dunay mga samad dinunggaban ang usa ka tricycle driver niadtong Miyerkules sa alas 7 sa gabii, Enero 3, daplin sa karsada sa Brgy. Bagay, Daanbantayan, amihanang Sugbo.",Enero 3,0,183,110,117
01067-012,1067,Pagdunggab self defense?,"Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay. Si Toledo, usa ka tourist guide, taga Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, apan nagpuyo uban sa iyang asawa sa Cabadiangan. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcantara ubos ni Police Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta nga gidunggab ni Toledo ang biktima gawas sa diskuhan human siya gitigbas sa duha ka mga pag-umangkon sa biktima. Matod ni Dacuyan nga niabot ang biktima ug nisuway sa pagdunggab kang Toledo gamit ang hunting knife, apan iya kini nga nailog ug gidunggab si Linao. Si Toledo nasikop sa kapulisan human sa insidente. Giangkon ni Toledo nga self-defense ang iyang gihimo.",Asa gikan si Sylvian Linao?,"Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay.",Barangay Cabadiangan,302,470,58,78
00595-012,595,Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu,"MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)",Unsang droga ang giingon ni Adivino nga nagpasamot sa iyang kaayohan sa pag-hakot og bas?,"Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu.",shabu,305,420,109,114
00921-013,921,Way pundo sa study alang sa south coastal road,"Nag-atubang na usab og kakulian ang gisugyot nga Talisay-Minglanilla-Naga coastal road nga nagtinguha nga mamenosan ang nagkagrabe nga trapiko paingon sa habagatan agi sa Natalio Bacalso Ave. Si Jaen Jaime, hepe sa Planning and Design Division sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7, niingon nga wa silay igong pundo sa paghimo og feasibility study (FS). Gipatawag sa Cebu Provincial Board (PB) si Jaime ug ubang mga opisyal sa ahensya sa pagtunga atol sa regular session niini niadtong Lunes, Marso 11, 2024, alang sa update sa mga proposed road projects sa probinsiya nga naglakip usab sa Mandaue-Consolacion-Liloan coastal road. Si Jaime niingon nga ang General Appropriations Act of 2024 naggahin lang og P1 milyon alang sa FS sa south coastal road. Apan, siya niingon nga nagkinahanglan sila og labing menos P18. 6 milyunes aron makapahigayon og usa, ug nidugang nga una nilang gisugyot ang kantidad tulo ka tuig na ang milabay. Sa iyang presentasyon, ang gisugyot nga coastal road gidesinyo nga mahimo’ng alternatibong karsada sa mga motorista paingon sa habagatan nga makaagi sa “severely congested” nga bahin sa Talisay-Minglanilla-Naga Road sa national highway, ilabi na sa peak hours. Ang gisugyot nga dalan molatas sa foreshore areas sa mga dakbayan sa Naga ug Talisay ug lungsod sa Minglanilla, sugod sa habagatang tumoy sa South Road Properties (SRP) paingon sa Barangay Tuyan sa dakbayan sa Naga. “The main objective actually was really to decongest the very heavy traffic, heavily travelled N. Bacalso Ave. , especially the Talisay-Minglanilla Road section,” matod ni Jaime. Magsilbi usab kini nga pagpadayon sa gisugyot nga Cebu City South Blvd. (motadlas sa SRP duol sa pond) ug ang gisugyot nga Mambaling South Blvd. Ang proyekto adunay gitas-on nga 15 kilometros nga gibana-bana nga mogasto og P7. 8 bilyunes alang sa civil works ug road right-of-way acquisition, matod ni Jaime. Sa pinakaulahi nga kapakyasan, si Jaime niingon nga ang DPWH 7 nagsugyot pinaagi sa sentral nga buhatan niini nga ilakip ang gisugyot nga P18. 6 milyunes nga FS nga budget sa 2025 annual budget. Ang FS ug ang detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd. ug ang Mambaling South Blvd. Gitakda kini karong tuiga, apan wala niya gisulti kon kanus-a kini mahuman.",Unsa ang pangunahing tumong sa gisugyot nga coastal road sumala ni Jaime?,"“The main objective actually was really to decongest the very heavy traffic, heavily travelled N. Bacalso Ave. , especially the Talisay-Minglanilla Road section,” matod ni Jaime.",decongest the very heavy traffic,1424,1602,43,75
00191-015,191,P255M gasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo,"Niabot og P255 milyunes tanan ang nagasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo. Kini human nipuno og P55 milyunes nga gibayad sa Kagamhanang Probinsya sa Sugbo isip cash prizes alang sa mga nidaog nga contingents atol sa awarding ceremony ug repeat performance sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 niadtong Lunes sa gabii sa Cebu City Sports Center (CCSC). Unang nigahin ang Kapitolyo og kapin sa P200 milyunes alang sa subsidy ug mga gasto sa pag-andam alang sa 2024 Pasigarbo nga gigahin sa kagamhanan sa probinsya. Sa wala pa ang cash prizes, ang Kagamhanang Probinsyal mipagawas og mga P150 milyunes isip pinansyal nga tabang nga ibayad sa mga pangandam sa mga contingent nga moapil, diin P3 milyon alang sa mga naggikan sa mainland Cebu ug P3. 5 milyon alang sa mga naggikan sa mga isla nga lungsod. Si Cebu Gobernador Edlen Abalayan ang nanguna sa paghatud sa mga tseke ngadto sa mga mayor sa 2024 Pasigarbo nagda og contingents. “They all answered by challenge, naglevel-up gyud sila each time. Because that is the only way we can push Cebu for further heights,” matod ni Abalayan ngadto sa reporters human sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Agusto 26. Gipaklaro ni Abalayan nga ang mga gasto sa kagamhanan sa probinsya dili lang makaayo sa mga contingents apan usab sa mga medium, small, ug micro enterprises (MSMEs). Gipasabot niya nga kini naglakip sa mga gasto sa logistic, pagkaon, mga props, costume, accommodation, ug uban pang kinahanglanon sa tibuok gidugayon sa Pasigarbo. DAKONG PREMYOAng Dagitab Festival sa Dakbayan sa Naga nakadawat sa labing dakong premyo nga P5 milyon human nga giilang Grand Champion sa Ritual Showdown nga mipildi sa 50 ka laing contingents nga naggikan sa lainlaing lungsod, component cities, ug highly urbanized cities. Ang Naga kinsa nagpakita sa mabulukon ug makalingaw nga mga LED lights, naka-dethrone sa nagdepensang kampiyon nga Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla nga nakakuha sa ikaduhang dapit ug nakadaog og P4 milyunes nga premyo, samtang ang first-time participant nga Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti. Ang Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar nakadawat og P2 milyon nga cash prize human nga nakahimutang sa Top 4, ug nakadawat usab kini og P2 milyon nga ganti isip kampiyon sa Street Dancing Competition sa Pasigarbo 2024. Ang Isda Festival sa Madridejos nakakuha og ikalimang puwesto ug nakadaog og P1 milyon nga cash prize, lakip na ang P100,000 nga premyo alang sa pagdaog sa Best in Festival Costumes. Ang Panagtagbo Festival sa Dakbayan sa Mandaue nakadaog sa ikaunom nga puwesto (P900,000), gisundan sa Tuba Festival sa Borbon (ika-7, PP800,000) ug Sikoy-Sikoy Festival sa San Fernando (ika-8, P700,000); Rosquillos Festival sa Liloan ug Hinulawan Festival sa Toledo City nagtabla sa ika-9 nga puwesto nga adunay P600,000 matag-usa, samtang ang La Torta Festival sa Argao (ika-10, P500,000); Kagasangan Festival sa Moalboal (ika-11, P450,000), Sarok Festival sa Consolacion (ika-12, P400,000), Katunggan Festival sa Tudela ug Que’ Alegre Festival sa Alegria (ika-13, P350,000 matag-usa), Banig Festival sa Badian (ika-14, P300,000), ug Bonga Festival sa Sibonga ug Tubod Festival sa Tuburan (ika-15, P250,000 matag-usa). Sa Street Dancing Competition, ang Rosquillos Festival sa Liloan nakakuha sa ikaduhang puwesto nga adunay P1. 5 milyon nga premyo gisundan sa Panumod Festival sa Barili sa ikatulong puwesto nga adunay P1 milyon nga ganti. Ang Sarok Festival sa Consolacion ug Panagbagat Festival sa Poro naground-out sa top five, nga nakadaog og P750,000 ug P500,000 matag-usa. Ang Palawod Festival sa Bantayan giilang Best Decorated Berroya, usa ka bag-ong kategoriya sa Pasigarbo 2024, ug nakadaog og P500,000, samtang ang Sarok Festival sa Consolacion giilang Best Festival Jingle nga adunay P100,000 nga cash prize. Alang sa Best Decorated Floats, ang Sarok Festival sa Consolacion nakadaog sa unang dapit nga adunay P1 milyon nga ganti. Gisundan kini sa Panagsogod Festival sa Sogod sa ikaduhang dapit nga adunay P800,000, ug Sinulog Festival sa Carmen sa ikatulong dapit nga adunay P600,000. Ang Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban mipuno sa top four ug top five, nga nakadaog og P400,000 ug P200,000 matag-usa. Si Madridejos Mayor Ruelan Beo mi-top sa Best Mayor’s Introduction nga adunay P500,000, gisundan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos (P400,000) sa ikaduhang puwesto, samtang si Santander Mayor Marites Bersabe (P300,000), Samboan Mayor Besite Betanio (P200,000), ug Alegria Mayor Felecio Bete (P100,000) nakahimo sa top five ranking. UBANG GANTIAng mga idaog nagdaog nga Mayor makadawat og dugang nga P100,000 nga cash prize gikan ni Ako Bisaya Partylist Congressman Penpen Beterbo. Si Lycel Leila Gadel sa Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar giilang 2024 Pasigarbo sa Sugbo Festival Queen nga adunay P50,000 nga cash prize. Gisundan siya sa mga runner-up nga sila Sofi Maxim Margareta Grenmo sa Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu (P30,000); Eustaquia Julieto Jesriel sa Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla (P20,000); Panyang Liling Marinel sa La Torta Festival sa Argao (P15,000); ug Qatari Semblante (Rosquillos Festival sa Liloan (P10,000). Si Cheche Hazel Biag sa Panagbagat Festival sa Poro giilang Miss Photogenic nga adunay P10,000 nga premyo. Samtang ang costume designer ni Sheryl Ariadne Biasing sa Sinulog Festival sa Carmen nakadaog sa Best Festival Queen Costume nga adunay P20,000 nga cash reward.",Pila ang ganti nga nadawat sa Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban?,"Ang Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban mipuno sa top four ug top five, nga nakadaog og P400,000 ug P200,000 matag-usa.","P400,000 ug P200,000 matag-usa.",4155,4304,118,149
00780-002,780,‘Tighagbong’ og drugas gitipi,"Tungod sa ‘onsehan’ sa gidiling drugas, usa ka lalaki gipusil-patay sa iyang kauban sa national highway sa Sitio Graje, Brgy. Antipolo, lungsod sa Medellin, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin ubos sa kamandoan ni P/Maj. Yieh Orpheus M. Garcera, nailhan ang biktima nga si Lugo Garces Garche, 36, taga Brgy. Pooc, lungsod sa Sta, Fe sa isla sa Bantayan. Nailhan siya sa kapulisan pinaagi sa iyang driver’s license ug national identification (ID) card. Sumala sa kapulisan nga usa ka babaye nga lumolupyo sa dapit maoy nanawag ug nagpahibalo sa nahitabo nga pagpamusil. Ilang naabtan ang biktima nga nahagba sa da'n uban sa iyang motorsiklo. Sa sinugdan wa pa siya mailhi kay way tawo sa dapit nga nakaila kaniya. Gihulagway sa kapulisan nga ang biktima nagsul-ob og t-shirt nga kolor light gray, maong ang pantalon ug nag-helmet. Gidala siya sa mga rescuer sa Medellin ngadto sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Matod ni Garcera nga ilang nasubay ang background sa biktima nga naa sa watchlist sa ilegal drugas sa ubang unit sa kapulisan. Dugang nasayran sa hepe nga tighagbong o tighatod og gidiling drugas ang biktima gamit ang motorsiklo. Matod pa, usa sa iyang gihagbungan sa dapit ‘gihulga sa biktima nga patyon’ human wa nakabayad sa gikuha nga ilegal nga drugas. Apan, dason sa imbestigasyon, giunhan siya sa pagpusil sa dihang nilakaw na sakay sa iyang motorsiklo. Mao kini ang gisunod nga anggulo sa kapulisan nga motibo sa pagpatay, lakip ang responsable niini nga giingong nisibat na human sa hitabo.",Kinsa ang biktima nga gipusil sa Medellin?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin ubos sa kamandoan ni P/Maj. Yieh Orpheus M. Garcera, nailhan ang biktima nga si Lugo Garces Garche, 36, taga Brgy. Pooc, lungsod sa Sta, Fe sa isla sa Bantayan.",Lugo Garces Garche,210,412,122,140
00268-011,268,"1,431 nadakpan sa lainlaing salaod sud sa 1 ka adlaw","Moabot sa 1,431 ka mga tawo ang nangadakpan sa managlahi nga salaod sa tibuok Central Visayas (CV) atol sa usa ka adlaw nga operasyon sa kapulisan gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024. Ang labing daghan nga nadakpan nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod nga mokabat sa 1,309 nga nakamulta sa kinatibuk-an nga P632,500. Sa kampanya batok sa illegal nga drugas, ang kapulisan nakasikop og 38 ka drug personalities nga nisangpot sa pagkasakmit sa 311. 23 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P2,116,377. 60 atol sa 33 ka anti-illegal drug operations. Nakasikop usab ang kapulisan og 64 ka mga sugarol atol sa 35 ka anti-illegal gambling operations ug pagka sakmit sa kapin P7,000 nga kwarta gikan sa sugal. Gihingusgan usab sa Police Regional Office 7 ang ilang kampanya batok loose firearms diin nakaimbargo sila og 29 ka nagkalainlaing kalibre sa armas, usa niini explosive. Samtang sa kampanya batok sa wanted persons, nakalusad ang kapulisan og 19 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 19 usab ka wanted persons, usa niini nabutang sa listahan sa most wanted.",Kanus-a ang operasyon sa kapulisan nahitabo?,"Moabot sa 1,431 ka mga tawo ang nangadakpan sa managlahi nga salaod sa tibuok Central Visayas (CV) atol sa usa ka adlaw nga operasyon sa kapulisan gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024.","gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024",0,257,147,256
00994-014,994,"Ginang ‘nag polis polis’, nasikop sa checkpoint","Nagtingkagol sa bilanggoan ang usa ka 44 anyos nga ginang nga ‘nagpa polis polis’ pinaagi sa pagsul-ob og PNP athletic uniform. Ang suspek giila nga si Menirba Lagman Beard, 44, minyo, taga BSP Camp Upper Banica, Barangay Lahug, siyudad sa Sugbo. Siya nasikop sa checkpoint sa kapulisan sa Dalan Zuellig, Barangay Subangdaku, Siyudad sa Mandaue, alas 10:30 sa buntag sa Martes, Pebrero 27, 2024. Ang checkpoint gidumala sa City Mobile Force Company sa Mandaue City Police office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Maj. Sylvian Lago Lagrada. Gipangitaan siya og identification (ID) card sa pagka polis tungod kay nagsul-ob siya og PNP athletic uniform. Apan wala siyay napakita nga ID o mga dokumento sa pagmatuod nga usa siya ka polis hinungdan nga gidakop. Ang suspek nag-atubang og kasong kalapasan sa Republic Act (RA) 493 nga “prohibition the wearing of uniform of military and police personnel by those who are not in the service of the AFP and the PNP. ”/ DVG",Unsa nga orasa nasikop ang ginang sa checkpoint?,"Siya nasikop sa checkpoint sa kapulisan sa Dalan Zuellig, Barangay Subangdaku, Siyudad sa Mandaue, alas 10:30 sa buntag sa Martes, Pebrero 27, 2024.",alas 10:30 sa buntag,247,395,99,119
01611-010,1611,Tag P20/kilo sa bugas sa Nob. 28,"Gikatakda nga sugdan na sa Nobiyembre 28, 2023 ang pagpamaligya sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo og bugas nga tag P20 ang kilo. Una na nga nipahibawo si Abalayan nga kinahanglan nga masugdan dayon ang pagpatuman sa maong programa sanglit ubay-ubay sa mga Sugbuanon nga naglisod ang nagkinahanglan niini. Kini paagi sa gobernador sa pagsuporta sa saad ni Presidente Lois Alarcon Jr. atol sa iyang kampanya sa piniliay niadtong 2022 nga moabot ang panahon nga tag P20 ang kilo sa bugas. Ang maong programa, tawagon og Sugbo-Merkadong Barato (SMB) nga himuon ug ipatuman sa tanang mga lokalidad sa probinsya sa Sugbo. Apan ang makapahimulos niini mao kadtong giila nga labing kabos. Gawas sa barato nga bugas, aduna usa’y baligya nga preskong mga utanon, isda ug uban pa’ng ani sa mga mag-uuma ug kuha sa mga mananagat sa maong mga lokalidad. Aduna usa’y mga non-food items ug processed foods nga ibaligya sa mga gagmay’ng patigayon. Hinuon, giklaro ni Abalayan nga sa pagkakaron prayoridad sa kagamhanan ang pagbaligya og subsidized nga mga bugas ngadto sa mga indigent o mga kabos o labing nagkinahanglan nga mga pamilya ubos sa Listahanan nga una nang na-identify sa local social workers nga gi-verify usab ubos sa DSWD. Ang LGU na maoy mo facilitate sa pagpamaligya niini ngadto sa ilang mga konstituente. Samtang sa Nobiyembre 15, gilauman usab ang pagsugod na sa School Feeding Program sa tanang mga tinun-an gikan sa kindergarten ngadto na sa Grade 12. Diin gitahasan usab ang mga Parents and Teachers Association (PTA) sa mga tunghaan sa probinsya nga maoy moluto sa lugaw.",Unsa ang kantidad sa kilo sa bugas nga ibaligya sa Nobiyembre 28?,"Gikatakda nga sugdan na sa Nobiyembre 28, 2023 ang pagpamaligya sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo og bugas nga tag P20 ang kilo.",P20,0,130,117,120
00763-017,763,"Gisungag sa awto, nagbiseklita angol","Usa ka lalaki nga nagbiseklita ang nabanggaan sa usa ka awto nga Suzuki Swift hatchback sa dalan M. J. Abaya Avenue eskina sa General Maxilom Ave. , Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo, alas 11:40 sa buntag, Sabado, Abril 13, 2024. Ang biktima nga maoy nagmaneho sa biseklita giila nga si Siaboc Gales Galindes, 44, drayber og taxi, ug taga dan Alumnos, Brgy. Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), nasuta nga samtang nagsubay ang biktima sa M. J. Abaya paingon kini liko sa Gen. Maxilom apan kalit nga nidumbol sa iyang likod ang awto nga gimaneho ni Shera Dean Galindez Bueno, 24, tag-iya og construction company nga taga Lawaan 1, dakbayan sa Talisay. Ang insidente nakuha sa CCTV camera nga gipanag-iya sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo diin makita ang pagkalagpot sa biktima. Daling gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC) diin nakaangkon og angol sa wang bahin sa paa ug tuong bukton niini. Nisunod usab dayon ang driver sa auto ngadto sa tambalanan ug misaad nga siya ang moabaga sa tanang gasto. Wala na mopasaka og kaso ang biktima subay sa gisaad ni Bueno nga kini ang mogasto sa tanang gastoanan sa tambalanan.",Unsay gihimo sa driver sa awto pagkahuman sa insidente?,Nisunod usab dayon ang driver sa auto ngadto sa tambalanan ug misaad nga siya ang moabaga sa tanang gasto.,Nisunod usab dayon ang driver sa auto ngadto sa tambalanan ug misaad nga siya ang moabaga sa tanang gasto.,985,1091,0,106
01075-013,1075,71 na ka lawas naugkat,"Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines",Unsay hinungdan nga gipahunong ang operasyon sa mga rescuer?,Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes.,posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta,483,758,93,147
00736-002,736,Nigerian national sakpang nangawat,"Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.",Unsa ang ngalan sa suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station?,"Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit.",Piding Franco,271,433,58,71
01147-014,1147,"Pagasa: Amihan, tugnaw nga panahon magpadayon","Padayon nga masinati sa mga Sugbuanon ang tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon tungod kay ang hangin nga gikan sa mainland China padayon nga naghuros sa pipila ka bahin sa nasod, apil na ang Sugbo. Si Edoy “Al” Alicante, hepe sa Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga nikusog ang hangin nga amihan samtang nagkahuyang usab ang shear line o panag-abot sa init ug bugnaw nga klima sa taas. Ang northeast monsoon o amihan gihulagway nga naglungtad nga bugnaw ug uga nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia, nga nagresulta sa mas bugnaw nga temperatura sa nasod. Sa laing bahin, ang shear line mao ang punto diin ang bugnaw nga hangin gikan sa amihanang-sidlakang o amihan nag-intersect sa init nga easterlies gikan sa Pacific Ocean, nga magdala og katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Matod ni Alicante nga ang katugnaw sa panahon nga gibati sa mga Sugbuanon ilabi na panahon sa kagabhion tungod sa paghuyop sa amihan. “The direction of the wind that we are receiving is from the mainland China, and it is really cold since they are currently experiencing the winter season there, so we are experiencing the surge of amihan,” matod niya sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang meteorologist sa estado niingon nga kini niresulta sa pag-ubos sa temperatura, sa ingon, ang tugnaw nga panahon gilauman nga magpadayon hangtod sa katapusan sa bulan, nga mosulod sa ikaduhang bulan sa tuig. Dugang niya nga base sa ilang lima ka adlaw nga forecast, masinati gihapon kini hangtod sa Huwebes, Pebrero 1. Base sa report sa SunStar Cebu sa miaging tuig, ang panahon sa amihan misulod sa Pilipinas niadtong Oktubre. Gilauman nga molungtad ang ting-ulan hangtod sa Marso o Abril. Si Alicante niingon nga ang historical data nagpakita nga ang Enero kasagaran giisip nga pinakabugnaw nga bulan sa tuig. Gipasabot pa niya nga ang bag-uhay ug umaabot nga mga adlaw, o sulod sa 30 ka adlaw, nagpakita nga ang Sugbo nakasinati karon og average nga temperatura gikan sa 24 ngadto sa 30 degrees Celsius. “Mao nga ang temperatura nga atong nasinati (Dominggo, Enero 28), nga labing menos 24. 8 degrees Celsius, giisip na nga mas init kaysa normal tungod sa nasinati nga El Niño phenomenon,” matod niya. Ang El Niño usa ka panghitabo sa klima nga gihulagway pinaagi sa kanunay nga pag-init sa temperatura sa ibabaw sa dagat sa sentro ug silangang ekwador sa Dagat Pasipiko, nga nagresulta nga dili kaayo masinati ang pag-ulan. Si Alicante niingon nga ang amihan moresulta usab sa madag-umon nga kalangitan, apan sa pagkakaron, gamay ra kaayo ang posibilidad sa pag-ulan, kon aduna, “dili kini kusog nga pag-ulan, apan hinay nga pag-ulan o pagtalisik nga mahimong masinati hangtod Miyerkules (Enero 31)”. Matod niya nga sa pagkakaron sa Sugbo o Central Visayas, ang gikusgon sa hangin anaa sa 40 kilometros matag oras, sukwahi niadtong Sabado nga natala kini sa 50 kilometros matag oras, hinungdan nga gilibkas na ang gale warning. Dugang pa niya nga ang kasamtangang gale warning gipataas lamang sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces, sanglit direktang apektado kini sa hangin nga mosulod sa nasod.",Asa ang gipatuman nga gale warning karon?,"Dugang pa niya nga ang kasamtangang gale warning gipataas lamang sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces, sanglit direktang apektado kini sa hangin nga mosulod sa nasod.","sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces",3039,3228,65,124
01165-011,1165,"Lalaki gipusil, naigo sa iyang liog","Nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga biktima sa pagpamusil sa Sityo Minggay, Barangay Bulasa, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Miyerkules, Enero 24, 2025. Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol. Samtang ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Dalmacio Magallanes Jr. , 54, minyo, taga Sityo Proper Linao, Barangay Bulasa. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching M. Denila, ang biktima diha su’d sa iyang balay apan gisulong sa suspek. Matod pa sa dihang nigawas ang biktima sa balay, gipusil kini sa suspek sa upat ka higayon. Usa ka bala niigo sa liog sa biktima. Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital. Ang suspek daling nadakpan sa mga polis sa ilang hot pursuit. Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.",Kinsa ang nagdala sa biktima sa ospital?,Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital.,mga responder sa Lungsod sa Argao,788,891,30,63
01519-013,1519,Bag-ong security agency sa City Hall nagsugod na,"Human sa pagtapos sa kontrata sa GDS security agency, ang Cebu City Hall ni-award sa bid ngadto sa bag-ong security agency nga mopuli sa hinay-hinay sa pag-secure sa lugar, samtang ang force multipliers magpabilin nga motabang. Sa interbyo niadtong Biyernes, Nob. 17, 2023, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga ang City Government “closely” nga nakigtambayayong sa bag-ong security agency sa paghimo og assessments, nag-ingon nga ilang gihangyo ang pagkuha sa pipila ka mga security guard gikan sa miaging ahensya. Si Abalayan niingon nga ang ahensya nga nahatagan sa kontrata mao ang JDA Security Agency; apan, wala siya maghisgot kon kanus-a gihatag ang kontrata. Matod niya nga dunay mga buhatan nga nihangyo nga i-absorb ang mga security guard gikan sa kanhi ahensya ngadto sa bag-o, apil na ang iyang buhatan. Matod niya nga iya na lang gitugyan sa Civil Security Unit ang pagdeterminar kon ipabilin ba sa Siyudad sa pipila ka mga security guard nga nagpakita og talagsaong performance sa trabaho. Matod niya nga iyang gimandoan ang pangulo sa seguridad nga unahon ang mga lugar nga gikinahanglan ang mga guwardiya, ilabi na ang pagtutok sa mga lugar sama sa mga bodega sa Siyudad nga naghupot sa mga propyedad sa gobyerno. Matod niya nga ang mga security guard nagsugod sa pagtaho sa ilang gitudlo nga mga puwesto niadtong Huwebes sa gabii, Nob. 16, 2023. Dugang pa niya nga kon hingpit nang makuha sa Dakbayan ang 240 ka mga gikinahanglang guwardiya, mahimo nang matangtang ang force multipliers sa ilang mga puwesto karon, partikular na ang mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office. Ang ahensya sa GDS nakakuha og tulo ka tuig nga kontrata sa pag-supply og mga security guard para sa city hall, sugod niadtong Sept. 1, 2022 apan, gitapos kini sa Siyudad sugod sa Nob. 1, 2023. Sa miaging pakighinabi sa abogado sa Cebu City Administrator nga si Calvo Pangag, iyang gitumbok ang lain-laing rason sa pag-undang sa kontrata, lakip na ang dili maayong performance, bayolenteng insidente niadtong Hulyo sa dihang giatake sa usa ka security guard ang usa sa mga kawani ni Mayor Cedie Abangan, ug ang ilegal nga paghipos sa mga armas sa agency personnel atol sa Comelec gun ban.",Unsa nga sakop ang posibleng matangtang sa puwesto? ,"Dugang pa niya nga kon hingpit nang makuha sa Dakbayan ang 240 ka mga gikinahanglang guwardiya, mahimo nang matangtang ang force multipliers sa ilang mga puwesto karon, partikular na ang mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office. ",Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office.,1387,1644,200,256
01311-017,1311,"3 patay, 9 angol sa mga aksidente","Tulo ang nangamatay samtang siyam ang mga nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo gikan sa Disyembre 25-26. Kasagaran sa mga aksidente naglambigit og motorsiklo. Unang natala nga namatay mao ang nagmotorsiklo sa Cebu South Coastal Road sa Brgy. Cansojong, siyudad sa Talisay sa alas 5 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Ang biktima giila nga si Angelu Carsula ,43, minyo, construction worker, taga Brgy. Tinaan, Siyudad sa Naga. Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga. Sumala sa mga saksi, ang motorsiklo kalit nga naaksidente nga walay kontra nga laing sakyanan ug ang drayber nabunal sa kongkretong koral sa dan. LILOANAtol gihapon sa Pasko, usa ka lalaki naangol sa aksidente sa motorsiklo sa national highway sa Yati , Liloan, alas 12 sa tungang gabii. Ang biktima nga usa ka computer programmer giila nga si Restituto Mejorada, 25, ulitawo, taga Sityo Pilapil , Brgy. Casuntingan, siyudad sa Mandaue. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Liloan, nasuta nga ang biktima padulong sa kinapusoran sa lungsod apan sa kalit lang may tricycle nga niliko sa eskina sa bag-ong dan nga niresulta sa pagkabangga. Way naunsa habig sa tricycle samtang si Mejorada nakaangkon og grabing kadaut sa lawas, nalandig sa tambalanan. AKSIDENTE SA BRIDGENamatay ang usa ka drayber sa habalhabal human sila nadasmagan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa unang Mactan bridge alas 7 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Lapu Lapu City Jeromeice Office (LLCPO), si Sepe Balatero Evedes, 70, uban sa iyang pasahero nga si Kenn Anunsa-on nagsubay sa taytayan samtang nagpadulong sa Mandaue City. Si Jerome. Lt. Col. Edcel Barcelo, hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU) ug LLCPO spokesperson, niingon nga ang SUV nga gimaneho ni Dean Emeniano Mejos giingong ni-counter flow sa taytayan paingon sa Maximo V. Evedes Jr. Avenue sa Barangay Pajo sa Lapu-Lapu. Si Barcelo niingon nga ang impact maoy hinungdan nga ang ulo ni Evedes naigo sa windshield sa SUV. Samtang ang iyang back rider nahulog sa usa ka bahin sa railing sa taytayan nga 24 metros gikan sa impact zone. Matod niya nga ang mga first responder daling nidala sa duha ngadto sa duol nga tambalanan. Apan tungod sa grabeng samad sa ulo ni Evedes, nakabsan siya sa kinabuhi. Si Anunsaon naa sa stable nga kondisyon. MEDELLINSamtang, laing aksidente nga naglambigit og motorsiklo ug bus nahitabo sa ala 1:56 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa provincial road sa Sityo Masi, Brgy. Luy-a, lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo. Patay ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Emeniano Wilfredo Mata, 31, ulitawo, taga Sityo Paradise, Brgy. Poblacion, Medellin. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin nasayran nga ang motorsiklo gikadasmagay sa Sugbo Transit bus nga gimaniho ni Makmak Abdulraman, 42, minyo, taga Sityo Mangga, Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion. Ang bus nidasmag usab ngadto sa usa ka appliance shop sa dapit. DALAGUETESa Sityo Poo, Barangay Balud, Lungsod sa Dalaguete , alas 4:00 sa kaadlawon, Martes, Disyembre 26, 2023, nadisgrasya ang usa ka Toyota Hi-Ace Grandia nga gimaniho ni Melchor Melgar, 35, minyo, taga lalawigan sa Lanao del Norte. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete police, nasuta nga mga local tourist ang sakay sa giabangan nga van gikan sa syudad sa Lapu-Lapu ug padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching. Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber. Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.",Unsa ang giingon sa kapulisan bahin sa kondisyon sa drayber?,"Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber.",nakatagpilaw,3544,3623,54,66
00025-004,25,"3 ka mga bata nga nangulata, mitahan","Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.",Unsa ang panawagan ni Mayor Abalos sa iyang Facebook page bahin sa insidente?,"Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2.",mo-surrender ,559,769,116,129
01456-010,1456,4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop,"Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.",Unsay nadawat sa Cebu City Police Office nga impormasyon sa miaging semana?,Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi.,intelligence information,2503,2680,51,75
01338-006,1338,"‘Giatake’ samtang nag-drive, namatay","Namatay ang usa ka 77-anyos nga lola nga nag-inusara samtang nagmaniho sa iyang awto nga nahulog sa kimba sa alas 6:35 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, 2023 sa national highway sa Brgy. Langub, Asturias sa tunga-tungang kasadpan sa Sugbo. Gituohan nga giatake sa sakit si Mirabueno Calangi Bagsican, taga Brgy. Sabang, siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Apan gitataw ni PoliceCapt. Flavio Miranda, hepe sa kapulisan sa Asturias nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, Disyembre 18, nga ila ra kini nga pagtuo base sa ilang nakita sa dapit nga nahitaboan. Matod ni Miranda nga gikan sa Danao ang biktima nga mopaingon sa Balamban, Sugbo. Matod ni Miranda nga iyang gidudahan nga giatake sa balatian si Bagsican nga niresulta sa pagkahagbong sa awto sa kimba nga dunay mga tres metros ra ang giladmon. Matod niya nga ilang nasuta sud sa awto nga may mga tambal nga dala ang biktima ug way samad o bun-og sa ilang pasiunang paghiling. Si Miranda nagkanayon nga iya pang istoryahon ang pamilya aron mahibaw-an kon unsay balatian niini.",Unsa ang nadiskobrehan sa kapulisan nga natagpuan isigawas sa awto?,Matod niya nga ilang nasuta sud sa awto nga may mga tambal nga dala ang biktima ug way samad o bun-og sa ilang pasiunang paghiling.,may mga tambal nga dala,826,957,44,67
01447-003,1447,Acting Mayor Abalayan misalig pa sa CCPO,"Bisan sa sunodsunod nga mga krimen sa dakbayan sa Sugbo sama sa pagtulis sa usa ka pawnshop sa dalan Colon, misalig gihapon ang Kagamhanan sa Siyudad sa Cebu City Police Office (CCPO). Gipadayag kini ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang pagbisita sa Camp Sotero Cabahug aron buksan ang bag-ong gi-renovate nga firing range nga gigastuhan sa Kagamhanan sa Dakbayan, Huwebes sa buntag, Nobiyembre 30, 2023. Gidayeg ni Abalayan ang CCPO sa dali nga pagkasikop sa gituohang mga responsabli sa krimen. Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis. Dugang ni Abalayan nga suportado sa Kagamhanan sa Siyudad ang CCPO kay kontento sila sa performance niini. Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan. Ang administrasyon ni anhing Cebu City Mayor Aldana Abastillas ang nipalit sa maong mga armas apan tungod sa kadaghang papel nga iproseso, karon pa hingpit nga natapos. Matod ni Abalayan nga nagpamatuod kini sa padayon nga suporta sa Cebu City Hall sa kapulisan aron mahimo’ng kompleto na sa kagamitan ang CCPO. INQUESTSamtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nihulagway nga lig-on ang ilang ebidensya nga nagtumbok sa mga suspek nga maoy nanulis. Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon. “We are confident the Cebu City Police Office is able to generate or establish the required quantum of proof para ma forward ang kaso,” matod ni Abacay.",Kinsa ang giingon nga mastermind sa krimen?,"Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis.",Crisden Madlang,509,656,52,67
00907-015,907,Anchormen: Nasubo apan wa magbasol,"“Inappropriate and insensitive. ”Kini ang paghulagway sa pamahayag sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 sa gihimo sa duha ka anchormen sa radyo sa Sugbo bahin sa ilang pag-interbyu sa 4-anyos nga batang babaye nga biktima sa sekswal nga pag-abuso. Samtang ang Stet, grupo sa mga babaye nga mga tigbalita mamahayag sa Sugbo, misaway usab ug nag-ingon nga kini ilang giisip nga “unnecessary for the report. ”Gipasabot nila nga ang maong interbyu nakalapas sa katungod sa biktima, kinsa menor de edad. Ang insidente, nga nakapukaw sa kasuko ug pagkondenar sa naglainlaing sektor, nagtimaan sa panginahanglan alang sa media practitioners sa paggamit sa hilabihan nga pagkasensitibo ug propisyonalismo sa diha nga pagtaho sa mga kaso nga naglambigit sa mga bata. Niadtong Miyerkules, Marso 13, si Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy, ang mga anchor sa Brigada News FM Cebu, nipahigayon og live on-air interview. Atol sa pakighinabi, gidasig ang biktima sa pagsaysay sa mga detalye sa pag-abuso. Ang interbyu gihimo sulod sa usa ka police station ni Aliwang Infante, usa sa mga field reporter sa maong estasyon. ETHICSSa press statement nga gipagawas sa Sabado, Marso 16, 2024, ang DSWD, isip nag-unang ahensya nga gitahasan sa pag-amping sa katungod sa mga bata, gisubli ang importansya sa ethical guidelines sa pag-report sa media, partikular sa mga menor de edad. Gihatagan nila og gibug-aton nga ang kaayohan ug dignidad sa mga bata nga biktima kinahanglan kanunay nga prayoridad. Ang ahensya nagsilbi nga chair sa Regional Council for the Welfare of Children. Matod sa DSWD 7, sa tanang matang sa media coverage, kinahanglang unahon ang kaayohan sa bata. Dugang pa, gipasiugda sa ahensya ang kamahinungdanon sa pagtahod sa dignidad sa bata ug pagpadali sa ilang pag-access sa media kung angay. Giila nila ang papel sa media sa pagpalambo sa mga katungod sa bata ug pagpugong sa delingkuwensya apan nag-awhag alang sa usa ka balanse, sensitibo nga pamaagi kon maghisgot sa mga hisgutan nga naglambigit sa mga bata. Gisubli sa DSWD 7 ang panginahanglan nga adunay usa ka psychologist o social worker sa panahon sa mga interbyu sa mga bata, labi na sa mga kaso sa pagkasensitibo. Ang lebel sa kahupayan sa bata sa panahon sa pagpangutana ug ang gidugayon sa interbyu kinahanglan nga konsiderahon pag-ayo aron makunhuran ang bisan unsang potensyal nga kadaot. Sa mga kaso sa pag-abuso ug pagpahimulos, giawhag sa DSWD 7 ang media practitioners nga motutok sa paghisgot sa mas lapad nga mga isyu imbes nga motuki sa personal nga kahimtang sa mga biktima. TRAUMAGisaway usab sa Stet ang mga magsisibya tungod sa pag-sensasyon sa insidente ug pagpalugway sa pag-antos sa bata. Gipasiugda nila ang wala kinahanglana nga paglakip sa graphic nga detalye sa taho, gipasiugda ang dugang nga trauma nga gipahamtang sa bata, kansang mga katungod gilapas kaysa gipanalipdan. Sa usa ka press statement sa Sabado, Marso 16, 2024, sila midugang nga ang kadaot sa bata dili mahimong makatarunganon pinaagi sa sayop nga interes sa pagpataas sa media ratings ug viewership. Sumala sa grupo, ang tagdumala sa istasyon, anchors, ug tigbalita sa Brigada News FM nga dili sensitibo ug ilang gitawag nga “sad example of exploitation. ”Nanawagan ang Stet og imbestigasyon ug corrective measures alang sa posibleng mga paglapas sa Child Protection Act (Republic Act 7610), ethical standards sa KBP, ug ang Code of Professional Responsibility and Accountability para sa mga abogado. Giawhag sa grupo ang labaw nga tagdumala sa Brigada News FM, ang Integrated Bar of the Philippines (IBP), ug ang Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) nga molihok dayon. Ang IBP Cebu City Chapter ug KPB Cebu Chapter nipagawas na og pamahayag bahin sa maong butang niadtong Biyernes, Marso 15, nga nag-ingon nga ilang atubangon ang maong insidente. ANCHORSSila si Indol ug Caigoy, ang hingtungdang anchors, niingon nga ilang dawaton ang bisan unsang silot o resulta sa bisan unsang imbestigasyon sa maong butang, lakip na ang posibleng disbarment sa nahauna. Gitubag sa mga anchor ang isyu sa ilang programa sa radyo nga “Tira Brigada” kaniadtong Sabado, nga adunay masulub-on nga musika sa background. Gipatugtog nila ang “Kiss The Rain” sa South Korean pianist nga si Ingson samtang nagpahayag sa ilang kasagmuyo sa pagsaway nga ilang nadawat gikan sa interbyu ug gipasabot kon ngano kini nahitabo. “We take the responsibility [for] whatever it takes for us, no problem for me,” matod ni Indol. Apan, si Caigoy niingon nga kon pangutan-on kon nagbasol ba siya nga nalambigit sa insidente, siya miingon nga “dili. ” Dugang pa niya nga nagtuman lang sila sa ilang katungdanan isip radiomen. Gisaway usab ni Caigoy ang mga kritiko nga mikondenar kanila sa maong butang. Samtang si Indol midugang nga wala niya igsapayan ang mga backlash ug mga pagsaway nga gikan sa publiko ug kaubang media worker sa Sugbo. Hinuon, matod niya nga nahimong emusyonal siya kalabot sa pagdumala sa maong isyo. “Samtang nagdrayb, nanglugmaw ang akong mga luha, ug nangutana sa Dios, ‘Ginoo, ngano? Unsay among gibuhat?’ Mao nga usahay mangutana ko niya,” matod ni niya. Dugang niya, ang detalyadong pagsaysay sa interbyu gikinahanglan aron mahatagan og gibug-aton ang kabug-at sa sala sa suspek ngadto sa biktima, ug midugang nga ang pakighinabi adunay pagtugot gikan sa inahan sa biktima.",Unsang awit ang gipatutog ni Indol ug Caigoy samtang nagpasabot sa ilang kasagmuyo?,Gipatugtog nila ang “Kiss The Rain” sa South Korean pianist nga si Ingson samtang nagpahayag sa ilang kasagmuyo sa pagsaway nga ilang nadawat gikan sa interbyu ug gipasabot kon ngano kini nahitabo.,Kiss The Rain,4209,4406,21,34
00050-008,50,29 ka barangay sa CV giila nga drug-cleared,"Moabot sa 29 ka mga barangay ang nadugang sa listahan nga nahimong drug-cleared barangays sa rehiyon human sa gihimong proseso ug deliberasyon nga gilusad sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PRO) 7 niadtong Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Sa maong gidaghanon, 15 niini gikan sa Bohol, 6 sa Negros Oriental, 5 sa Sugbo ug 3 gikan sa urbanized cities nga mao ang Ibo ug Talima sa Lapu-Lapu ug Pagsabungan sa Mandaue. Ang pagdeklarar sa maong mga barangay nga drug-cleared nagpasabot nga atol sa ilang application tanang drug personalities nailhan sa komunidad ug naihap nila kini samtang dunay gihimong intervention program ang mga opisyal sa barangay nga gipatuman sama sa community-based drug rehabilitation programs (CBDRP) niadtong mga tawo nga tig gamitan sa illegal nga drugas. Ang proseso sa deliberasyon gipangunahan sa PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga mao usab ang Chairman sa komitiba. Ang ubang sakop sa komitiba nga misalmot mao ang chief Local Government Monitoring and Evaluation Division (LGMED) sa Department of Local Government Unit 7 Celerino Magto Jr. isip committee vice chairperson, Police Regional Office (PRO) 7 ug ubang representatives gikan sa lainlaing local government units sa online deliberation. Atol sa maong kalihukan 51 nga drug cleared ug 6 nga drug free barangays sa probinsya sa Siquijor ug ang drug free sa Lapu-Lapu nga mao ang Cawhagan sa isla sa Olango nagpabilin ang ilang status. Mipasabot ang PDEA 7 nga ang padayon nga pagpatuman sa anti-illegal drug program sa mga drug cleared ug drug free barangays lakip na niini ang anti-illegal drug operations giisip nga critical nga bahin sa Barangay Drug Clearing Program. Gipasalig nila nga kung dunay bag-ong motumaw nga drug personalities sa mga drug cleared ug drug free nga mga barangay andam sila nga sulosyonan. /AYB",Unsa ang buhaton sa PDEA 7 kung dunay bag-ong drug personalities nga motumaw?,Gipasalig nila nga kung dunay bag-ong motumaw nga drug personalities sa mga drug cleared ug drug free nga mga barangay andam sila nga sulosyonan.,andam sila nga sulosyonan,1752,1897,119,144
00535-016,535,Palaro budget gikunhoran sa P262M gikan sa P405M,"Gitugotan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagkunhod ngadto sa P262 milyunes gikan sa P405 milyunes ang gahin alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo. Sa press conference sa Lunes, Hunyo 3, 2024, gibutyag ni Abalayan nga dugang budget appropriations alang sa pag-host sa Palarong Pambansa ang giputol, nga naglakip sa extension sa grandstand nga gitangtang na. “I have authorized only the charging of P262 million out of the P405 million. There is a cut of P143 million,” matod ni Abalayan. Si Abalayan niingon nga ang budget alang sa pagtukod sa grandstand extension mahimo pa nga maapil sa budget appropriations sa sunod tuig. Si Abalayan niingon usab nga iyang gius-usan ang budget alang sa side events gikan sa P60 milyunes ngadto sa P20 milyunes. Siya nidugang nga ang budget alang sa LED walls nga P135 milyunes gikibhangan og P50 milyunes. Sa sayo pa, gipahibawo usab ni Abalayan ang paglaslas sa budget sa portalets nga gikan sa P21 milyunes ngadto sa P3 milyunes na lang. Gihatagan niya og gibug-aton nga ang iyang mga direksyon alang sa Palaro nakatutok sa prayoridad. Apan, si Abalayan niingon nga dili siya makahatag og datus kon pila ang naputol gikan sa supplemental budget ug city budget appropriations. Niadtong Pebrero, giaprobahan sa Sangguniang Panlungsod ang unang supplemental budget para sa tuig 2024, nga naglakip sa hangyo alang sa dugang budget alang sa Palarong Pambansa nga mokabat sa P205 milyunes. Kini naglangkob sa pag-instalar sa LED outdoor-field lights sa CCSC nga mokabat sa P23 milyones, ang pagtukod ug pag-instalar sa digital-visual LED displays nga adunay support frames ug posts nga nagkantidad ug P135. 186 milyunes, ug ang grandstand extension nga nagkantidad ug P47 milyunes. Niadtong 2023, ang Kagamhanan sa Dakbayan nigahin og P200 milyunes alang sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC), nga gisirad-an niadtong Mayo sa samang tuig. Niadtong Mayo 2024, dugang P74 milyunes, nga labaw pa sa kinatibuk-ang P400 milyones nga gahin, ang gipangayo alang sa pagpamalit og mga bangko nga gamiton alang sa umaabot nga Palarong Pambansa 2024 karong Hulyo.",Unsa ang hisgutan ni Abalayan bahin sa priorities sa Palaro?,Gihatagan niya og gibug-aton nga ang iyang mga direksyon alang sa Palaro nakatutok sa prayoridad.,nakatutok sa prayoridad,1003,1100,73,96
00390-012,390,P7M nga drugas nasakmit,"Kapin sa P7 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas nasakmit sa Waterfront Police Station atol sa gilusad nga buy-bust sa alas 3:50 sa Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 5, 2024 sa Sitio Lumboy, Brgy. San Roque, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si alyas Josephine, 48, minyo, taga Stockton Village, Brgy. Punta Athea, Dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang 1,050 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P7,140,000 nga gi-turnover sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nigawas ang ngalan ni Josephine gikan sa unang nadakpan nga si Kimberly niadtong Hunyo 17, 2024 nga nakuhaan usab og kapin sa usa ka kilo sa gituohang shabu. Siya ang bodegera ni Kimberly sa ilegal nga drugas ug usa sa mga mo-dispose niini sa Dakbayan sa Sugbo, lakip sa mga silingang dapit Sugbo. Human nigawas ang iyang ngalan gipaubos dayon nila sa monitoring ug nasuta nga tinuod ang pamahayag ni Kimberly. Nabutang si Josephine sa listahan sa PNP isip High Value Individual kay makabaligya og usa ka kilo nga shabu sa duha ka buwan, diin ang iyang contact naa sa sulod sa Abuyog Penal Farm sa Lalawigan sa Leyte. Nadakpan na niadtong 2016 si Josephine sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug sa sulod sa Cebu City Jail sila nagkaila ni Kimberly ug nakagawas sa December 2021.“Didto sila ani nagkaila ni Kimberly sa sulod sa prisohan. So, diha nagsugod ang ilang connection,” matod ni Alianza. Si Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nihangop sa pagkasikop ni Josephine. Ang amo sa duha naa sa sulod sa Abuyog Penal farm giila nga si alyas Ronel. “Na trace nato asa gikan ang iyang illegal drugs. Gikan ni sa Abuyog, Leyte. Kini nagpasabot lang nga bisan sa atong ka busy sa paghatag sa siguridad sa Palarong Pambansa. Wala nato biyai ang atong campaign sa anti-criminality and law enforcement operation nga maoy kamandoan ni Police Brigadier General Jorge Abad,” matod ni Bacquian.",Asa gikan ang illegal drugs nga gidala ni Josephine?,"“Na trace nato asa gikan ang iyang illegal drugs. Gikan ni sa Abuyog, Leyte.","Abuyog, Leyte",1651,1727,62,75
01602-012,1602,Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD,"Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.",Kinsa ang Cebu City Administrator nga naghatag og pahayag sa press conference?,"Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD.",Calvo Pangag,2756,3031,78,90
01116-010,1116,"Magpautang nga City Hall employee, dagko’g interest; mataktak sa serbisyo","Mga empleyado sa Cebu City Hall nga nagpautang og kuwarta ngadto sa ilang mga kauban nga adunay taas nga interest rate, kasilotan base sa gihimong pag-amendar sa Cebu City Employees Code of Ethics. Busa kadtong mga tigpatanto angayang maghunahuna sa maong desisyon. Sa higayon nga maaprobahan ang himuong pag-amendar, ang mga empleyado nga nalambigit sa maong negosyo mahimong matangtang sa trabaho. Si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nisugyot nga usbon ang City Ordinance No. 2142, o ang Code of Ethics of the Cebu City Employees, human makadungog nga dunay mga trabahante sa City Government nga nagpautang. Gisang-at ni Auguis ang amending ordinance atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 31, 2024, nga gi-refer ngadto sa committee on laws alang sa pagsusi. Si Auguis, sa text message niadtong Dominggo, Pebrero 4, nagkanayon nga dili siya supak sa pagpahulam og kuwarta, ang iyang gisupak mao ang “usurious” nga interest rates. Base sa iyang nadunggan, dunay pipila nga nipahamtang og 20 porsiyento nga interest rate matag buwan sa kuwarta nga gipautang. Si Auguis, sa usa sa mga clause sa proposed ordinance, niingon nga daghan usab ang mga istorya nga usa sa mga hinungdan sa pagkalangan sa sweldo sa mga empleyado, ilabi na sa mga job order (JO) nga mga empleyado, mao ang giingong pagpautang sa pipila ka mga empleyado nga gitahasan sa pagproseso sa payroll. Ang maong mga alegasyon maoy nakaaghat kang Auguis nga ilakip sa code of ethics sa mga empleyado sa siyudad ang probisyon sa pagdili sa buhat sa pagpautang nga adunay usurious interest rates ug discounting checks. SUGYOT PAG-AMENDARGisugyot ni Auguis nga usbon ang Seksyon 3, 6, ug 14 sa CO No. 2142. Gisugyot sa magbabalaod nga idugang sa Seksyon 3, kahulugan sa mga termino, ang diskwento sa tseke ug usurious nga mga kahulugan:Cheque Discounting - is a process where one purchases a cheque in the name of another person at a discounted value and then collect payment for those cheques from the original payers over a specific period of time;Usurious - the practice of usury; charging illegal or exorbitant rates of interest for the use of money. In Section 6, conduct and behavior, proposed amendment is to add lending money in the provisions under following acts that constitute a violation:Section 6. Conduct and Behavior. 6. 1. b. Lending money (either personally or through family members within the fourth degree of consanguinity or affinity) to co-employees charging usurious interest rates or in the practice of discounting cheques at high interest/discount rates. For Section 14, in the provision of penalties, proposed amendments include 10-day suspension for first penalty; 15-day suspension for second penalty; and dismissal for the third violation. Si Auguis miingon nga ang reklamante kinahanglan nga mogawas aron mailhan ang mga empleyado nga nalambigit sa pagpahulam nga negosyo nga adunay taas nga interes.",Unsa ang ikadugang sa Section 6 sa gipropose nga amendment?,"n Section 6, conduct and behavior, proposed amendment is to add lending money in the provisions under following acts that constitute a violation:Section 6. Conduct and Behavior. 6. 1. b. Lending money (either personally or through family members within the fourth degree of consanguinity or affinity) to co-employees charging usurious interest rates or in the practice of discounting cheques at high interest/discount rates.",lending money in the provisions under following acts that constitute a violation,2131,2555,64,144
01169-002,1169,PRO 7 mihandom sa pagkabayani sa SAF 44,"Gihandom sa Police Regional Office (PRO 7) ang sakripisyo ug pagbuhis sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa Special Action Force (SAF) sa engkwentro tali sa amadong grupo sa lungsod sa Mamasapano, Maguindanao atol sa ika-9 nga anibersaryo niini niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang maong kalihukan gitawag og Day of National Remembrance for the Heroic Sacrifice sa SAF 44 diin ang ilang pinasidunggang dinapit mao si Police Major General Rebumaphil Babia, acting commander sa Area Police Command-Visayas. Matag tuig himuon ang paghandom sa SAF 44 subay sa Proclamation No. 164 nga giluwatan ni kanhi Presidente Agawin Bustamante niadtong 2017. Ubos sa maong proklamasyon, dili kalimtan ang bayanihong nahimo ug pagsakripisyo sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa SAF matag Enero 25. Ang 44 ka mga sakop sa SAF nakalas sa gihimo’ng military operation sa naasoy nga dapit niadtong 2015. Ang ilang target mao ang teroristang tighimo og bomba nga si Magayon bin Hir alias Marwan, giila nga most wanted person sa South East Asia nga dunay patung sa ulo nga 5 milyunes dolyares. Sa 44 nga nakalas, tulo niini taga Sugbo nga sila si Police Officer (PO3) Raf Magbanua, taga Lungsod sa Argao; Police Officer (PO1 ) Kenot Magbojos, taga Lungsod sa Dumanjug; ug Police Officer (PO2) Romeo Magboo nga taga Lungsod sa Consolacion. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga ang paghandom sa SAF 44 nagpamatuod nga wala mausik ang ilang sakripisyo sanglit padayon nila kining gihimong inspirasyon. “Ang inyong Philippine National Police andam mohimo sa ilang trabaho despite sa mga peligro nga giatubang niini. Mao man ni ang among gipanumpaan nga trabaho. Amo sad ning promise sa katawhan, although this is a very sad incident which only goes to show that your police is doing its job and will do everything para ma mintinar ang kahusay ug kalinaw,” matod ni Abacay. Ang inahan ni Magbojos nga si Lou Magbojos, kinsa nitambong sa kalihukan sa PRO 7, niangkon nga nasubo pa gihapon ang ilang dughan apan sa gibuhat sa PRO 7, nalipay sila nga wala gyud malimot sa nahimo sa iyang anak ug gipasidunggan gihapon kini. “Katong akong anak hilumon to. Wala ko nagtuo mahimo siyang SAF 44 sa iyang pagka hilumon pero wala hibaw-i maoy iyahang gusto. Igo rami nag support sa iyaha,” matod sa inahan. Si Dr. Lou Magboo, kapikas ni Corporal Magboo, nagkanayon nga bisan og siyam na ka tuig ang nakalabay, apan alang niya lab-as pa kini sa iyang panumdoman. “Even if medyo painful mag recall ani nga painful day pero kung maghuna-huna sad ka how proud are we kanang, at least, dili gyud sila malimtan, mura’g dili lang sila nawala lang ang ilang hinaguan,” matod ni Dr. Magboo. Ang PRO 7 dili mohunong sa paghandom sa bayanihon nga buhat sa ilang mga kauban nga ningbuhis sa ilang mga kinabuhi ug ila kining gihimo’ng inspirasyon alang sa malinawon ug luwas nga komunidad.",Unsa ang gitawag sa kalihukan sa paghandom sa SAF 44?,"Ang maong kalihukan gitawag og Day of National Remembrance for the Heroic Sacrifice sa SAF 44 diin ang ilang pinasidunggang dinapit mao si Police Major General Rebumaphil Babia, acting commander sa Area Police Command-Visayas.",Day of National Remembrance for the Heroic Sacrifice sa SAF 44,275,501,31,93
00065-017,65,'Notadong' tulisan nasikop,"Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas ""Etchay"" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. ""Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record,"" matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.",Giunsa pagkuha ang panagway sa suspek?,Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera,footage sa CCTV camera,271,326,33,55
00982-012,982,Plano unta nga magpakasal,"Plano na unta nila nga magminyo hinungdan nga magpabalhin siya pagdestino sa Bohol. Apan di na kini madayon human ang iyang boyfriend sulod sa unom ka tuig namatay sa engkwentro tali sa mga rebeldeng New People’s Army niadtong Pebrero 23, 2024 sa Bilar, Bohol. Si Police Corporal Melvin Reymous namatay human sila giingong pabuthi sa mga NPA nga gipangulohan ni Domingo Bethooven Labastida sa Sitio Matin-ao 2, Barangay Campagao, Bilar dihang ila untang i-serve ang warrant of arrest. Matod ni Jail Officer Kisses Lacerna nga iyang katuyoang magpabalhin sa Bohol alang sa ilang plano. “Nag plan pa lang unta, nagpaabot ra siya mabalhin ko sa Bohol kay currently naa man pud ko sa Cebu na-assign,” chat ni Lacerna sa Superbalita Cebu niadtong Pebrero 23, pipila ka mga oras human napatay sa engkwentro ang iyang hinigugma nga polis. Di lalim ang iyang gibati tungod kay usa ka adlaw sa wa pa ang hitabo, namatay usab ang iyang amahan. “Wala jud ko kahibaw asa ko magsugod. Nagmahay ko nga wa ko kasabot,” matod sa iyang post. Dugang niya nga naka-message pa si Reymous kaniya sa dihang niabot na sila sa Campagao, apan wa na siya nidisturbo pa niini kay nasayod siya nga naa kini sa usa ka mission. Gawas pa, nagbangutan siya sa kamatayon sa iyang amahan niadtong higayuna.",Nganong nagpaabot si Kisses Lacerna nga mabalhin?,"Nag plan pa lang unta, nagpaabot ra siya mabalhin ko sa Bohol kay currently naa man pud ko sa Cebu na-assign",kay currently naa man pud ko sa Cebu na-assign,586,694,62,108
00954-015,954,Biktima nakaangkon og 11 ka samad-pinusilan,"Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan. Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano, hamtong, silingan sa biktima. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Tuburan Municipal Police Station, nasuta pinaagi sa imbestigasyon ni Police Staff Master Sgt. Gilmore Jennefer ubos sa kamandoan ni Police Col. Myco C. Kadusale, nga ang biktima nga nagpakaon sa iyang iro sa gawas sa iyang balay dihang gipusil sa suspek. Bisan nakabaton na siya’g mga samad pinusilan, nakamaniubra pa kini sa pagkamang ngadto sa kalibunan ug nakatago. Gitabang siya sa iyang mga silingan, ang uban nanawag og rescue sa kapulisan. Nasuta nga ang duha may bangi na daan ug kanunay nga may mainiton nga panaglalis. Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer. Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis ug gibaharan kini nga patyon. Apan ang biktima wa magpa-blotter sa kapulisan sa maong insidente. Hangtod ning pagsuwat, ang suspek wa pa makadakpi sa kapulisan.",Unsa ang nahitabo sa imbestigasyon atol ning pagsuwat?,"Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer.",nagpadayon pa ang imbestigasyon,924,994,26,57
00542-018,542,1 sa 4 ka suspek sa pagpatay nasikop,"Usa upat ka mga suspek sa pagpusil patay sa usa ka 39 anyos nga lalaki sa Kawit Street, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Huwebes sa gabii Mayo 30, 2024, nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station sa alas 11:00 sa Biyernes sa buntag, Mayo 31, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita. Panagbangi ug dumtanay ang naestablisar nga motibo sa pagpatay kang alyas John-rey. Ang nasikop nga giila lang sa alyas nga Ramil, 28, nagpuyo ra usab sa dapit. Siya gitudlo nga kauban sa tulo ka mga lalaki nga nipusil kang John-rey, taga Barangay Laray, Dakbayan sa Talisay. Si John-rey nag bike lang sa maong dapit apan kalit lang nangabot ang upat ka mga lalaki, usa ani armado og pistola, dayong pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo. Gisuwayan pa sa pagtabang ang biktima apan nakabsan sa kinabuhi tungod sa naangkong mga samad niini sa ulo. Nagpadayon pa ang Carbon police sa ilang pagpangita sa laing tulo nga giila sa mga saksi. Matod ni Police Major Jesse Bation,hepe sa Carbon Police Station, nga personal nga atraso sa biktima ang hinungdan sa pagpamusil. Matod niya nga dugay na nga ningbahad ang mga suspek sa biktima nga ilang patyon kon mag-abot ang ilang mga dalan. Si Ramil nadakpan na kaniadto tungod sa kasong pagpanulis ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig sa Cebu City Jail ug nakagawas lang pagka 2022. Gawas sa mga saksi, nailhan usab sa kapulisan ang mga suspek pinaagi sa kuha sa CCTV camera sa dapit diin nahitabo ang pagpamusil. Si Ramil gisuwayan sa pagkuha sa iyang habig apan nidumili sa pagtubag sa mga pangutana.",Unsa pa ang nakatabang sa kapulisan aron mahibal-an ang mga suspek?,"Gawas sa mga saksi, nailhan usab sa kapulisan ang mga suspek pinaagi sa kuha sa CCTV camera sa dapit diin nahitabo ang pagpamusil.", CCTV camera ,1363,1493,79,92
00029-001,29,Drug den sa Bohol napuhag,"Laing drug den sa lalawigan sa Bohol ang napuhag sa awtoridad sa Purok 7, Brgy. Africa Sur, lungsod sa Loon, alas 3:52 sa hapon, Martes, Oktubre 1, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga suspek. Ang mga nadakpan giila nga silang Gelou Agan alyas Jomarie, 44, delivery boy, nga target sa buy-bust ug mao usab ang drug den maintainer ug laing duha sud sa drug den nga silang Lowell Aganan, ug iyang pag-umangkon nga si Emeterio Aganan, 27, pulos mga delivery boy. Nilusad sa malampsuong operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police, Loon Municipal Police Station ug Coast Guard Intelligence Unit-Bohol. Nasakmit sa mga operatiba ang 9 ka mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 12 gramos nga dunay estimated average market value nga P81,600 lakip na ang buy-bust money ug ang tulo ka cellphones ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila gipaubos sa case buildup ang maong drug den human makadawat og inpormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang giandam nga kaso nga ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek.",Asa nahitabo ang pagkapuhag sa drug den sa Bohol?,"Laing drug den sa lalawigan sa Bohol ang napuhag sa awtoridad sa Purok 7, Brgy. Africa Sur, lungsod sa Loon, alas 3:52 sa hapon, Martes, Oktubre 1, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga suspek.","Purok 7, Brgy. Africa Sur, lungsod sa Loon",0,204,65,107
00630-007,630,Drug den napuhag; 3 nasikop,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office inabagan sa Labangon Police Station, ang usa ka drug den sa Sto. Gertrudes, dan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, ala 1:30 sa hapon, Sabado, Mayo 11, 2024. Nasikop ang suspek nga nagdumala sa drug den nga si Pasyo Abueva Lenon, 42, uban sa iyang igsuong babaye nga si Julita, 41, nga naabtan sa kapulisan nga naghingos sa drugas, lakip ni Pitz Elopre, 18. Nasakmit ang 12 ka putos sa shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay estimated market value nga P102,000 lakip sa marked money ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon ug gipaubos sa duha ka semana nga pagpaniid sa wa pa gilusad ang buy-bust. Kalapasan sa balaod bahin sa gidiling druga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek.",Asa nahimutang ang drug den nga nasakmit?,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office inabagan sa Labangon Police Station, ang usa ka drug den sa Sto. Gertrudes, dan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, ala 1:30 sa hapon, Sabado, Mayo 11, 2024. ","Sto. Gertrudes, dan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo",0,243,136,199
01317-009,1317,Mga OFW giabi-abi sa OWWA sa MCIA,"Kapin sa 30 ka Overseas Filipino Workers (OFWs) ang mainitong giabi-abi sa mga sakop sa Overseas Workers Welfare Administration (OWWA 7) sa usa ka programa nga gipahigayon sa Terminal 2 Arrival area sa Mactan-Cebu International Airport sa Sabado, Disyembre 23, 2023. Ang mga OFW sakay sa Emirates flight gikan sa Dubai nga niabot sa nasod mga alas 3:30 sa Sabado sa hapon. Isip tinuig nga kalihukan, ang Pamaskong Handog para sa mga OFW, sila gihatagan og mga token isip usa ka porma sa “Salamat”, matod pa ni OWWA 7 officer-in-charge Aurelio Mendez. Ang mga OFW maoy gikonsiderar nga modernong bayani sa nasod, dugang ni Mendez Ang OWWA 7 nag-organisar usab og raffle, nga nagtanyag og ganting salapi ug mga Christmas gift bags nga adunay mga Noche Buena packs.",Kanus-a gipahigayon ang programa sa pagabiabi?,"Kapin sa 30 ka Overseas Filipino Workers (OFWs) ang mainitong giabi-abi sa mga sakop sa Overseas Workers Welfare Administration (OWWA 7) sa usa ka programa nga gipahigayon sa Terminal 2 Arrival area sa Mactan-Cebu International Airport sa Sabado, Disyembre 23, 2023.","Sabado, Disyembre 23, 2023",0,266,239,265
00203-017,203,"Bangi sa ‘drugas,’ lalaki gipusil sa Pier","Usa ka lalaki nga naila lang sa alyas nga Pikoy ang natusaktusak ang lawas sa samad pinusilan. Base sa inisyal nga imbestigasyon nga ang biktima gipusil patay samtang natulog gawas sa Gate 2 sa Pier 2, Barangay San Roque, Siyudad sa Sugbo, Sabado pasado alas 12 sa kadlawon, Agusto 24, 2024. Ang Waterfront Police Station nakadawat og tawag sa telepono labot sa nahitabong pagpamusil sa maong lugar ug sa ilang pag abot gidala na sa ambulansya sa barangay ang biktima. Apan pipila ka gutlo ang milabay mipahibawo ang barangay nga dead on arrival si alyas Pikoy sa Cebu City Medical Center nga dunay unom ka mga samad pinusilan sa lainlaing bahin sa lawas gamit ang .45 nga kalibre sa armas. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station nga ang iyang investigator on case nakakuha og unom ka basiyo sa bala ug duha ka slug sa kalibre 45 sa pistola. Lakip sa nakuha sa crime scene ang siyam ka gagmay nga pakete sa gituohang shabu ug laing 36 ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu ang nakuha sa mga attending physician sa Cebu City Medical Center (CCMC) gikan sa bulsa sa biktima ug ilang gi-turnover sa mga polis. Tungod niini nagduda ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan sa illegal nga drugas sa maong pagpamusil sanglit naila man usab kini sa lugar nga mamaligya og shabu. Sigon sa mga saksi sa dapit nga samtang natulog ang biktima giduol kini sa duha ka lalaki nga luwan og motorsiklo diin ang usa kanila ang mipusil makadaghang higayon. Human sa pagpamusil dali nga misibat ang duha ka suspetsado pahilayo sa lugar ug ang mga nakakita mao nay nanawag sa barangay aron sa pagtabang sa biktima. Ang Waterfront Police Station misubay na sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit alang sa pag ila sa mga suspetsado.",Kinsa ang mga nitabang sa biktima?,Human sa pagpamusil dali nga misibat ang duha ka suspetsado pahilayo sa lugar ug ang mga nakakita mao nay nanawag sa barangay aron sa pagtabang sa biktima.,ang mga nakakita,1486,1641,81,97
00319-015,319,Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan,"Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.",Kinsa ang direktor sa programa nga Bantay Dagat?,"Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan.",Bacod Abangan,231,478,233,246
00776-005,776,2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP,"Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.",Kinsa ang drayber sa Mitsubishi Xpander nga nahagbong sa aksidente?,"Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo.",Dominador Gandia Galumba,725,982,160,184
01510-017,1510,4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam,"Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.",Unsa nga mga unibersidad ang nag sunod sa CDU sa listahan sa mga top performing schools? ,"Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. ",University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila.,148,334,119,185
01542-001,1542,Unsay mga problema sa coops sa modern PUVs?,"Ang mga opisyal sa Federation of the Cebu Transport Cooperatives (FCTC) migahin og dako nga gasto sa gasolina, pamatasan sa mga pasahero, taas nga binuwan nga datahan, mahal ug wala’y magamit nga spare parts, inadlaw nga quota, way disiplina nga mga drayber, lakip na ang naggamit sa tradisyonal nga jeepney units, ug kahuot sa trapiko, maoy dagko’ng mga hinungdan sa daghang mga insidente sa mga pasahero nga ningpagawas sa ilang mga reklamo batok sa mga konduktor ug drayber sa Modern Public Utility Vehicles (MPUV) nga nipili sa overloading. Sa interbyo sa “Beyond the Headlines,” online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, si Juvie Fronda, presidente sa FCTC o mga operator sa MPUV sa Sugbo, niingon nga gikinahanglan nila nga ang ilang mga drayber ug konduktor kada adlaw maka quota og P7,000. Kinahanglang makab-ot ang inadlaw nga quota kutob sa mahimo, apan tungod sa sitwasyon sa trapiko karon sa dakbayan sa Sugbo ug sa presensiya sa mga tradisyunal nga jeepney nga nakigkompetensya, iyang giangkon nga adunay mga higayon nga way laing mahimo ang ilang mga drayber ug konduktor gawas sa pagpasobra sa mga pasahero sa seating capacity sa ilang units. Sa iyang breakdown sa P7,000 nga quota, P3,000 ang nagamit sa diesel fuel consumption, unya ang range nga P1,800-P2000 itibhang isip bayad sa monthly amortization sa units, P1,500 ang mapunta isip suweldo sa mga drayber ug suhol sa mga konduktor. Ang nahabilin nga P500 ibahinbahin sa mga gasto sa pag-ayo ug pagmentinar og miscellaneous nga gasto lakip na ang admin ug garage fees, busa, si Fronda niingon nga ang kooperatiba mahimo lamang nga maggahin og pipila ka pesos kon ang ilang unit makahatag lang sa inadlaw nga quota. Bisan pa nga ang tabang sa gobyerno sama sa Equity Subsidy alang sa downpayment sa unit nga adunay presyo nga P280,000 matag unit, makatabang sa ilang binuwan nga datahan, ang pagsulbad sa sitwasyon sa trapiko sa Metro Cebu mas maayo kay mas daghan ang ilang biyahe panahon sa rush hours inay nga matanggong sa trapiko. Kini nagpasabot nga mas daghang mga pasahero mapasakay, mas dako ang kita.",Unsa ang mga dagkong problema nga gipang-atubang sa mga opisyal sa FCTC sa MPUV?,"Ang mga opisyal sa Federation of the Cebu Transport Cooperatives (FCTC) migahin og dako nga gasto sa gasolina, pamatasan sa mga pasahero, taas nga binuwan nga datahan, mahal ug wala’y magamit nga spare parts, inadlaw nga quota, way disiplina nga mga drayber, lakip na ang naggamit sa tradisyonal nga jeepney units, ug kahuot sa trapiko, maoy dagko’ng mga hinungdan sa daghang mga insidente sa mga pasahero nga ningpagawas sa ilang mga reklamo batok sa mga konduktor ug drayber sa Modern Public Utility Vehicles (MPUV) nga nipili sa overloading.","gasto sa gasolina, pamatasan sa mga pasahero, taas nga binuwan nga datahan, mahal ug wala’y magamit nga spare parts, inadlaw nga quota, way disiplina nga mga drayber, lakip na ang naggamit sa tradisyonal nga jeepney units, ug kahuot sa trapiko,",0,544,92,336
00231-002,231,Amahan nakabsan sab sa kinabuhi,"Nakadumdom ba kamo sa managsuong nga menor de edad kinsa nangapaig sa pag-ulbo sa kayo sa ilang barongbarong sa Purok 1, Barangay Manga, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 14, 2024?Niadtong Sabado sa gabii, Agusto 17, 2024, ang amahan nga si Aldana Brecia Sr. , 55, nakabsan sa iyang kinabuhi sulod sa Governor Celestino Gallares Medical Center sa Tagbilaran human nga wala makaantos sa kadaot sa iyang lawas. Si Aldana Sr. nisuway sa pagluwas sa iyang duha ka mga anak nga silang Achel, 3, ug kamanghoran nga si Aldana Jr. , usa pa ka tuig ang pangidaron, apan pakyas gumikan sa kadako na sa kayo nga milamoy sa ilang payag nga ginama sa light materials. Naabtan pa sa mga bombero nga nagkamang nga migawas si Aldana Sr. gikan sa misilaob nilang balay. Matod ni P/Lt. Col. Dean Jiovanie Angga, hepe sa Tagbilaran City Police Station, nga naabot niadtong Sabado ang inahan sa mga biktima nga gikan pa sa kaulohan nanarbaho human gitabangan sa mayor sa maong siyudad nga si Mayor Graceann Acabal. Wala pa matino, matod ni Angga, kung unsa gyud ang hinungdan sa maong sunog sanglit wala naman makahatag sa impormasyon ang amahan sa mga biktima nga napaig human masunog usab ang lawas niini. Apan giingong posible nga ‘open flame’ ang hinungdan sa pag-ulbo ilabi na nga way kuryente ang balay sa mga biktima. Matod sa report, dunay mga tipaka sa battery sa sakyanan, lamparilya, paint thinner ug uban pang materyales sa pagpamintal sa muebles nga gama sa kawayan, ang nakaplagan sa balay nga nasunog.",Kinsa ang amahan nga nakabsan sa kinabuhi?,"Niadtong Sabado sa gabii, Agusto 17, 2024, ang amahan nga si Aldana Brecia Sr. , 55, nakabsan sa iyang kinabuhi sulod sa Governor Celestino Gallares Medical Center sa Tagbilaran human nga wala makaantos sa kadaot sa iyang lawas.",Aldana Brecia Sr.,213,441,61,78
00746-006,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Asa nagtukod ang insidente nga gipasabot ni Toting Bragais?,"Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek.",Toledo City Police Station,329,464,61,87
00613-005,613,Abangan padayon sa social media arm sa City Hall,"Padayon nga nagpakita si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa social media platform sa Kagamhanan Dakbayan sa Sugbo taliwala sa iyang preventive suspension. Hinuon, ning higayuna, si Abangan wala na mamulong pinaagi sa iyang programa nga ‘Ingna’ng Mayor,’ kondili pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo?’Kaduha na nipakita si Abangan pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo’ niadtong Mayo 14 ug Mayo 16, 2024, lima ka adlaw human gipatuman ang preventive suspension niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024. Ang Mayo 14 mao ang ika-23 nga yugto sa Kumusta ka Sugbo, samtang ang Mayo 16 mao ang ika-24 nga yugto niini. Sa Marso 14, gituki ni Abangan ang pagpangandam sa iyang legal team isip tubag sa preventive suspension ug ubang mga butang sama sa iyang pagpangandam sa pag-file sa certificates of candidacy. Atol sa duha ka pagpakita, si Abangan gi-interview pinaagi sa Zoom nga gi-host ni An-an Alcover. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso sa Office of the Ombudsman sulod sa unom ka buwan tungod sa wa pagpagawas sa sweldo sa upat ka regular employees sa City Assessor’s Office. Sa pakighinabi sa Huwebes, Mayo 16, 2024, si Abangan niingon nga ang katuyoan sa publicly funded teleradio program mao ang paghatag sa tanan og access aron madungog ug iyang giklaro nga wa pa siya nasilutan bisan sa iyang preventive suspension. “Gimugna nato ang radio media network aron mahimo siyang medium aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,” matod ni Abangan. Sa dihang gipangutana kon unsay iyang gibati, si Abangan niingon nga maayo na kaayo siya ug nangandam sa iyang personal nga mga kalihukan. Samtang, pipila ka local government units, kasagaran gikan sa Luzon, gawas sa Siyudad sa Iloilo, nipadayag og suporta kang Abangan. Atol ning pagsuwat, wa pay local government unit sa Sugbo nga nipadayag og susamang suporta kang Abangan, apan dul-an sa 22 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nakahimo niini. Naglakip sa Hipodromo, Carreta, T. Padilla, Tejero, San Roque, Ermita, Lusaran, Cambinocot, Calamba, Buhisan, Kalunasan, Labangon, Kinasang-an, Duljo-Fatima, Mambaling, Bonbon, Malubog, Busay, Guba, Guadalupe, Cogon Pardo, Sinsin, Capitol Site, Adlaon, ug Pasil. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG), apan atol ning pagsuwat, wala pa kini motubag. Si Billy Duca, Special Assistant for Communication, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes, Agusto 14, 2023, nga ang People’s Progressive Radio Media Network (PPRMN) gilusad aron pagdasig sa partisipasyon sa katawhan sa mga kalihukan sa dakbayan ug sa pagpahibalo kanila mahitungod sa kamatuoran sa gibuhat sa siyudad. Dihang gikuhaan og komento, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga di pa siya mokomento kay iya pa kining susihon una.",Kinsa ang nag-host sa interview ni Abangan sa Zoom?,"Atol sa duha ka pagpakita, si Abangan gi-interview pinaagi sa Zoom nga gi-host ni An-an Alcover.",An-an Alcover,778,874,82,95
00326-005,326,Abangan ‘naka-move on’ na bahin sa isyo sa LCP,"Kapin sa usa ka semana human gitangtang isip national executive president sa League of Cities of the Philippines (LCP), si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan naka-move on na human dili na siya mangita og legal action ug nipadayag og kompiyansa sa kasamtangang interim board. Kini sukwahi sa iyang pamahayag nga gipagawas niadtong Hulyo 19, 2024 diin iyang gipangutana ang validity sa maong lakang. Si Abangan, sa usa ka zoom conference niadtong Sabado, Hulyo 27, niingon nga wala na siya’y pagduha-duha bahin sa bag-ohay nga desisyon sa LCP national executive board ug nihangyo alang sa usa ka husto ug pormal nga turnover sa mga responsibilidad pinaagi sa usa ka general assembly. Ang napili nga mayor gusto na lang nga ipresentar ang iyang mga nahimo ngadto sa ubang mga miyembro ug ang mga taho bahin sa kasamtangang kahimtang sa liga ubos sa iyang pagdumala. Ang desisyon sa LCP national executive board sa pagtangtang kang Abangan tungod kay giisip siya nga “absent” samtang nagserbisyo siya sa iyang preventive suspension order sukad niadtong Mayo 10, 2024Pinaagi sa LCP National Executive Board Resolution 2024-06, si Abangan niingon nga temporaryong gipulihan ni national executive vice president ug Quezon City Mayor Ma. Josefina “Nancy” Calendas-Alimurung isip acting national president karon. “I have no qualms in having my ever reliable and dedicated executive vice president leading the league,” matod ni Abangan. “Mayor Nancy Calendas has always been a team player and a truly inspirational mayor of Quezon City. I wish and pray that the league will continue to move under the compass of its duly formulated strategic plan,” dugang niya. Si Abangan niingon nga ang pagpangita og legal nga remedyo magresulta lang sa mga panagbangi ug problema tali sa mga miyembro, ug nidugang nga dili kini makapahimos sa interes sa liga. Gipasabot usab niya nga ang liga nagtinguha nga solusyonan ang lainlaing mga kabalaka ug mopasaka sa kalambuan sa matag siyudad sa nasod. Si Abangan ug pito ka uban pang mga opisyal sa siyudad gi-preventively suspend sa Office of the Ombudsman tungod sa wala pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa siyudad sulod sa pipila ka buwan. Si Abangan napili isip presidente sa LCP atol sa general assembly niadtong Hulyo 21, 2022, human nakakuha og 96 gikan sa 110 ka mga boto gikan sa mga mayor sa mga siyudad. Ang LCP naporma niadtong Hulyo 25, 1987, pinaagi sa usa ka executive order nga gipagawas sa namatay nga si Presidente Joergen Alcazar nga adunay katuyoan sa pagtubag sa mga isyo nga nakaapekto sa administrasyon sa gobyerno sa siyudad, nga gipormalisa sa Section 499 sa Local Government Code of the Philippines. Sugod sa 2019, ang liga adunay 146 ka mga miyembro.",Kinsa ang nagpulihan kang Abangan isip acting national president?,"Pinaagi sa LCP National Executive Board Resolution 2024-06, si Abangan niingon nga temporaryong gipulihan ni national executive vice president ug Quezon City Mayor Ma. Josefina “Nancy” Calendas-Alimurung isip acting national president karon.",national executive vice president ug Quezon City Mayor Ma. Josefina “Nancy” Calendas-Alimurung,1080,1321,109,203
00708-004,708,Gipapriso kay ‘gwapo’; misuway diay og sunog,"Nialegar ang usa ka mag-uuma nga gipapriso siya sa iyang bayaw nga babaye sa kasong arson, apan nangangkon nga ‘tungod kini sa iyang kagwapo. ’Si Fauni Faustino, 36, taga Upper Lucimba, Barangay Bigtas Pardo, dakbayan sa Sugbo gipadakop niadtong Sabado alas 3 sa hapon, Abril 20, 2024, sa ilang panimalay. Matod ni Faustino, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gihimo-himoan lang siya’g sala sa iyang bayaw nga si “Raquel” (dili tinuod ngan). Matod niya nga gikontrahan siya ni Raquel ug bisan unsa na lang ang pasangil niini batok kaniya. Siya nipasangil nga kaduha na kahigayon siya gipapriso ni Raquel tungod sa samang akusasyon ug nabilanggo sa Cebu City Jail sulod sa siyam ka bulan sa milabay’ng tuig. Matod niya nga nagsugod ang dili maayong relasyon nila human wala siya nisakay sa gusto niini. “Naa pay daghan gwapo diha, nganong ako man gyud?,” matod ni Fauni. Gusto sa iyang bayaw nga makig-close niya og maayo kaniya pero naglikay siya kay asawa kini sa iyang igsuon. “Natingala ko kay natulog ko naabot akong manghod uban sa bayaw ug tanod,” asoy niya. “Gipatiran ko sa walay igong rason, gikulata. ”SUWAY OG SUNOGNagpakurasyon siya sa Cebu City Medical Center (CCMC) sa iyang mga bun-og, apan pag-uli niya sa ilang balay, alas 3 sa hapon sa naasoy nga adlaw, gipadakop siya sa reklamo’ng pagsuway og sunog sa balay. Gipasabot niya nga kon gisunog pa niya, mismo’ng mga silingan modakop kaniya. Si FO2 Cheche Ariadne Calixtro, sa Parian Fire Station Arson Investigation Unit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga Lunes sa buntag, Abril 22, ilang napasakaan og kasong arson ang suspek. Wala nila makuha ang lighter nga giingong giduslit sa bongbong nga amakan sa ilang balay. Ang suspek, dihang ilang giimbestigar, matod ni Faustoyan, nihimakak sa akusasyon. Apan naa silay video ug picture sa bongbong nga nasunog kay giingong iyang giduslitan. Ang lawak sa second floor nga nasunog dunay gidak-on nga usa ka metro kwadrado. ‘Naghagishagis daw ni sa ilaha, sumala sa igsuon. Unya nagsige’g dokdok sa bongbong, giduslitan niya’g lighter,” matod ni Calixtro. Wala nakadako ang kayo kay nadali’g tabang sa mga igsuon. Matod pa, ikaduha na kining higayon nga gisunog sa suspek ilang panimalay. Sumala sa pamilya ngadto sa kapulisan, una niadtong 2022 diin giingong sama sa lango o high sa illegal drugs ang suspek.",Unsay hinungdan nga nagka-dili maayong relasyon sila?,Matod niya nga nagsugod ang dili maayong relasyon nila human wala siya nisakay sa gusto niini.,human wala siya nisakay sa gusto niini,712,806,55,93
00883-011,883,Drug den sa Apas napuhag; 4 sikop,"Mag-live in partner nga nagdumala sa usa ka balay nga gihimo’ng drug den nasikop uban sa laing duha atol sa buy-bust kapulisan sa Sitio Plaza, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo sa alas 5:30 sa hapon sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang kapuyo nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay trabaho. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga sila si Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, mga drayber sa habalhabal. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 marked money ug mga drug paraphernalia. Nilusad sa operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional Intelligence Unit. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nakadawat sila’g report gikan sa usa ka concerned citizen labot sa gipadagan nga drug den. Tungod niini, ilang gipaubos sa duha ka semana nga case build up ug nasuta nga tinuod, ilang gilusad ang buy-bust. Dugang ni Agapay, makabaligya ang mag-live in partner og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana, kasagaran nga kustomer mga call center agent ug habalhabal drivers.",Unsa ang estimated average market value sa shabu nga nasakmit?,"Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 marked money ug mga drug paraphernalia.","P108,800",473,661,140,148
00063-016,63,"Patay human gidakdakan og barbell, gidunggab","Ulo gidakdaka'g barbell ug gidungab hinungdan namatay ang poultry boy, alas 5:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 22, 2024 sa Red Cave Poutry Farma sa Brgy. Biasong, lungsod sa Balamban. Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros. Ang suspek mao si Sherry Amores, hingkod ang panuigon, laing poultry boy ug taga Tabango, Leyte. Ang biktima namatay Dominggo sa hapon kay wala na makaagwanta naangkon mga samad dinungban ug bun-og sa ulo. Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga personal grudge ang motibo sa krimen. Ang biktima og suspek pulos hubog kay gikan nagtagay sa disco sa usa ka lugar sa Brgy. Biasong ug buntag na nanguli dihang nagkalis tungod sa kahubog. Nagkasinumbagay ang biktima ug ang suspek, sumala sa mga kauban sa trabaho, kinsa nisuway unta sa pagbabag sa suspek apan gipanghulga sila. Igo nalang silang nakadungog sa pagping-it sa biktima dihang gidakdakag barbell ug gidunggab makadaghang higayon. Sumala ni Abalayan, nga ang suspek paspas nga nakasibat ug sa ilang follow up, naka-uli na sa Tabango, Leyte. Kini basi sa ilang nakuhang impormasyon sa Municipal Police Station sa Tabango sa Probinsya sa Leyte. Daling gisuhid sa kapulisan sa Tabango, Leyte, ang suspek apan abtik sab kining nakasibat palayo sa lugar. Gibutyag ni Maxine, nga si Amores dunay pending nga warrant of arrest sa kasong murder sa Tabango, Leyte ug kasong pagpangawat sa Bacoor, Cavite. Matod ni Ampang, si Amparo Ampatuan Amper Jr, head employee, nibutyag nga nagdali sila pag-adto sa lawak sa biktima ug ikasugat nila ang suspek kinsa mibahad. “Nahinaykan gyud nako si Banjo, ayaw nalang mo ug apil-apil, kay basin ug balikon tamo diri,” dayon midagan palayo, sumala ni Abalayan. Narekuber sa kapulisan sa crime scene anv kitchen knife ug ang barbell.",Kinsa ang hepe nga nanghinabi sa balita?,"Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu",Police Lt. Col. Marvin Abalayan,501,601,3,34
00265-016,265,Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget,"Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.",Unsa ang gipresentar ni Brual sa konseho?,"“Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual.",detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan,712,1030,143,200
01581-012,1581,"Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.",Kanus-a giingon nga gireklamo ang suspek kaniadto?,Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom.,atol sa fiesta sa ilang lugar,1542,1676,74,103
00175-003,175,"Kanhi mayor sa selda sa bilanggoan, nadakpan kini og balik atol sa buy-bust","Kanhi mayor sa selda ang nabalik sa bilanggoan human madakpan sa buy-bust sa Labangon Police Station sa dan A. Lopez, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo alas 9:58 sa gabii, Huwebes, Agusto 29, 2024. Ang suspek giila nga si Aurelio Bello Belmonte alyas Belonio, 54, taga Sitio Micabaja, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 20. 2 gramos nga dunay standard drug price nga P137,360. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nga nadakpan na kaniadto sa illegal nga drugas si Belmonte ug nahimong mayor sa selda sa Cebu City Jail (CCJ). Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas. Tungod niini, gilusad dayon ang operasyon batok sa suspek.",Unsa ang nakuha sa mga operatiba gikan sa suspek?,"Nakuha sa mga operatiba ang usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 20. 2 gramos nga dunay standard drug price nga P137,360.",usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu,330,508,28,104
00393-014,393,"Misukol sa polis, patay","Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.",Giunsa pag-reak sa barangay kapitan sa alarma sa pagpabuto?,Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma.,nangayo’g police assistance,551,645,44,71
01321-006,1321,Babaye gipusil-patay sud sa internet cafe,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima mao si Cheryl Belocora, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dugang sa tinubdan, ang suspek sa pagpamusil mao si Range Martinito Herminigildo, alyas Seroy, hamtong. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Wayne Magbanaua, sa wa pa ang pagpamusil, dihang adlaw pa, ang suspek nangita nga masuk-anon sa biktima. Pagka alas 6:00 sa gabii sa samang adlaw, ang suspek nakatultol sa biktima nga naa sa internet cafe. Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang suspek nisibat human sa pagpamusil ug gilusad dayon sa kapulisan ang hot pursuit. Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.",Unsa ang gihimo sa suspek pagkahuman nag-istoryahanay?,"Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima.",nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima,724,890,72,165
00404-012,404,Paggamit sa pundo sa CBRT sa pedestrianization gikwestyon,"Sobra nga kuwarta gikan sa pagpatuman sa unang package sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) gigamit sa pagpundo sa pedestrianization project sa downtown Cebu City. Kini ang gibutyag ni City Councilor Marilyn Auguis sa pakighinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines” niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024,Gitataw ni Auguis nga gikan sa loan ang maong kuwarta kansang katuyoan wa maglakip sa pedestrianization project. Giawhag niya ang publiko sa pagpasaka og kaso atubangan sa Omdudsman, apan wala niya gitumbok kon unsa kini nga kaso. Sumala sa atg. com, ang pedestrianization nagtumong sa proseso sa pagtangtang o paglimit sa trapiko sa mga sakyanan aron unahon ang pag-access sa mga pedestrian sa mga pampublikong lugar. Si Auguis niingon nga ang pedestrianization project molusot sa mga bahin sa Abcede Blvd. , nga gikan sa Plaza Independencia sa sidlakan ngadto sa Capitol building sa kasadpan. “V. Rama is only up to Taboan, not reaching the sea. Gorordo Ave. is only up to General Maxilom. That’s (Abcede Blvd. ) the only road nga naka-east to west nya pagkahuman imong gub-on just because sobra ang kwarta sa CBRT,” matod pa ni Auguis. “What kind of mindset do they have that just because there is money they’ll use it all up? That is why some people start to question, ‘Why are they pushing?’ Why is it necessary to spend?’” matod niya. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga ang pedestrianization project wala magtan-aw sa klima sa nasod, nga mahimong init ug alimuot kaayo panahon sa ting-init ug basa sa panahon sa ting-ulan. Dili sama sa ubang mga nasod sa gawas diin ang mga residente nagpahimulos sa patas nga panahon pinaagi sa paglakaw sa halapad nga mga dalan nga pedestrianized, ingon niya. “Gamay na ang atong mga karsada ug uban sa pedestrianization mas gamay pa ni,” matod niya. Matod usab ni Auguis nga substandard ang mga karsada sa dakbayan sa Sugbo ug wala makaabot sa minimum standards sa gikasabotan nga gilapdon sa karsada. “Ang standard width kay 3. 25 meters kada lane, pero dinhi kay 2. 75 meters,” matod niya. Sa laing bahin, ang konsehal sa dakbayan nipahinumdom sa mga opisyal sa gobyerno nga sa dili pa mohimo og programa, kinahanglan nga konsiderahon nila ang ubang stakeholders. Siya niingon nga kinahanglang hatagan og alternatibong mga dalan diin makaagi ang mga sakyanan sa dili pa moagi sa usa ka lugar. Siya niingon nga ang pagbag-o sa mga rota, ilabina sa mga public utility vehicle, nagkinahanglan og daghang proseso, lakip na ang pagsumite sa proposal ngadto sa City Council. Kinahanglang mopasar og ordinansa ang Konseho ug kinahanglang ipahigayon ang public hearing. “Taas pa kaayo nag proseso usa ta makaimplementar ,” matod ni Auguis. Hinuon iyang giangkon nga aduna nay plano ang City Planning and Development Office nga wala pa isumite sa konseho. Nahinumdom si Auguis sa nahitabong lamppost sa downtown area. Gibutang kini nga wala ang kinahanglan nga mga permiso, nga miresulta sa pagtangtang niini sa mando ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. “Ug ang CBRT management gani nagpadala og request for permission to council ug mao to nagpatawag mi og executive session para hisgotan para ila ipresentar ang ilang plano ug natingala mi nga nangayo pa silag permiso, pero gi-install na nila ang mga posts unya naa sila nagpahigayon usab og pipila ka pagpangubkob. Ug sa kagamay sa karsada, nahimo pa gani nga gamay,” matod niya.",Unsa ang kinahanglan buhaton sa pagbag-o sa mga rota sa mga public utility vehicle?,"Siya niingon nga ang pagbag-o sa mga rota, ilabina sa mga public utility vehicle, nagkinahanglan og daghang proseso, lakip na ang pagsumite sa proposal ngadto sa City Council.",pagsumite sa proposal ngadto sa City Council,2377,2552,130,174
01164-008,1164,Drayber sa motorsiklo patay sa bangga,"Namatay ang usa ka drayber sa motorsiklo sa panagbangga tali sa usa ka public utility jeepney (PUJ) sa national highway sa Barangay Magay, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo, alas 7:45 sa gabii niadtong Miyerkules, Enero 24, 2024. Giila ang biktima nga si Badoy Gordovin Lacson Jr. , 25, taga Purok Tangke 2, Sitio Tuburan, dakbayan sa Danao. Dali siyang gidala sa Danao City Provincial Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang traffic investigator sa Compostela Police Station nga si Staff Sergeant Takyo Maestrado nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ang biktima paingon sa dakbayan sa Danao dihang nabanggaan ang PUJ nga gimaneho ni Lito Baria. Matod ni Maestrado, base sa pamahayag ni Baria, ang biktima maoy unang nakaigo sa iyang sakyanan. Apan giangkon sa polis nga nasayop si Baria base sa ilang pagsusi sa dapit nga nahitaboan. Si Baria gitanggong sa kapulisan sa Compostela sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og tukmang kaso.",Unsa ang hinungdan sa pagkamatay sa drayber sa motorsiklo?,Namatay ang usa ka drayber sa motorsiklo sa panagbangga tali sa usa ka public utility jeepney (PUJ) sa national highway sa Barangay Magay,panagbangga tali sa usa ka public utility jeepney (PUJ),0,137,44,99
00435-005,435,Gipusil kay ‘asin’ mao ang gibaligya,"Nailhan na sa Waterfront Police Station ang responsabli sa pagpusil sa usa ka 23 anyos nga lalaki sa Sitio Silangan 2, Brgy. Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:20 sa Dominggo sa hapon, Hunyo 23, 2024. Matod ni Police Maj. Dean Gilbert Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo. Wala lang una nganli ni Alianza ang gunman apan sa nakuha nila nga impormasyon nga kaila ra sa biktima nga si Maru ang nipusil kaniya. Giingong nasuko ang gunman tungod kay gibinuangan siya niini sa gihatag nga supply sa ilegal nga drugas nga inay shabu, asin ang gitunol sa biktima. Samtang naghigda-higda si Maru sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2, niabot ang gunman ug gisultihan siya niini nga dili na mamaligya og asin. Nikatawa lang ang biktima hinungdan nga nasuko ang gunman ug nipusil makaduha ka mga higayon tumong sa aping ug abaga. Dali nga nisibat ang gunman pinaagi sa pagsulod sa gate sa Pier 4 apan nibalik ni ug giusban sa pagpusil si Maru tumong sa apapangig. “ Kaning suspek ug biktima naa pa ni sila’y conversation una. Giingnan tong biktima nga ayaw sige’g pamaligya og asin. So, murag mangasinay siguro to mao to ni katawa ra kuno tong biktima maong gipusil siya sa suspek. Basin siguro sa iyahang pagkatawa nainsulto mao to iyahang gipusil tulo ka higayon. Tapos nisulod sa may gate sa Pier 4 unya nibalik mao tong giusban og tira. So, naay tulo ka buok samad pinusilan ang katong biktima,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga ang biktima giila na nga mamaligyaay og ilegal nga drugas sa lugar. Apan kon wala ni shabu kay nahutdan, mohatag kini og asin sa iyang kustomer nga maoy hinungdan nga mangasuko ang mga drug runner. Dili makabantay ang mga mopalit og shabu kay gibutang gihapon ni sa plastic sachet. Nadakpan na kaniadto ang gunman sa kaso sa illegal gambling ug nalambigit usab sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Human sa iyang pagpusil sa biktima dali ni nga nisibat sakay sa iyang itom nga scooter, sigun sa mga silingan niini. Sa pagkutlo ning balita, buhi ang biktima apan gihulagway ni Alianza nga dili makasulti sa pagkakaron tungod sa samad sa aping ug apapangig.",Unsay gibuhat sa biktima nga nakapasuko sa gunman?,Nikatawa lang ang biktima hinungdan nga nasuko ang gunman ug nipusil makaduha ka mga higayon tumong sa aping ug abaga.,Nikatawa lang ang biktima,780,898,0,25
01489-009,1489,Mokarnap unta napatay sa pinusilay sa kapulisan,"Lalaki nga mokarnap unta sa motorsiklo sa polis napatay sa pakigpinusilay tali sa kapulisan sa Huwebes sa buntag, Nobiyembre 23, 2023 sa Barangay Lusong, Buenavista, Bohol. Ang suspek nga giila nga si Alonte Olivares, caretaker sa usa ka fishpond sa San Jose, Getafe, Bohol, mokarnap unta sa motorsiklo ni Patrolman Olivarez Oliverio, sakop sa Ubay Municipal Police Station sa mga alas 9 pasado sa buntag. Iya pang nailog ang pusil ni Oliverio ug gipusil makaduha ang polis apan maayo na lang wa makaigo. Usa ka concerned citizen nanawag sa kapulisan ug niresponde ang mga polis sa Buenavista Police Station pinangulohan ni Police Capt. Agosto Nikoy Oliveros. Sa pag-abot sa dapit, ilang nasayran nga si Olivares nisulod sa usa sa mga classroom sa Lusong Elementary School aron motago. Matod sa kapulisan nga ilang gikombinser si Olivares sa pagtahan apan gipamusil sila gamit ang service firearm ni Oliverio. Bisan pa niini, nakignegusasyon ang mga polis kaniya sulod sa dul-an usa ka oras aron pagpatahan kaniya. Inay motahan, namusil na sab siya hinungdan nga napugos ang mga polis sa pagbawos. Ang suspek nga nagpasalipod sa kongkretong bungbong ug mga furniture naigo sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali siya sa pagdala sa Rural Health Unit (RHU) apan gideklarar ni Dr. Nagiel Olpoc nga patay nang niabot.",Asa gidali ang suspek human sa insidente?,Gidali siya sa pagdala sa Rural Health Unit (RHU) apan gideklarar ni Dr. Nagiel Olpoc nga patay nang niabot.,Rural Health Unit (RHU),1205,1313,26,49
00542-004,542,1 sa 4 ka suspek sa pagpatay nasikop,"Usa upat ka mga suspek sa pagpusil patay sa usa ka 39 anyos nga lalaki sa Kawit Street, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Huwebes sa gabii Mayo 30, 2024, nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station sa alas 11:00 sa Biyernes sa buntag, Mayo 31, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita. Panagbangi ug dumtanay ang naestablisar nga motibo sa pagpatay kang alyas John-rey. Ang nasikop nga giila lang sa alyas nga Ramil, 28, nagpuyo ra usab sa dapit. Siya gitudlo nga kauban sa tulo ka mga lalaki nga nipusil kang John-rey, taga Barangay Laray, Dakbayan sa Talisay. Si John-rey nag bike lang sa maong dapit apan kalit lang nangabot ang upat ka mga lalaki, usa ani armado og pistola, dayong pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo. Gisuwayan pa sa pagtabang ang biktima apan nakabsan sa kinabuhi tungod sa naangkong mga samad niini sa ulo. Nagpadayon pa ang Carbon police sa ilang pagpangita sa laing tulo nga giila sa mga saksi. Matod ni Police Major Jesse Bation,hepe sa Carbon Police Station, nga personal nga atraso sa biktima ang hinungdan sa pagpamusil. Matod niya nga dugay na nga ningbahad ang mga suspek sa biktima nga ilang patyon kon mag-abot ang ilang mga dalan. Si Ramil nadakpan na kaniadto tungod sa kasong pagpanulis ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig sa Cebu City Jail ug nakagawas lang pagka 2022. Gawas sa mga saksi, nailhan usab sa kapulisan ang mga suspek pinaagi sa kuha sa CCTV camera sa dapit diin nahitabo ang pagpamusil. Si Ramil gisuwayan sa pagkuha sa iyang habig apan nidumili sa pagtubag sa mga pangutana.",Unsa ang nahitabo kang John-rey nga nag bike sa dapit?,"Si John-rey nag bike lang sa maong dapit apan kalit lang nangabot ang upat ka mga lalaki, usa ani armado og pistola, dayong pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo.",pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo.,598,777,124,179
00357-004,357,Tighimo’g fake ID nasikop,"Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit. Matod sa NBI 7 nga ilang nadawat ang suwat gikan sa Bureau of Internal Revenue (BIR 7) aron magpatabang sa pagpakisusi sa giingong kalihukan sa pagpangilad sa mga indibidwal nga gustong mokuha og BIR Tax Identification Number (TIN) cards sa mas dali nga paagi. Subay sa maong request, nipahigayon og imbestigasyon ang buhatan diin nasayran nga adunay daghang mga posting sa social media site o sa online nga nag-agni, nagbaligya ug nahimong resellers og TIN Cards sa mga aplikante sa kantidad nga P180 ngadto na sa P300 nga ang pagbayad ipaagi usab sa online transaction. Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer. Gawas sa bayad, mohatag usab og importanteng mga detalye ang mga kustomer ngadto sa seller ug aron makompleto ang transaksyon, ihatod sa delivery riders ang IDs sa gipadala nga delivery address. Tungod niini, nisuway sa pag-transact ang mga operatiba sa buhatan diin nag order sila og duha ka mga BIR TIN card pinaagi sa reseller nga si alyas Canta Abalos. Samtang ang laing BIR TIN card gibaligya ni Canoy nga nangalyas isip Natasha Anata. Subay niini, gironda sa buhatan ang panimay ni Canoy diin nasakmit kaniya ang usa ka laptop, printer ug cutter nga gituohang gigamit sa pag produce og government cards. Nakuha usab kaniya ang 240 ka nahimo na nga mga BIR TIN card ug 250 ka mga blanko nga Philhealth cards. Matod sa suspek nga nabuhat niya ang maong modus gumikan sa kalisod. Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan. Nagtuo si Atty. Clarence Heredia, Regional Director sa NBI 7, nga ang nadakpan usa pa lang sa daghang mga nangilad ug namaligya sa mga peke nga IDs. Samtang si Atty. Jay Arvin Cantal, legal division officer sa BIR-7, nanawagan sa publiko nga mas maayong sa mga buhatan nga hingtungdan mismo mokuha sa mga lehitimong cards. Iyang gidugang nga isumbong o i-surrender ang mga peke nga card sa ilang buhatan aron dili makamulta sa paggamit og falsified documents. Ang suspek mag-atubang og kasong may kalapasan sa Republic Act (RA) 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012 ug RA 8484 o Access Devices Regulation Act of 1998. /",Unsa ang nakalahi sa mga peke nga ID cards sa orihinal?,Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer.,sukwahi nga QR codes,905,1033,57,77
01433-006,1433,335 na ka OFW nakauli,"Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW). Ang datus nga gihatag sa DMW nagpakita nga aduna nay 335 ka mga OFW nga gipapauli gikan sa Israel. Kini human ang ika-10 nga batch sa mga OFW luwas nga nakauli sa ilang pag-abot sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Huwebes sa gabii, Nobiyembre 30, pinaagi sa PAL PR731 flight sa Philippine Airlines. Sa kinatibuk-an, 36 ka OFWs ang naglangkob sa pinakaulahing batch, diin 32 niini ang caregiver ug upat ang hotel workers. Sa wala pa ang ilang pag-abot, siyam ka batch ang nakauli na. Ang unang siyam ka batch adunay kinatibuk-ang 299 ka OFWs ug 14 ka bata. Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel. “We are not putting a timeline to this since we don’t know yet when this end,” matod ni Girana sa miaging interbyo. (HDT sa SunStar Philippines)",Kinsa ang DMW Officer-in-Charge nga niingon nga ang gobyerno magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli?,"Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel.",Talyo Sylvian Girana,772,991,64,84
01390-013,1390,P352M shabu nasakmit sa 1 ka tuig sa CCPO,"Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023. Sa data nga gipakita ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, moabot sa 51,818 gramos kun 51. 8 kilo sa gituohang shabu ang ilang nasakmit. Nakalusad ang kapulisan og 1,978 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 2,314 ka drug personalities, 249 niini mga high value individual (HVI) kun dagko nga mga durugista. Matod ni Baculo nga ang labing daghan og nasakmit nga ilegal nga drugas mao ang City Intelligence Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Nacional. Gisundan kini sa Sawang Calero Police Station nga gidumala ni Police Major Albear Ano Jatico ug Drug Enforcement Unit (DEU) ni Police Major Robert Caseda. Pasabot ni Baculo nga ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas nagpakita nga bisan sa kadaghan sa gihatagan og pagtagad sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa pagpangulo ni Bacquian, wala sila nihunong sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Diri ninyo makita nga very relentless gyud ang Cebu City Police Office despite the several activities nato,” matod ni Baculo. Dugang sa police official nga mosaka pa ang maong gidaghanon tungod kay wala pa maapil niini ang kapin sa usa ka kilo nga nakuha sa Mambaling Police Station ug sa ubang special units. Nipasalig si Baculo nga ning nagkaduol ang holiday season, ila pang hingusgan ang pagpanakop sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas kay sila nagtuo nga mosaka ang demand niini karon. Gipahugtan pa ang ilang intelligence monitoring uban sa komunidad aron mapugngan ang pagkuyanap niini sa kadalanan sa dakbayan.",Kanus-a nagsugod ang Cebu City Police Office sa pagsakmit og ilegal nga drugas?,Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023.,sugod sa Oktubre 2022,0,258,209,230
00237-001,237,"Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop","Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.",Kanus-a nahitabo ang gironda sa drug den sa Talisay?,"Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024.","alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024.",0,231,187,231
00223-001,223,"3 misukol sa polis, 1 patay","Usa ang namatay samtang duha ang naka ikyas atol sa engkuwentro sa kapulisan sa Lungsod sa Argao, Cebu sa sayo sa buntag, Martes, Agusto 20, 2024 sa Barangay Jampang, bukirang Argao, Sugbo. Nasayran nga ang mga sakop sa Intelligence Police ug warrant server sa Argao Police Station ang motunol unta og warrant of arrest ngadto sa subject nga si Robert Bontilao nga nag-atubang og kasong pagkupot og armas nga way lisensiya. Pag-abot sa mga polis sa maong dapit nakamatikod si Bontilao ug ang ig agaw niini nga si Kenn Derold Alamares Booc Bontilao lakip ang igsuon sa subject nga si Cleret Bontilao. MISUKOL Inay atubangon ang warrant server ug pagtahan sa kaugalingon sa malinawon nga paagi, namusil na hinuon hinungdan nga miresulta sa sinukliay sa bala sa dihang mibawos ang habig sa kapulisan. Nasamdan si Kenn Derold samtang ang managsuon nga sila si Robert ug Cleret ang nakahigayon sa pagsibat. Gidali sa pagdala sa Isidro Kintanar Memorial Hospital sa Brgy. Bogo, Argao si Kenn Derold apan nakabsan kini sa kinabuhi. Nakuha gikan sa namatay ang high powered firearm nga KG9 submachine gun. GRANADAIgo nga nauli sa police station ang team, nakadawat sila og tawag sa Argao Communication Center nga napahibawo nga adunay granada nga wa makabuto nga napalgan sa dapit diin nahitabo ang pinusilay. Nagtuo ang pulis nga gilabay kini sa suspek apan wa makabuto. Tungod sa maong explosibo nanawag pa og explosive ordnance disposal (EOD) technician aron paghipos sa maong granada. Nasuta nga wa kabuto ang maong granada gumikan kay gitaya na ang pin. TUNNEL Nakapakugang sa mga polis sa dihang gisiksik ang balay sa subject nga si Robert Bontilao diha sa sawog nga adunay agianan. Sa dihang gisulod kini, adunay pipila ka metros nga tunnel nga nasudlan sa team apan wa una sila molahos sa tumoy nga bahin tungod kay nangayo sila og back-up. Nianang pagka-alas 10 sa buntag mibalik ang kapulisan aron nga susihon ang nadiskubrehan nga langob apan dili na kini masudlan tungod kay dali nga gi-welding ang pultahan niini. Nagduda si Police Major Terrence Aguas, hepe sa Argao Police Station nga posibleng bodega sa mga ilegal nga mga butang ang maong gikubkob nga tunnel. Tungod niini nagkinahanglan nga mokuha una og search warrant ang kapulisan aron maablihan ang maong tagoanan.",Kinsa ang namatay sa engkuwentro sa kapulisan sa Argao?,"Usa ang namatay samtang duha ang naka ikyas atol sa engkuwentro sa kapulisan sa Lungsod sa Argao, Cebu sa sayo sa buntag, Martes, Agusto 20, 2024 sa Barangay Jampang, bukirang Argao, Sugbo.",Usa,0,189,0,3
00596-003,596,Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu,"Manghakutay og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, ug taga sa Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan nalang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)",Unsa ang gibutyag ni Adivino mahitungod sa iyang paghakot og bas?,"Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu.",mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu,309,424,55,114
00495-011,495,"2 gidunggab, patay; gainom atol sa krimen","Duha ka mga tawo gipanunggab patay niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa managlahing mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Pulos hubog ang mga suspek ug mga biktima. Usa ka mag-uuma patay nang nalandig sa tambalanan sa lungsod sa Malabuyoc, habagatang kasadpang Sugbo, human gidunggab ang iyang tiyan sa laing mag-uuma alas 5 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Kini ang gibutyag ni P/Staff Master Sgt. Romas Cutad, chief investigator sa Malabuyoc Municipal Police Station, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, labot sa pagpanunggab nga nahitabo sa bukiran sa lungsod. Ang kapulisan niila sa biktima nga si alyas ‘Juan’, 50, ug ang suspek nga alyas Pablo, 33, ulitawo apan dunay kapuyo. Matod ni Cutad, ang duha managsilingan ug manahigala nga nag-inom apan sa dihang nangahubog na, nagkalalis na bahin sa manok nga igtatari nga gipabuhi sa biktima sa suspek. Matod pa, ang biktima niuli sa ilang balay ug naglingkudlingkod sa hagdanan apan gibira ang tiil niini sa suspek kay buot pakanaugon. Apan wa manaug ang biktima ug didto na gidunggab sa suspek ang tiyan gamit ang plamingko. Ang biktima dali nga gidala sa tambalanan apan gideklarar nga patay nang niabot. Ang suspek nadakpan sa kapulisan. MAGSUONManghod gidunggab patay sa maguwang nga gilupig sa sinumbagay alas 3:30 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa Purok Thailand, Brgy. Libertad, dakbayan sa Bogo. Ang biktima giila nga si Maricel Cutamora, 43, minyo, kinsa gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) samtang nasikop si Ardot Cutamora,46, minyo, maguwang sa biktima, usa ka construction worker. Si Police Lt. Col. Linda Jade, hepe sa Bogo City Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang managsuon nakahurot og upat ka mga botelya sa ilimnong makahubog sa wa pa ang hitabo. Ang biktima nag-uling samtang nakigtagay sa maguwang. Apan samtang nag-inom ug nangahubog na, nagkalalis ug nagkainitay hangtod nga nagsinumbagay. Sa ilang sinumbagay diin nalupig ang maguwang, kalit kini nga nakakupot sa sundang ug gihansakan niya ang lawas sa manghod hinungdan sa kamatayon. Nasikop hinuon ang suspek human sa kremin. Matod ni Jade nga nahitabo ang krimen gumikan sa kahubog sa duha nga pulos taga Masbate.",Unsa ang gibuhat sa biktima samtang nag-inom?,Ang biktima nag-uling samtang nakigtagay sa maguwang.,nag-uling,1753,1806,12,21
00533-004,533,6 ka mga tawo gipangharos sa service sa barangay,"Imbes brake, gasolinador ang natamakan sa drayber sa service sa Brgy. Pahina San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Mao kini hinungdan nga naharos sa pagbangga ang unom ka mga tawo sa dan duol sa barangay hall pasado alas 11 sa gabii sa Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang nangaangol nga pulos nangalandig sa tambalanan giila lang sa mga ngalan nga Emelisa, Francis, Britney nga mabdos og upat ka bulan, Merame, 2; Tosing, ug Adelix .Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay. Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador. Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab. Gikaho nga si Brgy. Captain Eustaquio Deleon pasiunang nigamit sa iyang kuwarta sa pagpatambal sa mga biktima sa ospital. Nasayran nga nipatawag siya og emergency session sa konseho sa barangay samtang si Delapaz gitaktak sa serbisyo. Atol pagsuwat, wala makuha kon pila ang kantidad sa nagastos sa barangay kapitan. Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.",Unsa ang giingon sa drayber nga hinungdan sa aksidente?,"Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador.",mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador,565,703,74,137
00454-011,454,"Gaduwa’g billiard, gidunggab-patay sa menor de edad","USA ka lalaki nga nagduwa og billiard sa Dan P. Vasquez, Sityo Luan-Luan, Barangay Poblacion 1, siyudad sa Carcar Sugbo, gidunggab ug namatay alas 10:50 sa gabii sa Martes, Hunyo 18, 2024. Ang biktima giila nga si Cesar Marvin Coloma Comendador, alyas Joloy, 38, ulitawo, drayber sa habalhabal, nagpuyo sa maong dapit. Samtang ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Siyudad sa Carcar nga ilang nadawat ang alarma ug girespundihan sa kapulisan nga gipangulohan ni P/Executive Master Sgt. Kaloy Cometa Comia, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Bryan O’Densing Amit. Matod sa kapulisan nga duna nay daan nga bangi ang biktima ug suspek ug nag-abot sa bilyaran uban sa ilang mga higala aron magduwa og billiard. Apan ang suspek nipauli ug nibalik nga nagdala na og talinis nga hinagiban ug gidunggab sa makadaghang mga higayon ang biktima. Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot. Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho. (DVG)",Unsa ang alyas sa suspek?,"ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima.",Arlenez,327,397,41,48
01462-012,1462,Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue,"Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.",Pila ka mga kaso ang nareport sa frustrated murder?,"Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha.",duha,654,830,171,175
00218-001,218,Abando gisuspenso sa Ombudsman,"Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service. 'Ang suspensiyon nga gipagawas niadtong Agusto 12, 2024, ni Graft Investigation and Prosecution Officer Thomas Bolanos Bolante, naggikan sa administratiba nga kaso nga may kalabutan sa desisyon ni Abando nga ibutang si Abanto Abao Jr. isip acting head sa City Social Welfare Services (CSWS). Ang reklamo nagpalibot sa desisyon ni Abando nga ipahimutang si Abanto Abao Jr. sa posisyon sa CSWS human kini nga posisyon nabakante niadtong Hulyo 2022 human nagretiro ang kanhi hepe. Ang nagreklamo nag-ingon nga si Abando nakalapas sa Seksyon 483 sa Republic Act No. 7160 (Local Government Code). Gipahayag nila nga ang posisyon nabakante sulod sa halos usa ka tuig ug imbes nga magpahimutang og kwalipikado nga Social Welfare Development Officer (SWDO), gipasagdan ni Abando ang mandatory kinahanglanon pinaagi sa pagbutang ni Abao, nga gipahayag nga kulang sa mga kwalipikasyon, lakip ang pagka-icensed social worker ug ang gikinahanglan nga lima ka tuig nga kasinatian. Ang kaniadto nga papel ni Abao mao ang Administrative Aide ubos sa usa ka Contract of Service ug siya lang gipahiluna nga Community Affairs Officer IV niadtong Enero 2023. Gipahayag sa mga nagreklamo nga kini nga pag-assign nakalapas sa mga sumbanan sa civil service, tungod kay ang nauna ug kasamtangang posisyon ni Abao kay First Level, samtang ang CSWSO kay Second Level nga posisyon nga nagkinahanglan og licensed social worker. TUBAGSa ilang tubag, si Abando ug Abao misalikway sa mga alegasyon nga nag-ingon nga si Abao adunay angay nga kasinatian pinaagi sa iyang trabaho sa KAABAG Mandaue, usa ka socio-civic NGO, ug ang iyang kalambigitan sa mga komunidad sukad niadtong 2017. Matod nila nga ang iyang pagkatudlo uyon sa mga kasamtangang regulasyon. Apan ang Office of the Ombudsman nakakita nga ang pag-assign ni Abao dili regular ug nakalapas sa mga balaod ug sumbanan sa civil service. Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon. Ang desisyon adunay dakong implikasyon sa pamunoan sa Mandaue City. Sumala sa Ombudsman, kon ang suspension order dili mapatuman sa dili pa ang 2025 nga eleksyon, ang silot mahimong ilisan og multa nga katugbang sa usa ka tuig nga basic salary ni Abando. Sigon ni City Administrator Jamaal Adrian Abangad atol sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 21, nga eligible gihapon si Abando nga modagan sa 2025 midterm election kay ang suspension dili naglakip og diskwalipikasyon. Ang multa sa suspensiyon mahimong bayaran ngadto sa Ombudsman ug posibleng kuhaon gikan sa mga accumulated leave credits ni Abando o bisan unsang mga nadawat gikan sa iyang opisina. DESISYONGipasabot ni Abangad nga ang siyudad bag-o lang nakadawat og kopya sa desisyon sa Ombudsman. Bisan pa sa suspension order, gitambag ni Abangad kang Abando nga ipadayon ang iyang mga katungdanan hangtod mapatuman na ang order sa angay nga ahensya. ""As the city administrator, I will advise the mayor to continue until we receive the implementation of the order,"" matod ni Abangad. Ang posibleng kausaban sa pamunoan usa ka kritikal nga kabalaka alang sa Siyudad. VM BERCEDEKon ang suspension ipatuman, si Vice Mayor Davinder Barcenas ang molingkod isip acting mayor alang sa gitas-on sa suspension nga molungtad og usa ka tuig. ""The city is still uncertain when the suspension will take effect, but if it does, Vice Mayor Davinder Barcenas will assume the role of acting mayor,"" dugang ni Abangad. Atol ning pagsuwat, si Abando tua pa sa Manila ug wala dayon makaisyo og pamahayag. Ang kaso nga nagdala sa suspension order usa lang sa daghang mga ongoing nga legal nga gubot nga naglambigit sa mayor. Ang inisyal nga reklamo gipahiluna sa mga indibidwal nga nangutana sa pag-assign ni Abando kang Abao isip acting head sa CSWS. Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City. ""Abao only met them during the clarificatory hearings and had no prior acquaintance with the three complainants,"" pasabot ni Abangad. WAY KORAPSIYONGipasiugda ni Abangad nga ang suspension wala’y kalabutan sa korapsyon. ""There is no issue of corruption issued in the decision, even if the decision is there, there is no corruption,"" pasabot ni Abangad. Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment. Bisan pa sa suspension, nagpabilin nga determinado si Abando nga magpadayon sa pagserbisyo sa katawhan sa Mandaue City.",Kinsa ang gisuspenso sa Office of the Ombudsman?,Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service.,Brody Abando,0,227,60,72
01294-006,1294,Posible’ng gi-torture una pa gipatay?,"Wa gisalikway sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga ang posibilidad nga gi-torture una pa gipatay ang inila sa Sugbo nga vocal coach, kinsang lawas nakaplagan sa Sabado sa buntag, Disyembre 30, sa sityo Palanas, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa City of Naga Police, nga basa ang tibuok lawas ni Cleret Augustine “Coach J” Manaois Manapao, 46, taga Queens Road, Brgy. Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Gawas niini, dunay agi sa gituohang tinuokan sa liog sa biktima. Si Doma nibutyag nga usa ka itom nga Toyota Fortuner, nga wa masuta ang plate number, nakit-an sa usa ka saksi sa dapit, sa wa pa makaplagi ang lawas sa biktima. Sa samang higayon, gibutyag ni Doma sa phone interview sa Superbalita Cebu nga nanag-iya si Manapao og itom nga Fortuner nga missing usab. Mao kini ang gimaneho sa biktima niadtong Biyernes busa wa gisalikway sa kapulisan nga ang nakit-an sa saksi mao ang sakyanan ni Manapao nga mao ra sab ang gikargahan sa iyang lawas. Unang gituohan nga usa kini ka babaye base sa bayhon kay nagkulob ug ginapos ang mga kamot ug nag-underwear lang sa ubos. Matod ni Doma nga sa dihang ilang gipahiling ang biktima sa taga Scene of the Crime Operation (Soco), nasuta kini nga bayot. Way nakita nga samad sa lawas, apan daw gituok ang liog gamit ang pisi kay may lakra sila nga nakita sa liog. Nagtuo usab siya nga gilumsan sa dagat, sapa o swimming pool sanglit ang biktima humod kaayo nga wa man mag-ulan sa dapit. Ang kamot ug panit sa tiil nalukot nga daw nahumol og dugay sa tubig. Matod ni Doma nga ila nang gi submit for autopsy ang lawas ni Manapao aron masayran kon giunsa sa pagpatay. GIILASa sinugdan, way nakaila kang Manapao sa dapit, apan human nikatap sa social media ang mga hulagway sa iyang lawas, nangabot ang iyang pamilya sa dapit nga ning-ila sa lawas. Ilang nasayran gikan sa pamilya nga nanag-iya ang biktima og itom nga Toyota Fortuner nga siya lang ang magmaneho, way lain. Gibutyag ni Doma nga base sa global positioning system (GPS) sa sakyanan, didto kini sa Mandaue City sa Sabado sa gabii ug pagkahuman niini, napawong na ang tracking system. Si Manapao music coach sa Center for Pop Cebu. Coordinator usab siya sa The World Championships of Performing Arts Team Jessepines (WCOPA) ug talent scout, regional director sa Cebu ug Visayas. Usa siya ka blogger ug vlogger ug aktibo sa lokal nga showbiz. Si manlalaban Jesse Maturan nga nagbase na sa Las Vegas, Nevada ug higala ni Manapao, nihulagway kaniya nga “bubbly personality and happy disposition. ”Busa nakugang siya sa pagkahibawo sa kamatayon sa iyang higala nga iyang gikaila sukad niadtong 2015. Sa 2013, usa si Manapao sa judges sa Sinulog idol ug giila nga Center for Pop Music Phils. Cebu manager. Niadtong 2017, si Manapao usa gihapon sa mga ningpili sa mga contestant sa Sinulog Idol singing competition.",Kanus-a ang biktima ni Manapao nagmaneho sa iyang sakyanan?,Mao kini ang gimaneho sa biktima niadtong Biyernes busa wa gisalikway sa kapulisan nga ang nakit-an sa saksi mao ang sakyanan ni Manapao nga mao ra sab ang gikargahan sa iyang lawas.,niadtong Biyernes,808,990,33,50
01461-001,1461,Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas,"Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)",Kinsa ang naghatag sa update bahin sa mga Pinoy nga tripulante nga na-hijack?,"Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon.",Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao,0,246,3,71
00038-011,38,"18 anyos milugnot sa tulisan, gipatay","Patay ang tinun-an sa nautical human gipusil sa usa ka tulisan alas 10:10 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Asupha, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Junrex Alamares Alamo, lumad nga taga Dalaguete, Probinsiya sa Sugbo ug kasamtangang nagpuyo sa maong lugar. Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600. Wala pa matagbaw ang suspetsado gipusil pa kini tumong sa ulo gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Dali nga misibat ang suspetsado samtang ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center apan gibalhin sa Miller Hospital. Apan gumikan sa kritikal nga kondisyon sa samad niini sa ulo gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center aron ipaubos sa operasyon. Apan pipila ka gutlo ang nakalabay nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi ang biktima. Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. Nakuha sa polis ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay tulo ka bala ug ang cellular phone sa biktima. Positibo nga giila sa saksi nga hinigugma sa biktima nga kuyog sa biktima atol sa pagpanulis ang suspek nga si Adivino nga maoy mipusil kang Alamo. MISAGOL SA PANON Matod ni Police Lieutenant Angelu Alano, deputy station commander sa Mambaling Police nga atol sa ilang gilusad nga follow up operation ilang nasugatan ang suspek nga nagbisekleta nga mihaom sa description sa gihatag sa saksi sama sa gisul-ob niini ug ubang identifications. Misaksi pa kini sa dapit diin nagbuy-od pa ang biktima nga naglunang sa iyang dugo ug misagol sa mga tawo nga nakuryuso. Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano. Giangkon usab sa suspetsado nga siya ang nagpusil sa biktima ug gipangsusi pa sa kapulisan kon kinsa pa ang iyang kauban. Nadakpan na kaniadto si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas niadtong 2022 ug nagkagawas niadtong 2023. Robbery with Homicide ug Republic Act 10591 o illegal possession of firearms ang ipasaka sa Mambaling Police Station batok sa dinakpan.",Asa gidala ang suspek aron ma-ila sa uyab sa biktima?,"Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano.",police station,1774,2207,15,29
00818-002,818,Napriso tungod sa sugnod sa binignit?,"Tungod sa kahoy nga iyang isugnod unta alang sa pagluto og binignit sa miaging Semana Santa, usa ka construction worker nabilanggo na hinuon, alas 9:40 sa buntag, Marso 22, 2024. Siya nasakpan nga nisulod sa usa ka balay sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo kay abli ang gate ug giingong walay tawo. Si Abanto Andres, 57, taga Brgy. Buhisan, siyudad sa Sugbo, gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing uban sa usa ka Cedie Gomez, 31, dunay kapuyo, taga Lower San Roque, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Si Andres nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa iyang sayop nga nabuhat ug nangayo unta siya og pasaylo sa tag-iya sa panimalay nga si Cheche Tisang Perfecta Pecivall, 38, negusyante. Apan gipasakaan gyud sila og kaso sa tag-iya sa balay. Matod ni Andres, naglakaw siya sa karsada samtang namunit og kahoy padulong sa pagduaw sa namatay niyang ig-agaw sa dalan Cabreros. Samtang naglakaw, naagi siya sa usa ka dakong panimalay nga walay tawo, diin abli ang gate hinungdan nga siya nisulod. Tinguha niya nga manguha’g kahoy aron masugnod sa iyaha nga lutoong binignit. Sa pagsulod niya, naay usa ka lalaki nga nailhan niyang si Cedie, dili sila kaila apan nagtagdanay. Miyango niya siya Cedie, iyang giingnan nga manguha siya og kahoy. Gibitbit niya ang usa ka dos por dos nga kahoy nga mga tunga sa dupa ang gitas-on. Gihapit sab niya sa pagbitbit ang uno por 4 nga kahoy. Akto sab nga molakaw na unta siya, naabtan siya sa mga tanod ug nadakpan. Gipasabot niini nga naabtan sila sa akto. Matod ni Andres,siya nagmahay sa nahitabo ug wala magdahom nga tungod lang sa dos-por-dos nga kahoy nabalhog siya sa bilanggoan ug wala pa nakaluto og binignit atol sa Biyernes Santo.",Kinsa ang nabilanggo nga lalaki nga gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing?,"Si Abanto Andres, 57, taga Brgy. Buhisan, siyudad sa Sugbo, gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing uban sa usa ka Cedie Gomez, 31, dunay kapuyo, taga Lower San Roque, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo.",Abanto Andres,299,506,3,16
00179-006,179,Kusinero nakuhaan og P20. 4M nga shabu,"Kapin sa P20 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 atol sa gilusad nga buy-bust operation sa dalan J. Fortich, Banawa, Barangay Guadalupe, Cebu City. Ang maong operasyon gihimo niadtong Miyerkules sa 7:30 sa sa gabii, Agusto 28, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga giila nga si Clent Beltran Bembenuto Jr. , 37, alyas Dolan, residente sa Barangay Guadalupe nga lumad nga taga Barangay Mahanay, Lungsod sa Talibon, Lalawigan sa Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa tulo ka kilo nga adunay standard drug price nga P20. 4 milyunes. Matod sa usa sa mga operatiba nga di magpahingan nga na-monitor nila ang lihok ni Bembenuto human sa mga dakop sa nanglabay nga mga operasyon. Dinagko ang maabot nga supply sa suspetsado gani ikaduha na niya kini nga paghatod sa illegal nga drugas diin ang una naka deliver na siya og duha ka kilo niadtong Hulyo 2024. Giingong naa sa sulod sa Cebu City Jail ang contact niini nga maoy manawag niya nga dunay moabot nga supply sa illegal nga drugas ug mao usab ang momando kon si kinsa ang iyang hatdan. Human mamonitor ang iyang lihok, gilusad dayon ang buy-bust nga miresulta sa iyang pagkasikop. Si Bembenuto tigluto og fried chicken ug pork belly sa usa ka food stall nga naa nahimutang sa Banawa ug giingong nadani sa dihang gihaylo sa iyang amigo nga mohatod sa illegal nga drugas bugti sa bayad nga P10,000. Ang maong kaila taga Pasil apan naa na sa Bohol nagpuyo ug giingnan lang siya nga dunay ipakuha nga bag nga dunay sulod nga illegal nga drugas. Didto niya kuhaon ang bag sa usa ka vulcanizing shop atbang sa gitrabahoan niya nga food stall sa Banawa apan wala matod pa siya kaila kon si kinsa ang nagbilin ug tawgan lang siya sa usa ka Engie kon asa ihatod ang maong bag. Ang buhaton niya iyang buakbuakon ang sulod niini gikan sa kinilo ngadto sa tag 25 gramos ang matag putos ug ihatod dayon sa imando sa manawag kaniya. Human mahatag ang maong supply hatagan na siya og P10,000 cash. Napugos matod pa siya sa pagsulod niini tungod sa kalisod sa kinabuhi ug apiki usab siya sa kwarta. “Naikag ra gyud ko sa suhol nga P10,000 maong nisugot ko nga mokuha ana ug ako sad ang mohatod,” matod ni Bembenuto. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II RA 9165 ang atubangon nga kaso ni Bembenuto.",Giunsa pag-andam ni Clent Bembenuto ang shabu alang sa paghatod?,Ang buhaton niya iyang buakbuakon ang sulod niini gikan sa kinilo ngadto sa tag 25 gramos ang matag putos ug ihatod dayon sa imando sa manawag kaniya.,iyang buakbuakon ang sulod niini gikan sa kinilo ngadto sa tag 25 gramos,1906,2056,17,89
01443-007,1443,Polis angol sa aksidente,"Tungod sa kadaut sa dalan, usa ka polis naangol sa aksidente sa national highway sa Barangay Bagacay, lungsod sa Sibonga, alas 6:00 sa gabii sa Nobiyembre 30, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente. Gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga nirespondi nga mga sakop sa rescue team sa Sibonga. Luwas na ang kahimtang niini.",Asa nadestino ang biktima?,"Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga.","Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga",165,379,149,213
01155-017,1155,10 ka balay gilamoy sa kayo,"Napulo ka panimalay ang gilamoy sa kayo sa managlahing sunog sayo sa buntag sa dakbayan sa Sugbo, Dominggo, Enero 28, 2024. Unang gilamoy sa kayo ang pito ka panimalay sa sunog sa Lower Cabajar sa Barangay Guadalupe, alas 5:50 sa kaadlawon. Ang kayo nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Charie Ferolino Piloto. Giisa sa kabomberuhan ang sunog sa 1st alarm sa alas 5:53 sa kaadlawon. Nakontrolar sa alas 6:16 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 6:28 sa buntag. Sa pito ka panimalay nga nasunog, lima ang hingpit naugdaw. Ang danyos mokabat sa P854,000. Si Tinang Klyde, residente sa lugar nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakabaho sila’g gasolina. Kalit nga misinggit iyang mga kabanay nga niulbo ang kayo sa likod sa ilang panimalay. Gisundan sa laing sunog sa tulo ka panimalay, alas 9:14 sa buntag sa Lower Torre, Brgy. Inayawan. Ang panimalay gipanag-iya ni Maddela Baral. Giisa sa 1st alarm ang sunog sa alas 9:21 sa buntag. Nakontrolar sa alas 9:30 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 9:50 sa buntag. Usa ka balay naugdaw ug duha ang nakan-an sa kayo. Ang danyos mokabat sa P500,000.",Kanus-a nadeklarar nga fire out ang ikaduha nga kayo?,Nakontrolar sa alas 9:30 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 9:50 sa buntag.,alas 9:50 sa buntag,958,1043,65,84
00946-017,946,"Gipusil sa ulo, tipi","Patay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhi nga mamumuno, alas 12:05 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7, 2024, sa Andres Abellana Ext. , Sitio Guadario, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rogelio Kinjie Buenavista Jumalon, taga Sitio Kanaas, Banawa, Barangay Guadalupe. Sigun sa mga lumolupyo sa dapit nga buto na lang sa armas ang ilang nadunggan ug sa ilang pag gawas sa ilang balay, ilang nakit-an nga nag buy-od nga patay na ang biktima. Dali nga niresponde ang mga sakop sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office apan gi deklara kini nga wala nay kinabuhi tungod sa samad pinusilan sa ulo. Ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon. Ilang nasuta nga napriso na ang biktima sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga drugas gihapon ang ilang gisubay nga motibo. Migawas sa pakisusi nga dunay gikasabot ang biktima nga pakigkitaan sa maong lugar apan sa dihang nag-abot sila, gipusil dayon siya niini. Nagtuo si Jumao nga managkaila ra ang biktima ug killer.",Asa gideklara nga wala nay kinabuhi ang biktima?,Dali nga niresponde ang mga sakop sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office apan gi deklara kini nga wala nay kinabuhi tungod sa samad pinusilan sa ulo.,sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office,491,659,34,91
00836-015,836,Kapin sa 700 ka sugarol nasikop,"Moabot ngadto sa 700 kapin ka nga sugarol ang nangadakpan sa nagkalainlaing police offices sa Central Visayas sa sub-sob nga anti-criminality operation sa Police Regional Office (PRO 7) atol sa Semana Santa. Nagsugod sa ilang operation ang kapulisan niadtong Marso 24, 2024 ug natapos sa Marso 31, 2024 diin nakasakmit sila og P111,689 nga kwarta isip sugal. Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan sa Cenral Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, sa tanang unit sa kapulisan nga ipatuman ang subsob nga kampanya batok sa illegal gambling atol sa Semana Santa kay maoy tigsiaw. Napanglantawan sa heneral nga atol sa Semana Santa daghan sa mga sugarol ang mangita’g paagi nga makasugal sama sa tigbakay, hantak ug uban pa. Sa datus nga gipahibawo sa PRO 7 naka sikop sila’g 99 ka tawo nga naatlan sa tigbakayan, 90 sa illegal numbers game, 61 nga nagduwa og tong-its, 13 ang dice games kun mahjong, 38 sa hantak ug pito sa lainlaing matang sa sugal. “The menace of illegal gambling should be addressed with strong and consistent measures by the police in partnership with the community and thus, it should be our collective endeavor to eradicate illegal gambling in Central Visayas,” matod ni Abad. Sa probinsya sa Sugbo, dunay 237 ang nakatulog gyud sa nagkalainlaing temporary police custodial facility inay nga mag pinitensya atol sa Huwebes ug Biyernes Santo. Moabot sab og 60 kapin sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop. Matod ni Police Major Herbert Catacutan information officer sa Cebu Police Provincial Office nga gipasakaan na silang tanan og kaso sa Lunes Abril 1, 2024 sa kalapasan sa Presidential Decree 1602. PRISONag-apas nga mokaon og bihag apan napakyas human nasikop sa pagronda sa kapulisan sa tigbakay sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024, sa Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Limar Broca Jr. , minyo, taga dalan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo, nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga natagam na siya human nadakpan sa mga sakop sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod pa niya, makatulo na siya madakpi sa tigbakay apan ang labing pait ang nadakpan atol sa Semana Santa nga naa sulod sa detention cell. Dugang niya nga wala siya nakakaon sa bihag ug binignit. “Tagam na gyud ko, Sir. Awhag nako kadtong sugarol nga moundang na sa tikbakay. Adto na sa legal nga buwangan kay sa tigbakay doble imong pildi kon madakpan,” dugang ni Broca.",Asa ang ginasugyot ni Limar Broca Jr. nga adtoan sa mga sugarol imbis sa tigbakay?," “Tagam na gyud ko, Sir. Awhag nako kadtong sugarol nga moundang na sa tikbakay. Adto na sa legal nga buwangan kay sa tigbakay doble imong pildi kon madakpan,” dugang ni Broca.",legal nga buwangan,2220,2396,92,110
00928-003,928,"Gidunggab, patay","Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima giila nga si Condrado Jaymar Jaranilla, 52, ulitawo, may kapuyo taga, Purok Thunder, Timpolok, Brgy. Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, samtang ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan. Basi sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Jack Lord Capuli, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Station 3, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang kapuyo ning-adto sa tindahan aron pagpallit og ilimnong makahubog. Ang biktima ug suspek nagkaabot sa dapit ug nitumaw ang mainiton nga panaglalis bahin sa ilang pagpuyo sa dapit isip urban poor. Matod pa, ang suspek niuli ug pagbalik dala na ang usa ka plamingko ug gidunggab ang biktima sa duha ka higayon sa walang bahin sa lawas. Ang biktima gidala Lapu-Lapu City Hospital apan gideklarar sa nag-atiman nga doktor nga dead on arrival. Samtang ang suspek nadakpan sa mga polis sa hot pursuit, pasakaan og kasong homicide. /",Kinsa ang suspek sa pagkadugang ni Condrado Jaymar Jaranilla?,"ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan.",Yote Jaraula Jardeleza,346,416,24,46
00150-007,150,"Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo","Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.",Unsa ang pangalan sa kanhi kapuyo sa mabdos?,"Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan.",Joe,792,1024,60,63
00645-004,645,Electrician nakuhaan og 1. 2 kilo nga shabu,"Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City. Si Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, maoy nangulo sa buy-bust uban sa Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police. Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000. Si Paguyod, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga usa ka semana nga ilang gi-monitor ang suspek. Nasubay nila nga usa kini ka bodegero sa drugas ug bag-uhay lang nga nitumaw ang ngalan. Ang suspek dunay amo nga naa sulod sa bilanggoan samtang ang tinubdan sa drugs gikan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Paguyod nga makabaligya og shabu nga kinilo sa semana ang suspek. Gipalitan nila og usa ka dakong bulto sa shabu nga mobalor og P50,000 gamit ang fake nga kwarta. Dihang napusasan, si Goryorillo nakuhaan pa og laing upat ka dagkong putos sa shabu, usa ka android phone, P600 nga halin, ubang mga sudlanan sa drugas ug usa ka motorsiklo.",Tagpila ang gibalor sa nakuha nga shabu?,"Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000.","P8,160,000",444,527,72,82
00133-007,133,"Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'","Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. ""Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha,"" matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.",Unsa ang giingon ni Abagat bahin sa reputasyon sa suspek sa iyang komunidad?,"Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar.",gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar,937,1121,145,183
00595-016,595,Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu,"MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)",Unsay gibati ni Adivino kung nakasuyop siya og shabu?,"Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu.",mas daghan ang iyang mahakot nga bas,305,420,55,91
01166-013,1166,P2M danyos sa sunog sa tunghaan,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.",Unsa ang resulta sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office?,Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo.,faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo,206,351,53,144
00700-006,700,Bata nakuryentihan tungod sa tabanog,"Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).",Unsang klase nga kuhit ang gigamit sa bata?,"Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente.",metal nga kuhit,391,606,124,139
00934-002,934,114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan,"Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.",Pila ka aksidente ang natala gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023?,"Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon.",787 ra ka aksidente,218,395,8,27
00682-015,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Kinsa ang nagkanayon nga hepe sa CIDG?,"Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis.",Major Estrella Apolonia,183,465,121,144
01308-001,1308,‘Faulty wiring’ no. 1 tinubdan sa sunog,"Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga. Si Fire Officer (FO1) Junard Mahilum, BFP-Mandaue public information officer, niingon sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, nga gawas niini, ang nag-unang tulo ka kasagarang sunog nga gitubag sa kabomberohan nga natala karong tuiga naglakip sa mga sunog tungod sa wala mabantayi nga dinagkutang kandila ug sobrang kainit sa mga gamit sa panimalay. Gipahinumduman ni Mendaros ang publiko nga susihon usahay ang wire connection sa balay aron maseguro nga mapulihan ang mga depektuso ug malikayan ang mga pagbuto sa kuryente. Siya nidugang nga ang mga tawo kinahanglan nga mahunahunaon ug responsable, ilabi na sa paggamit sa mga flammable nga materyales ug appliances. “Kanang mga wire nga naa nay kinitkitan sa ilaga unya di nato mabantayan mag short circuit, plus pa gyud atong balay made of light materials, dali ra masunog. So, dapat magbinantayon gyud ta,” matod ni Mahilum. Sa datus nga gibutyag sa BFP-Mandaue gikan sa Enero 1 hangtod Disyembre 27, ang Mandaue nakatala og 71 ka insidente sa sunog, nisaka og halos 84 porsiyento gikan sa 59 lang sulod sa susamang mga buwan niadtong 2022. Gipasabot ni Mahilum nga ang pagtaas mahimo’ng tungod sa pagkagawasnon na sa mga tawo sa paggawas sa balay nga lahi sa panahon sa pandemya. Iyang gipatin-aw nga daghan na ang nibalik sa ilang mga opisina alang sa trabaho imbes nga adunay work-from-home basis, ug ang usa ka busy nga iskedyul mahimo’ng hinungdan sa pipila nga mapasagdan ang mga batakang protocol sa kaluwasan sa katalagman sama sa pagpalong sa mga kable ug pagtangtang sa wala magamit nga appliances. Sa nagsingabot nga pagsaulog sa Bag-ong Tuig, giawhag usab ni Mahilum ang mga tawo nga likayan ang paggamit og pabuto apan mogamit hinuon og mga gamit sa kusina o bisan unsang kagamitan nga makasaba.",Unsa ang labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga?,Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga.,faulty wire connections,0,217,107,130
00580-007,580,Puya gisud sa knapsack,"Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.",Kinsa ang public information officer sa Mandaue City Police Office?,"Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.",P/Lt. Col. Bekang Calasang,911,1167,3,29
00665-007,665,"Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol","Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).",Pila ka mga motorsiklo ang nakaigo sa trak?,"Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. ",duha ka mga motorsiklo,797,897,16,38
00849-012,849,Tinun-an namatay sa aksidente sa motorsiklo,"Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo. Si Gulay taga Sityo Cansili, Brgy. Nug-as. Usa ka tuig siya nga sakop sa King’s Men Chorale sa Cite, base sa Facebook post sa grupo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion. Apan sa dihang nagpadulhog na sa karsada sa Managing, wa na siya makamaniubra sa iyang gimaniho nga motorsiklo, kini nabangga sa usa ka poste sa koral. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office medical personnel sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, apan gumikan sa grabing naangkong kadaut sa kalawasan, labina sa ulo, ang biktima namatay mga alas 4 sa kaadlawon sa Marso 29, 2024.",Unsa ang gender ni Balbin Guiting Gulay?,"Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo.",ulitawo,292,456,51,58
01188-004,1188,"Milungkab sa tunghaan sa Sibonga, nadakpan","Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024Si Arsenia Mahilum, school head sa Teodoro Dela Vega Memorial National High School, maoy nireklamo sa kapulisan. Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili. Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal. Mga ebidensya nga nakuha gikan sa suspek mao ang screw driver nga gigamit sa pagpanglungkab ug P200 nga salapi. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Terence Cielo, nagbutyag nga ang suspek nilungkab sa buhatan sa maong head teacher,Way suwerte kay nasakpan ug nadakpan.",Kinsa ang mga nakadakop sa suspek?,Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal.,Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal,430,565,48,134
00639-005,639,Wa pay klarong motibo sa pagpatay sa kargador,"Wa pay naestablisar nga motibo ang kapulisan sa Carbon Police Station sa pagpusil patay sa usa ka kargador ala 1 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024 sa Block 7, Brgy. Sawang Calero, dakbayan sa Sugbo, samtang kini natulog. Ang biktima giila nga si Marvin Enanoria, 40, nagpuyo ra usab sa maong dapit, kinsa nakaangkon og usa ka samad pinusilan sa ulo. Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na. Matod ni Police Captain Japher Encarnacion, hepe sa Carbon Police Station, nga base sa pamahayag sa mga tawo sa dapit, nakadungog na lang sila og buto sa armas. Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo. Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. Usa sa ilang subayon kon duna bay nakaaway ang biktima sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Si Police Staff Sergeant Sara Necasio Endona, investigator on case, nagkanayon nga personal nga atraso ang ilang gitan-aw nga motibo. Apan sigun sa mga residente sa dapit nga buotan si Enanoria busa natingala sila nganong gipusil. “Buotan man daw na, Sir. Wala sad na ma involved sa drugs matod sa mga tawo didto. Mao na nga amo pa gyud na subayon nganong gipusil na siya,” matod ni Endona. Naghimo pa sa ilang imbestigasyon ang Carbon police station labot sa pagpamusil.",Unsa ang nakita sa mga pulis sa biktima sa ilang pagsusi?,"Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo.",naligo na sa kaugalingong dugo,640,718,47,77
01700-002,1700,DOH: Problema sa mental health?; tawag sa Tawag Paglaum Centro,"Samtang gisaulog karong bag-o sa kalibotanong komunidad ang Mental Health Day, giawhag sa usa ka opisyal sa panglawas ang mga Sugbuanon, ilabina ang mga batan-on, nga naguol, nasagmuyo, o nanginahanglan og kaestorya, sa pagpangayo og tabang pinaagi sa pagtawag sa mga hotline sa health agency. Si Dr. Anselma Mercedes Cerio, rehiyonal nga epidemiologist sa Department of Health sa Central Visayas (DOH 7), nipasiugda sa presensya sa nakatutok nga programa sa kahimsog sa pangisip sa ahensya nga nailhan nga Tawag Paglaum program. Sa usa ka news forum kaniadtong Martes, Oktubre 10, nga naatol usab sa Mental Health Day, gipasiugda ni Cerio nga ang mga tawo nga nangayo og tabang mahimong gawasnon nga motawag sa mga hotline, kon diin magamit ang nabansay nga mga psychometrician aron matabangan sila. “For those who want to talk when feeling down or depressed, or when they just want to express their feelings because they can’t always confide in friends, we have a hotline,” matod ni Cerio. Si Cerio niingon nga ang mga kabalaka sa mental health nagpabilin nga usa sa mahinungdanon nga isyo sa mga batan-on, nga iyang nakita nga makapaalarma. Siya nidugang nga kini nga isyo mahimong maimpluwensyahan sa mga hinungdan sama sa sobra nga paggamit sa social media ug kuwang nga parenting, ug uban pa. Mahitungod sa mga batan-on nga indibidwal, ang datos sa World Health Organization (WHO) gikan sa Nobiyembre 2021, nagbana-bana nga usa sa pito ka mga indibidwal nga nag-edad 10 hangtod 19 ang nakasinati og mga kahimtang sa mental health. Gidugang niini nga kini nga mga kondisyon kanunay nga di makita ug wala matambali. Ang mga tin-edyer nga adunay mga kondisyon sa mental health mas mahilayo sa katilingban, nakasinati og diskriminasyon, stigma (nga makapugong sa ilang kaandam nga mangayo og tabang), mga hagit sa akademiko, peligro nga pamatasan, mga problema sa kahimtang sa lawas, ug mga paglapas sa ilang tawhanong katungod. Sumala sa datos sa DOH 7 gikan sa 2020, sa upat ka mga probinsya sa Central Visayas, ang Cebu ang adunay labing taas og ihap sa mga nataho nga naghikog sa rehiyon, nga mikabat sa 68 ka mga kaso. Sa samang tuig, ang dakbayan sa Sugbo nakadokumento sa pinakataas nga gidaghanon sa mga nadayon nga paghikog, nga adunay 43 ka kaso nga nahitabo sa mga indibidwal nga nag-edad og 17 ngadto sa 29. HELPLINEAng Tawag Paglaum Centro Bisaya (Cebu) usa ka collaborative program tali sa DOH 7 ug Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nga naghatag og 24/7 toll-free hotline alang sa mga indibidwal nga nag-atubang og emosyonal nga krisis ug naghunahuna sa paghikog. Kadtong moduol niining mga hotline makadawat og suporta ug maminaw gikan sa mga eksperto. Gipasiugda ni Cerio nga kini nga mga eksperto magamit alang sa mga indibidwal nga makapadayag, labi na kon gibati nila nga nag-inusara ug wala’y hinungdan, usa ka sagad nga kasinatian sa panahon sa pagkadaot sa pangisip. Aron maka-access sa libreng counseling ug consultation services pinaagi sa telepono, ang mga indibidwal mahimong mokontak sa Tawag Paglaum sa (0939) 937-5433 ug (0927) 654-1629.",Kinsa ang rehiyonal nga epidemiologist sa Department of Health sa Central Visayas?,"Si Dr. Anselma Mercedes Cerio, rehiyonal nga epidemiologist sa Department of Health sa Central Visayas (DOH 7), nipasiugda sa presensya sa nakatutok nga programa sa kahimsog sa pangisip sa ahensya nga nailhan nga Tawag Paglaum program.",Dr. Anselma Mercedes Cerio,294,529,3,29
00069-013,69,DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem,"Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.",Unsay gikinahanglan sa komunidad aron mapugngan ang stigmatization?,"Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma.",pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma,328,661,217,332
01046-006,1046,"P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor","Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.",Unsa ang giingong indikasyon sa aktibidad sa law enforcement?,"“Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay.",pursigido gihapon ta sa atoang campaign,676,982,51,90
00943-018,943,‘Biga’ nabaraw,"Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",Unsa ang nahitabo sa babaye nga giabangan sa lalaki?,"Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas.",kalit lang nga nidagan padulong sa gawas,633,760,86,126
00044-015,44,"Gipalapdan nga ospital sa Bogo City, dugang pasyente maatiman","Gilauman ang mas daghang mga pasyente nga mahimong ma-accomodate sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo human nga gipalapdan ang edipisyo niini ubos sa pangan ni anhing Fourth District Board Member Horacio “Raci” Jaymar. Gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio ang inauguration sa bag-ong na kompleto nga extension building, Septiyembre 26. Ang maong edipisyo gipundohan og moabot P363 milyones diin ang P342. 4 milyones naggikan ubos sa opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito; lakip usab sa nilang kanhi senador Penpen Alcantara, Erano Alcaraz ug Kaye Alcazar. Gikan sa 100 bed capacity, giisa na sa 226 beds ang mahimong maka-accommodate og pasyente ilabi na nga gi-accredit usab sa Department of Health (DOH) ang maong hospital sa Level II. Subay sa una nang gisaad ni Abalayan, ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo maoy mogahin og pundo alang sa mga gikinahanglan nga ekipo ug dugang medical personnel sa hospital. Gisugdan pagpanday ang maong edipisyo sa 2018 apan nadelatar kini gumikan sa miigo nga pandemya sa nasod. Si Abalayan sa iyang bahin mihinumdom sa dedikasyon ug dakong tinguha ni Jaymar sa mga konstituente niini. “This huge infrastructure, this legacy, is the most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci was,” matod ni Abalayan niadtong Septiyembre 26. “Let no one forget that once there lived a man who dedicated his life to the fourth district of Ceby. That man has left his lasting legacy behind,” dugang niya. Gawas sa edipisyo, gi-inagurahan usab sa samang higayon ang bag-ong computerized tomography scan (CT-Scan) sa CPH-Bogo.",Kinsay nagpadayon sa proyekto sa pagpalapad sa Cebu Provincial Hospital?,Gilauman ang mas daghang mga pasyente nga mahimong ma-accomodate sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo human nga gipalapdan ang edipisyo niini ubos sa pangan ni anhing Fourth District Board Member Horacio “Raci” Jaymar.,Horacio “Raci” Jaymar,0,229,207,228
01684-014,1684,"1 patay, 2 naangol sa bangga sa motorsiklo","Usa ang namatay ug duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa national highway sa Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Sabado, Oktubre 14, 2023. Nakabsan sa kinabuhi mao ang dalagang backrider nga si Christel Carranza, 22, ug taga Sityo Malalag, Barangay Talaga, Argao. Sumala sa kapulisan sa Argao, angol ang iyang uyab nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Dionson Pingol, 28, ulitawo ug taga Barangay Canbanua, Argao. Samtang, angol ang drayber sa laing mototsiklo nga si Loi Tisang Pinili, 23, dalaga ug taga Barangay Bogo, Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching Denila, nasuta nga ang biktima nga si Carranza gikan sa iyang trabaho pauli na sa ilahang dapit sa Malalag sa Brgy. Talaga nga niangkas sa iyang uyab. Apan pag-abot sa national highway sa Tulic, si Pinili nga nagmaniho sa iyang motorsiklo padong sa sentro sa Argao ang kalit nga ni-left turn nga niresulta sa panagbangga sa duha ka mga motorsiklo. Ang tulo gidali sa pagdala sa mga sakop sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO) sa Argao District Hospital sa Brgy. Bogo, apan si Carranza nakabsan sa iyang kinabuhi. Samtang ang mga drayber sa motorsiklo naa na sa luwas nga kahimtang sulod sa ospital.",Kinsa ang uyab ni Christel Carranza?,"Sumala sa kapulisan sa Argao, angol ang iyang uyab nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Dionson Pingol, 28, ulitawo ug taga Barangay Canbanua, Argao.",Dionson Pingol,298,445,86,100
01640-010,1640,Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha,"Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.",Unsa nga mga probinsya ang nalakip sa isyu sa malnutrisyon?,"Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi.","Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi",848,1293,40,444
00430-009,430,"Drayber patay, angkas ‘grabe’ sa bangga","Patay nang nahilandig sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo ug angol ang iyang angkas sa dihang napasok sa trailer truck nga nakadasmag kanila alas 3:40 sa hapon, Lunes, Hunyo 24, 2024, sa national highway sa Cansaga sa lungsod sa Consolacion. Ang drayber mao si Jackz Centeno, hamtong ang panuigon, ug taga District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang angkas mao si “Jev”, 16, ug ulitawo. Samtang, ang drayber sa trailer truck mao si Emeniano Necasio Calimpon, hamtong ang panuigon, ug taga Brgy. Corte, lungsod sa Carmen. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamanduan ni P/Lt. Col. Marsing L. Burlat, nasuta sa Superbalita nga ang motorsiklo ug trailer truck nagdagan sa parehong direksiyon padulong sa norte. Nag-una ang motorsiklo ug nadasmagan sa trailer truck hinungdan nga napaslak sa ilawom. Ang mga biktima gidala sa mga rescuer sa Consolacion sa labing duol nga ospital apan ang drayber sa motorsiklo ang nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang drayber sa trailer truck gikustodiya sa kapulisan sa Consolacion samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property.",Asa gikan si Jackz Centeno?,"Ang drayber mao si Jackz Centeno, hamtong ang panuigon, ug taga District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion","District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion",255,358,64,103
00300-006,300,"Sakop sa MDRRMO naaksidente, namatay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang usa ka sakop sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa dihang naaksidente samtang nagmaneho og motorsiklo. Ang maong disgrasya nahitabo sa tungang gabii, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, sa national highway, Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo. Ang biktima naila nga si Zachary Cabrera, 35, ulitawo, taga Casay, Dalaguete. Nasuta sa imbestigasyon sa Dalaguete Municipal Police Station nga si Cabrera gikan sa ilang buhatan sa MDRRMO, Poblacion sa Dalaguete ug mopauli sa ilang balay sa Barangay Casay sa maong lungsod kay adunay balikon nga butang nga iyang nakalimtan sa pagdala. Ang investigator on case nga si PSMS Noemi Cabreros nasayran nga sa pagbiyahe ni Cabrera luwan sa iyang motorsiklo gikataho nga misuway siya og ni-overtake sa mga nag-una nga sakyanan sa dapit diin adunay gihimong road widening project sa dalan sa dapitGituohan nga naapiki ug kalit mi-apply og brake hinungdan nga nalamba ngadto sa dalan. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sigon sa mga nakasaksi nga adunay helmet ang biktima apan wa niini isul-ob, ilabi na nga nakaangkon og kadaot sa iyang ulo sa maong hitabo. Gideklarar nga patay na si Cabrera sa dihang nidangat sa usa ka tambalanan sa Lungsod sa Argao. /DVG",Asa gi-deklara nga patay si Zachary Cabrera?,Gideklarar nga patay na si Cabrera sa dihang nidangat sa usa ka tambalanan sa Lungsod sa Argao.,sa Lungsod sa Argao,1184,1279,75,94
00307-016,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Ngano gisugo ang suspek nga papauli?,Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon.,kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon,615,727,74,111
01560-017,1560,P9. 7M shabu sa 1 ka gabii nga operasyon,"Moabot ngadto sa P9. 7 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, ug Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, 2023. Unang operation gilusad sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda sulod sa Ludo Cemetery sa Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 gabii. Nasikop ang giilang high value Individual (HVI) nga si Ghen Palacio, 18, alyas Odot, nagpuyo sa sulod sa sam-ang. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 405 gramos nga dunay standard drug price nga P2,754,000. BULACAOPagka alas 3:00 sa kaadlawon, laing buy-bust ang gilusad sa Mambaling Police Station inabagan sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Sitio Paglaum, Barangay Bulacao. Nasakmit ang kapin sa usa ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P6,949,000. Ang nadakpan nga suspek giila nga si Clarence Palad Pardo, 31, taga Sitio Lower San Roque, Brgy. Bulacao ning siyudad. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, si Pardo kanunay na nga nadakpan sa nanglabay nga katuigan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Ang maguwang usab niini naa na sa Cebu City Jail tungod gihapon sa kaso sa drugas. “Ang una niyang aresto he was only 17 years old at that time sa drugs gihapon. Ang second niya nga offense section 5 nya ang last kagahapon nga nakuhaan nato siyag 400 plus grams of illegal drugs,” matod ni Baculo. Gipaubos pa sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ang duha ka mga suspek nga naa sa ilang kustodiya kon asa sila gikan sa ilang supply sa ilegal nga drugas ilabi na nga migawas na usab ang impormasyon nga gikan sa Cebu City Jail ang ilang contacts. Matod ni Baculo nga mihimo usab sila sa ilang pakisusi kon tinuod ba ang pangangkon sa duha. Ning nagkaduol na ang holiday season, ang kapulisan mopalambo pa sa ilang intelligence monitoring labot sa posibling pagdagsa sa supply sa ilegal nga drugas. Napanglantawan nga kon daghan ang mga kalingawan sa Pasko ug Sinulog sa Enero, mosaka ang demand sa ilegal nga drugas.",Unsang kantidad sa shabu ang nasakmit sa ikaduhang operasyon?,"Pagka alas 3:00 sa kaadlawon, laing buy-bust ang gilusad sa Mambaling Police Station inabagan sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Sitio Paglaum, Barangay Bulacao. Nasakmit ang kapin sa usa ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P6,949,000. ","P6,949,000",691,991,288,298
01272-015,1272,Drug den sa Mambaling gironda; 6 nadakpan,"Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station sa alas 11:50 sa Biyernes sa buntag, Enero 5, ang usa ka drug den sa Sitio Tugas, San Roque, Brgy. Mambaling sa dakbayan sa Sugbo. Unom ang nasikop, apil na ang giingong nagpadagan sa balay suyopanan nga maoy target sa operation. Ang suspetsadong drug den operator giilang si Cheche Jhon Masciat, alyas Alicia, 52, kinsa nasikop uban nila ni Piollo Emeniano Maloloy-on, 33, delicacies vendor;Agelio Mase 50, taxi driver; Masibag Ismael, 42, truck driver; Wilson Gemon Mata; ug Jon Chad Uriarte, pulos 21 anyos, mga tinun-an sa kolehiyo. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay balor nga P74,800. Lakip sa nakuha ang mga gamit sa paghingus nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7 alang sa laboratory examinations. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan nga tungod ani ilang gipaubos sa usa ka buwan nga case build up ang ginang. Si Masciat giingong makabaligya og 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act (RA 9165) kun Comprehensive Danderous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek nga naa na karon sa ilang kustodiya. TALISAYNagtingkagol sa Talisay City Jail ang duha ka gikatahapang mga durugista nga nadakpan sa buy bust sa mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit alas 9: 58 sa gabii sa Sityo Sunrise, Brgy. Pooc, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga giingon nga high value individual (HVI) giila nga si Achilles Mariano, 45, ulitawo, taga Sityo Centro , Brgy. Pooc, Talisay. Giingon nga iyang kunsabo nga si Caroline Marikit, 41, taga Brgy. Hilutongan, Cordova, Cebu nasikop sab. Nakuha gikan kanila ang 10 gramos sa gituohang shabu nga dunay street drug price nga P68,000. Si Mariano nakuhaan usab og .22 kalibreng revolver nga dunay duha ka mga bala.",Kinsa ang mga operatiba nga nagdakop sa mga suspek?,"Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station sa alas 11:50 sa Biyernes sa buntag, Enero 5, ang usa ka drug den sa Sitio Tugas, San Roque, Brgy. Mambaling sa dakbayan sa Sugbo.",Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station,0,267,24,136
01343-010,1343,34 ka barangays sa CV bag-ong drug-cleared,"Sa dili pa matapos ang 2023, ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) 7, nideklarar og 34 ka bag-ong drug-cleared barangays sa Central Visayas. Nakuha sa maong mga barangay ang drug-clreared status atol sa hybrid online ug face to face nga deliberation process sa ROCBDC niadtong Disyembre 15, 2023 sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement (PDEA) 7 sa dakbayan sa Sugbo. Sa 34 ka mga barangay nga drug-cleared, walo niini gikan sa Bohol, 13 sa Sugbo, 11 sa Negros Oriental ug duha sa Olango Island sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Atol sa deliberation process, ang tanang sakop sa ROCBDC misusi sa matag dokumento nga requirement nga mahimong drug-cleared ang usa ka barangay aron masiguro nga ang tanang gikataho ug validated nga drug personalities ang accounted ug gihatagan og interventions sa barangay. Lakip na niini kon ang matag Anti-Drug Abuse Councils sa matag barangay funtional ba o kaha organisado. Sa pagkakaron sa 3,003 ka barangay sa tibuok Central Visayas, 1,668 na ang nadeklarar nga drug-cleared barangays ug 116 ang drug free diin miubos na ngadto sa 40. 59 percent ang dunay problema sa illegal drugs. Duna nay walo ka drug-cleared municipalities sa tibuok rehiyon 7 diin ang kataposan nga gideklarar mao ang San Remigio sa Sugbo niadtong Agusto 11, 2023. Nitambong atol sa deliberasyon mao ang outgoing PDEA 7 regional director (RD) ug ROCBDC chairperson Director III Crisden Mollena, Outgoing Deputy RD Director II Rasheed Monares III, Mondido Mondragon Jr. sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7, Dr. Jonathan Neil Erasmo sa Department of Health (DOH) 7, Police Major Jeff Alamares Badel sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang pipila ka representante gikan sa nagkadaiyang local government units.",Unsa ka porsyento ang dunay problema sa illegal drugs sa Central Visayas?,59 percent ang dunay problema sa illegal drugs.,59 percent,1095,1142,0,10
00579-002,579,Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsa ang ngalan sa grade 9 nga lalaki nga gi-rescue?,"Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440.",Ran-ran,198,374,4,11
00536-002,536,Kadalanan pabahaan og polis,"Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.",Kinsa ang deputy city director for administration sa CCPO?,"Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen.",P/Lt. Col. Felisa Baculo,578,808,9,33
00555-008,555,Public hearing ipahigayon bahin sa pletihan sa isla sa Bantayan,"Gikatakda ang pagpahigayon og public hearing alang sa marine transportation stakeholders, lokal nga mga opisyal sa kagamhanan ug uban pang shipping operators alang sa reklamo kabahin sa mahal nga plitehan sa barko sa isla sa Bantayan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan pasiunang nakigtagbo sa Maritime Industry Authority (Marina) kauban ang mga mayor sa isla ug uban pang transportation stakeholders aron ipadangat ang nadawat niining concern kabahin sa pagpataas sa plitehan sa mga pasahero paingon sa isla gikan sa Hagnaya Port sa lungsod sa San Remigio ug lungsod sa Santa Fe port. Sa maong tigom, gitinguha ang pag-regulate sa third-class passenger rates alang sa mga mobiyahe sa Hagnaya paingon sa Santa Fe. Subay sa uwahing fare rate sa mga barko nga may rota sa Hagnaya-Santa Fe, mokantidad og P300 ngadto na sa P359 alang sa one-way ticket. Samtang, ang magdepende usab kini sa matang sa sakyanan sama sa regular nga biyahe sa mga roro boat ug fastcraft. Gusto ni Abalayan nga mahusay ug mahimong makatarunganon ang presyo sa plitehan sa barko ilabi na nga daghang bisita ug turista ang gustong mosuroy sa mga white sand beaches sa naasoy nga isla. Ang Bantayan naa mahimutang sa habagatan-amihanan sa Sugbo nga nagmalambuon karon, dili lang sa turismo, lakip na sa industriya sa pangisda ug ubang matang sa panginabuhi sa dagat ug giila nga ‘egg basket’ sa Sugbo tungod sa kadaghan sa poulty farms sa isla.",Unsa ang giila sa Bantayan tungod sa kadaghan sa poultry farms?,"Ang Bantayan naa mahimutang sa habagatan-amihanan sa Sugbo nga nagmalambuon karon, dili lang sa turismo, lakip na sa industriya sa pangisda ug ubang matang sa panginabuhi sa dagat ug giila nga ‘egg basket’ sa Sugbo tungod sa kadaghan sa poulty farms sa isla.",‘egg basket’ sa Sugbo,1155,1413,193,214
01513-008,1513,"Mibunal sa ulo sa maguwang, priso","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga maguwang giila nga si Ortanez Ortega Ortigas, 54, minyo, samtang ang suspek mao si Anotado Ortega Ortigas, 52, pulos mga molupyo sa dapit. Matod pa nga ang duha mga mekaniko ug gibinlan sa negosyo sa ilang amahan nga usa ka chassis repair shop sa mga sakyanan. Matod pa nga ilang gitunga ang chassis repair shop ug nagkompetinsyahay sa ilang negosyo. Apan niabot sa punto nga naglalis sila kon kinsay mopaayo sa ilang shop. Ang suspek nga nakapunit og puthaw, nibunal sa agtang sa iyang maguwang nga niresulta sa pagkaangol niini. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa biktima. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma.",Kanus-a nahitabo ang insidente?,"Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023.","alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023",0,283,231,282
01375-016,1375,10 ka mayor uyon sa ‘kondisyon’ ni Abalayan,"Mga mayor sa lalawigan sa Sugbo dili gusto nga ipahigayon sa South Road Properties (SRP) ang Sinulog Festival sa Enero 2024. Uyon sila sa sugyot ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ibalik kini sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC). Kini naglakip sa mga mayor sa mga dakbayan nga sila si Junard Abalos sa Lapu-Lapu, Jonas Abando sa Mandaue, Gerald “Samsam” Gullas sa Talisay, ug Marjorie “Joie” Perales sa Toledo. Ug ang mga mayor sa kalungsoran nga sila si Elpidio Bentijaba sa Bantayan, Teresa Alegado sa Consolacion, Felicisimo Alvarez sa Daanbantayan, Anya Lojo sa San Fernando, Monyeen Durano-Streegan sa Sogog, ug Greman Solante sa Tudela. Sagad kanila, dunay representante o contingent gikan sa tagsa-tagsa niini ka mga lokalidad sa mga milabay’ng Sinulog Grand Showdown. Apan sukad nga gibalhin na sa SRP ang kalihukan, wala na kini mopadayon pagpasayaw sa ilang mga contingent. Si Abando nagtuo nga ang pagpahigayon sa Sinulog sa CCSC mas makahatag og kahigayunan sa tanang mga Sugboanon nga makaapil sa tibuok kalihukan sa pista. “This move ensures that the celebration remains inclusive, allowing more people to partake in the festivities at a central location,” matod ni Abando. Susamang sentimento usab ang gipadayag ni Abalos sanglit mas duol alang sa mga deboto ang pagpahigayon sa mga kalihukan sa sentro sa Sugbo. “Ang atong main nga tuyo sa pakigselebrar sa kapistahan sa Sto. Nino kay ang pagpanagkot, pag-ampo ug pagpasalamat man sa atong Balaang Bata. . Mas maayo gyud kon ang mga kalingawan naa ra pod duol sa iyang pinuy-anan,” matod ni Abalos. Samtang, ang pangulo sa League of Municipalities of the Philippines (LMP) Cebu Chapter nga si Alvarez nipadayag nga ang seguridad sa mga performer ang prayoridad sa lokal nga kagamhanan. “Hesitant lang ko sa new venue kay last time daghan kaayo na kuyapan mga bata. . . always jud ang safety sa atong mga bata ang among priority. Mas well shaded,” dason niya. Si Abalayan unang nipadayag sa iyang desisyon nga mas pabor siya sa kalihukan anha sa CCSC. Atol sa Sinulog 2023, nadesisyunan sa gobernador nga dili na pasayawon ang tanang siyam ka mga contingent sa Probinsiya sa Sugbo tulo ka adlaw sa wala pa ang ritual showdown, tungod sa kabalaka sa kaluwasan taliwala sa pagkadili andam sa site. Nagbilin kini sa 12 sa 22 ka grupo nga gitakdang mopasundayag unta sa festival. Ning uwahi, ang Kagamhanan sa Siyudad sa Sugbo nipadayag nga imposible mapahigayon sa CCSC ang Sinulog 2024 gumikan sa construction works sa Cebu Bus Rapid Transit sa Osmeña Blvd. ug rehabilitasyon sa sulod sa CCSC agi og pangandam sa Palarong Pambansa sa sunod tuig.",Pila ka grupo ang nahabilin nga mopasundayag sa festival?,Nagbilin kini sa 12 sa 22 ka grupo nga gitakdang mopasundayag unta sa festival.,12 sa 22 ka grupo,2275,2354,17,34
00446-007,446,"2 ka sakyanan nagbangga; 4 nangamatay, 3 samdan","Upat ang nangamatay ug tulo ang nangasamdan sa panagbangga sa duha ka mga sakyanan sa Sabado sa alas 4:50 sa kaadlawon sa Diversion Road, Purok 7, Brgy. Cleofas, Siyudad sa Dumaguete, Negros Oriental. Base sa imbestigasyon sa Dumaguete City Police ubos sa direktiba sa ilang city police director nga si P/Lt. Col. Don Clores, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang nalambigit mao ang usa ka mixer truck nga gimaniho sa usa ka 43 anyos nga lalaki, minyo, taga Brgy Tinago, Dumaguete City ug puwa nga Toyota Innova nga gimaniho sa usa ka 45 anyos nga lalaking minyo, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, Metro Manila. Ang drayber namatay sa bangga. Ang laing tulo nga nangamatay mao ang iyang mga pasahero nga 59 anyos nga biyuda, taga Atura South Tanuan, Batangas City; 48 anyos nga ginang nga taga Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City; ug babaye nga hamtong, minyo, taga 188K Guiho, Brgy Closa, Makati City, Metro Manila. Lakip sa sakay nga naangol mao ang usa ka menor de edad nga babaye nga taga 696 Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City, nga confined sa Silliman University Medical Center (SUMC);Laing naangol mao ang 15 anyos nga babaye, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, nga confined sab sa SUMC. Laing lalaki nga ilang kauban nidangat sab sa samang tambalanan. Matod sa kapulisan nga ang mga biktima sakay sa Innova padulong sa norte gikan sa habagatan. Pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa karsada, ang drayber sa Innova wa makaliko ug nikawas sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga mixer truck. Tungod niini nagkadinasmagay ang duha ka mga sakyanan. Ang drayber sa mixer truck naa na sa kustodiya sa Dumaguete City police.",Asa na ang drayber sa mixer truck human sa insidente?,Tungod niini nagkadinasmagay ang duha ka mga sakyanan. Ang drayber sa mixer truck naa na sa kustodiya sa Dumaguete City police.,naa na sa kustodiya sa Dumaguete City police,1526,1653,82,126
00283-016,283,Testing kit gigamit paghiling ni Analiza ‘expired’ na,"Mopahigayon og laing hugna sa paghiling ang Philippine National Police (PNP) - Forensic Unit aron pagsiguro kon gihilabtan o wala ang pagkababaye sa gipatay nga saleslady nga si Analiza Cabatingan. Atol sa Openline Forum sa usa ka usa ka hotel diin si Police Colonel Paul Alonsagay, acting director sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy guest, siya nibutyag nga aduna nay giluwatan nga resulta sa autopsy sa lawas ni Cabatingan, kinsa napalgang patay su’d sa giabangan nga balay sa Barangay Bulacao, niadtong Agusto 2. Sa maong resulta, nitumaw nga wa gi-rape ang biktima. Apan gibutyag ni Alonsagay, nga iyang ipausab ang autopsy human nahibaw-an nga ang gigamit nga kit sa paghiling sa kinatawo niini expired na. “Yes I really insist that to have to conduct a new test because he reported also to me that the testing kit had been expired and I told him na kon kinakailangan bibili ako from my own money to secure the new testing kit, I will do it. Pero sabi naman nya there will be new testing kit coming from the Camp Crame as requested by them,” matod pa ni Alonsagay. NAKADAYEG Samtang gihangop ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office (PRO-7), ang daling pagkasikop sa suspek sa linuog nga pagpatay ni Cabatingan sa sulod sa lawak sa boarding house niini sa Sitio Laguna, Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo. Si Banban Bulanhagui, 25, una na nga niangkon sa Inayawan Police Station nga siya ang mihimo sa krimen human siya nasikop sa Abellana Police Station kay gialarma nga armado sa Sambag 2, niadtong Sabado sa hapon, Agusto 3, 2024 ug nakuhaan og armas. Matod ni Abad nga iyang gidayeg ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga ila dayon kini nga naresolbar sulod lang sa usa ka adlaw subay sa walay hunong nga follow-up operations sa pagpangulo ni Alonsagay. Bisan sa pangangkon ni Bulanhagui nga nag-inusara lang siya sa paghimo sa krimen sanglit nagtinguha siya niadtong tungora nga iyang makahilawas ang biktima, dunay mga pagduda nga duna siyay lain nga kauban. Matod ni Abad nga siya nimando sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga susihon pag-ayo kon aduna bay lain nga kauban si Bulanhagui. “Yan pa po ang palagi nating tinututokan na inimbistagan po natin ng maigi kung may kasama pong iba yung ating suspek. But nevertheless kagaya nga ng sinabi ko base dun sa extra judicial confession po ng ating main suspect, ay siya lang daw po ang gumawa ng krimen,” matod ni Abad. Samtang si Alonsagay nagkanayon nga nilusad na sila og case build up ug nasuta sa imbestigasyon base sa pamahayag sa mga saksi sa dapit nga nag-inusara lang si Bulanhagui sa paghimo sa krimen nga mitakdo sa pangangkon niini. Nakuhaan nila og pamahayag kadtong kauban ni Bulanhagui nga iyang gihagad og inom og beer niadtong Biyernes, Agusto 2 sa buntag nga gituohang nahuman na ang krimen. /AYB",Asa una niangkon si Bulanhagui sa krimen?,"Si Banban Bulanhagui, 25, una na nga niangkon sa Inayawan Police Station nga siya ang mihimo sa krimen human siya nasikop sa Abellana Police Station kay gialarma nga armado sa Sambag 2, niadtong Sabado sa hapon, Agusto 3, 2024 ug nakuhaan og armas.",Inayawan Police Station,1342,1590,49,72
00803-007,803,Water refilling stations nagnihit sab sa tubig,"Nagsugod na nga nakasinati og pagsaka sa panginahanglan ang mga water refilling stations sa dakbayan; apan ang resulta sa kanihit sa tubig tungod sa heat wave maoy nakababag kanila sa pagtagamtam sa tukmang panahon sa pag-usbaw sa halin. “Our water station is really suffering now because we have to stop processing every thirty minutes before we resume. This amounts to several delays in our deliveries,” matod sa tag-iya sa usa ka water refilling station nga nihangyo’ng di nganlan. Siya miingon bisan pa sa kalisod, sila naningkamot sa pag-atiman sa tanan nilang mga kustomer ug paghatod og mainom nga tubig sulod sa adlaw. Sa iyang bahin, si Dina Giede, kinsa nagtrabaho sa 4A’s Water Lab, niingon nga niabot na sa dili hitupngan nga gidaghanon ang ilang halin tungod sa hilabihang kainit sa panahon. Siya niingon nga gikan sa pagbaligya sa naandan nga 100 ka galon sa usa ka adlaw, ang halin milapas sa 300 nga marka niadtong Huwebes, Abril 4, 2024.“Milapas sa 300 ka galon ang among halin ilabi na kay init na kaayo karon ug ang mga tawo kanunay mangita’g tubig nga mainom. Usahay, kinahanglan namong balibaran ang mga kustomer kay wala na miy ikahatag nga tubig,” matod ni Giede. NAGSALIGKadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay. Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply. “Sa ingon niini nga mga adlaw, wala na mi tubig sa tangke. Ang MCWD nagpadagan lang og supply gikan sa alas 4-6 sa buntag, unya wa ta kahibawo kon kanus-a sila mopagawas og tubig. Wala’y pasiuna nga pahibalo sa mga pagkabalda sa serbisyo sa tubig, ”ingon niya. Ang kanihit sa tubig nga nasinati sa daghang bahin sa nasod adunay mga epekto sa mga komunidad kansang mga tawo padayon nga nanlimbasug alang sa adlaw-adlaw nga pag-access sa tubig. “When the temperatures started to soar, our water supply also started to dwindle. Some barangays are even in a sorrier state than us because their water is very limited,” matod ni Elvin Batumbakal, taga Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Matod niya tungod kay sa kaadlawon pa lang modagayday ang tubig gikan sa ilang mga gripo, mapugos sila sa paghipos og tubig sa dagkong mga baril aron magamit sa adlaw. Ang kakuwang sa tubig sa dakbayan tungod sa huwaw dala sa El Niño phenomenon.",Asa nagsalig ang kadaghanan sa mga water refilling station sa Metro Cebu para sa ilang suplay sa tubig?,Kadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay.,Metropolitan Cebu Water District (MCWD),1195,1340,83,122
01328-016,1328,Abangan misaad nga mohatag og dugang allowance sa kapulisan,"Gisaaran ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga iyang dugangan ang allowance sa matag personnel, lakip na ang Visayas Command (Viscom), atol sa Christmas party sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Lunes, Disyembre 18, 2023. Wala mohatag og timeline ang mayor kon kanus-a niya sugdan ang pagdugang sa allowance sa kapulisan sa dakbayan, apan iyang gipaniguro nga mahatag kini sunod tuig. “Peace and order is very important. If we all have the money, even (the) employees of City Hall, productivity will always be a part and can only be achieved when employees are contented. Mao gyud na ang pinaka importante,” matod ni Abangan. Sa pangutana kon asa kuhaon ang pundo, matod sa mayor, nga pangitaan niya kini og paagi ug iya kini nga gitugyan ngadto sa iyang city administrator. Ang maong tinguha sa mayor gikalipay pag-ayo sa kapulisan sa dakbayan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nalipay na silang daan sa padayon nga pagsuporta kanila sa Kagamhanan sa Dakbayan. Ning bag-o lang, gitunol na ang kapin sa 50 ka tag-as nga mga kalibre sa armas human nakompleto ang mga papeles gikan sa Regional Civil Security Unit 7. Gawas niini, duna pay moabot nga bag-ong mga sakyanan nga himuong mobile patrol nga gamiton paggukod sa mga kriminal. “Unsa man gani ang gihatag ni Mayor sa amoa, dako na kaayo namong pasalamat. Kana lang gihatag niyang pagsalig sa amoa, dako na kaayo na para namo,” matod ni Baculo. Apan giklaro niini nga bisan wala pa ang saad nga dugang allowance, magpadayon ang pagtrabaho sa kapulisan sa pagpatunhay sa kahusay ug kalinaw.",Unsa ang giingon ni Abangan bahin sa relasyon sa kwarta ug productivity?,"“Peace and order is very important. If we all have the money, even (the) employees of City Hall, productivity will always be a part and can only be achieved when employees are contented. Mao gyud na ang pinaka importante,” matod ni Abangan.","If we all have the money, even (the) employees of City Hall, productivity will always be a part and can only be achieved when employees are contented.",420,660,36,186
00226-014,226,Habalhabal driver gipusil sa riding in tandem,"Naangol ang usa ka drayber sa habalhabal human gipusil sa makadaghang higayon sa riding in tandem sa Sitio Camansi, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 8:00 sa gabii, Dominggo, Agusto 18, 2024. Ang biktima sa mga sakay nga si Borromeo Pansit Bote Jr. ,35, dunay kapuyo, ug taga Purok Balisong 1A, Brgy. Inayagan, Naga, nakaangkon og unom ka mga samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali sa pagdala sa Minglanilla District Hospital samtang, daling nisibat ang wala pa mailhi nga duha ka lalaki nga nagsakay sa itom nga NMax motorcycle. Dugang nasayran sa kapulisan nga ang bikitma usa ka ex-convict sa kasong kasong illegal drugs. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga Sugbo ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang biktima nag maniho sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit .Sa kalit lang gibabagan ang biktima sa nagmotorsiklo nga duha ka wala mailhing lalaki ug namatikdan sa mga saksi nga adunay hamubong panag-istoryahanay sa wala pa gipusil ang biktima sa nag-angkas sa motorsiklo. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon kun unsay motibo sa maong pagpamusil ug pag-ila sa mga responsable niini. Ang biktima nakagawas sa prisohan sa miaging tuig 2021 gumikan kay nadakpan sa pagpamaligya og shabu.",Pila ka higayon ang pagpusil nga nahitabo sa biktima?,"Naangol ang usa ka drayber sa habalhabal human gipusil sa makadaghang higayon sa riding in tandem sa Sitio Camansi, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 8:00 sa gabii, Dominggo, Agusto 18, 2024.",makadaghang higayon,0,199,58,77
00118-002,118,"Traysikol nalimbuwad; drayber patay dihang nalabay, naligsan","Wa makabantay ang 62 anyos nga drayber sa traysikol nga nagmaneho sa iyang unit nga dunay tapok sa graba sa daplin sa national highway sa Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad. Atol sa maong hitabo nalabay si Balbutin apan naligsan sa nagsunod nga bus. Gitabang ang drayber traysikol ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, Argao apan gideklarar sa attending physician nga patay na. Nasayran nga way laing sakay sa maong motorsiklo ug ang drayber mopaingon unta sa ICKMH kay moduaw sa iyang anak nga anaa sa ospital. Ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo o pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.",Kinsa ang drayber nga gimaneho sa traysikol nga nalimbuwad?,"Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad.",Balbin Balbutin,222,398,56,71
00319-004,319,Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan,"Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.",Asa nag-post og video ang team sa Bantay Dagat bahin sa pagpanagat?,"Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method.",sa Facebook,696,901,79,90
00899-005,899,"Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort","Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.",Unsa ang giingon sa tag-iya sa resort bahin sa mga permit nga ilang nakuha?,Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan.,nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit,1421,1607,48,94
00917-001,917,NCCA malaumon nga pulpit panels mabalik sa Boljoon,"Malaumon ang opisyal sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) nga mahibalik sa Patrocinio de Charie Church ang pulpit panels niini sa lungsod sa Boljoon. Kini maoy nasayran atol sa tigom nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan tali sa mga opisyal sa NCCA pinangulohan ni NCCA Chair Samsam Jacaban sa Kapitolyo. “I think there’s a very big chance, but it all depends really on the answer of the National Museum (of the Philippines),” matod ni Jacaban pinaagi sa social media page sa Kapitolyo. Matod ni Jacaban nga nakabisita na siya sa Boljoon Parish Church ug nakadungog na usab sa mga yangungo sa mga residente alang sa hinanali nga pag-uli sa pulpit panels sa simbahan nga kasamtangang naka display sa National Museum of the Philippines (NMP). “We will work with the National Museum to work out the best solution para katong madungog ang mga gi-request sa mga tawo kanilang mga gihangyo,” asoy ni Jacaban “Their (Boljoanons) concerns is really for the return of the panels and we’re going to work with the National Museum to make sure that we address the needs,”dugang niya. Una nang gipangita ang mga panel nga giingong gipanag-iya sa Boljoon Church diin giadorno kini sa pulpito sulod sa 400 ka katuigan. Apan gideklarar ang pagkawala niini sa 1980. Sa Pebrero 14, nabantayan ang maong panel sa NMP nga nadawat isip donation sa usa ka pribadong kolektor. Subay niini, nagkahiusa sa panawagan ang mga opisyal sa Probinsya sa pagpauli sa religious ug cultural treasures sa lungsod.",Asa ibalik ang pulpit panels nga gipaabot sa NCCA?,Malaumon ang opisyal sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) nga mahibalik sa Patrocinio de Charie Church ang pulpit panels niini sa lungsod sa Boljoon.,Patrocinio de Charie Church,0,167,93,120
00260-016,260,"'Hitman' nasikop, suspek mihimakak","Usa ka kutsero nga giila sa kapulisan nga gun-for-hire ang nasikop ug nakuhaan og armas sa dalan Solarium, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 6:10 sa buntag, Lunes, Agusto 22, 2024. Ang nasikop mao si Bumagat Abilon Buncad, 18, ulitawo, ug molupyo sa nahisgotang dapit. Si Major Mather Balatero, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga gialarmahan ang suspek human nanion og armas sa iyang silingan. Ang mga sakop sa Performance of Barangay Police Security Officer (BPSO) maoy nakasikop gi-turnover sa kapulisan. Matod ni Balatero, nakuhaan ang suspek sa usa ka .9mm pistol nga dunay duha ka buhing bala sa magazine. Sa pagsuta sa kapulisan, ang dinakpan maoy ilang napasakaan og kasong homicide niadtong Mayo 24, 2024, sa kasong pagpamusil sa Sitio Pungtod, Brgy. Mambaling. Ang dinakpan maoy suspek sa pagpatay niadtong Mayo 25, 2024 sa Sitio Wangyu, Brgy. Mambaling. Sagad sa gipamusil sa dinakpan nalambigit sa ilegal nga drugas, dason sa kapulisan. Sutaon sab nila sa Piskaliya kun unsa nay status sa kaso sa dinakpan. Apan si Buncad, nahinabi sa Superbalita Cebu, nanghimakak nga iyang gitionan niyag armas iyang silingan nga usa ka bayot. Matod niya nga naa siyay dalang armas niadtong higayuna kay iyang ibaligya. Nakit-an niya iyang silingang bayot nga nagdala'g selpon nga susama sa iyang selpon nga nawala. Gitawag niya kay sutaon ang selpon pero naghimo kini'g estorya nga iyang gitionan, dason niya. Ang armas gibilin siya ang gisugo sa pagbaligya. Gipanghimakak niini ang mga krimen nga gilambigit siya. Matod niini dili tinuod nga 'hitman' siya. ubagon niya kining tanan ngadto na sa korte.",Asa man sutaon sa kapulisan kun unsa nay status sa kaso sa dinakpan?,"Sagad sa gipamusil sa dinakpan nalambigit sa ilegal nga drugas, dason sa kapulisan. Sutaon sab nila sa Piskaliya kun unsa nay status sa kaso sa dinakpan.",sa Piskaliya,924,1077,100,112
00770-006,770,Mandaue labing taas og inflation rate sa HUCs,"Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes. Sa press conference sa March 2024 Inflation sa Central Visayas niadtong Abril 12, 2024, si PSA 7 Director Wilfredo Cabahug niingon nga ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue City mas taas kaysa rate nga natala niadtong Pebrero nga 6. 7 porsiyento. Ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue mas taas sab sa miaging tuig sa samang buwan nga 3. 1 porsiyento lang. “The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug. Ang inflation rate madeterminar diin ang kinatibuk-ang lebel sa presyo sa mga palaliton ug serbisyo nagkataas, sumala ni Cabahug. Katumbas usab ini ang pagkunhod sa purchasing power sa peso, kun pagminos sa gahom sa kwarta sa iyang mapalit sa usa ka panahon, dugang niya. Ang lalawigan sa Sugbo, sa laing bahin, nakatala og pinakaubos nga pagsaka sa inflation rate sa HUCs ug mga probinsiya sa Central Visayas nga 0. 3 porsiyento sa Marso 2024. Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang. Dugang pa, ang kasamtangang inflation rate mas ubos sa natala sa Marso 2023 nga 8. 1 porsyento. Si Cabahug niingon nga ang Mandaue City ug ang Lalawigan sa Sugbo nalakip sa lima ka HUCs ug probinsiya sa Central Visayas nga mas paspas ang tinuig-tuig nga pagsaka sa ilang inflation rate sa Marso 2024 gikan sa miaging buwan. Nisaka ang inflation rate sa dakbayan sa Sugbo sa 4. 7 porsyento alang sa Marso 2024, kon itandi sa 4. 5 porsyento lamang sa Pebrero 2024. Samang kaso sab kini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nitala og 5. 6 porsyento nga pagtaas sa Marso 2024 nga inflation rate kay sa 4. 5 porsyento sa Pebrero 2024. Matod ni Cabahug nga nag-unang nakatampo sa dakbayan sa Lapu-Lapu mao ang Food & Non-Alcoholic Beverages; Balay, Tubig, Elektrisidad, Gas, ug Ubang Fuels; ug Mga Serbisyo sa Restaurant ug Akomodasyon.",Unsa ang inflation rate sa Sugbo niadtong Pebrero 2024?,"Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang.",-0. 2 porsiyento,1338,1455,95,111
00335-012,335,3k marijuana gipang-ibot,"Usa ka plantasyon sa marijuana sa Barangay Bayong, lungsod sa Balamban gironda ug gipang-ibot ang hingkod na nga mga tanom sa hiniusang pwersa sa kapulisan, alas 5:00 sa hapon, Martes, Hulyo 23, 2024. Si Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station, nagkanayon nga duha ka mga mag-uuma nga nagdumala sa marijuana plantation nakasibat atol sa operasyon. Matod ni Abalayan, mokabat sa 3,000 ka full-grown nga marijuana ang nalarot ug gibana-bana sa kapulisan nga mobalor og P1. 2 milyunes. Lakip sa nasakmit ang duha ka kilo nga pinaugang marijuana nga mobalor og P40,000. Sumala ni Abalayan, Martes, Hulyo 23, 2024, giumol niya ang raiding team human na-verify nga dunay halapad nga plantasyon sa marijuana. Ang team gilangkuban sa Provincial Intelligence Unit, Provincial Drug Enforcement Unit, 1st Provincial Mobile Force Company (PMFC), sa 64th Special Action Force (SAF), kpaulisan sa Cebu Police Provinvial Office (CPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Tiyan Callada ug mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Way karsada kay sagbutan ang lugar hinungdan nga lisod kaayo sa ilang tropa busa sa pag-abot nila sa dapit, nakasibat na ang duha ka mga mag-uuma. Duna na silay mga mag-uuma nga gidudahan nga nalambigit sa pagpananom og marijuana apan ang maong mga mag-uuma idlas ug dili kaayo makit-an sa lugar. Hinuon, mas gipalig-on nila ilang pakig-ayon sa mga barangay opisyal ug mga residente nga supak usab sa maong ilegal nga kalihukan. Gitug-an sa hepe nga tungod sa ka layo sa dapit, gidauban na lang nila ang ubang marijuana ug nagdala sila og pipila ka punoan sa ilang kampo aron mahimo’ng ebidensiya. Samtang, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa pagsuta kon duna bay financier ang duha ka mga mag-uuma ug asa ang ilaha nga merkado sa drugas. Kon madakpan ang duha, matod ni Abalayan, pasakaan kini og kaso sa pagtanom og marijuana.",Unsa ang plano sa kapulisan kon madakpan ang mga mag-uuma?,"Kon madakpan ang duha, matod ni Abalayan, pasakaan kini og kaso sa pagtanom og marijuana.",pasakaan kini og kaso sa pagtanom og marijuana,1784,1873,42,88
01640-011,1640,Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha,"Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.",Unsa ang dapat unahon sa mga kandidato nga modagan sa eleksyon?,"Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon.",mga inisyatibo sa nutrisyon,0,223,195,222
00846-017,846,Kapin sa P8M shabu sakmit,"Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",Unsa ang gipalit nga pakite sa gituohang shabu gamit ang bogos money?,"Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money.",Usa ka dako'ng pakite,852,957,0,21
01497-005,1497,Sex gi-live stream; 2 ka Korean nasikop,"Duha ka South Korean national gipangsikop sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) Cebu District Office Mandaue-CebDO sa kasong qualified trafficking in person sa usa ka condominium sa Barangay Mactan, dakbayan sa Lapu-Lapu, niadtong Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Naaktuhan ang duha nga nipa-sex sa usa ka lalaking South Korean national ug Pinay nga menor nga gi-live stream sa internet pinaagi sa usa ka app. Ang mga suspek giila nga silang Te Young Han ug Ona Debbie, pulos hingkod. Niadtong Nobiyembre 17, 2023, ang NBI-CebDO nakadawat og impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dunay grupo sa mga Korean national nga nalambigit sa illegal broadcasting gamit ang online streaming pinaagi sa Korean mobile phone application nga gitawag og “Popkon TV”. Sa maong app, makita niini ang actual nga sexual activity sa lalaking Korean national uban sa usa ka menor nga Filipina. Sa gihimo nga pasiunang imbestigasyon sa NBI, nahibaw-an nga ang maong live streaming ma access lang sa nag subscribe sa “Popkon TV” bugti sa bayad isip member. Gibutyag sa informant nga ang production crew maoy modala sa gi-hire nga batan-ong Pinay sa usa ka unit sa condo unit sa Barangay Mactan diin didto usab gihimo ang live streaming. Pagka Nobiyembre 19, 2023, nipahibawo ang ilang informant nga dunay schedule nga live streaming pagka gabii. Dinhi na giplano sa NBI ang rescue operation sa mga biktima nga mga babayeng menor de edad. Ala 9 sa gabii sa dihang ilang na monitor nga nagsugod na ang live streaming ug mihimo na sa law-ay nga pasundayag. Dali nga nanaka ang mga operatiba ug naabtan ang gihimo sa mga suspek. Nasakmit sa mga operatiba ang nagkadaiyang gamit sama sa camera, computer sets, daghang condoms ug uban pa. Ang menor de edad nga mga babaye gi turnover sa NBI sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) samtang gipasakaan og kaso ang duha ka Korean nationals. Mga kaso nga naglakip sa Qualified Trafficking in Persons ubos sa Section 4 (e) sa Republic Act 11862 in relation sa Section 6 (o) RA 11862 kun Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2022.",Unsa ang makita sa app nga gitawag og “Popkon TV”?,"Sa maong app, makita niini ang actual nga sexual activity sa lalaking Korean national uban sa usa ka menor nga Filipina.",actual nga sexual activity,781,901,31,57
00191-006,191,P255M gasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo,"Niabot og P255 milyunes tanan ang nagasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo. Kini human nipuno og P55 milyunes nga gibayad sa Kagamhanang Probinsya sa Sugbo isip cash prizes alang sa mga nidaog nga contingents atol sa awarding ceremony ug repeat performance sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 niadtong Lunes sa gabii sa Cebu City Sports Center (CCSC). Unang nigahin ang Kapitolyo og kapin sa P200 milyunes alang sa subsidy ug mga gasto sa pag-andam alang sa 2024 Pasigarbo nga gigahin sa kagamhanan sa probinsya. Sa wala pa ang cash prizes, ang Kagamhanang Probinsyal mipagawas og mga P150 milyunes isip pinansyal nga tabang nga ibayad sa mga pangandam sa mga contingent nga moapil, diin P3 milyon alang sa mga naggikan sa mainland Cebu ug P3. 5 milyon alang sa mga naggikan sa mga isla nga lungsod. Si Cebu Gobernador Edlen Abalayan ang nanguna sa paghatud sa mga tseke ngadto sa mga mayor sa 2024 Pasigarbo nagda og contingents. “They all answered by challenge, naglevel-up gyud sila each time. Because that is the only way we can push Cebu for further heights,” matod ni Abalayan ngadto sa reporters human sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Agusto 26. Gipaklaro ni Abalayan nga ang mga gasto sa kagamhanan sa probinsya dili lang makaayo sa mga contingents apan usab sa mga medium, small, ug micro enterprises (MSMEs). Gipasabot niya nga kini naglakip sa mga gasto sa logistic, pagkaon, mga props, costume, accommodation, ug uban pang kinahanglanon sa tibuok gidugayon sa Pasigarbo. DAKONG PREMYOAng Dagitab Festival sa Dakbayan sa Naga nakadawat sa labing dakong premyo nga P5 milyon human nga giilang Grand Champion sa Ritual Showdown nga mipildi sa 50 ka laing contingents nga naggikan sa lainlaing lungsod, component cities, ug highly urbanized cities. Ang Naga kinsa nagpakita sa mabulukon ug makalingaw nga mga LED lights, naka-dethrone sa nagdepensang kampiyon nga Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla nga nakakuha sa ikaduhang dapit ug nakadaog og P4 milyunes nga premyo, samtang ang first-time participant nga Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti. Ang Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar nakadawat og P2 milyon nga cash prize human nga nakahimutang sa Top 4, ug nakadawat usab kini og P2 milyon nga ganti isip kampiyon sa Street Dancing Competition sa Pasigarbo 2024. Ang Isda Festival sa Madridejos nakakuha og ikalimang puwesto ug nakadaog og P1 milyon nga cash prize, lakip na ang P100,000 nga premyo alang sa pagdaog sa Best in Festival Costumes. Ang Panagtagbo Festival sa Dakbayan sa Mandaue nakadaog sa ikaunom nga puwesto (P900,000), gisundan sa Tuba Festival sa Borbon (ika-7, PP800,000) ug Sikoy-Sikoy Festival sa San Fernando (ika-8, P700,000); Rosquillos Festival sa Liloan ug Hinulawan Festival sa Toledo City nagtabla sa ika-9 nga puwesto nga adunay P600,000 matag-usa, samtang ang La Torta Festival sa Argao (ika-10, P500,000); Kagasangan Festival sa Moalboal (ika-11, P450,000), Sarok Festival sa Consolacion (ika-12, P400,000), Katunggan Festival sa Tudela ug Que’ Alegre Festival sa Alegria (ika-13, P350,000 matag-usa), Banig Festival sa Badian (ika-14, P300,000), ug Bonga Festival sa Sibonga ug Tubod Festival sa Tuburan (ika-15, P250,000 matag-usa). Sa Street Dancing Competition, ang Rosquillos Festival sa Liloan nakakuha sa ikaduhang puwesto nga adunay P1. 5 milyon nga premyo gisundan sa Panumod Festival sa Barili sa ikatulong puwesto nga adunay P1 milyon nga ganti. Ang Sarok Festival sa Consolacion ug Panagbagat Festival sa Poro naground-out sa top five, nga nakadaog og P750,000 ug P500,000 matag-usa. Ang Palawod Festival sa Bantayan giilang Best Decorated Berroya, usa ka bag-ong kategoriya sa Pasigarbo 2024, ug nakadaog og P500,000, samtang ang Sarok Festival sa Consolacion giilang Best Festival Jingle nga adunay P100,000 nga cash prize. Alang sa Best Decorated Floats, ang Sarok Festival sa Consolacion nakadaog sa unang dapit nga adunay P1 milyon nga ganti. Gisundan kini sa Panagsogod Festival sa Sogod sa ikaduhang dapit nga adunay P800,000, ug Sinulog Festival sa Carmen sa ikatulong dapit nga adunay P600,000. Ang Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban mipuno sa top four ug top five, nga nakadaog og P400,000 ug P200,000 matag-usa. Si Madridejos Mayor Ruelan Beo mi-top sa Best Mayor’s Introduction nga adunay P500,000, gisundan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos (P400,000) sa ikaduhang puwesto, samtang si Santander Mayor Marites Bersabe (P300,000), Samboan Mayor Besite Betanio (P200,000), ug Alegria Mayor Felecio Bete (P100,000) nakahimo sa top five ranking. UBANG GANTIAng mga idaog nagdaog nga Mayor makadawat og dugang nga P100,000 nga cash prize gikan ni Ako Bisaya Partylist Congressman Penpen Beterbo. Si Lycel Leila Gadel sa Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar giilang 2024 Pasigarbo sa Sugbo Festival Queen nga adunay P50,000 nga cash prize. Gisundan siya sa mga runner-up nga sila Sofi Maxim Margareta Grenmo sa Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu (P30,000); Eustaquia Julieto Jesriel sa Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla (P20,000); Panyang Liling Marinel sa La Torta Festival sa Argao (P15,000); ug Qatari Semblante (Rosquillos Festival sa Liloan (P10,000). Si Cheche Hazel Biag sa Panagbagat Festival sa Poro giilang Miss Photogenic nga adunay P10,000 nga premyo. Samtang ang costume designer ni Sheryl Ariadne Biasing sa Sinulog Festival sa Carmen nakadaog sa Best Festival Queen Costume nga adunay P20,000 nga cash reward.",Unsa nga festival nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti?,Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti,Garbo sa Lapu-Lapu Festival,2031,2142,0,27
01529-014,1529,Tourist van nahulog kay driver nakatulog,"Nangalandig sa emergency room sa Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion, Badian, habagatang Sugbo, ang upat ka mga turista ug drayber sa van nga ilang gisakyan human naaksidente sa alas 3:40 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, sa Brgy. Poblacion. Ang drayber nakatulog kay hayan lapoy pa kini sa iyang kapin sa 100 ka kilometro nga biyahe sa amihanang Sugbo. Hinuon minor injuries lang ang naangkon sa mga biktima busa nakagawas ra dayon sa ospital human matambali ug mahiling. Basi sa nakuhang kasayuran sa Superbalita sa Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nailhan ang mga biktima nga turista nga puro taga San Antonio, Tondo, Manila, nga sila si Antonietto Avila Libunao, 64, minyo; iyang asawa nga si Carmen Pacione; Lorence Pacis Paclibon , 40, minyo; ug anak niini nga si Pacomios Pacis Paclibon, 5. Samtang ang drayber nga naangol giila nga si Emeniano Jorge Pacto Pacuan, 24, ulitawo, taga Lamintak Sur, Medellin, amihanang Sugbo. Matod sa tinubdan nga si Pacuan gikan naghatod sa iyang laing guests sa norte sa Sugbo. Pagkahuman, sa mga ala 2 sa kaadlawon sa Nobiyembre 17, niadto siya sa Mactan International Airport aron pagkuha sa mao nga mga turista. Ang grupo padung sa lungsod sa Samboan, Sugbo, apan pag-abot sa taytayan sa Poblacion, Badian nakatagpilaw si Pacuan ug nahasimang ang sakyanan ug nahulog kilid sa bridge. Wa kini malahos sa sapa kay nasangit sa kanipaan. Dali sila nga gipangdala sa tambalanan sa emergency responders. Paglabay sa pipila ka mga oras, nakagawas ra silang tanan sa tambalanan.",Kanus-a nakawas ang mga biktima gikan sa ospital?,Hinuon minor injuries lang ang naangkon sa mga biktima busa nakagawas ra dayon sa ospital human matambali ug mahiling.,nakagawas ra dayon sa ospital,375,493,60,89
00025-016,25,"3 ka mga bata nga nangulata, mitahan","Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.",Unsa ang gitakda nga deadline para sa mga responsable sa insidente?,"Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2.","alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2",559,769,180,209
00667-016,667,P40 nga minimum nga pletihan ‘imposible’ pa ning panahuna,"Usa ka opisyal sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) niingon nga imposible nga mosaka og maayo ang minimum nga plitehan sa modernong jeepney ngadto sa P40 gikan sa P15 karon. Kini taliwala sa pangangkon sa usa ka local transport leader nga nipasidaan nga motaas ang plitehan kon hingpit nang ipatuman ang Public Utility Modern Vehicle Program (PUVMP) nga nakaalarma sa pipila ka mga sumasakay. Si Aurelio R-jay, chief transportation development officer sa regulatory board, nisalikway niini nga mga pangangkon, nga nag-ingon nga ang tanang pag-usbaw sa pletihan moagi sa hingpit nga diskusyon aron makonsiderar ang mga opinyon gikan sa lainlaing stakeholders. “Dili gyud na in-ani nga madali nga mosaka kay [magkinahanglan] man gyud nga naay petition,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Sabado sa hapon, May 4, 2024. Sa pagkutlo sa unang pamahayag ni Department of Transportation Secretary Jaime Bautisa sa alegasyon, si R-jay mipalanug nga kasagaran, ang pag-umento sa plitehan unang gibase sa gasto sa gasolina. Dugang pa ni R-jay nga bisan pa man nga adunay mga usbaw sa pump price, dili sila makapatuman og umento sa kasamtangang minimum nga plitehan sa pampublikong transportasyon. “Atoa ibutang nga fuel cost na siya, dili na outright nga desisyon nga magpasaka dayon [sa pletehan], kay kinahanglan pa mo-file og petition ang operators, i-allege pa nila unsa ilang basehan tapos studyhan pa sa central office sa Manila kon i-grant ba,” ingon niya. Matod ni R-jay nga kasagaran kon makadawat og mga petisyon ang ilang ahensya, kinahanglang susihon kini ug himuon ang public hearing sa mga hingtungdan nga stakeholders, lakip na ang mga operator, drayber, ug mga pasahero. Si Bado sa usa ka pamahayag niadtong Enero, nagkanayon nga sa pagtagad niini nga mga petisyon, ang National Economic and Development Authority mopagawas usab og opinyon kalabot sa inflationary effect sa bisan unsa nga pagsaka, uban sa paghatag og igong konsiderasyon sa commuting public. P40Niadtong Mayo 1, ang SunStar Cebu nitaho nga si Tibor Espiras, pangulo sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu, nipasidaan nga ang plitehan mahimo’ng mosaka ngadto sa P40 o mas taas pa, base sa forecast sa mga eksperto. Matod niya nga posibleng mao kini ang senaryo kon ang tradisyunal nga mga jeepney hingpit nga gidid-an sa pag-operate o kon ang modernong mga jeepney momonopoliya sa sektor sa pampublikong transportasyon.",Unsang petsa gipahibalo ni Tibor Espiras ang posibilidad nga mosaka ang plitehan?,"P40Niadtong Mayo 1, ang SunStar Cebu nitaho nga si Tibor Espiras, pangulo sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu, nipasidaan nga ang plitehan mahimo’ng mosaka ngadto sa P40 o mas taas pa, base sa forecast sa mga eksperto.",Mayo 1,2008,2266,12,18
00623-015,623,Balay ‘gidauban’; suspek nga tag-iya nadakpan,"Balay gikataho’ng gituyo og sunog sa usa sa mga tag-iya niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024 sa Sityo Mahubahu, Barangay Cabalwan, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Gihulagway ang balay nga komon, gipanag-iya nilang Jerilyn Condring, Achilles Edisan, Ednaco Edralin ug Bentot Edisan. Ang suspek unang nadakpan sa mga tanod sa Cabalwan, nailhan nga si Nash Kenn Edisan Condring, 33, ulitawo, usa sa mga tag-iya sa balay. Base sa interview sa Superbalita Cebu sa imbestigador nga si P/Sr. Master Sgt. Gonesto Eguia sa Sogod Municipal Police Station nga ang uyoan nga si Bentot Edisan nakamatikod nga nagyawyaw ang suspek. Wa magdugay nasunog na ang ilang balay nga ginama sa light materials. Naugdaw ang balay nga nidanyos og kapin sa P200,000. Ang suspek gi-turn over sa kapulisan sa Sogod. Matod ni Eguia nga ang suspek nihimakak nga siya ang nisunog. Samtang laing balay ang naugdaw sa sunog sa Martes alas 12:37 sa udto, Mayo 14, 2024 sa Barangay Cabangahan, Consolacion, Cebu.",Unsa ang nahitabo sa ilang balay nga ginama sa light materials?,Wa magdugay nasunog na ang ilang balay nga ginama sa light materials.,nasunog,623,692,12,19
00622-004,622,"Gwen: Mananga, Lusaran rivers ipaubos sa desilting","Mopahigayon og desilting measures ang Kapitolyo sa duha ka mga sapa sa dakbayan sa Talisay ug siyudad sa Sugbo aron mahatagan og igong agianan ang tubig nga makaabag sa supply sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Gusto ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sugdan na sa labing dali’ng panahon ang pag desilt sa 15-kilometros nga sapa sa Mananga ug 6. 5 kilometrong sapa sa Lusaran tungod sa nagpadayong krisis sa supply sa tubig sa Sugbo tungod sa El Niño phenomenon. “Grabe na kaayong siltation aning Mananga nga na-compact na,” matod ni Abalayan pinaagi sa social media arm sa Kapitolyo. Si Abalayan nakigtigum sa mga opisyal sa MCWD officials, pinangulohan ni general manager Lester Echiverri, lakip si Manila Water Philippine Ventures general manager Islaw Edillo, ug mga contractor sa Sugbo. Ang silt naglangkob sa balas o yuta nga naanod sa pag-agas sa tubig sa sapa nga mobara sa baba niini hinungdan nga dili na makaagos ang tubig. “Kon ma-desilt ni, mogawas gyod ang tubig,” dugang ni Abalayan. Sa nasayran, ang duha ka mga sapa makahatag og moabot 30,000 ka metro kubiko nga supply sa tubig matag adlaw. Apan subay sa milabay’ng datos, moabot na lang sa 6,000 metro kubiko ang ma-produce sa Mananga samtang 8,000 sa Lusaran. Subay niini, gikatakda nga moluwat og special permits ang gobernador ngadto sa mga contractor aron masugdan na sa hinanali ang desilting sa sapa sa Mananga. Samtang susihon una sa mga otoridad ang sapa sa Lusaran gumikan sa nabantayan nga environmental violations. Ugaling masulbad kini, mopadayon na sa pag desilt sa maong sapa ang mga contractor. Kahinumdoman nga sa Abril 29, gimando ni Abalayan ang unang pag desilt sa Luyang River sa Carmen nga nag deliver og moabot 35 milyunes nga litro sa tubig matag adlaw sa MCWD.",Kinsa ang mga opisyal nga nakigtapo ni Abalayan?,"Si Abalayan nakigtigum sa mga opisyal sa MCWD officials, pinangulohan ni general manager Lester Echiverri, lakip si Manila Water Philippine Ventures general manager Islaw Edillo, ug mga contractor sa Sugbo.","MCWD officials, pinangulohan ni general manager Lester Echiverri, lakip si Manila Water Philippine Ventures general manager Islaw Edillo, ug mga contractor sa Sugbo.",595,801,41,206
01441-010,1441,PRO 7: Pagsikop sa 7 ka tawo sa Lapu-Lapu way kalapasan,"Way nakitang kalapasan ang mga polis nga nisikop sa pito ka mga tawo nga ningbabag sa demolition team nga gitahasan sa pagguba sa mga panimalay nga gitukod sa pribadong luna sa Sitio Casia, Barangay Bangkal, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Martes sa buntag, Nobiyembre 29, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Dunay kamandoan ang korte nga gub-on ang mga ilegal nga istruktura ug nahasubay kini sa legal nga proseso nga angay nga tumanon sa bisan kinsa nga indibidwal. Nipasabot si Abacay nga ang kapulisan hugot gyud nga nipatuman sa maximum tolerance, gani gihatagan og panahon nga makalusad sa ilang lihok protesta ang mga residente uban sa mga progresibong grupo nga milaban kanila. Apan sa dihang duna nay nahitabong kagubot atubangan sa mga polis, matod ni Abacay, walay mahimo ang awtoridad gawas sa pagpatuman sa balaod pinaagi sa pagdakop kanila nga wala na magkinahanglan og warrant of arrest. Kalapasan sa Article 151 sa Revised Penal Code kun Disobedience of Lawful Orders of Persons in Authority ug alarm and scandal ang nalapas sa maong mga indibidwal. Dugang ni Abacay nga sa nanglabay nga mga higayon nga dunay mga lihok protesta ang mga militanteng pundok, gihatagan gyud sila’g higayon nga maka padayag sa ilang sintimento ug ang kapulisan wala mohimo’g aksyon tungod kay nasayod sila nga katungod kini ni bisan kinsa. Apan kon ang maong kagawasan sa pagpadayag duna nay malapas nga balaod, diha na mosulod ang mga polis aron ipatuman ang balaod. “In previous incidents, daghan kaayo tag rallies but we did not arrest anyone because nobody was committing a crime, that should be clear that your PRO 7, always respects the freedom of everyone to protest, the freedom of speech and of the press, but if you exercise this freedom in violation of a law and then, we will come in and enforce the law,” matod ni Abacay. Ang pagdakop sa mga police sa pito ka mga indibidwal gi kondinar kini sa mga cause oriented groups tungod alang nila usa kini ka matang sa pagpamig-ot sa katungod sa mga residente.",Unsa ang tumong sa presensya sa mga polis sa lugar?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw.",pagpatuman sa kahusay ug kalinaw,278,521,210,242
00977-011,977,BFAR: Ayaw hikapa ang gagmay nga sharks,"Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) sa Central Visayas nipagawas og pasidaan bahin sa mga juvenile shark nga bag-o lang nakit-an nga nadagsa sa kabaybayunan sa Santander, kinahabagatang lungsod sa Sugbo. Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop. Gipasidan-an usab sa bureau ang publiko gikan sa ilegal nga pagdakop sa mga pup nga iho alang sa ilegal nga pagpamaligya sa kapay sa iho, nga gigamit ingon usa ka sagol sa pipila ka exotic nga mga linuto. Usa ka video nga gipaambit sa nagkadaiyang media outlets sa Sugbo sukad niadtong Pebrero 17, 2024, nagpakita sa mga pup nga iho nga naglangoylangoy sa mabaw nga kadagatan sa Barangay Pasil, Santander. Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping. Giawhag niya ang mga residente nga likayan ang pagduol sa katubigan kon diin naa ang mga pup shark alang sa kaluwasan, tungod kay wala pa matino kon agresibo ba kini nga mga species sa iho. Kini nga mga iho gituohan nga mga blacktip shark. Namatikdan ni Labrador nga ang mga iho natural nga labing ngilngig nga predator. Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark. Hinuon, iyang gitambagan ang publiko nga dili mokompyansa sa ilang palibot. Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo. Matod nila, kini usa ka balikbalik nga tinuig nga insidente ning sama nga panahon. “During this time of the year, going towards summer, these sharks go out from their habitat. The residents are aware of this,” matod niya.",Unsa ang giingon ni Labrador bahin sa kasinatian sa mga residente sa maong senaryo?,Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo.,dili kini ang unang higayon,1425,1525,22,49
01282-010,1282,Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers,"Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.",Giunsa ni Mateo ang pag-describe sa mga lalaki nga nakita sa CCTV?,"“Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo.",dagkuon nya mugbo,1619,1753,37,54
01331-016,1331,"‘Magsuyop’ unta sa CR sa City Hall, sikop","Usa ka giingon nga fixer sa law office napusasan human nasakpan nga padulong na unta mosuyop og shabu sulod sa pansayan sa ground floor sa Executive Building sa Cebu City Hall sa dalan MC Briones, Barangay Sto. Niño, alas 11:50 sa buntag sa Martes, Disyembre 19, 2023. Nasikop sa guwardiya ang suspek nga si Kenn Pablito Malcku Catindig, 38, minyo , taga Sitio Sili, Brgy. Paknaan, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa iyang posisyon ang usa ka pakite sa shabu, improvised glass tooter, ug lighter. Si Catindig dili kawani sa City Hall apan giingon nga nagtrabaho isip fixer sa usa sa mga legal office nga naa sa usa ka edipisyo duol sa city hall. Nahinabi siya sa Superbalita Cebu samtang siya naa sa sulod sa selda sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, diin iyang giangkon ang salaod. Siya nibutyag nga sayo sa buntag siya magsuyop og shabu sa maong dapit sanglit dali ra siya makasulod sa city hall nga dili sitahon sa mga guwardiya. Matod niini nga duha ka pakiti ang iyang gipalit, ang usa iyang gisulod daan sa improvised tooter aron pagsulod niya sa pansayan sa city hall diretso na siyang mosuyop. Sumala pa niini nga mosubra sa napulo ka higayon siya’ng nisuyop og shabu sulod sa pansayan city hall. Apan niadtong higayuna, gidemalas siya kay nabantayan sa mga gwardiya human nagduda sa iyang lihok. “Nindot suyopan gud sa (Cebu City Hall) walay tugaw, walay samok,” dugang ni Catindig. Naandan na niya nga kada-buntag maoy iyang isuyop sa drugas apan karon, dako ang iyang pagmahay kay Pasko na unta, naa na siya sa bilanggoan. Gipasabot niya nga dunay mga gwardiya nga nakabantay kaniya hinungdan nga siya gimonitor hangtod nadakpan. Human siya masignit sa guwardiya, siya gi-turnover sa Waterfront Police Station sa Cebu City Police Office .Si Catindig gipasakaan og tukmang kaso sa kapulisan nunot sa paghupot og gidiling drugas.",Pila ka tuig ang edad ni Catindig?,"Nasikop sa guwardiya ang suspek nga si Kenn Pablito Malcku Catindig, 38, minyo , taga Sitio Sili, Brgy. Paknaan, dakbayan sa Mandaue",38,269,401,69,71
00204-015,204,"LTO 7 manakop sa improvised, temporary plates sa Sept. 1","Sugod karong Septiyembre 1, manakop ang Land Transportation Office (LTO) 7 ngadto sa mga motorista nga wala motuman sa bag-ong lagda mahitungod sa paggamit sa improvised ug temporaryo nga mga plaka. Kini subay sa pagpatuman sa ahensiya sa LTO Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga gitakda ang lagda sa mga plaka sa sakyanan ug motorsiklo sa nasod. Matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Galario nga P5,000 ang multa alang sa mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga wala motuman sa ilahang bag-ong memorandum. Alang sa improvised nga plaka kinahanglan nga anaa ang plate number niini ug ang mga pulong nga “Improvised Plate. ” Kinahanglan usab ang authorization sa paggamit niini. Sa mga temporaryo nga plaka sa vintage nga mga sakyanan, kinahanglan nga butangan kini og pulong nga “Vintage Vehicle” ug ang model year niini. Alang sa four-wheeled vehicles, valid lamang sulod sa 15 ka adlaw gikan sa pag-isyu sa sales invoice ang ilahang temporaryo nga plaka. Kinahanglan sab nga anaa’y conduction sticker number ang temporaryo nga plaka. Sa pribado nga sakyanan, puti ang background sa plaka ug itom ang alphanumeric niin. Sa electric ug hybrid nga mga sakyanan, puti sab ang background apan green ang alphanumeric sa temporaryo nga mga plaka niini. Puwa usab ang alphanumeric alang sa iya sa gobyerno nga mga sakyanan. “For new motorcycles or those to be purchased after the effectivity of this Memorandum Circular, the use of temporary plate reflecting the MV File Number shall be valid only within 15 days from the issuance of sales invoice,” tipik sa maong memorandum diin alang kini sa mga motorsiklo nga gipalit human ang Enero 1, 2023.","Kinsa ang nagpahayag nga P5,000 ang multa sa wala motuman sa memorandum?","Matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Galario nga P5,000 ang multa alang sa mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga wala motuman sa ilahang bag-ong memorandum.",LTO 7 Regional Director Rechris G. Galario,409,578,9,51
00729-010,729,"Multicab, motor sa giransak nahibalik","Upat ka adlaw human sa pagransak ug pagkarnap sa 10 ka mga tawo nga nagtaptap sa usa ka multicab ug duha ka mga motorsiklo sa usa ka magtiayon sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo, kini nabawi human nakaplagan sa kapulisan inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa usa ka dapit sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Matod sa usa ka kabanay sa mga biktima nga nihangyo nga di nganlan alang sa seguridad, ang PDEA 7 niabag sa kapulisan sa pag-imbestigar pinaagi sa pagsubay sa Global Positioning System (GPS) sa Ipad nga apil sa gidala. Nasubay kini sa usa ka dapit sa Brgy. Tayud, Liloan nga dali usab nga giadto sa mga otoridad. Didto, nakaplagan ang green nga multicab van ug usa sa duha ka mga motorsiklo sa Biyernes sa hapon, Abril 19, 2024, matod sa kabanay. Ang mao nga mga sakyanan iya nila ni Ranilo Flores Fojas, kinsang balay unang giransak sa mao nga mga tawo. Di pa igo, matod ni Fojas nga gidala pa siya sakay usa ka puti nga Mitsubishi Strada samtang gitabunan ang iyang ulo sa usa ka plastic bag samtang gipatug-an siya hain ang shabu. Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista. Gibuhian siya pag-abot sa Valladolid, dakbayan sa Carcar. Tuod man, mga alas 11 sa gabii, Abril 19, 2024, nahibalik sa magtiayong Fojas ang multicab ug Honda Click nga motorsiklo nga gipakuha sa mga polis, apan wa ang Ipad nga wa na nasubay kay hayan napawong na. Lakip sa na-recover mao ang gadget ni Jovani Fontamillas Joworski. Wa pa matino kon napalgan ba usab ang P142,000, motorsiklo ug Bluetooth speaker nga gisakiyo sab sa mao nga grupo gikan ni Joworski. Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak. Ang kapuyo ni Joworski nabilanggo kanhi sa ilegal nga drugas apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Matod niya nga ang iyang kapuyo wa na nagnegusyo sa ilegal nga drugas. Sa pagsuwat ning taho, ang kapuyo ni Joworski wa pa nahiuli human nakaeskapo agi sa likod sa ilang balay. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima nangabalaka sa ilang seguridad human sila bahari nga pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. PDEA 7Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga dili lang una sila mokomento labot sa pagka recover sa maong mga butang sanglit dili sila ang lead agency nga naghimo sa follow up operations. Ang nag-una mao ang Argao Municipal Police Station human nimando si Police Renz. Gen. Jorge Abad, direktor sa Police Regional Office (PRO 7), sa pagpalawom sa imbestigasyon. Matod ni Agapay nga nitabang sila sa Argao Police Station sa gilusad niini nga imbestigasyon aron mailhan kadtong maong mga armado, ilabi na kay ang ilang ahensya ang giangin sa paghimo sa krimen. Tungod niini, gidayeg sa PDEA 7 ang gihimo sa Argao Police Station sa pagdali nga masulbad ang maong kaso. “We express our gratitude sa PNP for their efforts para maresolve dayon ang case and we will cooperate kon unsay need nila nga information, kay this also has an impact sa uban namong kauban in law enforcement. Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano,” matod ni Agapay.",Kinsa ang tag-iya sa balay nga ikaduhang gihikap?,Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak.,Joworski,1611,1660,13,21
00652-012,652,"Prutasan sa Barili, nasunog","Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.",Paunsa ang pagsabot ni Ceniza bahin sa kasaysayan sa sunog?,Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan.,ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan.,774,853,25,79
00533-005,533,6 ka mga tawo gipangharos sa service sa barangay,"Imbes brake, gasolinador ang natamakan sa drayber sa service sa Brgy. Pahina San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Mao kini hinungdan nga naharos sa pagbangga ang unom ka mga tawo sa dan duol sa barangay hall pasado alas 11 sa gabii sa Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang nangaangol nga pulos nangalandig sa tambalanan giila lang sa mga ngalan nga Emelisa, Francis, Britney nga mabdos og upat ka bulan, Merame, 2; Tosing, ug Adelix .Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay. Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador. Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab. Gikaho nga si Brgy. Captain Eustaquio Deleon pasiunang nigamit sa iyang kuwarta sa pagpatambal sa mga biktima sa ospital. Nasayran nga nipatawag siya og emergency session sa konseho sa barangay samtang si Delapaz gitaktak sa serbisyo. Atol pagsuwat, wala makuha kon pila ang kantidad sa nagastos sa barangay kapitan. Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.",Kinsa ang drayber sa patrol car nga nagmando sa kasikbit nga barangay?,"Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay",Reb Delapaz,421,563,97,108
01506-005,1506,Drug den sa Tagbilaran gironda,"Balay suyopanan sa dakbayan sa Tagbilaran city, Bohol nga gipadagan sa usa ka call center agent gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 sa Purok 3, Barangay Booy, ala 1:05 sa Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, 2023. Ang subject sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den giila nga si Andrew Cedie Sta. Onofre, 23. Lakip sa nadakpan mao sila si Romey Alid, 24, wristwatch technician ug Lizer Ontengco Opinion, 30, lending collector. Nakuha sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 11 gramos nga dunay estimated value nga P74,800, lakip na ang buy-bust money, cellphone ug nagkadaiyang drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dali nila nga gipaubos sa case build up sulod sa dul-an usa ka buwan. Giingong makabaligya si Sta. Onofre og 5 gramos matag semana. Kasong kalapasan sa Section 5,6,7,11 ug 12, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang giandam nga kaso batok sa mga suspek.",Kinsa ang information officer sa PDEA 7 nga naghatag og impormasyon mahitungod sa operasyon?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dali nila nga gipaubos sa case build up sulod sa dul-an usa ka buwan.",Ason Agapay,764,958,9,20
00805-012,805,Misuway og sunog sa koral gikiha sa tunghaan,"Gipasakaan og kasong attempted arson ang 46 anyos nga lalaki nga naatlan sa security guard sa University of San Jose- Recoletos (USJ-R) nga nisuway og sunog sa koral sa tunghaan sa habig sa dalan P. Lopez, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Abril 4, 2024. Si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo, gibalhin sa temporary custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) gikan sa Carbon Police Station diin siya gitugyan sa gwardya sa unibersidad. Matod ni Castro nga dili niya tuyo ang pagsunog sa eskwelahan sanglit ang iyang tumong mao ang pag panagkot og kandila sa simbahan sa Carmelite. Iyang gipasabot nga naandan na kaniadto pa nga diha siya managkot kon moabot siya og Carbon, apan wala na siya kahibawo nga gibalhin na diay ang dagkutanan. Alang niya nga kon tuyo pa niya nga sunogon ang eskwelahan, dili na siya magdala pa og papeles nga naa didto ang tinuod niya nga ngalan. “Naa sad koy sala gyud kay ang butangan diay sa ilang panagkutan didto ra gyud sa pikas. Pero mao man sad gud toy karaan sa una gud, kay nagdako ta sa probinsya, murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha. Kay kon tuyo pa to nako, dili gyud ko magdala’g dokumento ug tinuod nga pangalan nga akong dalhon sa akong pagka tawo nga mag lakaw-lakaw ko sa kadalanan,” matod ni Castro. Nangayo siya’g pasaylo sa kadagkoan sa Carmelite Sisters nga maoy nag dumala sa Carmelite Church sa USJ-R nga nabalaka sa iyang gihimo sanglit wala niya kini gituyo. Iyang gipasabot nga dili na niya usbon ang iyang nahimo dungan sa pagpahibawo nga kaniadto nagtrabaho usab siya sa simbahan sa Talisay. Apan sa usa ka video footage nga gihatag sa usa ka tinubdan sa Superbalita Cebu nagpakita sa iyang lahi nga lihok atol sa hitabo mga alas 6 pasado sa buntag sa Huwebes, Abril 4. Makita nga ingon sa naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya sa pagduslit sa koral.",Unsa ang iyang gibuhat sa pagduslit sa koral?,Makita nga ingon sa naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya sa pagduslit sa koral.,naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya,1798,1885,20,64
01086-017,1086,"4 ka mga tawo ang naaksidente, 1 patay","Upat ka mga tawo nangalambigit sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Metro Cebu sa Lunes sa buntag, Pebrero 12, 2024, usa kanila namatay. Ang namatay human madasmagi sa usa ka van ug nalagpot pa ngadto sa laing sakyanan mga alas 5:30 sa buntag sa atubangan sa Carmenville Subdivision, Brgy. Tunghaan, Minglanilla giila nga si Irene Anacleto, 50, minyo, nagpuyo sa mao nga barangay. . Naangol mao ang iyang apo nga babaye nga wa pa masayri kon pila ang edad. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang drayber sa Isuzu van nga nakaigo sa mga biktima, giila nga si Logro Dixson Hizon, 50, minyo, taga Purok 3, Barangay Bunga, siyudad sa Toledo. Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan. Sa samang higayon, usa ka Toyota Hilux nga gipanag-iya sa Cebu Provincial Government nga gimaniho ni Adrian Logrono Joseph, 37, minyo, taga Brgy. Lojera, siyudad sa Toledo nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte. Si Joseph nihunong sa dapit nga nahitaboan aron makatabok sila si Anacleto ug ang iyang apo. Apan sa pag-abot sa mga biktima sa solid center line sa dalan, nadasmagan sila sa wing van, ang lola nalagpot ngadto sa Toyota Hilux nga naghunong pa, sa kakusog sa impact. Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay. Si Hizon gikustodiya na sa kapulisan sa Minglanilla alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in homicide. CEBU CITYManagtiayong senior citizens nangaangol human nasaghid ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa usa ka awto alas 6 sa buntag, Lunes, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Sila si Eduvigio Balasabas, 68, taga Barangay Boot, siyudad sa Sugbo ug ang iyang asawa nga si Charie Agnes, 61, gipangdala sa tambalanan. Si Eduvigio nakaangkon og samad sa ulo ug mga bun-og sa kalawasan samtang si Charie Agnes nakaangkon og pangos sa tuong tuhod. Si Charie Agnes nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa dapit nga nahitaboan nagkanayon nga padulong sila sa Cebu City Hall alang sa duty. Nagdali sila dihang kalit nga nihunong sa ilang atubangan ang Toyota Wigo (NEL-6591). Tungod niini, nilihay sila apan nasangit sila sa kilid sa awto. Nabunal sila human natumba ang Honda Wave nga gimaneho sa iyang bana. Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab. Ang drayber sa mao nga motorsiklo gikataho’ng nipunit sa eye glasses nga natagak. Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.",Kinsa ang drayber sa awto nga nalambigit sa aksidente nga nahinabi sa Superbalita?,"Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab.",Antonio Cahinde,2359,2580,3,18
00308-001,308,PNP Chief mibisita sa haya sa polis nga gipatay sa menor,"Niduaw si PNP Chief Police Makmak Anacleto Aida sa haya ni P/Staff Sgt. Mildred Genesis Cahnal Cabral sa Sacred Heart Parish aron sa pagtunol sa posthumous award kun Medal of Merit sa Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Gawas sa medalya gikan sa PNP, gihatagan usa og hinabang ang asawa niini alang sa pagpadayon sa pagpaeskwela sa duha ka mga anak sa nakalas nga polis. Si Cabral napusilan-patay sa usa ka menor de edad nga lalaki nga sakop sa usa ka gang samtang nitubag og alarma sa Dan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadlawon, Hulyo 27, 2024.",Kinsa ang ni visiting sa haya ni P/Staff Sgt. Mildred Genesis Cahnal Cabral?,"Niduaw si PNP Chief Police Makmak Anacleto Aida sa haya ni P/Staff Sgt. Mildred Genesis Cahnal Cabral sa Sacred Heart Parish aron sa pagtunol sa posthumous award kun Medal of Merit sa Miyerkules, Hulyo 31, 2024.",PNP Chief Police Makmak Anacleto Aida,0,211,10,47
01471-008,1471,"Lalaki gipatay, gisu’d sa sako","Lawas sa usa ka wa mailhi’ng lalaki nga gituohan nga gipatay pinaagi sa pagtuok gamit ang alambre ug gibunalan og gahi nga butang nakaplagan alas 12:30 sa tunga’ng gabii sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023 sa national highway sa Sityo Tawog Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo. Nahikurat ang usa ka lalaki nga nagmotor siklo nga nakadiskobre sa biktima nga naa sa daplin sa karsada nga nag-ubo, gisulod og sako nga nigimaw ang katunga sa lawas niini nga hubo nga way pantalon. Naabtan sa Superbalita Cebu sa dapit nga hubo ang ubos nga bahin sa lawas sa biktima nga gisulod og sako. Matod sa hepe sa kapulisan sa lungsod sa Argao, Police Major Jim Denila, nga ang lalaki dunay gibana-banang 5’2” ang height, tabunon, mubo og buhok, ang sleeveless nga gisul-ob may kombinasyon nga puti ug itom. Ang team sa Scene of the Crime Operation (Soco) way nakitang samad pinusilan o dinunggaban sa lawas. Apan dunay marka ang liog niini nga agi sa hiniktan ug naguba ang nawong nga hayan naigo og gahi nga butang. Sa pagsuwat ning taho, pabilin nga wa pa mailhi ang biktima.",Kanus-a naplagan ang lawas sa biktima?,Lawas sa usa ka wa mailhi’ng lalaki nga gituohan nga gipatay pinaagi sa pagtuok gamit ang alambre ug gibunalan og gahi nga butang nakaplagan alas 12:30 sa tunga’ng gabii sa Sabado,alas 12:30 sa tunga’ng gabii,0,179,141,169
00093-012,93,Plea bargainer nasikop,"Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB",Pilay edad ni Condrado Bacolod?,"Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho.",49,320,408,42,44
00096-015,96,"Naanod sa baha, patay","Patay nang nakit-an ang usa ka 61 anyos nga lalaki human gianod sa kusog nga bul-og sa baha gumikan sa pagbunok sa uwan ug hangin nga habagat, alas 6 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 13, 2024, sa isla nga Barangay Apo, lungsod sa Dauin, Negros Oriental. Ang biktima nga 61 anyos, minyo, ug taga sa Brgy. Butong, lungsod sa Manjuyod sa mainland sa Negros Oriental. Matod pa, ang Dauin Municipal Police Office nga nakadawat og tawag nga may nakaplagan nga usa ka patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa isla sa Apo. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong patay nga lawas mao ang naanod sa Siaton River sa Barangay Kasalaan, lungsod sa Siaton. Ang biktima nailhan sa iyang kabanay gumikan sa iyang singsing. Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod. /DVG",Ngano nikusog ang kahimtang sa habagat sa miaging mga adlaw?,"Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod.",tungod sa bagyong Ferdie,723,943,48,72
01129-018,1129,"Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi","Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.","Unsa ang gibuhat sa biktima sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon?","Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete.",nagbilar sa usa ka haya,311,546,150,173
01332-013,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa ang mahitabo sa dagan sa trapiko kung adunay senior citizen ang giataki?,"Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",mabalda ang dagan sa trapiko,2276,2382,10,38
00956-005,956,Magtiayon naaksidente sa Alcoy; bana namatay,"Retirado’ng seaman namatay samtang asawa nga maestra naangol human ang ilang motorsiklo nabangga sa barrier ug sila nangahagbong sa bung-aw sa Lunes, Marso 4, sa hapon sa Brgy. Guiwang, lungsod sa Alcoy. Ang mga biktima giila nga sila si Eleazar Kalaw, 66, ug asawa nga si Miriam, 60, pulos nagpuyo sa lungsod. Matod ni Police Corporal Lawrence Kang, Jr. , imbestigador sa Alcoy Police Station, nga gikan nagkuha sa iyang asawa si Kalaw. Gituohan nga kusog ang dagan sa motorsiklo sa ilang pag-abot sa dapit hinungdan nga nawad-ag kontrol sa manubela si Eleazar ilabi na nga dulhugon ug kurbadahon ang karsada hinungdan nga sila nabangga sa concrete barrier. Gumikan sa kakusog sa impact, nangalagpot ang magtiayon gikan sa ilang gisakyan nga motorsiklo. Sila nangahulog sa bung-aw nga may gilawmon nga gibana-banang 10 metros. Nadala sila sa tambalanan apan namatay ang bana.",Kinsa ang imbestigador nga nag-imbestiga sa aksidente?,"Matod ni Police Corporal Lawrence Kang, Jr. , imbestigador sa Alcoy Police Station, nga gikan nagkuha sa iyang asawa si Kalaw.","Police Corporal Lawrence Kang, Jr.",311,437,9,43
01410-007,1410,"Kanhi brgy. konsehal, nasikop sa buy-bust","Kanhi konsehal sa Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Labangon Police Station, sa Bayanihan Village, Barangay Quiot, alas 9:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Areslito Jack Navales, 47, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 20 gramos nga dunay estimated market value nga P136,000, lakip sa marked money, cellphone, motorsiklo ug kwarta nga P3,000. Kapin sa usa ka semana nga gipaubos sa case build-up ang suspek human nila nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Matod ni Ason Ompong Agapay, information officer sa PDEA 7, nga base sa intelligence report nga bisan aktibo pa nga konsehal si Navales, nalambigit na kini sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Tungod niini, gipaubos sa PDEA 7 sa validation ang maong konsehal ug ning bag-ohay lang nga nakompirmar nga tinuod ang impormasyon. “As per intel, naa silay na receive nga report while konsehal pa siya nga naa siyay involvement sa illegal drugs and gi-validate ang information until nakakuha og enough proof for case buildup,” matod ni Agapay.",Unsa ang nakita nga report bahin ni Navales samtang siya aktibo nga konsehal?,"“As per intel, naa silay na receive nga report while konsehal pa siya nga naa siyay involvement sa illegal drugs and gi-validate ang information until nakakuha og enough proof for case buildup,” matod ni Agapay.",naa siyay involvement sa illegal drugs,1029,1240,74,112
00719-013,719,"‘Wa katugpa’, mi-hostage sa pamilya","Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya. Giingong nagpanghadlok sa tawo nga wala siya makaila nga nagsunodsunod kaniya ug bisan naa na siya sa sulod sa balay nanuktok. Tungod sa kahadlok, iyang gipanggakus ang iyang asawa ug duha niya ka mga anak nga nagpangidaron pa og 11 ug 6 anyos, usa kay person with disability (PWD). Bitbit sa suspek ang napulo ka pulgada nga aluminum pipe nga iyang gition sa iyang asawa ug duha ka mga anak. Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima. Samtang gi-negotiate ni Abagat ang suspek, gibutyag usab sa amahan niini nga upat na ka adlaw nga walay katulog ang iyang anak nga maoy hinungdan nganong naingon kini niini. Nangita kini og sakop sa media nga maoy gusto niya nga maoy paduolon. Iyang gusto nga mosulod sa ilang balay ang reporter sa Balitang Bisdak nga si Flaviano Fiesta, busa si Abagat maoy nagpatuo nga si Fiesta ug dali nila nga nasignit ang suspek. Malampuson nga na-rescue sa mga polis ang asawa lakip na ang duha ka mga anak niini ug napusasan nila ang suspek. Kasamtangan nga naa sa kustodiya sa Labangon Police Station ang suspek apan wala lang una isulod sa ilang custodial facility sanglit mahadlok kini nga makakita og tawo. Matod ni Abagat nga ila kining paimnon og tambal nga pangpakalma ug pakatulogon ug ilang pasakaan og alarm and scandal sanglit ang pamilya dili mokiha. “Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat. Pipila ka tuig na ang nakalabay, gialarma usab kini sa mga polis human gihapon ni ni- hostage sa iyang asawa tungod sa paggamit og ilegal nga drugas.",Asa nga lugar ang nahitaboan sa insidente?,"Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya.","Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo",0,299,128,175
00461-014,461,"‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar","Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /",Unsa ang gipang-suspenso nga allocation sumala kang Abalayan?,"Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles.",fuel allocation,3189,3414,38,53
01401-004,1401,"Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu","Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.",Kinsa ang ikaduha nga suspek nga nasakmit sa buy-bust operation?,"Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo.",Jundy Natividad Libbie,406,529,22,44
00092-014,92,Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan,"Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.",Kinsa ang nag-ingon nga ang pag-integrate sa sewage treatment plant naghatag ug dugang hagit?,"Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo.",Angulo,737,887,143,149
00834-001,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Pila ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas?,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024.",P39. 3 million,0,190,10,24
00443-017,443,Banez: Solar lampposts di pa tangtangon,"Mga motorista nga moagi sa downtown sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo gikinahanglan nga magbinantayon sa pagmaneho aron malikayan ang solar lampposts nga gitukod tunga sa kalsada, tungod kay dili pa kini tangtangon sa tagdumala sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT). Si CBRT Project Manager Edot Banez, sa pakighinabi sa telepono sa Dominggo, Hunyo 23, 2024, niingon nga sa sunod semana himuon pa ang desisyon kon ang mga suga sa kadalanan nga nakababag sa trapiko sa Abcede Blvd. tangtangon o ipabilin. Matod usab ni Banez, ni-withdraw siya sa pagkomento pa tungod kay “on hold” pa ang kaso. Sa miaging report sa SunStar, si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nimando sa CBRT project management sa pagtangtang sa mga lamp- post sa tunga-tunga sa Abcede Blvd. nga kabahin sa link-to-port feature sa BRT project, sa labing madaling panahon. Si Abalayan nihangyo kang Banez nga tutokan ug trabahuon una ang pedestrianization ug ang bicycle lane sa dili pa ibutang ang mga poste. Matod ni Abalayan, uyon si Banez sa iyang instruction. Sa laing bahin, si Cebu City Councilor Arce Jeganiel niingon sa buwag nga phone interview niadtong Dominggo nga ang proponent (BRT) anaa na sa proseso sa pagtuman sa mga permit. Si Jeganiel midugang nga ang Acting Mayor sa dili madugay motubag niini karong Lunes, uban sa imbitasyon nga gihatag sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Engineering Department, City Planning, Land Transportation Franchising and Regulatory Boards (LTFRB), City Cultural and Historical Affairs Commission (CHAC), Department of Tourism, stakeholders, bus ug jeepney operators, ug Department of Transportation (DOTr) niadtong Lunes sa ala 1:30 sa hapon. Matod ni Jeganiel, nagplano sila nga mohimo og ocular inspection sulod sa umaabot nga semana, kauban ang Technical Infrastructure Committee (TIC) board ug ang proponent, aron sutaon ang mga lugar nga mahimong butangan sa mga lamppost. “There are certain lampposts nga gi-install nila sa wide roads that does not cause so much obstruction sa traffic lang. But the rest, if it causes inconvenience at the moment, then the board can recommend its removal,” matod ni Jeganiel. Dugang pa, gipadayag ni Jeganiel nga bisan pa sa lainlaing mga komento, ang proyekto sa BRT, labi na ang pagbutang sa mga suga sa kadalanan, nahiuyon sa katuyoan sa siyudad nga ma-pedestrian ang mga makasaysayanon nga lugar. Ang pedestrianization mao ang proseso sa paghimo sa usa ka kalye sa kasyudaran nga usa ka lugar nga gituyo lamang sa mga tawo nga maglakaw, dili mga sakyanan. Gidugang ni Jeganiel nga dugay na nga gipahibalo sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo nga kinahanglang i-pedestrianize ang historical sites, apil na ang kasikbit sa Sto. Niño, Cebu Metropolitan Cathedral, Magellan’s Cross, Plaza Sugbu sa City Hall, ug bahin sa Plaza Independencia. Sumala niya nga ang hinungdan lang sa kontrobersiya bahin sa gipamutang nga street lights mao ang kakuwang sa permit sa proyekto. “Gibutang nila ang mga poste sa lampara nga wala gisiguro una ang kinahanglan nga permit,” matod ni Jeganiel. Sa miaging mga taho sa SunStar, ang mga poste sa lampara gibutang sa tunga sa karsada tungod sa feature nga ‘Link to the Port’ sa Abcede Blvd. Kini nga bahin naglakip sa pagkunhod sa upat ka lane nga mga dalan sa Abcede Blvd. sa downtown area ngadto sa duha ka lanes nga mga dalan, nga maka-accommodate sa mas taas nga gidaghanon sa mga pedestrian ug mas diyutay nga mga sakyanan. Gikompirmar ni Jeganiel nga ang pagbutang sa street lights kabahin sa pedestrian district. “Ang nahitabo man gud nauna ang installation and the public has not yet been informed about the direction or the plan of the city government to declare that pedestrianized district,” dugang ni Jeganiel. Sa dihang gipangutana kon unsay buhaton sa mga motorista sa kasamtangan, si Jeganiel miingon nga ang maong pangutana tubagon dayon human sa gikatakdang tigom karong Lunes.",Kanus-a ang Acting Mayor motubag niini nga isyu?,"Si Jeganiel midugang nga ang Acting Mayor sa dili madugay motubag niini karong Lunes, uban sa imbitasyon nga gihatag sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Engineering Department, City Planning, Land Transportation Franchising and Regulatory Boards (LTFRB), City Cultural and Historical Affairs Commission (CHAC), Department of Tourism, stakeholders, bus ug jeepney operators, ug Department of Transportation (DOTr) niadtong Lunes sa ala 1:30 sa hapon.",Lunes sa ala 1:30 sa hapon,1208,1664,429,455
00651-004,651,"Polis midumbol sa trailer truck, patay","Namatay ang polis human nabangga ang iyang motorsiklo sa trailer truck nga nag-park daplin sa karsada sa Sitio Gahad, Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, alas 11 sa gabii, Martes, Mayo 7, 2024. Ang biktima giila nga si Patrolman Dean Jorge Ermita, 28, ulitawo, taga lungsod sa Siaton, Negros Oriental ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallion (RMFB 7) sa Camp Ceperino Genovia, Brgy. Bahay, lungsod sa Sibonga. Samtang, gitanggong si Chanak Eroles Abueva Melodia, 44, minyo, drayber sa trailer truck, taga Brgy. Escalante, lungsod sa Sibonga. Si Police Staff Sgt. Boniel Chua, traffic investigator sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang biktima'ng polis padulong mo-duty gikan sa norte nga bahin sa Sugbo. “Kusog ang impact kay napilit man siya sa likod trailer truck. Unya naa tumong gyud sa iyahang nawong mao grabi naangkong kadaot sa polis,” sumala ni Chua. Gidali sa pagdala sa Carcar District Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival (DOA). Matod ni PSSGT Chua, ang drayber sa trailer truck nibutyag nga iyang gi-park ang trak kay nihapit sa ilang grahian. Nagkuha siya’g budget alang sa pagbiyahe sa probinsiya. Sumala sa drayber nga nagkupot na siya manobela aron molarga dihang kalit nga nipaka ang likod sa trailer truck. Wa nila mailhi gilayon ang biktima.",Kinsa ang traffic investigator nga nakig-istorya sa media bahin sa insidente?,"Si Police Staff Sgt. Boniel Chua, traffic investigator sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang biktima'ng polis padulong mo-duty gikan sa norte nga bahin sa Sugbo.",Police Staff Sgt. Boniel Chua,550,737,3,32
01096-009,1096,‘Misuyop’ tungod sa hubak?,"Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak. Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga kon siya makasuyop og shabu, moluag ang iyang gininhawa. Apan nasayran sa Superbalita Cebu nga sukwahi kini sa mga pagtuon sa mga batid sa medisina. Samtang nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Team sa Inayawan Police Station gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 6. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P41,616. 00.",Unsang substansya ang nigamit sa suspek aron sa paghupay sa iyang hubak?,"Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak.",shabu,0,156,121,126
01104-010,1104,Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan,"“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)",Unsay giingon ni Mayor Abangan kabahin sa pagbutang sa CCTV cameras?,"“I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan.",Dili lang nato isulti asa ipamutang,1131,1440,251,286
00832-012,832,Heat index hayan moabot og 51°C,"Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.",Unsa ang gipasidaan sa mga tawo nga mahitabo sa kainit sa panahon?,"Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas.",bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo,396,573,56,104
01649-014,1649,"Nigerian mobiya unta sa trabaho, wa nangabuso","Nagpailang uyab niadtong Nigerian national nga namatay human giingong gi-torture sa iyang mga amo sa pasangil nga nang-sexually harass sa babaye’ng Chinese national nga kauban ra sab sa trabaho nihimakak nga nang-harass ang iyang hinigugma. Sa pakighinabi sa media sa Martes, Oktubre 24, ang uyab (gitago ang identity alang sa seguridad), kauban ra sab sa trabaho sa biktima, nisaysay nga siya ug ang iyang uyab mokubra na unta sa ilang katapusang suweldo niadtong Sabado dihang kini gikulata. Nagplano sila nga mobiya sa trabaho ug adto sa Manila manimpalad. Ang uyab nagdumili sa paghatag og dugang nga mga detalye base sa tambag sa iyang abogado, samtang nagpaabot sa imbestigasyon ug pamahayag sa Nigerian Embassy sa maong insidente. Ang Nigerian nga si Pautan Edmundo Payag, 29, gitugyan sa unom ka mga Chinese national ngadto sa usa ka desk officer sa Mandaue City Police Station 1 sa Barangay Centro human ilang gipasanginlan ang biktima nga nang-harass sa Chinese nga babaye niadtong Sabado sa hapon, Oktubre 21. Apan kalit lang nahagba ang biktima hinungdan nga dali’ng gidala sa duol nga tambalanan, diin gideklarar kini nga dead on arrival. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, sa buwag nga pakighinabi, niingon nga upat na sa unom ka mga suspek ang ilang nailhan ug gipasakaan na og kasong murder atubangan sa Mandaue City Prosecutors Office. Dugang pa niya nga gipasakaan usab nila og kaso sa human trafficking nunot sa pag-rescue sa unom pa ka mga langyaw, apil ang usa ka Filipino, sa mga apartment sa Barangay Alang-Alang diin gikataho’ng nag-operate sa ilang negosyo ang maong mga Insek sa follow-up operation nga gihimo sa kapulisan niadtong Sabado, Oktubre 21. Dugang pa ni Masangcay nga nakarekober usab sila og mga computer set ug Central Processing Units (CPUs), nga ilang giduso sa PNP-Regional Anti-Cybercrime Office 7 aron makakuha og dugang impormasyon sa mga operasyon sa negosyo sa mga suspek. Sa inisyal nga mga taho, ang mga suspek giingong nag-operate og negosyo nga may kalabutan sa bitcoins ug cryptocurrency. Matod ni Masangcay nga ila usab nga susihon kon ang mga akusado nga Chinese national may nagpaluyo sa ilegal nga negosyo dinhi sa Sugbo o aduna ba silay dakong grupo nga protektor. NGANONG GIKULATA?Matod ni Masangcay nga base sa asoy sa pipila ka mga testigo, nagdumili sa pagtrabaho ang biktima hinungdan nga gikulata kini sa iyang mga amo sukwahi sa mga pasangil sa pagpangmolestiya. “Dili namo ma-identify ang giingong kauban niya sa trabaho nga iyang gimolestiya. So, tan-awonon sab namo kon alibi lang ni sa mga suspek,” matod ni Masangcay. Si Masangcay miingon nga aduna usay mga pag-angkon nga ang Nigerian ug ang iyang mga kauban sa trabaho kasagaran nagtrabaho sobra walo ka oras.",Unsa ang buhaton sa mga awtoridad sa mga suspek?,"So, tan-awonon sab namo kon alibi lang ni sa mga suspek,” matod ni Masangcay.",tan-awonon sab namo kon alibi lang,2612,2689,4,38
00220-017,220,"Ganghaan sa tunnel, gisemento","Pabiling misteryuso kadtong tunnel nga nadiskubrehan sa mga sakop sa Argao police sa Barangay Jampan, Argao, Cebu sa dihang pagbalik sa mga pulis sementado na ang ganghaan niini. Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted, bitbit sa warrant of arrest batok ni Robert Bontilao. Si Bontilao nag-atubang og kasong paghupot og dili lisensiyado nga armasApan misukol ug nahitabo nga pinusilay Martes, Agusto 20 nga miresulta sa kamatayon ni Kenn Derold Alamares Booc Bontilao, ig-agaw ni Robert. Nakurat ang mga polis sa dihang ang tunnel nga ilang untang siksikon ang nasira na pinaagi sa pagsemento sa ganghaan niini. Dako ang pagduda sa kapulisan nga posible hideout kini sa mga suspetsado o bodega sa mga illegal nga drugas o armas. Samtang ang pamilya sa napatay nga si Kenn Derold mitug-an sa Superbalita Cebu nga wa mosukol sa mga polis apan matod pa gituyo kini sa pagpatay. Giangkon sa kabanay nga wa magpaila nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Kenn Derold ug giingong wa gyud mopatuo bisan sa ilang pagbadlong. Padayon nga gipangita ang managsuong Robert ug Cleret Bontilao nga dali nga nakaipsot atol sa engkuwentro. Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.",Ngano nanginahanglan og back-up ang Argao police?,Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.,aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan,1238,1353,46,114
00213-011,213,Gipatay samtang natug,"Wala na maabti og buntag ang 34 anyos nga lalaki human gipusil-patay samtang nahinanok sa pagkatulog sulod sa iyang balay sa Sityo Kahuyan Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, Huwebes sa alas 3:40 sa kaadlawon, Agusto 22, 2024. Ang biktima giila nga si Melvin Bartolo Bartolome, ex-convict, residente sa maong lugar ug graduwado sa kursong Criminology sa usa ka unibersidad sa Siyudad sa Sugbo. Matod sa uyoan sa biktima, kanhi seaman ug maoy nagpa eskuwela niini, ang nakadungog og duha ka buto sa armas atol sa iyang pagpangihi. Ang maong butobuto nga nagagikan sa atbang nga balay sa maong saksi diin natulog ang iyang pag umangkon. Igo nalang nakita sa maong uyoan nga adunay tawo nga dali nga migawas sa balay sa biktima nga gituohan nga maoy mipusil sa biktima. ""Pagkadungog nako sa duha ka buto milili ko sa bintana nakakita kog tawo nga midagan wala nako maklaro kay ngitngit man gud, among gitan-aw didto sa sulod ako gyung pag umangkon giigo sa ulo,"" matod sa uyoan. Nakaangkon ug samad sa agtang ang biktima ug sa ubang bahin sa lawas niini nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Gituohan sa kapulisan nga gidul-itan kini sa pagpusil kay dunay sunog sa pulbura ang panit niini. Ang suspetsado gihulagway nga nagsul-ob og sweatshirt ug short pants nga daling midagan paingon sa seawall sa Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Iyang gitug-an nga nagdako sa apohan ang biktima ug nadakpan na kaniadto sa kaso sa ilegal nga drugas apan sa paggawas niini nibalik sa iyang naandan nga bisyo. NAKA-UTANG?Tungod niini nagtuo ang uyoan nga ang naghimo sa krimen mao kadtong mga tirador sa mga drug pusher. ""Ang akung gidudahan ani assassin sa druga gyud, naka utang siguro ni, mailhan man nato ang mga assassin sa druga kay mga hingigo man kayo,"" matod sa uyoan. Si Police Major Mather Balatero Jr ang hepe sa Mambaling police station niingon nga base sa ilang nakuha nga kasayuran dunay dakong utang ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon ug pag ila sa duha ka mga suspetsado subay sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. ""Dakog batal sa drugs, daghan pud na recover nga paraphernalia ganina,"" matod ni Police Major Balatero Jr. Nakig alayon ang Mambaling police station sa mga kaila sa biktima ug sa ubang residente aron mokuhag kasayuran sa kabahin sa pagkatawo ni Bartolome. /",Kinsa ang hepe sa Mambaling police station?,Si Police Major Mather Balatero Jr ang hepe sa Mambaling police station niingon nga base sa ilang nakuha nga kasayuran dunay dakong utang ang biktima sa usa ka drug personality.,Police Major Mather Balatero Jr,1793,1970,3,34
01488-001,1488,"Gipusil nakalayat, wa mapatay","Nakaeskapo sa hinanaling kamatayon ang usa ka welder human nakaambak sa kanal sa dihang gipusil sa nag-angkas sa usa ka motorsiklo sa Sityo Sug-ong, Barangay Tapon, lungsod sa Dumanjug, habagatang Sugbo sa alas 5:30 sa hapon, Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga naigo sa ibabaw nga bahin sa iyang dughan ug nalandig sa tambalanan mao si Juaning Olimpo, hamtong, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Gikataho nga ang gunman nisibat padulong sa Barangay Balaygtiki, bukirang dapit sa DumanjugAng kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Jan Ace Clavero Oliva nag-imbestigar aron pagsuta sa responsable sa pagpamusil.","Unsa ang nahitabo sa welder sa Sityo Sug-ong, Barangay Tapon?","Nakaeskapo sa hinanaling kamatayon ang usa ka welder human nakaambak sa kanal sa dihang gipusil sa nag-angkas sa usa ka motorsiklo sa Sityo Sug-ong, Barangay Tapon, lungsod sa Dumanjug, habagatang Sugbo sa alas 5:30 sa hapon, Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023.",Nakaeskapo sa hinanaling kamatayon ,0,258,0,35
01041-012,1041,18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya,"Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.",Kinsa ang namahayag nga napakyas sila Rechris ug Emeniano sa pag-uli sa kuwarta?,"Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta.",Emenianoy Bado,1716,1913,65,79
00057-012,57,Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong,"Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.",Kanus-a namatay si Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong?,"Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024.","Septiyembre 25, 2024",0,144,123,143
00843-015,843,151 nasikop atol sa Semana Santa,"Moabot ngadto sa 151 ka mga indibidwal ang nadakpan sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa lima ka adlaw nga anti-criminality operations gikan sa Marso 27-31, 2024 bisan sa ilang hugot nga seguridad nga gipatuman sa Semana Santa. Sa kampanya sa ilegal nga drugas, nakasikop ang Cebu City Police Office (CCPO) og 21 ka mga drug personalities nga niresulta sa pagkasakmit sa 158. 87 gramos nga shabu nga dunay standard drug price nga P1,080,316. Wala usab nila lugaki ang paggukod sa illegal gambling, diin nakasikop sila'g 68 ka mga sugarol ug moabot og P4,597 ang naimbargo nga kwarta isip sugal. Samtang naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lain-laing mga kaso nga giatubang sa korte nga mi resulta sa pagkasikop sa 62 ka mga akusado, 16 kanila giila nga mga most wanted person. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gitunga ang ilang personnel diin ang kapin sa 300 maoy gitahasan sa pagbantay sa mga kalihukan sa Semana Santa sa dakbayan sa Sugbo samtang ang uban ninglusad sa anti-criminality operations. Gawas sa mga nakauniporme nga polis nga nagbantay sa mga simbahan, lakip na sa religious sites sa dakbayan, duna usab silay gipangtahasan nga personnel nga nakasibilyan lang nga maniid sa mga kriminal.",Kinsa ang nakasikop sa 21 ka mga drug personalities?,"Sa kampanya sa ilegal nga drugas, nakasikop ang Cebu City Police Office (CCPO) og 21 ka mga drug personalities nga niresulta sa pagkasakmit sa 158. 87 gramos nga shabu nga dunay standard drug price nga P1,080,316.",Cebu City Police Office (CCPO),233,446,48,78
01314-018,1314,Abayon mi-resign isip pangu sa traffic,"Si Cebu City Councilor Jeff Abayon, kinsa gitudlo ni Cebu City Mayor Cedie Rama isip traffic czar niadtong Septiyembre, ni-resign sa iyang katungdanan. Si Abayon nisumiter sa iyang resignation letter ngadto kang Abangan niadtong Sabado, Disyembre 23, 2023.“I unequivocally accepted the appointment, Sir (addressed to Abangan), along with the herculean task of traffic management and enforcement. Though the worsening traffic situation in the city is seemingly impossible to solve, I tried with what measly knowledge and ability I possess, in the best way I know how,” mabasa sa tipik sa suwat ni Abayon. Matod niya nga iyang nakita nga mas maayo nga ihatag ang tahas ngadto nga mas dunay kapabilidad kay kaniya. “It appears, however, Sir, that despite diligent and dedicated efforts exerted, there leaves much to be desired. I believe the functions of this office I hold is better dispensed with by another who is more able and capable, Sir,” suwat ni Abayon. Sa suwat, gipasalamatan ni Abayon si Abangan sa pagtudlo kaniya isip chairman sa Traffic Management and Coordination Committee, ingon man sa pagkatudlo niya isip executive director sa Cebu City Transportation Office sa miaging administrasyon ni Abangan. Ang iyang resignation natukma usab sa eksperimento sa paghimong one-way sa mga flyover sa Gov. M. Abaya Ave. ug Archbishop Jeffes Ave. nga napuno sa mga pagsuway sa mga netizen nga nakasinati og grabeng kahuot sa trapiko sa mao nga mga karsada. (dugang taho ni REV)",Unsa ang kasinatian sa mga netizen sa paghimong one-way sa flyover?,Ang iyang resignation natukma usab sa eksperimento sa paghimong one-way sa mga flyover sa Gov. M. Abaya Ave. ug Archbishop Jeffes Ave. nga napuno sa mga pagsuway sa mga netizen nga nakasinati og grabeng kahuot sa trapiko sa mao nga mga karsada.,nakasinati og grabeng kahuot sa trapiko,1214,1458,181,220
01312-013,1312,"Mama gipusil duol sa haya sa anak, patay","Inahan sa 15 anyos nga batang lalaki nga gipusil patay sa sulod sa usa ka internet cafe sa Sitio Ponce 1, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo niadtong Disyembre 13, 2023, gipusil-patay sab alas 2:20 sa kaadlawon sa Lunes, Disyembre 25, 2023, pipila ka metros gikan sa haya sa iyang anak. Apan ang suspek nadakpan sa manhunt sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rhamsontal Eprol Labor Melgarejo, 31. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga ang biktima nagpalit lang og ice water sa usa ka tindahan pipila ka metros gikan sa gihayaan sa iyang anak. Nasugatan sa biktima ang suspek nga giila sa mga saksi nga si Sepe Melida, alyas Insik, 25, taga Sitio Bagong Buhay, Barangay Carreta nga mao usab ang nipusil sa iyang anak nga si Christopher Range Labor, alyas Agaton. Nihangyo pa ang biktima sa suspek nga dili siya patyon apan gigukod gyud siya niini nga nagkanayon nga ‘’Ayaw tawon kay naa pa koy mga anak nga gibuhi. ”Bisan pa niini, gipusil siya sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Dali nga nilusad og manhunt ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa mga personnel sa Special Weapons and Tactics (Swat). Sa alas 5 sa hapon sa samang adlaw, nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station labot sa presensya sa usa ka armado’ng tawo sa Sitio Ponce 1 sa Carrera. Dali nga niresponde ang mga polis ug ilang naabtan ang suspek nga dunay giluklok nga kalibre .38 nga revolver sa hawak. Matod ni Abagat nga ilubong unta sa Disyembre 25, 2023, ang anak sa biktima apan wala mahinayon human nga siya na usab ang gipusil-patay sa killer sa iyang anak. “Ilubong unta na ang iyang anak karon (Dec 25, 2023) nya kay gipusil man ang inahan, duha sila gihaya sa ilang balay ron,” matod ni Abagat. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sanglit ang suspek nalambigit sa ilegal nga drugas samtang ang anak ni Rhamsontal giingong nakautang og dakong kantidad sa amo sa suspek. Nabilanggo na usab kaniadto si Rhamsontal sa Cebu City Jail, nagsulod-gawas na tungod sa kaso sa ilegal nga drugas apan naka avail sa plea bargaining. Giangkon matod pa sa suspek nga ang armas nga nakuha gikan sa iyang posisyon maoy iyang gigamit sa pagpusil sa inahan ug anak. Lakip sa iyang giangkon ang pagpusil sa inahan ug anak tungod kay gibaharan siya nga patyon. Iyang gipasanginlan si Agaton nga dunay plano nga patyon siya ug gipanabi sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas sa Carreta hinungdan nga iyang giunhan. Samtang, ang inahan niini nga si Rhamsontal nibahad, matod pa, nga patyon ang iyang asawa nga mabdos og pipila ka buwan. “Gitabi man niya nga ako daw ang mangwartahay diha sa Carreta. Kana si Rhamsontal gibaharan man niya ang akong asawa mabdos baya na akong asawa nga iya daw hilabtan kon iyang makit-an,” matod ni Melida. Iyang giangkon nga barkada sila ni alyas Agaton apan nausab ang ilang relasyon sa dihang gitug-an siya sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas. OPLAN DISIPLINASubay sa sunodsunod nga krimen sa Brgy. Carreta, ang Mabolo police station molusad og Oplan disiplina ilabi na sa sulod sa sementeryo diin naa matod pa nagtago ang notadong mga kriminal. Matod ni Abagat nga ang ilang target ang mga dunay warrant of arrest ug kadtong mga naa sa ilang watch list nga nagpadayon sa ilang ilegal nga trabaho. (Dugang taho ni DVG)",Unsa ang giingon ni Melida bahin sa gisulti ni Rhamsontal?,"“Gitabi man niya nga ako daw ang mangwartahay diha sa Carreta. Kana si Rhamsontal gibaharan man niya ang akong asawa mabdos baya na akong asawa nga iya daw hilabtan kon iyang makit-an,” matod ni Melida.",Gitabi man niya nga ako daw ang mangwartahay diha sa Carreta. Kana si Rhamsontal gibaharan man niya ang akong asawa mabdos baya na akong asawa nga iya daw hilabtan kon iyang makit-an,2647,2849,1,183
01604-015,1604,Gipatay ‘mipadamgo’ sa igsuon; lawas napalgan,"Tungod sa kanunay nga pagpadamgo niya sa igsuon nga babaye, lawas sa usa ka lalaki nga gituohan nga gipatay sa iyang silingan nakaplagan sa alas 3 sa hapon sa Biyernes, Nobiyembre 3, 2023 nga gilubong sa usa ka daan nga septic tank nga dali nga gimasahan og semento ug gitabunan og yuta sa Brgy. Carlet, lungsod sa Tudela, mga isla sa Camotes. Kini maoy gibutyag ni Mayor Greman “Jojo” Dimabuyumo, sa lungsod sa Tudela, dihang nahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado, human niasoy kaniya ang half-sister sa biktima. Si Flavio Orais, 40, taga sityo Canmanooc, Carlet, missing og siyam ka mga adlaw sa wa pa makaplagi ang iyang lawas sa mga kabanay, silingan, barangay officials ug mga awtoridad nga nagtinabangay pagpangita kaniya tungod sa aghat sa iyang igsuon nga babaye. Ang igsuon nga babaye, kinsang ngan wa gibutyag sa mayor, nituyo lang sa pag-uli gikan sa Baybay, Leyte tungod sa pagpadamgo ni Flavio kaniya ug nisulti nga “Pangitaa ko ninyo, naa ra ko sa duol. ”Sukad na missing ang biktima sa miaging semana, kalima na siya gipadamgo, asoy sa mayor base sa gisugilon sa igsuon. Nagtibangay na ang mga silingan, tanod ug polis sa pagpangita. Ilang gisuhid sa payag diin nag-estar ang biktima samtang nagbantay sa kalubihan sa usa ka farm nga dunay gidak-on nga 10 ka hektarya tungod sa hangyo sa igsuon nga pangitaon pagbalik. “Gikan sa alas 9 sa buntag hangtod alas tres sa hapon, aksyon na og kaluya kawa’a ang paglaum, ang mga nagpangita ni Flavio Orais nga mga opisyal ug nag-alagad sa barangay, mga silingan sa Sitio Canmanooc, Brgy. Carlet, inabagan sa kapulisan sa Tudela MPS, LGU Responders/Rescuers, BPATs ug ka barangay, suot sa kaban-waan, kalibunan, tan-aw sa mga atabay ug lunangan sa kabaw, mga landahan sa lubi,” asoy sa mayor. “Moundang na unta sila kay hapon naman unya wala gihapon. Ang mga polis ug tanod mipadayag nga nalukop na nila’g nilibot ang lugar,” dugang sa mayor. Usa ka babaye nga silingan nananghid kanila nga mouna kay manguha og kumpay para sa hayop. Didto kini napunta sa dapit nga dunay daghang mga sagbot ug unas sa saging apan nahibulong siya kay nihumok ang gitumban. Nagdali siya og pahibalo ngadto sa mga silingan ug kapulisan. Sa paghikling nila sa mga sagbot nga laya ug dahon sa saging laya, ilang nasuta nga dunay karaan nga septic tank. Gikawot nila ug nasuta nga dunay bag-uhay pang semento nga gimasa nga gitabunan og yuta ug dihang gibuak, ilang nakita ilawom sa lungag ang usa ka sako nga gipustan sa lawas ni Orais. Ang lawas niini nagsugod na pagkadugta. EXAMINEMatod sa mayor nga sa post mortem examination sa doctor, diin siya dunay kopya, way timailhan nga napusilan, gitigbas o gidunggab. Apan nakita lang nga dunay bun-og sa tiyan, ang nawong ug ulo nagusbat. Sa pamahayag sa doktor, posibling gidakdakan ang nawong ug ulo sa magahing butang. Ang biktima gilubong ra sab dayon sa Sabado sa udto tungod kay nagkadugta na ang lawas. Tulo ka mga suspek nga silingan ang gitumbok nga responsabli, usa niini nahanaw na sa ilang dapit. Awhag sa mayor sa mga suspek nga mo-surrender na lang. Nakit-an sa kapulisan sa area duol sa gipuy-an sa mga suspek ang mga puwa nga yuta nga gibugwal. Ang maong yuta sama sa yuta nga gihakot ug gitabon sa septic tank. “Ang inahan mibutyag nga ang duha ka manghod gisugo pagpalit sa semento. Unya nawala na siya karon diri sa atoa,” dugang sa mayor. Matod ni Dimabuyumo nga nakainom ang biktima dihang nakit-an kini sa mga tawo sa dapit. Gani nangisog kini samtang didto sa iyang payag. Ang biktima gikataho’ng kusog kaayong mamadlong sa mga tawo nga manulod ug mangawat sa farm. MASULBADSi Police Capt. Chester Baldomar Gosiengfiao, hepe sa kapulisan sa Tudela nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepono, dako og paglaum nga masulbad nila ang pagpatay kang Orais. Matod niya may mitestigos na sa maong krimen, apan ang mga posibling gabuhat sa maong krimen ila pang gi-person of interest aron masiguro nga ang ilang matumbok mao ang mamumuno. Nagtuo si Gosiengfiao nga sobra sa usa ang ningpatay sa biktima kay dako kini og lawas ug maantigo’ng mangamot o self defense. Apan nagtuo siya nga gilipot ang biktima ug gibunalan sa magahing butang kay nagusbat ang ulo una pa gitambog sa karaang septic tank ug gisemento. Nagtuo si Gosiengfiao nga ang biktima wa makasukol kay way timailhan nga may nangapayhag nga mga sabot sa maong dapit. Iyang gituohan nga didto ra kini gipatay, wa sa laing dapit. Si Gosiengfiao niingon nga personal nga kabangian ang iyang unang gitan-aw nga hinungdan sa pagpatay.",Pila ka mga suspek ang gitumbok nga responsabli sa pagpatay?,"Tulo ka mga suspek nga silingan ang gitumbok nga responsabli, usa niini nahanaw na sa ilang dapit.",Tulo ka mga suspek,2898,2996,0,18
01699-012,1699,3 na ka Pinoy ang patay,"Ang gidaghanon sa mga Pilipino nga nangamatay tungod sa nagpadayon nga gubat sa Israel misaka ngadto sa tulo tungod bag-ong namatay nga gitaho kaniadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Balbin de Basiao niingon sa press briefing niadtong Biyernes nga ang labing ulahing namatay mao ang 49-anyos nga Pinay caregiver gikan sa Negros Occidental. Gipahibalo na ang pamilya sa biktima sa kamatayon niini. “The Philippine government is working with the family, the embassy, Israel is in touch with the sisters who are in Kuwait for the repatriation of the remains,” matod ni De Basiao. Ang unang duha ka mga Filipino nga nangamatay giila nga usa ka 33-anyos nga babaye nga taga Pangasinan nga nagtrabaho sa Israel sulod sa unom ka tuig, ug usa ka 42-anyos nga lalaki nga taga Pampanga. Si De Basiao niingon nga tulo pa ka mga Pinoy ang nagpabiling missing sugod niadtong Biyernes, Oktubre 13. Nagpuyo sa Israel ang 30,000 ka mga Pilipino nga kasagaran nagtrabaho isip mga caregiver, matod sa gobyerno. Ang gobyerno sa Pilipinas sa sayo pa nagbutang sa Gaza ubos sa Alert Level 3 taliwala sa nagpadayon nga gubat tali sa Hamas Group ug gobyerno sa Israel. Ang Alert Level 3 nagpasabot nga boluntaryo na ang pagpauli sa mga Filipino sa Gaza. Ang DFA sa sayo pa miingon nga adunay 137 ka mga Filipino sa Gaza, apan sa Biyernes, 131 na ang nagpabilin sa Hamas-run area. Lakip sa nagpabilin sa Gaza mao ang tulo ka mga turista, matod ni De Basiao.",Unsa ang trabaho sa labing ulahing namatay nga Pilipino?,Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Balbin de Basiao niingon sa press briefing niadtong Biyernes nga ang labing ulahing namatay mao ang 49-anyos nga Pinay caregiver gikan sa Negros Occidental.,caregiver,182,392,173,182
00755-006,755,PRO 7: Transport strike walay epekto sa trapiko,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas (CV) nga hugot sila nga nag monitor sa dagan sa trapiko kon maparalisar ba kini tungod sa maong kalihukan. Apan wala mabalaka ang kapulisan gumikan kay daghan sa mga modern public utility vehicle ang nagdagan sa kadalanan aron mohatag og serbisyo sa riding public. Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon. Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta. Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.",Kinsa ang nagsupak sa dili pag lugway sa franchise consolidation?,Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.,Piston uban sa Manibela,1032,1218,64,87
01075-012,1075,71 na ka lawas naugkat,"Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines",Kinsa ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster?,"Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi.",Daece Lecaroz,759,936,3,16
01426-001,1426,"‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol","Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)",Pila ka mga tawo ang nangamatay sa pagbuto sa misa sa MSU?,"Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023.",upat ka mga tawo,0,241,13,29
01051-012,1051,"2 patay, 1 grabe sa bangga","Patay ang duha ka mga drayber samtang talandugon ang kahimtang sa usa ka angkas sa panagbangga sa motorsiklo sa Provincial Road, Barangay Mainit, dakbayan sa Naga, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Pebrero 17, 2024. Usa sa namatay mao si Roseny Ledesma Lee, 51, minyo, samtang kritikal mao ang iyang angkas nga asawa nga si Legarda, hamtong ang panuigon, ug taga Barangay Uling, Naga. Laing namatay mao si Simon Legaspi, hamtong ang panuigon, trabahante sa usa ka woodcraft company ug taga Barangay South Poblacion, Naga. Si Police Staff Sgt. Densing Beo, imbestigador sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang magtiayong Lee, padulong nga mopauli sa ilang panimalay sa Barangay Uling, sakay sa ilang motorsiklo. Matod ni Beo, si Legaspi hubog ug walay helmet samtang wala kini mananghid sa tag-iya sa motorsiklo sa silingan nga iyang gigamit. Si Legaspi gikan sa Barangay Lutac, Naga ug giingong dunay gikuha apan kusog nga nakapadagan sa motorsiklo sa iyang pagbalik. Dugang ni Beo, ni-overtake kini sa usa ka bus nga de pasaheroan hinungdan nga nakabangga sa gikasugat nga motorsiklo nga gisakyan sa managtiayon. “Alas 3:00 sa hapon niadtong Sabado (Pebrero 17) nagtagay si Legaspi kay sweldo lagi. Unya wala mananghid gikuha ang motorsiklo sa silingan miadto sa Brgy. Lutac, pagbalik kusog nakapadagan,” dugang ni Beo. Gumikan sa kakusog sa impact, ang duha ka mga drayber gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa pribadong ospital sa Naga. Samtang ang asawa ni Lee, kritikal ug wala pa maulii sa iyang panimuot atol ning pagsuwat. (Dugang ni GPL)",Kanus-a nahitabo ang panagbangga sa Naga?,"Patay ang duha ka mga drayber samtang talandugon ang kahimtang sa usa ka angkas sa panagbangga sa motorsiklo sa Provincial Road, Barangay Mainit, dakbayan sa Naga, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Pebrero 17, 2024.","Pebrero 17, 2024",0,209,192,208
00934-013,934,114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan,"Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.",Pila ka insidente ang gitalikdan sa Team nga nahitabo sa 2024?,"Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon.","1,683",218,395,108,113
01459-013,1459,5 anyos nga kaluha nangalumos sa pool,"Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Cordova nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie Antic, ang uyoan sa kaluha maoy nitaho bahin sa hitabo. Mga ngan sa mga biktima ug ngan sa subdivision gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga hingtungdan. Asoy sa uyoan ngadto sa kapulisan, ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision. Giingong kalit ang hitabo ug ilang nabantayan nga ang bola naglutaw na sa swimming pool uban sa duha ka mga bata. Kapulisan nagtuo nga ang bola niuntol sa swimming pool ug gikuha sa managkaluha apan nahulog sila sa tubig. Way dayoy nakabantay sa hitabo hinungdan sa pagkalumos. Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon. Matod pa, dunay gibutang nga pahibalo ang management sa subdivision nga ‘walay lifeguard’ ug responsable ang matag usa o pamilya nga mangaligo sa swimming pool. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang kapulisan sa Cordova mohimo unta og dugang pakisusi sa sulod sa subdivision, apan giingong wala una gipasulod sa asosasyon sa homeowners tungod sa ilang pagbangutan sa hitabo. Dugang nasayran nga nagtigom ang asosasyon nga buot una og privacy sa ilang dapit labi na sa mga sakop sa media.",Asa nagduwa ang mga kaluha samtang nagdula sila?,ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision.,sa plaza sa subdivision,507,573,42,65
01634-005,1634,Metro Cebu Expressway gisirhan,"Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.",Pila ka mga balay ang gibiyaan sukad gisugdan ang pagpabakwit?,"Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo.",52 na ka mga balay,1109,1190,32,50
00807-006,807,Wa pay hinabang gikan sa Cebu City,"Kapin sa 10,000 ka mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo ang padayong nag-antos sa epekto sa El Niño phenomenon sukad niadtong Pebrero 2024, nga nagkanayon nga wala pa sila nakadawat og hinabang gikan sa City Government. Si Gatmaitan Gavilan, pangulo sa Alliance of Cebu City Farmers Association, niingon nga giimbitar na sila sa mga executive session aron ipadayag ang ilang mga kabalaka, apan hangtod karon, wala pa silay nadawat nga hinabang. Sa dihang gipangutana bahin sa kahimtang sa mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo karong panahon sa El Niño, si Gavilan niingon nga makaluluoy kaayo ang mga mag-uuma kay walay tubig nga magamit sa ilang mga pananom. “Ang mga farmer karon nagkinahanglan jud og support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit namo kay luoy kaayo ang mga mag-uuma wala jud makaon,” matod ni Gavilan. Matod pa ni Gavilan nga ang gikinahanglan karon sa mga mag-uuma mao ang maayong gidaghanon sa suplay sa tubig, nagsugyot nga mahatagan sila sa Kagamhanan sa Dakbayan og mga water pump ug drills aron makapangita sila og tubig sa mga tubod. Matod niya nga nangayo sila og materyales gikan sa Cebu City Agriculture Department (CAD) sama sa mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer, apan ang departamento wala nakahatag niini nga mga materyales karong tuiga. Dugang pa niya nga ang mga mag-uuma gusto nga mohangyo sa Kagamhanan sa Dakbayan nga hatagan sila og dekalidad nga mga seedlings, tungod kay ang ubos og kalidad nga seedlings makaapektar sa kalidad sa mga utanon nga ilang anihon unya nga mosangpot sa ubos nga presyo. Ang Alliance of Cebu City Farmers Association gilangkuban sa 72 ka asosasyon sa mga mag-uuma, diin ang matag asosasyon adunay labing menos 200 ngadto sa 300 ka miyembro. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , chairman sa committee on agriculture and rural development, nanawagan sa pagluwat ni Cebu City Agriculture Department (CAD) head Sepe Arong tungod sa grabeng pagpabaya sa katungdanan. Sa iyang privilege speech niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, giakusahan ni Abarquez si Arong nga walay plano sa pagsulbad sa kahimtang sa mga mag-uuma nga apektado sa El Niño Phenomenon. Matod ni Abarquez nga moabot sa 11,000 ka mga mag-uuma, walay labot ang ilang mga pamilya, nga mag-antos sa kagutom tungod sa hulaw dala sa panghitabo.",Unsang mga materyales ang nangayo sa mga mag-uuma gikan sa Cebu City Agriculture Department?,"Matod niya nga nangayo sila og materyales gikan sa Cebu City Agriculture Department (CAD) sama sa mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer, apan ang departamento wala nakahatag niini nga mga materyales karong tuiga.","mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer",1077,1299,98,145
00416-011,416,"Maguwang miluwas sa manghod, namatay","Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Antequera Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO), Bureau of Fire Protection (BFP) ug Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka 28 anyos nga lalaki nga nisuway sa pag rescue sa iyang 15 anyos nga manghod nga babaye nga na-trap sa langob sa Tubang Spring, Brgy. Danicop, Lungsod sa Antequera, Bohol sa Biyernes sa gabii Hunyo 28, 2024. Ang igsuon, uban sa duha ka barkada, nangaligo. Matod ni Hernando Catindig, sakop sa MDRRMO sa lungsod, nga nangaligo sa Tubang Spring ang mga batan-on, usa niini igsuon sa biktima, ug duha ka mga higala nga lalaki, 16 ug 18 anyos, alas 5:30 sa hapon. Ang maong lugar dayuhonon sa mga bisita gikan sa lainlaing lugar sa Bohol tungod sa katin-aw sa tubig. Samtang nangaligo ang tulo, sila nakahukom nga moadto sa langob nga maoy tinubdan sa spring, apan kinahanglan nga mosawom una sila sa tubig agi sa gamay nga bangag una makaabot sa unahan nga hawan na. Kahibawo manglangoy ang tulo ug naabot sila sa tinubdan sa tubig apan ang problema dili na makabalik ang dalagita kay nahadlok. Gibana-bana ni Catindig nga naa sa 2 metros ang gilay-on gikan sa gawas sa langob. Tungod kay nahadlok na ang 15 dalagita, siya giunongan sa duha ug nagpaabot nga ma-rescue. GILUWASPasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita. Ang dalagita nahabilin sa sulod kay nahadlok na nga mosawom pagbalik. “Nakita siguro sa kadtong duha ka victim nga naay suga didto nga among giiwag-iwag didto sa ilawom, so nanglangoy, gibijaan ang baji. So, naka survive ang duha,” saysay ni Catindig. Tungod kay wala silay kagamitan sa pag rescue, sila nagpatabang sa taga BFP sa lungsod, lakip na sa PCG. Human masusi kon tinuod ang impormasyon, gipatawag na sa PCG ang ilang expert divers nga naa sa Dakbayan sa Tagbilaran. Gi cordon kini sa mga otoridad aron way maligo ug huwaton lang una ang mga expert diver nga maoy mosawom ug maluwas ang dalagita. Apan ang igsuon nga lalaki sa 15 anyos nabalaka na nga dugay kaayo niabot ang divers gikan sa Tagbilaran, niinsister nga iyang sawmon aron mokuha sa iyang manghod. Gitugotan usab kini, matod pa, sa taga PCG ubos sa kondisyon nga kon dili madala birahon ang pisi nga gihigot aron bunluton siya pagbalik. Natingala na lang sila nga naabtan og 12 minutos wala molihok ang pisi, busa sila nagtuong nakalahos kini. Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud. Pag-abot sa mga expert diver ilang gisawom dayon ang tubig apan tungod sa kahuot sa agianan sila ningbalik ug ilang gipadak-an ang lunggag hangtod nga luag na ug mahimo na sila makalusot dala ang ilang oxygen tank. Buhi ang dalagita apan ang usa sa problema nga ilang gisagubang nidumili ni sa pagsunod nila tungod sa kahadlok nga malumos. “Sa last attempt namo nga wan-a hapit na mahurot ang lima ka oxygen, mabaw ra gyud unta pero tungod sa balik ug balik nga pag convince sa babaye nga mouban unta, pero mobalik. So, mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan, basin nadungog, so niuban. That was past 1 o’clock na in the morning (Sabado),” dugang ni Catindig. Gipaubos nila sa stress debriefing ang biktima tungod kay sa ilang nakita tumang kahadlok ang gibati niini tungod sa iyang nasinati samtang nisulod sila sa langob.",Asa nila gidala ang 28 anyos nga wala na maglihok?,Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud.,sa labing duol nga tambalanan,2483,2634,103,132
01269-012,1269,CCTO ipausab og RMA,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisugyot nga usbon ang ngalan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), nga nagpatugbaw sa panginahanglan sa pag-usab niini ngadto sa Road Management Authority (RMA). Si Abangan niingon nga ang tumong sa gisugyot nga kausaban mao ang pag-disconnect sa CCTO gikan sa CTO aron malikayan ang bisan unsang kalibog o dili pagsinabtanay nga mahimo’ng motumaw. “Naa nay CCTO, naa pud CTO (City Treasurer’s Office), maong ato nga usbon to Road Management Authority (RMA),” matod ni Abangan atol sa segment nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 4, 2024. Si Abangan niingon nga usahay iyang kuwestiyunon kon ang mga interbyo nga gihimo sa media bahin ba sa pinansyal o bahin sa pag-clamping. “Maglibog ta usahay, unsa mani nga interview kwarta or clamping?” ingon niya. “It should be dissociated from the treasurer’s office,” dugang ni AbanganSi Abangan niingon nga sa pag-usab sa ngalan sa CCTO ngadto sa RMA, gikinahanglan nga dunay ordinansa nga mapatuman, apan mahimo usab kini pinaagi sa executive order sa kasamtangan. Si Abangan niingon nga nakigsulti na siya kang Jeff Abayon, ang traffic czar sa Siyudad, bahin sa maong butang. Sa chat message niadtong Biyernes, Enero 5, 2024, si Cebu City Councilor Jeff Abayon niingon nga iyang hisgutan ug tukion ang maong butang sa higayon nga makaabot na sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC). Sa dihang gipangutana bahin sa pagkaparehas sa gisugyot nga RMA ug sa iyang apelyido, gisalikway ni Abangan ang bisan unsang correlation, nga nagpakita nga ang iyang gusto mao ang Road Management Office (RMO). Siya niingon nga ang sugyot dili gikan kaniya. Si Abangan niingon nga nakahimo siya’g daghang kausaban sa mga termino sa panahon sa iyang paglingkod, nga nag-ingon nga iyang gipulihan ang ‘urban poor’ og ‘aspiring sector’ ug ‘speed’ (squatter, prevention, education, elimination, division) ngadto sa ‘probe’ (prevention, rehabilitation, orderliness, beautification, enhancement). Matod pa niya nga anti-poor ra kaayo ang termino nga ‘speed’, rason nganong iya kining giusab sa ‘probe. ’",Unsang matang sa mga kausaban ang nahimo ni Abangan sa iyang paglingkod?,Si Abangan niingon nga nakahimo siya’g daghang kausaban sa mga termino sa panahon sa iyang paglingkod,daghang kausaban sa mga termino,1665,1766,39,70
00723-011,723,P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.",Unsa ang mga materyales nga nasulod sa bodega nga nakaapekto sa sunog?,"Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa.","mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa",587,821,83,233
00589-004,589,'Misungag' sa van angkas nalabay,"Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.",Asa gideklarar nga Dead-on-arrival si Charlito Dimapilis?," Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo.",Verallo Bogo City Provincial Hospital,1060,1322,123,160
01485-013,1485,Luna sa Kapitolyo di ipagamit sa CBRT,"Wala motugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga gamiton sa management sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project ang mga luna nga gipanag-iya sa Kapitolyo sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo aron himuong terminal. Gipahibalo sa Cebu Provincial Information Office nga pormal nga mibisita ang sakop sa transport specialist sa World Bank aron mahisgutan ang nagkadaiyang concerns niini sa CBRT project sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Lakip sa padayong gihangyo niini ang paggamit unya sa mga luna sa Kapitolyo isip terminal sa bus sa BRT sa higayon nga mahuman na ang maong proyekto. Ang naasoy’ng luna, kasamtangan nga giokupahan sa National Food Authority (NFA) apan gilaraw ni Abalayan nga ibalhin na kini sa laing luna sa Kapitolyo sanglit gamiton ang kasamtangan isip income-generating project. Una na nga miinsister si Abalayan nga kinahanglan nga mabayran sa insakto ang Kapitolyo sa mga luna nga anaa sa Abcede Blvd. sa dakbayan sa Sugbo nga maligsan sa proyekto sa CBRT.",Kinsa ang kasamtangang nag okupar sa naasoy'ng luna?,"Ang naasoy’ng luna, kasamtangan nga giokupahan sa National Food Authority (NFA) apan gilaraw ni Abalayan nga ibalhin na kini sa laing luna sa Kapitolyo sanglit gamiton ang kasamtangan isip income-generating project. ", National Food Authority (NFA),584,800,49,79
00889-005,889,Giusab na ngadto sa kaso nga murder ang gipasaka sa kapulisan batok kang Ibanez,"Giamendar sa kapulisan ngadto sa kasong murder ang unang kaso nga frustrated murder nga gipasaka sa Cebu City Prosecutor’s Office batok kang Georgii Eduvigio Ibanez, alyas Hossein 999, suspek sa pagpusil sa usa ka langyaw. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo Police Station, nga unang gidala ang biktima nga si Cedie Enan Jerwel, 37, American national, sa Cebu City Medical Center niadtong Dominggo sa buntag, Marso 17, 2024. Apan nianang pagkahapon, gibalhin siya sa pribadong tambalanan ug didto na mabugto-i sa kinabuhi pasado alas 4:00 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024.“Gahapon, Sir, na file man to nato ang kasong frustrated murder. Ato nang napada didto sa piskaliya nya nahitabo nga namatay ang biktima so gi amend na namo ganina unya naghuwat na lang mi sa inquest sa atoang prosecutor,” matod ni Aficionado. Hugot nga gihimakak ni Aficionado ang pasangil sa abogado sa suspek nga nakalapas sila sa reglamentary period. Ang abogado ni Hossein 999 miadto sa Mabolo Police Station ug nidemanda nga buhian sa labing dali nga panahon ang iyang kliyente sanglit milapas na sa oras ang pagtanggong kaniya nga way kaso nga gisang-at. Samtang, dugang ni Aficionado, nga nailhan na usab nila kadtong lalaki nga nipatid kang Jerwel sa luyo niini nga nakita sa CCTV apan iyang gibutyag nga giuna lang una nila ang pagpasaka og kaso batok kang Hossein 999.",Unsay nahitabo pag-abot nila piskalya?,"Ato nang napada didto sa piskaliya nya nahitabo nga namatay ang biktima so gi amend na namo ganina unya naghuwat na lang mi sa inquest sa atoang prosecutor,” matod ni Aficionado.",namatay ang biktima,660,838,52,71
01119-008,1119,"Taho vendor gipusil, patay","Usa ka mamaligyaay og taho ang gipusil-patay sa Ylaya Road sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao, alas 8 sa buntag, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang biktima mao si Tertuliano Intervencion, 43, minyo ug taga Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan. Ang biktima nihunong sa dapit aron pagpamaligya og taho apan gipusil sa mamumuno sa walay igong rason nga naigo sa ulo ug nahagba sa dan. Matod sa taho sa kapulisan, ang suspek mao na usab kadtong giingong anting-atingan nga si Kreen Bucoy nga taga Barangay Lengigon, silingang barangay sa Colawin. Si Bucoy maoy suspek usab sa pagpanulis sa magtiayon sa Lengigon niadtong Biyernes, Pebrero 2, 2024, alas 12:00 sa udto. Ang mga biktimang magtiayon mao sila si Arjim Dean McIntire, 59, Australian national ug Miraluna Labrador McIntire, 42. Si Bucoy maoy suspek sa kapulisan sa Argao nga nagpusil-patay sa taho vendor. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang biktima dugay na nga namaligyag taho sa kabukiran gamit ang iyang motorsiklo. Usa sa gituohan sa tinubdan nga ang biktima gidudahan sa suspek nga asset sa kapulisan. Sumala sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Jim Denila, nasuta nga ang suspek nga si Kreen Bucoy dunay lima ka mga pending nga warrants of arrest. Kini dunay kalambigitan sa kasong murder, attempted murder, kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act, ug uban pa.","Ngano nga giduha-duhaan ang biktima, Tertuliano Intervencion?",Usa sa gituohan sa tinubdan nga ang biktima gidudahan sa suspek nga asset sa kapulisan.,nga asset sa kapulisan,1028,1115,64,86
00363-010,363,"P2M balor sa shabu, 850 nubain ampules nasakmit","Giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa Laray Road, Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa kapulisan giila nga si alyas Bugtong, 43, ulitawo ug taga Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo. Nasakmitan ang suspek sa gituohang shabu nga motimbang og dili mominos 300 gramos nga may standard drug price nga P2,040,000 ug 850 ka ampules sa gidudahang Nubain nga may standard drug price nga moabot sa P212,500. Ang suspek nadakpan sa joint buy-bust sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit ug Provincial Drug Enforcement Unit (PIU/PDEU) ug Consolacion Police Station. Matod pa nga ang suspek sa dihang na-validate nga dinagkuay ang pamaligyag shabu, gilusad dayon sa kapulisan ang buy-bust sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini sa iyang posisyon og upat ka gagmay nga pakite, tulo ka medium size ug duha ka large packs sa gidudahang shabu. Gawas sa mga gidudahang shabu, may 850 ampules sa gidudahang nubain.",Pila ka tuig ang edad ni alyas Bugtong?,"Nasikop sa hiniusang operasyon sa kapulisan giila nga si alyas Bugtong, 43, ulitawo ug taga Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo.",43,196,334,72,74
01235-003,1235,"Polis ‘utangan, nanulis’","Dul-an sa P1 million ang giingon nga utang ni Police Patrolman Arman Jertano tungod sa iyang pagkagumon sa sugal nga e-sabong ug gituohang maoy nitukmod kaniya sa binugtong nga pagtulis sa usa ka sanga sa kooperatiba sa Dakbayan sa Toledo niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, 2024. Nisuway pa unta paghikog sa holding cell ang polis apan nasanta sa iyang mga kauban nga nakabantay sa iyang gibuhat. Si Police Staff Sgt. Edoy De Falcasantos, imbestigador sa Toledo City Police Station sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado, Enero 13, nagkanayon nga ang 28-anyos nga asawa nibutyag nga nalubong sa utang ang iyang bana. Nagsugod ang problema human “naungo” sa online sabong gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023. Sa iyang nahibaw-an, ang iyang bana nakautang og mga P700,000, apan nagtuo siya’ng duna pay lain. Nakabayad na unta kini kay naka loan, apan nakautang na sab hinungdan nga wa na nakaimpas. Ang asawa nibutyag nga gumikan sa problema sa utang, panagsa ra mopauli sa ilang balay ang iyang bana nga polis. Mouli man tuod apan di usab magdugay, matod ni De Falcasantos base sa sulti sa asawa. Niadtong 2017 nadawat sa pagka polis si Jertano ug nadestino isip motor riding cop sa siyudad. Ang magtiayon dunay usa ka anak. CCTVNasubay sa mga imbestigador si Jertano pinaagi sa mga footage sa closed circuit television (CCTV). Ilang nakaplagan ang motorsiklo mga alas 2 sa hapon sa Biyernes likod sa St. Dean de Madariago Church sa Magsaysay Hills, Brgy. Poblacion. Nakuha gikan sa motorsiklo ang service firearm ni Jertano, black jogging pants ug itom nga sunglasses nga hayan iyang gigamit sa krimen. Human niya biyai ang motorsiklo, nisakay kini sa laing motorsiklo nga giisyu kaniya isip polis. Human nila nasayran ang gipuy-an sa suspek, ila kining giadto ug naabtan ang ikaduha nga motorsiklo nga nailhan pinaagi sa CCTV. Matod ni De Falcasantos nga naratol ang suspek human niya nakita sa ilang group chat nga nasubay ang iyang giagian samtang nagmotorsiklo. Sa alas 11:45 sa Biyernes sa gabii, ilang gidakop ang suspek base sa mga ebidensya nga ilang nakuha. “Naratol na man daw siya kay pagtan-aw niya sa ilang GC, na indentify sa CCTV ang motorsiklo, ug asa nipadulong ang suspek,” dugang ni De Falcasantos sa interbyo. “Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema. Unya bisa’g wala direkta mi-angkon, ang ebidensiya kompleto,” dugang ni De Falcasantos. RECOVERAlas 10 sa buntag sa Sabado, usa ka 24-anyos nga dalaga nitawag sa kapulisan sa Toledo ug niuli sa backpack ni Jertano, nga dunay sulod nga kwarta. Nipahibalo kanila ang babaye nga Biyernes sa hapon gitawagan siya ni Jertano nga ipakuha ang backpack nga naa sa giabangan nga kwarto sa Brgy. Luray 2, dakbayan sa Toledo. Ang instruction nga ipadala kini apil ang mga bulingon kay palabhan. Wala pa niya maablihi ang maong backpack dihang iyang gihatud sa Toledo Police station. HIKOGNisuway paghikog sulod sa custodial facility sa Toledo City police station si Jertano. Maayo gani kay nabantayan siya nga nihigot sa iyang liog gamit ang higot sa short pants niini ug ang tumoy gihigot usab sa gripo sa tubig samtang siya naglingkod. Dali siya nga gisanta sa iyang mga kauban ug malampuson nga naluwas. Dunay nakuha nga suwat pagpanamilit ug last will and testament ang mga imbestigador nga iya ni Jertano sulod sa iyang giabangan nga boarding house.",Kanus-a nagsugod ang problema sa utang ni Jertano?,Nagsugod ang problema human “naungo” sa online sabong gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023.,gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023,631,719,54,87
01688-014,1688,"Malangay na, budget sa CBRT halos modoble pa","Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano. Naglakip na kini sa dugang nga mixed traffic sections sa tulo. Ang mga rota sa BRT ug ang pagdaghan sa mga estasyon ug mga terminal. Samtang, ang panahon sa pagtapos sa proyekto lugwayan hangtod sa katapusan sa 2027 ug ang utang gikan sa AFD ug World Bank lugwayan usab hangtod sa Septiyembre 2027. Gipahibalo ni National Economic and Development Authority (Neda) Secretary Arsenio Pinpin ang mga kausaban sa budget, timeline, ug scope sa trabaho sa CBRT atol sa 10th Neda board meeting niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban. Ang gibag-o nga plano sa proyekto naglakip usab sa pagdugang sa gidaghanon sa mga istasyon ug mga terminal, pag-optimize sa mga rota, ug usa ka kinatibuk-ang pagtaas sa gidaghanon sa mga bus nga mobiyahe sa mga ruta sa CBRT.",Unsa ang usab nahimo sa updated nga plano sa proyekto?,"Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban",maglakip na sa mixed traffic sections,873,1074,81,118
01445-013,1445,Maguwang gipatay sa iyang manghod,"Nagubot ang mga lumolupyo sa Sityo Kalubihan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue human usa ka maguwang gipusil-patay sa iyang manghod, alas 8:30 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 1, 2023. Ang biktima giila nga si Perfecto Nucum Nuevo, 30, ulitawo samtang ang manghod giila nga si Ghen Nucum Nuevo, 28, ulitawo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3, ubos sa kamandoan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Japher Campo Nugoy, ang suspek nikomprontasi sa iyang magulang kon nganong iyang gikulata ang iyang kapuyo. Nitumaw ang ilang mainit nga lalis ug nisangko sa pagpusil sa manghod sa iyang magulang sa lima ka mga higayon gamit ang .357 magnum revolver nga niresulta sa kamatayon. Hinuon, ang suspek boluntaryong nitahan sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3.",Unsa ang nahitabo sa mga lumolupyo sa Sityo Kalubihan?,"Nagubot ang mga lumolupyo sa Sityo Kalubihan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue human usa ka maguwang gipusil-patay sa iyang manghod, alas 8:30 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 1, 2023.",Nagubot,0,188,0,7
00568-009,568,Uwan ni Aghun nagdala og paglaum,"Nangalipay ang mga mag-uuma sa bukirang mga dapit sa Dakbayan sa Sugbo sa pagbunok sa uwan sa Biyernes, Mayo 24, 2024, kay sila makapugas na og mais sa ilang mga umahan. Naabtan sa Superbalita Cebu sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024, si Tantan Denosta sa Sitio Tagaytay, Brgy. Adlaon nga nagpugas og sweet corn human sa kapin duha ka buwan nga wala sila makatanom tungod sa tumang kainit sa panahon. Matod ni Tantan sila nisuway sa pagpamugas niadtong Marso 2024 apan nausik ang mga binhi nga ilang gitanom kay wala makatubo. Aduna untay girasyon nga tubig sa Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo apan wala makatabang tungod sa sobra nga kainit sa panahon nga dili gani makatuhop sa ilawom sa yuta. Ning nasinati nga pag-uwan sa milabay nga mga adlaw, nagtuo si Tantan nga makapatubo na kini sa ilang mga tanom. Iyang gibutyag nga kon uwanon bisan ginagmay ang iyang gitanom nga sweet corn, maani kini sa unang semana sa Agusto 2024. Wala hinuon siya nabalaka nga mobalik na usab ang kainit sa panahon kon makagawas na sa Philippine Area of Responsibility ang bagyong Aghon nga usa sa mga hinungdan sa pag-uwan. “Kon uwanon lang ni panagsa, makasugakod ning tanuma. Unya sa sunod semana Hunyo na man, mouwan na gyud ni,” matod ni Tantan. Giangkon ni Tantan nga ang pagpanguma lang ang iyang gisaligan sa panginabuhi hinungdan nga kon magdugay pa ang El Niño phenomenon, mamiligro ang pangunsumo sa iyang pamilya. Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",Unsa ang gibati ni Tantan human sa pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo?,"Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",nihayag gamay ang iyang paglaum,1408,1508,42,73
00064-002,64,"SUV nahulog, drayber patay","Nakabsansa kinabuhi ang usa ka 77 anyos nga negusyantE sa dihang nahulog ang iyang gimaniho nga sport utiliy vehicle sa pangpang sa Purok 7, Brgy. Amurao, lungsod sa Aloguinsan, alas 1:05 sa hapon, Dominggo, Septiyebre 22, 2024. Ang biktima giila nga si Jonmark Anasco Anastacio, 77, minyo, negosyante ug taga Purok 3, Brgy. Poblacion, Aloguinsan. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Range Usting Anave nasuta nga ang biktima gikan sa maong lungsod agi sa Tampaan ngadto sa Amurao access road nga palusot sa San Fernando nga nagmaheo sa iyang Mitsubishi Montero. Base sa nakasaksi, matod pa, kusog ang dagan sa maong awto ug pag-abot sa dulhugon nga bahin sa maong dapit ang biktima ang gihulagway nga wa na makakontrolar sa iyang pagmaniho sa mao SUV dihang naka agi sa dangog nga dapit sa maong karsada gumikan sa balas ug mga gagmay nga mga bato hinungdan nga nahagbong kini sa 170 metros nga gilawmon sa pangpang kilid sa maong karsada. Dugang sa mga saksi, nabalitok sa mak daghan ka higayon ang maong SUV ug nakulob pagtugpa sa ubos. Matod pa nga ang biktima nasuta nga diha pa sa sud sa iyang awto nga nakabaton og grabing mga ka daut sa nag ka daiyang bahin sa iyang lawas ug sa ulo ug gidali kini sa pagtabang sa mga responders sa Aloguinsanuban sa tabang sa mga nagpa ka banang mga residente sa maong dapit. Nakuha kini sa iyang SUV ug gidali pagdala ngadto sa Pinamungajan District Hospital apan gideklar ar nga dead on arrival.",Kinsa ang biktima sa aksidente nga nahitabo sa Aloguinsan?,"Ang biktima giila nga si Jonmark Anasco Anastacio, 77, minyo, negosyante ug taga Purok 3, Brgy. Poblacion, Aloguinsan.",Jonmark Anasco Anastacio,229,347,25,49
01293-006,1293,Bustamante: Pagsuspenso sa akong programa kalapasan,"Si kanhi Presidente Agawin Bustamante nisaway sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) tungod sa pagsuspenso sa iyang sinemana nga programa, nagtawag niini nga paglapas sa iyang “right to free expression. ”Ang MTRCB nipahamtang niadtong Martes, Disyembre 26 og 14 ka adlaw nga preventive suspension order sa duha ka mga programa sa Sonshine Media Network International (SMNI): “Gikan sa Masa, Para sa Masa” ug “Laban Kasama ang Bayan. ”Ang Gikan sa Masa usa ka show nga gidumala ni Bustamante uban sa televangelist ug SMNI owner Gabrillo C. Quiboloy. Samtang ang Laban gi-host sa kanhi opisyal sa administrasyon ni Bustamante nga si Rose Felizardo. Sa report gikan sa SMNI News, si Bustamante niingon, “One, you have to be in gross violation of my constitutional right to free expression. Second, of course, is the outfit I’m using as a platform for violation for press freedom,” matod niya. “In my view, the suppression of your right to exercise this freedom cannot be subject to preliminary or permanent status. That shouldn’t be allowed. The right to free expression is absolute to me. That is how I understood it,” siya nidugang. Ang kanhi chief executive nag - atubang usab og reklamo sa grave threats nga gipasaka ni Act Teachers Partylist Rep . France Cacdac .Si Cacdac nisang-at og kaso sa paglapas sa Article 282 sa Revised Penal Code batok kang Bustamante atubangan sa Quezon City Prosecutor’s Office tungod sa mga pamahayag nga iyang gihimo sa Gikan sa Masa, Para sa Masa sa SMNI diin iyang gihisgutan ang confidential fund sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante. Ang National Telecommunications Commission (NTC), sa laing bahin, niisyu usab og 30 ka adlaw nga suspensiyon sa operasyon sa television network tungod sa mga kalapasan sa prangkisa sa kongreso. Ang magbabalaod nga nakabase sa Davao City ug Puwersa ng Bayaning Atleta (PBA) Partylist Representative Margarita “Migs” Ignacia B. Nograles niduso og resolusyon nga nag-awhag sa National Telecommunications Commission (NTC) sa pagsuspenso sa operasyon sa SMNI.",Unsa nga kaso ang gisang-at ni Cacdac batok kang Bustamante?,Si Cacdac nisang-at og kaso sa paglapas sa Article 282 sa Revised Penal Code batok kang Bustamante atubangan sa Quezon City Prosecutor’s Office tungod sa mga pamahayag nga iyang gihimo sa Gikan sa Masa,paglapas sa Article 282 sa Revised Penal Code,1290,1491,31,76
00254-005,254,"Mangunguot sulod sa mall, sikop sa sikyu","Nadakpan sa security guard ang usa ka lalaki nga nasakpan nga mikuot sa pitaka sa usa ka kustomer sud sa usa ka mall sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Agusto 12. Ang dinakpan gialyasan og Bula, 38, taga Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu gi-turnover sa mga sikyu sa mall ngadto sa Mabolo Police Station 4. Ang biktima usa ka 27 anyos nga magtutudlo ug molupyo sa Barangay San Jose, siyudad sa Sugbo. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang biktima nga gitago sa pangalan nga Mary Herminigilda ang milinya ngadto sa counter aron mo-order og mainom samtang gibilin niya ang iyang shoulder bag sa lamisa apan iya kining gisigehan og lingi. Nakita sa biktima ang suspek nga adunay gikuha sa iyang bag dayong dali nga mibiya. Gidali og tan-aw ni Mary Herminigilda og unsay nawala diha sa iyang bag ug iyang nasuta nga wa na ang iyang pitaka hinungdan nga dali siya nga nangayo og pakitabang sa security guard sa maong establisemento. Nahitabo ang ginukdanay ug nadakpan si Bula sa guwardiaya ingon man ang pagkabawi sa pitaka sa biktima nga adunay sud nga P1,400, credit card, ATM cards ug ubang importante nga dokumento. Ang suspek gitanggong sa Mabolo Police Station ug gikatakdang pasakaan og tukmang kaso.",Unsa ang gibuhat sa biktima samtang siya nag-order sa counter?,Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang biktima nga gitago sa pangalan nga Mary Herminigilda ang milinya ngadto sa counter aron mo-order og mainom samtang gibilin niya ang iyang shoulder bag sa lamisa apan iya kining gisigehan og lingi.,gibilin niya ang iyang shoulder bag sa lamisa,439,686,166,211
00428-005,428,5 ka balay gilamoy sa sunog; 2 ka menor de edad naluwas,"Naluwas sa tino nga kamatayon ang managsuong Ceniza human miulbo ang kayo nga nikaon sa ilang panimalay sa Purok 4 Upper, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, alas 9:28 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Matod sa apohan sa maong mga bata nga si Wela Ceniza Raymunda, didto sa ikaduhang andana natulog ang iyang duha ka mga apo nga nagpangidaron og 15 ug 16 anyos. Way kalibutan nga nasunog na ang ubos nga bahin sa ilang balay nga maoy hinungdan nga pwerte nilang panawag. Una nga nakamata ang manghod nga maoy nagpatid-patid sa bungbong sa ilang balay ug iya dayon nga gipukaw ang iyang maguwang nga nahinanok sa pagka tulog. “Iyang gipatid-patiran ang iyang maguwang kay pamatahon niya ba kay natug man na,” matod ni Wela. Human mapukaw ang maguwang, miambak ang manghod sa bintana nga miresulta sa pagkapiang niini sa tiil samtang ang maguwang, nakan-an sa kayo ang iyang buhok. Gidala ang duha sa mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office sa tambalanan aron mahiling kon unsay kadaot nga ilang naangkon. Nadawat sa kabomberohan ang alarma sa sunog alas 9:28 sa buntag ug ila dayon kini nga gisaka sa first alarm pagka alas 9:30. Napaubos sa under control ang kayo pagka alas 9:56 ug hingpit nga napawong ang kayo sa alas 10:08 sa buntag. Lima ka panimay ang apektado sa sunog apan duha lang niini ang hingpit nga naugdaw samtang ang tulo partially damage. Lima ka pamilya ug 18 ka individual ang apektado sa sunog nga maoy miokupar sa maong panimalay. Nagsugod matod pa ang kayo sa panimay ni Wela Raymunda nga giokupar ni Lemer Vismanos. Gibanabana sa Cebu City Fire Department nga moabot ngadto sa P264,000 ang danyos sa maong sunog. Apan alang ni Raymunda, dili sa ilaha nagsugod ang kayo kay nakita niya nga ang iyang mga silingan nga naa sa sudlonon mao may unang nanggawas nga nagpasabot dili sa ilaha naggikan ang kayo. “Katong sa sulod, niuna man og gawas, nangayo og tabang kay naay sunog, sa ato pa didto siguro sa ilaha nag- una kay nangayo man sila og tabang,” matod ni Raymunda. Si Toting Aguinaldo Campo, usa sa mga residente nga naapil pagkasunog ang iyang balay, nagkanayon nga dali kaayo nga nakakatap ang kayo tungod kay pulos light materials ang dapat sa mga balay. “Dali naugdaw, Sir, kay light material man gud. Nakita nako ang aso kusog kaayo gyud nya nisubay nani sa kuryente nagbuto-buto mao to naapil amoa,” asoy ni Aguinaldo Campo. Misuway pa siya'g pawong sa kayo pinaagi sa paggamit sa ilang fire extinguisher apan wala na madala tungod sa kakusog sa kayo ug naapil gyud ang iyang balay.",Unsa ang nahitabo sa manghod human siya niambak sa bintana?,"Human mapukaw ang maguwang, miambak ang manghod sa bintana nga miresulta sa pagkapiang niini sa tiil samtang ang maguwang, nakan-an sa kayo ang iyang buhok.",pagkapiang niini sa tiil,731,887,76,100
00063-017,63,"Patay human gidakdakan og barbell, gidunggab","Ulo gidakdaka'g barbell ug gidungab hinungdan namatay ang poultry boy, alas 5:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 22, 2024 sa Red Cave Poutry Farma sa Brgy. Biasong, lungsod sa Balamban. Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros. Ang suspek mao si Sherry Amores, hingkod ang panuigon, laing poultry boy ug taga Tabango, Leyte. Ang biktima namatay Dominggo sa hapon kay wala na makaagwanta naangkon mga samad dinungban ug bun-og sa ulo. Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga personal grudge ang motibo sa krimen. Ang biktima og suspek pulos hubog kay gikan nagtagay sa disco sa usa ka lugar sa Brgy. Biasong ug buntag na nanguli dihang nagkalis tungod sa kahubog. Nagkasinumbagay ang biktima ug ang suspek, sumala sa mga kauban sa trabaho, kinsa nisuway unta sa pagbabag sa suspek apan gipanghulga sila. Igo nalang silang nakadungog sa pagping-it sa biktima dihang gidakdakag barbell ug gidunggab makadaghang higayon. Sumala ni Abalayan, nga ang suspek paspas nga nakasibat ug sa ilang follow up, naka-uli na sa Tabango, Leyte. Kini basi sa ilang nakuhang impormasyon sa Municipal Police Station sa Tabango sa Probinsya sa Leyte. Daling gisuhid sa kapulisan sa Tabango, Leyte, ang suspek apan abtik sab kining nakasibat palayo sa lugar. Gibutyag ni Maxine, nga si Amores dunay pending nga warrant of arrest sa kasong murder sa Tabango, Leyte ug kasong pagpangawat sa Bacoor, Cavite. Matod ni Ampang, si Amparo Ampatuan Amper Jr, head employee, nibutyag nga nagdali sila pag-adto sa lawak sa biktima ug ikasugat nila ang suspek kinsa mibahad. “Nahinaykan gyud nako si Banjo, ayaw nalang mo ug apil-apil, kay basin ug balikon tamo diri,” dayon midagan palayo, sumala ni Abalayan. Narekuber sa kapulisan sa crime scene anv kitchen knife ug ang barbell.",Taga-asa ang biktima?,"Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros.",taga Negros,187,294,95,106
01450-016,1450,Nag-viral nga ‘kawatan’ nasikop atol sa buy-bust,"Giila sa kapulisan nga notadong kawatan nga nakuhaan og footage sa CCTV camera ug nag-viral sa social media sa iyang pagpangawat nasikop atol sa buy-bust. Ang suspek nga nakuhaan og 10. 24 gramos nga shabu sa iyang posisyon giilang si Kalvin Angawanon, 23, taga Barangay Cogon, lungsod sa Compostela. Ang drugas nga nasakmit mobalor og dul-an sa P 70,000. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga si Angawanon, ilang nasikop sa buy-bust sa Barangay Cotcot, Liloan, alas 7:00 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023. Sumala ni Antic, si Angawanon nag-viral sa social media niadtong Nobiyembre 13, 2023 human nakita sa CCTV mga nangawat sa usa ka subdivision sa Brgy. Cotcot. Gipanid-an kini sa kapulisan ug nasuta nga nalambigit sa ilegal nga negosyo hinungdan nga gilusad usab ang buy-bust. Gipadayag ni Antic nga magsilbi kini nga “warning” nga ang pagkasikop ni Angawanon tungod sa hugot nga kampanya sa kapulisan sa paggukod sa mga kriminal.",Unsa ang tumong sa pagkasikop ni Angawanon?,Gipadayag ni Antic nga magsilbi kini nga “warning” nga ang pagkasikop ni Angawanon tungod sa hugot nga kampanya sa kapulisan sa paggukod sa mga kriminal.,paggukod sa mga kriminal.,862,1015,128,153
00388-004,388,District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,"Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",Unsay giingon ni Rechris G. Belleza mahitungod sa serbisyo publiko sa pag-abli sa LTO Alcoy District Office?,"“As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service.",let us reaffirm our dedication to public service,744,848,55,103
00785-002,785,Sunog miulbo pagbalik sa Sambag 2,"Human sa dakong sunog niadtong Lunes, Abril 8 sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nausban na sab pagkasunod adlaw, Martes, Abril 9. Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon. . Dali ra sab nga napawong ang kayo sa kabomberuhan nga nakamugna og kadaut sa balay ni Gardon nga gibana-bana nga mokabat sa P15,500 ang danyos. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa pag-ulbo pag-usab sa sunog. STATE OF CALAMITYGideklarar nga ipaubos sa state of calamity ang Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo human naigo sa sunog niadtong Lunes, Abril 8, 2024 nga nakaapekto sa tulo ka mga sityo nga naglangkob sa Kalubihan, Riverside ug Brupa nga naglibot sa Tuberculosis Pavilion. Ang insedente milamoy sa 104 ka mga balay ug 669 ka mga residente ang nawad-an sa ilang pinuy-anan. Gibana-bana nga mokabat sa P7,500,000 ang danyos sa sunog. Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9. Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente. Matod pa ni Balagulan nga adunay purohan nga mosaka ang gidaghanon sa mga nabiktima ilabi na nga nagpadayon pa ang ilang gihimong validation sa listahan. Dugang pa niya nga nagtagbo ang konseho ug nauyonan nga ipaubos sa state of calamity ang barangay aron mapadali ang pag-release sa emergency funds ug resources nga matunol ngadto sa mga apektado. REBLOCKINGMatod ni Balagulan nga sa pagkakaron, ang tanang apektadong mga residente anaa sa City Central National High School sa may Osmeña Boulevard sa dakbayan sa Sugbo. Adunay kinatibuk-an nga 231 ka mga pamilya sa pagkakaron. Giklaro niya nga dili una niya tugotan nga mobalik ang mga nasunogan nga motukod og balik sa ilang mga panimalay sanglit ipatuman nila ang re-blocking sa lugar. Si Eddie Gariando, 54, taga Sitio Kalubihan, nangayo og tabang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron ilang matukod pag-usab ang ilang balay. Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila. “We hope nga naay monetary assistance nga maabot namo para makasugod mig balik kay lisod gyud among sitwasyon,” matod ni Gariando. Ang mother-in-law ni Gariando nga si Tikya Garlando, 64, kinsa na-stroke, nihangyo sab og donasyon nga folding bed, kinsa nagsalig lang sa iyang wheelchair. ASSISTANCESi Perla Dicdiquin, pangulo sa Department of Social Welfare Services sa dakbayan, niingon nga isip unang lakang, ilang gipaneguro nga mabakwit ang tanang mga biktima ngadto sa tunghaan ug hatagan nila ang mga biktima og pagkaon sa tulo ka kan-anan sud sa unang tulo ka adlaw. Nag-apod-apod sab sila og disaster kits nga adunay sulod nga banig o habol nga banig nga ginama sa dahon sa pandan, balde, ug hygiene kits. Ang matag apektadong indibidwal makadawat ug lima ka kilong bugas ug de lata. Dugang pa, ang mga pamilya adunay katungod sa cash assistance ug housing materials sa 10 ka sheets sa galvanized irons ug 10 ka piraso sa plywood gikan sa City Government. Ang kinatibuk-an ug partially burned nga mga balay makadawat og P20,000; ang mga sharers ug mga nag-abang makadawat og P10,000; makadawat og P5,000 ang mga absentee owners o kadtong mga tag-iya sa balay nga wala nagpuyo. Base sa inisyal nga datos, adunay 89 ka balay ang totally burned, lima ka partial, 62 ka nag-abang, 37 ka sharer, ug 39 ka lodger. Sa laing bahin, si Balagulan niingon nga ilang gi-maximize ang magamit nga electric fan sulod sa mga classroom aron makapabugnaw sa mga nasunogan gikan sa grabeng kainit. PAG-ULBOSa report sa kabumberohan ang sunog niadtong Lunes nagsugod alas 3:57 sa hapon. Unya, giisa kini sa unang alarma sa alas 3:59 sa hapon, gisundan sa ikaduhang alarma sa alas 4:16 sa hapon, ug sa ikatulo nga alarma alas 4:23 sa hapon, niabot sa status nga under control pagka alas 5:01 sa hapon. Gideklarar sa Cebu City Fire Office nga kontrolado ang sitwasyon alas 8:22 sa gabii, ug hingpit napawong ang kayo pagka alas 10:16 sa gabii. Adunay tulo ka naangol nga mga indibidwal, lakip ang duha ka babaye nga nag-edad og 22 ug 26 anyos nga naglisod sa pagginhawa, ug usa ka 46-anyos nga lalaki adunay pilas sa wala nga tunga nga tudlo. Wala pa’y final report ang kabumberohan apan gitan-aw nila nga problema sa kuryente sa aircon nga depektuso maoy hinungdan sa sunog. Dugang pa niini, ang kahagip-ot sa mga karsada sulod sa maong dapit hinungdan nga milanat og pito ka oras ang ilang pagpawong sa kayo.",Asa nagsugod ang sunog sa Sambag 2?,"Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon.","balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2",137,310,102,149
00661-016,661,Ex-con gibirahan sa pagkatug; halin sa drugas wa i-remit?,"Wala makamata sa iyang pagkatulog ang giila nga ex-convict human pusila alas 2:30 sa kaadlawon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa Sityo San Juan Puntod 1, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Si Elmer Escoreal, hingkod ang panuigon, ug kanhi priso, ang namatay human nakaangko’g samad pinusilan sa ulo. Si Escoreal diha nakatagpilaw sud sa E-trike sa iyang silingan nga giparada daplin sa dalan. Atol niining pagsuwat, wa pa mailhi sa kapulisan ang giingong duha ka suspetsado nga mipatay sa biktima. Si Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang kalambigitan sa drugas ang gituohang motibo sa krimen. Base sa nahipos nga kasayuran nasuta nga adunay wala mabayri nga utang sa drugas ang biktima. Matod pa dako-dako nga kantidad hinungdan nga dili layo ang posibilidad gipaningil kini. Hinuon dunay duha ka person of interest nga ilang gisubay ang kapulisan. Ang mga tawo sa dapit pulos ambot sa ilang pamahayag ug igo lang sila nakabati sa sipang buto sa armas. Alas 6:20 sa buntag na nasayran human makit-i ang biktima nga nagkadugo na. Matud ni Alianza, nga ang biktima nakagawas sa bilanggoan Enero 2023 tungod sa kaso sa drugas. Nahibaw-an sa kapulisan nga ang biktima nagpadayon sa illegal nga kalihukan. Usa ka ginganlag “Jun” dili tinuod pangalan nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagduwa siyag online game sa internetan sa duol diin nakadungog siya og buto sa pagtuo nga rebentador. Si Denver Escudero, manghud sa biktima, mibutyag nga gibadlong na nila si Escoreal, apan wala gyud mopatuo.",Unsa ang hinungdan sa posibilidad nga gipaningil si Elmer Escoreal?,Matod pa dako-dako nga kantidad hinungdan nga dili layo ang posibilidad gipaningil kini.,dako-dako nga kantidad,764,852,9,31
01570-008,1570,Aguinaldo Aguirre gusto nga LGUs dunay‘gahom pagduma’ sa water district,"Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Cebu City North District Representative Rachel “Cutie” Aguinaldo Aguirre niduso og balik sa pag-amendar sa maong balaudnon nga unang giduso sa iyang namatay nga amahan aron katugotan ug madasig ang local government units (LGUs) alang sa maayong performance sa water districts atol sa unang regular session sa 19th Congress niadtong Hunyo 30, 2022. Sa website sa House of the Representatives, nag ung-ong pa ang balaudnon sa committee on public works and highways sukad niadtong Hulyo 27, 2022. Base sa gisugyot nga amendment, ang mga LGU, kansang mga konstituwente gisilbihan sa water district, dili manghilabot sa operasyon sa water district, apan kini adunay katungod ug katungdanan sa pagdumala, ilabi na kon ang serbisyo sa ilang mga konstituwente nadaot. “Many consumers have laid a large part of the blame for MCWD’s dismal performance on their governor and respective city or town mayor and congressman for allegedly neglecting to prod and push the water district to do its job,” pagsabot ni Aguinaldo Aguirre. Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila. Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.",Unsay gihimo ni Abarca III ug mga kauban human sa plano ni Mayor Cedie Abangan?,Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.,wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod,1728,1820,33,81
00517-006,517,"Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas","Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /",Unsa ang gibati ni Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo sa pagdungog sa buto ug pagtan-aw sa sunog?,"Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo.",nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo.,840,1042,153,202
01443-004,1443,Polis angol sa aksidente,"Tungod sa kadaut sa dalan, usa ka polis naangol sa aksidente sa national highway sa Barangay Bagacay, lungsod sa Sibonga, alas 6:00 sa gabii sa Nobiyembre 30, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente. Gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga nirespondi nga mga sakop sa rescue team sa Sibonga. Luwas na ang kahimtang niini.",Unsa ang tuyo sa pagbiyahe sa biktima?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente.",pagpalit og pagkaon para sa panihapon,380,737,181,218
00247-001,247,Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw,"Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.","Kanus-a nahitabo ang sunog sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon?","Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024.","alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024",0,173,127,172
01392-004,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Kanus-a gipadayag ni Abarquez ang plano sa first aid training alang sa mga habalhabal driver?,"Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023.","Sabado, Disyembre 9, 2023",816,969,127,152
00633-006,633,CCPO nangandam sa seguridad sa Palaro 2024,"Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA. Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas. Apan dako kini nga hagit kanila ilabi na nga liboan ka mga atleta ug mga delegado sa lain-laing rehiyon sa tibuok Pilipinas ang ilang bantayan sa Palarong Pambansa. Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. Niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024, gipabalik na sa ilang units ang kapin sa 200 ka mga polis nga gipabantay sa CVIRAA. Nagpasalamat ang director sa CCPO sa mga polis nga miserbisyo sa maong dakong kalihukan ug magsugod na usab sila sa pagpangandam sa labing dako nga sports event sa nasod, ang Palarong Pambansa 2024.",Unsa ang mahitabo sa gidaghanon sa mga polis atol sa Palaro 2024?,"Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. ",mahimong triplehon,616,811,131,149
00986-018,986,"Hepe sa PRO 7 mibisita, misaludo ni P/Cpl. Reymous","Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani. Si Reymous kabahin sa team sa kapulisan ug mga sundalo nga ning-serve sa warrant of arrest sa usa ka lider sa mga rebelde sa dapit. Uban ni Abad ang acting commander sa Area Police Command (APC) Visayas nga si Police Major Gen. Rebumaphil Babia ug pipila ka mga opisyal sa Philippine Army sa Bohol. Gawas sa medalya nga gihatag sa pamilya, gi-turnover usab ni Abad ang usa ka tseke gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund, Inc. (PSMBFI) nga moabot og P1 milyon, lakip na ang personal nga financial assistance nga gihatag sa PRO-7.“Personal nga mipaabot sa ilang simpatiya una sa namatyan sa ginikanan ug sa pamilya ni Police Corporal Reymous. . . ” matod ni Leyson. Lakip sa gihatagan og pasidungog ang laing polis nga samaran nga si Police Corporal Lennon Lacson Herbito diin gitunolan siya og Medalya ng Sugatang Magiting ug cash nga wala na gibutyag ni Leyson kon pila. Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.",Kinsa ang gobernador nga naghatag og financial assistance sa pamilyang Reymous?,"Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.",Bohol Governor Corea Aristotle Barbin,1332,1504,22,59
00917-009,917,NCCA malaumon nga pulpit panels mabalik sa Boljoon,"Malaumon ang opisyal sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) nga mahibalik sa Patrocinio de Charie Church ang pulpit panels niini sa lungsod sa Boljoon. Kini maoy nasayran atol sa tigom nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan tali sa mga opisyal sa NCCA pinangulohan ni NCCA Chair Samsam Jacaban sa Kapitolyo. “I think there’s a very big chance, but it all depends really on the answer of the National Museum (of the Philippines),” matod ni Jacaban pinaagi sa social media page sa Kapitolyo. Matod ni Jacaban nga nakabisita na siya sa Boljoon Parish Church ug nakadungog na usab sa mga yangungo sa mga residente alang sa hinanali nga pag-uli sa pulpit panels sa simbahan nga kasamtangang naka display sa National Museum of the Philippines (NMP). “We will work with the National Museum to work out the best solution para katong madungog ang mga gi-request sa mga tawo kanilang mga gihangyo,” asoy ni Jacaban “Their (Boljoanons) concerns is really for the return of the panels and we’re going to work with the National Museum to make sure that we address the needs,”dugang niya. Una nang gipangita ang mga panel nga giingong gipanag-iya sa Boljoon Church diin giadorno kini sa pulpito sulod sa 400 ka katuigan. Apan gideklarar ang pagkawala niini sa 1980. Sa Pebrero 14, nabantayan ang maong panel sa NMP nga nadawat isip donation sa usa ka pribadong kolektor. Subay niini, nagkahiusa sa panawagan ang mga opisyal sa Probinsya sa pagpauli sa religious ug cultural treasures sa lungsod.",Giunsa pag-adorno ang mga panel sa Boljoon Church?,Una nang gipangita ang mga panel nga giingong gipanag-iya sa Boljoon Church diin giadorno kini sa pulpito sulod sa 400 ka katuigan.,giadorno kini sa pulpito,1089,1220,81,105
00084-012,84,"Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay","Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.",Kinsa ang naghatag sa impormasyon bahin sa danyos sa sunog?,"Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog.",F03 Yanyan Autentico,658,787,12,32
01518-003,1518,Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso,"Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.",Kinsa ang nipahibawo sa maong balita ngadto sa mga empleyado?," Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta","Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan",877,1286,27,79
00649-005,649,P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop,"Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.",Kinsa ang nagapangulo sa operasyon sa Police Station 4 sa LCPO?,"Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO.",P/Maj. Diana Barcellano,826,1091,58,81
01569-009,1569,"Occiano: Pagbotar sa PWDs, seniors ‘ipasayo’","Aron sa pagtubag sa mga reklamo ug kabalaka sama sa taas nga linya nga nasinati sa mga senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD), ang Commission on Elections (Comelec) nagplano nga ipahigayon ang pagpabotar kanila sa mas sayo sa gikatakdang eleksiyon. Si Commission on Elections Central Visayas (Comelec 7) Director Fritzgerald Sherwin Occiano, nahinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ilang giplanu ang pagpahigayon niini usa ka semana sa di pa ang adlaw sa piniliay. Matod niya nga apil kini sa mga kausaban nga ilang ipatuman aron mapalambo ang kasinatian sa pagbotar sa publiko labi sa katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran. Sa edad nga 69, si Cebu City Mayor Cedie “Lizer” Abangan, sama sa uban, nag-atubang usab sa hagit sa pagsaka sa taas nga hagdanan sa ilang tagsa-tagsa ka polling centers atol sa miaging BSKE. Sa dihang nahimutang sa ikaupat nga andana sa Guadalupe Elementary School sa Barangay Guadalupe ang polling precinct sa mayor, si Abangan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagpakita og “sensitivity” ngadto sa mga senior citizen.",Kinsa nga mga tawo ang labot sa kausaban nga ipatuman sa Comelec?,Matod niya nga apil kini sa mga kausaban nga ilang ipatuman aron mapalambo ang kasinatian sa pagbotar sa publiko labi sa katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran.,katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran,483,653,121,169
00195-003,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Kinsa ang kadaghanan sa mga naapektuhan sa leptospirosis?,Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos.,mga lalaki,423,556,34,44
00718-003,718,Karambola sa mga sakyanan: 9 angol,"Siyam ka mga tawo ang nangaangol sa duha ka managlahi nga mga karambola sa mga sakyanan sa managlahing mga karsada sa dakbayan sa Sugbo nga ingon sa nagdungan mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa Lunes, Abril 22, 2024. Unom nangaangol sa karambola sa upat ka mga sakyanan, usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto alas 3:00 sa kadlawon sa underpass sa Natalio Bacalso Avenue, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Naangol ang driver sa Yamaha Aerox nga si Danver Fermano Edisan Jr. , 31, ug iyang angkas si Trixie Donah Abalayan, 25 , pulos taga Sitio Paradise 2, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Si Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga ang motorsiklo nga Aerox ni Edisan ug Hyundai Accent nga gimaneho ni Brett Ramonito Fernandez Go, 26, taga Camparville, Brgy. Buhisan dakbayan sa Sugbo pulos padulong sa Brgy. Pardo. Ang Aerox maoy nag-una ug nagsunod ang Hyundai Accent. Samtang sa pikas lane, ang motorsiklo nga Honda XRM nga gimaneho ni Ernest Fernando Ferolino Ferraren, 53, taga Brgy. Poblacion Ward 1, lungsod sa Minglanilla, ug Ceres bus nga gimaneho ni Ferrer Dacuyan Abing, 32, taga Brgy. Alambijud, lungsod sa Argao, nagbiyahe padulong sa Brgy. Mambaling. Ang XRM maoy nag-una samtang nagsunod mao ang Ceres Bus. Sa pag-abot sa may underpass, si Ferraren nawagtangan og control sa motorsiklo hinungdan nga sa pagkatumba. Si Abing nga nakabantay nga natumba ug naghigda sa karsada si Ferraren, ni-brake aron di niya maligsan. Apan kay dangog kaayo ang karsada, siya nawad-an og control sa bus. Niresulta nga nibabag sa pikas nga lane ug nibangga sa Aerox ug Hyundai Accent. Sa kakusog sa impact, sila si Edisan ug Abalayan natumba ug naangol. Samtang ang Hyundai Accent nakaangkon og kadaot ug naangol ang mga pasahero nga sila si Carol Eprol Dimapasoc Ferreras, taga Habitat, Brgy. Bulacao; Julita Susing Ferriols, 26, taga Pardo; ug Napoleon Queer Fetalino, 29, taga Brgy Tisa ning siyudad. Kasamtangang gitanggong ang driver sa bus sa pagsuwat ning taho. Samtang giandam ang kasong reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property. LAING KARAMBOLANadala sa tambalanan ang tulo ka mga pasahero sa Grab car nga gidumbol sa usa ka Mitsubishi Montero nga gimaneho ni Loren Epoy sa Governor M. Cuenco, Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa buntag sa Lunes. Matod ni Ador Fiel, taga Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo nga maoy nagmaneho sa Grab car nga Toyota Avanza nga duna siyay sakay nga lima ka mga pasahero, tulo niini nangaangol nga nadala sa tambalanan. Iyang gisaysay nga mo-u-turn siya ubos sa flyover, apan sa dihang naabot sila sa sakaon nga bahin sa Mahiga bridge atubangan sa usa ka mall, kalit lang dunay sakyanan nga kusog nga nidumbol sa ilang likod. “Kusog kaayo ang iyang dagan, ni menor ko kay naa may mang left turn diri. Mao naman ni lugapak ang akong likod,” matod ni Ador. Nalagpot ang Avanza ug napunta sa pikas lane ug naigo usab niya ang itom nga Toyota Land Cruiser. Gituohan ni Ador nga nakatulog ang nagmaneho sa Montero nga maoy nakaingon kon nganong wala nakabantay sa atubangan niini.",Kinsa ang driver sa Yamaha Aerox nga naangol?,"Naangol ang driver sa Yamaha Aerox nga si Danver Fermano Edisan Jr. , 31, ug iyang angkas si Trixie Donah Abalayan, 25 , pulos taga Sitio Paradise 2, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo.",Danver Fermano Edisan Jr.,420,607,42,67
00910-014,910,"‘Mastermind’ sa krimen, nasikop","Duha ka giingong nag-unang utok sa pagpatay kang Lapu-Lapu City Market Consultant Christopher Ceniza niadtong Enero ning tuiga ang nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nunot sa paggawas sa warrant of arrest sa korte ning semanaha. Atol sa press conference sa Biyernes, Marso 15, 2024, gikompirmar sa mga awtoridad ang pagkatawo sa mga suspek nga sila si Aiza Inot Alonsagay, hepe sa clearing team sa siyudad, ug usa sa iyang mga personnel nga si Cesante Banez Maloloy-on. Nasikop sila si Alonsagay ug Maloloy-on human sa pagpagawas sa warrant of arrest ug sa tulo nila ka mga kauban nga sila si Ares Inserto Intano, Derold Inting Isabedra, ug Marlo Isidoro Intano sa Regional Trial Court Seventh Judicial Division Branch 71 niadtong Huwebes, Marso 14. Sa miaging mga taho, si Ares Intano, nga nagtrabaho isip drayber sa clearing team, maoy giingong middleman sa krimen. Si Isabedra, nagtrabaho isip barangay tanod sa Barangay Looc, giila nga drayber sa getaway vehicle nga gigamit sa mga suspek, samtang si Marlo Intano maoy gunman. Sila si Ares ug Marlo unang gidakop tungod sa managlahing mga salaod. Si Ares nasikop sa illegal possession of firearms, samtang si Marlo nasikop sa kasong drug offense ubos sa section 5 sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 niadtong Enero 9. Si Isabedra ni-surrender kang Lapu-Lapu Mayor Joelito “Ahong” Chan sa samang adlaw ug gipaubos sa iyang proteksyon ug gi-turnover siya sa awtoridad. Niadtong Biyernes, si Police Lieutenant Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nipahibawo nga ang pagkasikop sa lima ka mga suspek sa kaso nagpasabot nga ibalik na nila sa korte ang warrant of arrest. Gipahibalo sa korte nga ang mga suspek maoy manubag sa krimen ug nga makapadayon kini sa legal nga proseso niini. Matod ni Barcelo, nakakita ang korte og igong ebidensiya, probable cause, ug reasonable degree of certainty nga nagpunting sa pagkalambigit sa mga suspek. Si Barcelo namahayag nga adunay arraignment ang mga suspek, ug human niini, ang prosekusyon maoy magdeterminar ug mo-apply sa korte kon kinsa sa mga suspek ang makonsiderar nga star witness. Sila si Alonsagay ug Maloloy-on nagdumili sa paghatag og komento sa mga pasangil batok kanila. “Nagmahay ko kay kaduha gyod ko gihagad ni Ares dili unta ko pag una unya ana man sila nga vendor ra kuno niya kadiyot ra kuno kaayo,” matod ni ni Isabedra.",Unsa ang ginasiguro nga mahitabo human sa arraignment sa mga suspek?,"Si Barcelo namahayag nga adunay arraignment ang mga suspek, ug human niini, ang prosekusyon maoy magdeterminar ug mo-apply sa korte kon kinsa sa mga suspek ang makonsiderar nga star witness.",ang prosekusyon maoy magdeterminar ug mo-apply sa korte,1940,2130,76,131
00070-015,70,Lapu miapil og int’l coastal clean-up,"Human sa 20 ka mga tuig nga pag-apil sa Lapu-Lapu City sa International Coastal and Underwater Clean-up, mosalmot na sab kini sa usa ka environmental cause alang sa mas limpyo ug nindot nga kinaiyahan. Ang gobiyerno sa dakbayan pinaagi sa City Environment and Natural Resources Office (Cenro), ug ubang mga ahensya nilusad sa Scubasurero “Sibot Man” project niadtong Sabado, Septiyemre 21, 2024, sa Marigondon Wharf. Giapilan og dul-an sa 5,000 ka volunteers, ang 30 barangays sa Lapu-Lapu City nagpahigayon og dungan nga clean-up niadtong Sabado, matod ni Cenro officer Marilyn Anonas. Matod ni Anonas, ang clean up, nga nagsugod sa alas 6:00 sa buntag, makatabang kanila sa pag-ila sa klase ug gidaghanon sa mga basura nga nakolekta. Niini, maprotektahan ang marine ecosystems gikan sa makadaot nga mga basura. “On that day of the International Coastal Clean-Up, we made a strong effort to gather and collate all data, providing a foundation for understanding our waste issues,” dugang ni Anonas. “This data will be invaluable for enacting ordinances and laws in the council, helping us identify which types of waste we can regulate, control, or even ban. ”Asoy ni Anonas nga ang datus nga nakolekta gikan clean-up drive tapukon karong adlawa, Lunes, Septiyembre 23. Basi sa International Coastal Cleanup website, ang International Coastal Cleanup maoy labing dako nga global volunteer initiative nga alang sa kahimsog sa kadagatan lakip na ang mga sapa ug suba sa tibuok kalibutan. Gawas sa tinuig nga green international initiative, ang Cenro nagpahigayon sab og regular clean-up drives sa coastal areas sa dakbayan. Sa labing ulahing Cenro accomplishment report, nasuta nga kapin sa 20 ka clean-up activities ang napahigayon niadtong buwan sa Agusto. Niadtong Mayo 1, ang Lapu-Lapu City Government nagsugod pagkolekta og P100 environmental fee alang sa tanang lokal ug langyaw nga mga turista nga maglingaw sa water sports ug recreational activities lakip sa scuba diving, free diving, banana boat riding, jet skiing, sea walking, parasailing, kayaking, island hopping, ug uban pa. Kabahin sa Scubasurero “Sibot Man” project, moabotsa 500 ka sibot (fish nets) ang ipang-apud-apod sa mga mananagat ug boat operators. /DPC",Kinsa ang nag-ingon nga nag-apil sa dungan nga clean-up gikan sa 30 barangays?,"Giapilan og dul-an sa 5,000 ka volunteers, ang 30 barangays sa Lapu-Lapu City nagpahigayon og dungan nga clean-up niadtong Sabado, matod ni Cenro officer Marilyn Anonas.",Cenro officer Marilyn Anonas,417,586,140,168
01597-015,1597,"‘Misukol’ sa kapulisan, tipi","Suspek sa mga kasong murder sa dakbayan sa Sugbo ug lungsod sa Dumanjug napusilan-patay sa kapulisan sa bukirang barangay sa Kolabtingon, Dumanjug, alas 2:30 sa hapon, Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Sa pasiunang nakuhang kasayoran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang napatay giila nga si Adong Panopio alyas Cyrus, hamtog na ang pangidaron, ulitawo apan dunay kapuyo ug taga Barangay Apo nga bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Dugang nasayran nga ang kapulisan sa Dumanjug nakadawat og tawag bahin sa usa ka armadong tawo sa Barangay sa Kolabtingon. Kini ang hinungdan nga niresponde ang kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Captain Judith Marjo Clavero Oliva ug positibo ang maong taho. Apan matod pa nga si Panopio maoy nanguna og pamusil sa mga polis gamit sa iyang .45 pistol hinungdan nga nahitabo ang engkwentro nga niresulta sa iyang kamatayon. Ug nasayran sa kapulisan nga si Panopio maoy suspek nga nipusil-patay sa biktima nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo nga taga Barangay Apo apan ang biktima didto gipatay sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon. Matod pa nga ang biktima naglakaw lang padulong mobisita sa iyang amigo sa Pawa, Dumanjug apan gihunongan sa motorsiklo ni Panopio ug gipusil kini nga niresulta sa kamatayon sa biktima. Si Panopio niiskapo, wa madakpi sa mga pulis sa Dumanjug niadtong higayona. Samtang, alas 6:00 sa gabii sa Oktubre 31, 2023 sa Unit 3 Oppra Plaza, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo, si Panopio maoy suspek usab sa pagpusil-patay sa biktima nga si Tiburcio Lydio Bravo, 34, ug taga Oppra Plaza sa Kalunasan. Ang biktima kuyog sa iyang mga barkada nag-inom ug nibuwag sa grupo human niadto sa tindahan kay may paliton, apan sa kalit lang nitumaw ang suspek ug gipusil ang biktima nga nakabsan sa kinabuhi. Ang suspek daling nisibat ug wa madakpi sa mga polis sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga niresponde. Si Panopio gitumbok sa kapulisan nga usa ka gun for hire ug nalambigit sa illegal nga drugas.",Kanus-a gipatay ang biktima nga si Prangkoy Espina?,"Ug nasayran sa kapulisan nga si Panopio maoy suspek nga nipusil-patay sa biktima nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo nga taga Barangay Apo apan ang biktima didto gipatay sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon.","Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon.",901,1144,206,243
01654-017,1654,Butane canisters ‘pisaton’,"Dili mominos sa 7 milyunes nga bakanteng butane canisters nga gibanabana nga mobalor og P285 milyunes, nasakmit sa pagronda sa awtoridad sa dakong bodega sa Cebu Rufrance Multigas sa Sitio Batong, Barangay Danglag, lungsod sa Consolacion, alas 10:55 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Anti-Fraud and Commercial Crimes Unit (AFFCU) gikan sa Camp Crame sa kaulohan maoy nihimo sa operasyon subay sa search warrant nga giisyu ni Judge Jojie M. Cad-Enjambre sa Regional Trail Court (RTC 7 Branch 89 sa dakbayan sa Mandaue nga gipetsahan og Oktubre 20, 2023. REKLAMONaaghat ang operasyon sa CIDG tungod sa reklamo sa upat ka butane manufacturers gumikan sa kalapasan sa Section 2 sa Republic Act (RA) 623 as amended by RA 5700 o an Act to Regulate the Use of Duly Stamped or Marked Bottles. Naaktuhan ang 22 ka mga empleyado sa Cebu Rufrance Multigas nga nagguba sa nagkadaiyang butane canisters. Apan ang operator sa usa ka makinarya nilimod sa taho nga ang mga canister ilang pisaton. Samtang, usa ka representante sa butane canister supplier nga Botin, Tripler, Bluflame ug Pelaez nagkanayaon nga usa ka semana ang pagpaniid sa mga operatiba sa CIDG-AFFCU sa gironda nga kompaniya. Gihulagway niya nga dakong kalapasan sa balaud ang nahimo sa naasoy nga kompaniya tungod sa iyang alegasyon nga usa ka ‘unfair competition’ sa negosyo. Apan atol sa pagronda sa CIDG, wala ang tag-iya ug mga opisyal sa Cebu Rufrance Multigas nga giingong adunahang negosyante sa Sugbo gawas sa operator sa pressing machine ubang kawani. Si Wilfredo Jilou, 30, minyo taga Bais City, Negros Oriental nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga duha ka adlaw pa lang sila nga niabot sa Consolacion uban sa iyang asawa, mga silingan ug giswelduhan sila og P400 ang adlaw. Matod niya, ang uban kanila tigtangtang sa valve sa canister ug uban sa tigsud sa sako sa gipisat nga canister. Dugang niya nga stay-in sila sa kompaniya unya wala pa gyud sila makahibalo sa pangalan sa kompaniya ug pangalan sa tag-iya niini. LANAYONSumala sa representante sa upat ka mga kompaniya, ang mga canister ilang pangpisaton ug dad-on sa laing kompaniya aron lanayon ug himuon nga bag-ong butane canister sa kompaniya. Matod niini, naghago sila ug nibubo og dakong puhonan apan gikolekta ang ilang canister sa laing kompanya. Dugang niya nga gibanabana nga subra sa P20 milyunes ang alkanse sulod ning tuiga sa upat ka mga kompanya tungod sa pagpangawala o dili na mabalik ang bakanteng butane canister. Wala pa kini labot sa mga nangaging tuig dihang wala pa kini masakpi, dason sa representante. Mahal ang pagpalit nila sa empty canisters aron sudlan og butane gas alang sa ilang dealers apan nangawala kini tungod sa naasoy nga alegasyon. Gihulagway niini nga dili makiangayon ang gihimo sa maong kompaniya. Atol ning pagsuwat, wala pa makuha sa CIDG gikan sa Camp Crame ang habig sa tag-iya sa naasoy nga kompaniya.",Unsa ang nahitabo sa mga butane canisters sa Cebu Rufrance Multigas?,Naaktuhan ang 22 ka mga empleyado sa Cebu Rufrance Multigas nga nagguba sa nagkadaiyang butane canisters.,nagguba sa nagkadaiyang butane canisters,844,949,64,104
01061-014,1061,P6. 8M ilegal nga drugas sakmit; ex-con sikop,"Usa ka kilo sa gidudaha’ng shabu nga gibana-bana nga mokantidad og P6. 8 milyunes nasakmit sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue, alas 12:00 sa tungang gabii sa Biyernes, Pebrero 16, 2024. Samtang, nadakpan ang suspetsadong high value individual (HVI) nga drug pusher nga usa ka ex-convict nga giila nga si Sydney “Reymond” Leynes Leyva, 57, ulitawo, taga Dakbayan sa Carcar. Matod pa, ang kapulisan nakadawat og taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa suspek ug dihang na-validate sa ilang pagpaniid, gilusad dayon ang buy-bust. Nilusad sa operasyon mao ang City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit ( CIU/CDEU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. Lakip sa operasyon mao ang Regional Intelligence Division (RID) ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) nga gipangulohan ni Police Col. Bactong Bacudio Jr. ug sa mga PDEA agent nga gipangulohan ni IA 1 Lyra Libona ug sa PS1 MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Andy Cedie S. Roque. Si Reymond nabilanggo na sa kaso’ng highway robbery niadtong 1984-1991, nakagawas apan nadakpan na sab sa kasong illegal possession of firearms niadtong 1994 hangtod sa 2002. Nabalik sa bilanggoan sa tulo ka mga  higayon niadtong 2010 sa kasong pagpatay apan nakagawas niadtong 2023. Si Reymond, matod pa, apil sa drug watchlist nga makabaligya’g shabu nga 500 gramos kada semana. Ang iyang suplay gikan sa kontak nga binilanggo sa Abuyog Penal Colony ug adunay mga lokal nga kontak sa Brgy. Mantuyong ug Paknaan sa Mandaue City.",Asa nasakmit ang buy-bust?,"Usa ka kilo sa gidudaha’ng shabu nga gibana-bana nga mokantidad og P6. 8 milyunes nasakmit sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue, alas 12:00 sa tungang gabii sa Biyernes, Pebrero 16, 2024.","Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue",0,260,106,200
01640-007,1640,Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha,"Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.",Unsa ang gipasabot ni Patangan mahitungod sa epekto sa malnutrisyon?,Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata.,pag-uswag sa pangutok sa mga bata,1637,1726,55,88
00637-014,637,5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",Asa ang kustodiya sa suspek?,Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).,Dept. of Social Welfare and Development (DSWD),2023,2095,25,71
00616-015,616,"10 ka coordinators, aser sa illegal swertres, nasikop sa pagronda","Gipakusgan pa sa kapulisan sa Central Visayas (CV) ang ilang kampanya batok sa ilegal nga sugal, sama sa illegal swertres nga padayong migara sa mga probinsya sa rehiyon 7. Tungod niini, ang kapulisan, atol sa managlahi nga mga operasyon, nakasikop og 10 ka mga coordinator sa lainlaing mga lugar sa Sugbo. Ang Balamban Municipal Police Station nakasikop og upat ka mga aser ug usa ka coordinator sa Barangay Baliwagan, Buanoy ug Aliwanay. Ang mga nadakpan mao silang alyas Irene, 30, ug alyas Jesus, 55, pulos taga Barangay Baliwagan, alyas Julie , 27, taga Barangay Buanoy, ug alyas Joramie, 57, residente sa Barangay Sta. Cruz. Nasakmit gikan kanila ang illegal numbers game paraphernalia ug kwarta nga pusta sa mga nanugal sa swertres. Nasikop usab ang ilang gitumbok nga coordinator nga si alyas Marcial, 52, taga Baliwagan, kinsa naabtan pa sa mga polis nga nag tally sa mga number combination ug remittance sa iyang ushers. Nakuha gikan kang Marcial ang calculator, notebook ug gagmay nga mga papel nga dunay mga numero sa swertres, stubs ug uban pa nga mga ebidensya. Samtang, ang Bantayan Police Station nakasikop usab og usa ka babaye nga nagpataya sa illegal numbers game. Ang suspek giila nga si alyas Vicky, 29, taga Purok 1, Barangay Lipayran, isla sa Bantayan. Ang Bantayan Police Station nakadawat og report labot sa pagpataya sa illegal swertres ni alyas Vicky nga tungod ani, ila gilayon nga gipaubos sa monitoring. Dihang nasuta nga nag-isyo og illegal swertres, ila dayon ni nga gidakop. Gipangayoan kini og dokumento nga magpamatuod nga legal siya nga nag operate og small town lottery apan wala siyay ikapakita hinungdan nga siya gidakop. Nasikop usab sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Regional Field Unit 7 ang upat ka mga lalaki nga nag usher sa ilegal nga sugal. Ang mga suspek giila nga silang alyas Dexter, 30, taga Barangay Vito, Lungsod sa Minglanilla; alyas Mather, 26, taga Purok Malipayon, Barangay Talayong, Lungsod sa Badian; alyas Reno, 29, nagpuyo sa Sitio Curvada, Brgy. Banigan, lungsod sa Badian; ug alyas Limuell, 48, taga Barangay Bato, lungsod sa Badian. Matod sa usa sa mga operatiba sa CIDG-7 nga si alyas Reno ang gitumbok nga coordinator sa illegal swertres samtang si alyas Limuell giingong staff sa asawa sa usa ka opisyal sa gobyerno sa lungsod sa Badian. Ang upat naatlan sa CIDG 7 nga mihimo’g transaksyon sa illegal numbers game nga kalapasan sa Republic Act 9287. Nakuha gikan kanila ang mga gamit sa ilegal nga sugal sama sa bet stub nga dunay nagkalainlaing number combinations, kwarta isip sugal, tally bet stub, carbon paper, ballpen ug uban pa nga mga kagamitan. Ang Police Regional Office 7 nihingusog pa sa ilang kampanya batok sa illegal numbers game subay sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga nakaapekto na sa ilang kita dinhi sa Central Visayas tungod sa padayon nga paghitak sa ilegal nga sugal sama sa illegal swertres ug illegal STL.",Kinsa ang naghatag og reklamo nga nakaapekto sa kita sa Police Regional Office 7?,Ang Police Regional Office 7 nihingusog pa sa ilang kampanya batok sa illegal numbers game subay sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga nakaapekto na sa ilang kita dinhi sa Central Visayas tungod sa padayon nga paghitak sa ilegal nga sugal sama sa illegal swertres ug illegal ,Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO),2646,2946,111,155
01183-016,1183,"Naunay sa kuryente sa isda, namatay","Usa ka 16 anyos nga binatilyo nga nanguryente og isda (paagi sa panagat) namatay sa dihang naunay og kuryente. Kini nahitabo niatong Lunes, Enero 22, 2024 sa ala 1:00 sa hapon sa Purok Canak, Barangay Rizal, Lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Ran Elorriaga Magtanong, taga Purok 5, Brgy. Buhingtubig, Pinamungajan. Sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan base sa pamahayag sa inahan ni Magtanong nga si Juliet Magtanong, 45, kini nibutyag nga alas 10:30 sa buntag sa Lunes nilakaw ang iyang anak kay mangurintig isda uban sa higala niini nga si Arce Charing Magtulis. Pagka-ala 1:00 sa hapon samtang gitarong ang mga wire sa kuryente, nahikapan ni Magtanong ang live wire hinungdan sa pagkirig. Suway nga nitabang si Magtulis sa iyang higala apan napakyas.",Unsa nga oras nahitabo ang insidente?,"Kini nahitabo niatong Lunes, Enero 22, 2024 sa ala 1:00 sa hapon sa Purok Canak, Barangay Rizal, Lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpan sa Sugbo.",ala 1:00 sa hapon,111,262,47,64
01223-015,1223,Gipusil-patay sud sa iyang balay,"Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.",Naunsa ang biktima sa dihang gitabang sa responders sa DRRMO?,Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan.,nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan,870,1016,92,145
00298-012,298,Brgy. Kapitan sa Tayud gikiha,"Gikiha ang Barangay Kapitan sa Tayud , lungsod sa Consolacion, Sugbo sa pasangil nga mi-hire sa iyang pag-umangkon ug pag-usab sa slogan sa signage sa barangay nga walay pagtugot gkan sa konseho sa barangay. Ang reklamong nepotismo ug kurapsyon batok kang Brgy. Kapitan Fe Cabisuelas gipasaka sa Office of the Ombudsman Visayas tungod sa giinngong kalapasan sa Administrative Code of 1987, Republic Act (RA) 3019, o ang Anti-Graft Corrupt and Practices Act, ug ang Revised Penal Code (RPC). Si kanhi barangay kapitan Blessilda “Bingol” Cabitic, maoy nipasaka sa mga kaso niadtong Mayo 10, 2024. Si Cabitic nanawagan sa Ombudsman nga ipaubos sa preventive suspension si Cuyos aron masiguro nga dili mamahimong bias ang imbestigasyon, ilabi na nga adunay panginahanglan nga mapanalipdan ang mga posibleng saksi. Gidepensahan ni Cabisuelas ang iyang kaugalingon pinaagi sa iyang counter-affidavit nga gisumiter niadtong Hulyo 12, nga nanghimakak sa maong mga alegasyon batok kaniya. “This complaint is solely resorted to harass, vex and inconvenience me and my staff from performing our functions and duties as barangay officials of Tayud,” matod niya. PAG-UMANGKONSi Cabitic, sa iyang complaint-affidavit, nag-akusar kang Cabisuelas sa pag-hire sa iyang pag-umangkon nga si Makmak Tiburcio Cabisuelas Cabling isip staff sa barangay office nga adunay monthly honorarium nga P15,000. Base sa pasangil ni Cabitic nga ang maong honorarium mas labaw pa sa ubang mga staff sa barangay, nga ang honorarium mokabat lang gikan sa P7,000 ngadto na sa P12,000 matag buwan. “Interestingly, Mr. Cabling is a relative of the respondent (Cabisuelas) within the third civil degree by affinity, considering that Mr. Cabling’s mother is the sister of respondent’s husband,” matod n Cabitic. Si Cabitic niingon nga si Cabisuelas nakalapas sa Section 3(e) sa RA 3019 “by appointing a relative within the fourth civil degree by affinity, and extending an undue favor to the said relative by manifest partiality. ”SIGNAGEAng miaging kapitan sa barangay Tayud dugang nag-akusar sa iyang successor sa pag-usab sa slogan sa barangay signage, gikan sa “Kayud Tayud” ngadto sa “Padayon Tayud,” nga walay pagtugot sa konseho. Si Cabitic miingon nga ang gihimo ni Cabisuelas nakalapas sa Article 220 sa Revised Penal Code tungod kay iyang gipadayon kini nga walay resolution sa konseho o pag-disclose sa funding source. Si Cabitic nagangkon nga siya naggasto og P200,000 sa orihinal nga signage, nga giusab ni Cabisuelas nga walay clearance gikan sa Commission on Audit. “This is according to her whims lang nga moguba kay dili na siya ganahan ana. ‘Padayun Tayud’ kuno, which para nako padayunon niya akong mga projects. Unsa may padayunon niya nga first time man siya?” matod ni Cabitic ngadto sa reporters sa usa ka press conference sa Huwebes, Agusto 1. TUBAGSa iyang tubag sa mga alegasyon ni Cabitic, si Cabisuelas nangatarungan sa iyang counter-affidavit nga ubos sa Local Government Code, walay bisan kinsa nga paryente sa appointing authority hangtod sa ikaupat nga degree nga mahimong ma-appoint sa usa ka career service position. Si Cabisuelas miingon nga ang posisyon nga gihuptan ni Cabling, usa ka barangay office clerk, dili usa ka career service position. Siya miingon nga ang iyang pag-umangkon gi-appoint na daan ni Cabitic mismo. Ang kapitan sa barangay Tayud dugang nagdepensa sa sweldo ni Cabling, nag-ingon nga ang iyang technical skills sa computer ug information and technology maoy basehan sa mas taas nga suweldo. Siya miingon usab nga ang honorarium ni Cabling ubos sa iyang administrasyon nagpabilin nga consistent sa iyang nadawat sa panahon ni Cabitic. Mahitungod sa slogan change, si Cabisuelas nangatarungan nga isip bag-ong kapitan sa barangay, aduna siya’y katungod nga ipakita ang iyang vision para sa Tayud, nga iyang gituohan nga nag-uyon sa mga pabor sa iyang constituents. Siya miklaro nga ang P80,000 nga budget alang sa bag-ong signage properly allocated pinaagi sa usa ka barangay resolution. “‘Padayun Tayud’ is just a slogan that the complainant can change if the people of Tayud place their trust in her again. Cabitic is not bound to follow my vision for Barangay Tayud, just as I am not bound by hers,” matod ni Cabisuelas sa iyang counter-affidavit. Si Cabisuelas mihulagway sa mga alegasyon ni Cabitic nga walay basehan ug walay merito. Si Cabisuelas usa ka barangay councilor sa panahon nga si Cabitic mao ang kapitan sa barangay ug nakadaug sa eleksyon sa barangay ug Sangguniang Kabataan niadtong Oktubre 2023 isip kapitan sa barangay. Si Cabitic naglingkod isip kapitan sa barangay sulod sa walo ka tuig.",Asa nga artikulo sa Revised Penal Code ang giingong nalapas ni Cabisuelas?,Si Cabitic miingon nga ang gihimo ni Cabisuelas nakalapas sa Article 220 sa Revised Penal Code tungod kay iyang gipadayon kini nga walay resolution sa konseho o pag-disclose sa funding source.,Article 220,2196,2388,61,72
00553-007,553,DTI: Price freeze sa Cebu province,"Gipatuman na sa Department of Trade and Industry (DTI) ang price freeze sa basic necessities sa mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo subay sa pagpaubos sa probinsya sa state of calamity. Tuyo niini nga matabangan ang mga Sugboanon nga apektado sa krisis ug epekto sa El Niño. Gimando sa DTI ang pagpatuman sa price freeze sulod sa 60 ka adlaw diin gitahasan ang mga negosyante nga motuman sa maong lagda. Ang mapakyas sa pagtuman niini mag-atubang og silot hangtod sa P1 milyon o pagkapriso sulod sa 10 ka mga tuig. Subay sa price list sa DTI, anaa gihapon sa P19. 50-P20. 50 ang presyo sa sardinas; anaa usab sa P7. 25-P9. 20 ang presyo sa instant noodles, moabot sa P42. 00-P64. 75 ang presyo sa gatas ug P6. 50-P40 ang presyo sa kape. Ang tubig nga mainom anaa sa P6-P90 ang presyo magdepende sa gidak-on. Lakip usab niini ang presyo sa sabon panglaba nga anaa sa P17-P25. Nanawagan ang buhatan sa DTI sa mga consumer nga isumbong o motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301 kon ugaling dunay mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo nga wala mosunod sa lagda.",Unsa ang presyo sa gatas base sa price list sa DTI?,"Subay sa price list sa DTI, anaa gihapon sa P19. 50-P20. 50 ang presyo sa sardinas; anaa usab sa P7. 25-P9. 20 ang presyo sa instant noodles, moabot sa P42. 00-P64. 75 ang presyo sa gatas ug P6. 50-P40 ang presyo sa kape",P42. 00-P64. 75,514,734,152,167
00505-002,505,"Kanhi seaman, kauban nasikop atol sa buy-bust","Usa ka kanhi seaman ug iyang konsabo ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), ala 1:40 sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 9, 2024, sa sulod sa Ludo Cemetery, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon. Lakip sa nadakpan si alyas Leslie, 33, nagtrabaho sa usa ka printing press isip production worker, taga Sitio Quijano Compound, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda ubos sa supervision ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang sa 1,015. 00 gramos nga dunay standard drug price nga P6. 9 milyones. Ang maong mga ebidensya nga nakuha gi-turn over kini dayon sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Usa sa mga opisyal sa CDEU nga dili magpaila, nagkanayon nga sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga kanhi seaman si alyas Gaudencio apan mihunong niadtong panahon sa pandemic. Tungod niini, nagkanunanayan na kini nga mobiyahe sa dakbayan sa Sugbo aron mamalit og illegal nga drugas sa Barangay Carreta. Human ma-monitor ang iyang illegal nga kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust operation diin ang mitunol sa illegal nga drugas mao si alyas Leslie. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa duha ka mga dinakpan.",Kinsa ang target sa operasyon nga nadakpan?,"Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon.",alyas Gaudencio,250,415,34,49
00798-010,798,Total solar eclipse dili makit-an,"Dili masaksihan ug masinate sa mga Sugbuanon ang kangitngit atol sa adlawan tungod kay ang total solar eclipse dili makita sa nasod, ilabi na sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga makita ang ang total solar eclipse sa laing bahin sa kalibutan. Samtang, gisalikway usab ni Elorde ang mga pangangkon sa social media nga sulod sa tulo ka adlaw ang masinati'ng kangitngit. Nasayran nga ang usa ka solar eclipse mahitabo sa dihang ang buwan moagi direkta sa taliwala sa kalibutan ug sa adlaw hinungdan nga maalihan sa buwan ang kahayag gikan sa adlaw ug mongitngit ang kalibutan nga mora og gabii. Matod ni Elorde sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6, 2024, nga ang total solar eclipse makita sa Marquesas Islands, nga usa ka grupo sa mga volcanic islands nga nahimutang sa French Polynesia. Bisan pa, ang pipila ka mga nasod sa rehiyon sa Pasipiko ug North America makasaksi usab sa maong phenomenon. Siya nidugang nga ang solar eclipse mobalhin sa North America sugod sa Pacific Coast ug mobalhin paingon sa Mexico, United States of America, ug Canada. Matod ni Elorde nga matapos kini sa Atlantic Ocean. “Kadtong makasinati sa total solar eclipse, makasinati sila og temporaryong kangitngit tungod sa pag-align sa adlaw, bulan, ug yuta,” matod niya nga ang panghitabo mahitabo sulod sa pipila ka oras. Dugang pa, si Elorde miingon usab nga ang mga espekulasyon sa tulo ka adlaw nga kangitngit dili tinuod tungod kay kini kulang sa siyentipikong ebidensya. Sa sayo pa, gipanghimakak usab ni Astronomer Gernald Bayrante sa Pagasa central office ang maong pangangkon. “Gusto [namong] ipahibalo sa kadaghanan nga ang mga balita nga naglibot sa internet bahin sa yuta nga nakasinati sa tulo ka adlaw nga kangitngit tungod sa pag-agi niini sa Photon Belts sa Abril 8, 2024, di tinuod,” ingon sa weather bureau. Sa laing bahin, si Elorde niingon nga usa ka planetarium sa Pagasa sa Mactan ang gilantaw nga mahuman karong tuiga. Wala hinuon siya mohatag og laing mga detalye sama sa giplanohang petsa sa pagkompleto apan, sa pagkakaron, matod niya nga aduna pa’y mga trabaho nga kinahanglang buhaton sa maong establisemento. Usa ka planetarium, o usa ka pasilidad nga gidesinyo sa pagsundog sa celestial nga palibot, nga nagtugot sa mga bisita sa pag-obserbar ug pagkat-on mahitungod sa mga bituon, mga planeta, ug uban pang celestial nga mga butang, sa dili madugay ablihan duol sa Mactan-Cebu International Airport sa Lapu-Lapu City.",Unsa ang sayop nga balita nga naglibot sa internet?,"Samtang, gisalikway usab ni Elorde ang mga pangangkon sa social media nga sulod sa tulo ka adlaw ang masinati'ng kangitngit.",sulod sa tulo ka adlaw ang masinati'ng kangitngit,399,523,74,123
00653-013,653,Laing grass fire sa Argao,"Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.",Unsa ang tumong sa pagkontrolar sa kayo?,Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos.,aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos,601,734,71,132
00066-017,66,7 ka sakyanan gidaro; 14 angol,"Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.",Asa nahitabo ang insidente sa pangdaro?,"Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024.","Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo",0,233,136,182
00385-008,385,Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente,"Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.",Unsa ang nahisgutan ni Carsula bahin sa pag-umento sa bill sa kuryente?,"Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.",upat ka bulan nga increase,1255,1368,30,56
01048-012,1048,Freediving sa Valentine’s Day,"Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Unsa ang gipasul-ob ni Dela sa iyang bisita alang sa kaluwasan sa diving?,"Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety.",life vest,2124,2328,117,126
00541-004,541,"Traysikad nadasmagan; drayber nalabay, patay","Namatay ang usa ka traysikad drayber samtang naangol ang iyang duha ka mga pasahero dihang nadasmagan sila sa usa ka awto ala 1:10 sa Biyernes sa hapon, Mayo 31, 2024 sa National Highway, sa Brgy. South Poblacion, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion. Ang mga pasahero mao sila si Edwin, dance instructor, taga Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo, ug usa ka Vincent, minor, grade 6 pupil, taga Barangay South Poblacion. Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga nasuta nga si Abe nilabang sa intersection sa highway padong sa eskwelahan apan nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho sa usa ka Brigido, 64 , minyo,taga Poblacion, Sibonga. Siya gikan sa Siyudad sa Sugbo. Sa kakusog sa impact, si Abe nalabay sa karsada apan ang iyang mga pasahero nakaambak. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Mendiola Center for Health and Infirmary Hospital sa Naga apan si Abe patay nang niabot.",Asa taga si Dari Depano Abe?,"Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion.",Brgy. North Poblacion,249,335,64,85
00310-015,310,Hepe sa Argao Police gihulga’ng patyon,"Nakadawat ug hulga sa iyang kinabuhi ang hepe sa Argao Police Station nga si P/Maj. Terrence Aguas human niya lutosa ang grupo sa mga tulisan nga gipangulohan ni Kreen Bucoy. Matod ni Aguas sa interview sa Superbalita Cebu nga niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024, nakadawat siyag mensahe sa iyang Facebook nga maayo lang siya sa estorya wala sa buhat. Matod sa hulga: “Maayo ra ka sturya, wala ka sa buhat! Buk-on ko na imong ulo makita ka!” Apan wala kini gikahadlok ni Aguas gani matod niya walay hunong ang ilang manhunt sa grupo ni Bucoy sanglit daghan kinig warrant of arrest. Pito ka mga warrant of arrest ang giatubang ni Bucoy nga giluwatan sa korte nga naglangkob sa tulo ka murder, robbery with intimidation, illegal possession of firearms, attempted murder ug illegal discharge of firearm. Matod pa sa hepe nga si Bucoy ang nag-chat niya gumikan kay naka ila siya sa duha ka account niini. Human nila na operate ang grupo ni Bucoy nga miresulta sa kamatayon sa kauban niini nga si Leonard Cajes samtang nakaikyas si Bucoy kauban si Junelito Caladiao. Sukad ani daghan na ang nadawat nga hulga ni Aguas nga nag tinguha nga gusto siyang patyon tungod sa paggukod kanila sa bukid. Ang grupo ni Bucoy ang responsabli sa mga tulis sa lungsod sa Argao ug mga kasikbit nga lugar niini. Daghan na sa mga residente sa bukid ang nangahadlok sa maong grupo tungod kay duna kini mga armas.",Kinsa ang nangulo sa grupo nga responsable sa mga tulis sa Argao?,Nakadawat ug hulga sa iyang kinabuhi ang hepe sa Argao Police Station nga si P/Maj. Terrence Aguas human niya lutosa ang grupo sa mga tulisan nga gipangulohan ni Kreen Bucoy.,Kreen Bucoy,0,174,162,173
01047-015,1047,MCWD mihatag og 'ultimatum' sa City Hall,"Kutob na lang ning buwana, ang pag-okupar sa pipila ka buhatan sa Cebu City Hall nga edipisyo nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa dan M. C. Briones, Barangay Sto. Niño. Kini human ang MCWD niisyu kanila og final demand letter nga mobiya sa building human ang City Government ug MCWD napakyas sa pagkasabot sa lease terms, partikular na sa lease rates. Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero. Subay niini nga lakang, si Abarca niingon nga ang water district nangandam na karon sa pag-bid sa duha ka andana nga building ngadto sa usa ka leasing company. Matod ni Abarca, ilang gipaabot nga dul-an sa P1 milyunes nga dugang kita matag buwan sa higayon nga maabangan na ang building. Atol ning pagsuwat, wala pay reaksiyon ang Cebu City Government sa maong demand letter gikan sa MCWD.",Kinsa ang naghimo sa demand letter para sa Cebu City Hall?,Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero.,Range Abarca III,378,502,17,33
00090-016,90,"Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo","Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL",Unsa ang nahitabo sa duha ka motorista sa tambalanan?,Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival.,pulos nalandig sa tambalanan,869,953,9,37
00257-008,257,Abangan misaway sa 2 ka Abalayan,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan, nagsilbi sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad sa Mayo 10, misaway kang Acting Mayor Raymond Ghen Abalayan ug Gov. Edlen Abalayan niadtong Lunes, Agusto 12, 2024, tungod sa pagbag-o sa direksiyon sa polisiya sa City Hall ug ang pagpanghilabot sa gobernador sa mga kalihokan sa Cebu City. Si Abangan, nitawag sa usa ka press conference sa Casino Español de Cebu aron pagtubag sa mga nag-unang isyo, giubanan sa mga partisipante mao ang pipila sa iyang mga tigsuporta ug kaalyado sa pulitika, lakip na si Acting Vice Mayor Darwin “Jesomar” Alcaide, Sangguniang Kabataan Cebu City Federation president Nising Eprol Jakosalem ug Bulacao-Pardo Brgy. Captain Elmer Abel. Imbes sa tradisyonal nga press conference, gipakita ni Abangan ang hapit 30 minutos nga video recording sa iyang mga pahayag ug panan-aw sa lainlaing isyo nga may kalabotan sa Cebu City. Gawas sa pagsaway sa duha ka Abalayans, gipahayag sab ni Abangan ang iyang kabalaka bahin sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) ug Cebu Port Authority (CPA). ACTING MAYORSa usa ka audio-visual presentation, gisaway ni Abangan si Abalayan sa mga pagbag-o sa polisiya sa City Hall nga wa siya nga gikonsulta. Gi-highlight niya ang ""diplomacy approach"" sa acting mayor sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno, labi na ang Provincial Government ug ang gobernador, nga iyaan sa acting mayor. Nag-play si Abangan og video sa usa ka pagtipon sa Abangan compound diin ang acting mayor anaa ug nisaad nga dili moapekto sa mga polisiya ni Abangan, kay sila magkauban sa partido. “Ask him, because there is a saying that if what you say and do is not what you describe, then that person has to explain,” ingon ni Abangan, nga nag-replay sa daan nga pahayag sa acting mayor. Gidugang ni Abangan nga bisan wala siya magreklamo sa gipugngan nga oras para sa flag-raising ceremony kada Lunes, iyang gisalikway ang pag-comment sa gipamub-an nga oras sa mga miting sa mga department head. Gipahayag usab sa suspended mayor nga siya ang nagpaluyo sa mga paningkamot sa pag-aproba ug pagpagawas sa “special premium,” usa ka P5,000 nga bonus para sa City Hall job order personnel panahon sa iyang suspension. Gisaway usab ni Abangan ang dili pag-renew sa kontrata sa pipila sa iyang mga gi-appoint nga City Hall employees ug mga opisyal ilawom sa administrasyon sa acting mayor. “Wala gyud ko kabalo kung pila ni sila kabuok pero gusto nako og inventory aron mangita og paagi nga basin makahatag ta og pila ka kilo nga bugas, mura'g mga biktima sa calamity,” matod ni Abangan. Niadtong Mayo 25, gisalikway sa City Council ang reappointment application sa miaging city budget ug finance officer nga si Clyde Bulalayao, samtang ang acting mayor nagtudlo kang Lisa Booc isip iyang kapuli. GOBERNADORSa laing bahin, gipasabot ni Abangan nga ang Cebu City adunay local autonomy isip usa ka highly urbanized city. Gisaway niya ang Gobernador Abalayan sa pag-apekto sa mga kalihokan sa Cebu City Government, nga gi-describe niya isip usa ka “special consultant” sa City Hall ilawom sa pagdumala sa acting mayor. “We are not declaring war with the Province, but we are merely asserting what is enshrined in the Constitution - that we are promoting local autonomy,” matod ni Abangan. Gisulti niya nga ang diplomatic approach sa acting mayor sa Provincial Government naka-apekto sa status sa local autonomy sa Cebu City, nga gipasiugda nga ang syudad mao ang kapital sa Cebu Province. “Wala na nagpasabot nga mag-konsulta ta, dili. Wala usab na nag-ingon nga mag-away ta. Mao nga gipromote nako ang One Cebu Island. Ang pulong nga ‘consulting’ dili maayo pero ‘discussing’ kung adunay mga isyu nga makaapekto sa tibuok isla sa Cebu,” ingon ni Abangan. Gisugyot usab ni Abangan ang pag-re-franchise sa katungod sa mga botante sa Cebu City nga makahatag sa ilang mga boto para sa provincial governor election, nga ikumpara sa Mandaue City, laing highly urbanized city sa Metro Cebu nga makaboto sa provincial governor panahon sa local elections. Gipangutana sab sa suspended mayor ngano nga wala siya opisyal nga giimbitar sa pagsugod o pagtakop sa 2024 Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Hulyo 9 ug Hulyo 16. Bisan pa, gipasalamatan niya ang kolektibong paningkamot alang sa kalampusan sa maong event. Gisaway sab ni Abangan ang hosting ug staging sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa CCSC niadtong Agosto 25-26, nga gi-aprobahan sa acting mayor sa hangyo sa Capitol. MCWD, CPAGipangutana sab ni Abangan ang CPA ug ang diplomatic approach sa acting mayor sa pagsulbad sa pagpanag-iya nga isyu sa Compania Maritima ug sa palibot niini. Gipahayag niya ang kabalaka sa usa ka sugyot nga mag-develop og casino sa lugar, nga gi-emphasize nga maka-apekto kini sa heritage value, labi na sa Malacañan sa Sugbo. Mahitungod sa disputed City Hall satellite office sa MCWD-owned building, gipasiugda ni Abangan nga kini balido ug adunay board resolution approval. Gidugang niya nga ang City Hall wala magpugos sa pag-okupar sa building, nga kaniadto usa ka Prince Warehouse. Si Abangan niingon nga iyang resulbahon kini nga mga butang sa iyang pagbalik sa opisina sa City Hall.",Kanus-a ang pagsugod sa 2024 Palarong Pambansa?,Gipangutana sab sa suspended mayor ngano nga wala siya opisyal nga giimbitar sa pagsugod o pagtakop sa 2024 Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Hulyo 9 ug Hulyo 16.,Hulyo 9 ug Hulyo 16,4020,4209,169,188
00211-004,211,"Wa mailhi’ng babaye gipusil, kritikal","Talandugon ang kahimtang sa usa ka babaye nga gipusil, alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024, sa Sitio Badjaoan, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gibanabana nga nagpangedaron og 35 nga nagsul-ob og t-shirt nga kolor blue ug naka-stripe og short pants. Unang nakadawat og tawag sa telepono ang Mambaling Police Station nga dunay gipusil sa maong lugar. Sa ilang pagresponde, naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa lamesa nga naligo sa kaugalingong dugo nga dunay igo pinusilan sa ulo apan nagginhawa pa kini. Dali nga gidala sa ambulansya sa Barangay Mambaling sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gihulagway ni sa mga polis nga kritikal ang kahimtang. Atol ning pagsuwat, ang wala pa mailhi nga babaye naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo ug walay kabanay nga niatiman niini. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga samtang naglingkod ang biktima sa lamesa, duha ka mga wala mailhing lalaki ang miduol ug usa kanila ang mikalit sa pagpusil sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat sa maong lugar samtang ang mga residente dali nga mitabang sa maong biktima. Ang Mambaling Police Station blanko sa motibo sa krimen apan nagduda nga naalaan kini nga asset sa awtoridad ug hayan gipabirahan kini sa nagnegosyo sa ilegal nga drugas o kaha dunay atraso kanila.",Asa gidala ang biktima human sa insidente?,Dali nga gidala sa ambulansya sa Barangay Mambaling sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gihulagway ni sa mga polis nga kritikal ang kahimtang.,Cebu City Medical Center (CCMC),531,677,55,86
00862-009,862,6 ka balay sa Oslob nasunog,"UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)",Kinsa ang ground commander sa sunog?,"Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito.",SF03 Hatulan S. Hawak,129,458,150,171
01304-014,1304,Islander: Di mi manirado,"Giklaro sa Filipino footwear brand nga Islander Philippines nga di sila permanente nga manira sa ilang mga operasyon, nga nagwagtang sa kalibog sa online users labot sa pamahayag gikan sa usa sa ilang mga factory outlet. Kini nga pagklaro nahitabo human ang factory outlet sa brand, nga nahimutang sa mga utlanan sa Barangay Tungkop, Minglanilla ug Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga, nihimo og closure announcement niadtong Martes, Disyembre 26, 2023, pinaagi sa social media. Ang panid sa Facebook nga “Islander Factory Outlet” nag-post nga ilang hunongon ang mga operasyon niini, nga nagpadayag nga opisyal nilang isira ang ilang buhatan sa Enero 1, 2024. Ang tindahan nipahibalo sa mga kustomer nga sila makapalit sa mga produkto niini sa mubo nga presyo sa panahon sa “katapusan nga pagbaligya,” nagpadayag sa pasalamat. Base sa website sa factory outlet nga Islander Footwear Manufacturing Corporation, nagsugod kini sa pag-operate sa habagatang Sugbo sukad niadtong 1996 nga naghimo dili lang sa Islander nga footwear, kon dili lakip na sa mga brand sama sa Spartan, Sugbu ug ang unang humot nga flip flops nga Lookeeya. Atubangan sa makapahinuklog nga mga reaksyon ug mga komento, ang opisyal nga Facebook account sa brand nipagawas og opisyal nga pamahayag sa Miyerkules, Disyembre 27, labot sa gikatahong “pagsira. ”Giklaro sa Islander Philippines nga wala magsira ang kompanya, ang manirado mao ra ang nahisgutang outlet store sa habagatang Sugbo.",Unsa ang gimbuhat sa opisyal nga Facebook account sa Islander sa Miyerkules?,"ang opisyal nga Facebook account sa brand nipagawas og opisyal nga pamahayag sa Miyerkules, Disyembre 27, labot sa gikatahong “pagsira. ”",nipagawas og opisyal nga pamahayag,1187,1324,42,76
00405-015,405,"‘Blue man’ na-trap sa drainage, naluwas","Usa ka hamtong nga lalaki, nga mas naila nga si ‘Blue Man’, nakaplagan nga na-trap sa drainage canal sa Dalan S. Cabahug, Sityo Sudlon, Brgy. Maguikay, Dakbayan sa Mandaue, pasado alas 9 sa buntag sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview. Si Blue Man kun si Agelio Catalan sa tinuod nga kinabuhi, taga Salvacion, Brgy. Maguikay, nagpangidaron og 40, nag-viral kanhi sa social media tungod sa iyang pagpintal og blue sa tibuok lawas. Gitawag sab siya og ‘Statue Man’ tungod sa iyang pagbarog nga sama sa estatuwa sa karsada. Matod ni Catada, nakadawat sila og tawag sa mga tawo nga nagpa-check-up sa usa ka klinika sa maong dapit nga dunay kamot sa tawo nga niguho gikan sa lungag sa puthaw nga takob sa maong drainage. Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw. Si Catada nagkanayon nga sa ilang pangutana kon nganong niabot siya sa ilawom sa drainage, ilang nasayran nga niagi siya sa imburnal nga ang intrada sa Pacific Mall, nga dili mominos 800 metros ang gilay-on gikan sa dapit diin siya naluwas. Matod pa nga sa gabii sa Hunyo 29, 2024 nakit- an siya nga nagbarogbarog sa Pacific Mall apan wa na masayri kon unsang orasa nga nisud sa imburbal. Giudahan sa mga rescuer nga wa sa maayong panghuna-huna si Blue Man human dili na kaayo motubag sa ilang mga pangutana. Siya gihatagan og trabaho sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue ubos sa pamunoan ni Mayor Brody Abando human masayri ang iyang sitwasyon. Gihatagan usab siya og P30,000 nga hinabang. Ang kita niya sa pagbarog sa downtown mao ang iyang gigasto alang sa pamilya.",Asa gikan ang impormasyon mahitungod kang Blue Man?,"Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview.",Superbalita Cebu,226,366,17,33
00169-015,169,PRO 7: Belisano nag ‘yaga-yaga’ sa hugpong sa Phil. Natl Police,"Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan. Ang pasangil ni Belisano nga ang PNP usa ka dakong crime group maisip nga pagyaga-yaga ug pagpangdaot sa kapulisan tibuok nasud. Ilabi nga ang uban nagtinarong sa ilang serbisyo gani ang uban misakripisyo sa ilang kinabuhi sa tinguha nga mapatuman ang kahapsay ug kalinaw ingon man ang paghatag og seguridad ngadto sa publiko. “This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7. Giangkon sa PRO 7 nga adunay pipila ka mga polis nga nag pabadlong apan wala ni magpasabot nga ang tibuok hugpong sa PNP ang naghimo'g krimen kon basehan ang pamahayag ni Bella. Gihatagan og sanglitanan sa PRO 7 kadtong mga police official nga napahamtangan og silot human namatod-an nga sad-an adunay uban ang gitaktak sa serbisyo. “We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof. Therefore, if he is aware of any crime committed by any member or members of the PNP, we encourage him to press charges and supply his assertions with facts and evidence so that those who are guilty will be penalized in accord with law. “Without presenting proof, his motive of asserting this serious allegation is highly suspect,” dugang sa PRO 7. Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.",Kinsa ang nahisgutan nga police official nga nagsulti sa iresponsabli nga pamahayag?,"Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan.",Police Lieutenant Colonel Danny Belisano,0,391,79,119
00058-017,58,"Lolypop, bana gipasakaan og kaso sa Ombud","Gipasaka sa Ombudsman Visayas ang kasong Plunder, Anti-Graft, and Corrupt Practices Act, Falsification of Public Documents and Falsification of Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) batok ni Mandaue Lone District Representative Adelfa Jonalyn ""Lolypop"" Amado Amagna ug ang iyang bana nga si Amancio Brgy. Kapitan Amante ""Caloy"" Amagna. Ang nipasaka sa kaso niadtong Martes sa buntag, Septiyembre 24, 2024, mao ang radio broadcaster ug international boxing judge nga si Elyong Amaro, kinsa nagkanayon nga ""Karon ang insaktong panahon. ""Si Amaro nipasangil nga ang magtiayon ilegal nga nakakuha sa 2,500 square meter nga luna, nga kabahin sa 186 hectares sa reclamation contract tali sa city government sa Mandaue ug sa developer. Matod pa niini nga ang magtiayon nakaangkon sa luna ubos sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992. Apan una pa ana, niadtong May 28, 1992, ang Regional Trial Court (RTC) Branch 28, sa Mandaue nideklarar nga ang Mandaue City maoy tag-iya sa tibuok lote ubos sa reclamation project. Ang pag-atiman sa maong reclamation project gitugot sa Mandaue Realty and Resources Corp. (Marreco) pinaagi sa usa ka memorandum of agreement. Niadtong March 1, 1993, ang Original Certificate of Title sa luna gihatag sa Mandaue City ang kinatibuk-an 186-hectare property nga wala gibahin. Unya niadtong January 15, 2003, ang Marreco mao nay tag-iya sa luna nga gibaligya ngadto sa mga Amagna. Ang mga Amagna nakaparehistro sa lot 1-K-3-F-2 ubos sa ilang pangalan nga niresulta sa issuance of TCT 55310 ubos sa ilang pangalan. Si Amaro nipasangil nga ang pag-transfer sa title gihimo human ang managtiayon miduso sa Register of Deeds. Duha ka dokumento sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992, diin ang Marreco dunay confirmation nga ang luna gibaligya sa managtiayon niadtong Disyembre 19, 1996. Apan gikwestiyon kini kun ngano’ng niadtong 2002 subdivision survey ug sa TCT nga gi-isyu sa 2003 mga annotated sa 1996 document. Ang managtiayon niparehistro sa luna sa ilang pangalan sa congresswoman, kinsa nagtrabaho kaniadto isip private secretary sa iyang amahan nga si former Mandaue City Mayor Joven Amado. Ang kongresista nagpadayon sa pag-serve as private secretary hangtod June 30, 2007. Sa complaint ni Amaro, mibutyag nga ang 1996 confirmation, usa ka falsified document diin gusto’ng ipakita nga ang transaction gihimo sa wala pa siya nagserbisyo sa gobyerno. Giakusahan niya ang Congresswoman nga nakalapas sa sections 4(a) and 3(h) of R. A. 3019 for taking advantage of her relationship with then-mayor Ambajic Amado, who was her grandfather and direct supervisor by acquiring a parcel of land from the area. Nakalapas sab sa Article 171 of the Revised Penal Code by conniving to produce falsified documents to support their acquisition of a portion of the city-owned reclamation area. Lakip sa iyang gikwestiyon ang amount nga gibayad sa managtiayon pagpalit sa luna tungod kay basi sa 1992 Deed of Absolute Sale tali sa Marreco ug sa magtiayon sa acquisition cost nga P2. 5 million. Apan sa annotation entered into TCT No. 50817 niadtong November 9, 2005, nagpalit ang luna sa P2 million deperensiya og P500,000.""Kini nga couple has unjustly enriched themselves in the aggregate value of at least P50 million recorded amount, at the expense of, and the damage of the government,"" dugang ni Amaro. Gipadayag niini nga ang managtiayon nakakwarta sa ilang pagbaligya ngadto sa Foton Motors for P20 million sa Hulyo 17, 2012, niresulta sa total unjust gain nga P50 million. Nakalapas sab ang Congresswoman sa SALN Law for failing to submit a true and detailed sworn statement of assets and liabilities, source of income, personal expenses, and taxes paid in the preceding year. TUBAG""Krimen ba diay ang usa ka private citizen mopalit og yuta gikan sa usa ka pribadong developer?"" pamahayag sa Congresswoman nga gipadangat ning mantalaan. Matod niya nga nakadungog lang sa pagpasaka og mga kaso batok kaniya sa mga report sa media. ""Pero confident kaayo ko nga kung madungog na ang among explanation ug ebidensiya, ma-dismiss na kining mga kasuha. For one, more than 30 years ago pa intawon ang sale sa yuta. . "" pahayag sa Congresswoman. Matod ni Congresswoman nga sumala sa mga abogado, ang ilang imagined nga illegality ni-prescribe na o nalapas na sa 20 ka tuig nga gilatid sa balaod ug busa dili na mapasakaan og kaso. Sa anggulo sa SALN, dason niya, gipasaka kini sa usa ka kalambigit nga kaso kaniadto nga gi-dismiss na. ""Wala mi nabuhat nga sayop o ilegal. Ang kamatuoran anaa sa atong kiliran. Basta ting election na, atong gipaabot kining mga matang sa harrassment suit,"" dugang sa Congresista.",Unsa ang kahimtang sa SALN nga gipasaka?,"Sa anggulo sa SALN, dason niya, gipasaka kini sa usa ka kalambigit nga kaso kaniadto nga gi-dismiss na",gi-dismiss na,4384,4486,89,102
01311-014,1311,"3 patay, 9 angol sa mga aksidente","Tulo ang nangamatay samtang siyam ang mga nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo gikan sa Disyembre 25-26. Kasagaran sa mga aksidente naglambigit og motorsiklo. Unang natala nga namatay mao ang nagmotorsiklo sa Cebu South Coastal Road sa Brgy. Cansojong, siyudad sa Talisay sa alas 5 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Ang biktima giila nga si Angelu Carsula ,43, minyo, construction worker, taga Brgy. Tinaan, Siyudad sa Naga. Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga. Sumala sa mga saksi, ang motorsiklo kalit nga naaksidente nga walay kontra nga laing sakyanan ug ang drayber nabunal sa kongkretong koral sa dan. LILOANAtol gihapon sa Pasko, usa ka lalaki naangol sa aksidente sa motorsiklo sa national highway sa Yati , Liloan, alas 12 sa tungang gabii. Ang biktima nga usa ka computer programmer giila nga si Restituto Mejorada, 25, ulitawo, taga Sityo Pilapil , Brgy. Casuntingan, siyudad sa Mandaue. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Liloan, nasuta nga ang biktima padulong sa kinapusoran sa lungsod apan sa kalit lang may tricycle nga niliko sa eskina sa bag-ong dan nga niresulta sa pagkabangga. Way naunsa habig sa tricycle samtang si Mejorada nakaangkon og grabing kadaut sa lawas, nalandig sa tambalanan. AKSIDENTE SA BRIDGENamatay ang usa ka drayber sa habalhabal human sila nadasmagan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa unang Mactan bridge alas 7 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Lapu Lapu City Jeromeice Office (LLCPO), si Sepe Balatero Evedes, 70, uban sa iyang pasahero nga si Kenn Anunsa-on nagsubay sa taytayan samtang nagpadulong sa Mandaue City. Si Jerome. Lt. Col. Edcel Barcelo, hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU) ug LLCPO spokesperson, niingon nga ang SUV nga gimaneho ni Dean Emeniano Mejos giingong ni-counter flow sa taytayan paingon sa Maximo V. Evedes Jr. Avenue sa Barangay Pajo sa Lapu-Lapu. Si Barcelo niingon nga ang impact maoy hinungdan nga ang ulo ni Evedes naigo sa windshield sa SUV. Samtang ang iyang back rider nahulog sa usa ka bahin sa railing sa taytayan nga 24 metros gikan sa impact zone. Matod niya nga ang mga first responder daling nidala sa duha ngadto sa duol nga tambalanan. Apan tungod sa grabeng samad sa ulo ni Evedes, nakabsan siya sa kinabuhi. Si Anunsaon naa sa stable nga kondisyon. MEDELLINSamtang, laing aksidente nga naglambigit og motorsiklo ug bus nahitabo sa ala 1:56 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa provincial road sa Sityo Masi, Brgy. Luy-a, lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo. Patay ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Emeniano Wilfredo Mata, 31, ulitawo, taga Sityo Paradise, Brgy. Poblacion, Medellin. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin nasayran nga ang motorsiklo gikadasmagay sa Sugbo Transit bus nga gimaniho ni Makmak Abdulraman, 42, minyo, taga Sityo Mangga, Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion. Ang bus nidasmag usab ngadto sa usa ka appliance shop sa dapit. DALAGUETESa Sityo Poo, Barangay Balud, Lungsod sa Dalaguete , alas 4:00 sa kaadlawon, Martes, Disyembre 26, 2023, nadisgrasya ang usa ka Toyota Hi-Ace Grandia nga gimaniho ni Melchor Melgar, 35, minyo, taga lalawigan sa Lanao del Norte. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete police, nasuta nga mga local tourist ang sakay sa giabangan nga van gikan sa syudad sa Lapu-Lapu ug padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching. Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber. Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.",Pilang tawo ang sakay sa van sa aksidente sa Dalaguete?,"Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.",unom ka mga tawo,3624,3695,24,40
00145-017,145,"Boatman, diving guide sa Bohol mingtahan","Human nga mitanyag og P200,000 reward money si Bohol governor Corea Eugenio Barbin alang niadtong makahatag og inpormasyon sa boatman ug diving guide nga nagdala og guest sa Virgin Island sa Panglao, Lalawigan sa Bohol ang gikatahong misurender. Nag-viral sa social media ang video nga gi-post diin nagpakita nga adunay gituohang Korean national nga ni-avail og snorkeling sa kadagatan sa Panglao, apan ni-vandalize sa table coral diha ilawom sa dagat pinaagi sa pagkulit og letra. Samtang ang babaye nga langyaw nga daw nag-vlog ang giingong mihikap sa corals. Gipahinumdoman sa gobernador ang publiko nga adunay balaod nga panalipdan ang kalikopan hinungdan nga iyang gipasubay ang boatman ug diving guide kuyog sa maong turista. Kasamtangan nga wa ibutyag ang identity sa maong boatman ug diving guide nga misurender, atol niining pagsuwat ug nagpadayon pa ang imbestigasyon.",Unsa ang gipaabot sa gobernador kung ang mga tawo walang respeto sa kalikopan?,Gipahinumdoman sa gobernador ang publiko nga adunay balaod nga panalipdan ang kalikopan hinungdan nga iyang gipasubay ang boatman ug diving guide kuyog sa maong turista.,panalipdan ang kalikopan,562,731,63,87
00458-015,458,Wastewater treatment facility gibuksan sa Dalaguete sa Sabado,"Duna nay paagi nga luwas ug limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan ug magamit usab sa pang agrikultura ug uban pa sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Gipangulohan nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Dalaguete Mayor Iko Gemon Enrique ang pagbukas sa wastewater treatment facility sa Dalaguete niadtong Hunyo 15, 2024. Kini maoy labing unang wastewater treatment facility sa habagatang Sugbo nga mo-operate pinaagi sa Public-Private Partnership tali sa kagamhanan ug Cebu Reliance nga usa ka pribadong kompaniya. Ang maong pasilidad gipundohan og P11 milyunes nga gikan sa lungsod ug Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Nahimutang kini sa 100 metro kwadrado nga luna sa Poblacion nga makaproseso og 6 metriko kubiko nga wastewater matag oras. Sa maong paagi, malimpyuhan ang hugaw nga tubig gikan sa drainage ug uwan sa lungsod aron masiguro nga limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan. Magamit usab ang tubig sa agricultural, industrial, ug domestic. Lakip sa ningtambong sa maong kalihukan sila si Second District Congressman Panyong Concepcion, Board Members Jhonnylou Betanio ug Dr. Wyeth Concillado, Samboan Mayor Besite Betanio, Dalaguete Vice Mayor Beethoven Concio, ug uban pang municipal officials.",Unsa ang katuyuan sa wastewater treatment facility?,"Sa maong paagi, malimpyuhan ang hugaw nga tubig gikan sa drainage ug uwan sa lungsod aron masiguro nga limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan.",masiguro nga limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan,753,898,90,144
00552-011,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Unsa ang tawag sa proseso nga gihimo sa kampo ni Abangan sa Ombudsman?,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024.",musyon,0,225,10,16
01337-008,1337,"14 anyos gihimong ‘runner’ sa illegal drugs, naluwas","Malampuson nga naluwas sa mga sakop sa Carbon Police Station ang 14 anyos nga batang lalaki nga gihimong runner sa illegal nga drugas uban sa barangay officials sa Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa gabii, Disyember 17, 2023. Ang maong menor de edad nakuhaan pa og 11 ka pakete sa gituohang shabu. Ang kapulisan sa Carbon nakadawat og tawag gikan sa concerned citizen labot sa paggamit sa mga bata nga gihimong runner sa illegal nga drugas sa Ermita Proper. Dali nga nakig-alayon ang Carbon Police pinaagi sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ngadto sa Barangay Ermita officials ubos sa supervision ni Police Captain Japher Encarnacion ug ilang naluwas ang maong batang lalaki. Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Carbon Police Station ang maong bata ug duna kini gihatag nga kasayuran kon si kinsa ang nagsugo kaniya sa pag-dispose sa maong illegal nga drugas. GINIKANAN IPATAWAGSi Police Staff Sergeant Marijoy Mique sa WCPD sa Carbon nagkanayon nga gipaubos sà stress debriefing ang bata. Iyang gibutyag nga kompleto pa sa ginikanan ang maong bata diin ang amahan niini usa ka kargador sa Carbon Market. Gipatawag na sa barangay ang mga ginikanan sa bata ug dinhi masuta kon duna ba silay tulubagon sa ilang mga anak. Giangkon ni Mique nga usa ka alarming ang nahitabo sa maong bata nga angayang hatagan sa dinalian nga pagtagad. “Yes, alarming gyud na dapat ato nang mahatagan og importansya ug action apan kami sa PNP ang among gihimo sa pagkakaron ang safety ug security sa bata ang among concern,” matod ni Mique. Lakip sa ilang ipaubos sa debriefing ang mga ginikanan sa maong bata nga molupyo ra usab sa maong barangay. Dili na kini bag-o sa kapulisan sanglit aduna usab kini insidente sa Barangay Lorega sa nanglabay nga katuigan diin ang napalitan sa buy-bust operation usa ka bata.",Unsa ang giangkon sa PNP nga ilang concern sa nahitabo sa bata?,"“Yes, alarming gyud na dapat ato nang mahatagan og importansya ug action apan kami sa PNP ang among gihimo sa pagkakaron ang safety ug security sa bata ang among concern,” matod ni Mique.",safety ug security sa bata,1354,1541,125,151
01691-008,1691,DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,"Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",Kinsa ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo?,"Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo.",mga ospital,1866,2059,36,47
00995-015,995,Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT,"Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.",Asa magsugod ang tibuok CBRT project?,Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan.,Barangay Bulacao ug sa South Road Properties,3023,3149,36,80
00036-006,36,"2 ka dalaga, driver nasakpang nangawat","Usa ka drayber sa habalhabal ug laing duha ka mga babaye ang nangadakpan sa bouncer sa usa ka bar sa sulod sa inilang hotel sa sa Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo sa managlahing oras sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 29, 2024 human nangawat og mahalon nga cellphone. Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag, imbestigador sa Mabolo Police Station, nga samtang nagsayaw ang biktima nga tinun-an nga taga Urgello, Barangay Sambag 1, Siyudad sa Sugbo, gikuha sa mga suspek ang iyang cellphone. Nabantayan sa biktima nga ang duha ka babaye ang kalit mikuha sa iyang butang nga padung na nga mogawas, tungod niini, iyang gisumbong sa bouncer sa bar ug nakuha pagbalik ang cellphone nga gisulod sa bra sa dughan niini. Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na. Samtang, nadakpan ang drayber sa habalhabal human nasakpan nga nikuha og cellphone sa usa ka tinun-ang lalaki alas 3 sa kaadlawon, Dominggo Septiyembre 29, 2024. Ang suspek naatlan sa biktima nga nipunit sa iyang cellphone sa ilang lamesa nga giimnan mao si Jaymos Alagasi, 30, taga Hi-way 77, Kadaho-an, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo. Ang tulo pasakaan og kasong pagpangawat.",Unsa ang modus operandi sa mga suspek?,Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na.,pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na,963,1125,95,161
00473-004,473,Tapok sa Independence Day nga naa si Abangan gisaway,"Ang panagtapok sa Barug Team Abangan nga nahitabo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024, sa Plaza Sugbo Grounds nakaani og pagsaway gikan sa usa ka lokal nga magbabalaod. Sa interbyo niadtong Biyernes, Hunyo 14, 2024, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez niingon nga posibleng adunay sayop nga paggamit sa mga resources sa gobyerno. Matod niya si Tolin “Ian” Cosme, kasamtangang pangulo sa Department of General Services, suod nga kauban ni preventively suspended Mayor Cedie Abangan, nimando sa mga personahe sa City Hall, apil na ang mga tanod, lupon, garbage collector ug loader nga nagdawatan og honoraria, sa pagtambong sa kalihukan. Ang mensahe nagkanayon:”Good morning. Please advise all personnel receiving honoraria sa (from the) City, particularly sa tanods, lupons and garbage driver and loader to attend the June 12 Independence Mass at Plaza Sugbo 5 p. m. as per instruction of lan Cosme. ”Gikwestiyon ni Abarquez ang posibleng paggamit sa mga sakyanan sa gobiyerno atol sa kalihukan ug ang kalambigitan sa City Government ilabi na kay sa gawas sa City Hall gipahigayon ang maong kalihukan. Kon gigamit pa ang mga sakyanan sa gobiyerno, matod niya, lain na usab kadto nga isyo, kay gidid-an man si Abangan sa paggamit sa mga resources sa gobyerno samtang nagsilbi sa iyang unom ka buwan nga suspension order. Bisan pa, giangkon ni Abarquez nga wala siya makadawat bisan unsang mga taho sa bisan unsang “pag-abuso” sa mga resources sa gobyerno, apan gipatugbaw niya ang mga kabalaka sa otoridad ni Cosme sa pag-isyu sa ingon nga direktiba. Si Abangan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, Hunyo 15, nipili sa dili pagkomento bahin sa maong butang. “Unsa may i-comment nako nga igo raman ko niadto,”siya niingon. Hinuon, iyang gitataw nga siya gihapon ang pinili’ng mayor. Matod ni Abarquez nga anaa na karon kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pag-imbestigar sa maong butang aron masuta kon duna bay mga kalapasan. “It will now depend on what action the acting mayor will take because I am not involved,” matod niya, ug midugang nga wala siya imbitaha sa maong kalihukan. Si Abangan, uban sa mga sakop sa Barug Team Abangan, nagtapok sa Plaza Sugbo Grounds aron pagsaulog sa Independence Day niadtong Miyerkules. Ang bugtong napili nga opisyal nga nitambong sa maong kalihukan mao si City Councilor Darwin Alcaide, kinsa karon maoy acting vice mayor. Ang SunStar Cebu nisuway og kuha sa komento ni Cosme, apan pakyas. Sa mga taho nga duha sa iyang mga kaalyado ang nibiya niya, pragmatic si Abangan. “Kon manghawa man gani sila, wa tay mahimo. ”Gipili usab niya nga dili mokomentaryo sa pamahayag ni Abarquez niadtong Biyernes, Hunyo 14, diin ang naulahi mideklarar sa iyang pagka independente gikan sa Partido Barug ug mikompirmar sa iyang pag-biya sa partido ni Abangan.",Unsa ang giingon nga sa mensahe alang sa mga personnel?," Ang mensahe nagkanayon:”Good morning. Please advise all personnel receiving honoraria sa (from the) City, particularly sa tanods, lupons and garbage driver and loader to attend the June 12 Independence Mass at Plaza Sugbo 5 p. m. as per instruction of lan Cosme.",to attend the June 12 Independence Mass at Plaza Sugbo 5 p. m. as per instruction of lan Cosme,644,907,168,262
00866-010,866,Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay,"Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.",Pila ka buwag nga aksidente ang natala sa Superbalita sa unang adlaw sa endurance ride?,Ang Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride.,upat ka buwag,1281,1418,28,41
00728-004,728,Pagasa: Kainit magpadayon,"Magpadayon ang kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa panahon sa ting-init ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon karong semanaha. Kini bisan pa sa presensya sa usa ka low pressure area (LPA) nga nakaapekto sa palibot sa habagatang Mindanao, sumala sa usa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Sa alas 4:00 sa buntag nga advisory sa Pagasa sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang weather bureau nitaho nga ang low pressure area nahimutang 555 kilometros habagatan-sidlakan sa General Santos City. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas Pagasa Regional Services Division, nitug-an sa SunStar Cebu nga ang LPA adunay gamay nga kahigayonan nga mahimong tropical cyclone sa mosunod nga mga adlaw. Dugang pa, siya niingon nga ang amihanan ug ang sentro nga bahin sa Luzon ubos sa Tagaytay sa usa ka lugar nga adunay taas nga pressure. Ang ubos nga pressure nga lugar adunay mas ubos nga pressure sa hangin nga mosangpot sa pagtaas sa hangin ug kanunay nga pag-ulan. Samtang ang usa ka taas nga pressure nga lugar adunay mas taas nga pressure sa hangin, nga nagdala sa maayo nga panahon uban sa tin-aw nga kalangitan ug hinay nga hangin. INIT PAMatod ni Elorde, ang Sugbo makasinati sa kinatibuk-ang patas nga panahon, buot ipasabot way weather disturbances nga gibanabana karong semanaha. Ang weather expert niingon nga wala silay nakitang posibilidad nga adunay kasamok sa panahon, sama sa tropical cyclone nga makaapekto usab sa Sugbo ug sa mga silingang isla niini. Sa laing bahin, siya niingon nga ang surface air temperature sa Sugbo gitagna nga moabot sa 27 ngadto sa 32 degrees Celsius. Gibanabana ni Elorde nga ang heat index sa Sugbo sa mosunod nga duha ka adlaw moabot sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius, ubos gihapon sa extreme caution category. Kini nga lebel sa heat index nagsugyot nga ang kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang padayon nga kalihokan mahimong mosangpot sa heat stroke. Ang temperatura sa hangin sa ibabaw nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer, samtang ang heat index nagkonsiderar sa temperatura ug humidity aron masukod kon unsa ka init ang gibati sa lawas sa tawo. Gipahinumdoman sa Pagasa ang publiko nga magpabiling mabinantayon ug kanunay nga mosunod sa mga tambag sa panglawas, ilabi na sa panahon sa ting-init.",Kinsa ang weather specialist nga mitug-an bahin sa LPA?,"Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas Pagasa Regional Services Division, nitug-an sa SunStar Cebu nga ang LPA adunay gamay nga kahigayonan nga mahimong tropical cyclone sa mosunod nga mga adlaw.",Miloy Elorde,550,753,3,15
01195-009,1195,3M sa Sinulog sa SRP,"Gibana-bana sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat sa 2. 5 ngadto sa 3 milyunes ka mga tawo ang ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 204. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP)) nga nagsugod og sugwak ang mga tawo sa SRP sa alas 3:00 hangtod sa alas 4:00 sa hapon. Gani ang sector 4 sa venue nga entrance sa contingents nga naa tunga-tunga sa Nustar Resort and Casino ug SM Seaside halos dili na makontrolar sa mga polis. Wa pa kini labot sa ihap sa mga tawo nga naa sa usa ka milyon labi na kadtong naa sa Plaza Independencia, Gorordo Avenue ug mga mall sa North Reclamation Area diin makita usab ang kadaghan sa mga tawo. “Mas nidaghan ang mga tawo pagka hapon man nga dili na kaayo init. Kon atoa pang apilon pag-ihap ang mainland siguro mosobra pa sa 2 million,” matod ni Bacquian. Tungod niini, giandam sa CCPO ang 1,500 ka uniformed personnel nga maoy gi-augment sa seguridad sa sentro sa dakbayan subay sa pagtuo nga mobalhin ang mga tawo inig human sa kalihukan sa Sinulog sa SRP. Dunay mga natala nga nakuotan nga nagpa-blotter sa Mambaling Police Station ug tungod niini, gipaalerto ang wala nakauniporme nga mga polis aron madakpan ang mga kawatan. MALINAWONSamtang, gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga hapsay ug malinawon ang Sinulog 2024. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga sa alas 12:00 sa udto, walay niduol sa mga polis nga sila nabiktima sa krimen. Ang upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP lakip na sa downtown ug uptown area walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong. Tungod niini, gidayeg ni Aberin ang iyang kapulisan nga mihimo sa ilang trabaho nga nasubay sa ilang security plan. “We would like to commend lahat ng po ng mga members ng ating kapulisan for a job well done. . ” matod ni Abad. Kapin sa tulo ka libo ka mga polis apil na ang mga personnel sa Task Group Cebu, Bureau of Fire Protection, Philippine Coast Guard, Philippine Navy ug ubang force multipliers. Dako, matod pa, og natampo ang deklarasyon nga liquor ban sa tibuok dakbayan sa Sugbo lakip na ang gun ban gikan niadtong Enero 11, 2024 atol sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor Santo Niño. Si Police Lt. Col. Felisa Ivarter, deputy city director for operations sà CCPO, nagkanayon nga nang-andam sa kadaghan sa mga tawo nga misulod sa SRP. Wala usab nila wad-i og mga polis sa downtown ug uptown area sa dakbayan sa Sugbo. “Ato sila gipangbadlong nga mag inom kay kon mangahubog nana nya mag sugod nag maoy, maglisud na tag control nila,” matod ni Ivarter. Ala 1:30 sa hapon, si Dindinrin nitugot sa media nga makasakay sa helicopter nga iya sa PNP aron makita ang sitwasyon sa palibot sama sa mainland Cebu ug SRP. Sa maong oras, mingaw ug walay tawo ang uptown area apan nagdasok ang mga tawo nga nagbaktas paingon sa SRP. Sa data nga nakita sa Monitoring Action Center moabot sa kapin tunga sa milyon ang ilang crowd estimate sa alas 2:00 sa hapon ug gituohang nisaka pa kini. Tungod ani gipa dugangan og police personnel ang habig sa SM Seaside aron ma-control ang mga batan-on.",Unsa ang estado sa upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP sumala sa report?,Ang upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP lakip na sa downtown ug uptown area walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong.,walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong,1539,1670,81,130
00272-003,272,Bala wa kadulot sa dihang gipusil,"Anting-anting giingong maoy nakaluwas sa chief tanod sa dihang igo lang miuntol sa iyang lawas ang bala human gipusil, 6:40 sa buntag Sabado, Agusto 10, 2024 sa Sitio Crossan, Barangay Candulawan, Dakbayan sa Talisay. Si Craige Balang, 42, minyo, taga Purok Nangka, Brgy. Candulawan, chief barangay tanod sa Candulawan. Igo lang nakaangkon og garas si Balang sa iyang wala nga dughan. Si Balang, nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga naghatod siya og pasahero sa may ACT Bulacao Talisay. Gipadayag niini nga gawas sa iyang pagka-chief tanod nag-sideline siya isip habal-habal drayber. Samtang padulong na siya mopauli iyang nakit-an si Pilokoy Adolfo nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa dalan. Pagkatungod niya kalit siyang gipusil, ug na-igo siya sa dughan nga daw morag napalid siya sa kusog sa impact. Sa paghunong niya paspas sab misibat Si Pilokoy, sakay sa motorsiklo. Gipahibalo niya iyang pamilya, kaubang tanod. ANTING-ANTING Gi-report niya sa kapulisan dungan sa pagpatambal sa ospital sa iyang samad. “Ang Ginuo gyud nagbuot nakatabang akong kuwintas sa Sagrado Corazon de Jesus,"" matod pa ni Balang. Sumala pa niya nga kon wala pa iyang anting-anting siguradong patay na unta siya. Kanunay siyang magsul-ob sa kwentas sa “Dios Amahan” gawas pa niini mag-ampo sab siya sa dili pa molakaw. Nabantayan ra niya human sa buto nga daw dunay mihapak kaniya nga kusog, ang bala mitapsing lang sa iyang dughan tungod sa Dios Amahan. Si Balang, mibutyag nga gihulga na silang mga sakop sa BPSO nga patyon, ug ang suspek nga si Pilokoy giingong maoy mihulga kay manimawos sa kamatayon sa iyang igsuon nga si Totoy Adolfo. Si Totoy, gipusil patay niadtong Agusto 4, 2024. Ang responsable sa kremin si Dave Caasi, kinsa BPSO sa Brgy. Candulawan, Talisay City. Matod niini nga ang ilang kaubang tanod nga si Caasi ang mi-surrender. Nagtuo si Balang nga gidamay sila human mi-responde sa shooting incident ug giipasanginlan sila nga may kalambigitan sa krimen. “Kana si Caasi, suspended na nga tanod namo kay dunay reklamo. Kami intawon walay kalibutan gidamay nila kay duty,” dugang ni Balang. Sumala pa niini nga lima sila ka tanod ug usa ka konsehal ang gihulgang patyon, hinungdan nga nabalaka sila sa ilang seguridad ug pamilya. Gibutyag niya nga kadtong napatay sa ilang kaubang tanod usa ka drug personality ug gumikan niini nahadlok na usab ang ilang ubang kaubang tanod nga mo-duty. Kay ang bahad hutdon silang lima ka tanod og patay human sa lubong ni Totoy karong adlawa, Dominggo, Agusto 11, 2024.",Asa nga bahin sa lawas ang nakaangkon og garas si Balang?,Igo lang nakaangkon og garas si Balang sa iyang wala nga dughan.,sa iyang wala nga dughan,320,384,39,63
01578-012,1578,Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?,"Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.",Unsa ang kinahanglan buhaton sa tanan nga mga medical facilities sumala ni Pamiloza?,"Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge.",mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD,310,601,188,261
00138-009,138,Abalos: Pagkatap sa kontrobersiyal nga picture online ‘pamolitika’,"Nagduda si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos nga adunay bolok pamolotika ang mipakatap sa hulagway nga diha sa iyang tapad si Bansil Banta nga makita nagsul-ob og identification card (ID) sa City Hall. Kini maoy gibutyag sa Mayor nga nagtuo nga gi-edit ang maong picture nga kabahin sa ""smear campaign"" ilabi na nga nagkaduol ang piniliay, human nga gitawgan sa SunStar Cebu, Sabado, Septiyembre 7, 2024.“Sayon kaayo pag-edit sa picture. Di na tinuod, once again, di tinuod nga we issued government IDs for consultants,” pagklaro ni Abalos. Iyang giklaro nga wa mo-isyu og official nga identification cards ang Lapu-Lapu City government ngadto ni Bantad o ni bisan kinsa nga langyaw isip consultant ubos sa iyang administrasyon. Kahinumduman nga si Bantad lakip sa mga langyaw nga nadakpan atol sa gihimong pagronda sa gidudahan nga Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City, niadtong Agusto 31. Si Bantad, uban sa laing 15 ka langyaw lakip na sa iyang anak ang nasikop. Dugang pa ni mayor Abalos gi-atol ang pagpakatap sa maong peke nga picture ilabi na nga nagsingabot ang piniliay ug siya nagduda nga ""politically motivated. "" “Hapit naman gud ang election maong daghan nang gawas nga mga fake photos og unsa pa na diha,” AbalosAron sa paghatag og katin-awan sa maong isyu ang mayor mihatag og kopya og dokomento lakip na ang suwat gikan sa Lapu-Lapu City nga Bids and Awards Committee (BAC). Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request alang sa consultancy services ni Bantad gikan niadtong Hulyo 2019 hangtod na karon. Laing suwat gikan sa Sangguniang Panlungsod mikonpirmar nga wa usab resolution nga gi-aprobahan nga nagtugot ni Abalos nga mosulod og consultancy contract tali Bantad sa susamang petsa. Gawas sa maong giingong edited nga picture, nitumaw sab ang litrato nga kuha niadtong 2020 nga nagpasalamat si Abalos ngadto ni Bantad sa gi-donate nga computer alang sa mga tunghaan ug sa buhatan sa kapulisan. Sa naunang taho sa SunStar Cebu, giangkon ni Abalos nga iyang nahimamat si Bantad sa iyang unang termino isip mayor niadtong 2019, dihang nidonar si Bantad og mga computer ug nanghatag og libreng internet connection sa usa ka tunghaan sa Barangay Pangan-an, Isla sa Olango. Samtang, giklaro ni Abalos nga ang tag-iya sa hotel resort nga gironda niadtong Agusto 31 wa mo-apply og legal POGO license sa siyudad. Dugang pa nagpadayon ang imbestigasyon, dili lang bahin sa nagpakatap nga litrato kon dili apil na ang mga nangaging insidente nga naglambigit sa mga tawo nga nagpaka aron ingnon nga traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID. Iyang gisubli nga walay langyaw nga opisyal nga nahatagan sa maong identification card sa kagamhanan sa dakbayan, human niadtong nakuha sa mga awtoridad nga giingong government issued ID ni Bantad.",Unsa ang nagkanayon sa suwat nga gihimo sa BAC kabahin sa consultancy services ni Bantad?,Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request alang sa consultancy services ni Bantad gikan niadtong Hulyo 2019 hangtod na karon.,Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request,1432,1609,0,93
01570-001,1570,Aguinaldo Aguirre gusto nga LGUs dunay‘gahom pagduma’ sa water district,"Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Cebu City North District Representative Rachel “Cutie” Aguinaldo Aguirre niduso og balik sa pag-amendar sa maong balaudnon nga unang giduso sa iyang namatay nga amahan aron katugotan ug madasig ang local government units (LGUs) alang sa maayong performance sa water districts atol sa unang regular session sa 19th Congress niadtong Hunyo 30, 2022. Sa website sa House of the Representatives, nag ung-ong pa ang balaudnon sa committee on public works and highways sukad niadtong Hulyo 27, 2022. Base sa gisugyot nga amendment, ang mga LGU, kansang mga konstituwente gisilbihan sa water district, dili manghilabot sa operasyon sa water district, apan kini adunay katungod ug katungdanan sa pagdumala, ilabi na kon ang serbisyo sa ilang mga konstituwente nadaot. “Many consumers have laid a large part of the blame for MCWD’s dismal performance on their governor and respective city or town mayor and congressman for allegedly neglecting to prod and push the water district to do its job,” pagsabot ni Aguinaldo Aguirre. Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila. Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.",Unsa nga karaang balaod ang gustong i-amendar sa bag-ong balaod?,"Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973.",Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973,0,218,153,217
00681-013,681,3 ka balay nasunog,"Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)",Asa nagtrabaho si SF01 Marvin Carranza?," Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy.",Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo,161,375,64,100
00609-013,609,"530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7","Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.",Unsa ang dili tugoti nga buhaton sa mga sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology?,Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL.,maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte,1176,1428,71,140
00158-006,158,Buho sa kasagbutan gihimong suyopanan,"Nakurat ang kapulisan sa diskarte sa mga adik nga naghimo og buho nga gihimong suyopanan og gidiling drugas sa Sityo Cambangyao, Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete. Nadiskubrihan kini human sa buy-bust sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado niadtong Sabado, Agust 31, 2024, ala una sa hapon. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang operasyon ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcment Agency (PDEA) 7. Ang ilang rumbo sa buy-bust mao si Maco Bayawa alyas Russue, 29, ulitawo apan may kapuyo ug kauban niini nga si Dean Piollo Baylon alyas Reigner, 32, ulitawo, pulos mga molupyo sa dapit. Ang poseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit sa usa ka gamay nga pakite sa shabu ngadto sa maong mga suspek. Sa dihang sila nadakpan, nakuhaan pa og dugang lima ka pakite sa gituohang shabu. Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas. Ang mga suspek nga gikahinabi sa Superbalita nagkanayon nga dugay na nga suyopanan og shabu ang buho sa kasagbutan apan dili sila ang naggamit niini.",Unsa ang nadiskobrehan sa kapulisan nga gihimong langub sa kasagbutan?,Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas.,nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas,912,1119,148,206
00739-009,739,2 ka balay giransak,"Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)",Kinsa ang nag-ayo sa asoy mahitungod sa pagkaguba sa balay?,"Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba.",Asuncion Fuentes,1964,2201,16,32
01341-006,1341,1 angol sa bagyo human natumbahan,"Usa ang nakompirmar nga naangol gumikan sa Bagyong Kabayan nga nagpailawom sa Sugbo sa storm signal No. 1. Ang naangol mao ang usa ka pasahero’ng babaye nga nagsakay sa Corominas taxi nga natumbahan sa punoan sa kahoy nga Mahogany. Basi sa Facebook post sa Cebu City Transportation Office (CCTO), ang insidente nahitabo alas 8:15 sa buntag sa Lunes, Disyembre, 18, 2023 sa may Osmeña Boulevard, atubangan sa Cebu Doctors University Hospital sa Brgy. Capitol Site, siyudad sa Sugbo. Ang biktima nga wa nganli, gi-rescue ug gidala sa usa ka ambulansya ngadto sa tambalanan. Samtang sa laing bahin, ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), sa ilang traffic advisory pinaagi sa ilang pangu nga si Robert Abel, niawhag sa mga motorista sa paglikay sa Toledo Wharf Road sa Brgy. Campo 4, paingon sa Brgy. Manipis tungod sa mga uwan dala sa Bagyo’ng Kabayan tungod sa hulga sa landslide ug kadangog sa karsada. Matod sa buhatan nga adunay labing minos lima ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nalamba tungod sa kadangog sa karsada. Usa sa mga motorsiklo niigo sa duha ka laing mga sakyanan dihang kini natumba. BLUE ALERTAtol sa pag-isa sa signal no.1 sa Sugbo, naka-blue alert status ang tanang local disaster risk reduction and management offices. Mao kini ang pahibaw ni Raynen Abellon, pangu sa Cebu Provincial DRRMO. “Actually pag ingon nga declared under Signal No. 1 ang Camotes, ako gi check ang situation, ako na gi raise ang alert level. Naay mga DRRMOs nga naka convene na gahapon ang uban ganihang buntag but preemptive measures were done as early as yesterday,” matod ni Abellon sa Superbalita Cebu sa Lunes. Matod ni Abellon nga bisan kon nituang ang uwan sa pipila ka bahin sa Sugbo, wa gihapon sila nikompyansa. Lakip sa gibantayan sa DRRMO ang mga lokalidad nga duol sa baybayon ug kabukiran. “Every municipality naa na jud nay hazard prone areas. They know that sa ilang monitoring. Ang tutukan lang ang coastal areas ug landslide prone areas. Gani gahapon nihangyo ko sa kapulisan sa pag conduct og preemptive actions like nga mangingisda nga mopugos gyud (molawig sa dagat),” dugang ni Abellon. “Ang akong instructions nila is to aim zero casualty,” dugang ni Abellon. Pipila usab ka mga pasahero ang na stranded sa mga pantalan. Base sa ilang talaan, anaa sa 311 ka mga pasahero sa pantalan sa Toledo City ang natanggong; 20 sa Jagutapay port sa Barangay Puertobello, Tudela, mga isla sa Camotes ; 19 usab sa Bogo City; ug 10 sa lungsod sa Dumanjug. Sa pagsuwat ning taho, wa pay report sa mga landslide bisan sa mga pag-uwan. (DVG, ANV, REV)",Pila ka mga tawo ang nalamba nga nagmotorsiklo?,Matod sa buhatan nga adunay labing minos lima ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nalamba tungod sa kadangog sa karsada.,labing minos lima,939,1057,28,45
00943-009,943,‘Biga’ nabaraw,"Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",Kinsa ang nakadakop sa duha nga nagsumbagay?,Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car.,mga polis,1335,1429,14,23
01042-015,1042,"‘Gunman’, 2 ka kauban nadakpan sa buy-bust","Usa ka drug personality nga nalambigit usab sa kasong pagpamusil niadtong Pebrero 1, 2024 nadakpan uban sa laing duha ka kauban sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo. Nakuhaan og drugas ug armas mao ang mga suspek nga sila si Jigger Lazam Lazaro, alyas Roel, 22, target sa operasyon, giilang high value individual, taga Sitio Urasi, Brgy. Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Lakip sa nadakpan ang iyang mga kauban nga silang Junry Lazatin Bonilla, 48, taga dalan B. Aranas, Brgy. San Nicolas Proper; ug Adrian Ducay Adolfo, 18, taga Sitio San Vicente, Brgy. Barrinuevo Jelly, ning dakbayan. Nakuha gikan kang Jigger ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 20. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P136,816. 00 ug usa ka kalibre .45 nga pistola. Samtang, tag lima ka gramo nga shabu ang nakuha sa posisyon nilang Bonilla ug Ducay. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico sa Sawang Calero Police Station, si Lazaro gitudlo nga responsabli sa pagpamusil sa iyang area niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikiha og kasong frustrated homicide sa korte. GIPUSILGiingong mamarukay o drug pusher naangol human gipusil alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, sa Sitio San Juan, Brgy. Mambaling, ning siyudad. Si Tommy Leabres, 29, ulitawo, samdan sa tuong tiil ug tuong kamot. Wa pa mailhi sa kapulisan ang nag-inusarang gunman kay matod sa biktima wa siya nakamay-ong. Si Police Corporal Flavio Catipay, imbestigador sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naghigda sa duyan ang biktima ug kalit lang gipusil. Ang biktima gidali sa pagdala sa ospital. Matod ni Avila nga ang biktima naila sa lugar nga mamarukay.",Kanus-a ug asa nahitabo ang buy-bust?,"Usa ka drug personality nga nalambigit usab sa kasong pagpamusil niadtong Pebrero 1, 2024 nadakpan uban sa laing duha ka kauban sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo.","alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo",0,320,211,319
01476-016,1476,"Mga bata ‘nagmerida’; may mihilak, mihapuhap","Ingon sa nagmerida ang duha sa tulo ka mga bata pipila ka mga adlaw sa wala pa ang sunog sa alas 5:51 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023 sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga bata tagsa-tagsa nga ningpakita og di nila naandan nga mga lihok ug ningpadayag sa tumang pagmahal nila sa ilang inahan. Si Merasol Oguimas, inahan sa tulo ka mga bata, nibutyag nga duha ka adlaw sa wala pa ang sunog, ang iyang anak nga si Salud, 6, maghilak dihang ilang ihatod sa eskwelahan alang sa klase niini sa grade 1. Nahibulong sila kay dili kini naandan sa ilang anak sa panahon nga ihatod sa tunghaan. Gusto ni Salud nga dili mopauli ang iyang inahan, huwaton siya hangtod mahuman ang klase. “Nahibulong mi kay ang among anak dili ingon ana makahilak,” asoy ni Merasol sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023. Nianang gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 22, si Lowell, 10, nitawag kaniya nga matulog na sila nga di usab naandan sa bata. Niasoy si Lou nga gihilot pa sa iyang anak ang iyang buko-buko sa wala pa matulog. Si Salud milambing sab sa paghapuhap sa iyang buhok. Wala niya damha nga katapusan na diay kadto nga iyang ikauban ang iyang mga anak nga pwerteng nakalambing kaniya. Si Ohiman Bulosan, 12, ig-agaw, nipadayag nga suod kaayo niya si Lowell ug maoy iyang kanunay ikaduwa isip Samtang ang usa ka tuig nga si Kimmie iyang gipakisama nga manghod, kugos-kugoson ug magdungan sa pagpangaon. Naemosyonal usab ang mga tawo sa gihayaan sa mga bata human nanuol sa haya ang mga manok ug itik nga kanunay lawgan nila mabuntag sa buhi pa. Sa video, makita nga ingon sa dunay gituka ang mga hayop, samtang ang usa ka manok nagdungoy, ingon sa naa sa kaguol. Gawas kanila ni Lowell, Salud ug Kimmie, namatay usab ang ilang 11 ka buwan nga ig-agaw nga masuso nga si Nelfa Leticia. Ang mga bata gi- cremate sa Huwebes sa gabii ug ilubong karong Dominggo kay gusto sa pamilya. ‘WA NAY ANAK’Si Bricel, sa iyang Facebook post pipila ka mga oras human sa sunog, niingon nga wa na makasulod ang iyang asawa sa kadaku na sa kayo aron unta sila luwason. “Wala gyud mi kabalo unsay rason sa Ginoo nganong naingon ani ang tanan. Sakit kaayo isip usa ka ginikanan mawagtangan tanan anak,” post ni Bricel. Nisaad si Bricel sa mga bata nga “magpakalig-on” alang sa inahan taliwa sa tumang kasakit nga ilang gibati human sa kamatayon sa tanan nilang mga anak.45 KA ADLAW PASi FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), nagkanayon karong adlawa, Sabado, ilang ipadala sa ilang laboratoryo sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Quezon City ang samples nga ilang nakuha gikan sa nasunogan. Kini naglakip sa wire kuryente, kalan ug ubang magamit sa forensic investigation. Molanat pa og labing dugay 45 adlaw una masayran ang resulta. Tagsa-tagsaon usab nila og imbetar ang mga nasunogan og testigos sa pagpalawom sa imbestigasyon.",Kanus-a gi-cremate ang mga bata?,Ang mga bata gi- cremate sa Huwebes sa gabii ug ilubong karong Dominggo kay gusto sa pamilya. ,Huwebes sa gabii,1814,1908,28,44
00076-014,76,"P.3M balor sa drugas, armas sa nangasakmit","Naposasan ang giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa Barangay Bulacao, Dakbayan sa Sugbo atol sa buy-bust sa mga sakop sa Inayawan Police Station 7 sa Cebu City Police Offfice (CCPO), ala 1:40 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa Sitio San Vicente sa naasoy nga barangay. Ang suspek mao si Carmel Arcilla Arcillas, 38, residente sa nahisgotang dapit. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 45. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P307,632. Gawas sa ilegal nga drugas, nasakmitan usab kini og kalibre .357 Taurus Magnum caliber revolver nga dunay upat ka buhing bala niini. Usa ka semana nga gipaubos sa monitoring ang suspek human madawat ang kasayuran nga mamaligya kini'g ilegal nga drugas sa dapit. Giingong maka baligya kinig 100-200 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Barangay Bulacao ug kasikbit nga barangay. Lakip sa subayon sa mga police kung nganong duna kini armas ug ila kining ipaubos sa ballistic examination aron pagsusi kung duna bay motakdo sa mga kaso sa pusil sa Dakabayan sa Sugbo. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II R. A. 9165 o balaod batok sa gidiling drugas ang ipasaka sa Inayawan Police Stato batok sa suspek nga gibalhog na sa selda presinto sa kapulisan. Ang CCPO nagpadayon sa ilang hugot nga operasyon batok sa gidiling drugas subay sa kamanduan gikan sa Police Regional Office (PRO) 7 ug nasudnong ulohan sa Philippine National Police (PNP) diin problema sa gidiling drugas giisip nga hulga na sa nasudno-ng seguridad. /AYB",Asa nagapuyo si Carmel Arcilla Arcillas?,"Naposasan ang giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa Barangay Bulacao, Dakbayan sa Sugbo atol sa buy-bust sa mga sakop sa Inayawan Police Station 7 sa Cebu City Police Offfice (CCPO), ala 1:40 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa Sitio San Vicente sa naasoy nga barangay. Ang suspek mao si Carmel Arcilla Arcillas, 38, residente sa nahisgotang dapit. ",Sitio San Vicente,0,375,254,271
01513-013,1513,"Mibunal sa ulo sa maguwang, priso","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga maguwang giila nga si Ortanez Ortega Ortigas, 54, minyo, samtang ang suspek mao si Anotado Ortega Ortigas, 52, pulos mga molupyo sa dapit. Matod pa nga ang duha mga mekaniko ug gibinlan sa negosyo sa ilang amahan nga usa ka chassis repair shop sa mga sakyanan. Matod pa nga ilang gitunga ang chassis repair shop ug nagkompetinsyahay sa ilang negosyo. Apan niabot sa punto nga naglalis sila kon kinsay mopaayo sa ilang shop. Ang suspek nga nakapunit og puthaw, nibunal sa agtang sa iyang maguwang nga niresulta sa pagkaangol niini. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa biktima. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma.",Unsa ang relasyon sa biktima ug sa suspek?,"Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. ",maguwang,0,284,151,159
00998-008,998,Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito,"Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.",Asa dapat ibalik ang pulpit panels sumala ni Abalayan?,"Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon.",simbahan sa Boljoon,307,490,163,182
01650-013,1650,Kidnappers sa Bohol napuhag,"Nadakpan atol sa follow up operations sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office ang unom ka mga sakop sa kidnap for ransom group nga nagbase sa kaulohan nga gilangkuban sa mga Chinese national ug mga Pinoy. Kini human sila ningdagit og usa ka 53 anyos nga negosyanteng Chinese national sa alas 8:45 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023 sa Barangay Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Ang mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City. Malampuson usab nga na rescue sa mga polis ang biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan sa Bohol PNP, samtang ang unom ka mga suspek padayon pa nga gikuhaan sa ilang pamahayag. Matod ni Police Pechaycoutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga nadawat sa kapulisan sa Bohol ang impormasyon sa Lunes sa buntag, Oktubre 23, 2023 labot sa pagdagit sa usa ka negosyanting Intsik nga babaye. Tungod niini mihimo dayon sila og dali nga imbestigasyon pinaagi sa pag-back track sa mga kuha sa CCTV camera. Human nakuha ang tanang mga kasayuran, dali nila nga natultolan ang nahimutangan sa mga suspek ug malampuson nga naluwas ang biktima apan nakahatag gyud og dakong kantidad ang pamilya niini. Nakuha sa mga operatiba ang mga armas sa mga suspek, lima ka cellular phones, handheld radio, lisensya nga iya sa mga nagdagit ug ubang mga kagamitan ug kwarta. “According to the iniatial report from the Bohol PPO, naka release gyud ang family sa victim og ransom thru bank transfer because gidala man nila in a specific area. Gitawgan ang family. Nakahatag gyud. Kining tanan gi consider sa pag file og kaso,” matod nI Abacay. Nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na sa pag-ila kinsa ang mastermind sa krimen. Nagtuo sila nga dunay dako nga nagpaluyo niini nga maoy responsabli sa pagpanagit sa mga negosyanteng Chinese national dinhi sa Pilipinas. Ang pagkasikop sa mga suspek nagpasabot lang nga ang mga kriminal way luna sa Central Visayas sanglit makaduha na kini ka higayon nga dunay nanagit og langyaw diin ang mga suspetsado pulos nangadakpan. Gipaubos sa debriefing sa PNP ang biktima nga gihulagway ni Abacay nga naa pa sa trauma ug nakig-alayon na sila sa pamilya niini nga naa sa China.",Kinsa ang mga Filipino nga nadakpan nga parte sa kidnap for ransom group?,"Ang mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City.","Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal",424,869,328,423
01433-010,1433,335 na ka OFW nakauli,"Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW). Ang datus nga gihatag sa DMW nagpakita nga aduna nay 335 ka mga OFW nga gipapauli gikan sa Israel. Kini human ang ika-10 nga batch sa mga OFW luwas nga nakauli sa ilang pag-abot sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Huwebes sa gabii, Nobiyembre 30, pinaagi sa PAL PR731 flight sa Philippine Airlines. Sa kinatibuk-an, 36 ka OFWs ang naglangkob sa pinakaulahing batch, diin 32 niini ang caregiver ug upat ang hotel workers. Sa wala pa ang ilang pag-abot, siyam ka batch ang nakauli na. Ang unang siyam ka batch adunay kinatibuk-ang 299 ka OFWs ug 14 ka bata. Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel. “We are not putting a timeline to this since we don’t know yet when this end,” matod ni Girana sa miaging interbyo. (HDT sa SunStar Philippines)",Kinsa ang responsable sa pagpauli sa mga OFW gikan sa Israel?,"Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW).",Department of Migrant Workers (DMW),0,197,161,196
00723-007,723,P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.",Kanus-a nahitabo ang sunog sa barangay Sta Cruz?,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024.","Abril 21, 2024",0,153,138,152
01581-011,1581,"Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.",Unsa ang mga kasong atubangon ni Pamulaklakin?,"Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.","grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas",1878,2082,38,137
01027-013,1027,"Nagbantay sa parking lot gipusil, patay","Namatay ang usa ka 63 anyos nga lalaki human pusila sa wa mailhing lalaki pasado alas 10 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024, sa Sitio Cabancalan 2, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Eniego Larin, lumolupyo sa lugar, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug buko-buko. Matod sa iyang higala nga si Anacleto Buensalida nga sa wala pa pusila si Larin, nanghagad pa kini kaniya nga mag-inom sa ilimnon nga makahubog. Apan sa pag-abot sa gate sa parking area, matod ni Laro, kalit lang nga giduol sa usa ka lalaki ug gipusil sa makatulo ka mga higayon. Nakita ni Buensalida ang dagway sa gunman apan wala siya makaila niini ug dili usab niya sinati ang bayhon. Apan kon iya ning makita pag-usab, posibling iya kining mailhan sanglit nahitabo ang krimen sa iyang atubangan mismo. “Diri ko gasandig ko, diri aning paril kay gikan man ko namahaw nya gipusil man lag kalit. Ang suspek galakaw ra ug kon makakita ko sa nawong karon, murag makaila ko,” matod ni Buensalida. Usa sa mga naninda og sud-an sa lugar nga dili lang magpahingalan niingon nga dunay daghang mga tawo niadtong orasa nga nangaon. Apan wala sila nakabantay sa pag-abot sa mamumuno. Tulo ka mga buto usab sa armas ang iyang nabati ug ang mga tawo nangalibwag og panagan sa kahadlok. “Kami, Sir, wala na gyud mi makakita sa pagpusil. Ang ako na lang nakita nga natumba nana si Dean (Eniego Larin),” matod sa tag-iyag sa kan-anan. Si Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nagkanayon nga base sa inisyal nga imbestigasyon sa iyang mga personnel, grudge ang motibo. Giingong dunay gikalalis ang biktima may kalabutan sa trabaho isip caretaker sa maong pribadong parking lot nga gipanag-iya sa pamilyang Aznar. Sigun sa ubang mga saksi, ang gunman ilang nailhan ug sekreto sila nga ninghatag og impormasyon sa kapulisan. Ang mamumuno dunay kaso ug nadakpan na niadto sa Inayawan Police Station. “Karon naa tay witness nga naka identify sa suspect. Ang atong gihimo karon mao ang hot pursuit operation,” matod ni Baldemoro. Ang manghod sa biktima nga dili lang magpahingalan nasubo sa nahitabo sa iyang maguwang nga iyang gihulagway nga buotan. Wala usab silay kasayuran kon duna bay gikaaway ang biktima nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha og tulo ka mga basiyo sa bala sa kalibre .45 nga pistola.",Kahibalo ba si Buensalida sa gunman?,Nakita ni Buensalida ang dagway sa gunman apan wala siya makaila niini ug dili usab niya sinati ang bayhon.,akita ni Buensalida ang dagway sa gunman apan wala siya makaila niini,579,686,1,70
00639-018,639,Wa pay klarong motibo sa pagpatay sa kargador,"Wa pay naestablisar nga motibo ang kapulisan sa Carbon Police Station sa pagpusil patay sa usa ka kargador ala 1 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024 sa Block 7, Brgy. Sawang Calero, dakbayan sa Sugbo, samtang kini natulog. Ang biktima giila nga si Marvin Enanoria, 40, nagpuyo ra usab sa maong dapit, kinsa nakaangkon og usa ka samad pinusilan sa ulo. Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na. Matod ni Police Captain Japher Encarnacion, hepe sa Carbon Police Station, nga base sa pamahayag sa mga tawo sa dapit, nakadungog na lang sila og buto sa armas. Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo. Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. Usa sa ilang subayon kon duna bay nakaaway ang biktima sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Si Police Staff Sergeant Sara Necasio Endona, investigator on case, nagkanayon nga personal nga atraso ang ilang gitan-aw nga motibo. Apan sigun sa mga residente sa dapit nga buotan si Enanoria busa natingala sila nganong gipusil. “Buotan man daw na, Sir. Wala sad na ma involved sa drugs matod sa mga tawo didto. Mao na nga amo pa gyud na subayon nganong gipusil na siya,” matod ni Endona. Naghimo pa sa ilang imbestigasyon ang Carbon police station labot sa pagpamusil.",Unsay giingon ni Encarnacion kabahin sa napalawom nga pakisusi?,"Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. ",mopalawom sila sa ilang pakisusi,719,831,78,110
00299-011,299,Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma,"Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB",Kinsa ang spokesperson nga naghatag og impormasyon bahin sa paghatag og medalya?,"Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas.",P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay,358,921,341,371
01215-002,1215,"30 ka balay, sakyanan nasunog","Gibana-bana sa kabomberuhan nga P1. 2 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga balay, lakip sa usa ka sakyanan, sa Purok Sineguelas, Sityo Crusher, Brgy. Lawaan-3, siyudad sa Talisay, ala 1 sa hapon sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod niya, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Gemon Manalansan nga gipuy-an ni Toper Manalansan uban sa iyang pamilya. Matod ni Elad, 26 ka mga balay ang nangaugdaw ug upat ang nakan-an sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal. Ang sunog gisaka sa first alarm sa alas 11:03 sa buntag ug 2nd alarm sa ala 1:05 sa hapon. Gideklarar nga kontrolado ang kayo ala 1:35 sa hapon ug na-fire out sa ala 1:45 sa hapon.",Kinsa ang imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay?,"Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno.",Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad,236,398,21,55
00418-012,418,Ordinansa sa ‘premium pay’ giprubahan sa City Council,"Ang mga job order (JOs) personnel sa Dakbayan sa Sugbo angay nang makadawat og premium pay human giaprobahan sa Cebu City Council ang ordinansa sa Siyudad nga naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall. Niadtong Miyerkules, Hunyo 26, 2024 atol sa regular session, giaprubahan sa Cebu City Council ang “service premium” nga naghatag sa JOs og bonuses matag Mayo ug Nobiyembre sa tuig, sumala sa taho sa Cebu City News and Information. Si Konsehal Aldana II Abastillas sa dakbayan sa Sugbo maoy nangamahan sa maong ordinansa, kinsa anaa sa official leave dihang kini gipalabang sa Konseho. Sa ordinansa, ang mga JO nga nagserbisyo sulod sa labing menos tulo ka bulan ug nakaangkon og “satisfactory” rating adunay katungod nga makadawat og P5,000 nga bonus. Hinuon, ang mga JO nga nagserbisyo nga wala pay tulo ka buwan makadawat og P3,500; kadtong nakaserbisyo nga wala pay duha ka buwan makadawat og P1,500; ug kadtong nagtrabaho nga wala pay usa ka buwan makadawat ra og P500. Sa text message sa Sabado, si Cebu City Councilor Achilles Nicoy Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, nikompirmar nga katungod gihapon sa mga JO nga makadawat sa ilang mga bonus alang sa buwan sa Mayo bisan pa man nga naaprobahan na ang ordinansa sa Hunyo. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy personal nga mihangyo nga paspasan ang pag-aprobar sa ordinansa pinaagi sa sulat nga pinetsahan og Mayo 13, 2024.“By providing gratuity pay, motivation and morale can be boosted, leading to an increased focus on delivering high-quality services promptly,” siya nagkanayon. “The grant of premium pay to our hardworking job order personnel was long overdue and is about time to show them that we walk our talk in striving to do things fast, efficiently, and effective,” dugang niya sa iyang suwat sa Hunyo 14, 2024 ngadto kang Acting Vice Mayor Jesomar Alcaide. Gihimug-atan ni Abalayan atol sa iyang administrasyon sa City Hall, iyang gitumong ang tukma nga serbisyo publiko, dili lang ang pag-alagad sa mga moanha sa City Hall. Atol sa regular session niadtong Hunyo 26, giduso ni Konsehal Nancy Auguis, Adrian Jorge Abaya, ug Renato Osmeña, Jr. ang pag-aprobar sa ordinansa alang kang Abastillas.",Unsa ang gisirayan sa ordinansa nga giaprobahan sa Cebu City Council?,Ang mga job order (JOs) personnel sa Dakbayan sa Sugbo angay nang makadawat og premium pay human giaprobahan sa Cebu City Council ang ordinansa sa Siyudad nga naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall.,naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall,0,208,159,207
01300-011,1300,Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC,"Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.",Kanus-a gikatakda ang laing tigom alang sa detalye sa kalihukan?,"Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.","Enero 5, 2024",3410,3523,58,71
00071-006,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Kanus-a nagpananghid ang biktima nga molakaw alang sa sayaw?,"NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan.","udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19",1871,2156,114,154
00637-010,637,5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",Asa na-rescue ang suspek?,"Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova.","Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova",1641,1718,46,76
00844-014,844,"Catilo: Kalinaw, gugma maghari","Giawhag ang mga Katoliko nga Sugbuanon nga magkat-on sa pagsakripisyo ni Hesu Kristo sa krus ug ipakaylap ang kalinaw ug gugma sa uban sa pagtapos sa selebrasyon sa Semana Santa. Mao kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo ngadto sa mga matuohon alang sa pagsaulog sa Easter Day, nga nagpasabot sa pagkabanhaw ni Hesus sa Semana Santa. “Atong paghinaot nga madasig kita sa pagbuhat sa kabubot-on sa atoang Ginoo nga naghigugma nato nga nagpakamatay apan nabanhaw,” matod ni Catilo sa recorded video message nga gipadala sa SunStar Cebu atol sa Black Saturday, Marso 30,2024. Ang Semana Santa nailhan nga usa ka relihiyuso nga pag-obserbar sa Kristohanong kalendaryo, pagpasidungog sa panapos nga semana sa kinabuhi ni Hesu Kristo, lakip ang iyang paglansang sa krus ug pagkabanhaw. Ang pagsaulog sa Katoliko karong tuiga nagsugod sa Dominggo sa Bendita sa Lukay, Marso 24, ug natapos sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Matod ni Catilo nga ang pagbalik ni Kristo gikan sa mga patay nagdala og paglaum ug kalinaw sa katawhan. Iyang giawhag ang mga matuohon sa pagbalos sa gugma sa Diyos pinaagi sa pagpakita og kaluoy sa uban ug mahimo’ng instrumento sa kalinaw sa kalibutan. Gihatagan og gibug-aton sa obispo nga ang pagkabanhaw nagsimbolo sa paglaum ug katubsanan, dugang nga gipasabut nga ang bato nga nagsilyo sa lubnganan ni Kristo nagrepresentar sa sala, ug ang pagligid niini nagsimbolo sa grasya sa Diyos nga nipuli. Sumala sa mga asoy sa Bag-ong Tugon sa Bibliya, human gilubong ni Range nga taga Arimatea si Jesus sa usa ka lubnganan, iyang giligid ang usa ka dakong bato atubangan sa entrada aron pagsilyo niini. Apan sa dihang si Charie Magdalena ug ang ubang mga babaye ningbisita sa lubnganan sa ikatulong adlaw human sa paglansang kang Hesus, ilang nadiskobrehan nga ang bato naligid na ug ang lubnganan walay sulod, nga nagpasabot sa pagkabanhaw ni Jesus. “Busa maglipay kita kay sa iyang pagsulod, naangkon nato ang grasya sa bag-ong paglaom [ug] bag-ong kinabuhi,” matod niya. Dugang pa, iyang gipasalamatan ang mga lokal nga parokya ug kaubang grupo sa lainlaing lungsod ug siyudad ubos sa artsidyosesis sa pag-organisar sa mga kalihukan sa Semana Santa sama sa mga prosesyon. /",Unsa ang isinagaw nga pagpasabot ni Catilo bahin sa Easter Day?,"Mao kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo ngadto sa mga matuohon alang sa pagsaulog sa Easter Day, nga nagpasabot sa pagkabanhaw ni Hesus sa Semana Santa.",nagpasabot sa pagkabanhaw ni Hesus,179,344,114,148
00268-007,268,"1,431 nadakpan sa lainlaing salaod sud sa 1 ka adlaw","Moabot sa 1,431 ka mga tawo ang nangadakpan sa managlahi nga salaod sa tibuok Central Visayas (CV) atol sa usa ka adlaw nga operasyon sa kapulisan gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024. Ang labing daghan nga nadakpan nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod nga mokabat sa 1,309 nga nakamulta sa kinatibuk-an nga P632,500. Sa kampanya batok sa illegal nga drugas, ang kapulisan nakasikop og 38 ka drug personalities nga nisangpot sa pagkasakmit sa 311. 23 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P2,116,377. 60 atol sa 33 ka anti-illegal drug operations. Nakasikop usab ang kapulisan og 64 ka mga sugarol atol sa 35 ka anti-illegal gambling operations ug pagka sakmit sa kapin P7,000 nga kwarta gikan sa sugal. Gihingusgan usab sa Police Regional Office 7 ang ilang kampanya batok loose firearms diin nakaimbargo sila og 29 ka nagkalainlaing kalibre sa armas, usa niini explosive. Samtang sa kampanya batok sa wanted persons, nakalusad ang kapulisan og 19 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 19 usab ka wanted persons, usa niini nabutang sa listahan sa most wanted.",Pila ang kinatibuk-ang kantidad nga nakolekta gikan sa mga nakamulta?,"Ang labing daghan nga nadakpan nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod nga mokabat sa 1,309 nga nakamulta sa kinatibuk-an nga P632,500","P632,500",258,406,140,148
00704-010,704,Polis nga hubog nanion og armas sa laing polis,"Nabalhog sa Abellana Police Station ang usa ka polis nga nadestino sa usa ka national support unit sa Philippine National Police (PNP) sa Central Visayas human nanion og armas ug nanghulga sa iyang kaubang polis, pasado alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Abril 24, 2024, sa dalan Uytengsu, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Police Cpl. Tope Famorca Fano, 29, lumad nga taga Iloilo City apan kasamtangan nga nagpuyo sa Sambag 1, nadestino sa Central Visayas. Samtang, ang giingong iyang gitiunan sa armas ug gihulga nagranggo gihapon og patrolman nga si Fargas Reno Alonsagay Farillon, 25, taga dakbayan sa Bacolod, nag-abang og balay sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nigawas sa gipuy-an ang biktima aron mo-withdraw og kuwarta sa automated teller machine (ATM). Sa iyang paggawas, nakita niya ang classmate nga nag-inom ug gitawag siya niini aron moapil sa ilang tagay. Niduol kini ug niinom sa duha ka baso nga ilimnong makahubog nga gitagay apan nananghid nga molakaw kay mag-withdraw. Apan wa makabantay ang biktima nga gisundan siya niini ug pag-abot sa Uytengsu, gisumbag siya tumong sa ulo ug dayong bunot sa armas ug gition ngadto kaniya. Human sa insidente, nireport ang biktima sa police station ug dali nga gialarmahan sa Abellana Police Station uban sa Special Weapons and Tactics ug City Mobile Force Company ug naabtan nila nga nag-inom pa. Nakuha sa kapulisan ang issued firearm sa PNP nga 9mm pistol ug magazine niini nga dunay 17 ka bala. Gipusasan ang suspek ug gidala sa Abellana Police Station 2 ug mag-atubang og kasong physical injuries ug grave threats ug laing kasong administratiba nga posibling iyang ikataktak sa serbisyo sa PNP.",Asa dapit nagpuyo ang suspek?,"Ang suspek giila nga si Police Cpl. Tope Famorca Fano, 29, lumad nga taga Iloilo City apan kasamtangan nga nagpuyo sa Sambag 1, nadestino sa Central Visayas.",Sambag 1,325,482,118,126
00813-012,813,"Barbero giluya, gikawatan sa 2 ka mga sex worker","Barbero nga taga isla sa Camotes nagpatabang sa Waterfront Police Station human siya gikawatan sa duha ka commercial sex workers nga iyang gihilawas sa sulod sa usa ka lodge sa dalan Manalili, Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo alas 4 sa kaadlawon sa Biyernes, Abril 5, 2024. Ang biktima nga si Yoyong (di tinuod niyang ngan), 28, nibutyag ngadto sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga nag-inom sila kauban sa iyang mga ig-agaw sa usa ka imnan sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo. Sa dihang padung na sila nga manguli, siya giduol sa duha ka mga babaye ug gihaylo og lawasnong kalipay. Sa dihang sila nagkasabot sa presyo, sila ningsulod sa usa ka lodging house sa Dan Manalili ug nagpatabang sa duha ka mga babaye ibabaw sa katre. Apan human sa usa ka makutas nga round, gawas nga hubog pa, siya nakatulog ug sa iyang pag mata wala na ang duha ka mga babaye dungan sa pagkawala sa iyang kwarta, cellphone ug giapil pa ang iyang relo nga pinalit niya sa agi sa iyang pagpanupi. Hubo na usab ang tanan niyang sapot, gani ang iyang brief didto na ilawom sa katre niya nakuha uban sa iyang pitaka. “Gidala ko nila didto sa lodging house. Nakamatngon ko’g buot mga alas 4, nahuboan na ko. Hasta akong cellphone, kwarta nako wala na. Akong pitaka didto na sa ilawom sa katre, walay sulod,” asoy ni Yoyong ngadto sa mga tigbalita dihang siya nidangop sa kapulisan. Ang kapulisan sa Waterfront Police Station nakakuha nag kopya sa video sa CCTV sa gawas sa lodging house diin makita ug maklaro ang dagway sa duha ka mga babaye nga iyang kuyog sa pagsulod. Usa sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga dili lang magpaila nitug-an nga daghan na ang nabiktima niining mga commercial sex worker sa Dalan Colon, diin ang ilang kustomer ilang dalhon sa lodge ug kawatan kon makatulog na. Tungod ani, magpatrolya sa kaadlawon ang kapulisan aron abugon ang maong mga babaye nga naa mag-estambay sa ngitngit nga dapit sa downtown area.",Kanus-a nahitabo ang insidente alang ni Yoyong?,"Barbero nga taga isla sa Camotes nagpatabang sa Waterfront Police Station human siya gikawatan sa duha ka commercial sex workers nga iyang gihilawas sa sulod sa usa ka lodge sa dalan Manalili, Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo alas 4 sa kaadlawon sa Biyernes, Abril 5, 2024.","Biyernes, Abril 5, 2024",0,283,259,282
00445-015,445,"Lalaki giselusan, gidunggab, kritikal","Tungod sa iyang giingong nag-alintabo nga selos human niya nakita nga nagdungan sa pagpangaon ug naghunghongay pa ang iyang kapuyo ug iyang higala, iyang gidunggab ang mao nga lalaki alas 6 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 21, 2024 sa usa ka kan-anan sa Brgy. Saavedra, Moalboal. Ang biktima nga kritikal nga gidala sa tambalanan tungod sa samad dinunggaban sa ubos nga bahin sa iyang walang ilok giila nga si Exelsis Clemente, 41, ulitawo, taga Sityo Looc, samtang ang suspek giila nga si Serge Cardiente, 33 , ulitawo, taga Sityo Bangag. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Moalboal ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J. Bernardo II nasayran gikan ni Cardiente, kinsa nitahan sa ilang buhatan, nga iyang nakit-an si Clemente nga nagkuyog og panihapon sa iyang kapuyo nga si Eprol sa usa kan-anan sa lugar. Nag-istoryahanay nga naghunghongay ug niulbo ang iyang selos sa duruha, labina sa iyang amigo, ug iya kining gidunggab gamit ang kutsilyo.",Unsa ang nakita ni Serge Cardiente nga naka-trigger sa iyang selos?,"Tungod sa iyang giingong nag-alintabo nga selos human niya nakita nga nagdungan sa pagpangaon ug naghunghongay pa ang iyang kapuyo ug iyang higala, iyang gidunggab ang mao nga lalaki alas 6 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 21, 2024 sa usa ka kan-anan sa Brgy. Saavedra, Moalboal.", nagdungan sa pagpangaon ug naghunghongay pa ang iyang kapuyo ug iyang higala,0,274,69,146
00382-015,382,Bag-ong track oval sa CCSC dunay ‘damage’,"Usa lang ka semana human sa inagurasyon, ang bag-ong giayo nga P52-million nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) nagpakita og “minor damage,” nga nanghubag na ang pipila ka mga seksyon. Sa maong mga obserbasyon, ipasusi ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa kontraktor ang kadaot ug ipaayo kini human sa Palarong Pambansa. Ang naasoy nga kadaot nag-aghat usab sa Palarong Pambansa 2024 Consultant Jeanette Obiena ug uban pang technical officials gikan sa nagkalain-laing partisipanteng rehiyon sa pagsusi sa track oval niadtong Dominggo sa hapon, Hulyo 7, 2024. Ang ginagmay nga kadaot ug pagburot sa rubberized track oval gituohang tungod sa ulan. Si Abalayan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, niingon nga ipaayo nila sa kontraktor ang mga depekto sa dili pa ihatag ang ilang kompletong bayad human sa Palarong Pambansa. “The contractor has not yet been paid, so we still have a hold of them,” matod ni Abalayan. “We will obviously have them repair it before we pay them,” dason n Abalayan. Dugang niya nga nag-ensayo na ang Palaro athletes sa CCSC, iya nang ipahimo ang repair human sa sports meet. Ang Palarong Pambansa ablihan sa Hulyo 9 samtang ang competition proper magsugod sa Hulyo 11. Ang closing ceremony ipahigayon usab sa CCSC karong Hulyo 16, 2024. Ang track and field ug uban pang athletics games ipahigayon sa CCSC. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang CCSC Manager Aldryn Buenavista alang sa dugang detalye sa natumbok nga danyos, apan ang mga tawag pabiling wa matubag hangtod sa oras sa press. Gihatag sa City Government ang rehabilitasyon sa rubberized oval track ngadto sa contractor nga SBD Builders niadtong Oktubre 30 samtang ang notice to proceed gihatag niadtong Enero 16, 2024. Niuyon ang kontraktor nga tapuson ang trabaho sibil sa 120 ka adlaw sa kalendaryo. Si Abalayan, sa miaging mga taho, nihatag og ultimatum sa kontraktor nga tapuson ang rehabilitasyon sa oval track sa Hunyo 21. Giinagurahan ug gilusad sa Siyudad ang bag-ong giayo nga CCSC, lakip ang oval track, niadtong Hunyo 27. Ang tagdumala sa CCSC sa sayo pa niingon nga buksan na usab ang pasilidad ngadto sa publiko karong Hulyo 18 human sa Palaro. Ang CCSC gisirad-an sa publiko niadtong Mayo 18, 2023 aron mahatagan og dalan ang renovation sa dul-an tulo ka dekada na nga pasilidad nga nahimutang sa luyo nga bahin sa Abellana National School sa Osmeña Blvd. Sa wala pa kini gisirad-an niadtong Mayo, ang CCSC nakakuha og average nga P60,000 nga kita kada adlaw. Ang oval track katapusang gi-renovate niadtong 2012 sa kantidad nga P40 milyunes. /JJL",Unsa ang gibuhat sa mga atleta sa Palarong Pambansa sa CCSC?,"Dugang niya nga nag-ensayo na ang Palaro athletes sa CCSC, iya nang ipahimo ang repair human sa sports meet.",nag-ensayo na ang Palaro athletes,1042,1150,16,49
00617-016,617,Isnatser sikop sa polis nag-roving,"Nasikop sa kapulisan ang usa ka isnatser nga nibiktima sa usa ka babaye’ng tinun-an sa kolehiyo kay siya gisuklan atol sa hitabo sa Dan Junquera, Brgy. San Antonio, dakbayan sa Sugbo, alas 2:45 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Giila ang suspek nga si Balbin Dungog Duque Je, 29, taga Purok Tamsi, Brgy. lungsod sa San Fernando. Sa imbestigasyon sa Parian Police Station, nasuta nga ang 21-anyos nga biktima nga taga Barangay Bankal, Dakbayan sa Lapu-Lapu City nga si Ma. Si Josae Susing Duran Durano, naglakaw dihang kalit nga nitungha ang suspek ug gikuha ang iyang pitaka nga dunay sud nga P4,000 cash ug cellphone. Apan gisuklan sa biktima ang suspek. Mao nga naabtan sila ug nasikop nila ni Senior Master Sgt. Greg Durante ug Staff Sgt. Zorovavel Biglete nga nag-roving patrol sa maong dapit ang suspek. Nangayo og pasaylo si Je, matod niya, una niya kini nga krimen.",Unsa ang sulod sa pitaka nga gikuha sa biktima?,"Sa imbestigasyon sa Parian Police Station, nasuta nga ang 21-anyos nga biktima nga taga Barangay Bankal, Dakbayan sa Lapu-Lapu City nga si Ma. Si Josae Susing Duran Durano, naglakaw dihang kalit nga nitungha ang suspek ug gikuha ang iyang pitaka nga dunay sud nga P4,000 cash ug cellphone. ","P4,000 cash ug cellphone",335,625,264,288
00270-013,270,"Paggamit sa nakolekta'ng multa sa traffic violation, irregular?","Koleksiyon sa traffic violation penalties sa dakbayan sa Lapu-Lapu gimarkahan nga “Other Payables” sa financial records nga nagpasabot sa wa pagtuman sa saktong budgeting process sa balaod. Base sa audit report sa Commission on Audit (COA) 2023, gibutyag sa mga state auditor nga ang siyudad mi-disburse og kinatibuk-ang kantidad nga P850,440 gikan sa traffic violation fine collections, apan napakyas sa pagsunod sa naandan nga financial procedure nga misupak sa mga specific section nga gipahamtang sa Republic Act (RA) No. 7160. Ang mosunod nga mga disbursement nga gi-charge sa koleksyon gikan sa Traffic Violations nga moabot ngadto sa P850,440: * Ang paghatag og P9,000 nga cash advance ni Analyn Brix nga maoy gikuhaan sa pagbayad og honorarium sa resource speakers niadtong Hunyo 29, 2023.* Pagbayad sa 600 ka mga pagkaon (usa ka adlaw) snacks sa buntag ug paniudto alang sa 10 ka adlaw nga training/seminar sa bag-ong gi-hire nga traffic enforcers niadtong Hulyo 20, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P194,880.* Pagbayad sa 4,000 ka booklet citation tickets (carbonized) niadtong Agusto 01, 2023 nga moabot sa P600,000.* Pagbayad sa 12 ka liquified petroleum gas (gigamit sa road markings) niadtong Agusto 3, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P46,560. 00. Ang report sa COA nitumbok nga ang Siyudad nakalapas sa Sections 305 (a) ug 306 (b) subay sa Section 22 (c) sa RA No. 7160. Samtang ang Section 305 (a) sa RA No. 7160, item 10. 3 sa COA audit, nagkanayon nga ""no money shall be paid out of the local treasury except in pursuance of an appropriations ordinance or law. ”“Appropriation is a formal authorization issued by ordinance that directs the payment of local government funds for services and goods, under specific conditions or for designated purposes,"" tipik sa statement sa COA. Ang COA nirekomendar sa City Government nga ipasabot ang mga koleksyon gikan sa traffic violations isip income sa General Fund (GF). Pinaagi sa GF, kini makasiguro nga ang mga pundo moagi sa “usual budgeting process agi og pagsunod sa accounting, budgeting, auditing laws, ug rules and regulations. ” Sa item 10. 7 sa COA audit, ang City Accountant, atol sa exit conference, namahayag nga ang mga multa gikan sa traffic violations matala sa GF sugod sa Enero 2024 isip usa sa mga tinubdan sa pundo alang sa proseso sa pag-budget. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos aron nga mapangayoan og habig apan wala pa motubag ang City executive chief atol niining pagsuwat.",Unsay gipakita nga napakyas ug nisupak sa mga specific section nga gipahamtang sa RA No. 7160?,"Base sa audit report sa Commission on Audit (COA) 2023, gibutyag sa mga state auditor nga ang siyudad mi-disburse og kinatibuk-ang kantidad nga P850,440 gikan sa traffic violation fine collections, apan napakyas sa pagsunod sa naandan nga financial procedure nga misupak sa mga specific section nga gipahamtang sa Republic Act (RA) No. 7160. ",pagsunod sa naandan nga financial procedure,190,532,215,258
00421-015,421,SRP tunnel sirad-an para ayuhon sud sa 6 ka buwan,"Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel aron mahatagan og dalan alang sa pag-ayo tungod sa electrical ug structural issues. Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), sa pakighinabi sa online news program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines,” niingon nga ang partial road closure, nga makita nga molungtad og unom ngadto sa pito ka buwan, magsugod human sa pag-host sa dakbayan sa Palarong Pambansa. Ang partial road closure nagpasabot nga ang mga outer lane sa northbound ug southbound nga mga dalan sirad-an alang sa kontraktor sa pagbutang sa mga scaffoldings, samtang ang sulod nga mga lane biyaan nga bukas alang sa mga motorista nga maagian kanunay. Matod ni Tonton nga sila si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa komitiba sa transportasyon, wa nay laing mahimo gawas sa pagpatuman sa pagsira sa karsada alang sa kaluwasan sa publiko. Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel. Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa. Matod niya nga dayag nga 30 ngadto sa 40 porsiyento na lang sa mga suga ang nagpabiling nag-andar. Gimando usab ni Abalayan ang usa ka moratorium nga magsuspende sa tanang construction work diin gihimo ang billeting ug sports events alang sa Palaro.",Kanus-a nahitabo ang inspeksyon nga nakapagawas sa problema sa electrical wiring?,"Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024.","Hunyo 13, 2024",201,451,235,249
01413-003,1413,"Trabaho sa docking blocks, koral gipahunong ni Gwen","Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpahunong sa construction sa gipamutang nga perimeter fence ug konkretong docking blocks sa baybayon sa Barangay Anapog, lungsod sa San Remigio, lalawigan sa Sugbo. Sa giluwatang memorandum ni Abalayan, nasayran nga subay sa gihimong inspection o pagsusi sa mga sakop sa Provincial Environment and Natural Resources (PENRO), lakip na ang mga opisyal sa naasoy’ng barangay, nasuta nga nakalapas sa easement zones ang gipanday nga mga istruktura. Ang 125-metros nga koral ug docking blocks nga gihimo, gitagana unta alang sa mga jet ski nga gipanag-iya sa usa ka negosyante nga giingong nakapalit sa beachfront property. Matod sa Capitol Information Office nga subay sa resulta sa pagsusi, nasuta ang giingong kalapasan sa tag-iya sa Water Code ug easement rules ug regulations. Giingong napakyas ang tag-iya sa pagkompleto sa importanteng permits, lakip niini ang fencing permit ug Special Use Agreement in Protected Ares (SAPA) permit nga niresulta sa pagpahunong sa construction sa mga ilegal nga istruktura sa lugar. Sayo niini, gipasusi ni Abalayan ang mga environmental hazards sa tourist attractions sa lalawigan sa Sugbo aron mapanalipdan ang kalikupan.",Unsang gitas-on ang koral nga gihimo sa Barangay Anapog?,"Ang 125-metros nga koral ug docking blocks nga gihimo, gitagana unta alang sa mga jet ski nga gipanag-iya sa usa ka negosyante nga giingong nakapalit sa beachfront property.",125-metros,491,664,4,14
00823-017,823,"SK chairperson, barangay konsehal sakpan sa motel","Usa ka 35 anyos nga konsehal sa usa ka barangay sa lungsod sa Consolacion, nasikop uban sa 22 anyos nga chairperson sa Sangguniang Kabataan (SK) sud sa lawak sa usa ka motel sa Barangay Pajo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Si Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu ug GMA DYSS Super Radyo Cebu, niingon nga naabtan sa 32 anyos nga asawa uban sa kapulisan, ang konsehal ug SK chairperson. Apan ang konsehal ug SK chairperson nangatarugan sa kapulisan nga duna sila'y “meeting. ”Matud pa niini nga dugay nang gipanid-an sa asawa nga negosyante ang iyang bana nga konsehal ug SK chairperson sa ilang barangay tungod sa pagduda nga dunay relasyon. Dugang sa asawa, nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay hinungdan nga iyang gipanid-an matag karon ug unya. Niadtong Martes, hilom nga gisundan sa asawa ang iyang bana ug SK chairperson ug dihang nasuta nga nisulod kini sa motel, nangayo siya og panabang sa Gun-ob Police Station sa siyudad sa Lapu-Lapu. “Gituktok nila uban sa asawa ug polis. Dugay nangabli, og sa pagbukas sa pultahan, nakunpirmar nag-uban (ang duha),” matod ni Barcelo. Gumikan niini, giimbitar sila sa kapulisan ngadto sa police station alang sa dugang imbestigasyon. Si Barcelo niingon nga gibuhian ang konsehal ug ang SK chairperson sanglit wala masulod sa elemento sa concubinage ang nahitabo. “Wala man nato sila maabti nga nag--- nga usa sa requirements sa kaso. Lisod iprobar sa korte bisan sila ra sa lawak,” dugang ni Barcelo. Gipasabot niini nga walay sexual intercourse nga naabtan human wala usab maabli dayon ang lawak sa motel. Ang konsehal mipadayag nga nag-meeting lang silang duha sa SK chairperson sa maong lawak. Wala sila moangkon nga dunay relasyon. Tungod niini, ang mapasakang kaso sa asawa mao lang ang kalapasan sa Republic Act no. 9262 o Violation Against Women and their Children Act. “Aw, sa mata sa Ginoo ug mata sa tawo, makatuo ta. Makapangutana ta na mag-unsa man silang duha, meeting ra kaha?” dugang ni Barcelo. Apan human sa police station, nag-uban ang konsehal ug asawa sa pagpauli.",Unsay hinungdan nga gipanid-an sa asawa ang iyang bana ug SK chairperson?,"Dugang sa asawa, nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay hinungdan nga iyang gipanid-an matag karon ug unya.",nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay,746,893,17,95
00552-005,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Unsa ang napakyasan sa mga petitioner nga gipang-notar sa CA?,Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon.,paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon,750,925,57,107
00871-002,871,Barangay konsehal napagan sa pagpusil,"Usa ka konsehal sa barangay ang samdan human napagan sa pagpamusil sa Purok Bayabas, Brgy. Poblacion, lungsod sa Compostela, alas 7:50 sa gabii, Sabado, Marso 23, 2024. Ang biktima mao si Benabaye Spencer, hamtong ang panuigon, minyo, barangay konsehal sa Magay, Compostela. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Lino Tryss Dacudao Casanova III sa Compostela Police Station, nasuta nga ang konsehal naigo sa liog. Ang suspek sa pagpamusil usa ka babaye nga sakop sa first responder sa Brgy. Poblacion sa Compostela nga si Antoinette Agasino Hidalgo, hamtong ang panuigon, dunay kapuyo ug molupyo sa dapit nga nahitaboan. Matod sa polis, ang suspek nga si Hidalgo ug ang kapuyo niini nga si Robert Balasabas, nagkalalis. Dugang pa, ang suspek niuli sa ilang balay ug nagkuha’g pusil nga gisud sa bag ug gibalikan ang iyang kapuyo. Apan ang kapuyo nga nakamatikod nga pusil ang gidala sa suspek, nidagan kini maoy hinungdan nga wa maigo sa dihang gipusil kini sa suspek. Ug ang si Spencer nga nagbarogbarog sa maong dapit, maoy naigo ug daling gidala sa tambalanan. Ang suspek, matod ni Casanova, nihimakak nga siyay nakaigo sa konsehal apan daghang saksi nga nakakita nga nitumbok kaniya. Hinuon, wa na ma-recover ang armas apan ang suspek gikatakda nga pasakaan og kasong frustrated murder.",Kinsa ang biktima sa pagpamusil?,"Ang biktima mao si Benabaye Spencer, hamtong ang panuigon, minyo, barangay konsehal sa Magay, Compostela.",Benabaye Spencer,169,274,19,35
01053-017,1053,Toledo nagtukod og bag-o nga terminal,"Aron masulbad ang kahuot sa trapiko sa dakbayan sa Toledo, usa ka bag-ong terminal ang tukuron sa Kagamhanan sa Siyudad sa Barangay Sangi. Kini maoy gipahibawo sa Siyudad atol sa ground breaking ceremony pinangulohan nila ni Mayor Britanny Fuselero, Vice Mayor Kenn Legista nga gitambungan usab nila ni Cebu Governor Miyang Abalayan ug Cebu third district Congressman Pablo Dean Abalayan. Ang groundbreaking sa Toledo City Land Transportation Terminal gipahigayon niadtong Biyernes, Pebrero 16, 2024. Ang kagamhanan naggahin og P126. 04 milyunes alang sa giplanong terminal nga ibutang sa duha ka hektaryang luna atbang usab sa proposed campus sa Cebu Technical University (CTU) Toledo City Campus. Gawas sa modernong disenyo niini, aduna usay mga paabangan nga lawak sa sulod alang sa mga baligya, office spaces, ticketing areas, waiting areas ug uban pa. Gibana-bana nga mahuman ang maong proyekto sulod sa 450 calendar days. Sa nasayran, nahimutang ang karaang terminal sa Barangay Poblacion nga giingong karaan na. Subay sa pagsusi, gikinahanglan na usab kining usbon ug ibalhin sa mas hamugaway nga lugar aron dili makabalda sa sitwasyon sa trapiko sa lugar.",Asa ihimutang ang giplanong terminal sa Toledo?,Ang kagamhanan naggahin og P126. 04 milyunes alang sa giplanong terminal nga ibutang sa duha ka hektaryang luna atbang usab sa proposed campus sa Cebu Technical University (CTU) Toledo City Campus.,atbang usab sa proposed campus sa Cebu Technical University (CTU) Toledo City Campus,501,698,112,196
01536-017,1536,"Pumpboat naunlod, 5 naluwas","Usa ka pumpboat sa lungsod sa Moalboal ang naunlod diin dunay sakay nga mga turista tungod sa kakusog sa balod sa Nobiyembre 16, 2023. Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO). Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants. Dihang paingon na mobalik sa baybayon ang bangka, giingong dunay nakaigo sa port side niini hinungdan sa pagkabuslot, nisulod ang tubig nga niresulta sa pagkaunlod. Hinuon, naluwas sila sa mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), ala 1 sa hapon.",Giunsa ang pagkabukat sa tubig sa bangka?,"Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. ",nasudlan og tubig,238,350,77,94
00080-015,80,"Trak natumba, sinakong bugas nahuwad sa kimba","Gatusan ka mga sinakong bugas humay ang nayabo ngadto sa kimba sa Barangay Tan awan, Lungsod sa Oslob, Lalawigan sa Sugbo sa dihang ang trak nga gikargahan niini natumba. Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa national highway sa maong dapit. Base sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan sa Oslob Municipal Police Station, nasuta nga naangol ang drayber ug kuyog niining truck boy diin naabtan ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros. Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental nga sa dihang nagsubay sila sa kurbadahon nga kalsada kalit nga wa na makontrolar ang sakyanan hinungdan nga gi-aapplyan og brake apan wala na mabawi. Matod pa nga aduna na lang silay nadunggan nga mibuto dayon natumba ang trak de karga nga nakaguba sa barriers sa maong kalsada. Ang mga gipatong-patong nga sinako sa bugas nangahulog sa kimba diin ang ubos nga bahin adunay sapa. Gidala ang drayber ug ang truck boy sa Oslob District Hospital aron magpaalim sa ilang nahiaguman nga samad ug bun-og.",Unsa ang oras sa nahitabo nga insidente?,"Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024",sayo sa buntag,171,251,32,46
01616-006,1616,"Hubog ‘mibabag’ sa raid sa tigbakay, gisikop","Napulo ra ang nasikop sa kapulisan sa mga sugarol sa duha ka mga tigbakayan nga ilang gironda sa Miyerkules sa hapon, Nobiyembre 1, 2023. Kay sa usa sa mga gironda nga tigbakayan, nibabag ang usa ka hubog nga dunay “amigo’ng major. ”Ang mga polis sa Liloan Police Station unang ningronda mga alas 1:30 sa hapon sa Miyerkulis sa Purok Kamino, Brgy. San Vicente, lungsod sa Liloan. Nasikop sila si Nico Pardillo, Gemon Pardinez, ug Cabe Abalayan. Nakuha sa kapulisan gikan possession sa mga dinakpan ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang ug P300 nga gituohan nga pusta. Pagka-alas 2:30 sa hapon sa Sitio Sambag, Brgy. San Vicente, gironda nasab sa kapulisan ang laing tigbakayan human sila nakadawat og tawag sa telepono. Usa ka Julian Bongo, gidemalas kay na trap, wala nakadagan busa napusasan. Nakuha sa iyang possession ang usa ka manok bihag, usa ka buwang, P200 nga pusta. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga alas 4:05 sa hapon sa Miyerkulis, sila nakadawat og tawag nga dunay tigbakay sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, Brgy. Cotcot. Nasikop nila sa pagpangronda ang lima ka mga sugarol nga giila nga sila si Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire. Narekuber ang usa ka bihag nga manok, usa ka buwang ug P400 nga pusta. Apan usa ka hubog, nga giila nga si Cirilo Gertrudes Paro gipusasan kay nibabag sa kapulisan. Matod ni Antic nga nanghilabot si Paro sa pagpanakop sa mga personnel sa Liloan Police Station. “Ngano man ning dakupon nga naa daw siya kaila nga major sa Siyudad,” asoy ni Antic sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Nobiyembre 2. Matod sa hepe nga tungod sa pagbabag niini, ubay-ubay sa mga sugarol ang nakadagan, lima ra ang ilang nasikop.",Kinsa ang nahuli nga wala nakadagan sa ikaduhang tigbakayan?,"Usa ka Julian Bongo, gidemalas kay na trap, wala nakadagan busa napusasan.",Julian Bongo,724,798,7,19
00553-009,553,DTI: Price freeze sa Cebu province,"Gipatuman na sa Department of Trade and Industry (DTI) ang price freeze sa basic necessities sa mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo subay sa pagpaubos sa probinsya sa state of calamity. Tuyo niini nga matabangan ang mga Sugboanon nga apektado sa krisis ug epekto sa El Niño. Gimando sa DTI ang pagpatuman sa price freeze sulod sa 60 ka adlaw diin gitahasan ang mga negosyante nga motuman sa maong lagda. Ang mapakyas sa pagtuman niini mag-atubang og silot hangtod sa P1 milyon o pagkapriso sulod sa 10 ka mga tuig. Subay sa price list sa DTI, anaa gihapon sa P19. 50-P20. 50 ang presyo sa sardinas; anaa usab sa P7. 25-P9. 20 ang presyo sa instant noodles, moabot sa P42. 00-P64. 75 ang presyo sa gatas ug P6. 50-P40 ang presyo sa kape. Ang tubig nga mainom anaa sa P6-P90 ang presyo magdepende sa gidak-on. Lakip usab niini ang presyo sa sabon panglaba nga anaa sa P17-P25. Nanawagan ang buhatan sa DTI sa mga consumer nga isumbong o motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301 kon ugaling dunay mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo nga wala mosunod sa lagda.",Pila ang presyo sa tubig nga mainom?,Ang tubig nga mainom anaa sa P6-P90 ang presyo magdepende sa gidak-on. Lakip usab niini ang presyo sa sabon panglaba nga anaa sa P17-P25.,P6-P90,736,873,29,35
01465-013,1465,P340K balor sa druga nasakmit sud sa mall,"Giila nga high value target sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang nadakpan sa buy-bust, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Nobiyembre 25, 2023, sa sulod sa usa ka mall sa Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga tungod niini gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case build-up. Giingong maka-dispose ang suspek og 50 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.",Unsa nga section ang nalapas nga ipasaka sa suspek?,"Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.","Section 5, Article II",846,978,13,34
01230-007,1230,"3 tipi, 2 angol sa aksidente","Dili mominos tulo ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa nasudnong mga dalan sa Lalawigan sa Sugbo. TALISAY CITYPatay ang usa ka lalaki nga nagsakay og biseklita human madasmagi sa usa ka awto sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay, pasado alas 9 sa buntag, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang biktima nga gibana-bana nga nagpangidaron og kapin sa 40 anyos. Ang drayber sa awto gikan nisalmot sa usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gidala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan namatay. Giawhag sa Talisay of Talisay-Traffic Operation and Development Authority (CT-TODA) sa pagbisita sa ilang buhatan sulod sa City Hall kon si kinsa ang kabanay o nakaila sa biktima. ALEGRIADead on arrival (DOA) sa ospital ang usa sa duha ka magsuon nga mga babaye nga nag-inangkasay sa motorsiklo human sila natumba sa karsada dihang nakadumbol og awto ug naligsan sa laing sakyanan sa ilang pagkatumba sa national highway sa Sta. Ayanna, lungsod sa Alegria, alas 4:00 sa hapon sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Lynna Facundo, 24, dalaga, nagmaniho sa motorsiklo. Samtang angol ang iyang maguwang nga si Takya Jemar, 25, dalaga, pulos taga Brgy. Suba, lungsod sa Samboan. Sumala sa kapulisan sa Alegria ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick Bubutan, ang managsuon gikan sa lungsod sa Badian ug nipauli sa ilang dapit sa Samboan. Apan pag-abot sa nahisgutang dapit, nabangga sila sa ilang gisundan nga usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho ni Lynna Villaflor 67, minyo, taga Barangay Montañeza, lungsod sa Malabuyoc. Matod pa, kalit nga niminor ang awto gumikan sa libaong sa maong karsada mao nga nadumbol ang motorsiklo. Ang motorsiklo natumba ngadto sa pikas lane ug ang ulo ni Lynna nabundak sa dan apan tayming usab ang pag-agi sa Mitsubishi L-300 sa St. Peter Funeral Homes hinungdan nga naligsan ang biktima. Ang sakyanan sa punerarya gimaniho ni Teryo Corcuera, 43, minyo, taga Brgy. Poblacion East, lungsod Moalboal, Sugbo nga padulong sa ilang opisina sa Moalboal. Ang drayber niini gitanggong sa kapulisan sa Alegria ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injuries and damage to property. CONSOLACIONPatay diha-diha ang usa ka babaye’ng nagmotorsiklo nga nadasmagan sa usa ka wing van sa national highway sa Sitio Libo, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, alas 2:55 sa hapon, Sabado, Enero 13, 2024. Ang biktima giila nga si Aguirrejorie Mancao Mancenon, 38, taga Sityo Cadahuan, Barangay Talamban, siyudad sa Sugbo. Angol ang iyang angkas nga usa ka 13 anyos nga dalagita, sama og address ni Mancenon. Ang Isuzu Giga wing van gimaneho ni Jeff Mandayonon Junry, 51, minyo, taga Barangay Nalundan, lungsod sa Guimbal, Iloilo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño B Noserale, ang motorsiklo ug ang wing van nagbiyahe sa parehong direksiyon padulong sa norte nga nag-una ang biktima. Sumala pa, ang wing van nga nagsunod nilihay sa laing sakyanan mao nga giingong nawad-an og kontrol ang drayber niini hinungdan nga nadasmagan ang nagmotorsiklo nga si Mancenon. Ang biktima nakaangkon og grabing kadaut sa iyang lawas ug nakabsan sa kinabuhi diha-diha. Samtang, angol ang iyang angkas. Si Junry gitanggong sa kapulisan sa Consolacion ug gikatakdang pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property.",Asa gikan ang drayber sa awto nga nadasmagan ang biseklita?,Ang drayber sa awto gikan nisalmot sa usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo.,usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo,450,556,38,105
00218-015,218,Abando gisuspenso sa Ombudsman,"Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service. 'Ang suspensiyon nga gipagawas niadtong Agusto 12, 2024, ni Graft Investigation and Prosecution Officer Thomas Bolanos Bolante, naggikan sa administratiba nga kaso nga may kalabutan sa desisyon ni Abando nga ibutang si Abanto Abao Jr. isip acting head sa City Social Welfare Services (CSWS). Ang reklamo nagpalibot sa desisyon ni Abando nga ipahimutang si Abanto Abao Jr. sa posisyon sa CSWS human kini nga posisyon nabakante niadtong Hulyo 2022 human nagretiro ang kanhi hepe. Ang nagreklamo nag-ingon nga si Abando nakalapas sa Seksyon 483 sa Republic Act No. 7160 (Local Government Code). Gipahayag nila nga ang posisyon nabakante sulod sa halos usa ka tuig ug imbes nga magpahimutang og kwalipikado nga Social Welfare Development Officer (SWDO), gipasagdan ni Abando ang mandatory kinahanglanon pinaagi sa pagbutang ni Abao, nga gipahayag nga kulang sa mga kwalipikasyon, lakip ang pagka-icensed social worker ug ang gikinahanglan nga lima ka tuig nga kasinatian. Ang kaniadto nga papel ni Abao mao ang Administrative Aide ubos sa usa ka Contract of Service ug siya lang gipahiluna nga Community Affairs Officer IV niadtong Enero 2023. Gipahayag sa mga nagreklamo nga kini nga pag-assign nakalapas sa mga sumbanan sa civil service, tungod kay ang nauna ug kasamtangang posisyon ni Abao kay First Level, samtang ang CSWSO kay Second Level nga posisyon nga nagkinahanglan og licensed social worker. TUBAGSa ilang tubag, si Abando ug Abao misalikway sa mga alegasyon nga nag-ingon nga si Abao adunay angay nga kasinatian pinaagi sa iyang trabaho sa KAABAG Mandaue, usa ka socio-civic NGO, ug ang iyang kalambigitan sa mga komunidad sukad niadtong 2017. Matod nila nga ang iyang pagkatudlo uyon sa mga kasamtangang regulasyon. Apan ang Office of the Ombudsman nakakita nga ang pag-assign ni Abao dili regular ug nakalapas sa mga balaod ug sumbanan sa civil service. Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon. Ang desisyon adunay dakong implikasyon sa pamunoan sa Mandaue City. Sumala sa Ombudsman, kon ang suspension order dili mapatuman sa dili pa ang 2025 nga eleksyon, ang silot mahimong ilisan og multa nga katugbang sa usa ka tuig nga basic salary ni Abando. Sigon ni City Administrator Jamaal Adrian Abangad atol sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 21, nga eligible gihapon si Abando nga modagan sa 2025 midterm election kay ang suspension dili naglakip og diskwalipikasyon. Ang multa sa suspensiyon mahimong bayaran ngadto sa Ombudsman ug posibleng kuhaon gikan sa mga accumulated leave credits ni Abando o bisan unsang mga nadawat gikan sa iyang opisina. DESISYONGipasabot ni Abangad nga ang siyudad bag-o lang nakadawat og kopya sa desisyon sa Ombudsman. Bisan pa sa suspension order, gitambag ni Abangad kang Abando nga ipadayon ang iyang mga katungdanan hangtod mapatuman na ang order sa angay nga ahensya. ""As the city administrator, I will advise the mayor to continue until we receive the implementation of the order,"" matod ni Abangad. Ang posibleng kausaban sa pamunoan usa ka kritikal nga kabalaka alang sa Siyudad. VM BERCEDEKon ang suspension ipatuman, si Vice Mayor Davinder Barcenas ang molingkod isip acting mayor alang sa gitas-on sa suspension nga molungtad og usa ka tuig. ""The city is still uncertain when the suspension will take effect, but if it does, Vice Mayor Davinder Barcenas will assume the role of acting mayor,"" dugang ni Abangad. Atol ning pagsuwat, si Abando tua pa sa Manila ug wala dayon makaisyo og pamahayag. Ang kaso nga nagdala sa suspension order usa lang sa daghang mga ongoing nga legal nga gubot nga naglambigit sa mayor. Ang inisyal nga reklamo gipahiluna sa mga indibidwal nga nangutana sa pag-assign ni Abando kang Abao isip acting head sa CSWS. Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City. ""Abao only met them during the clarificatory hearings and had no prior acquaintance with the three complainants,"" pasabot ni Abangad. WAY KORAPSIYONGipasiugda ni Abangad nga ang suspension wala’y kalabutan sa korapsyon. ""There is no issue of corruption issued in the decision, even if the decision is there, there is no corruption,"" pasabot ni Abangad. Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment. Bisan pa sa suspension, nagpabilin nga determinado si Abando nga magpadayon sa pagserbisyo sa katawhan sa Mandaue City.",Pila ka complainants ang giila sa kaso?,Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City.,Duha,4069,4176,0,4
01482-006,1482,Linya sa kuryente sa Cebeco II naayo na,"Nahibalik na ang mga linya sa kuryente nga gikinahanglang ayuhon sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco II) sa amihanang Sugbo ilabi na sa lungsod sa Tabogon ug silingang mga lokalidad sa norte. Ang Cebeco II nipahibalo sa Nobiyembre 23 atol sa hinanali nga tigom kauban ni Cebu Governor Edlen Abalayan diin ilang gitaho ang pagkompleto na sa system upgrade. Giklaro ni Cebeco II general manager Engr. Ridzhar Caringal pinaagi sa Sugbo News, opisyal nga news platform sa Kapitolyo, nga wala kini nagpasabot nga wala na gyu’y masinati nga power interruption sa lugar. Gipasalig hinuon sa electric company nga padayon nilang susihon ang sistema sa pag -upgrade sa mga linya pagsiguro nga mapugngan ang laing mga power interruption sa kabalayan ingon man sa mga establisimento sa lugar. Ang Cebeco II nagserbisyo sa duha ka mga siyudad ug 11 ka mga lungsod. Naglangkob niini ang mga dakbayan sa Danao ug Bogo; ug mga lungsod sa Medellin, Daanbantayan, San Remigio, Tabogon, Borbon, Sogod, Tabuelan, Tuburan, Catmon, Carmen, ug Compostela. Unang gipatawag ni Abalayan ang atensyon sa mga tagdumala sa Cebeco II tungod sa reklamo sa mga lokal nga kagamhanan sa norte bahin sa sitwasyon sa ilang supply sa kuyente nga kanunay dunay brownout.",Unsa nga mga dakbayan ang apil sa serbisyo sa Cebeco II?,"Naglangkob niini ang mga dakbayan sa Danao ug Bogo; ug mga lungsod sa Medellin, Daanbantayan, San Remigio, Tabogon, Borbon, Sogod, Tabuelan, Tuburan, Catmon, Carmen, ug Compostela.",Danao ug Bogo,853,1033,37,50
01387-015,1387,"12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos","Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.",Pila ka lata sa sardinas ang apil sa mga food packs?,"Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks.",upat ka lata sa sardinas,1080,1247,53,77
00782-001,782,Pagasa: Kainiton sa temperatura magpadayon,"Bisan pa sa kalit nga pag-ulan sa kagabhion, ang state weather bureau niingon nga ang taas nga temperatura sa panahon sa adlaw magpadayon, nga dala sa ting-init ug El Niño phenomenon. Si Weather Specialist Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga nilabay lang ang mga pag-ulan nga naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hangin nga gikan sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Naay change gihapon na passing light rains na kalit ra. But still taas ang time nga init ang panahon,” matod niya sa SunStar Cebu sa Martes, Abril 9, 2024. Dugang pa, ang Sugbo nitala og 37 degrees Celsius nga heat index sa Martes, sa ala 1 sa hapon. Ang numero ubos sa klasipikasyon sa hilabihang pag-amping, nga anaa sa taliwala sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius nga nagsugyot sa mga kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity aron makita kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon. Sa pagkakaron, karong tuiga, siya niingon nga ang labing taas nga heat index nga natala sa Sugbo niadtong Marso 27, nakatala og 37 degrees Celsius. Gipadayon ni Elorde ang ilang pahinumdom sa publiko kalabot sa taas nga heat index, sa ingon, gidasig sila nga sundon kanunay ang mga precautionary ug preventive measures alang sa kaluwasan sa panglawas. Sa unang mga taho, ang Pagasa niingon nga ang kainit labing mabati gikan sa alas 10 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, apan usa ka eksperto sa Department of Health Central Visayas, nisugyot nga likayan na lang ang gawas sa alas 9 sa buntag. Sa miaging buwan, si regional epidemiologist Dr. Anselma Mercedes Cerio gikan sa Department of Health Central Visayas nagtakda og mga lakang nga sundon sa publiko karong panahuna. Gawas sa paglikay sa gawas sa panahon sa peak hours kon ang heat index anaa sa pinakataas, girekomendar usab niya ang pagbutang og sunscreen kon magsuroy-suroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Sa laing bahin, ang SunStar Cebu, sa sayo pa, nitaho nga ang heat index sa Sugbo mahimo’ng moabot sa “delikado” nga 51 degrees Celsius sa umaabot nga mga buwan. Matod niya nga ang historical data nagpakita nga ang Sugbo kasagaran makasinati sa labing taas nga temperatura sa Mayo. Niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa surface temperature nga 37 degrees Celsius. Naatol kini sa pinakataas nga heat index nga 49 degrees Celsius. Pasabot ni Elorde ang pagsaka sa heat index sa El Niño phenomenon nga karon gi-categorize ubos sa huwaw ug sa nagpadayon nga dry hot summer.",Kinsa ang Weather Specialist nga naghatag og impormasyon bahin sa pag-ulan sa Visayas?,"Si Weather Specialist Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga nilabay lang ang mga pag-ulan nga naimpluwensyahan sa Easterlies.",Miloy Elorde,184,423,22,34
00602-002,602,"Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop","Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.",Kinsa ang mga alyas nga nadakpan sa illegal numbers game?,"Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug.","silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug.",266,437,27,171
01154-017,1154,Loan sa BRT project ‘i-restructure’ sa WB,"Tungod sa kalangay sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), gikonsiderar sa World Bank (WB) ang pag-restructure sa ilang financing package sa proyekto sa transportasyon nga maglakip sa extension sa petsa sa pagtapos niini ngadto sa Septiyembre 30, 2026 gikan sa Enero 30, 2024.. Sa 36 ka pahina nga dokumento nga gi-upload sa website niini niadtong Enero 24, gisugyot sab sa World Bank ang mga kausaban sa mga component sa maong proyekto, paglugway sa deadline sa pagtuman sa mga kasabotan alang sa preparasyon sa institusyonal ug pagpatuman ingon man ang pag-operate. Ang World Bank, usa sa mga financial loan grantors sa BRT, miaprobar sa proyekto niadtong Septiyembre 26, 2014 uban sa financing nga gilangkuban sa International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) loan nga nagkantidad og US 116 milyones dolyares ug Clean Technology Fund (CTF) Grant sa kantidad nga US 25 milyones dolyares. Naghatag ang French Development Agency (AFD) og parallel financing package nga nagkantidad og EURO 50. 89 milyon ($57. 5 milyon). Ang kagamhanan sa nasod adunay igahin nga pundo sa proyekto nga 30 milyones dolyares. Ang gisugyot nga restructuring, sumala sa World Bank, importante sa pagkompleto sa nalangan nga civil works ug operationalize sa mga serbisyo sa bus nga magtugot sa pagkab-ot sa tumong sa pagpalambo sa proyekto. Gipasabot sa loan grantor nga ang pagkalangan sa pagpatuman sa proyekto tungod sa “inability of the client to maintain sufficient capacity in the early years of the project, absence of regular allocations from the annual budget of the GOP, which, in turn, delayed the procurement of and/or payments to the key consultants. ”Ang kapakyasan sa una nga hugna sa pagpamalit alang sa package 1 sibil nga trabaho tungod sa dili pagtubag nga mga bid ug ang Covid-19 ug mga protocol sa quarantine, hinungdan usab sa mga paglangan sa proyekto, sumala sa World Bank. Ang World Bank miingon nga ang gisugyot nga restructuring naglakip sa pagbag-o sa sa mga kalihokan sa proyekto subay sa sakop ug disenyo sa BRT ug sistema sa imprastraktura nga gikasabotan atol ug sukad sa mid-term review (MTR) nga gihimo niadtong Septiyembre 2020. Ang petsa sa pagsira sa proyekto gisugyot nga lugwayan og 32 ka bulan, gikan sa Enero 30 ngadto sa Sept. 30, 2026, aron tugotan ang pagkompleto sa tanang mga kalihokan ug makatagbaw nga pagkab-ot sa tumong sa proyekto. Matod sa World Bank, kini na ang ikaupat nga extension sa proyekto sukad nga miepekto ang loan agreement niadtong Disyembre 30, 2014. Una kini nga giistruktura kaniadtong Hunyo 3, 2021 aron lugwayan ang petsa sa pagsira sa proyekto sa duha ka tuig, gikan sa Hunyo 30, 2021, hangtod Hunyo 30, 2023. Kon maaprobahan, ang cumulative extension sa BRT project moabot sa 63 na ka bulan, nga adunay project implementation period nga 12 ka tuig gikan sa board approval.",Kanus-a ang unang pag-istruktura sa financing package sa proyekto?,"Una kini nga giistruktura kaniadtong Hunyo 3, 2021 aron lugwayan ang petsa sa pagsira sa proyekto sa duha ka tuig, gikan sa Hunyo 30, 2021, hangtod Hunyo 30, 2023.","Hunyo 3, 2021",2501,2664,37,50
01086-006,1086,"4 ka mga tawo ang naaksidente, 1 patay","Upat ka mga tawo nangalambigit sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Metro Cebu sa Lunes sa buntag, Pebrero 12, 2024, usa kanila namatay. Ang namatay human madasmagi sa usa ka van ug nalagpot pa ngadto sa laing sakyanan mga alas 5:30 sa buntag sa atubangan sa Carmenville Subdivision, Brgy. Tunghaan, Minglanilla giila nga si Irene Anacleto, 50, minyo, nagpuyo sa mao nga barangay. . Naangol mao ang iyang apo nga babaye nga wa pa masayri kon pila ang edad. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang drayber sa Isuzu van nga nakaigo sa mga biktima, giila nga si Logro Dixson Hizon, 50, minyo, taga Purok 3, Barangay Bunga, siyudad sa Toledo. Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan. Sa samang higayon, usa ka Toyota Hilux nga gipanag-iya sa Cebu Provincial Government nga gimaniho ni Adrian Logrono Joseph, 37, minyo, taga Brgy. Lojera, siyudad sa Toledo nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte. Si Joseph nihunong sa dapit nga nahitaboan aron makatabok sila si Anacleto ug ang iyang apo. Apan sa pag-abot sa mga biktima sa solid center line sa dalan, nadasmagan sila sa wing van, ang lola nalagpot ngadto sa Toyota Hilux nga naghunong pa, sa kakusog sa impact. Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay. Si Hizon gikustodiya na sa kapulisan sa Minglanilla alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in homicide. CEBU CITYManagtiayong senior citizens nangaangol human nasaghid ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa usa ka awto alas 6 sa buntag, Lunes, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Sila si Eduvigio Balasabas, 68, taga Barangay Boot, siyudad sa Sugbo ug ang iyang asawa nga si Charie Agnes, 61, gipangdala sa tambalanan. Si Eduvigio nakaangkon og samad sa ulo ug mga bun-og sa kalawasan samtang si Charie Agnes nakaangkon og pangos sa tuong tuhod. Si Charie Agnes nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa dapit nga nahitaboan nagkanayon nga padulong sila sa Cebu City Hall alang sa duty. Nagdali sila dihang kalit nga nihunong sa ilang atubangan ang Toyota Wigo (NEL-6591). Tungod niini, nilihay sila apan nasangit sila sa kilid sa awto. Nabunal sila human natumba ang Honda Wave nga gimaneho sa iyang bana. Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab. Ang drayber sa mao nga motorsiklo gikataho’ng nipunit sa eye glasses nga natagak. Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.",Asa nagbiyahi si Logro Dixson Hizon sa aksidente?,Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan.,gikan sa norte padulong sa habagatan,733,812,42,78
01460-013,1460,"P120M danyos tungod sa shear line, LPA","Dul-an sa P120 milyunes nga balor sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot tungod sa kusog nga pag-ulan ug baha dala sa hiniusang epekto sa shear line ug low pressure area sa Western ug Eastern Visayas, matod sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa usa ka situational report, ang NDRRMC nagkanayon nga kapin sa P81. 3 milyunes nga kantidad sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot sa Kasadpang Kabisay-an, samtang kapin sa P38. 5-milyunes nga kadaut ang gitaho sa Eastern Visayas. Una nang gimandoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang Department of Agriculture sa paghatag sa gikinahanglang tabang sa apektadong mga mag-uuma ug sa pag-apod-apod sa mga semilya ug uban pang gikinahanglang produkto sa agrikultura. Ang disaster bureau niingon nga adunay kinatibuk-ang 282,938 ka mga pamilya o 1,133,093 ka indibidwal sa 1,471 ka barangay sa Calabarzon, Mimaropa, Bicol, Western ug Eastern Visayas, Northern Mindanao ug Caraga ang apektado sa epekto sa duha ka weather systems sa miaging semana. Matod pa nga 17,746 ka mga pamilya o 48,720 ka mga tawo ang anaa pa sa mga evacuation center sa nagkalainlaing dapit. Ang ihap sa mga nangamatay niabot sa duha, samtang usa ka tawo ang nagpabiling missing sa Lunes, Nobyembre 27, 2023. (SunStar Philippine)",Pila ka tawo ang na-missing sa insidente?,"Ang ihap sa mga nangamatay niabot sa duha, samtang usa ka tawo ang nagpabiling missing sa Lunes, Nobyembre 27, 2023",usa ka tawo,1175,1290,51,62
01689-016,1689,Way F2F classes sa Talisay karon,"Walay face to face (F2F) classes karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023, sa dakbayan sa Talisay. Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway. “To give children time to rest after the Halad Inasal Festival, most especially everyone performing, face to face classes in all levels in public schools will be suspended,” matod ni Abal sa Oktubre 15, 2023. Subay kini sa bag-o lang nahuman nga Halad Inasal fiesta sa siyudad. Sagad sa mga tinun-an sa maong dakbayan, nalakip sa mga kalihukan ilabi na sa nagkadaiyang kompetisyon ug performances. Apan aron makapadayon gihapon sa pagtuon ang mga tinun-an, mopahigayon gihapon sa modular classes. Ang maong decision giuyonan ubos sa pagtugot usab ni Dr. Jufer Enojado, DepEd Talisay Division Superintendent. “Classes will still go on, but through modular mode of learning. Please coordinate with your respective teachers and schools heads for more details,” dugang niya. Hinuon gihatag na ni Abal ang desisyon sa mga pangu sa pagsuspenso o ipadayon ang klase sa Talisay City College ug sa mga pribadong tunghaan sa dakbayan.",Unsang rason ang gihatag ni Abal alang sa mga tinun-an?,Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway.,aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway,97,222,64,124
01602-015,1602,Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD,"Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.",Unsa ang plano ni Abarca bahin sa iyang katungdanan sa MCWD?,"Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD.",dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan,3223,3366,41,83
00064-017,64,"SUV nahulog, drayber patay","Nakabsansa kinabuhi ang usa ka 77 anyos nga negusyantE sa dihang nahulog ang iyang gimaniho nga sport utiliy vehicle sa pangpang sa Purok 7, Brgy. Amurao, lungsod sa Aloguinsan, alas 1:05 sa hapon, Dominggo, Septiyebre 22, 2024. Ang biktima giila nga si Jonmark Anasco Anastacio, 77, minyo, negosyante ug taga Purok 3, Brgy. Poblacion, Aloguinsan. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Range Usting Anave nasuta nga ang biktima gikan sa maong lungsod agi sa Tampaan ngadto sa Amurao access road nga palusot sa San Fernando nga nagmaheo sa iyang Mitsubishi Montero. Base sa nakasaksi, matod pa, kusog ang dagan sa maong awto ug pag-abot sa dulhugon nga bahin sa maong dapit ang biktima ang gihulagway nga wa na makakontrolar sa iyang pagmaniho sa mao SUV dihang naka agi sa dangog nga dapit sa maong karsada gumikan sa balas ug mga gagmay nga mga bato hinungdan nga nahagbong kini sa 170 metros nga gilawmon sa pangpang kilid sa maong karsada. Dugang sa mga saksi, nabalitok sa mak daghan ka higayon ang maong SUV ug nakulob pagtugpa sa ubos. Matod pa nga ang biktima nasuta nga diha pa sa sud sa iyang awto nga nakabaton og grabing mga ka daut sa nag ka daiyang bahin sa iyang lawas ug sa ulo ug gidali kini sa pagtabang sa mga responders sa Aloguinsanuban sa tabang sa mga nagpa ka banang mga residente sa maong dapit. Nakuha kini sa iyang SUV ug gidali pagdala ngadto sa Pinamungajan District Hospital apan gideklar ar nga dead on arrival.",Unsa ang gideklarar sa biktima pagkahuman sa pagdala sa ospital?,gidali pagdala ngadto sa Pinamungajan District Hospital apan gideklar ar nga dead on arrival.,dead on arrival,1387,1480,77,92
00503-007,503,14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa,"Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.",Unsa ang rason nga giingon sa suspek sa paglugos?,Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog.,tungod sa iyang kahubog,863,917,30,53
01634-013,1634,Metro Cebu Expressway gisirhan,"Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.",Unsay gihangyo ni Lorenzo kang Abalayan mahitungod sa pagpaagi sa mga magmotorsiklo?,Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi.,i-regulate lang ang pagpaagi,574,689,36,64
00351-011,351,Lalaki nasakmitan og armas sa checkpoint,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024. Ang kapulisan sa Sibonga Police Station ubos ni P/ Capt. Marina Caneda Calapiz nakasakmit og .45 kalibre nga pistola nga dili lesinsyado nga may. magazine ug tulo ka mga bala. Ang Sibonga PNP checkpoint gimuntar sa Sitio Taloot, Brgy. Poblacion, diin nasikop si alyas Herminigilda, 20, ulitawo, taga Brgy. Balao, Barili. Ang suspek nagmotorsiklo sa maong dapit padulong sa bukid ug gumikan kay way helmet gipara. Nihunong ang suspek ug dayon may gibunot sa iyang kilid apan dali nga nakat-an sa mga polis ang pusil. Siya pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet.",Unsa ang mga kaso nga giatubang sa suspek?,Siya pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet.,Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet,666,815,36,148
01106-004,1106,Liog sa sawa gipunggot human nakatukob og himuangan sa Balamban,"Sawa nga nikaon og himungaan sa Martes sa buntag, Pebrero 6, 2024 sa sityo Butong, Brgy. Buanoy, Balamban gilunggoan og ulo. Matod pa ni Doris Lubguban Mabuting, tag-iya sa hulagway nga gi post sa Facebook diin makita ang mga bata nga nagkupot sa dako nga patay na nga sawa, nga ila ning nakit-an mga alas 6 sa Martes sa buntag. Didto kini sa ilang bakante nga luna gilabay human gilunggoan og ulo. Ilang nasayran nga nikaon kini og himungaan sa ilang silingan apan wa sila nakaila kinsa ang nipunggot sa ulo sa sawa. Ang pagpatay sa usa ka wildlife, sama sa sawa, gidili sa balaod, gawas kon hulga kini sa kinabuhi sa usa ka tawo. Nalatid kini sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa. Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.",Unsang mga hayop ang nag trending sa social media?,"Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa.",Banakon o King cobra ug sawa,700,792,63,91
00391-009,391,"Magtiayon gipusil, samdan; suspek igsuon sa ginang","Ginang uban sa iyang bana gipusil sa iyang igsuon nga lalaki samtang sila naglakaw lang pauli sa ilang balay sa alas 3:30 sa Biyernes sa hapon, Hulyo 5, 2024 sa Sityo Panokdokan, Brgy. Cawayan, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Ngan sa magtiayon gipugngan sa kapulisan apan ang asawa nag-edad og 57 anyos samtang ang bana 58 anyos, mga lumolupyo sa nahisgutang dapit. Ang suspek mao si alyas Yamyam, 60, taga Brgy. Paknaan, Siyudad sa Mandaue, maguwang sa ginang. Nasayran sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang mga biktima gikan sa barangay hall naglakaw. Giatangan sila ni Yamyam ug gipamusil gamit ang wa pa matino nga kalibre sa armas. Ang magtiayon dali nga gidala sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao samtang ang suspek wa pa madakpi ning pagsuwat. Away sa kabtangan ang nag-unang motibo nga gisusi sa kapulisan.",Kinsa ang nag-atang ug nagpamusil sa magtiayon?,Giatangan sila ni Yamyam ug gipamusil gamit ang wa pa matino nga kalibre sa armas.,Yamyam,693,775,18,24
01139-005,1139,Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia,"Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.",Unsa ang katuyoan sa pagkigtagbo ni Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport?,"Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo.",alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo,944,1109,114,164
01019-008,1019,"Yawe nahabilin, motor gikawat","Nagpatabang karon sa publiko pinaagi sa social media ang usa ka lalaki nga gikawatan og motorsiklo sa merkado sa Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang biktima nga nidangop sa Sibonga Police Station giila nga si Jumarito Lapasaran, 27, ulitawo,taga Brgy. Manatad, Sibonga, nagtrabaho isip tigbantay sa Project 8 internet coffee sa dapit. Matod niya nga mga alas 8 sa buntag sa Biyernes, Pebrero 23, iyang gi-park ang iyang motorsiklo sa nataran sa iyang gitrabahoan ug kumpyansa nga gibilin ang yawe. Apan pagka alas 4 na sa hapon didto na niya nadiskobrihan nga nahanaw na ang iyang motorsiklo. Sa pag review sa mga kuha sa CCTV sa maong dapit, iyang nasuta nga gikawat ang iyang motorsiklo, diin nakita nga gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod.",Unsa ang nakita ni Jumarito nga gihimo sa kawatan sa iyang motorsiklo?,"Sa pag review sa mga kuha sa CCTV sa maong dapit, iyang nasuta nga gikawat ang iyang motorsiklo, diin nakita nga gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod.",gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod,610,797,113,186
00560-010,560,"Nabanggaan, 1 patay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang lalaki nga nagmotorsiklo sa dihang nabanggaan sa usa ka Isuzu Forward truck sa national highway sa Barangay Sabang, lungsod sa Sibonga, habagatan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Sabado, Mayo 25, 2024. Ang biktima mao si Filomeno Eutiquio Delvalle, 28, taga Barangay Linut-od sa bukirang dapit sa Argao, samtang ang drayber sa Isuzu Forward truck mao si Dwight Dela Delacerna II, 38, minyo ug taga Magtuod, Barangay Bug-ang, lungsod sa Toboso, Negros Occidental. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa ilang dapit sa Argao, silingang lungsod sa Sibonga. Sumala pa, ang Isuzu Forward truck gikan sa opposite nga direksiyon sa habagatang bahin sa lalawigan ug ang duha ka sakyanan nagkasugat sa dan sa Sabang, Sibonga. Dason sa imbestigasyon, ang Isuzu Forward truck ni-overtake kini sa laing nagmotorsiklo nga gisundan nga niresulta sa iyang pagkawas sa pikas lane nga gisubayan sa motorsiklo sa biktima hinungdan nga nagkabangga ang duha. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima sa karsada ug bisan way kadaut sa ulo sa biktima kay nag-helmet, apan nakabaton kini og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali kini sa pagtabang sa mga sakop sa rescuers sa Sibonga ug gidala sa Deiparine Community Hospital, apan pasado alas 7 sa gabii sa samang adlaw, ang biktima nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang suspek nga drayber nga si Delacerna naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Sibonga samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niini nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /",Pila ka tuig si Dwight Dela Delacerna II?,"Ang biktima mao si Filomeno Eutiquio Delvalle, 28, taga Barangay Linut-od sa bukirang dapit sa Argao, samtang ang drayber sa Isuzu Forward truck mao si Dwight Dela Delacerna II, 38, minyo ug taga Magtuod, Barangay Bug-ang, lungsod sa Toboso, Negros Occidental. ",38,230,491,178,180
00937-007,937,Kapulisan andam na sab sa Semana Santa,"Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.",Kanus-a magsugod ang roving personnel sa matag simbahan?,"Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia.","Marso 25, 2024",1251,1419,110,124
01688-017,1688,"Malangay na, budget sa CBRT halos modoble pa","Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano. Naglakip na kini sa dugang nga mixed traffic sections sa tulo. Ang mga rota sa BRT ug ang pagdaghan sa mga estasyon ug mga terminal. Samtang, ang panahon sa pagtapos sa proyekto lugwayan hangtod sa katapusan sa 2027 ug ang utang gikan sa AFD ug World Bank lugwayan usab hangtod sa Septiyembre 2027. Gipahibalo ni National Economic and Development Authority (Neda) Secretary Arsenio Pinpin ang mga kausaban sa budget, timeline, ug scope sa trabaho sa CBRT atol sa 10th Neda board meeting niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban. Ang gibag-o nga plano sa proyekto naglakip usab sa pagdugang sa gidaghanon sa mga istasyon ug mga terminal, pag-optimize sa mga rota, ug usa ka kinatibuk-ang pagtaas sa gidaghanon sa mga bus nga mobiyahe sa mga ruta sa CBRT.",Unsa ang buot pasabot sa CBRT?,Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano,Cebu Bus Rapid Transit,0,152,73,95
00959-007,959,"Nagbiseklita nadasmaga’g motor, namatay","Namatay ang usa ka lalaking nagbisiklita human nadasmagan og motorsiklo sa national highway sa Brgy. Pakigne, Lungsod sa Minglanilla alas 7 sa gabii sa Dominggo, Marso 3, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo. Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan ni Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang motorsiklo nidasmag sa bisiklita kay ang siklista kalit nga niusab sa iyang gisubayan nga lane ngadto sa fast lane. Sa kakusog sa impact, si Abueva Crisostomo nalabay ug nabunal sa aspaltadong dan. Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo. Ang drayber sa motorsiklo angol usab apan gikustodiya sa kapulisan. Siya gikatakda nga pasakaan og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property kon di siya pasayluon sa pamilya sa biktima. Mga traffic expert namahayag nga angay nga mag-amping sa pagbiseklita sa gabii, labina kon way blinker nga gitaud sa biseklita kay di kaayo kini makita. Mag-amping usab sa pag-change lane, labina sa national highway, diin kusog ang pagdagan sa mga sakyanan.",Asa gidala si Abueva Crisostomo pagkahuman sa aksidente?,Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo.,Minglanilla District Hospital,763,894,24,53
01422-001,1422,"Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo","Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.",Kanus-a nasikop ang lalaki nga nagmaga ug makighilawas sa iyang kanhi?,"Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo.","Disyembre 2, Sabado",0,211,126,145
00599-001,599,"Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha","Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.",Kanus-a gitulis ang lab-asera’g isda?,"Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo.",alas 2:40 sa kaadlawon,0,125,32,54
00748-009,748,DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,"Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",Unsa ang giingon ni Bajala bahin sa kabalaka sa mga ginikanan ug guardians?,"Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on.",makaapekto sa ilang pagkat-on,2332,2543,181,210
00484-014,484,‘Nangawat aron ibayad’,"Na-intercept sa pantalan sa lungsod sa Samboan, habagatan sa Sugbo ang trabahante nga nangawat og mga butang ug salapi sa iyang agawon sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, Lunes sa kaadlawon, Hunyo 11, 2024, kay matod niya, iya usab kini nga ibayad sa iyang nakawatan sa ilang dapit. Atol sa manhunt, nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Samboan, habagatang bahin sa Sugbo, ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental. Nakuha sa iyang posisyon ang bag nga iyang gisudlan sa mga butang nga gipanag-iya sa iyang amo nga naglakip sa iPhone, bulawan nga kwentas nga dunay pendant, itom nga pitaka ug kwarta nga mokantidad og P54,600. Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000. Usa sa ilang gidudahan ang iyang trabahante nga si Alonzoflores sanglit na missing na pagkabuntag dungan sa pagkawala sa nahisgutang kuwarta ug mga butang. Tungod niini, dali nga nihimo og pakisusi ang mga imbestigador sa Guadalupe Police Station pinaagi sa pagpangutana sa mga drayber sa habal-habal sa dapit. Usa kanila ang nitug-an nga nagpahatod kini sa Cebu South Bus Terminal nianang kaadlawon. Dali usab nga niadto ang mga polis sa terminal apan wala na nila maabti hinungdan nga nakig-alayon ang Guadalupe Police Station sa mga police station sa kalungsoran ug sa mga pantalan nga dunay barko nga mobiyahe sa Negros Oriental. Ilang gipaalerto ang mga polis nga kon dunay bayot nga mosakay patabok sa Negros nga giila nga si Jhonnylou Alonzoflores, ila kini nga ipa-hold. Tuod man, pasado alas 12 sa udto, nadakpan si Cuas sa pantalan sa Samboan ug nakuha gikan kaniya ang mga butang apan ang kwarta nagkuwang na. “Kaya lahat na police station sa south na may mga pier na papuntang Negros kase taga Negros man yan yung suspek. So na ano ng Samboan doon sa port, papunta na talaga siya sa Negros at doon sa Samboan sya nahuli,” matod ni Asis. Giangkon ni Alyas Asila nga duha pa lang ka buwan nga nahimo niya nga trabahante si Cuas human nihawa sa pikas nga tindahan nga silingan ra usab nila. Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat. Pamahayag sa suspek nga mangawat siya aron usab iyang ibayad sa iyang gikawatan sa ilang lugar. Kasong qualified theft ang ipasaka sa biktima batok sa suspetsado bisan sa pagpangayo'g pasaylo sa iyang amo.",Pila ang kinatibuk-ang halin sa tindahan nga nawala?,"Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000.","dul-an P100,000",711,1016,289,304
00049-016,49,Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill,"USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)",Kanus-a gisang-at ang House Bill 10973?,"USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. ","Setyembre 25, 2024",0,216,196,214
01305-008,1305,"‘Tulisan’ sikop, mihilak nga nangayo og pasaylo","Suspetsadong tulisan naghilak nga nangayo og pasaylo human nasuta nga iyang kauban sa fraternity ang iyang gitulis alas 9 sa gabii sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa dalan F. Vestil, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek nga nasikop pinaagi sa citizen’s arrest mao si Pitz Lagrimas Mediana, 22, ulitawo, taga Sitio Tugas, Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek niangkon ngadto sa kapulisan nga sakop siya sa akyat bahay gang ug miyembro sa usa ka fraternity. Samtang ang biktima mao si BJ Medilla Medina, 24, tinun-an sa Criminology sa usa sa mga unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga Barangay Basak San Nicolas, ning dakbayan. Sa Mambaling Police Station, nagbakho si Mediana nga nangayo og pasaylo kang Medina nga iyang brother sa fraternity. Matod niya nga wala niya tulisa, iyaha lang gisakmit ug gidagan ang cellphone nga nagkantidad og P12,000 ug P1,800 cash. Apan ang biktima nibutyag sa kapulisan nga naglakaw siya niadtong higayona ug kalit siyang gitiunan og hunting knife sa suspek ug pugsanong nikuha sa iyang cellphone ug kwarta. Dason sa biktima nga human sa pagtulis, yano nga naglakaw ang suspek. Apan mga 20 metros ang gilay-on gikan sa nahitaboan, nakit-an ni Medina ang iyang mga higala sa lugar ug gisultihan sa nahitabo kaniya busa dali nilang gigukod ang suspek. Dihang nadakpan nila si Mediana, ila kining gi-turnover sa kapulisan. “Kon nakahibalo pa ko nga brod diay nako sa fraternity, dili nako hilabtan,” matod sa suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Tungod sa iyang nahimo, nagbalikbalik siya og pagpangayo og pasaylo. Giangkon sa suspek nga nabilanggo siya kaniadto sa kaso’ng pagpangawat.",Pila ka metros ang gilay-on gikan sa nahitaboan sa suspek ngadto sa hiniusang biktima ug iyang mga higala?,"Apan mga 20 metros ang gilay-on gikan sa nahitaboan, nakit-an ni Medina ang iyang mga higala sa lugar ug gisultihan sa nahitabo kaniya busa dali nilang gigukod ang suspek.",20 metros,1127,1298,9,18
01470-006,1470,"‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis","Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.",Pila ka gramos ang ginapahayag nga shabu nga nakuha gikan kang Ogardo?,"Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo.",10 gramos,653,804,81,90
00616-001,616,"10 ka coordinators, aser sa illegal swertres, nasikop sa pagronda","Gipakusgan pa sa kapulisan sa Central Visayas (CV) ang ilang kampanya batok sa ilegal nga sugal, sama sa illegal swertres nga padayong migara sa mga probinsya sa rehiyon 7. Tungod niini, ang kapulisan, atol sa managlahi nga mga operasyon, nakasikop og 10 ka mga coordinator sa lainlaing mga lugar sa Sugbo. Ang Balamban Municipal Police Station nakasikop og upat ka mga aser ug usa ka coordinator sa Barangay Baliwagan, Buanoy ug Aliwanay. Ang mga nadakpan mao silang alyas Irene, 30, ug alyas Jesus, 55, pulos taga Barangay Baliwagan, alyas Julie , 27, taga Barangay Buanoy, ug alyas Joramie, 57, residente sa Barangay Sta. Cruz. Nasakmit gikan kanila ang illegal numbers game paraphernalia ug kwarta nga pusta sa mga nanugal sa swertres. Nasikop usab ang ilang gitumbok nga coordinator nga si alyas Marcial, 52, taga Baliwagan, kinsa naabtan pa sa mga polis nga nag tally sa mga number combination ug remittance sa iyang ushers. Nakuha gikan kang Marcial ang calculator, notebook ug gagmay nga mga papel nga dunay mga numero sa swertres, stubs ug uban pa nga mga ebidensya. Samtang, ang Bantayan Police Station nakasikop usab og usa ka babaye nga nagpataya sa illegal numbers game. Ang suspek giila nga si alyas Vicky, 29, taga Purok 1, Barangay Lipayran, isla sa Bantayan. Ang Bantayan Police Station nakadawat og report labot sa pagpataya sa illegal swertres ni alyas Vicky nga tungod ani, ila gilayon nga gipaubos sa monitoring. Dihang nasuta nga nag-isyo og illegal swertres, ila dayon ni nga gidakop. Gipangayoan kini og dokumento nga magpamatuod nga legal siya nga nag operate og small town lottery apan wala siyay ikapakita hinungdan nga siya gidakop. Nasikop usab sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Regional Field Unit 7 ang upat ka mga lalaki nga nag usher sa ilegal nga sugal. Ang mga suspek giila nga silang alyas Dexter, 30, taga Barangay Vito, Lungsod sa Minglanilla; alyas Mather, 26, taga Purok Malipayon, Barangay Talayong, Lungsod sa Badian; alyas Reno, 29, nagpuyo sa Sitio Curvada, Brgy. Banigan, lungsod sa Badian; ug alyas Limuell, 48, taga Barangay Bato, lungsod sa Badian. Matod sa usa sa mga operatiba sa CIDG-7 nga si alyas Reno ang gitumbok nga coordinator sa illegal swertres samtang si alyas Limuell giingong staff sa asawa sa usa ka opisyal sa gobyerno sa lungsod sa Badian. Ang upat naatlan sa CIDG 7 nga mihimo’g transaksyon sa illegal numbers game nga kalapasan sa Republic Act 9287. Nakuha gikan kanila ang mga gamit sa ilegal nga sugal sama sa bet stub nga dunay nagkalainlaing number combinations, kwarta isip sugal, tally bet stub, carbon paper, ballpen ug uban pa nga mga kagamitan. Ang Police Regional Office 7 nihingusog pa sa ilang kampanya batok sa illegal numbers game subay sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga nakaapekto na sa ilang kita dinhi sa Central Visayas tungod sa padayon nga paghitak sa ilegal nga sugal sama sa illegal swertres ug illegal STL.",Unsa ang gipalig-on sa kapulisan sa Central Visayas batok sa ilegal nga sugal?,"Gipakusgan pa sa kapulisan sa Central Visayas (CV) ang ilang kampanya batok sa ilegal nga sugal, sama sa illegal swertres nga padayong migara sa mga probinsya sa rehiyon 7.","kampanya batok sa ilegal nga sugal, sama sa illegal swertres ",0,172,61,122
00452-013,452,Ex-con gipusil-patay sa riding in tandem,"USA ka lalaki’ng nagbarog daplin sa karsada gipusil-patay sa riding in tandem alas 12 sa udto sa Martes, Hunyo 18, 2024, sa Purok Tambis, New Riverside, Barangay Umapad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima nga usa ka kanhi binilanggo sa kaso sa gidiling drugas, giila nga si Flavio Colina Collado, 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Purok Tambis, New Riverside. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Procopio Capada, nasuta nga ang biktima nagbarog sa daplin sa dalan duol sa junk shop diin siya maoy caretaker. Kalit nga nahiabot ang usa ka motorsiklo nga gisakyan sa duha ka mga tawo ug nihunong sa tungod sa biktima. Ang angkas nini nikanaug ug gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon. Ang duha ka wa mailhing mga lalaki daling nisibat sakay sa motorsiklo sa wala matino nga direksiyon. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Maayo Hospital sa Barangay Alang-alang, Mandaue City apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Leo Ong. Ang kapulisan nilusad sa Oplan Universe dragnet aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno. Nasayran nga ang biktima gipasakaan og kasong pagpayuhot sa illegal drugs sa Mandaue City Police Station 5 niadtong Abril 17, 2019, apan nisulod sa plea bargain hinungdan nga nakagawas sa bilanggoan. Usa sa gitutokan nga motibo sa pagpatay mao ang iyang kalambigitan sa ilegal drugas. (DVG)",Unsay tumong sa Oplan Universe nga gi-launch sa kapulisan?,Ang kapulisan nilusad sa Oplan Universe dragnet aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno.,aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno,1044,1130,48,85
00122-008,122,Awto nabalitok kay drayber nakatulog?,"Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.",Kanus-a nahitabo ang insidente?,"Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay."," alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024",0,225,98,145
00406-007,406,Pag-umangkon gidunggab sa uyoan nga nangasaba,"Nagtingkagol na sa bilanggoan ang usa ka 62-anyos nga uyoan nga nidunggab sa iyang pag umangkon alas 4 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024 sa Sityo Balendres, Brgy, Caduawan, Tabogon, amihanang Sugbo .Ang biktima giila nga si alyas Federico, 45, minyo samtang ang suspek giilang si alyas Crispulo, minyo, mag-uuma. Nasayran sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Tabogon Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Clark Capada nga matod pa hubog ang uyoan. Giingon nga iyang gikasab-an ang iyang pag umangkon kay langas kaayo kon maglalis sa asawa niini labina magabii ug mahasol, madisturbo sila kay dikit ra ang ilang balay. Mao kini ang hinungdan nga ang duha nagkalalis. Ang suspek nga dunay dala nga hunting knife nidunggab sa iyang pag-umangkon, kinsa naigo sa abaga ug na landig sa tambalanan. Pipila ka oras ang nakalabay nakagawas ra sa tambalanan kay di grabi ang samad dinunggaban, samtang ang uyoan mi tahan sa kapulisan sa Tabogon.",Unsa ang nahitabo sa biktima pagkahuman sa insidente?,"Pipila ka oras ang nakalabay nakagawas ra sa tambalanan kay di grabi ang samad dinunggaban, samtang ang uyoan mi tahan sa kapulisan sa Tabogon.",nakagawas ra sa tambalanan kay di grabi ang samad,828,971,29,78
01114-016,1114,30 ka balay nasunog,"Gibanabana sa kabomberohan nga moabot sa kapin sa tunga sa milyon ka pesos ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga panimalay sa dalan B. Suico, Upper Tingub, Siyudad sa Mandaue, alas 8:02 sa gabii, Sabado, Pebrero 3, 2024. Sa imbestigasyon sa kabomberohan sa dakbayan sa Mandaue ubos sa ilang pangulo nga si Supt. Amadeo Abe, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa balay sa usa ka Sophie Lumbao ug daling nikatap sa silingang kabalayan. Sa maong hitabo, 44 ka pamilya ang naapektohan nga gilangkoban sa 134 ka mga indibiduwal. Ang sunog giisa sa kabomberohan sa 2nd alarm. Way naangol sa maong hitabo. Atol sa pagkuha ning taho, nagpadayon pa ang imbestigasyon bahin sa sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.",Giunsa pag-classify ang sunog sa kabomberohan?,Ang sunog giisa sa kabomberohan sa 2nd alarm.,giisa sa kabomberohan sa 2nd alarm,541,586,10,44
00933-003,933,"42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay","Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.",Kinsa ang drayber sa rent-a-car nga awto?,"Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue.",Raynen Javier Javines,250,437,120,141
00654-005,654,"1 patay, 1 angol panagbangga","Patay na nga nidangat sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang usa ka senior citizen human mabangga-i sa usa ka multicab nga public utility vehicle sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo, alas 6:06 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Marcelina Escamilla, 70, biyuda, lumolupyo ra usab sa Barangay Bulacao. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nilabang ang biktima sa karsada apan kalit nga nabanggaan sa usa ka PUJ nga multicab (GXL 575) nga gimaneho ni Andoy Elopre, 73, biyudo, taga Barangay Kinasang-an, Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sigon sa mga saksi nga atol sa pagbangga, nalagpot ang biktima ug napantok ang ulo sa karsada. Apan sa pamahayag sa drayber nga nakabantay na siya sa babaye nga milabang sa pedestrian lane ug nipahinay sa pagpadagan apan ang nagsunod niya nga usa usab ka PUJ nga dunay rota nga 44D nga multicab (GXP485) nga gimaneho ni Rikoy Escanilla Escano, 63, taga Barangay Lagtang, dakbayan sa Talisay, nidumbol sa iyang luyo hinungdan nga nalahos ang iyang sakyanan ug naigo ang biktima. Dali nga gitabang sa medical team sa City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa CCMC. Matod ni Escano nga kalit nga nihunong ang nag-una niya nga PUJ nga maoy nakaingon nga iya ning nabanggaan. “Ni kalit ra siyag brake, mao to nga na dumbol nako,” matod ni Escano. Gawas sa ginang nga nakalas, laing naangol giila nga si Hyll Escape Escaran, 39, taga Barangay Linao, lungsod sa Minglanilla. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa TEU sa CCPO, nagkanayon nga gikustodiya nila karon ang duha ka mga driver ug mag- atubang og kasong reckless imprudence resulting in homicide.",Unsa ang giingon sa drayber bahin sa biktima sa pedestrian lane?,"Apan sa pamahayag sa drayber nga nakabantay na siya sa babaye nga milabang sa pedestrian lane ug nipahinay sa pagpadagan apan ang nagsunod niya nga usa usab ka PUJ nga dunay rota nga 44D nga multicab (GXP485) nga gimaneho ni Rikoy Escanilla Escano, 63, taga Barangay Lagtang, dakbayan sa Talisay, nidumbol sa iyang luyo hinungdan nga nalahos ang iyang sakyanan ug naigo ang biktima.",nakabantay na siya sa babaye nga milabang sa pedestrian lane ug nipahinay sa pagpadagan,729,1111,33,120
00331-001,331,"Mananagat missing, nakaplagang patay na","Patay nang nakaplagan ang missing nga usa ka mananagat nga namukot apan naabtan sa kalit nga pag-unos sa dagat sa Sityo Aningan, Barangay Luyang, lungsod sa San Remigio, alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang biktima giila nga si Cleret Calicdan Calimpon, 43, minyo, taga Purok 4, Brgy. Sab-a sa maong Lungsod. Sa pakisusi sa SunStar Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan, nga ang biktima kauban ni Calinao Calix nga mano-mano nga namukot dihang naabtan sa unos ug nihapak ang dagkong mga balod. Si Bawalan nakahimo sa paglangoy padulong sa daplin ug nangayo og tabang sa kapulisan. Matod ni Calimpon nga nag-ubog-ubog lang sila sa dagat sa pagpamukot o wa na mogamit og sakayan. Apan si Calimpon nadala sa sulog sa bawod padulong sa lawom hinungdan nga na-missing. Gipahigayon dayon ang search ang rescue operation sa mga sakop sa Micoippine Coast Guard San Remigio, Micoippine National Police (PNP) ug Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) San Remigio apan wa dayon makit-i. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu pinaagi ngadto kang Petty Officer 2 Ranil Andrei Alberto, ang sub-station commander sa PCG San Remigio, niingon nga nakadawat sila’g tawag alas 6 buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024, nagpahibalo nga may mananagat nga nakakita kang Calimpon nga naglutaw apan patay na, sa kadagatan sa Barangay Victoria nga silingang dapit sa Luyang sa samang lungsod. Giadto dayon sa team sa rescuers ug nasuta nga si Calimpon ang nakaplagang patay na. /DVG",Kanus-a nakaplagang patay ang mananagat nga missing?,"Patay nang nakaplagan ang missing nga usa ka mananagat nga namukot apan naabtan sa kalit nga pag-unos sa dagat sa Sityo Aningan, Barangay Luyang, lungsod sa San Remigio, alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024.","alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024.",0,216,170,216
00289-014,289,"2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon","Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Taga asa si 'Welang'?,"Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao.","Brgy. Canbanua, Argao",415,630,193,214
01033-016,1033,Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31,"Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.",Kanus-a ang fourth quarter exam?,"Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17.",Mayo 16-17,616,733,106,116
00503-004,503,14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa,"Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.",Unsay gibuhat sa bata human niya masinati ang paglugos?,Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan.,misumbong sa inahan,673,735,42,61
00903-001,903,Drug supplier sa CV nailhan na; drug matrix gipagawas,"Duna nay naila ang Police Regional Office (PRO) 7 nga usa ka drug supplier nga maoy usa sa gitan-aw nga responsabli sa pagpayuhot sa kinilo nga illegal nga drugas sa Central Visayas (CV). Apan ang maong drug supplier dili taga Sugbo sanglit nakabase kini sa gawas sa Central Visayas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Dindinrin, hepe sa PRO 7, nga sa matag dunay dagko nga dakop mogawas gyud ang pangalan sa maong drug supplier. Tungod niini, mihimo og lawom nga pakisusi ang kapulisan kon kinsa kini ug ila na usab nga nailhan kinsa ang iyang mga tawo sa ubos nga gitawag niyag downline. “Well, we have identified one supplier but he is not in Cebu City, he is outside our region but ang iyahang ngalan nagsige og balik-balik (sa imbestigasyon). Na-validate nato nga ang tanang dagko ug mga significant nga pasulod og supply diri sa Central Visayas apil gyud iyahang ngalan. . ” sigun ni Abacay. Dugang niya nga dunay bag-ong drug personalities sa ilang drug matrix lakip na ang drug group nga maoy nangulo sa distribution o illegal drug trade. Kasagaran sa maong drug pesonalities dunay mga warrant of arrest base sa pamahayag sa drug suspects nga madakpan atol sa custodial debriefing. Gibanabana sa kapulisan nga naa sa 50 ka drug personalities ang naa sa ilang diagram apan kasagaran kanila nangadakpan na. Apan, matod ni Abacay, nga bisan nga daghan ang nangadakpan, dunay bag-o nga mo- puli nga maoy tahasan sa pag- hatod sa illegal nga drugas sa ilang customers. Ang usa sa problema nga nasugatan sa kapulisan nga kon dunay madakpan nga drug courier nga nakuhaan og kinilo, maputol ang impormasyon tungod kay wala kini makaila sa nagmando kaniya sa paghatod sa nasakmit nga gidiling drugas. Gipaagi ang kamandoan sa usa ka dako nga drug supplier o middle man pinaagi sa cellular phone ug wala usab siya makaila kinsa ang naghatod sa supply sa illegal nga drugas kaniya. “They are highly compartmentalize, meaning to say the players in the illegal drug trade do not know each other. Their contact is only through cellular phones and some diri sa social media but naa tay mga names sa mga personalities involve only that pag madakpan ning usa ka tawo, naa na pud sila’y ipuli. . . ” dugang ni Abacay dihang nahinabi sa Superbalita Cebu. Subay sa nagkadaghan nga illegal nga drugas nga nasakmit, ang hepe sa PRO 7 mimando sa tanang units sa kapulisan nga mas hingusgan ang demand reduction. Kini maoy sentro sa programa sa gobyerno aron mapuhag ang problema sa illegal nga drugas sa matag lugar. Sa data sa PRO 7 sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 10, 2024, nakasakmit na sila 55. 4 kilograms sa gituohang shabu. Base sa maong data sa PRO 7, nasuta nga miabot na sa P376,915,748. 00 ang standard drug price nga nasakmit sa kapulisan. Samtang, niabot na og 1,393 ka anti-illegal drug operations ang nahimo sa kapulisan nga miresulta sa pagkasikop sa 1,643 ka drug personalities.",Kinsa ang naila nga drug supplier sa PRO 7 nga responsabli sa illegal nga drugas sa CV?,Duna nay naila ang Police Regional Office (PRO) 7 nga usa ka drug supplier nga maoy usa sa gitan-aw nga responsabli sa pagpayuhot sa kinilo nga illegal nga drugas sa Central Visayas (CV).,usa ka drug supplier,0,187,54,74
00310-007,310,Hepe sa Argao Police gihulga’ng patyon,"Nakadawat ug hulga sa iyang kinabuhi ang hepe sa Argao Police Station nga si P/Maj. Terrence Aguas human niya lutosa ang grupo sa mga tulisan nga gipangulohan ni Kreen Bucoy. Matod ni Aguas sa interview sa Superbalita Cebu nga niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024, nakadawat siyag mensahe sa iyang Facebook nga maayo lang siya sa estorya wala sa buhat. Matod sa hulga: “Maayo ra ka sturya, wala ka sa buhat! Buk-on ko na imong ulo makita ka!” Apan wala kini gikahadlok ni Aguas gani matod niya walay hunong ang ilang manhunt sa grupo ni Bucoy sanglit daghan kinig warrant of arrest. Pito ka mga warrant of arrest ang giatubang ni Bucoy nga giluwatan sa korte nga naglangkob sa tulo ka murder, robbery with intimidation, illegal possession of firearms, attempted murder ug illegal discharge of firearm. Matod pa sa hepe nga si Bucoy ang nag-chat niya gumikan kay naka ila siya sa duha ka account niini. Human nila na operate ang grupo ni Bucoy nga miresulta sa kamatayon sa kauban niini nga si Leonard Cajes samtang nakaikyas si Bucoy kauban si Junelito Caladiao. Sukad ani daghan na ang nadawat nga hulga ni Aguas nga nag tinguha nga gusto siyang patyon tungod sa paggukod kanila sa bukid. Ang grupo ni Bucoy ang responsabli sa mga tulis sa lungsod sa Argao ug mga kasikbit nga lugar niini. Daghan na sa mga residente sa bukid ang nangahadlok sa maong grupo tungod kay duna kini mga armas.",Kinsa ang kauban ni Kreen Bucoy nga namatay sa operasyon?,Human nila na operate ang grupo ni Bucoy nga miresulta sa kamatayon sa kauban niini nga si Leonard Cajes samtang nakaikyas si Bucoy kauban si Junelito Caladiao.,Leonard Cajes,897,1057,91,104
01401-007,1401,"Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu","Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.",Pila ka gramos ang timbang sa tanang drugas nga nasakmit?,"Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes.","1,017 gramos",867,963,30,42
00663-015,663,"Abando, 2 ka opisyal gipa-Ombudsman","Gipasakaan na usab og laing kaso ang mayor sa dakbayan sa Mandaue subay sa pagpamutol sa mangroves kon bakhaw sa usa sa barangay sa maong siyudad. Gawas kang Mayor Brody Abando lakip sa gikiha ang duha ka mga city officials nga silang Atty. Jamaal Adrian Escuro, City Administrator ug Gary Eser Chavez, ang pangulo sa city’s Risk Reduction Management Office. Ang tulo gipasakaan og kaso sa kalapasan sa Republic Act 7161 kun a law that prohibits cutting of mangroves and forest products, RA 3019 kun the Anti-Graft and Practices Act, grave misconduct, ug conduct unbecoming of public officials. Ang private complainant nga si Charie Shemaiah Esguerra nga taga Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo misang-at sa maong reklamo niadtong Abril 11, 2024 sa buhatan sa Ombudsman sa Quezon City. “I am filing this complaint against the above-named public respondents because of their unlawful acts of damaging our environment, specifically the illegal cutting of mangroves in violation of the law; for manifest bias and partiality; and violation of my property right since the illegal cutting and destruction of mangroves and forestland was done beside my property in Pakna-an, Mandaue City,” matod ni Esguerra sa iyang complaint. Matod ni Esguerra nga nagsugod ang pagpamutol sa mga mangroves ug pagbangag sa yuta niadtong Nobiyembre 17, 2022. Dugang ni Esguerra nga una na nga mipasaka siya og kaso sa Mandaue Prosecutors office sa BNR Construction and Development Corp. , mga maoy lessor sa mga heavy equipment nga maoy miputol sa mga mangroves sa lugar. Apan ang maong kaso na dismissed sanglit ang dredging project gimando kini ug gi aprobahan sa kagamhanan sa Mandaue. Si Esguerra mipasaka og laing kaso sa susama nga issue apan karon giapil na silang Abando ug ang laing duha ka city officials. Sa iyang complaint, iyang gigamit ang counter-affidavit sa BNR Construction President nga si Tristan Espadero nga nag butyag nga ang pagputol sa mga punoan sa mangroves gimando kini sa mayor sa dakbayan sa Mandaue. Mipasangil si Esguerra nga dunay opisyal sa Department of Environment and Natural Resources nga nakasaksi sa pag-kawot ug pagputol sa mga mangroves sa dihang nagpahigayon kini og inspection sa dapit. Human sa inspection matod ni Esguerra, ang DENR mi-issue kini ug Notice of Violation niadtong Nobembre 23, 2022 pagmando kang Espadero pagpahunong sa dredging. Dugang ni Esguerra nga samtang dunay kamandoan ni Abando pagpamutol sa mangroves sa Paknaan, ang Mangrove Protection Governing Board usab wala motugot sa hangyo sa District Engineer sa Department of Public Works and Highways 7 Daisy Toledo pagputol sa 17 ka punoan sa mangroves aron paghawan sa Mahiga Creek sa Barangay Subangdako sa dakbayan sa Mandaue. Sa pagsalikway sa hangyod gipasabot sa board nga ang mga punoan sa mangroves wala matod pa makaali sa natural nga dagayday sa tubig sa Mahiga Creek gani naghatag kinig filter sa solid ug liquid nga basura gikan sa ibabaw nga bahin sa sapa nga mo gawas sa Mactan Channel. “The acts of the City Mayor are clearly tainted with bias and manifest partiality. How come he approved and authorized the cutting of mangroves in Barangay Paknaan on May 31, 2022, but denied the request of Engr. Daisy B. Toledo raising the same grounds and reasons?” matod ni Esguerra.",Unsa ang giingon ni Esguerra bahin sa mga aksyon sa City Mayor?,"“The acts of the City Mayor are clearly tainted with bias and manifest partiality. How come he approved and authorized the cutting of mangroves in Barangay Paknaan on May 31, 2022, but denied the request of Engr. Daisy B. Toledo raising the same grounds and reasons?” matod ni Esguerra.",clearly tainted with bias and manifest partiality.,2992,3278,32,82
01672-015,1672,Dugangan og enforcers ang gawas sa CSBT,"Ang Traffic Management Committee (TMC) sa Dakbayan sa Sugbo nagplano nga magbutang og dugang enforcers duol sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) aron masikop ang mga drayber sa bus nga mag-illegal loading ug unloading duol sa terminal. Niadtong Oktubre 17, 2023, usa ka empleyado sa Dept. of Education (DepEd) ang nakabsan sa kinabuhi human nadasmagan sa usa ka pasaheroang minibus gawas sa CSBT mga alas 6 sa gabii. Ang biktima gikataho’ng naghulat sa gawas sa CSBT og bus nga iyang masakyan paingon sa iyang lungsod sa Barili dihang nahitabo ang insidente. Si Konsehal Jeff Abayon, TMC chairman, nitug-an sa SunStar Cebu sa Biyernes, Oktubre 20, nga ang traffic enforcers dili lang modumala sa dagan sa trapiko kon dili modakop sa mga operator nga mopahunong sa dagan sa trapiko duol sa CSBT tungod sa pagpasakay og mga pasahero. Si Abayon niingon nga ang hinungdan sa maong disgrasya mao nga ang mga bus sulod sa south bus terminal sagad mopasakay og mga pasahero kon anaa na sila sa gawas sa terminal sanglit gidili ang overloading sulod sa terminal. “Kini kuno nag ilogay og pasahero. Pag ilugay sa pasahero nahulog si Sir,” matod ni Abayon. Matod pa niya nga human sa convergence meeting sa TMC tali kang Cebu City Mayor Cedie Abangan ug sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niadtong Oktubre 20, ang direktiba sa mayor mao ang pagpabalik sa kahapsay sa mga karsada. “If it means that we will not let them pass through Barangay Bulacao, instead only through SRP, and loading and unloading of passengers will just be there as well, we will enforce it. ” matod ni Abayon isip posible nga solution. Si Arlene Buenafe, pangulo sa CSBT, nagkanayon sa pakighinabi sa SunStar Cebu, nga bisan pa sa gipangayo sa mga bus driver ug operators sa pagpaayo sa terminal ug sa pagkab-ot sa maong mga panginahanglan, nagpadayon ang illegal loading ug unloading.",Unsa ang plano sa Traffic Management Committee sa pagpaayo sa mga karsada?,Ang Traffic Management Committee (TMC) sa Dakbayan sa Sugbo nagplano nga magbutang og dugang enforcers duol sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) aron masikop ang mga drayber sa bus nga mag-illegal loading ug unloading duol sa terminal.,dugang enforcers ,0,232,86,103
00907-006,907,Anchormen: Nasubo apan wa magbasol,"“Inappropriate and insensitive. ”Kini ang paghulagway sa pamahayag sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 sa gihimo sa duha ka anchormen sa radyo sa Sugbo bahin sa ilang pag-interbyu sa 4-anyos nga batang babaye nga biktima sa sekswal nga pag-abuso. Samtang ang Stet, grupo sa mga babaye nga mga tigbalita mamahayag sa Sugbo, misaway usab ug nag-ingon nga kini ilang giisip nga “unnecessary for the report. ”Gipasabot nila nga ang maong interbyu nakalapas sa katungod sa biktima, kinsa menor de edad. Ang insidente, nga nakapukaw sa kasuko ug pagkondenar sa naglainlaing sektor, nagtimaan sa panginahanglan alang sa media practitioners sa paggamit sa hilabihan nga pagkasensitibo ug propisyonalismo sa diha nga pagtaho sa mga kaso nga naglambigit sa mga bata. Niadtong Miyerkules, Marso 13, si Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy, ang mga anchor sa Brigada News FM Cebu, nipahigayon og live on-air interview. Atol sa pakighinabi, gidasig ang biktima sa pagsaysay sa mga detalye sa pag-abuso. Ang interbyu gihimo sulod sa usa ka police station ni Aliwang Infante, usa sa mga field reporter sa maong estasyon. ETHICSSa press statement nga gipagawas sa Sabado, Marso 16, 2024, ang DSWD, isip nag-unang ahensya nga gitahasan sa pag-amping sa katungod sa mga bata, gisubli ang importansya sa ethical guidelines sa pag-report sa media, partikular sa mga menor de edad. Gihatagan nila og gibug-aton nga ang kaayohan ug dignidad sa mga bata nga biktima kinahanglan kanunay nga prayoridad. Ang ahensya nagsilbi nga chair sa Regional Council for the Welfare of Children. Matod sa DSWD 7, sa tanang matang sa media coverage, kinahanglang unahon ang kaayohan sa bata. Dugang pa, gipasiugda sa ahensya ang kamahinungdanon sa pagtahod sa dignidad sa bata ug pagpadali sa ilang pag-access sa media kung angay. Giila nila ang papel sa media sa pagpalambo sa mga katungod sa bata ug pagpugong sa delingkuwensya apan nag-awhag alang sa usa ka balanse, sensitibo nga pamaagi kon maghisgot sa mga hisgutan nga naglambigit sa mga bata. Gisubli sa DSWD 7 ang panginahanglan nga adunay usa ka psychologist o social worker sa panahon sa mga interbyu sa mga bata, labi na sa mga kaso sa pagkasensitibo. Ang lebel sa kahupayan sa bata sa panahon sa pagpangutana ug ang gidugayon sa interbyu kinahanglan nga konsiderahon pag-ayo aron makunhuran ang bisan unsang potensyal nga kadaot. Sa mga kaso sa pag-abuso ug pagpahimulos, giawhag sa DSWD 7 ang media practitioners nga motutok sa paghisgot sa mas lapad nga mga isyu imbes nga motuki sa personal nga kahimtang sa mga biktima. TRAUMAGisaway usab sa Stet ang mga magsisibya tungod sa pag-sensasyon sa insidente ug pagpalugway sa pag-antos sa bata. Gipasiugda nila ang wala kinahanglana nga paglakip sa graphic nga detalye sa taho, gipasiugda ang dugang nga trauma nga gipahamtang sa bata, kansang mga katungod gilapas kaysa gipanalipdan. Sa usa ka press statement sa Sabado, Marso 16, 2024, sila midugang nga ang kadaot sa bata dili mahimong makatarunganon pinaagi sa sayop nga interes sa pagpataas sa media ratings ug viewership. Sumala sa grupo, ang tagdumala sa istasyon, anchors, ug tigbalita sa Brigada News FM nga dili sensitibo ug ilang gitawag nga “sad example of exploitation. ”Nanawagan ang Stet og imbestigasyon ug corrective measures alang sa posibleng mga paglapas sa Child Protection Act (Republic Act 7610), ethical standards sa KBP, ug ang Code of Professional Responsibility and Accountability para sa mga abogado. Giawhag sa grupo ang labaw nga tagdumala sa Brigada News FM, ang Integrated Bar of the Philippines (IBP), ug ang Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) nga molihok dayon. Ang IBP Cebu City Chapter ug KPB Cebu Chapter nipagawas na og pamahayag bahin sa maong butang niadtong Biyernes, Marso 15, nga nag-ingon nga ilang atubangon ang maong insidente. ANCHORSSila si Indol ug Caigoy, ang hingtungdang anchors, niingon nga ilang dawaton ang bisan unsang silot o resulta sa bisan unsang imbestigasyon sa maong butang, lakip na ang posibleng disbarment sa nahauna. Gitubag sa mga anchor ang isyu sa ilang programa sa radyo nga “Tira Brigada” kaniadtong Sabado, nga adunay masulub-on nga musika sa background. Gipatugtog nila ang “Kiss The Rain” sa South Korean pianist nga si Ingson samtang nagpahayag sa ilang kasagmuyo sa pagsaway nga ilang nadawat gikan sa interbyu ug gipasabot kon ngano kini nahitabo. “We take the responsibility [for] whatever it takes for us, no problem for me,” matod ni Indol. Apan, si Caigoy niingon nga kon pangutan-on kon nagbasol ba siya nga nalambigit sa insidente, siya miingon nga “dili. ” Dugang pa niya nga nagtuman lang sila sa ilang katungdanan isip radiomen. Gisaway usab ni Caigoy ang mga kritiko nga mikondenar kanila sa maong butang. Samtang si Indol midugang nga wala niya igsapayan ang mga backlash ug mga pagsaway nga gikan sa publiko ug kaubang media worker sa Sugbo. Hinuon, matod niya nga nahimong emusyonal siya kalabot sa pagdumala sa maong isyo. “Samtang nagdrayb, nanglugmaw ang akong mga luha, ug nangutana sa Dios, ‘Ginoo, ngano? Unsay among gibuhat?’ Mao nga usahay mangutana ko niya,” matod ni niya. Dugang niya, ang detalyadong pagsaysay sa interbyu gikinahanglan aron mahatagan og gibug-aton ang kabug-at sa sala sa suspek ngadto sa biktima, ug midugang nga ang pakighinabi adunay pagtugot gikan sa inahan sa biktima.",Kanus-a gipagawas ang press statement sa DSWD bahin sa pag-amping sa katungod sa mga bata?,"ETHICSSa press statement nga gipagawas sa Sabado, Marso 16, 2024, ang DSWD, isip nag-unang ahensya nga gitahasan sa pag-amping sa katungod sa mga bata, gisubli ang importansya sa ethical guidelines sa pag-report sa media, partikular sa mga menor de edad.","Marso 16, 2024",1151,1405,50,64
00816-015,816,2 ka Korean national gipasakaan og kaso,"Gikiha na sa Mabolo Police Station ang duha sa tulo ka mga Korean national nga nalambigit sa pagpanulis sa usa ka Koryana sa Maria Luisa Subdivision sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa gabii, Abril 2, 2024, ug nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde sa alarma, usa kanila ang napatay. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, gipasakaan nila sa Huwebes hapon, og kasong robbery with homicide, frustrated homicide ug direct assault sila si Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49 sa Cebu City Prosecutor’s Office. Niluwat na og pinanumpaang pamahayag ang biktima nga negosyanteng Koryana, lakip na sa mga saksi sa krimen, ug duna na silay natigom nga mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso. Nipasabot si Aficionado kon nganong robbery with homicide ang ilang gipasaka sa duha sanglit duna may usa nga namatay bisan kon ila kining kauban nga si Felicisimo Rambo Golingay, 47, nga maoy namusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka police staff sergeant nga sakop sa Regional Intelligence Unit 7. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa polis. Makig-alayon ang Mabolo Police Station sa ubang mga ahensiya sa gobiyerno aron makakuha og dugang background sa mga suspek. Nahinabi na usab sa usa ka Korean consul ang duha dungan sa pagbutyag nga mohatag sila sa mga report nga kinahanglanon sa kunsalado. Nasagmuyo ang gobyerno sa South Korea sa gihimo sa ilang citizen sa Sugbo ug nipakita og kasubo sa nahitabo sa polis nga naangol sa insidente. “Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” matod ni Aficionado. Gihulagway hinuon ni Aficionado nga isolated ang maong krimen nga naglambigit sa mga Korean national. Giingong wala magbase sa dakbayan sa Sugbo ang tulo ka mga Koryano sanglit didto kini namuyo sa kaulohan.",Unsa ang natigom sa biktima ug mga saksi para sa kaso?,"Niluwat na og pinanumpaang pamahayag ang biktima nga negosyanteng Koryana, lakip na sa mga saksi sa krimen, ug duna na silay natigom nga mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso.",mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso,597,775,137,177
01572-005,1572,"1 patay, 3 grabe sa pagdaro sa Koreano","Usa ang patay samtang tulo ang grabe nga nangaangol human ang giingon nga hubog nga langyaw nidaro sa mga sakyanan mga pasado alas 6 sa buntag sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Pope Dean Tiburcio Ave. , Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang Korean national nga nga nagmaneho sa iyang Ford Expedition nga maoy nakabangga, naa usab sa talandugon nga kahimtang nga gidala sa tambalanan. . Ang biktima nga namatay diha-diha human giingon nga nadaro og pipila ka metro human maigo sa SUV mao si Caudillo Paglinawan Pagobo, taga Brgy. Luz, kinsa nagmotorsiklo padulong sa iyang trabahoan. Naintimano siya sa pagkaigo sa sakyanan ni Pagente Monsod, minyo, taga 2nd St. , East, Beverly Hills, Lahug, dakbayan sa Sugbo, apan kasamtangang nagpuyo sa Mandaue City. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga nagsubay sa Pope Dean Tiburcio II Avenue si Monsod nga gituhoang hubog. Apan pag-abot sa usa ka gasoline station duol sa Carmelite Monastery, iyang nadumbolan ang Toyota Fortuner (GAP 7443) nga gimaneho ni Marc Anselmo Abangan Palomar. Mokanaog unta si Palomar aron iyang komprontahon si Monsod, apan nipasutoy na hinuon kini sa pagpadagan sa iyang sakyanan. . Niini, iya na sab nga nabanggaan ang Toyota Vios (GAR 6077) nga gimaneho ni Louell Dario Palomares. Tungod sa kakusog sa dagan, nadumbolan ug nadaro ni Monsod si Pagobo nga nagmotorsiklo. Di pa igo, nidiretso pa kini sa pagpadagan ug iyang naigo ang duha ka mga batan-ong lalaki nga nagbiseklita nga sila si Dean Lernie Sitang, 15, ug Wilson Palomique, 26, taga Lahug. Tungod sa kakusog sa dagan niini, nawad-an na usab og control si Monsod ug didto siya nibangga sa usa ka kongkretong koral ug sa poste sa Visayan Electric hinungdan nga nabalitok ang SUV. Matod ni Police Cpl. Jerson Ycot sa Mabolo Police sa interbyo sa Superbalita Cebu nga si Palomar nidangop sa ilang buhatan human madumboli ang iyang sakyanan ni Monsod mga alas 6 sa buntag. MIPAKASi Leary Gogo, lumolupyo sa maong dapit, nitug-an sa Superbalita Cebu nga nakadungog siya og kusog nga haguros sa sakyanan ug dunay kusog nga paka ug niigo sa ilang atop sa balay. Sa sinugdan siya nagtuo nga dunay nabali nga kahoy. Iya ning gigawas apan nakurat siya nga dunay sakyanan nga nadigrasya nga mibalitok na samtang ang driver niini nga si Monsod naa na sa gawas sa ilang pultahan naghigda. Pipila ka sigundo ang nakalabay, si Monsod nikirig ug nigawas ang dugo sa ilong hinungdan nga dali siya nga nangayo’g panabang. “Migawas ko kay mikurog man ang among balay. Mao to paggawas nako nabali ang poste mao diay nadasmagan diay. Abi nako dako kaayo nga sakyanan nga nasangit sa atop ba, pagtan-aw nako wala pa gyud ko kakita nga ang driver naghigda diha sa pultahan,” matod ni Gogo. Nangabot ang rescue team sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala si Monsod sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga naa sa kritikal nga kahimtang. Samtang ang duha ka mountain bikers gipangdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (CCMC) nga gihulagway nga conscious. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ug multiple serious physical injuries ang giandam sa Mabolo Police Station batok kang Monsod. Ning pagsuwat, wa pay update sa medical bulletin ni Monsod.",Kinsa ang duha ka batan-ong nagbiseklita nga naigo pud?,"Di pa igo, nidiretso pa kini sa pagpadagan ug iyang naigo ang duha ka mga batan-ong lalaki nga nagbiseklita nga sila si Dean Lernie Sitang, 15, ug Wilson Palomique, 26, taga Lahug.","Dean Lernie Sitang, 15, ug Wilson Palomique",1344,1524,120,163
00878-008,878,LTO molusad sa Oplan Biyaheng Ayos,"Ang Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) gikatakdang molusad sa “Oplan Biyaheng Ayos: Semana Santa and Summer Vacation 2024” karong adlawa, Marso 24 nga molungtad hangtod sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Gimanduan ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang tanan niyang kadagkuan sa district ug extension office lakip na ang mga hingtungdan nga personnel nga mag- heightened alert sa gipaabot nga pagdagsa sa mga motorista sa karsada nunot sa long weekend sunod semana. “We will start deploying our personnel in major terminals in the region by Sunday, March 24 wherein they will conduct random inspection of public utility vehicles to make sure that they are road-worthy and ready for the influx of passengers going back to their provinces and others taking their vacation,” matod ni Belleza. Ipahigayon ang mga random terminal joint roadside inspections alang sa mga PUV ubos sa pakigtambayayong sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) aron masiguro nga walay kolorum nga mga sakyanan. Atol sa usa ka semana nga “Oplan Biyaheng Ayos”, makig-alayon usab ang LTO 7 personnel sa local government units ug Philippine National Police aron ipatuman ang lainlaing traffic management ug masiguro nga luwas ang mga dalan alang sa mga motorista ug mga pasahero. “We want to ensure the safety, security, and sanitary health compliance of all motorists, the general public, and other road users leading to places of worship and other pilgrimage areas,” dugang ni Belleza. Atol sa usa ka semana nga operasyon, palig-unon usab sa LTO 7 ang ilang “Oplan Isnabero” nga operasyon batok sa mga taxi ug PUV drivers nga magdumili sa paghatod sa mga pasahero sa ilang destinasyon. Ang “Oplan Isnabero” magtutok usab sa pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro, kapakyas paghatag og diskwento sa pletihan, ug uban pang mga buhat nga naglangkob sa paglapas sa kondisyon sa ilang prankisa. (REV gikan sa PR)",Unsa nga mga isyu ang tutukan sa Oplan Isnabero?,"Ang “Oplan Isnabero” magtutok usab sa pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro, kapakyas paghatag og diskwento sa pletihan, ug uban pang mga buhat nga naglangkob sa paglapas sa kondisyon sa ilang prankisa.","pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro",1736,2012,38,149
00340-011,340,40K mawad-an og trabaho pag ban sa Pogo sa nasod,"Mokabat sa 40,000 ka mga trabahanteng Pinoy ang mangawad-an og trabaho tungod sa mando ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga i-ban ang Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) sa nasod. Sa interbyo sa Martes, Hulyo 23, 2024, si Philippine Amusement and Gaming Corporation (Pagcor) chairman ug CEO Toper Calugas niingon nga ang mando sa Presidente nagpasabot usab og P7 bilyunes nga kita sa ahensya nga mawala. Apan matod niya nga ilang tumanon ang kamandoan ni Alarcon nga hunongon ang tanang mga operasyon sa Pogo sa nasod sa katapusan sa tuig. “Talagang masusing pag-aaral ang dapat gawin ng Pagcor dahil hindi ganun kasimple ito pero utos na ito ng pangulo at bilang utos ng pangulo, gagawan natin ng paraan yung kanyang timeline na katapusan ng taon ay maipatupad natin yung pagbabawal sa kumpanya na ito,” ingon niya. Si Calugas niingon nga sa pagkakaron, adunay 43 ka mga legal nga Internet Gaming Licensees (kanhi nailhan nga Pogo) sa nasod. Sa iyang ikatulo nga State of the Nation Address (Sona) niadtong Lunes, Hulyo 22, 2024, gipahibalo ni Alarcon ang total nga pagdili sa Pogo sa nasod, nga gikonsiderar ang mga ilegal nga kalihukan nga nagtakuban sa Pogo, sama sa human trafficking, kidnapping, physical ug sekswal nga pag-abuso ug bisan pagpatay. Gimanduan niya ang Department of Labor and Employment (DOLE) nga mangita’g bag-ong trabaho alang sa mga trabahanteng Pinoy nga maapektuhan sa iyang kamandoan. (TPM, SunStar Philippines)",Kinsa ang chairman ug CEO sa Pagcor?,"Sa interbyo sa Martes, Hulyo 23, 2024, si Philippine Amusement and Gaming Corporation (Pagcor) chairman ug CEO Toper Calugas niingon nga ang mando sa Presidente nagpasabot usab og P7 bilyunes nga kita sa ahensya nga mawala. ",Toper Calugas,186,410,111,124
01182-012,1182,PNP: Way hulga sa destabilisasyon,"Walay nadawat nga report ang Police Regional Office 7 nga dunay nagtinguha nga mga police official nga makigbatok sa gobyerno kun destabilization plot. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga maayo ang relasyon sa kapulisan tali sa laing law enforcement agencies sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas. Tanang impormasyon sa mga ahensya sa gobyerno sa rehiyon 7 wala magtumbok nga dunay movement aron gub-on ang pamunoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. Gidugang ni Abacay nga high morale ang kapulisan sa Central Visayas human sa paghatag sa hugot nga seguridad sa bag-o lang natapos nga Sinulog Grand parade nga gitambungan sa 3 milyunes ka mga tawo. Si Philippine National Police (PNP) Chief Police General Rasheed Magtalas Jr. ningdayeg sa mga polis nga naghatag og siguridad sa Sinulog nga niresulta sa malampuson ug malinawon nga dako’ng kalihukan. “The state of the morale of the police is very high especially after the security coverage sa atong Sinulog 2024 which turnout to be one of the most secure and safest sinulog celebration in recent years,” matod ni Abacay. Wala pa usab makadawat og impormasyon ang PRO 7 nga dunay ipatuman nga lapad nga lahugay ang PNP sa tibuok nasod. Apan gipasabot ni Abacay nga kon dunay heneral nga moretiro, normal na sa ilang organisasyon nga ipatuman ang lahugay aron usab mosaka ang ranggo sa ubang mga police official. Sa kaulohan, dunay pipila ka retirado nga mga heneral nga ningpahibawo sa Presidente nga way kamatuoran nga dunay nagtinguha nga siya pakanaugon sa katungdanan pinaagi sa pag-alsa sa kapulisan ug kasundalohan.",Unsa ang niresulta sa malampuson nga dakong kalihukan sa Sinulog?,Si Philippine National Police (PNP) Chief Police General Rasheed Magtalas Jr. ningdayeg sa mga polis nga naghatag og siguridad sa Sinulog nga niresulta sa malampuson ug malinawon nga dako’ng kalihukan.,mga polis nga naghatag og siguridad sa Sinulog,752,953,91,137
01644-007,1644,"1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog","Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.",Unsa ang ginabuhat sa panahon sa pagsuwat bahin sa sunog?,"Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.",nagpadayon pa ang imbestigasyon,772,883,20,51
01628-001,1628,Vote buying naghitak sa CV?,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO) 7 nga malinawon sa kinatibuk-an ang kapin sa usa ka semana nga campaign period sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE)nga natapos niadtong Sabado, Oktubre 28, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, ang pangulo sa kapulisan sa Central Visayas, nga minus ra ang natala nga violations apan dunay mga impormasyon sa giingong vote buying. Nimugna og kahuot sa dagan sa mga sakyanan nianang Sabado sa gabii tungod sa katapusang miting de avance sa tanang kandidato sa nagkadaiyang barangay ug nadungan usab kini sa pagpamauli sa mga tawo sa probinsya. Dunay nadawat nga report ang Police Regional Office (PRO) 7 nga dunay nagsinumbagay sa lungsod sa Lila, lalawigan sa Bohol apan subayon pa kini sa Philippine National Police (PNP) kon may labot kini sa piniliay. “According sa mga supporters ni sila, na naay nag-away murag nagka-initay lang pero sa among nakuha nga information dili sila from the same barangay, so we are trying to check kung election related ba ang ilang away,” matod ni Abacay. Samtang sa pagpatuman sa liquor ban, gibutyag ni Abacay nga adunay mga nadakpan diin kasagaran niini anaa sa dakbayan sa Sugbo ug gipangbalhog sa police stations ug tukmang kaso ang ipasaka sa kapulisan karong adlawa. READY NAAll systems go na ang PRO 7 alang sa BSKE 2023 gani niadto pang miaging semana naka-deploy na ang 9,200 ka mga PNP personnel ug ang kapin sa 3,000 ka mga sundalo ug Philippine Coast Guard aron masiguro ang malinawon ug luwas nga piniliay sa barangay. Sa Negros Oriental, duha ka sitio sa Bayawan, Negros Oriental ang gipatutukan sa kapulisan atol sa paghatod sa mga election paraphernalia tungod kay kinahanglan pa nga magbaktas og 10 kilometro. Ang maong dapit dili kini masulod og bisan unsa nga sakyanan nga tungod niini kinahanglan nga pas-anon ang ballot boxes paingon sa maong lugar ug kinahanglan nga bantayan sa mga sundalo ug mga pulis. Matod ni Police Lieutenant Wilbert Pascual, information officer sa Negros Oriental Police Provincial Office, luwas ra nga naabot ang maong mga election paraphernalia sa duha ka mga sityo.",Kanus-a natapos ang campaign period sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE)?,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO) 7 nga malinawon sa kinatibuk-an ang kapin sa usa ka semana nga campaign period sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE)nga natapos niadtong Sabado, Oktubre 28, 2023.","Oktubre 28, 2023",0,220,203,219
00503-012,503,14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa,"Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.",Asa gikan ang suspek sa paglugos?,"Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy.",gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy,272,457,143,184
00633-014,633,CCPO nangandam sa seguridad sa Palaro 2024,"Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA. Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas. Apan dako kini nga hagit kanila ilabi na nga liboan ka mga atleta ug mga delegado sa lain-laing rehiyon sa tibuok Pilipinas ang ilang bantayan sa Palarong Pambansa. Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. Niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024, gipabalik na sa ilang units ang kapin sa 200 ka mga polis nga gipabantay sa CVIRAA. Nagpasalamat ang director sa CCPO sa mga polis nga miserbisyo sa maong dakong kalihukan ug magsugod na usab sila sa pagpangandam sa labing dako nga sports event sa nasod, ang Palarong Pambansa 2024.",Unsa ang gipasalig sa CCPO mahitungod sa ilang mga gihimo?,Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas,epektibo ang ilang gihimo,354,449,25,50
00253-003,253,Delegasyon gikan sa Russia motan-aw sa Pasigarbo sa Sugbo,"Kompirmado nga mo-tan-aw ug mosalmot sa kasaulogan sa Pasigarbo sa Sugbo karong tuiga ang mga delegado gikan sa St. Petersburg, sa nasud sa Russia. Gipahibalo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang delegasyon gikan sa St. Petersburg, Russia motan-aw sa Pasigarbo 2024. Ang maong delegasyion motambong sa usa ka summit nga ipahigayon dinhi sa Sugbo. Sa nasayran, ipahigayon ang Pasigarbo 2024 sa Agusto 25 sa Cebu City Sports Complex (CCSC). Si Abalayan mipatawag og multi-sectoral meeting sa Social Hall isip kabahin sa pagpangandam sa nagkaduol na nga Pasigarbo. Matod pa sa gobernador nga adunay hiniusang desisyon ning pagpahigayon sa ‘festival of festivals’ sa CCSC taliwala sa pagkwestiyon ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan sa lakang sa probinsya. “Central gud ang Abellana grounds to all of our towns and cities and we are so glad nga nahuman na ang trabaho didto,” pasabot ni Abalayan. Gikalipay ni Abalayan ang hiniusang suporta sa mga mayor ug kinatibuk-ang Sugbo alang sa pagpahigayon sa kalihukan nga kabahin sa 455th founding annivery sa lalawigan sa Sugbo. /ANV",Kanus-a ipahigayon ang Pasigarbo 2024?,"Sa nasayran, ipahigayon ang Pasigarbo 2024 sa Agusto 25 sa Cebu City Sports Complex (CCSC).",Agusto 25,350,441,46,55
01115-012,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Unsa ang ginatan-aw nga panginahanglan nga naghatag ug hinungdan sa lakang ni Abastar?,"Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee.",masiguro ang epektibong koordinasyon,282,642,164,200
00755-005,755,PRO 7: Transport strike walay epekto sa trapiko,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas (CV) nga hugot sila nga nag monitor sa dagan sa trapiko kon maparalisar ba kini tungod sa maong kalihukan. Apan wala mabalaka ang kapulisan gumikan kay daghan sa mga modern public utility vehicle ang nagdagan sa kadalanan aron mohatag og serbisyo sa riding public. Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon. Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta. Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.",Kanus-a magpadayon ang monitoring sa kapulisan?,"Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta.","Martes,Abril 16, 2024",861,1031,67,88
00631-009,631,Elorde: Labing init sa Mayo wa pa moabot,"Wa pa moabot ang labing taas nga grabeng kainit sa adlaw ning buwan sa Mayo nga dala sa El Niño phenomenon sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde, gikan sa Visayas Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Regional Services Division, niingon niini taliwala sa mga taho nga natapos na ang labing grabe nga El Niño. Si Elorde nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024, nga wa pa nila isalikway ang posibilidad nga motaas ang kainit sa Sugbo sa umaabot nga mga adlaw. “Ang ubang areas possibly na-reach na nila ang taas nga heat index, dili pakompyansa kay wala pa nahuman ang dry hot season o tag-init sa Pilipinas,” matod ni Elorde. Si Elorde nitataw nga ang labing taas nga natala nga heat index sa Sugbo karong tuiga anaa pa sa 40 degrees Celsius. Gi-categorize kini ubos sa kategorya nga grabeng pag-amping, ilabi na nga ang grabe nga kainit dunganan sa mga kalihokan mamahimong moresulta sa heat stroke. Ang weather expert nidugang nga kinahanglang magpabiling magbinantayon ang publiko tungod kay gipaabot pa nila nga mosaka ngadto sa 44 degrees Celsius ang kainiton sa temperatura. “Dili pa kompyansa because May is the hottest month sa atoa so possibly mosaka pa atoang heat index,” matod niya. Sa unang mga taho, si Elorde niingon nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo kay 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023. Sa laing bahin, alang karong semanaha, siya niingon nga ang init nga panahon mopatigbabaw bisan pa man sa hilit ug lumalabay nga pag-ulan sa hapon hangtod sa sayong kabuntagon. Gipasabot niya nga kining mga pag-ulan dala sa easterlies ug localized thunderstorms. Ang Easterlies mao ang hangin sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala sa init, umog nga panahon ug panagsa nga pag-ulan. Base sa ilang database, ang pinakataas nga surface temperature karong semanaha moabot sa 32 degrees Celsius, samtang ang heat index sa Dominggo ug Lunes, Mayo 13 mahimong moabot ngadto sa 39 degrees Celsius. Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",Unsa ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo niadtong Mayo 17 sa miaging tuig?,"Sa unang mga taho, si Elorde niingon nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo kay 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023. ",43 degrees Celsius,1276,1431,112,130
01684-008,1684,"1 patay, 2 naangol sa bangga sa motorsiklo","Usa ang namatay ug duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa national highway sa Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Sabado, Oktubre 14, 2023. Nakabsan sa kinabuhi mao ang dalagang backrider nga si Christel Carranza, 22, ug taga Sityo Malalag, Barangay Talaga, Argao. Sumala sa kapulisan sa Argao, angol ang iyang uyab nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Dionson Pingol, 28, ulitawo ug taga Barangay Canbanua, Argao. Samtang, angol ang drayber sa laing mototsiklo nga si Loi Tisang Pinili, 23, dalaga ug taga Barangay Bogo, Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching Denila, nasuta nga ang biktima nga si Carranza gikan sa iyang trabaho pauli na sa ilahang dapit sa Malalag sa Brgy. Talaga nga niangkas sa iyang uyab. Apan pag-abot sa national highway sa Tulic, si Pinili nga nagmaniho sa iyang motorsiklo padong sa sentro sa Argao ang kalit nga ni-left turn nga niresulta sa panagbangga sa duha ka mga motorsiklo. Ang tulo gidali sa pagdala sa mga sakop sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO) sa Argao District Hospital sa Brgy. Bogo, apan si Carranza nakabsan sa iyang kinabuhi. Samtang ang mga drayber sa motorsiklo naa na sa luwas nga kahimtang sulod sa ospital.",Unsa ang kahimtang sa mga drayber sa motorsiklo human sa pagkabangga?,Samtang ang mga drayber sa motorsiklo naa na sa luwas nga kahimtang sulod sa ospital.,naa na sa luwas nga kahimtang sulod sa ospital,1213,1298,38,84
01029-013,1029,Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31,"Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.",Unsa ang gihimo sa mga tunghaan sa katapusan sa tuig sa pag-eskwela?,Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31.,pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites,734,865,37,102
01007-006,1007,"2 ka manariay nadasmag, patay","Patay nang nangabot sa tambalanan ang duha ka mga manariay nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo human sila nadasmag sa tanker truck nga ilang gisundan sa alas 4:35 sa hapon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024, sa Gen. Aviation Rd. , Hangar, Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon ni Police Sr. Master Sergeant Rallos F. Lamsen, investigator on case sa Lapu-Lapu Traffic Police Office ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Balbin Abellon, ang tanker nag-una samtang ang motorsiklo nagsunod, apan sa pag-abot sa maong dapit, nadasmag ang mga biktima sa rear portion sa truck. Sa kakusog sa impact, ang mga biktima nakabaton og grabing kadaut sa kalawasan. Patay na silang niabot sa Lapu-Lapu City District Hospital. Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan.",Unsay wala masayri bahin sa mga biktima?,Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha.,kon padung o gikan sa derby ang duha,1072,1123,14,50
01269-013,1269,CCTO ipausab og RMA,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisugyot nga usbon ang ngalan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), nga nagpatugbaw sa panginahanglan sa pag-usab niini ngadto sa Road Management Authority (RMA). Si Abangan niingon nga ang tumong sa gisugyot nga kausaban mao ang pag-disconnect sa CCTO gikan sa CTO aron malikayan ang bisan unsang kalibog o dili pagsinabtanay nga mahimo’ng motumaw. “Naa nay CCTO, naa pud CTO (City Treasurer’s Office), maong ato nga usbon to Road Management Authority (RMA),” matod ni Abangan atol sa segment nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 4, 2024. Si Abangan niingon nga usahay iyang kuwestiyunon kon ang mga interbyo nga gihimo sa media bahin ba sa pinansyal o bahin sa pag-clamping. “Maglibog ta usahay, unsa mani nga interview kwarta or clamping?” ingon niya. “It should be dissociated from the treasurer’s office,” dugang ni AbanganSi Abangan niingon nga sa pag-usab sa ngalan sa CCTO ngadto sa RMA, gikinahanglan nga dunay ordinansa nga mapatuman, apan mahimo usab kini pinaagi sa executive order sa kasamtangan. Si Abangan niingon nga nakigsulti na siya kang Jeff Abayon, ang traffic czar sa Siyudad, bahin sa maong butang. Sa chat message niadtong Biyernes, Enero 5, 2024, si Cebu City Councilor Jeff Abayon niingon nga iyang hisgutan ug tukion ang maong butang sa higayon nga makaabot na sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC). Sa dihang gipangutana bahin sa pagkaparehas sa gisugyot nga RMA ug sa iyang apelyido, gisalikway ni Abangan ang bisan unsang correlation, nga nagpakita nga ang iyang gusto mao ang Road Management Office (RMO). Siya niingon nga ang sugyot dili gikan kaniya. Si Abangan niingon nga nakahimo siya’g daghang kausaban sa mga termino sa panahon sa iyang paglingkod, nga nag-ingon nga iyang gipulihan ang ‘urban poor’ og ‘aspiring sector’ ug ‘speed’ (squatter, prevention, education, elimination, division) ngadto sa ‘probe’ (prevention, rehabilitation, orderliness, beautification, enhancement). Matod pa niya nga anti-poor ra kaayo ang termino nga ‘speed’, rason nganong iya kining giusab sa ‘probe. ’",Unsa ang gibati ni Abangan mahitungod sa termino nga ‘speed’?,"Matod pa niya nga anti-poor ra kaayo ang termino nga ‘speed’, rason nganong iya kining giusab sa ‘probe. ’",anti-poor ra kaayo,1998,2104,18,36
00909-016,909,TWG gitukod pagtuon sa ‘roundabout’ sa dan,"Niumol og technical working group (TWG) si Cebu Governor Edlen Abalayan nga maoy mosusi sa gilaraw nga roundabout nga mopalambo sa sitwasyon sa trapiko sa mga eskina sa UN Avenue ug Inocentes St. sa Dakbayan sa Mandaue. Kini gipaagi sa Memorandum 19-2024 subay sa nadesisyunan ni Abalayan atol sa tigom niini kauban sila si Board Member Davinder Abello, Subangdaku Barangay Captain Ernie Manatad ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7. Gawas sa gobernador, lakip sa mga miyembro sa maong grupo sila si Engr. Beethoven Adonis Inoferio Jr. , Engr. Fortunato “Jun” Sanchez, Mr. Cedie Inong, ug Atty. Manolette Derrick Inopia alang sa paghimo og mga plano ug rekomendasyon sa hingpit nga pagpatuman niini. Ang na-identify nga intersection anaa nahimutang sa tiilan sa taytayan sa Marcelo Fernan sa naasoy’ng siyudad, paingon na sa Cansaga Bay Bridge sa amihanan. Nasayran nga ang maong karsada maoy usa sa labing lisod agian tungod sa huot nga sitwasyon sa trapiko. Hinungdan nga kon kini mahimoan og roundabout o rotunda sama sa Fuente Osmeña, gilauman nga mas mapaluagan ang trapiko sa lugar. Subay niini, gipasalig sa Kapitolyo nga andam kining motabang sa apektado’ng mga residente kinsang mga balay mangaapektuhan sa giplano’ng rotunda.",Asa ang paingon kon gikan sa nahimutang nga intersection?,"Ang na-identify nga intersection anaa nahimutang sa tiilan sa taytayan sa Marcelo Fernan sa naasoy’ng siyudad, paingon na sa Cansaga Bay Bridge sa amihanan.",Cansaga Bay Bridge sa amihanan,730,886,125,155
00550-017,550,"Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan","Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.",Unsa nga nahitabo sa biktima nga nakapabahala sa iyang anak?,"Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi.",wa pa ang iyang amahan,635,785,100,122
01082-004,1082,"3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol","Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /",Unsa ang nahitabo sa motorsiklo nga gigamit sa mga biktima?,Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada.,wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada,609,705,15,95
00746-004,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Kinsa ang imbestigador nga nitug-an mahitungod sa insidente?,"Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek.",Police Senior Master Sgt. Toting Bragais,329,464,3,43
00157-002,157,"1 patay, 2 samdan sa bangga sa motor","Usa ang patay ug laing duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa dan sa Purok Magimbuhaton, Barangay Lambusan, lungsod sa San Remigio, alas 5:50 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 1, 2024. Si Niko Batolina Batumbakal, hamtong ang panuigon ug taga Sitio Luyong Baybay, Barangay Tacup, San Remigio, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa mga doktor sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Bogo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, wala mag-helmet si Batumbakal hinungdang nakaangkog grabing kadaot sa iyang ulo ug sa lawas. Nasuta usab sa kapulisan nga wala kini lisensiya sa pagmaneho ug giingong nakainom usab kini sa ilimnong makahubog. Lakip sa naangol mao ang drayber sa laing motorsiklo nga si Sylvian Charlyn Raña Bawar, 23, taga Brgy. Casate, lungsod sa Ubay, Bohol nga nakaagi sa naasoy nga dapit. Nakaangkon sab og minor injuries iyang angkas nga si Dean Edcel Bautista, 27, taga Brgy. Disularan, lungsod sa Dohero, Bohol. Si Police Captain Mico Bawalan, hepe sa San Remigio Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Bawar ug angkas niini gikan sa Brgy. Arapal, dakbayan sa Bogo. Niagi sila sa access road sa Lambusan Proper padulong sila sa lungsod sa Tuburan. Samtang si Batumbakal mopadulong sab sa Brgy. Arapal, Bogo kay maghatod og sud-an sa iyang igsuon apan tungod kay hubog, giingong kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo. Sa pagliko niya sa kurbada nga karsada nalapas kini sa pikas lane hinungdan nga nakabangaa ang gikasugat nga motorsiko nga gisakyan sa duha nga taga Bool. Sa kakusog sa impact, maayong pagkagusbat sa mga motorsiklo. Ang biktima ingon man sakay sa gikasugat nga motorsiklo nalandig sa tambalanan. “Ang pamilya mibadlong nga dili na mobiyahe kay lagi hubog. Hatdan man gyud niyag sud-an iyang igsuon sa Bogo City,” matod ni Bawalan. Giingong dunay okasyon sa ilaha, nahingawa sa iyang igsuon nihatud gyud sa sud-an. Si Bawar gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot kon ang kabanay sa biktima mopasaka og kaso.",Kinsa ang gideklarar nga dead-on-arrival sa tambalanan sa dakbayan sa Bogo?,"Si Niko Batolina Batumbakal, hamtong ang panuigon ug taga Sitio Luyong Baybay, Barangay Tacup, San Remigio, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa mga doktor sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Bogo.",Niko Batolina Batumbakal,196,396,3,27
01283-012,1283,Abangan naneguro nga SRP maandam sa Sinulog 2024,"Sulod sa duha ka semana, andam na ang venue sa Sinulog 2024 Grand Parade and Showdown sa South Road Properties (SRP) alang sa performance sa mga contingent, matod ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Si Abangan, sa usa ka press conference sa Martes, Enero 2, 2024, sa Cebu City Hall, niingon nga nakadawat siya og pasalig gikan mismo kang Sinulog executive committee chairman Pericles “Ricky” Dakay. Apil na niini ang pagkompleto sa tanang trabaho’ng sibil, lakip ang pag-aspalto, pagkonkreto ug pag-instalar sa grandstand human sa duha ka semana. Si Abangan nihimo og sayo sa buntag nga walk-through sa Martes sa SRP venue aron personal nga ma-supervise ang pag-usisa sa dagan sa “Sinulog sa Sugbo Philippine 2024” venue. Ang Sinulog Grand Parade and Showdown gikatakda karong Enero 21, 2024, sa samang venue sa Sinulog sa miaging tuig. “I want to come up with the percentage (in terms of completion), but time will come nga andam na,” matod ni Abangan. DI MAHIMOGibalibaran ni Abangan ang hangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa Enero 19, 2024 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan, inay sa Enero 13. Apan andam ang mayor nga ibaylo ang Sinulog sa Kabataan sa Siyudad nga ipahigayon unta sa Enero 14 ngadto na sa Enero 13, samtang sa 14, ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa taho sa Public Information Office (PIO), si Abangan nipasabot nga di mahimo ang hangyo sa gobernador tungod kay duol ra kaayo ang Enero 19 sa adlaw sa Sinulog grand parade nga Enero 21. Hinuon, ang mayor niingon sa press conference, diin iyang uban si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga sa Cebu City Sports Center (CCSC) ipahigayon ang duha ka mga kalihukan nga tipik sa Sinulog 2024. Ang bise mayor maoy gisangunan ni Abangan sa pagdumala sa duha ka mga kalihukan, apil na sa trapiko. Sa miaging semana, gipahibawo ni Gobernador Abalayan ang pag-apil sa Lalawigan sa Sinulog sa Kabataan, apan nihangyo siya sa Siyudad nga inay sa Enero 13, adto na kini sa Enero 19 kay aron mahatagan pa og igong panahon ang mga contingent sa pag-practice. Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan. Mokabat na sa 15 ka mga local government sa Lalawigan sa Sugbo ang ningpadayag sa ilang pagsalmot. Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan. Sa miaging semana, si Abangan niduaw sa CCSC aron pagsusi sa pasilidad alang sa duha ka mga Sinulog sa Kabataan. Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.",Unsa ang gisaad sa gobernador alang sa Siyudad?,Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan.,paghatag og ayuda’ng pinansyal,2040,2162,30,60
00996-017,996,PWD gidakop kay kuwarta nga gipa-invest ‘wa giuli’,"Person with disability (PWD) gipusasan base sa warrant of arrest sa Martes, Pebrero 27 gumikan sa iyang giatubang nga duha ka mga kaso’ng estafa sa Barangay Poblacion 3, Carcar City. Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station. Si Judge Jessabel Joy Laguitan Labrador, Presiding Judge sa Municipal Trial Court (MTC) Branch 76, Marikina City maoy niisyu sa warrant of arrest pinitsahan og Pebrero 22, 2024. Una nang nakadawat og subpoena si Idica niadtong Enero 2024 apan giingong wa kini niya panumbalinga. Ang kaso ni Idica may labot sa investment sa dihang didto pa siya sa Manila, giingong duha ka mga tawo ang ning-invest og tag-P50,000. Giingong wa siya nakatuman sa gisaad sa dihang naalkansi ang maong investment, ilabi na nga nasakit siya og diabetes. Gani, naputlan sa tiil ug gikataho’ng iyang nagamit ang kuwarta. Hinuon ang huwes mitugot sa akusadon nga makapiyansya og P6,000 matag usa sa kaso.",Unsang klase nga kaso ang giatubang ni Idica?,"Person with disability (PWD) gipusasan base sa warrant of arrest sa Martes, Pebrero 27 gumikan sa iyang giatubang nga duha ka mga kaso’ng estafa sa Barangay Poblacion 3, Carcar City.",estafa,0,182,138,144
00113-001,113,Dugang polis mobantay last day sa Bar Exam,"Magdugang og personnel ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa katapusang adlaw sa Bar Exam 2024 karong Dominggo, Septiyembre 15, 2024 nga maoy mobantay sa sulod ug gawas sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus. Tungod kay napanglantawan sa kapulisan nga modagsa ang kabanay, higala ug supporters sa Bar takers sa maong tunghaan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office, nga base sa ilang nabantayan sa duha ka adlaw nga Bar Exam wala ra sila makasugat og problema. Wala usab siya maproblema sa ilang paghatag sa seguridad sanglit nasunod man ang plano gikan sa Supreme Court. “Nakita nato nga in having just one venue for the bar exam here in Cebu City ni-focus ang atoang mga law schools pag deploy og ilang bar ops ari lang nga particular location so we’re expecting a high influx of supporters during the last in both sa pagsalubong, paghatod and after the culmination of the bar exam itself,” matod ni Abella. Gibutyag usab ni Abella nga walay nakalapas sa liquor ban ug sa anti-noise ordinance.",Kanus-a ang katapusang adlaw sa Bar Exam 2024 nga bantayan sa kapulisan?,"Magdugang og personnel ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa katapusang adlaw sa Bar Exam 2024 karong Dominggo, Septiyembre 15, 2024 nga maoy mobantay sa sulod ug gawas sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus.","Septiyembre 15, 2024",0,226,112,132
01393-001,1393,"Bata naligsan sa SUV, namatay","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.",Unsang edad ang bata nga namatay tungod sa aksidente sa SUV?,"Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo.",8-anyos,0,213,29,36
00937-018,937,Kapulisan andam na sab sa Semana Santa,"Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.",Unsa ang nangandam nga buhaton sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo?,"Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig.",paghatag og siguridad,110,236,62,83
00675-007,675,"Magtiayon nanuyop sud drug den, sikop","Way suwerte ang magtiayon sa dihang pulos sila gipangdakop nga naatlan nga nanuyop sud sa drug den nga gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa Sawang Calero Police Station. Ang maong suyopanan nahimutang sa Barrio Wakwak, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga gironda niadtong alas 4:25 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 1, 2024. Nasikop sab ang target sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den nga giila nga si Kevin Johanna, 53, usa ka laborer. Ang mga magtiayon nga naabtan nga nanuyop gitago sa pangalang Rey, 38, waiter ug Carla, 35, call center agent nga taga-Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo. Wa ibutyag ning pamantalaan ang pangalan sa maong magtiayon aron sa pagpanalipod sa ilang unom ka mga anak nga pulos menor de edad. Matod pa nga bisyo sa managtiayon nga kon makakuwarta, magdungan kini og panuyop sud sa drug den. Nakuha sa mga operatiba ang 17 ka pakete sa gituohang shabu nga adunay gibug-aton nga 36 gramos nga gibanabana ang average market value nga P244,800 lakip na ang buy-bust money, ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran sa maong drug den gikan sa usa ka concerned citizen. Gipaubos dayon nila sa duha ka semana nga case build-up diin ilang nasuta nga makabaligya si Johanna og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana. Si Johanna nakatapos sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa Barangay Suba niadtong 2021 apan mibalik sa pagpamaligya sa illegal nga drugas ug mi-level up pa kini ngadto sa pagka-drug den maintainer. Pinaagi sa maong impormasyon, gi-monitor ang lihok ni Johanna. Gipasabot ni Agapay nga kon wala pa lang magpadagan og drug den si Johanna mahimo pa unta kini nga mapa-surrender ug ipaubos pagbalik sa CBDRP sa barangay. Apan kay misaka naman ang iyang level, kinahanglan na gyud siya nga rondahon aron bungkagon ang drug den nga iyang gidumala ug pasakaan og kaso nga walay gitugot nga piyansa. “Pahimangno nato kadtong naay mga plano nga mo-enter, maghimog ilang mga drug den, dili sila magsalig nga ah okey ra man ang gobyerno kay naa man diay CBDRP. Dili sila qualified anang CBDRP, dakpon gyud sila,” matod ni Agapay. Ang gipatutokan karon sa PDEA 7 mao ang mga balay suyupanan. Gani giila nila kini nga high impact operations sanglit ang drug den maoy breeding ground sa mga kriminal.",Pila ka pakete sa shabu ang nakuha sa mga operatiba?,"Nakuha sa mga operatiba ang 17 ka pakete sa gituohang shabu nga adunay gibug-aton nga 36 gramos nga gibanabana ang average market value nga P244,800 lakip na ang buy-bust money, ug mga drug paraphernalia.",17 ka pakete,867,1071,28,40
00820-013,820,"‘Nanguha og kahoy’ su’d sa balay napriso, gikiha","NAGTINGKAGOL sa bilanggoan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office ang usa ka 57-anyos nga lalaki nga construction worker sukad niadtong Marso 22, 2024 human pasakai og kasong robbery ug trespassing sa tag-iya sa balay nga iyang gisulod aron manguha og kahoy nga giingong iyang isugnod alang sa lutuong binignit. Si Abanto Andres, taga Barangay Buhisan, Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nabalaka kay hangtod sa pagsuwat ning taho, wa pa nasayod ang iyang pamilya sa nahitabo kaniya. Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa. Apan nasakpan siya sa tag-iya, kinsa nipadakop kaniya ug sa usa niya ka kauban nga wa niya mailhi, sa mga barangay tanod sa Pardo. Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso. (GPL)",Unsa ang hinungdan nganong nikuha si Andres og kahoy?,"Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa.",iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa,638,851,149,212
00172-001,172,Nag-temporary plate di isyuhan og citation,"Karong adlawa Dominggo, Septiyembre 1 sugdan ang pagpatuman sa bag-ong guidelines sa Land Transportation Office (LTO) kabahin niining mga sakyanan ug motorsiklo sa kadalanan nga migamit lamang og temporaryo nga plaka. Sa latest press release sa LTO 7 gipahibalo niini nga wala’y iisyu nga citation ticket alang sa mga motor vehicle ug motorcyle nga migamit og temporary plates. Kini subay na usab sa memorandum ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga giluwatan niadtong Martes, Agusto 27, kabahin sa pagpatuman na sa maong bag-ong kamanduan. “Non-issuance of citation ticket unless cited for other violation,” tipik sa maong memo. Kon parahon ang usa ka motorista sa usa ka traffic enforcer, kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice sa sakyanan o motorsiklo niini. “The picture shall be endorsed to the Operations Division to verify if the plate was already produced, and if it was, the same shall be located,” base sa protocol sa memo. Atol sa verification, kon ang plaka na-deliver na sa dealer, hatagan kini og notice to explain kon nganong wala pa kini mahatag sa kustomer. Kon mapamatud-an nga sad-an ang dealer, mag-atubang kini og silot ug multa. Apan kon makahatag ang dealer og pagpamatuod nga na-release na nila ang plate ngadto sa tag-iya niini ba-o kini gi-flag down, isyuhan og show cause order ang tag-iya ug pahamtangan og kalapasan sa Section II (e) sa JAO 2014-01 ug pamultahon og P5,000. Sa samang memo gisaysay usab nga ang authorization alang sa mga improvised plates dili na kinahanglan og pirma sa Assistant Secretary apan sa LTO office lamang kon diin kini mi-file sa iyahang duplicate plate request. Ang mga improvised plates mao kadtong mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga nakadawat na og plaka gikan sa LTO apan kinahanglan og duplicate tungod kay nawagtang ang ilahang orihinal nga plaka, naputol, napapas ang suwat niini o kadtong dili na mabasa ang plate number. Nasayran nga ang authorization mao kini ang kamatuoran nga mi-file kini og replacement sa bisan asa nga LTO office. Niadtong Hulyo 1, dihang miisyu ang LTO sa Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 which outlines diin nagtakda kini og guidelines sa paggamit sa improvised ug temporary plates. Sa memo, tanang bag-o nga four-wheeled motor vehicles makagamit lamang og temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human nimaisyuhan og sales invoice. Samtang ang pagamit og temporary plates alang sa motorsiklo, alang lamang kini sa mga motor nga napalit bag-o ang Enero 1, 2023. Sa bag-ong palit, magamit ra ang ilahang motor nga may temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human kini maisyuhi og sales invoice. Sa susamang memo gilatid usab sa LTO ang bag-ong desinyo sa temporary, improvised plates.",Unsa ang gipahibalo sa LTO 7 kabahin sa citation ticket alang sa mga sakyanan nga migamit og temporary plates?,Sa latest press release sa LTO 7 gipahibalo niini nga wala’y iisyu nga citation ticket alang sa mga motor vehicle ug motorcyle nga migamit og temporary plates.,wala’y iisyu nga citation ticket,218,377,54,86
01124-003,1124,Pinamungajan milusad sa ‘baranggayan’,"Mas gipasayon na sa kagamhanan sa lungsod sa Pinamungajan ang insurance application alang sa mga mag-uuma sa matag barangay. Ning Pebrero, gilusad sa Pinamungajan Municipal Agriculture Office (MAO) ang Baranggayan 2024, diin ilang dad-on sa matag barangay sa lungsod ang mga serbisyo sama sa libreng livestock ug crop insurance application. Ingon man ang pag parehistro alang sa Registry System for Basic Sectors in Agriculture (RSBSA) nga mao’y basehan kinsa nga mga mag-uuma ug mananagat ang qualified sa nagkadaiyang mga programa ug serbisyong agrikultural sa gobyerno. Gawas sa mga mag-uuma ug mananagat, aduna usa’y gibukas nga application alang sa pagparehistro sa National Coconut Farmers Registry System (NCFRS) alang sa mga mangoprasay o mga nananom og lubi. May libreng konsultasyon usab nga gitagana alang sa mga dunay pangutana o concerns kabahin sa agrikultura. Gipahibaw sa kagamhanan nga pinaagi sa Baranggayan, di na kinahanglang maghago pa og biyahe ang mga mag-uuma ug nagbuhi og hayupan aron maka-avail sa mga programa ug serbisyo sa gobyerno.",Kinsa nga opisina ang naglunsad sa Baranggayan 2024?,"Ning Pebrero, gilusad sa Pinamungajan Municipal Agriculture Office (MAO) ang Baranggayan 2024, diin ilang dad-on sa matag barangay sa lungsod ang mga serbisyo sama sa libreng livestock ug crop insurance application.",Pinamungajan Municipal Agriculture Office (MAO),125,340,25,72
01405-002,1405,"Dul-an sa P1B drugs, nasakmit","Moabot ngadto sa P828,931,249 nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO 7) sa ilang subsob nga simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sukad sa Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023. Sa data nga gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sulod sa 11 ka buwan sa 2023, nakalusad sila og 5,892 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 7,154 ka drug personilities. Sa dul-an P1 bilyon nga balor sa ilegal nga drugas, ang labing daghan niini ang shabu nga dunay gibug-aton nga 119. 529 kilos. Gisundan kini sa dahon sa pinauga’ng marijuana ug mga punoan niini, lakip na ang nubain. Matod ni Abacay nga ang gidaghanon sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan nagpasabot lang nga wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini. “This will tell us that nga ang atong gubat batok sa ilegal nga drugas nagpabiling relentless, but on the other hand this will also tell us nga naa pa gihapon tay challenge sa illegal drugs supply nato,” matod ni Abacay. Unang gibutyag ni Abacay nga daghan ang nadakpan karon nga drug personalities itandi sa miaging tuig apan mikunhod ang supply nga nasakmit. Rason niini mao ang pagbalik na sa normal nga sitwasyon human sa gipatuman sa miaging tuig nga estrikto nga restriction tungod sa coronavirus. Gisaad ni Abacay nga magpadayon pa kini ug mas pakusgan pa nila ang ilang kampanya sa sunod tuig sa tinguha nga mapugngan ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa Central Visayas.",Kinsa ang tigpamaba sa hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga naghatag sa data bahin sa mga operasyon sa ilegal nga drugas?,"Sa data nga gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sulod sa 11 ka buwan sa 2023, nakalusad sila og 5,892 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 7,154 ka drug personilities.",Police Brigadier General Jorge Abad,246,556,86,121
00861-012,861,Anak napusilan patay sa amahan,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Unsa ang status ni Virgilio pagkahuman maospital?,Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico.,dead on arrival,176,307,84,99
00927-015,927,"Bag-o nga laya ‘nanulis alang sa pamilya’, nasikop","Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail nasikop og balik human nanulis sa dan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 12:10 sa kaadlawon, sa Dominggo, Marso 10, 2024 Si Dean Junemar Jaramillo Dicdican,35, dunay kapuyo, taga Sitio Tinabangay, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa mga estambay ug barangay tanod. Ang biktima giila nga si Rogelyn Emilyn Buensalida, 19, tinun-an sa kolehiyo, taga Brgy. Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nagsakay sa PUJ paingon sa Dalan Colon ug ang suspek iyang kasakay. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, gitiunan siya og gunting sa suspek ug nideklar og tulis. Gikuha ang cellphone sa biktima nga mobalor og P10,000. Apan nangayo og panabang ang biktima sa mga tawo sa palibot. Nakabantay ang mga estambay ug mga barangay tanod, nahitabo ang ginukdanay ug nasikop ang suspek. KAWAD-ONSi Dicdican nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Marso 11, niangkon sa krimen nga iyang nahimo tungod sa giingon nga kawad-on busa naahat siya sa pagpanulis. Kon wala pa siya madakpi, dason sa suspek, palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo. Sumala pa niya nga usa ka semana pa lang siya sukad nakagawas sa bilanggoan. Napulo ka tuig niyang giserbisyuhan ang mga kaso. Napriso siya tungod sa pagpanulis ingon man kalapasan sa ilegal nga drugas. Ika-walo na kini niyang higayon nga nanulis, dugang sa suspek.",Asa nahitabo ang ginukdanay human sa pagpanulis?,"Ang biktima nagsakay sa PUJ paingon sa Dalan Colon ug ang suspek iyang kasakay. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, gitiunan siya og gunting sa suspek ug nideklar og tulis. Gikuha ang cellphone sa biktima nga mobalor og P10,000. Apan nangayo og panabang ang biktima sa mga tawo sa palibot. Nakabantay ang mga estambay ug mga barangay tanod, nahitabo ang ginukdanay ug nasikop ang suspek.",Dalan Colon,464,849,39,50
00613-010,613,Abangan padayon sa social media arm sa City Hall,"Padayon nga nagpakita si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa social media platform sa Kagamhanan Dakbayan sa Sugbo taliwala sa iyang preventive suspension. Hinuon, ning higayuna, si Abangan wala na mamulong pinaagi sa iyang programa nga ‘Ingna’ng Mayor,’ kondili pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo?’Kaduha na nipakita si Abangan pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo’ niadtong Mayo 14 ug Mayo 16, 2024, lima ka adlaw human gipatuman ang preventive suspension niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024. Ang Mayo 14 mao ang ika-23 nga yugto sa Kumusta ka Sugbo, samtang ang Mayo 16 mao ang ika-24 nga yugto niini. Sa Marso 14, gituki ni Abangan ang pagpangandam sa iyang legal team isip tubag sa preventive suspension ug ubang mga butang sama sa iyang pagpangandam sa pag-file sa certificates of candidacy. Atol sa duha ka pagpakita, si Abangan gi-interview pinaagi sa Zoom nga gi-host ni An-an Alcover. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso sa Office of the Ombudsman sulod sa unom ka buwan tungod sa wa pagpagawas sa sweldo sa upat ka regular employees sa City Assessor’s Office. Sa pakighinabi sa Huwebes, Mayo 16, 2024, si Abangan niingon nga ang katuyoan sa publicly funded teleradio program mao ang paghatag sa tanan og access aron madungog ug iyang giklaro nga wa pa siya nasilutan bisan sa iyang preventive suspension. “Gimugna nato ang radio media network aron mahimo siyang medium aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,” matod ni Abangan. Sa dihang gipangutana kon unsay iyang gibati, si Abangan niingon nga maayo na kaayo siya ug nangandam sa iyang personal nga mga kalihukan. Samtang, pipila ka local government units, kasagaran gikan sa Luzon, gawas sa Siyudad sa Iloilo, nipadayag og suporta kang Abangan. Atol ning pagsuwat, wa pay local government unit sa Sugbo nga nipadayag og susamang suporta kang Abangan, apan dul-an sa 22 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nakahimo niini. Naglakip sa Hipodromo, Carreta, T. Padilla, Tejero, San Roque, Ermita, Lusaran, Cambinocot, Calamba, Buhisan, Kalunasan, Labangon, Kinasang-an, Duljo-Fatima, Mambaling, Bonbon, Malubog, Busay, Guba, Guadalupe, Cogon Pardo, Sinsin, Capitol Site, Adlaon, ug Pasil. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG), apan atol ning pagsuwat, wala pa kini motubag. Si Billy Duca, Special Assistant for Communication, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes, Agusto 14, 2023, nga ang People’s Progressive Radio Media Network (PPRMN) gilusad aron pagdasig sa partisipasyon sa katawhan sa mga kalihukan sa dakbayan ug sa pagpahibalo kanila mahitungod sa kamatuoran sa gibuhat sa siyudad. Dihang gikuhaan og komento, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga di pa siya mokomento kay iya pa kining susihon una.",Pila ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo ang nakahimo og suporta kang Abangan?,"Atol ning pagsuwat, wa pay local government unit sa Sugbo nga nipadayag og susamang suporta kang Abangan, apan dul-an sa 22 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nakahimo niini.",22 ka mga barangay,1724,1900,121,139
00466-002,466,Abalos miladlad sa big projects,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipahibawo sa mga update sa konstruksyon ug nagpaabot nga mahuman ang dagkong mga proyekto atol sa Lapu-Lapu 63rd Charter Day celebration sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag. “As mayor of Lapu-Lapu City, I commit myself to continue the change that we have effected and sustain the momentum of progress that we have started,” matod ni Abalos sa iyang pakigpulong. Apil usab sa pipeline, mao ang pagkubkob ug pag-install sa mga drainage system nga adunay outfall sa Barangay Basak ug Canjulao aron makatabang sa pagpamenos sa baha sa dakbayan. Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021. Ang mosunod nga mga proyekto gikatakda nga mahuman ug hinaot sa katapusan sa tuig, matod ni Abalos. Gipaabot usab karong tuiga ang katukoran sa lima ka andana nga socialized housing facility sa Barangay Calawisan, nga gibana-bana nga adunay 200 ngadto sa 1, 500 ka units sa duha ka ektarya nga lote. Ang Republic Act 3134 o ang City Charter sa dakbayan sa Lapu-Lapu gipirmahan nga balaod niadtong Hunyo 17, 1961 ni kanhi Presidente Jason P. Abalayan. EXPRESSWAYSayo ning tuiga, gipahibalo ni Abalos sa online news program sa SunStar Cebu nga ‘Beyond the Headlines’ ang groundbreaking sa Lapu-Lapu Expressway nga gitakda niadtong Hunyo 14, 2024. Hinuon, ibalhin kini sa ulahi nga petsa karong Hunyo 26, 2024 kauban ang presensya sa Presidente sa Pilipinas, Lois Alarcon Jr. Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor. Gihisgutan usab atol sa pakigpulong ni Abalos ang katukoran sa gisugyot nga Cebu-Mactan fourth bridge. Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto. Ang coastal road nga nagdugtong sa Barangay Pajo, Barangay Pusok, ug Barangay Ibo gilauman nga “ipatuman karong tuiga”, matod ni Abalos. Samtang, laing taytayan usab ang gipaabot nga tukuron nga magdugtong sa Sityo Sudtunggan sa Barangay Basak paingon sa Gabi, Pilipog Road. RECLA PROJECTLaing dakong tiket nga proyekto nga gilista ni Abalos mao ang 400 ka ektarya nga reclamation project o nailhan usab nga Mactan Cebu Ocean City (MCOC). Sa pagkakaron, ang MCOC anaa sa proseso sa renewal sa area clearances ug ang City Council nagpailawom sa validation sa kapabilidad sa developer. Matod ni Abalos, sa katukoran sa reclamation project, unahon ang commercialAng 400 ka ektarya nga proyekto gibana-bana nga makamugna og 100,000 ka trabaho, matod ni Abalos sa buwag nga pakighinabi sa SunStar Cebu. Sa laing bahin, nagsugod na ang mga proyekto sa imprastraktura sama sa Mactan Expo Center diha sa Barangay Mactan.",Unsang mga proyekto ang gihisgutan ni Abalos sa Charter Day?,"Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag.","roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag.",211,470,113,259
00986-001,986,"Hepe sa PRO 7 mibisita, misaludo ni P/Cpl. Reymous","Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani. Si Reymous kabahin sa team sa kapulisan ug mga sundalo nga ning-serve sa warrant of arrest sa usa ka lider sa mga rebelde sa dapit. Uban ni Abad ang acting commander sa Area Police Command (APC) Visayas nga si Police Major Gen. Rebumaphil Babia ug pipila ka mga opisyal sa Philippine Army sa Bohol. Gawas sa medalya nga gihatag sa pamilya, gi-turnover usab ni Abad ang usa ka tseke gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund, Inc. (PSMBFI) nga moabot og P1 milyon, lakip na ang personal nga financial assistance nga gihatag sa PRO-7.“Personal nga mipaabot sa ilang simpatiya una sa namatyan sa ginikanan ug sa pamilya ni Police Corporal Reymous. . . ” matod ni Leyson. Lakip sa gihatagan og pasidungog ang laing polis nga samaran nga si Police Corporal Lennon Lacson Herbito diin gitunolan siya og Medalya ng Sugatang Magiting ug cash nga wala na gibutyag ni Leyson kon pila. Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.",Kinsa ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga mibisita?,"Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol.",hepe sa Police Regional Office (PRO 7),0,214,13,51
00042-010,42,Laborer gipusil sa riding in tandem,"Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.",Sa unsang lungsod ang pagpamusil nahitabo?,"Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo.",San Fernando,233,367,114,126
01388-004,1388,"Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay","Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.",Kinsa ang suspek nga nanunggab?,"Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre.",Jomari Nacion,358,560,27,40
00052-010,52,2 ka LPA mosud sa nasod,"Gibantayan pag-ayo sa weather bureau ang duha ka low-pressure area (LPAs), nga adunay usa nga posibleng mokusog ngadto sa tropical cyclone nga mahimong magdala og kusog nga ulan sa Northern Luzon sa hinapos sa semana, sugod sa Septiyembre 26, 2024. Ang unang sistema, nga nahimutang kapin sa 2,700 kilometros silangan sa Central Luzon, nagpabilin sa gawas sa Philippine Area of ​​Responsibility (PAR). Sumala sa Pagasa weaher bureau, posible nga kon makasulod sa nasod apan molambo lang kini sa mahinay nga bagyo sa sulod sa mosunod nga 24 ngadto sa 48 ka oras samtang nag-irog padulong sa North Pacific Ang ikaduhang weather disturbance, panagtapok sa bagang panganod sa PAR gibantayan usab diin dunay ubos nga posibilidad nga mahimong bagyo, apan dakong posibilidad nga molambo ngadto sa LPA sa mga mosunod nga adlaw. Sa laing bahin, ang Inter-Tropical Convergence Zone (ITCZ) padayong nakaapekto sa Palawan, Visayas, ug Mindanao, nga nagdala og madag-umon nga kalangitan ug bulag nga pag-ulan. Matod ni Pagasa Visayas Chief Engr. Edoy Alicante Jr. , ang Dakbayan sa Sugbo gipaabot nga makasinati og panagsang mapanganuron nga kalangitan inubanan sa pat-ak pat-ak nga pag-ulan tungod sa ITCZ. Samtang wala’y dinaliang hulga sa grabe nga panahon, apan ang localized thunderstorms posible sa hapon ug gabii. Ang ITCZ ​​usa ka weather pattern diin magtagbo ang hangin sa amihanan ug habagatang bahin sa kalibutan, nga moresulta sa pagdaghan sa pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Ang mga residente sa Mindanao, partikular na sa Zamboanga Peninsula, Northern Mindanao, ug Caraga, gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms ug katag-katag nga pag-ulan sulod sa mosunod nga 24 oras. Samtang nagsingabot ang unang LPA, gipaabot ang baluron nga kadagatan sa palibot sa Northern Luzon, ilabi na duol sa Batanes ug Cagayan. Ang Pagasa nipasidaan sa posibleng gale warning sa weekend, nga makabalda sa biyahe sa kadagatan sa gagmayng mga barko.",Asa ang gipaabot nga baluron nga kadagatan?,"Samtang nagsingabot ang unang LPA, gipaabot ang baluron nga kadagatan sa palibot sa Northern Luzon, ilabi na duol sa Batanes ug Cagayan.",palibot sa Northern Luzon,1689,1825,73,98
00919-012,919,Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga,"Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.",Kinsa ang nitubag sa alarma pagkahuman sa insidente?,Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.,City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office,2177,2344,22,80
01201-011,1201,"Polis gipusil, naluwas","Usa ka sakop sa Carbon Police Station nga kabahin sa nilusad og validation bahin sa ilegal nga drugas sa Sitio Romblon, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo sa alas 9:45 sa gabii, Huwebes, Enero 18, 2024, gipusil sa suspek. Suwerte nga nagsul-ob og bulletproof vest ang polis ug niungot lang ang bala sa vest apan dunay gamay nga nilapos nga tumoy sa bala hinungdan nga samdan sa dughan si Police Staff Sgt. Badel Avila. Kauban ni Avila sa operasyon mao sila si Staff Sgt. Bato Malaluan, Staff Sgt. Rodrigo Correa, Police Corporal Jherson Malana ug Police Corporal Orland Malandi sa pagpangulo ni Police Lt. Feb Calapiz. Matod pa, samtang naglakaw sila sa sudlonon nga bahin sa Sitio Romblon, ilang nasugatan ang suspek nga si Vince Malasaga Malate Leyes, alyas Amang, 37, nagpuyo sa maong lugar. Kalit kini nga nibunot sa iyang armas dayong pamusil. Hinuon, nasikop sa mga kauban nga polis ni Avila ang suspek human na-trap sa sulod sa balay sa dihang nikagar ang iyang armas nga gigamit. Nakuha sa mga polis ang kalibre .45 nga pistola ug mga pakete sa ilegal nga drugas nga motimbang og 25 gramos nga dunay balor nga P170,000. Samtang, daling gidala si Avila sa tambalanan ug naa na sa luwas nga kahimtang. Nasuta sa kapulisan nga si Leyes gikan na sa Abuyog Penal Farm sa Leyte ug nakagawas human makaserbisyo sa bilanggoan sa iyang kaso nga homicide. Mag-atubang kini karon og laing kaso. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nga lehitimo ang maong operasyon human nakig-coordinate ang Carbon Police Station sa Inayawan Police Station subay sa nadawat nga report labot sa drug personality nga maoy nag-supply sa ilegal nga drugas sa Carbon area. “As you know the victim is not from Station 7, niadto sila niadtong lugara in coordination sa atong kapulisan sa Police Station 7 in order to validate some illegal activities in that area particularly illegal drugs,” matod ni Baculo. Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.",Unsa ang gipahimangnoan sa mga polis kon maglunsad og operasyon?,"Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.",dili mokompyansa,1958,2196,68,84
00704-015,704,Polis nga hubog nanion og armas sa laing polis,"Nabalhog sa Abellana Police Station ang usa ka polis nga nadestino sa usa ka national support unit sa Philippine National Police (PNP) sa Central Visayas human nanion og armas ug nanghulga sa iyang kaubang polis, pasado alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Abril 24, 2024, sa dalan Uytengsu, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Police Cpl. Tope Famorca Fano, 29, lumad nga taga Iloilo City apan kasamtangan nga nagpuyo sa Sambag 1, nadestino sa Central Visayas. Samtang, ang giingong iyang gitiunan sa armas ug gihulga nagranggo gihapon og patrolman nga si Fargas Reno Alonsagay Farillon, 25, taga dakbayan sa Bacolod, nag-abang og balay sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nigawas sa gipuy-an ang biktima aron mo-withdraw og kuwarta sa automated teller machine (ATM). Sa iyang paggawas, nakita niya ang classmate nga nag-inom ug gitawag siya niini aron moapil sa ilang tagay. Niduol kini ug niinom sa duha ka baso nga ilimnong makahubog nga gitagay apan nananghid nga molakaw kay mag-withdraw. Apan wa makabantay ang biktima nga gisundan siya niini ug pag-abot sa Uytengsu, gisumbag siya tumong sa ulo ug dayong bunot sa armas ug gition ngadto kaniya. Human sa insidente, nireport ang biktima sa police station ug dali nga gialarmahan sa Abellana Police Station uban sa Special Weapons and Tactics ug City Mobile Force Company ug naabtan nila nga nag-inom pa. Nakuha sa kapulisan ang issued firearm sa PNP nga 9mm pistol ug magazine niini nga dunay 17 ka bala. Gipusasan ang suspek ug gidala sa Abellana Police Station 2 ug mag-atubang og kasong physical injuries ug grave threats ug laing kasong administratiba nga posibling iyang ikataktak sa serbisyo sa PNP.",Unsang institusyon ang gidala sa suspek pagkahuman sa insidente?,Gipusasan ang suspek ug gidala sa Abellana Police Station 2 ug mag-atubang og kasong physical injuries ug grave threats ug laing kasong administratiba nga posibling iyang ikataktak sa serbisyo sa PNP.,Abellana Police Station 2,1610,1810,34,59
01265-003,1265,Kanhi barangay konsehal; laing 3 sikop sa drug bust,"Usa ka kanhi konsehal sa barangay sa Tangke, dakbayan sa Talisay ang nasikop sa buy-bust sa Provincial Intelligence Unit (PIU) uban sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) sa Sityo Sambag, Barangay San Roque, Talisay, alas 11:30 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Ang suspetsado giila nga si Ruelan Abueva Bercero Marfil, Jr. o alyas Junior Marfil, 44, taga sitio Salvador, Tangke sa Talisay. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 200 gramos nga dunay standard drug price nga P1,360,000 ug drug paraphernalia. Ang mga sakop sa PIU ug PDEU sa pagpangulo ni Police Lieutenant Albear Kino Ganaden ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia, milusad sa operation gilusad human makadawat og impormasyon labot sa illegal nga negosyo sa kanhi konsehal sa Tangke ug nasuta kini pinaagi sa pagpaniid sa iyang kalihokan. Samtang, nadakpan sab sa Talisay City Police Station ang duha ka high value individual (HVI) sa Sitio Sunrise, Barangay Pooc, Talisay, alas 9:58 sa gabii sa Huwebes, Enero 4, 2024, nga nakuhaan og 10 gramos nga gituohang shabu. Ang mga suspek giila nga silang Achilles Marfori Mariano, 45, ug taga Sitio Centro Barangay Pooc sa Talisay ug Caroline Catacutan Marikit, 41, taga isla sa Barangay Gilutongan, lungsod sa Cordova. Gawas sa illegal nga drugas, lakip sa nakuha gikan kanila ang usa ka .22 nga kalibre sa armas ug duha ka mga bala niini. Sa laing bahin, malakip sa target list sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7, nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation uban sa Naval Forces Central ug Talamban Police Station sa Sitio Tawagan 2, Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Biyernes, Enero 5, 2024. Ang suspetsado giila nga si Donaldo Kenn Marimon, 25, nga molupyo sa maong barangay. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 grams nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang cellular phone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha nila ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human makadawat og impormasyon gikan sa usa ka confidential informant. Base sa imbestigasyon, nasuta makabaligya ang suspek og 200 gramos matag semana gikan sa iyang supplier. Kalapasan sa kasong bahin sa gidiling drugas ang giandam na sa PDEA 7 ug kapulisan nga ipasaka batok sa mga dinakpan.",Pila ka gramos ang nakuha nga gituohang shabu?,"Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 200 gramos nga dunay standard drug price nga P1,360,000 ug drug paraphernalia.",200 gramos,434,588,76,86
01514-009,1514,"Motor nabangga sa bus, 2 namatay","Duha ka batan-ong mga lalaki, usa kanila menor, nangamatay human mabangga sa usa ka tourist bus alas 4:20 sa kaadlawon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa N. Bacalso Ave. , Brgy. Langtad, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo. Ang duha nga nangamatay gituohang hubog kay nag-ikis-ikis ang ilang dagan samtang nagsubay sa karsada. Base sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, giila ang mga nangamatay nga sila si Luardo Ortiz, alyas Baldo, 18, grade 11, ulitawo, ug si Romey Osmena, 16, grade 9, managsilingan sa Brgy. Gairan sa maong siyudad. Sa walo ka mga Taiwanese national nga mga turista nga nangaangol, duha kanila mga bata. Sila giilang si Osorio Ostonal, 28; Inoferio Otero, 26; Ouano Oxales, 40; Balgos Oy, 17; Xu Mitchel, 25; Oyao Ozoa, 26; Oyao Ozoa, 9; ug Oyao Shihchun, 7. Ang tourist bus nga gisakyan sa mga turista nga gimaneho ni Alonte Paala, 49, minyo, taga Sityo Batong, Brgy. Danlag, lungsod sa Consolacion, Sugbo, gikan sa Cebu City. Padulong unta sila sa Brgy. Tan-awan, Oslob, habagatang Sugbo alang sa whale watching. Pag-abot sa dapit, giingong ilang nasugatan ang nag-ikis-ikis nga motorsiklo nga gimaneho ni Ortiz samtang angkas si Osmena. Si Paala nisuway sa paglihay kanila apan nadasmag gyud ang motorsiklo nga napasok sa ilawom. Human mabangga, ang bus nilahos ug nabangga sa kongkretong pader sa tindahan nga niresulta sa pagkaangol sa walo ka mga turista. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa dakbayan, iyang gibutyag nga dunay amicable settlement tali sa mga pamilya sa duha nga nangamatay ug operator sa bus pinaagi sa paggasto sa haya ngadto na sa paglubong. Pabayran usab ang motorsiklo nga naguba. Matod ni Alajar nga minor injuries lang ang naangkon sa walo ka mga turista nga gipangdala sa ACE Medical Center sa Pardo, siyudad sa Sugbo.",Unsa ang nahitabo tali sa mga pamilya sa biktima ug operator sa bus?,"Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa dakbayan, iyang gibutyag nga dunay amicable settlement tali sa mga pamilya sa duha nga nangamatay ug operator sa bus pinaagi sa paggasto sa haya ngadto na sa paglubong",dunay amicable settlement,1418,1678,122,147
01603-001,1603,Pagpatay ni Euraoba gikondenar,"Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Ug gimandoan ni Alarcon ang Philippine National Police (PNP) sa paghimo sa dinaliang pakisusi sa pagpatay sa brodkaster lakip sa pag-ila sa nagpaluyo sa krimen. “Pinapaabot namin ang pakikiramay ng buong administrasyon sa pangunguna ng ating Pangulo sa pamilya at mga kaanak ni Blen Walker. Makakaasa kayo ng aming masusing pagtutok upang mabigyan ng hustisya ang kanyang pagpaslang,” tipik sa pamahayag ni Alarcon, pipila ka oras human sa krimen sa Dominggo, Nob. 5. Samtang, ang Mindanao Independent Press Council Inc. (MIPCI) nipagawas og opisyal nga pamahayag bahin sa ilang pagkasubo sa brutal nga pagpatay kang Euraoba, inilang independent community radio broadcaster sa Calamba, Misamis Occidental. Sumala sa pasiunang taho sa kapulisan, si Euraoba, naila sa iyang angga sa radyo nga “Blen Walker”, gisulod sa bugtong mamumuno sa booth sa iyang radio station, 94. 7 Calamba Gold FM, sulod sa iyang residensiya sa naasoy nga oras samtang nagpahigayon og programa sa radyo. Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital. Atol ning pagsuwat, blangko pa ang kapulisan bahin sa mamumuno ug motibo sa krimen. “We express our deepest concern and unequivocal condemnation of this brazen act of violence against a member of the media. Attacks on journalists are not only attacks on the individuals themselves but are a grave assault on the fundamental principles of human rights, press freedom, and democracy itself. Such acts have become notably frequent in this country, and no matter how many journalists are killed in the name of freedom of expression, it remains a fact that this barbarity has no place in a just and civilized society,” sumala sa pamahayag sa MIPCI. “We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy. It is imperative that a thorough and impartial investigation be conducted to identify and bring the perpetrator(s) to justice. This incident underscores the importance of ensuring the safety and security of journalists in the Philippines and the need for measures that prevent such acts from recurring. We urge the authorities to commit to safeguarding the lives and well-being of journalists, who play a vital role in upholding transparency and accountability in our society. ” dason sa pamahayag. Dugang sa MIPCI, nasubo sila ug nabalaka sa sunodsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media sulod sa miaging pipila ka tuig. Dason niini, ang mamahayag ug media nagpadayon nga nag-atubang og risgo tungod sa ilang serbisyo sa pagdayag sa kasayoran. Matod ni sa MIPCI, ang kinatibuk-ang kahimtang sa kaluwasan sa media sa Pilipinas nagpabilin nga kabalak-an ug kinahanglang tugotan ang mga tigbalita sa pagbuhat sa ilang trabaho nga walay kahadlok, pagpanghadlok, o pagpamalos. Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag. “We extend our condolences to the family, friends, and colleagues of Mr. Eniego Euraoba and stand in solidarity with the media community in the Misamis Occidental during this difficult time. We call for swift action to bring justice to those responsible for this senseless act and to reinforce the protection of journalists in the country,” panapos sa MIPCI. (gikan sa PR)",Unsa ang gikondenar ni Presidente Alarcon?,"Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023.",pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba,0,232,49,99
00046-006,46,"Trak mibangga sa poste, drayber patay","Patay ang drayber sa 14 wheelers truck nga nabangga sa usa ka poste sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, habagatan sa Sugbo, alas 11:10 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa Isuzu 14-wheeler truck mao si Venris Taling, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Barangay Ocaña, dakbayan sa Carcar. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Dejie Alde nasuta nga trak de karga puno sa construction materials nga nag biyahe gikan sa Carcar ug nagpadulong sa lungsod sa Dumanjug. Apan pag-abot sa nasoy nga dapit, gikataho nga nawad-an o dili na mogana ang preno hinungdan nga wala na'y kontrol ang drayber sa sakyanan ug nibangga sa usa ka poste sa daplin sa dan. Sumala sa kapulisan, sa kakusog sa impact, ang biktima nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang lawas nga niresulta sa kamatayon niini.",Unsang orasa nahitabo ang aksidente?,"Patay ang drayber sa 14 wheelers truck nga nabangga sa usa ka poste sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, habagatan sa Sugbo, alas 11:10 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024.",alas 11:10 sa buntag,0,203,150,170
00775-001,775,P11M ‘shabu’ nasakmit gikan sa drug courier,"Nasikop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ang 46 anyos nga lalaki atol sa buy-bust sa Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang suspek giila nga si Wilbert Elias Gana, kanhi PUJ driver sa Manila, lumad nga taga Barangay Dungig, lungsod sa Sta. Teresita, Cagayan Valley. Nakuha gikan sa suspek ang dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,625 gramos nga dunay standard drug price nga P11,050,000 nga gisulod sa Chinese tea bags ug itom nga backpack. Ang mga sakop sa PIU-CPPO nakadawat og impormasyon labot sa pag-abot sa daghang supply sa ilegal nga drugas sa lalawigan sa Sugbo gikan sa Luzon hinungdan sa paglusad sa otoridad sa intelligence monitoring. Nigawas ang ngalan ni Gana mao nga ila dayon nga gipanid-an ug sa dihang nasuta nga naabot na ang maong supply, gihimo dayon ang operasyon nga gipangulohan ni Police Lieutenant Albear Ganaden nga ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia Jr. subay sa kamandoan ni Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo. Gawas sa ilegal nga drugas naimbargo usab sa kapulisan ang usa ka .22 magnum revolver nga dunay upat ka mga bala. TAGA LUZONGiangkon sa suspek nga naa siya kasamtangan nagpuyo sa San Mateo, Rizal ug dunay personalidad nga nagsugo kaniya nga ipahatod kini dinhi sa Sugbo bugti sa dakong suhol. Sa matag kilo nga iyang mabaligya, duna siyay madawat nga P30,000. Napugos, matod pa, siya sa maong trabaho tungod kay duna pa siyay gipaeskwela nga anak ug tungod sa kalisud nisugal siya bisan sa ka risgo. Wala masayod ang iyang pamilya nga nahimo na siya nga drug courier tungod kay ilang nahibaw-an driver siya ug dunay mga long distance nga biyahe. Makalima na siya ka higayon nga nakadala og daghang supply sa shabu sa Sugbo. Ang labing una nidala siya og usa ka kilo niadtong Enero 2024. Ikaduha ug ikatulo niadtong Marso diin naka deliver siya og upat ka kilo ug ang ikaupat sa Abril, diin siya nakadala og upat ka kilo sa shabu. Kining upat ka mga higayon pulos malampuson ang iyang pag deliver kay niabot sa mga local drug player. Iyang giangkon nga gisulod lang niya sa backpack ang kinilo nga shabu ug isakay niya’g bus gikan sa Metro Manila hangtod naabot siya sa Sugbo nga wa masusi ang iyang kargamento. “Nag tanong-tanong lang ako kung saan sasakay papunta sa Cebu, commute lang ako at fist time kong nahuli,” matod ni Gana. Wala siyay kontak sa Sugbo, apan ang instruction sa iyang agalon mao ang pagpaabot sa tawag sa cellular phone kon kinsa ang iyang hatdan dinhi. Duna nay ngalan ang kapulisan sa probinsya sa Sugbo kinsa ang amo sa suspek nga maoy sunod nga target sa ilang mga anti-illegal drug operation sa mosunod nga mga adlaw. Si Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa CPPO, nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “The police force will be ruthless with its campaign against illegal drugs to assure the Sugboanons that the police will not rest to capture criminals in order to provide for a peaceful community,” matod ni Debuton. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act ang atubangon nga mga kaso sa suspek.","Kinsa ang nasikop sa buy-bust operation sa Brgy. Jugan, Consolacion?","Nasikop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ang 46 anyos nga lalaki atol sa buy-bust sa Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang suspek giila nga si Wilbert Elias Gana, kanhi PUJ driver sa Manila, lumad nga taga Barangay Dungig, lungsod sa Sta. Teresita, Cagayan Valley.",Wilbert Elias Gana,0,377,256,274
01228-016,1228,Carcar contingent migamit sa konsepto nga ‘crab mentality’,"Naila sa ilang dungan nga lakang sa pagsayaw ug dili kaayo mahalong props, ang Carcar City nigawas gihapon nga kampeyon sa Ritual Showdown sa Sinulog sa Lalawigan 2024 nga gipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Dominggo, Enero 14, 2024. Si Alexandria Manatili, 46, usa ka public school supervisor ug ang creative adviser alang sa festivals sa Carcar City, maoy nagpaluyo sa konsepto sa ‘crab mentality’ sa Carcar City contingent. “I just believe that we have this Filipino trait na until now naa pa gihapon, and by reflection [ I ] believe we can change our negative trait,” matod ni Manatili. Ang Carcar City contingent nakadawat sa kinatibuk-ang ganti nga P3 milyunes gikan sa Cebu Province ug laing P500,000 gikan sa Cebu City. “Happy, thank you Sr. Sto. Gertrudes,” matod ni Manatili ngadto sa SunStar Cebu human pag-anunsiyo nga sila ang nidaug. “Mag wait mi ni Guv (Gobernador Miyang Abalayan),” dugang ni Manatili human gipangutana kon andam na ba sila sa hagit nga makigtigi sa Sinulog Mardi Gras 2024 sa South Road Property (SRP) karong Enero 21. Samtang, gipildi sa Tribu Canamucan sa lungsod sa Samboan ang laing 15 ka teams ug nakuha ang titulo sa Street Dancing Champion sa Sinulog sa Lalawigan 2024. Si Jackz Caseda, 32, taga dakbayan sa Mandaue, head choreographer sa Samboan contingent, nagpasalamat sa Sto. Nino sanglit walay usa ka semana ang ilang pagpraktis sa tibuok sayaw ug nag-ensayo og usa ka adlaw alang sa ilang mga lakang sa street dancing. “Among pag-ari sa siyudad kay purely halad, ang pagdaug is bonus nalang siya,” matod ni Caseda. Malipayon si Caseda nga nahimo’ng kabahin sa kadaugan sa Samboan tungod kay kini ang unang higayon nga ang lungsod nakigtigi sa usa ka grand festival showdown.",Kanus-a ang Sinulog Mardi Gras 2024?,"“Mag wait mi ni Guv (Gobernador Miyang Abalayan),” dugang ni Manatili human gipangutana kon andam na ba sila sa hagit nga makigtigi sa Sinulog Mardi Gras 2024 sa South Road Property (SRP) karong Enero 21.",Enero 21,867,1071,195,203
00655-009,655,"Patay gitambog sa pangpang, nailhan","Nailhan na ang lalaking gipatay ug gisu'd sa sako nga gihulog sa pangpang sa Sityo Ilong Ilong, Brgy. Santicon, bukirang dapit sa lungsod sa Badian, Cebu nga nakit-an sa 17 anyos nga nangahoy sa dapit, alas 7:00 sa buntag, Mayo 7, 2024. Sigun pa ni P/Capt. Clinton Emeniano C Bacares, hepe sa Badian Municipal Police Station, nga ang biktima giila sa kabanay sa Miyerkules, Mayo 8 sa buntag, nga niadto sa Sacred Heart Funeral Homes sa Brgy. Palanas, lungsod sa Ronda. Kini mao si Eva Tantan Escareal, 21, taga Brgy. Bunga, siyudad sa Toledo,pag-umangkon sa barangay kapitan sa Bunga. Matod ni Bacares nga asoy sa ginikanan sa biktima nga siya missing sukad niadtong Dominggo sa hapon, Mayo 5, 2024. Ang iyang lawas nadiskubrehan nga gisu’d og sako ug gihulog sa pangpang sa naasoy’ng dapit. Si Bacares nagkanayon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon aron masayran kon unsay background sa biktima, unsay motibo sa pagpatay, ug kinsa ang mamumuno. Matod niya nga nagpaabot pa siya sa resulta sa autopsy aron mahibaw-an og giunsa pagpatay ang biktima.",Kinsa ang nag-ila sa biktima?,"Sigun pa ni P/Capt. Clinton Emeniano C Bacares, hepe sa Badian Municipal Police Station, nga ang biktima giila sa kabanay sa Miyerkules, Mayo 8 sa buntag, nga niadto sa Sacred Heart Funeral Homes sa Brgy. Palanas, lungsod sa Ronda.",kabanay,237,468,114,121
00874-003,874,Abel supak sa plano pagtangtang sa skywalk,"Usa ka opisyal sa barangay maoy labing unang nipadayag og pagsupak sa plano ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa dakbayan aron pulihan og underground pedestrian crossings. Si Basak Barangay Captain Elmer Abel nipadayag sa iyang pagsupak pinaagi sa post sa iyang Facebook account sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Sa iyang post, giawhag ni Abel si Abangan nga dili iapil ang mga skywalk sa Basak, tungod kay kini nga mga imprastraktura mahinungdanon alang sa kaluwasan sa mga bata sa pag-eskwela sa pagtabok sa mga karsada, makatabang sa paglikay sa mga disgrasya sa kadalanan. Gipasabot ni Abel mao ang mga skywalk dapit sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus ug duol sa Don Vicente Abangan Memorial Elementary School. Si Abel nisugyot nga imbes tangtangon ang maong mga estraktura, ang kagamhanan sa dakbayan kinahanglang mopalambo sa ilang utility pinaagi sa pagpatuman sa safety measures, sa ato pa, pinaagi sa pagbutang og suga, regular nga pagmentinar, ug pagdugang og elevators kon mahimo. Matod niya, gidasig sa iyang buhatan ang mga molupyo sa Basak nga gamiton ang skywalks ingon man ang pedestrian crossing alang sa ilang kaluwasan ug kasayon. Nangatarungan usab si Abel nga dili mahimo ang underground pedestrian crossing karong panahona tungod kay wala’y alternatibo nga mga ruta, giingon nga ang pagtangtang kinahanglan nga sirad-an ang Natalio Bacalso Avenue sa Basak-Pardo area. Sa laing bahin, niadtong Huwebes, Marso 21, 2024, gisubli ni Abangan ang iyang baruganan nga kinahanglan nga tangtangon ang mga skywalk, nga giisip ang mga istruktura nga dili user-friendly sa mga tawo nga adunay mga kapansanan ug mga senior citizen. Gitambagan dayon ni Abangan ang mga opisyal nga nisupak ug nisaway sa iyang mga plano nga mogahin og panahon sa pagpaniid sa kahimtang sa maong mga estraktura. Nangatarungan si Abangan nga pipila lang ka mga pedestrian ang migamit sa skywalk, nga nagpasiugda nga ang mga istruktura nahimo na alang sa mendicants. Si Abangan unang nipadayag sa iyang tuyo nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalk niadtong Marso 14, 2024, sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor,’ diin iyang gipadayag ang iyang gusto sa underground pedestrian crossing sa skywalks.",Asa ang mga skywalk nga gipasabot ni Abel nga importante para sa kaluwasan sa mga bata?,Gipasabot ni Abel mao ang mga skywalk dapit sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus ug duol sa Don Vicente Abangan Memorial Elementary School.,dapit sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus ug duol sa Don Vicente Abangan Memorial Elementary School.,625,784,38,159
00512-005,512,"Duyan nahugno, 1 patay","Nahimong trahedya ang pagpahayahay sa duha ka mga batan-on nga naghigda sa duyan nga ilang gimuntar sa baywalk sa Barangay Eastern Poblacion, lungsod sa Poro sa Isla sa Camotes, amihanan sa Sugbo, alas 9:10 sa gabii, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Ang duyan ilang gihikot sa punoan sa Talisay ug ang pikas sa usa ka lamp post sa dapit nga wala nakadaog sa gibug-aton sa duha hinungdan nga nabali ug natumba kini. Si Charlyn Bayot, 18, nagpuyo sa nahisgutang lugar, bag-uhay nigradwar sa Senior High School sa Camotes Visayan Institute (CVI), nadat-ugan sa lamp post ug namatay sud sa Camotes District Hospital tungod sa grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang iyang classmate nga si Dean Gener Bayrante, 21, samdan sa tiil human naigo usab sa kongkretong lamp post. Si Police Staff Sgt. Christopher Dalisay sa Poro Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nagduyan-duyan ang managhigala samtang nagpaabot sa ilang ubang classmates nga nagsabot nga malipay-lipay sa dapit human sila ninggraduwar niadtong Hunyo 4, 2024. Matod pa, lakip sa ilang gisabotan kon asa motungha sa kolehiyo ug ang duha nalingawligaw sa pag-selfie-selfie samtang nagpaabot. Sa kakusog nga pagtabyog sa duyan, kalit nabali ang lamp post ug nagtumbahan ang duha. Dali silang giluwas sa mga tawo sa dapit ug gidala sa tambalanan apan nakabsan sa kinabuhi ang usa kanila. “Lipay kaayo sila niadtong higayuna nag-FB message sa classmates nga moapas. Video selfie-selfie, reels basta lingaw, kalit nabali ang lamp post diretso sa ulo sa biktima,” asoy ni Dalisay. Gihulagway ni Dalisay nga tambok ang usa nga motimbang kini og 80 ngadto sa 90 kilos.",Kinsa ang police officer nga nahinabi bahin sa panghitabo?,"Si Police Staff Sgt. Christopher Dalisay sa Poro Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nagduyan-duyan ang managhigala samtang nagpaabot sa ilang ubang classmates nga nagsabot nga malipay-lipay sa dapit human sila ninggraduwar niadtong Hunyo 4, 2024.",Police Staff Sgt. Christopher Dalisay,760,1035,3,40
01204-017,1204,Manindahay gidid-an sa Sinulog venue sa SRP,"Gidid-an ang mga manindahay sa Sinulog venue lakip sa magsuroysuroy aron mamaligya ngadto sa mga nanan-aw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) karong Dominggo, Enero 21, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahimangno usab sa mga oportunista nga negosyante nga tuyo nga magpaburot sa presyo sa mga palaliton, sama sa tubig, aron mapahimuslan ang panginahanglan. Samtang, ang mga motorista nga moagi sa Cebu South Coastal Road (CSCR) paingon sa habagatan gitambagan nga moagi sa alternatibong rota karong Dominggo, Enero 21, 2024. Ang Cebu City Government mopatuman og traffic rerouting scheme atol sa adlaw sa Sinulog. Sa press conference sa Huwebes, Enero 18, 2024, si Cebu City Councilor Marilyn Auguis niingon nga ang pikas lane, southbound, sirad-an atol sa adlaw sa Sinulog. “Ang atoang traffic team nakahimo na og plano. We are still going to adjust to accommodate all, and also to ensure nga walay gridlock sama sa miaging tuig,” matod ni Auguis. Si Auguis niingon nga ipatuman ang no stopping policy sa tanang public utility vehicles, apil na ang mga bus. Dugang niya, nakig-istorya sila sa management sa SM Seaside aron tugotan ang mga PUV nga makapakanaug og mga pasahero sa palibot niini. Si Auguis nagkanayon nga usa ka lane sa CSCR sirad-an gikan sa SM Seaside paingon sa El Pardo Road duol sa Il Corso. Dugang pa niya nga ang northbound lane bukas alang sa two-way traffic. Dunay mga signage nga ibutang aron paggiya sa mga motorista.",Unsa ang bukas alang sa two-way traffic?,Dugang pa niya nga ang northbound lane bukas alang sa two-way traffic.,northbound lane,1364,1434,23,38
01035-002,1035,Baliwan mibakwi; PRO 7 wala mabalaka,"Ni-plead not guilty si Gemo Baliwan atol sa arraignment sa iyang giatubang nga kaso’ng murder sa korte diin una siya nga niangkon nga siya ang nipatay kang Cyde Eprol Latonio niadtong Hulyo 2023,Ang igsuong babaye ni Cyde Eprol nga si Nina Nina Latonio Bigtas, sa iyang post, maoy nipahibawo sa iyang social media page nga wala na niangkon si Baliwan nga siya ang nihimo sa krimen. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga wala na sila masurprisa pa sanglit mao kini kanunay ang buhaton sa mga akusado sa usa ka dakong krimen. Bisan sa iyang pagbakwi sa iyang pamahayag, dili kini basta-basta tuohan sanglit ang pag-angkon ni Baliwan sa krimen gihimo niya atubangan sa usa ka abogado ug sa mga sakop sa media. Iyang gidugang nga lig-on kaayo ang gihuptan nga ebidensya sa kapulisan ug andam na kini nila ipresentar sa korte kon magsugod na ang hearing sa maong kaso. Usa sa mga ebidensya nga gihulagway ni Abacay nga lig-on kaayo nga dili malubag mao ang forensic examination diin mitakdo ang DNA sample ni Baliwan sa nakuha gikan kang Cyde Eprol. “We are confident that we have a very-very strong case that could bring the accused to conviction. Kini man gung mo recant (mobakwi sa unang pamahayag) this is a very normal occurrence. Ang mga mag execute og extra judicial confession when they have already conversed with their lawyer, posible kaayo na nga they will plead not guilty,” matod ni Abacay. Una na nga nangayo’g pasaylo si Baliwan sa pamilyang Latonio subay sa kamatayon ni Cyde Eprol. Matod niya nga iyang nahimo ang krimen tungod usab sa iyang selos human masayod nga dili lang siya ang gihigugma niini.",Kinsa ang igsuon ni Cyde Eprol nga nipahibawo bahin sa kaso ni Baliwan?,"Ang igsuong babaye ni Cyde Eprol nga si Nina Nina Latonio Bigtas, sa iyang post, maoy nipahibawo sa iyang social media page nga wala na niangkon si Baliwan nga siya ang nihimo sa krimen.",Nina Nina Latonio Bigtas,195,381,40,64
00794-012,794,"Ginang nanghimakak nga barbero gika-sex, gikawatan","“Dili na tinuod, Sir. Kon mangawat man lang gani mi, adto mi sa foreigner, dili kapwa Pinoy. ”Mao kini ang pamahayag ni Rica, 36, dunay kaipon, taga Brgy. Lahug, Dakbayan agi og tubag sa pagpasangil sa usa ka barbero kaniya ug sa iyang amiga nga sila nangawat sa iyang mga butang human sa lawasnon kalipay sulod sa usa ka lodge sa Dalan Manalili, Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon,Abril 5. Matod ni Rica nga dakong bakak ang gibutyag ni Yoyong sa media nga nagpatabang siya og duha ka mga babaye. Gani way nahimong pakighilawas sa sulod sa kwarto tungod sa kahubog sa barbero. Iyang gisaysay nga niadtong kaadlawon sa Biyernes gihagad ni Yoyong ang iyang amiga nga si alyas Saldy nga mag check in sa usa ka lodging house. Nangutana kini kon pila, diin gitug-anan siya nga tag P1,000. Nihangyo, matod pa, si Yoyong nga P500 lang ug nisugot kini hangtod nga gidala siya ni Saldy nga moadto sa lodge. Gani ang gibayad niini sa kwarto pulos sinsiyo, sigun ni Rica. Human nga nakabayad si Yoyong sa kwarto, nisulod na kini uban sa iyang amiga samtang siya nagpabilin sa lobby. Apan dangtan og lima ka minutos nigawas si Saldy nga nagyawyaw kay wala magkasinabot. Giingnan pa kini nga inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad, dinhi na nagsugod ang ilang lalis. Walay kamatuoran nga ilang gihimulbolan si Yoyong kay nanglakaw na sila human wala magkasinabot sa presyo ug gidugang niini nga pwerteng huboga sa barbero. “Kana si Yoyong, Sir, hubog kaayo na siya kay gikan daw sila nag inum sa iyang agaw didtu sa Triple 8. Mismo ang cashier, Sir, makasulti nas tinuod unsa nang hitaboa,” matod ni Rica. Iyang giklaro nga dili nila kinaiya nga mangigo og mga Pinoy tungod kay sila matod pa ang mabalikan. Si Rica niangkon nga kaniadto usa siya ka commercial sex worker diha sa downtown area apan niundang na siya sulod na sa napulo ka tuig.",Ngano nga dili kinahanglan mangigo og mga Pinoy si Rica?,Iyang giklaro nga dili nila kinaiya nga mangigo og mga Pinoy tungod kay sila matod pa ang mabalikan.,tungod kay sila matod pa ang mabalikan,1622,1722,61,99
00186-010,186,"Kasong physical injury, child abuse batok sa polis nga namunal","Gikiha na kadtong polis nga sakop sa Compostela Police Station, ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga gireklamo nga namunal og mga dancer sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis nga nagranggo og police corporal usa sa gi-assign sa pagbantay sa delegado sa Compostela nga misalmot sa Pasigarbo festival nga gipahigayon niadtong Dominggo, Agusto 25, 2024. Ang pagpamunal nahitabo niadtong Agusto 24 sa gabii sa Guadalupe Elementary School diin mi-istar ang delegasyon sa Compostela. Ang insidente nitumaw sa dihang gipatapok ang mga dancer alang sa dugang instructions, apan adunay mga partisipante ang wa makatunga gumikan sa nagkadaiyang rason human nga nagabin-an sa ilang praktis. Ang igsuon sa 15 anyos nga reklamante nga gitago sa pangala’ng Trovela mitug-an nga usa ang iyang manghod nga nabunalan sa maong polis gamit ang kahoy. “Nag estorya mi sa bata nya niingun man nga mao kuno ang nahitabo gikuwelyohan siya sa polis nga mura na siyag nilupad. “Nangutana ang bata nga unsa diay ang sala nako kuya? Unya gibunalan siya, ana siya nga nangaon ra man mi kuya uy mao to gibunalan nasad siya. “Wala makuhai sa video kay ang nag-video man gud ato nakuratan ba,” matod ni Trovela. Alegasyon ni Trovela nga wa bisan usa ka opisyal sa delegasyon ang matod pa nga miabag kanila sa pagpasaka og kaso batok sa maong polis. “Mao lagi ang among problema karon wala gyuy nag assist namo nga taga munisipyo bisan usa, even kanang DSWD wala gyuy ni assist namo didto,” dugang ni Trovela. Daw natagam ang mga ginikanan ug matod pa nga dili na sila motugot sa ilang anak nga moapil sa Pasigarbo. Gikataho nga moabot sa unom ka dancers ang giingong nabunalan sa maong polis. Wa pay opisyal nga pamahayag ang opisyal sa Compostela delegation kalabot sa maong isyu.",Unsa ang problema nga gi-atubang ni Trovela sa mga opisyal?,"“Mao lagi ang among problema karon wala gyuy nag assist namo nga taga munisipyo bisan usa, even kanang DSWD wala gyuy ni assist namo didto,” dugang ni Trovela.",wala gyuy nag assist namo nga taga munisipyo,1331,1490,35,79
01434-015,1434,Cebu City nagpatabang na sa MMDA sa trapiko,"Tungod sa nagkagrabeng kahimtang sa trapiko sa dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Government nangayo og tabang sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Si Luprencio Abon III, special assistant ni Mayor Cedie Abangan, nitug-an sa SunStar Cebu sa text message niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023, nga nianhi ang MMDA aron pagsusi sa kasamtangang sistema sa trapiko sa dakbayan. Matod niya nga ang MMDA nihimo og drive-through check sa 18 ka intersections sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023. Sa miaging pakighinabi, si Abon niingon nga ang ilang pag-abot maglambigit usab sa pagbansay-bansay sa mga traffic enforcer sa Siyudad. Niadtong Sabado, si Abon niingon nga dili pa siya makahatag og impormasyon kalabot sa mga obserbasyon ug rekomendasyon sa MMDA tungod kay ila pang gi-finalize ang tanan. Matod niya nga niabot ang MMDA niadtong Martes, Nob. 28, 2023 ug magpabilin sa Sugbo hangtod sa Sabado. Apan, ang abogado nga si Garry Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office, niingon sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, nga adunay dul-an sa 80 ka signalized intersections sa Cebu City, 18 niini konektado sa command center ug 27 wala. Kini nga mga intersections mao ang mga proyekto nga gisudlan sa Siyudad sa Triune Electronics Systems Inc, usa ka kompaniya sa teknolohiya nga nakabase sa Manila, ug Cylix Tech CCTV and Surveillance, nga adunay kinatibuk-ang budget nga P480 milyunes. Ang Phase 1 naglangkob sa 18 ka intersections sa General Maxilom Avenue, Serging Osmeña Boulevard ug Colon Street, ug uban pa, sa kantidad nga P232 milyones. Nakompleto kini sa katapusang quarter sa 2021. Ang Phase 2 naglangkob sa 27 ka interseksyon ug nagkantidad og P248 milyunes. Niadtong Agusto, ang SunStar Cebu nitaho nga wa pa makontrolar sa City Government ang pagdumala sa traffic lights, sanglit wa pa mahuman sa mga kontraktor ang proyekto sa pag-digitize sa tanang traffic lights sa Dakbayan sa Sugbo. Matod pa ni Tonton nga aduna pay mga deliverables nga kinahanglang tumanon sa mga contractor sa digital traffic lights diin nalatid sa terms of reference nga naglakip sa audible prompter alang sa deaf-mute pedestrian. Matod pa ni Tonton nga gipaboran sa MMDA ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats), sa dihang gipangutana kon unsa ang labing epektibo nga sistema sa trapiko dili lang alang sa Sugbo kon dili sa ubang mga lokalidad, ingon nga ang nahabilin nga mga suga sa trapiko sa ilawom sa Scats system karaan na. Matod niya nga ang MMDA mipataas sa ilang mga kabalaka sa pag-link sa daan nga sistema nga Scats ngadto sa bag-ong digitized traffic light system, nga nag-ingon nga ang daan nga sistema dili usab konektado sa command center. Dugang niya nga gisusi usab sa MMDA ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa intelligent traffic system nga i-install ilabi na sa BRT. Matod usab niya nga si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipakita og suporta aron magtambayayong ang MMDA ug ang CCTO pinaagi sa paghimo unya og memorandum of agreement (MOA). Sa laing bahin, si Cebu City Administrator manlalaban Collin Pangag niingon sa press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, nga atol sa ilang tigom sa MMDA, ang naulahi niingon nga makahimo sila og pagtuon kalabot sa sitwasyon sa trapiko sa Banilad-Talamban area. Matod ni Pangag nga magkinahanglan sila og 15 ka personnel gikan sa Manila ug usa ngadto sa duha ka semana aron makuha ang tanang datos nga ilang gikinahanglan aron makahimo og rekomendasyon. Dugang pa niya nga ang MMDA dili lamang alang sa kahimtang sa trapiko, apan alang usab sa ubang mga butang nga naglakip sa mga concern sa katalagman ug uban pa. Matod niya nga pinaagi sa pag-imbitar sa MMDA, ang Siyudad nagpalambo og lig-on nga relasyon sa nasudnong kagamhanan.",Unsay sistema sa trapiko nga gipaboran sa MMDA sumala ni Tonton?,"Matod pa ni Tonton nga gipaboran sa MMDA ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats), sa dihang gipangutana kon unsa ang labing epektibo nga sistema sa trapiko dili lang alang sa Sugbo kon dili sa ubang mga lokalidad, ingon nga ang nahabilin nga mga suga sa trapiko sa ilawom sa Scats system karaan na.",Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats),2175,2489,45,96
00961-015,961,Tonton giduso isip BRT project manager; ‘revamp’ sa City Hall,"Giduso sa executive department ang legal officer sa Cebu City Transportation Office nga si Kent Egie Tonton nga mohulip kang Edot Banez isip Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager. Ang pahibalo gihimo human sa flag raising ceremony nga gipahigayon sa Plaza Sugbo grounds sa Lunes, Marso 4, 2024. REAKSYONSa dihang gikuhaan og reaksyon sa chat message, gihulagway ni Tonton nga “very tall order” ang maong buluhaton, apan nagpasalamat siya sa pagsalig sa mayor. Si Tonton nipadayag og paglaum nga ang tanang stakeholders maghiusa alang sa pagkompleto sa CBRT project. Sa dihang gipangutana bahin sa iyang unang agenda kon naa na siya sa posisyon, si Tonton niingon nga “try to resolve what went wrong. ”Si Mayor Cedie Abangan nakasaway ni Banez tungod sa giingong daghan nang kasaypanan labina sa koordinasyon. “Enough is enough,” pulong ni Abangan bahin ni Banez. LAHUGAYSi Cebu City Administrator Calvo Pangag nipahibalo sa pagtudlo sa bag-ong mga department head ug assistant department head, apil na ang iyang tahas isip hospital administrator sa Cebu City Medical Center (CCMC) hulip ni anhing Marjorie Gozon. Si Pangag usab magsilbi nga pangulo sa Market Authority and Terminal Accreditation Committee. Matod ni Pangag nga gitudlo siya isip administrador sa CCMC aron motutok sa pagkompleto sa edipisyo, kay matod ni Abangan kaniya, “ang mga kabos dili na makahulat. ”Si Chrislyn Ariadne Katangkatang mao na ang assistant kang Efigenia Uy isip pangulo sa Cebu City Public Information Office. Si Cebu City Disaster Risk Reduction Management (CCDRRMO) Officer-in-charge Harold Bayon ug CCTO officer-in-charge Hilda Revy pulos na-promote isip department heads. Si Anselmo Katigbak, executive assistant ni Abangan ug kanhi chief of staff ni Brian Abcede, niasumier isip executive secretary nga kanhi gihuptan ni Katindig Jay-r Kendro, kinsa gibalhin isip pangulo sa Cultural, Heritage, and Arts Office (CHAO). Si Katigbak gitudlo sa ubang posisyon isip representante ni Abangan sa Mining Regulatory Board, Joint Venture Selection Committee, Police Coordinating and Advisory Council, and City’s Peace and Order Council. Nihulip kang Debbie Kho-Kim isip chief of staff mao si Khoo “Cerj’’ Kilat Jr. samtang si Kim motutok sa Local School Board. ‘ROTATION’“I know some are surprised, while some are not happy. But life is always ups and downs like a spinning wheel,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang rotation maoy unang hugna pa lang, sanglit aduna pay laing mahitabo sulod sa sunod semana. Nihangyo si Abangan sa mga empleyado nga suportahan ang iyang anak nga si Kerwin sa iyang kandidatura pagka konsehal sa south district.",Unsa ang unang agenda ni Tonton sa iyang posisyon?,"Sa dihang gipangutana bahin sa iyang unang agenda kon naa na siya sa posisyon, si Tonton niingon nga “try to resolve what went wrong. ”",try to resolve what went wrong,574,709,102,132
00199-001,199,"Alegre, mabulukon nga Pasigarbo 2024","Alegre ug mabulukon ang panagtigi sa 52 ka contingents, usa niini isip guest performer, ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024, diin gibalik sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ning tuiga. Usa kini sa highlight sa tibuok buwan nga selebrasyon sa founding anniversary sa Cebu Province. Pormal nga hatagan sa ilang awards ang mga mananaug karon, Lunes, Agusto 26, 2024. Samtang, kini ang pipila ka talan-awon kagahapon.",Pila ka contingents ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo?,"Alegre ug mabulukon ang panagtigi sa 52 ka contingents, usa niini isip guest performer, ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024, diin gibalik sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ning tuiga.",52 ka contingents,0,229,37,54
00092-007,92,Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan,"Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.",Unsa ang gipahimangnoan ni Abangan bahin sa tubig sa kabaybayonan sa siyudad?,"Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura.","pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria",1629,1795,25,80
00066-001,66,7 ka sakyanan gidaro; 14 angol,"Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.",Pila ka tawo ang nangalandig sa tambalanan sa insidente?,"Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024.",Katorse,0,233,0,7
00509-005,509,Lalaki nga gi-salvage pabilin pang wa mailhi,"Wa pay niila sa usa ka lalaki nga gituohan nga gi-salvage ug gilabay sa sapa sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang lawas nadiskubrehan alas 5:30 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 6, 2024, butyag ni P/Staff Sgt. Exuperio Dagpin sa Tuburan police sa interbyo sa sibyaanang dyLA sa Sabado, Hunyo 8, 2024. Matod pa niya nga ni-post sila sa ilang Facebook page sa Tuburan ug giklaro ang mga tattoo sa biktima. Sila nanawagan sa mga tagtungod o pamilya ug kaila sa biktima apan way ni-response sa comments nga nakaila. Si Dagpin nagduda nga di taga Tuburan ang biktima. Ang nakakaplag sa lawas mao si Mangga brgy. councilor Daguplo Abing, kinsa ni-report sa kapulisan sa Tuburan mahitungod sa napalgang lawas nga naglutaw sa sapa. Dali kini nga girespundihan nila ni Police Executive Master Sgt. Licayan ug P/SSgt. Exuperio Dagpin ug mga kauban. Ilang gihulagway ang biktima nga nag black long sleeve, mga tiil giputos og itom nga black plastic garbage bag ug gigapos sa packaging type. Ang ulo giputos og black plastic garbage bag ug may cotton blanket, way samad nga nakit-an. Ang biktima gidala sa Tuburan District Hospital ug gihulagway sa attending physician nga si Dr. Pidoy Dal nga ang biktima sobra 24 oras nang patay dihang nakaplagan. Ang lawas naa sa Saint Peter Funeral Homes.",Unsa ang giisip ni Dagpin bahin sa bansay sa biktima?,Si Dagpin nagduda nga di taga Tuburan ang biktima.,di taga Tuburan ang biktima,558,608,22,49
01105-012,1105,LTO moabag pag-ila sa tag-iya sa SUV nga mi-hit and run,"Nipasalig ang Land Transportation Office (LTO-7) nga andam sila nga makig-alayon sa kapulisan aron sa pag-ila niadtong drayber/tag-iya sa sakyanan nga nalambigit sa hit-and-run duol sa Redemptorist Church sa Kamouthaw, Cebu City niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024.“As of this time, we cannot give any information yet since we don’t have a clearer copy of a CCTV where we can identify the plate number of the said vehicle. On the other hand, LTO 7 has been flagging down unmarked vehicles using unauthorized blinkers and/or sirens,” tipik sa press statement ni LTO-7 Regional Director Rechris Belleza. Samtang sa kalambuan sa imbestigasyon nga gilusad sa Cebu City Police Office (CCPO) sa hitabo, ilang nasuta nga ang sakyanan di iya sa usa ka very important person (VIP) apan nagtaud og blinker nga gimaneho lang sa usa ka “abusado” nga sibilyan. Ang Highway Patrol Group (HPG 7) nakig-alayon na sa Abellana Police Station sa CCPO alang sa nakuha nga mga closed circuit television (CCTV) footage sa karsada nga giagian sa sakyanan nga nakabangga. Si Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nibutyag nga duna na siyay gimandoan nga personnel nga makig-alayon sa kapulisan aron sa pagkuha sa mga CCTV video nga naa sa ilang posisyon. Matod niya nga duna na silay gitan-aw nga posibling maoy responsabli sa insidente human nakita ang sakyanan apan ila pa kini nga ipa validate. “Ako na gipa coordinate ang akong imbestigador ngadto sa Station 2. Unya duna na to silay CCTV, naa na tay mi feed og information. Naa tay na received nga mga information nga posibling mao ang sakyanan and the same plate number. So, ato na ning gi check and then atong gisubay kon mao ba gyud ni siya,” matod ni Bendo. Kon duna nay lig-ong ebidensya ang kapulisan pagtumbok sa drayber nga nakadasmag kang Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, ipasaka na nila ang kaso sa labing dali nga panahon. SULBARONAng CCPO ubos sa pagpangulo sa ilang labaw nga si Police Colonel Jake Bacquian nisaad sa pamilyang Dimalanta nga ilang sulbaron ang kaso aron mapasakaan og kaso ang drayber ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa batan-ong tinun-an sa Civil Engineering ug basketball player. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gipasalig sa pamilya ug kabanay sa biktima nga ilang gibuhat ang tanan aron mahatagan og hustisya ang kamatayon sa biktima. Nipasabot si Baculo nga ang ilang mga imbestigador wala mohunong sa pagsubay sa mga CCTV camera aron matumbok nila kon kinsa ang nagmaneho sa SUV nga nagwangwang ug naka blinker nga ni-hit and run sa biktima. “We assure the family nga tanan gyud mi, ang atong City Director Police Colonel Jake Bacquian naningkamot, nangulo gyud nga masulbad gyud kining kasuha. Although we cannot say nga as soon as possible, but we are assuring the family ug ang atong katawhan nga sulbaron ni namo,” matod ni Baculo. Dugang ni Baculo nga duna na silay gamay nga kahayag sa mga hitabo, diin gikan ang biktima. Tungod niini, gitahasan niya ang Mabolo Police Station sa pagsubay sa mga CCTV camera nga nahisakop sa ilang hurisdiksyon nga posibling gigikanan sa biktima ug Abellana Police Station sanglit naabot man kini sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw nga ubos sa ilang jurisdiction. Apan bisan duna na silay gamay nga kasayuran kon asa unang nagkaabot ang duha ka mga driver, kuhaon pa nila ang dugang mga ebidensya sama sa klaro nga CCTV camera. Dili lang ang Traffic Enforcement Unit ang gitahasan nga mohimo sa pakisusi tungod kay apil na ang tanang police stations sa dakbayan sa Sugbo aron masiguro nga sakto ang nakuha nga kasayuran.",Kinsa ang nagpa-coordinate sa iyang imbestigador ngadto sa Station 2?,"Si Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nibutyag nga duna na siyay gimandoan nga personnel nga makig-alayon sa kapulisan aron sa pagkuha sa mga CCTV video nga naa sa ilang posisyon. Matod niya nga duna na silay gitan-aw nga posibling maoy responsabli sa insidente human nakita ang sakyanan apan ila pa kini nga ipa validate. “Ako na gipa coordinate ang akong imbestigador ngadto sa Station 2. Unya duna na to silay CCTV, naa na tay mi feed og information. Naa tay na received nga mga information nga posibling mao ang sakyanan and the same plate number. So, ato na ning gi check and then atong gisubay kon mao ba gyud ni siya,” matod ni Bendo.",Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo,1047,1719,3,42
00920-019,920,CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills,"Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.",Unsa ang nahitabo sa mga polis sa Beverly Hills human sa clearing operation?,Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis.,namahawa nasad ang atong mga polis,765,828,28,62
00452-012,452,Ex-con gipusil-patay sa riding in tandem,"USA ka lalaki’ng nagbarog daplin sa karsada gipusil-patay sa riding in tandem alas 12 sa udto sa Martes, Hunyo 18, 2024, sa Purok Tambis, New Riverside, Barangay Umapad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima nga usa ka kanhi binilanggo sa kaso sa gidiling drugas, giila nga si Flavio Colina Collado, 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Purok Tambis, New Riverside. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Procopio Capada, nasuta nga ang biktima nagbarog sa daplin sa dalan duol sa junk shop diin siya maoy caretaker. Kalit nga nahiabot ang usa ka motorsiklo nga gisakyan sa duha ka mga tawo ug nihunong sa tungod sa biktima. Ang angkas nini nikanaug ug gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon. Ang duha ka wa mailhing mga lalaki daling nisibat sakay sa motorsiklo sa wala matino nga direksiyon. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Maayo Hospital sa Barangay Alang-alang, Mandaue City apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Leo Ong. Ang kapulisan nilusad sa Oplan Universe dragnet aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno. Nasayran nga ang biktima gipasakaan og kasong pagpayuhot sa illegal drugs sa Mandaue City Police Station 5 niadtong Abril 17, 2019, apan nisulod sa plea bargain hinungdan nga nakagawas sa bilanggoan. Usa sa gitutokan nga motibo sa pagpatay mao ang iyang kalambigitan sa ilegal drugas. (DVG)",Kinsa ang nagdeklarar nga ang biktima dead on arrival?,"Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Maayo Hospital sa Barangay Alang-alang, Mandaue City apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Leo Ong.",Dr. Leo Ong,861,1043,170,181
01570-014,1570,Aguinaldo Aguirre gusto nga LGUs dunay‘gahom pagduma’ sa water district,"Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Cebu City North District Representative Rachel “Cutie” Aguinaldo Aguirre niduso og balik sa pag-amendar sa maong balaudnon nga unang giduso sa iyang namatay nga amahan aron katugotan ug madasig ang local government units (LGUs) alang sa maayong performance sa water districts atol sa unang regular session sa 19th Congress niadtong Hunyo 30, 2022. Sa website sa House of the Representatives, nag ung-ong pa ang balaudnon sa committee on public works and highways sukad niadtong Hulyo 27, 2022. Base sa gisugyot nga amendment, ang mga LGU, kansang mga konstituwente gisilbihan sa water district, dili manghilabot sa operasyon sa water district, apan kini adunay katungod ug katungdanan sa pagdumala, ilabi na kon ang serbisyo sa ilang mga konstituwente nadaot. “Many consumers have laid a large part of the blame for MCWD’s dismal performance on their governor and respective city or town mayor and congressman for allegedly neglecting to prod and push the water district to do its job,” pagsabot ni Aguinaldo Aguirre. Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila. Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.",Unsa ang gustong buhaton ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa chairman sa MCWD?,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila.",motaktak,1554,1727,38,46
01038-003,1038,Balaudnon sa P100 nga umento sa minimum wage giuyonan sa Senado,"Giaprubahan sa Senado sa ikatulo ug katapusang pagbasa niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024, ang balaudnon nga nagtinguha’ng usbawan og P100 ang inadlawng minimum nga suholan sa mga mamumuo sa pribadong sektor. Sa 20 ka affirmative votes, zero negative votes ug walay abstention, ang Senado nipasar sa Senate Bill 2534, o “An Act Providing for a 100 Pesos Daily Minimum Wage Increase for Employees and Workers in the Private Sector,” nga gipangamahan nila ni Senate President Juan Reynan Laurel ug gipasiugdahan ni Senador Stanford Baldomar. Wala sa session hall sila si Senador Daniel Espiritu, Ailien Alarcon, Alice Laurente ug Emeniano Laurente atol sa botasyon. Ang maong lakang naglangkob sa tanang minimum wage earners sa pribadong sektor sa tibuok nasod, agrikultural man o dili agrikultural. Sa pagkakaron, adunay 4. 2 milyunes nga minimum wage earners sa nasod. Sa usa ka pamahayag, si Baldomar miingon nga ang maong lakang tubag sa panginahanglan sa mga Pilipino, ilabina taliwala sa pagsaka sa gasto sa panginabuhi ug pagsaka sa presyo sa mga batakang palaliton. Iyang namatikdan nga ang katapusang lehisladong usbaw sa suholan nga gipatuman sa nasod nagsugod niadtong 1989 uban sa pagpatuman sa Republic Act (RA) 6727, o ang Wage Rationalization Act. Si Baldomar niingon nga samtang iyang giila ang mga kabalaka nga ang giduso nga balaudnon mahimo’ng makaapekto sa mga negosyo ug makabalda sa pagtubo sa ekonomiya, “ang usa ka mauswagon nga ekonomiya nagsalig sa kalagsik sa mga trabahante niini, kinsa gikonsiderar nga dugo sa mga negosyo. ”“At dapat nating pangalagaan at unahin ang interes ng ating mga manggagawa (And we must protect and prioritize the interests of our workers),” matod niya. “Let us not underestimate the ripple effect of the Senate’s collective action. A higher minimum wage does not only impact the lives of those directly affected but reverberates throughout our communities, stimulating local economies, and ensuring that people would have more money in their pockets to meet their basic needs,” siya nidugang.",Kinsa ang naapektuhan sa maong lakang nga gisugyot sa Senado?,"Ang maong lakang naglangkob sa tanang minimum wage earners sa pribadong sektor sa tibuok nasod, agrikultural man o dili agrikultural.",tanang minimum wage earners sa pribadong sektor,662,795,31,78
00981-009,981,Abangan: Independente ko nga mayor,"Susihon pa ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang political dynamics uban kang Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan bisan pa sa sayo nga siya nakapadayag sa ilang tandem alang sa reelection sa 2025 midterm elections. Sa interbyo sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga “I am an independent mayor,” dihang gipangutana bahin sa iyang relasyon ni Abalayan. Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo. “There’s no pretension here. I mean, [this] is my 32 years already serving Cebu City. My colleagues should be very careful, very careful. But talking about political changes, of course so far, [it’s] the way I want,” matod niya. Si Abangan nitataw nga sa Oktubre pa ang filing sa certificates of candidacy. “October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",Unsa ang gipahayag ni Abangan mahitungod sa iyang pagkahimong independiyenteng mayor?,"“October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",I am an independent mayor,916,1020,58,83
00431-003,431,Bugas humay gipaabot mous-os og P9 matag kilo,"Nipadayag og paglaum si House Speaker Jim Centiles nga mous-os pag-ayo ang presyo sa bugas sa Hulyo nunot sa pagkunhod sa taripa sa imported nga bugas. Nakigtagbo si Centiles niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, sa mga founder sa Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (Prism) nga sila si Mariel Cepeda ug Daylin Cereno kinsa nipasalig nga ang presyo sa bugas mahimong mous-os og P9 matag kilo. Matod niya, ang presyo sa well-milled rice makita nga mous-os sa Hulyo ngadto sa P45 hangtod sa P46 matag kilo, ug P47 ngadto sa P48 matag kilo sa premium rice. Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto. “Here in Metro Manila, rest assured the reduced prices will be on the ground at P45 range. We are committed to this, and they (retailers, wholesalers, importers, rice millers) are committed to pass on savings out of reduced rice prices to consumers,” matod niya. “Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August. We have budget allocation towards reaching this amount, government plans are being implemented. Hindi ito drawing,” dugang niya. Niadtong Hunyo 20, si Presidente Lois Macros Jr. niisyu sa Executive Order 62 nga nagbag-o sa import duty rates sa nagkalain-laing mga palaliton sama sa mga produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko. “There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure, and allow businesses to engage in medium- to long-term planning to improve productivity and competitiveness, facilitate trade, and enhance consumer welfare,” mabasa sa EO. “The implementation of an updated comprehensive tariff schedule aims to augment supply, manage prices, and temper inflationary pressure of various commodities, consistent with the Philippine national interest and the objective of safeguarding the purchasing power of Filipinos,” kini nidugang.",Unsa ang gitawag nga 'ideal price' sa bugas nga mahimong maabot sa Agusto?,"Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto.",P29 ngadto sa P34 matag kilo,559,656,41,69
01697-001,1697,Marijuana plantation gi-raid; P1. 2M balor,"Dakong plantasyon sa marijuana gi-raid sa mga sakop sa intelligence operatives sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC), Provincial Drug Enforcement Group (PDEG) ug Special Operations Unit (SOU) sa Police Drug Enforcement Unit 7, ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang ronda gilusad sa alas 3:40 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 13, sa Sityo Kalubihan, Brgy. Tungkay, bukiran sa Siyudad sa Toledo. Moabot ngadto sa 3, 000 ka hingkod na nga marijuana ang naibot nga may Dangerous Drugs Board (DDB) estimated value nga P1, 200,000. Way nadakpan nga cultivator sa maong mga marijuana. BUY-BUSTNagtingkagol sa bilanggoan ang usa ka giilang high value individual nga suspetsadong drug pusher human nadakpan sa buy-bust operation sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Sabado sa alas 2 sa kaadlawon sa M. L. Quezon St. , Brgy. Cabangcalan, Siyudad sa Mandaue. Ang suspek giilang si Martinito Arfon Pino, hamtong, kinsa nasakmitan og 1,065 grams kun subra sa usa ka kilo sa gituohang shabu. Ang drugas dunay street drug price (SDP) nga P7, 242,000. Ang nilusad sa operasyon mao ang Station Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 ug City Intelligence Unit sa MCPO nga gipangulohan ni Police Major Vydam Gelogo ubos sa direct supervision ni Police Col. Tasya B. Getigan.",Kinsa ang mga sakop nga nag-raid sa marijuana plantation?,"Dakong plantasyon sa marijuana gi-raid sa mga sakop sa intelligence operatives sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC), Provincial Drug Enforcement Group (PDEG) ug Special Operations Unit (SOU) sa Police Drug Enforcement Unit 7, ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7).","intelligence operatives sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC), Provincial Drug Enforcement Group (PDEG) ug Special Operations Unit (SOU) sa Police Drug Enforcement Unit 7,",0,303,55,234
01656-004,1656,"Armas mipagar, suspek nasikop","Usa ka lalaki gidakop sa polis nga natayming nakaagi sa dapit human nakit-an kini nga dunay tak-in nga armas sa hawak, nisuway sa pagpusil kaniya apan nipagar o wala mobuto. Nahitabo kini sa Sitio Calvary, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo, alas 12:15 sa kaadlawon sa Biyernes, Oktubre 20, 2023. Ang suspek giila sa mga residente sa dapit nga si Pena Penados Penaflorida, 37, taga dalan Mactan, Penaflorida Compound sa Apas. Sigun ni Police Staff Sergeant Greman Penales nadestino sa Cebu City Police Office (CCPO) nga padung siya nga mouli sa ilang balay apan iyang nasugatan ang suspek sa daplin sa karsada nga nagtak-in og armas sa hawak. Apan sa dihang iya ning gisita, gikuha na hinuon niya ang armas ug dayong tion sa polis ug gikablit apan wala kini mobuto. Dali niya ning gidakop ug giposasan ug gikuha ang armas nga kalibre 38 nga dunay tulo ka bala ug gidala sa Mabolo Police Station. Giangkon sa suspek nga mag-atang siya sa karsada aron huwaton nga moagi iyang amo nga usa ka Madam IB (dili tinuod ngan) aron paninglon ang P9,800 nga suweldo niini sulod sa duha ka mga semana. Apan tungod kay dugay kini mobayad, iya kining hadlukon sa dala niya nga armas. Kasong grave threat, illegal possession of firearms ug Comelec gun ban ang atubangon nga kaso sa suspek.",Ngano nga nanghulga ang suspek sa iyang dala nga armas?,"Apan tungod kay dugay kini mobayad, iya kining hadlukon sa dala niya nga armas.",tungod kay dugay kini mobayad,1088,1167,5,34
01168-014,1168,"‘Mihinol’ sa menor, sikop","Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.",Asa ang lugar nga gipuy-an sa suspek?,"Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo.","Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo",133,293,112,159
00295-001,295,Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon,"Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.",Asa gihaya ang lawas ni Analiza?,"Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024.","Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo",0,198,28,82
00753-012,753,P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog,"Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.",Unsang butang ang nakapadali sa pagka-katap sa sunog?,"Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo.",mga surplus nga ligid,1173,1281,9,30
00398-004,398,Citations ipatik na sa LTO,"Dili na unya makalikay sa pagbayad ang mga motorista o drayber nga maisyuhan og citation tickets gikan sa traffic enforcers sa mga lokal nga kagamhanan. Kini subay sa pagpatuman sa Department of Transportation (DOTr) sa single ticketing system (STS) diin ang lokal nga giisyo nga citation ticket isumiter na ngadto sa data system sa Land Transportation Office (LTO). Kini ang gibutyag ni Jonathan “Nancy” Abel, pangulo sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-Toda) nga nahinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu Facebook page nga ‘Beyond The Headlines’ sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Matod ni Abel, ang STS adunay epekto sa renewal sa lisensya ug pagparehistro sa sakyanan. Ang mga motorista nga dunay outstanding citations gikan sa bisan asang local government unit (LGU) makita na sa tanang sanga sa LTO sa tibuok nasod. “Bisan magpa-renew og lisensiya, makita na ang violations, dili ang gisiyo sa LTO, lakip na gikan sa traffic enforcers sa LGUs,” matod ni Abel. Busa mapugos nga husayon o bayran una ang multa sa lokal nga traffic office sa dili pa mag-renew sa ilang driver’s license o vehicle registration. Kinahanglang magkuha ang magprehistro og certificate o note gikan sa nag-isyu nga LGU isip pruweba sa settlement sa LTO. Siya niingon nga ang STS nagtumong sa pagpakunhod sa kurapsyon tali sa mga drayber ug enforcer, pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko, ug paghapsay sa mga multa ug silot sa tibuok LGUs. Matod ni Abel, lima ka mga LGU sa Sugbo ang apil sa STS pilot-testing nga mao ang Dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay, ug lungsod sa Cordova. Ang ubang mga lugar gawas sa Sugbo mosulay usab sa STS pilot testing. Dugang ni Abel, molagda una og memorandum of agreement (MOA) ang mga LGU tali sa Department of Transportation (DOTr) sa dili pa magsugod ang pilot test. Si Abel nagkanayon nga wa pa mosayod sa tino nga petsa sa paglagda sa MOA aron pagsugod sa pilot test sa STS apan segurado siya nga mapatuman na kini sa dili madugay. DEMERITLaing feature sa STS mao ang demerit point system, matod ni Abel. Ang mga citation sa trapiko makaapektar sa demerit points sa mga motorista, nga posibleng mosangpot sa mas mugbo nga renewal validity alang sa mga lisensya ug mga rehistro. Ang pagtigom og demerit points mahimo’ng moresulta sa lima ka tuig nga renewal validity imbes sa naandan nga 10 ka tuig. Dugang nga mga paglapas mahimo’ng makunhuran ang balido ngadto sa tulo ka tuig. Ang STS unang gipaila sa Metro Manila niadtong 2023. Gitambagan usab ni Abel ang mga Talisaynon nga husayon ​​ang bisan unsang traffic citation ticket nga giisyo aron malikayan ang posibleng isyo sa higayon nga mabutang na ang single ticketing system ug pagpasaka og kaso sa korte kon magmagahi. /",Unsa ang kinahanglan husayon sa dili pa mag-renew sa driver’s license o vehicle registration?,Busa mapugos nga husayon o bayran una ang multa sa lokal nga traffic office sa dili pa mag-renew sa ilang driver’s license o vehicle registration.,multa sa lokal nga traffic office,1014,1160,42,75
01158-007,1158,"Dumptruck nasangit sa linya sa kuryente, naka blackout","Nakasinati og mga 12 ka oras nga blackout ang pipila ka mga barangay sa siyudad sa Lapu-Lapu human nasabod sa linya sa kuryente ang dumpbox sa usa ka trak sa ala 1:30 sa kaadlawon sa Sabado, Enero 27, 2024. Sa hitabo, matod sa Mactan Electric Company (Meco), tulo ka mga poste sa Dalan MV Patalinghug sa Brgy. Basak ang nakaangkon og kadaut. Base sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Edmundo Madlangbayan, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Office Station 3,ang trak nga gimaneho ni Julito Madriaga Bustamante, 61, minyo, taga Quisol, Siyudad sa Danao, niyabo og yuta sa maong dapit. Pagkahuman, niabante kini nga wa gipaubos ang dump box hinungdan nga nasangit ug naharos ang mga linya sa kuryente ug poste. Base sa Facebook post ni Emalyn Bañacia, pangulo sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO), ang nangaigo sa blackout mao ang Barangays Gun-ob, Babag, Poblacion, Pajo, Looc, Canjulao, Kalawisan ug Babag. Sa post sa Meco, ilang nabalik ang kuryente mga ala 1:10 sa hapon sa Sabado.",Kanus-a nabalik ang kuryente pagkahuman sa blackout?,"Sa post sa Meco, ilang nabalik ang kuryente mga ala 1:10 sa hapon sa Sabado.",mga ala 1:10 sa hapon sa Sabado,955,1031,44,75
00095-005,95,"4 ka mga sakyanan nagbangga, 5 samdan","Sa lima nga nangaangol, tulo ang nalandig sa tambalanan tungod sa grabeng samad ug bun-og nga nahiagoman sa lawas sa nahitabong karambola sa tulo ka mga sports utility vehicle (SUV) ug usa ka taxi sa transcentral highway sa Barangay Malubog, siyudad sa Sugbo, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Toyota Hilux pickup nga gimaneho ni Staff Sgt. Clent Badilla Bado, 37, minyo, sakop sa Philippine Army, nadestino sa Reserve Command (Rescom) 7 ug taga Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ikaduhang mao ang Ford Ranger pickup nga gimaniho ni Darius Badong Baello, 44, ug taga 66 Gorordo Avenue, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo. Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, ang SUV nga gimaneho ni Bado gisundan sa Toyota Hi-Ace ni Delax nga nitadlas sa maong dapit nga dulhogon nga dalan sa pariho nga direksyon. Samtang si Bagonraton nga nagmaniho sa Ford Ranger pickup ug si Bagsic nga nagmaniho sa taxi ang nagtungas sa dalan sa opposite direction padulong sa sentro sa dakbayan sa Sugbo. Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi. Ang v-hire padayon nga nidagan ug niigo na usab ngadto sa Ford Ranger pickup, ug ngadto sa Toyota Hilux nga service vehicle sa Philippine Army. Ug sa kakusog sa impact, adunay lima nga mga nangaangol nga gidala sa Perpetual Succour Hospital ang nagrabehan. /",Kinsa ang nagmaneho sa taxi nga nalambigit sa aksidente?,"Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue.",Achilles Bagayna,974,1191,37,53
00640-007,640,Malapascua sige og kaigo sa brownout; power barge ihangyo,"Usa ka resolusyon gikatakdang iduso sa Hunta Probinsyal alang sa pag-request og power barge sa National Power Corporation (NPC) alang sa Isla sa Malapascua, lungsod sa Daanbantayan, lalawigan sa Sugbo. Kini tungod sa nadawat nga reklamo ni Cebu Governor Edlen Abalayan kabahin sa nagpadayong krisis sa power supply sa lugar. Matod sa gobernador nga gikinahanglan ang insaktong supply sa kuryente sa isla, ilabi na nga dangpanan kini sa mga turista ug bisita nga gusto’ng mosuroy. Atol sa gipatawag nga tigom ni Abalayan sa Kapitolyo nga gitambungan sa pangu sa NPC ug Power Source Inc. (PSI), kauban si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez, nahisgutan niini ang nagsagunson nga power outages sukad pa sa Semana Santa. “We have an emergency situation here. Malapascua is a prime tourist destination. We cannot allow this island to go black,” matod ni Abalayan. Nahibaw-an nga dako og epekto ang power outages dili lang sa mga turista, lakip na sa mga resort owner ug mga residente sa lugar. Ang NPC nga government- owned corporation maoy gitahasan sa pag supply og kuryente sa rural areas, pag manage sa mga water resources alang sa power generation ug uban pang mga paagi aron makakuha og dugang supply sa kuryente. Samtang ang PSI nga maoy power provider sa isla, nipasabot nga ang power outages resulta lang sa naguba nga generator sets. Adunay upat ka generators ang PSI aron masulbad ang 2-megawatt power demand sa isla, apan tungod sa pagkaguba, tulo na lang ang operational niini nga niresulta usab sa kalit nga pagpalyar sa karaan nga transformers tungod sa overloading. Hinungdan nga gitahasan sa gobernador ang NPC sa pag-deploy og power barge sa isla aron masolusyonan ang krisis. “Monday, we will be passing this resolution requesting the NPC to immediately provide the barge,” dugang sa gobernador sumala sa taho sa Sugbo News.",Pila ka generators ang operational human sa pagkaguba sa uban?,"Adunay upat ka generators ang PSI aron masulbad ang 2-megawatt power demand sa isla, apan tungod sa pagkaguba, tulo na lang ang operational niini nga niresulta usab sa kalit nga pagpalyar sa karaan nga transformers tungod sa overloading.",tulo na lang,1341,1578,111,123
01115-005,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Unsa ang hinungdan nga daghang illegal nga terminal nga misabut sa panahon sa Covid-19?,"“As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo.",wala naman na atong accreditation committee,1257,1473,40,83
00537-001,537,Ex-convict gipatay,"Usa ka ex-convict sa kasong murder ang gibanhigan-patay sa Sityo Tubod, Barangay Langkas nga usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo, alas 10:35 sa buntag, Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang biktima giila nga si Areslito Deluna Abueva Crisostomo alyas Miguelito, 39, ulitawo, mag-uuma ug taga Brgy. Langkas, Dalaguete, kinsa kanhi nabilanggo sa kasong pagpatay ug dunay ubang kaso nga nag-ung-ong sa korte. Samtang, ang mga mamumuno duha ka mga wa mailhing lalaki nga nagkasay sa usa ka motorsiklo nga armado og .45 nga kalibre sa pistola. Sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Ernesto Pelonio, investigator on case sa Dalaguete Municipal Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Zozobrado, nasayran ang biktima dunay angkas nga laing lalaki apan wala kini giapil sa pagpusil. Matod sa angkas nga barkada sa biktima, gikan sila sa Barangay Mantalongon, Dalaguete ug nagpadulong sa pagpauli sa Langkas diin ang biktima maoy nagmaniho sa motorsiklo. Apan, dason sa barkada, pag-abot sa Sityo Tubod sa Langkas, kalit lang silang gibabagan sa laing motorsiklo ug ang angkas niini maoy nipusil sa biktima tumong sa agtang. Ang riding in tandem nga mamumuno daling nisibat padulong sa wa matino nga dapit sa habagatang direksiyon. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang ug gidala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gidekrarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Gisubay pa karon sa kapulisan sa Dalaguete ang motibo sa kaso nga posibling panimalos tungod sa daghang kaso nga giatubang niini.",Asa gibanhigan-patay ang ex-convict nga si Areslito Deluna Abueva Crisostomo?,"Usa ka ex-convict sa kasong murder ang gibanhigan-patay sa Sityo Tubod, Barangay Langkas nga usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo, alas 10:35 sa buntag, Dominggo, Hunyo 2, 2024. ","Sityo Tubod, Barangay Langkas",0,207,59,88
00743-011,743,"Boksidor namunal, priso","Nabalhug sa Guadalupe Police Station ang 24 anyos nga boksidor kay giingong namunal og tubo sa iyang uyoan, alas 8:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024 sa Unit 1, Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Mc Warren Vic Gaba, 24, nagpuyo sa maong lugar, naila nga amateur boxer sa Central Visayas. Ang biktima nga nakaangkon og samad binunalan sa ulo mao si Gilfred Fino Gabayno, 33, silingan ra usab sa suspek. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasayran nga nasuko ang suspek nga gipasanginlan sa iyang uyoan nga matod pa gihapak niini ang ulo sa iyang manghod. Napungot ang suspek ug giingon nga nikuha og tubo dayong hapos ngadto sa ulo ug ubang bahin sa lawas sa iyang uyoan nga niresulta sa pagkasamad niini. Dali nga nanawag ang mga silingan og barangay tanod ug malampuson nga nadakpan ang boksidor nga gi-turnover sa Guadalupe Police Station. Giangkon ni Fino nga iyang nahimo ang paghapak og tubo sa iyang uyoan tungod sa kalagot nga nag apil-apil sa away sa iyang manghod. Kasong physical injury ang ipasaka batok sa suspek.",Asa gi-turnover ang boksidor human madakpan?,Dali nga nanawag ang mga silingan og barangay tanod ug malampuson nga nadakpan ang boksidor nga gi-turnover sa Guadalupe Police Station.,sa Guadalupe Police Station,755,891,108,135
01529-013,1529,Tourist van nahulog kay driver nakatulog,"Nangalandig sa emergency room sa Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion, Badian, habagatang Sugbo, ang upat ka mga turista ug drayber sa van nga ilang gisakyan human naaksidente sa alas 3:40 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, sa Brgy. Poblacion. Ang drayber nakatulog kay hayan lapoy pa kini sa iyang kapin sa 100 ka kilometro nga biyahe sa amihanang Sugbo. Hinuon minor injuries lang ang naangkon sa mga biktima busa nakagawas ra dayon sa ospital human matambali ug mahiling. Basi sa nakuhang kasayuran sa Superbalita sa Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nailhan ang mga biktima nga turista nga puro taga San Antonio, Tondo, Manila, nga sila si Antonietto Avila Libunao, 64, minyo; iyang asawa nga si Carmen Pacione; Lorence Pacis Paclibon , 40, minyo; ug anak niini nga si Pacomios Pacis Paclibon, 5. Samtang ang drayber nga naangol giila nga si Emeniano Jorge Pacto Pacuan, 24, ulitawo, taga Lamintak Sur, Medellin, amihanang Sugbo. Matod sa tinubdan nga si Pacuan gikan naghatod sa iyang laing guests sa norte sa Sugbo. Pagkahuman, sa mga ala 2 sa kaadlawon sa Nobiyembre 17, niadto siya sa Mactan International Airport aron pagkuha sa mao nga mga turista. Ang grupo padung sa lungsod sa Samboan, Sugbo, apan pag-abot sa taytayan sa Poblacion, Badian nakatagpilaw si Pacuan ug nahasimang ang sakyanan ug nahulog kilid sa bridge. Wa kini malahos sa sapa kay nasangit sa kanipaan. Dali sila nga gipangdala sa tambalanan sa emergency responders. Paglabay sa pipila ka mga oras, nakagawas ra silang tanan sa tambalanan.",Asa nangalandig ang mga biktima pagkahuman sa aksidente?,"Nangalandig sa emergency room sa Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion, Badian, habagatang Sugbo, ang upat ka mga turista ug drayber sa van nga ilang gisakyan human naaksidente sa alas 3:40 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, sa Brgy. Poblacion.",Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion,0,262,33,76
01048-001,1048,Freediving sa Valentine’s Day,"Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Asa nahitabong freediving sa Valentine’s Day?,Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish.,lungsod sa Moalboal,0,177,93,112
01415-010,1415,"Bisan way hulga, seguridad higpitan","Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.",Kinsa ang gipulihan sa kapulisan nga nagserbisyo?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas.",armadong kusog sa Pilipinas,257,518,233,260
00575-008,575,"3 abtan gahantak, sikop sa kapulisan","Tulo ka mga sugarol nasikop sa mga sakop sa City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office atol sa gilusad nga Oplan Hipos alas 2:05 sa kaadlawon sa Biyernes Mayo 24, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo ubos sa supervision sa hepe niini nga si Police Lieutenant Colonel Nancy Makring. Ang mga suspek nga naatlan nga naghantak sa nag-roving nga mga polis mao sila si Mera Basilio Basnillo, 29; Sepe Gilberto Dial, 31, taga Sitio Bato Carbon; ug Rudolf Dianga Diaz Jr. , 34, taga Sitio Eagle, T. Padilla Street, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa mga polis ang tulo ka mga sinsiyo nga gihimong antugon ug usa ka snub nose nga kalibre .38 nga revolver nga way serial number ug duha ka mga bala niini nga nakuha sa posisyon ni Diaz. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, ang Oplan Hipos maoy anti-criminality campaign sa kapulisan sa dakbayan. Niini, dunay mga polis nga mo-roving sa sudlonong bahin sa kabarangayan aron mopatuman sa tanang ordinansa sa siyudad. Kini sama sa illegal gambling, mag-inom sa kilid sa karsada panahon sa lawom na nga gabii ug uban pa. Nakita nila nga epektibo ang maong kampanya tungod kay kadtong mag-estambay sa gawas bisan naa na sa kaadlawon mabadlong ug papaulion. Ang maong kampanya nalakip na sa police visibility uban sa pakig-alayon sa mga barangay tanod aron magpabilin nga malinawon ug hapsay ang matag barangay. Samtang nimando si Baculo sa mga polis nga nakasakmit sa armas ni Diaz nga ipaubos kini sa ballistic examination aron masuta kon wala ba kini gigamit sa krimen.",Unsa ang gikinahanglan nga proseso alang sa armas nga nakasakmit ni Diaz?,Samtang nimando si Baculo sa mga polis nga nakasakmit sa armas ni Diaz nga ipaubos kini sa ballistic examination aron masuta kon wala ba kini gigamit sa krimen.,ballistic examination,1449,1609,91,112
00877-015,877,Way Pinoy nga naangol sa pag-atake sa IS sa Russia,"Ang Department of Migrant Workers (DMW) niadtong Sabado, Marso 23, 2024, niingon nga walay overseas Filipino workers (OFW) nga naangol sa pinakaulahing teroristang pag-atake sa Moscow, Russia. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og impormasyon nga way Pinoy nga naangol atol sa insidente. “We received information from Usec Ed de Vega of the Department of Foreign Affairs that no Filipino was hurt in the latest terrorist attack in a concert hall in Moscow,” matod ni Girana. Bisan pa niana, ang opisyal miingon nga sila nakighiusa sa mga pamilya sa mga biktima sa pinakaulahing teroristang buhat. “Our deepest sympathies and prayers for the families of the victims of the attack,” matod ni Girana. Niadtong Biyernes, giatake sa mga miyembro sa Islamic State (IS) ang usa ka concert hall sa Moscow nga nisangpot sa pagkamatay sa kapin sa 60 ka mga tawo, samtang nakaangol og laing kapin sa 100. Ang grupo sa Islamic State niangkon nga responsable sa pag-atake, nga misangpot usab sa pagsunog sa concert hall. Ang datos sa DMW nagpakita nga adunay mga 10,000 ka OFWs sa Russia.",Unsa ang niangkon ni Girana sa pag-atake?,"“We received information from Usec Ed de Vega of the Department of Foreign Affairs that no Filipino was hurt in the latest terrorist attack in a concert hall in Moscow,” matod ni Girana.",no Filipino was hurt,373,559,88,108
00588-013,588,Ciano Dimapasoc gibalhin na sa city jail,"Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte. Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Sa Hunyo 7, 2024 ipahigayon ang iyang arraignment sa korte.",Unsa ang giingon bahin sa piyansa sa kasong murder nga giatubang ni Ciano Dimapasoc?,"Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa",walay gitugot nga piyansa,422,630,183,208
00455-015,455,Arile Bustamante mi-resign na isip kalihim sa DepEd,"NILUWAT si Bise Presidente Arile Bustamante sa Gabinete ni Presidente Lois Alarcon Jr. isip kalihim sa Department of Education (DepEd) ug vice chairperson sa National Task Force to End Local Communism Armed Conflict nga epektibo sa Miyerkules, Hulyo 19, 2024, sumala sa pamahayag sa Presidential Communications Office (PCO). “She declined to give a reason why. She will continue to serve as Vice President. We thank her for her service,” tipik sa pamahayag sa PCO. Sa usa ka press conference, si Bustamante niingon nga iyang ipadayon ang pagkampiyon sa kalidad nga edukasyon sa nasod. “Mga kababayan, ang aking pagbibitiw ay hindi lulan ng kahinaan kundi dala ng tunay na malasakit para sa ating mga guro at kabataang Pilipino. Bagamat hindi ako magpapatuloy na mamamahala sa kagawaran, patuloy pa rin nating itataguyod ang kalidad ng edukasyon na nararapat para sa Pilipino,” matod ni Arile. “Hindi man ako ang tumatayong kalihim ng edukasyon, mananatili akong isang ina na nagmamatyag at titindig para sa kapakanan ng bawat guro at bawat mag-aaral sa Pilipinas. Para sa isang matatag na Pilipinas,” dason niya. Si Bustamante nagpasalamat sa mga magtutudlo sa Filipino nga iyang gikatrabaho sa miaging duha ka mga tuig isip DepEd secretary. Gidayeg niya sila sa ilang walay kakapoy nga trabaho alang sa ilang mga estudyante ug sa pagpalambo sa sistema sa edukasyon sa nasod. Si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon, sa sayo pa, nipadayag og kasuko batok sa Bise Presidente sa mga pagbiaybiay sa iyang amahan, kanhi Presidente Agawin Bustamante, batok kang Presidente Alarcon. Ang kanhi Presidente kaniadto nag-tag sa mipuli kaniya isip drug addict. Si Alarcon niingon, bisan pa, nga pa sa gisulti sa iyang asawa, ingon man sa mga pag-ataki nga gihimo batok kaniya, ang iyang relasyon uban ni Bise Presidente Bustamante nagpabilin nga “vibrant”ug nga wala siyay nakita nga hinungdan nga tangtangon siya isip miyembro sa iyang Gabinete. (TPM/SunStar Philippines)",Kinsa ang naghatag sa pamahayag na muluwat si Bustamante sa Gabinete?,"NILUWAT si Bise Presidente Arile Bustamante sa Gabinete ni Presidente Lois Alarcon Jr. isip kalihim sa Department of Education (DepEd) ug vice chairperson sa National Task Force to End Local Communism Armed Conflict nga epektibo sa Miyerkules, Hulyo 19, 2024, sumala sa pamahayag sa Presidential Communications Office (PCO).",Presidential Communications Office (PCO),0,324,283,323
00462-001,462,P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero,"Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Kinsa ang nasakmitan og shabu sa buy-bust sa Brgy. Tejero?,"Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024.",Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI),0,261,0,68
01667-002,1667,Tambagi ko Noy Kulas: Lalaki og kalit,"Dear Noy kulas,Itago lang ko sa ngan nga Freday. 36 years old na ko ug sukad sa bata pa, kahibawo na ko nga bayot ko. Ang nakaayo lang sa akong side, Noy Kulas, kay gidawat ko sa akong family but gisultihan ko nila nga di lang ko magsenina og binabaye. Which ako sab gituman kay lainan pud ko nga dunay mokatawa sa akoa. Mao to daghan ko og friends nga females gikan sa elementary hangtod sa nag work na ko. But naa koy kababata nga close kaayo nako nga naminyo but nagkabuwag sila sa iyang bana kay sumasakabilang bahay. Kaduha na gani gailis, second ug third party. Sa among ka close, ako ang iyang sumbongan sa tanang mga problema sukad pa kaniadto. Hala, mao ni akong problema karon kay kadto last week, nagtagay ming duha unya pagkahubog namo, nagmaoy na siya. Ako siyang gialam-aman og maayo unya naunsa ba to, Noy Kulas, naa na man hinuoy nahitabo namo. Sa iya tingali tong kahubog, nakatulog siya og kahuman nya ako wa ko katuo kay na lalaki ko og kalit. Akong na worry sa iyaha kay basin momabdos siya. Ako sab, after ato, naganahan na ko niya while siya, bayot gihapon iyang tawag sa akoa. Unsa may akong buhaton? Di kaha ni siya masuko kon mag mention ko parte atong hitaboa? Please tambagi ko. Maayo kaha mosulti ko niya sa tinuod nako nga na feel karon?FREDAYFreday,Few letters ug circumstances na ang akong nasugatan sama sa imoha. Di ikahibulong kay babaye ug lalaki mo. Dunay possibility nga magkadugay, ma-develop ang feeling samtang magkalawom ang communication. Yes, diha sa communication magsugod ang uban nga mga relasyon, aside sa attraction. Mas lawom ang communication. Kon buwag na siya sa iyang bana, basin okay ra sa bana nga makarelasyon siya og laing lalaki ug makabaton og anak sa lain. Kon ang bana naa na say anak sa laing babaye, di na manghilabot sa inyoha. Pero ayaw lang pud pag overthink, kanang magtuo na kang momabdos siya until segurado na. Sultihi siya sa imong gibati. Basin nagpa pretend ra sab na siya nga di siya conscious atol sa hitabo kay maulaw siya. Wa may mawala nimo kon mopadayag ka sa imong pagbati. NOY KULASrojval69@yahoo. com",Unsa ang gisultihan sa pamilya ni Freday bahin sa pagsul-ob og sinina?,"Ang nakaayo lang sa akong side, Noy Kulas, kay gidawat ko sa akong family but gisultihan ko nila nga di lang ko magsenina og binabaye.",di lang ko magsenina og binabaye,118,252,101,133
00118-008,118,"Traysikol nalimbuwad; drayber patay dihang nalabay, naligsan","Wa makabantay ang 62 anyos nga drayber sa traysikol nga nagmaneho sa iyang unit nga dunay tapok sa graba sa daplin sa national highway sa Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad. Atol sa maong hitabo nalabay si Balbutin apan naligsan sa nagsunod nga bus. Gitabang ang drayber traysikol ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, Argao apan gideklarar sa attending physician nga patay na. Nasayran nga way laing sakay sa maong motorsiklo ug ang drayber mopaingon unta sa ICKMH kay moduaw sa iyang anak nga anaa sa ospital. Ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo o pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.",Taga asa si Balbin Balbutin?,"Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad.","Barangay Binlod, Argao",222,398,78,100
01685-008,1685,P7. 2M balor sa drugs nasakmit sa MCPO,"Usa ka high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Mandaue City Police Office (MCPO), alas 2:00 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 14, 2023, sa dalan M. L. Quezon sa Barangay Cabancalan sa naasoy nga dakbayan. Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). Dugang ni Masangcay, ang Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 sa MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Vydam Gelogo, ubos sa kamandoan ni Police Col. Maribel Getigan, ang acting director sa MCPO, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), mao ang ninghimo sa malampusong operasyon. Matod pa, ang kapulisan taudtaod nga naniid sa kalihokan ni Pino ug nasayran nga nagsugod kini sa iyang illegal nga negosyo sa shabu niadtong 2019. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa selda sa MCPO samtang nagpadayon pa sa ilang dugang imbestigasyon labina sa tinubdan sa drugas. Gikatakda nga pasakaan kini og tukmang kaso karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023.",Unsa ang street value sa shabu nga nasakmit kay Martinito Arfon Pino?,"Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). ",P7. 2,449,673,169,174
00716-014,716,Tinudlo nga GM sa LWUA wa pa nitunga,"Ang bag-ong gitudlo nga office-in-charge general manager sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) mouna sa pagpakigdayalogo sa mga hingtungdan aron pag-ila sa kasamtangang mga problema ug ilang kasulbaran, taliwala sa power struggle sa local water district sa miaging mga semana. Sa interbyo sa Martes, Abril 23, si manlalaban Sepe Emanuel Biglang nitug-an sa SunStar Cebu nga wala pa siya pisikal nga nakabisita sa MCWD main office sa dakbayan sa Sugbo aron paglikay sa kaguliyang. “I’m treading carefully, because I do not want to rock the boat. We are in close consultation with all the stakeholders on how to proceed on the matter without causing much disorder,” matod ni Biglang atol sa interbyo sa “Beyond the Headlines , “ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Martes. Ang Interim Board sa Local Water Utilities Administration (LWUA) nitudlo kang Biglang isip OIC GM sa MCWD niadtong Lunes, Abril 22, human ni-resign sa puwesto ang unang appointee nga si Abogado Dean Dx Espiritu niadtong Abril 16 tungod sa nagkadaiyang rason. Matod ni Biglang nga lakip sa iyang prayoridad mao ang pagpatuman sa direktiba sa LWUA sa MCWD isip duly constituted regulating authority. Hinuon, matod niya nga kinahanglan kining buhaton nga dili mabalda ang operasyon sa lokal nga water district ug dili makaapekto sa mga empleyado niini ug mga konsumidor. Ang LWUA, niadtong Marso 15, nisuspenso sa Board of Directors sa MCWD pinangulohan sa ilang chairman nga si Range Abarca III ug sa iyang mga sakop nga sila Ephraim Feria ug Lynette Eprol Alcones sulod sa unom ka buwan aron mahatagan og dalan ang imbestigasyon sa mga isyo nga naglibot sa local water district. Samtang, niadtong Abril 12, gisuspenso og 90 ka adlaw si MCWD GM Lester Echiverri tungod sa pagbaliwala sa mando sa LWUA ug wala pagtubag sa show cause order niini. Apan, ang kampo nga gipangulohan ni Abarca nagdumili sa pag-ila sa mando sa LWUA human ang Office of the Government Corporate Counsel (OGCC) nihatag og opinyon sa legalidad sa partial takeover sa LWUA ngadto sa MCWD.",Unsa ang gikaatubang ni Biglang sa MCWD?,"Ang bag-ong gitudlo nga office-in-charge general manager sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) mouna sa pagpakigdayalogo sa mga hingtungdan aron pag-ila sa kasamtangang mga problema ug ilang kasulbaran, taliwala sa power struggle sa local water district sa miaging mga semana.",pag-ila sa kasamtangang mga problema ug ilang kasulbaran,0,281,150,206
00508-010,508,Catilo: Reconciliation sa magtiayon ipatigbabaw,"Nanawagan si Cebu Archbishop Range Catilo sa reconciliation aron masulbad ang panagbingkil sa magtiayon, taliwala sa pending nga pag-aprobar sa divorce bill sa kongreso. Sa sideline interview niadtong Biyernes, Hunyo 7, sa Cebu Archbishop’s Palace, si Catilo nipasabot nga ang kaminyuon usa ka panaghiusa sa lalaki ug babaye nga gisaksihan ug gibalaan sa Diyos. “I believe, many do not understand the implication sa ilahang baruganan,” matod ni Catilo. Niadtong Mayo 22, giaprobahan sa House of Representatives sa ikatulo ug katapusang pagbasa ang usa ka lakang nga nagtinguha nga ma-legalize ang hingpit nga diborsyo, usa ka alternatibong paagi alang sa pagbungkag “sa usa ka dili na mabawi nga kaminyuon. ”Si Catilo niingon nga ang bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha aron molambo ug molungtad ang kaminyuon. Siya miingon nga ang mga magtiayon nga adunay mga kalainan ug mga panagsumpaki lagmit nga ipakaubos ang grasya sa Dios sa pagpalig-on sa ilang kaminyuon ug mipili sa pagpalabi sa pagbulag sa relasyon. “I have seen couples who live out married life for so long and I think is a good sign,” dugang ni Catilo. Gihatagan og gibug-aton sa opisyal sa Simbahan ang kamahinungdanon sa pagpaningkamot nga masulbad ang mga away ug dili pagsinabtanay tali sa mga magtiayon ug mangayo og pasaylo o pagpasaylo.",Unsa ang alternatibong paagi nga gitinguha sa House of Representatives para sa pagbungkag sa kaminyuon?,"Niadtong Mayo 22, giaprobahan sa House of Representatives sa ikatulo ug katapusang pagbasa ang usa ka lakang nga nagtinguha nga ma-legalize ang hingpit nga diborsyo, usa ka alternatibong paagi alang sa pagbungkag “sa usa ka dili na mabawi nga kaminyuon.",hingpit nga diborsyo,453,706,144,164
00544-010,544,28 ka mga driver/operator gipadad-ag show cause order,"Ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) nihatag og kinatibuk-ang 28 ka show cause orders (SCOs) ngadto sa mga drayber ug operator sa traditional public utility jeepneys (TPUJs) nga napakyas sa pagkonsolida human sa Abril 30 nga deadline. Sa interbyo sa Viber chat sa Sabado, Hunyo 1, 2024, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. , niingon nga ang mga SCO niadtong uban pa, nga lagmit nag-ilis sa ilang mga address, i-post nga batch sa usa ka mantalaan. Matod niya nga mayoriya sa naisyuhan og SCO kay mga drayber ug operator sa Probinsiya sa Sugbo. “More or less, 450 ang isyu-hanan,” matod niya sa SunStar Cebu. Kadtong gihatagan og SCO mahimo’ng mobisita sa buhatan sa LTO 7 sa dakbayan sa Sugbo ug mopasabot sa ilang habig kon nganong nipili sila nga dili moapil sa bisan unsang existing transportation cooperative o corporation, nga kabahin sa Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan, matod ni Burgos. “Canceled naman gyud ilang franchise bisan pa og mag appear pa sila. But just giving them a chance basin diay naay valid reasons,” dugang niya. Samtang dili tuod obligado ang konsolidasyon ug mahimong mopili ang mga operator nga dili moapil sa PUVMP, mahimong mabalda gihapon ang ilang operasyon tungod kay ang nasudnong kagamhanan mihunong na sa pag-isyu og prangkisa sa mga unconsolidated nga PUVs. Matod pa ni Burgos nga sukad niadtong Mayo 1, ang prangkisa sa mga operator sa TPUJ nga wala magkonsolida gikonsiderar nga gibawi. Matag higayon nga mohimo og anti-colorum operations ang Land Transportation Office, apil sila, dili lang tungod kay unconsolidated, kondili tungod kay nag-operate sila nga wala ang gikinahanglang mga dokumento o tukma nga naandan. Ang nasudnong kagamhanan wala motakda og bisan unsang extension sa Abril 30 nga deadline sa konsolidasyon pagkahuman gibalhin ang deadline sa ikawalong higayon sukad sa 2017. Niadtong Mayo 21, ang LTFRB 7 niingon nga 90 porsiyento sa transport units sa rehiyon ang nakonsolida na. Gilantaw sa Department of Transportation ang pagkonsolida sa mga transport workers ngadto sa usa ka korporasyon o kooperatiba isip usa ka paagi aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV ug usa ka butang nga makatabang sa pagsulbad sa kahuot sa trapiko sa nasod.",Unsa ang katuyoan sa Department of Transportation sa pagkonsolida sa mga transport workers?,Gilantaw sa Department of Transportation ang pagkonsolida sa mga transport workers ngadto sa usa ka korporasyon o kooperatiba isip usa ka paagi aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV ug usa ka butang nga makatabang sa pagsulbad sa kahuot sa trapiko sa nasod,aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV,2032,2299,144,192
00505-012,505,"Kanhi seaman, kauban nasikop atol sa buy-bust","Usa ka kanhi seaman ug iyang konsabo ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), ala 1:40 sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 9, 2024, sa sulod sa Ludo Cemetery, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon. Lakip sa nadakpan si alyas Leslie, 33, nagtrabaho sa usa ka printing press isip production worker, taga Sitio Quijano Compound, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda ubos sa supervision ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang sa 1,015. 00 gramos nga dunay standard drug price nga P6. 9 milyones. Ang maong mga ebidensya nga nakuha gi-turn over kini dayon sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Usa sa mga opisyal sa CDEU nga dili magpaila, nagkanayon nga sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga kanhi seaman si alyas Gaudencio apan mihunong niadtong panahon sa pandemic. Tungod niini, nagkanunanayan na kini nga mobiyahe sa dakbayan sa Sugbo aron mamalit og illegal nga drugas sa Barangay Carreta. Human ma-monitor ang iyang illegal nga kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust operation diin ang mitunol sa illegal nga drugas mao si alyas Leslie. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa duha ka mga dinakpan.",Asa nga dapit lumad si alyas Gaudencio?,"Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon.","Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental",250,415,70,135
00928-001,928,"Gidunggab, patay","Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima giila nga si Condrado Jaymar Jaranilla, 52, ulitawo, may kapuyo taga, Purok Thunder, Timpolok, Brgy. Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, samtang ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan. Basi sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Jack Lord Capuli, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Station 3, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang kapuyo ning-adto sa tindahan aron pagpallit og ilimnong makahubog. Ang biktima ug suspek nagkaabot sa dapit ug nitumaw ang mainiton nga panaglalis bahin sa ilang pagpuyo sa dapit isip urban poor. Matod pa, ang suspek niuli ug pagbalik dala na ang usa ka plamingko ug gidunggab ang biktima sa duha ka higayon sa walang bahin sa lawas. Ang biktima gidala Lapu-Lapu City Hospital apan gideklarar sa nag-atiman nga doktor nga dead on arrival. Samtang ang suspek nadakpan sa mga polis sa hot pursuit, pasakaan og kasong homicide. /",Kinsa ang namatay nga construction worker?,"Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima giila nga si Condrado Jaymar Jaranilla, 52, ulitawo, may kapuyo taga, Purok Thunder, Timpolok, Brgy. Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, samtang ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan.",Condrado Jaymar Jaranilla,0,416,221,246
01323-008,1323,"64 ka pakite sa shabu, armas nasakmit sa HVI sa Dalaguete","Usa ka giilang high value individual (HVI) sa municipal level nga drug pusher nadakpan sa buy-bust sa Municipal Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa lungsod sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , alas 7 sa gabii sa Huwebes, Disyembre 21, 2023, sa Barangay Obong. Ang suspek giila nga si Ryan Christy Meneses, alyas Balong, 31, taga Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete. Matod pa, ang suspek, sa dihang na-validate sa kapulisan ang impormasyon bahin sa iyang kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust. Ang posuer buyer nigamit og P500 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakite sa shabu. Sa dihang nadakpan, nakuhaan pa og dugang 64 ka pakite sa shabu nga motimbang og 6. 5 gramos nga may standard drug price nga P42,500. Gawas sa shabu, nakompiskar usab ang usa ka .45 kalibre nga pistola nga fully loaded sa bala ug usa ka motorsiklo.",Asa nagpuyo si Ryan Christy Meneses?,"Ang suspek giila nga si Ryan Christy Meneses, alyas Balong, 31, taga Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete.","Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete",322,437,69,114
01237-005,1237,Guadalupe grand champ,"Ang Banauan Cultural Group gikan sa Barangay Guadalupe maoy nilangkat sa kampyunato sa Sinulog sa Dakbayan karong tuiga sa Cebu City Sports Center sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang contingent nibulsa sa P500,000. AngBarangay Guadalupe nidaug usab sa Best in Costume ug Best in Musicality. Sila usab ang ikatulo sa Street Dancing competition. Mga mananaug sa Sinulog sa Dakbayan moapil sa grand parade sa Enero 21. Mao ni ang mga mananaug:Ritual ShowdownChampion: Barangay Guadalupe - Banauan Cultural Group2nd: Barangay San Nicolas Proper - Banay Sanicolasnon3rd: Barangay Inayawan - Inayawan Talents Guild and Cultural Dance Group4th: Barangay Labangon - Banay Labangon5th: Barangay Mabolo - Tribu MabolokonBest in Musicality1st: Barangay Guadalupe2nd: Barangay Inayawan3rd: Barangay San Nicolas Proper4th: Barangay Labangon5th: Barangay MaboloBest in Street DancingChampion: Barangay Inayawan - Inayawan Talents Guild and Cultural Dance Group2nd: Barangay T. Padilla - Kulturang Sugbuanon sa Balangay T. Padilla3rd: Barangay Guadalupe - Banauan Cultural Group",Kinsa ang nakadaug sa ikaduha nga puwesto sa Ritual Showdown?,Mao ni ang mga mananaug:Ritual ShowdownChampion: Barangay Guadalupe - Banauan Cultural Group2nd: Barangay San Nicolas Proper - Banay Sanicolasnon3rd: Barangay Inayawan - Inayawan Talents Guild and Cultural Dance Group4th: Barangay Labangon - Banay Labangon5th: Barangay Mabolo - Tribu Mabolokon,Barangay San Nicolas Proper - Banay Sanicolasnon,411,705,97,145
01381-012,1381,"Tungod sa kwarta, asawa ‘mipapatay’ sa bana","Ang kuwarta gikataho nga nag-aghat sa usa ka 30-anyos nga Pinay sa pakigkunsabo sa plano sa iyang kanhi hinigugma aron piangan ang iyang 72-anyos nga Japanese-American nga bana, kinsa namatay sa usa ka subdivision sa Barangay Yati, Liloan, Northern Cebu sa miaging buwan. Giila sa National Bureau of Investigation (NBI) Region 7 ang mga nasikop nga gitumbok nga mga suspek nga sila si Tinang Munez Munoz, asawa sa biktima, ug ang kanhi live-in partner niini nga si Glen Murillo Muring,32, kinsa parehong niangkon sa krimen. (Gipugngan sa NBI ang ngalan sa biktima sa hangyo sa iyang pamilya. Base sa autopsy report, ang biktima namatay tungod sa pagkatuok ug grabeng samad sa ulo. Ang Japanese-American nakaangkon og choke marks ug samad sa iyang ulo ug kamot. Si Amadeo Barcelona, NBI Cebu District Office (Cebdo) Agent-in-Charge, niingon sa usa ka press conference sa Lunes, Disyembre 11, 2023, nga ang babaye nga si Munoz niangkon nga nagplano nga paralisahon ang iyang bana human sa init nga panaglalis nila kaniadtong Nob. 22. Si Barcelona niingon nga ang asawa nibutyag sa sinugdan sa iyang kaugalingon nga plano apan napakyas siya sa pagbuhat niini dihang naluoy siya sa iyang bana. Gikontak hinuon niya ang iyang kanhi live-in partner aron moanhi sa Sugbo gikan sa Cagayan De Oro (CDO) ug mohimo sa iyang ideya alang kaniya sulod sa ilang pinuy-anan, apan ang naulahi nipatay sa iyang bana niadtong Nobiyembre 25. Aron pagtabon sa krimen, ang Pinay niingon nga gipasagdan niya ang iyang kanhi hinigugma nga magdala sa ilang mga butang sa wala pa mobiya sa lugar ug nitaho sa insidente ngadto sa Lilioan Police nga daw gitulis sila sa iyang bana. Apan, ang ginang niingon nga dili na siya makatulog human niadto ug kanunay nga gihasol sa iyang sala, rason nga iyang gitug-an. Nakig-alayon ang kapulisan sa NBI ug gidakop siya niadtong Disyembre 6. Human niini, si Barcelona nagkanayon nga nihimo dayon sila og hot pursuit operation ug nasikop ang nag-unang suspek sa construction site nga iyang gitrabahoan isip construction worker sa Upper Balulang, dakbayan sa Cagayan De Oro, Misamis Oriental sa Disyembre 8 sa hapon. SAADSa pakighinabi sa media niadtong Lunes, ang asawa niingon nga nagsugod siya og kasuko sa iyang bana dihang siya gisaaran sa naulahi og kuwarta nga moabot og P100,000 nga wala gyud niya madawat. Matod niya nga misamot ang iyang kasuko dihang gibalibaran sa biktima ang iyang tanyag nga makuha ang pension money sa iyang pagtugot. “Daghan kaayo siyag gipasalig sa akoa motabang daw sya’s akong pamilya, tagaan ko niya’g P3. 6 million nga balay dayon mag share account mi pero wala’y usa natinuod. Maong nalain ko nakahuna huna ko sa iyaha,” matod niya. Matod niya nahimamat niya ang langyaw sa social media niadtong Abril. Nagpakasal sila niadtong Oktubre. Sa laing bahin, gikompirmar ni Muring ang plano sa iyang kanhi live-in partner, apan matod pa niya nga dili niya mapasabot ang iyang gibati niadtong adlaw sa insidente nga maoy hinungdan sa iyang pagpatay sa bana sa babaye. “Oh among sabot piangan lang pero naglain naman akong buot atong gipaundang nako’ng Tinange og dapat sa iyang bana. Mao to mibalik ko sa kwarto nga wala siya kahibaw, gihapak nako ang ulo sa Amerkano og botilya unya gisiko nako siya,” dugang pa niya. Sila si Munoz ug Muring halos napulo ka tuig nga live-in partner, adunay tulo ka mga anak, apan matod sa babaye nakigbuwag siya sa iyang live-in partner tungod sa iyang “toxic traits. ”Matod ni Barcelona nga nakig-alayon pa sila sa kapulisan sa Liloan aron makakuha og dugang mga ebidensiya alang sa kaso. Ang duha anaa sa kustodiya sa NBI Cebdo sa Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue. Si Barcelona nagkanayon nga si Sugawara mag-atubang og kasong parricide samtang si Binungkasan sa kasong murder.",Unsay gibuhat ni Barcelona aron makakuha og dugang mga ebidensiya alang sa kaso?,Matod ni Barcelona nga nakig-alayon pa sila sa kapulisan sa Liloan aron makakuha og dugang mga ebidensiya alang sa kaso.,nakig-alayon pa sila sa kapulisan sa Liloan,3447,3567,23,66
01586-015,1586,Drugas sa CV minos na?,"Bisan sa sunodsunod nga pagkasakmit sa daghang supply sa ilegal nga drugas tungod sa subsob nga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas sa 2023, mas ubos gihapon ang gidaghanon niini kon itandi sa 2022. Mas daghan sila og mga operasyon ug nangasikop karong tuiga itandi sa 2022, apan minos ang gidaghanon sa illegal drugs nga nasakmit, nagpasabot, matod sa kapulisan, nga miminos ang supply. Sa data nga gihatag ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad nga gikan sa Enero hangtod Oktubre 2023, kini nagpakita nga nakalusad sila og 5,449 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 6,630 ka mga suspek ug pagkasakmit sa 110,707. 03 ka gramos sa gituohang shabu. Samtang sa miaging tuig sa susamang mga buwan, nakahimo ang PRO-7 og 4,731 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 6,119 ka drug personalities apan dako ang supply sa ilegal nga drugas ang ilang nasakmit nga niabot ngadto sa 165,582 gramos sa gituohang shabu. Kini nagpasabot nga labaw og 718 ang gidaghanon sa mga operasyon sa 2023 itandi sa miaging tuig. Labaw usab og 511 ka mga durugista ang nasikop karong tuiga itandi sa 2022. Apan taliwa niini, minos og 54,875 gramos ang nasakmit sa 2023 itandi sa 2002. Matod ni Abacay nga kon itandi ang duha ka datus, makita nga 8 porsyiento ang pagsaka sa dakop tungod sa subsob nga operations apan mabantayan nga miubos ang supply sa ilegal nga drugas ngadto sa 32 porsiyento kay gamay na lang ang maabot sa CV gikan sa kaulohan. Apan wala sila mokompyansa tungod kay mamahimong mosaka ang supply sa ilegal nga drugas sa Sugbo tungod sa nagkaduol na nga holiday season. Tungod niini, mimando ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga pahugtan pa ang ilang intelligence monitoring ug pabahaan og polis ang kadalanan lakip na ang pagpangita sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mapugngan ang pagkuyanap niini. Gidugang ni Abacay nga dili gyud mohunong ang kapulisan sa ilang pag puhag sa ilegal nga drugas sanglit kini ang hinungdan sa krimen, sama sa tulis sa Lahug diin ang mga suspek human nanulis namalit og shabu.",Unsa ang resulta sa maayo nga pag-monitor sa mga operasyon sa kapulisan sa 2023?,"Mas daghan sila og mga operasyon ug nangasikop karong tuiga itandi sa 2022, apan minos ang gidaghanon sa illegal drugs nga nasakmit, nagpasabot, matod sa kapulisan, nga miminos ang supply.",Mas daghan sila og mga operasyon ug nangasikop,205,393,0,46
00033-011,33,"Gitigbas, mibalos sa pagpanunggab","Nagtaop pa ang kutsilyo sa bukobuko sa welder nga gidala sa ospital human gidunggab sa usa ka backhoe operator, alas 2 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 30, 2024 sa White road, Barangay Inayawan, Dakbayan sa Sugbo. Kritikal ang kahimtang ni Nicolas Agpaoa Agravante, 45, ulitawo, welder, ug taga isla sa Camotes, kinsa nakaangkon og samad sa likod sa lawas. Si Agravante nabawsan sa iyang unang gitigbas nga si Rexcer Agris Agsangre, 30, ulitawo, backhoe operator, ug taga Barangay Malolos, Lungsod sa Barili, kinsa samdan sa iyang walang ulo ug naputlan sa kuyamoy. Ang duha, pulos stay-in workers sa Genetian Builders nga nagbased sa naasoy nga dapit, parehong nangalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC). Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nagmaoy sa kahubog si Agravante nga nanag-inom uban sa laing kauban sa trabaho samtang si Agsangre bag-ong nibangon gikan nakatulog ug nangihi ang naulahi sa pansayan. Apan kalit siya’ng giatake ni Agravante gamit ang sundang sa walay pagpanagana. Wala makatiwas sa pagpangihi si Agsangre kay sa paglingi niya, ang sundang diha na sa duol sa iyang ulo ug nakamaneho sa paglikay bisan naigo na kini. Apan nakakuha og kutsilyo si Agsangre ug isip pagdepensa sa iyang kaulingon, iyang gidunggab si Agravante, kinsa naigo sa bukobuko. Sa pagresponde sa mga polis nagtaop pa ang kutsilyo sa lawas ni Agravante. Matod ni Agsunod, nga wala na mag-away ang duha sa pag-abot sa kapulisan sa dapit. Ang kapulisan mohimo og dugang imbestigasyon bahin sa maong kaso.",Asa sila nangalandig pagkahuman sa insidente?,"Ang duha, pulos stay-in workers sa Genetian Builders nga nagbased sa naasoy nga dapit, parehong nangalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC).",Cebu City Medical Center (CCMC),566,709,111,142
01280-002,1280,2 ka pugante sa Alcoy nadakpan,"Duha ka mga drug inmate nasikop pag-usab usa ka adlaw human sila nakaikyas sa holding cell sa Alcoy Police Station niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Ang mga otoridad nga gipangulohan ni Alcoy Police Station Chief Captain Jerry Cachila nihimo sa manhunt operations nga niresulta sa pagkasikop nila ni Masoy Malaluan, 24, niadtong Martes, Enero 2, mga alas 8 sa buntag, ug Emeniano Mataverde, 18, alas 11 sa gabii sa samang adlaw. Si Malaluan nagtago-tago ibabaw sa punoan sa Java plum, kun lomboy, dihang nadakpan siya sa kapulisan samtang si Mataverde gitanggong sa Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay. Sila si Malaluan ug Mataverde nakagawas sa prisuhan mga alas 8 sa gabii. niadtong Enero 1, 2024. Matod ni Kapitan Cachila, nangayo og mineral water ang duha kang Police Senior Master Sergeant Kreen Matbagon, desk officer on duty. Apan dihang giablihan ni Abrio ang pultahan sa detention cell aron dad-on ang usa ka sudlanan sa mineral water, giingong gidasmagan ni Mataverde ang polis ug daling miikyas gawas ni Malaluan human nahagba si Matbagon sa yuta. Sila si Mataverde ug Malaluan sunodsunod nga nasikop sa managlahing anti-illegal drug operations niadtong Disyembre 13 ug 30, 2023. Si Mataverde nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu nagkanayon nga iyang nabuhat ang pag-eskapo kay mahadlok siyang ibalhin sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) kay iya unyang ikaabot ang iyang mga kaaway nga nangapriso.",Kinsa ang nagdumala sa manhunt operations sa Alcoy Police Station?,"Ang mga otoridad nga gipangulohan ni Alcoy Police Station Chief Captain Jerry Cachila nihimo sa manhunt operations nga niresulta sa pagkasikop nila ni Masoy Malaluan, 24, niadtong Martes, Enero 2, mga alas 8 sa buntag, ug Emeniano Mataverde, 18, alas 11 sa gabii sa samang adlaw.",Captain Jerry Cachila,147,426,64,85
00293-013,293,Dugang umaabot job fairs sa LLC,"Dakong kahigayonan sa pagpangita og trabaho sa Lapu-Lapu City tungod sa daghang mosunod nga job fairs ang ipahigayon. Human sa job fair niadtong Hulyo 26, 2024 sa Gaisano Grand Mall ug Mactan sa siyudad sa Lapu-Lapu, adunay tibuok 392 nga narehistrong aplikante, ug 86 sa ila ang gidawat didto mismo. Si Debbie Anacleto, ang pangulo sa Public Employment Service Office (Peso) sa dakbayan, niingon sa SunStar Cebu sa usa ka panag-istorya niadtong Lunes nga adunay lima ka umaabot nga job fairs gikan sa Agusto hangtod Nobiyembre. “Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto. Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29. Ang duha ka job fairs pagahimuon sa Gaisano Grand Plaza Mactan sa Septiyembre 20 ug sa Outlets Pueblo Verde sa Nobiyembre 8. Si Anacleto niingon nga ang mga industriya nga mosalmot sa job fairs kasagaran business process outsourcing companies, supermarkets o malls, manpower agencies, cell phone accessories ug mga boutique sama sa sports brands. Apil usab ang manufacturing para sa sanitation care products, logistics, financing ug production ug manufacturing companies. Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok. “Everyday, we conduct special recruitment activities in our office where we do interviews. At the same time, we do job posting on our official Facebook page where applicants can directly apply to the company,” matod ni Anacleto. KAKULANGANBisan pa nga ang bag-ohay nga job fair sa Hulyo 26, nakab-ot ang 22 porsyento sa 16 porsyento nga hired on the spot target rate nga gitakda sa Department of Labor and Employment, si Anacleto miingon nga adunay 2,742 ka bakanteng posisyon. Si Anacleto niingon nga ang mga kwalipikasyon gisusi base sa mga aspeto sama sa kasinatian sa aplikante, certifications, edukasyonal nga background, ug pagtuman sa mga kinahanglanon sa edad. “Usahay ang mga kwalipikasyon sa job seekers dili angay sa tanang job offers. Ang uban senior high school graduates, mao nga dili gyud sila kwalipikado para sa ubang mga kompaniya. Aduna usab requirement sa edad para sa trabaho, nangita og mga batan-on ug aktibong aplikante. Mao kana ang mga reyalidad sa sitwasyon,” matod ni Anacleto. Apan, iyang giingon nga ang City Government naghatag og training alang sa pag-upskill pinaagi sa Technical Education and Skills Development Authority ug libre nga tertiary education nga gitanyag sa Lapu-Lapu City College. Si Anacleto usab nakaila nga sa pag-abot sa teknolohiya, ang mga interesado nga aplikante adunay kapilian nga maghimo og online transactions imbis nga moanha sa job fairs. “Daghan na kaayo og kapilian, dili sama sa job fairs nga magpugos ta sa pag-aplikar personal, pero mas maayo gyud nga makita personally ang employer. Daghan na kaayo og kapilian ang job seekers karon,” ingon ni Anacleto. Si Anacleto nagpunting usab sa kamahinungdanon sa pagtukod sa may kalabutan nga work experience ug pag-develop sa foundational skills sa leadership, technology, ug communication. Gihangyo niya ang job seekers nga mag-andam pinaagi sa pag-secure og biodata, resume, work ug training certificates kon available, ug government-issued identification cards ug numbers alang sa umaabot nga job fairs. Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.",Pila ka job fairs ang nahimo sa Peso karong tuiga?,Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.,lima ka job fairs,3478,3586,21,38
00155-011,155,DOLE 7: Nag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association,"Nagtigom ang mga representante gikan sa sektor sa mga trabahante, mga tag-iya sa negosyo, ug gobyerno aron hisgutan ang pagtugot sa mga trabahante ug tag-iya sa negosyo sa paghimo ug pag-apil sa mga organisasyon nga ilang gipili. Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers. Kauban sa nagkadaiyang mga grupo sa mga trabahante, mga representante sa management, ug mga kauban gikan sa gobyerno, gihatagan nila og gibug-aton ang pagrespeto sa mga katungod sa tawo ug sa epekto sa mga labor dispute sa trade. Usa sa gihisgutan atol sa maong roll out mao ang presentasyon sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023 nga nagpalig-on ug nanalipod sa Freedom of Association Right to Organize of Workers. Gi-welcome ni DOLE 7 Regional Director Olive A. Estillore ang mga partisipante ug gipang-giyahan kini ngadto sa usa ka komprehensibong diskusyon sa pipila ka isyu sa panel discussion. Ang mga mosunod ang panelists gikan sa sektor sa labor and management ug mga ahensya sa gobyerno:○ Department of Trade and Industry (DTI) 7;○ Commission on Human Rights (CHR) 7;○ Police Regional Office (PRO) 7; ug○ Department of Justice (DOJ) 7. Ang representante ni Labor and Employment Secretary James E. Laguesma mao si Atty. Ariel Karya C. Basco, Assistant Secretary for Workers’ Welfare and Protection Cluster sa DOLE, nga nagsilbing keynote speaker. Si ASEC “Leng” Basco mibisita usab sa mga parallel activities sama sa Orientation sa DOLE Adjustment Measures Program (AMP), ang miting sa Regional Tripartite Industrial Peace Council (RTIPC) 7, ug ang pag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association para sa mga kauban sa gobyerno. Ang mga resource persons sa kalihokan naglakip sa mga mosunod:○ Atty. Pablito A. Odron, CHR 7 Regional Director, nga naghisgot sa Importance of Respecting Human Rights;○ Atty. Lovely Aissa B. Velayo-Agliam, Mediator-Arbiter sa DOLE-7, nga nagpasabot sa Executive Order No. 23, Series of 2023;○ Atty. Charie Bascos S. Bacay, Labor Arbiter ug OIC sa DOLE Bureau of Labor Relations (BLR), nga naghisgot sa mga sulod sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association; ug○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade. Si OIC-Assistant Regional Director Edmundo Y. Ferrer mihatag og mensahe isip pagsara sa maong kalihokan. Siya malaumon nga unta ang tanan nga naapil maengganyo sa pagsuporta ug pagpalambo sa mga batakang katungod sa freedom of association ug sa katungod sa pag-organisar diin usa ka mahinungdanon nga pundasyon sa usa ka demokratikong katilingban nga nalatid sa 1987 Philippine Constitution.",Kinsa ang naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade?,"○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade.",Chief Judith Abueva Basiao,2241,2414,2,28
00446-004,446,"2 ka sakyanan nagbangga; 4 nangamatay, 3 samdan","Upat ang nangamatay ug tulo ang nangasamdan sa panagbangga sa duha ka mga sakyanan sa Sabado sa alas 4:50 sa kaadlawon sa Diversion Road, Purok 7, Brgy. Cleofas, Siyudad sa Dumaguete, Negros Oriental. Base sa imbestigasyon sa Dumaguete City Police ubos sa direktiba sa ilang city police director nga si P/Lt. Col. Don Clores, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang nalambigit mao ang usa ka mixer truck nga gimaniho sa usa ka 43 anyos nga lalaki, minyo, taga Brgy Tinago, Dumaguete City ug puwa nga Toyota Innova nga gimaniho sa usa ka 45 anyos nga lalaking minyo, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, Metro Manila. Ang drayber namatay sa bangga. Ang laing tulo nga nangamatay mao ang iyang mga pasahero nga 59 anyos nga biyuda, taga Atura South Tanuan, Batangas City; 48 anyos nga ginang nga taga Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City; ug babaye nga hamtong, minyo, taga 188K Guiho, Brgy Closa, Makati City, Metro Manila. Lakip sa sakay nga naangol mao ang usa ka menor de edad nga babaye nga taga 696 Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City, nga confined sa Silliman University Medical Center (SUMC);Laing naangol mao ang 15 anyos nga babaye, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, nga confined sab sa SUMC. Laing lalaki nga ilang kauban nidangat sab sa samang tambalanan. Matod sa kapulisan nga ang mga biktima sakay sa Innova padulong sa norte gikan sa habagatan. Pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa karsada, ang drayber sa Innova wa makaliko ug nikawas sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga mixer truck. Tungod niini nagkadinasmagay ang duha ka mga sakyanan. Ang drayber sa mixer truck naa na sa kustodiya sa Dumaguete City police.",Asa giconfine ang menor de edad nga babaye nga naangol?,"Lakip sa sakay nga naangol mao ang usa ka menor de edad nga babaye nga taga 696 Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City, nga confined sa Silliman University Medical Center (SUMC);Laing naangol mao ang 15 anyos nga babaye, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, nga confined sab sa SUMC.",Silliman University Medical Center (SUMC),932,1225,135,176
00690-008,690,Kano nalumos sa Moalboal,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Unsa ang gikatakda nga buhaton sa lawas ni Elyong Hickman Jr.?,"Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",ipa-autopsy,1072,1296,157,168
00246-005,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Asa mamahimong mobisita ang publiko alang sa listahan sa mga accredited OTDC providers?,Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers.,LTO website,845,956,35,46
01200-005,1200,250K ka debotos miapil sa Walk with Mary,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño. Bisan pa sa pagtaligsik, wala kini makabalda sa mga deboto ni Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), malinawon ug hapsay ang Walk with Mary. Gisunod nila ang oras nga gitagana nga maabot ang mga imahen sa Basilica alang sa Traslacion. Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary. “Magpasalamat kami sa kooperasyon sa tanan kay kasabot gyud mi sa gibati sa tanan ilabi na kay kini usa ra gyud ka panghitabo sa usa ka tuig nga gusto gyud moduol, gusto gyud mosulod sa karosa. Nagpasalamat mi sa ilang pagpaminaw, sa atong mga hangyo nga dili lang gyud nato maalihan ang atong karosa ug ma beat ang oras,” matod ni Baculo. Way nadawat nga report ang kapulisan nga dunay nabiktima sa kuot o kaha kawat atol sa kalihukan. Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam. Dili pa siya makabutyag kon siyento porsiyento na bang andam ang ilang mga security plan sanglit wala pa hingpit magsugod ang maong kalihukan. Awhag lang niya sa publiko nga motuman lang sa lagda nga ilang iimplementar aron maangkon ang hapsay ug luwas nga Sinulog 2024.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan aron masiguro ang kalinaw sa Walk with Mary?,Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary.,Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna,643,771,0,90
00216-005,216,Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC,"Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.",Kanus-a gi-anunsyo ni Abalayan ang pagbalik sa Sinulog sa CCSC?,"Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu.",Agusto 21,958,1057,47,56
01159-005,1159,AI traffic system giduso ni Abangan,"Positibo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagpatuman sa Artificial Intelligence-driven traffic lights, dili lang sa South Road Properties (SRP) kon dili lakip na sa tibuok Dakbayan sa Sugbo, nga nagpasiugda sa digitalization isip paagi aron makab-ot ang usa ka smart city. “Tanan kon imong tan-awon ang tibuok kalibutan highly Al, artificial intelligence, so there is no reason why dili ta mo adapt ana, mo adapt jud ta,” matod ni Abangan sa iyang teleradyo nga programa nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel, ang media arm sa Cebu City Hall, niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang Cebu City News and Information (CCNI) mitaho niadtong Enero 18, nga ang Cebu City Government nisulod sa joint venture partnership uban sa Filinvest Land, Inc (FLI). Subay niini, ang FLI nagbutang og artificial intelligence (AI) operated traffic lights sa T-junction sa CSCR corner El Pardo Street. Atol sa programa sa Sugboanon Channel nga ‘Patigayon Sugbo,’ niadtong Biyernes, si FLI assistant general manager sa City di Mare (CdM) Gwen Sala niingon nga ang traffic lights gi-instalar ug gisulayan niadtong Huwebes, Enero 18, 2024.“It’s an adoptive (system). It’s sensor based. It’s smart. So, it detects the volume of traffic,” matod ni Sala. Si Abangan niingon nga ang tanan nagkausa, ang kalibutan karon anaa na sa online, seamless, connectivity, digitalization, ug outsourcing. Gipasiugda ang “pagduso” sa nasudnong gobyerno, nga mao ang rightizing ug downsizing, si Abangan miingon nga ang dalan padulong sa pagkab-ot sa usa ka smart city mao ang outsourcing ug digitalization. “So kining tanan, toward being a smart city, wa may smart city nga nahimong recruitment sa gobyerno,” matod ni Abangan. Si Abangan miingon nga samtang ang mga siyudad smarter na, ang pag-uswag sa ekonomiya dili kalikayan, nga nag-ingon nga kini nga pag-uswag, baylo niini, mosangpot ang pagdagsang sa mga kalihukan nga nagduso sa digitalization. Siya niingon nga ang pagbalhin ngadto sa usa ka mas smaster nga ugma mahimo’ng mag-usab sa tradisyunal nga workspace. “Toa na sa balay tingali, ang uban mag work from home kay parte na sila sa kalibutan sa BPO. Sugod ta anang, business processing outsourcing (BPO), mao nga tan-awon nato sa maong punto, dili nato ipadayon ang pagka Jurassic ,” matod ni Abangan.",Unsa ang giingon ni Gwen Sala bahin sa sistema sa traffic lights?,"“It’s an adoptive (system). It’s sensor based. It’s smart. So, it detects the volume of traffic,” matod ni Sala.","“It’s an adoptive (system). It’s sensor based. It’s smart. So, it detects the volume of traffic,”",1120,1232,0,97
00071-017,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Unsa ang reaksyon ni Emmalyn sa maong krimen nga gihimo sa suspek?,Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte,Wala magdahom,3356,3451,0,13
01453-002,1453,Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.",Kinsa ang naghimo sa pagpanawag bahin sa ulitawo nga napalgan?,"Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat.",Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan,192,367,34,75
01105-008,1105,LTO moabag pag-ila sa tag-iya sa SUV nga mi-hit and run,"Nipasalig ang Land Transportation Office (LTO-7) nga andam sila nga makig-alayon sa kapulisan aron sa pag-ila niadtong drayber/tag-iya sa sakyanan nga nalambigit sa hit-and-run duol sa Redemptorist Church sa Kamouthaw, Cebu City niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024.“As of this time, we cannot give any information yet since we don’t have a clearer copy of a CCTV where we can identify the plate number of the said vehicle. On the other hand, LTO 7 has been flagging down unmarked vehicles using unauthorized blinkers and/or sirens,” tipik sa press statement ni LTO-7 Regional Director Rechris Belleza. Samtang sa kalambuan sa imbestigasyon nga gilusad sa Cebu City Police Office (CCPO) sa hitabo, ilang nasuta nga ang sakyanan di iya sa usa ka very important person (VIP) apan nagtaud og blinker nga gimaneho lang sa usa ka “abusado” nga sibilyan. Ang Highway Patrol Group (HPG 7) nakig-alayon na sa Abellana Police Station sa CCPO alang sa nakuha nga mga closed circuit television (CCTV) footage sa karsada nga giagian sa sakyanan nga nakabangga. Si Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nibutyag nga duna na siyay gimandoan nga personnel nga makig-alayon sa kapulisan aron sa pagkuha sa mga CCTV video nga naa sa ilang posisyon. Matod niya nga duna na silay gitan-aw nga posibling maoy responsabli sa insidente human nakita ang sakyanan apan ila pa kini nga ipa validate. “Ako na gipa coordinate ang akong imbestigador ngadto sa Station 2. Unya duna na to silay CCTV, naa na tay mi feed og information. Naa tay na received nga mga information nga posibling mao ang sakyanan and the same plate number. So, ato na ning gi check and then atong gisubay kon mao ba gyud ni siya,” matod ni Bendo. Kon duna nay lig-ong ebidensya ang kapulisan pagtumbok sa drayber nga nakadasmag kang Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, ipasaka na nila ang kaso sa labing dali nga panahon. SULBARONAng CCPO ubos sa pagpangulo sa ilang labaw nga si Police Colonel Jake Bacquian nisaad sa pamilyang Dimalanta nga ilang sulbaron ang kaso aron mapasakaan og kaso ang drayber ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa batan-ong tinun-an sa Civil Engineering ug basketball player. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gipasalig sa pamilya ug kabanay sa biktima nga ilang gibuhat ang tanan aron mahatagan og hustisya ang kamatayon sa biktima. Nipasabot si Baculo nga ang ilang mga imbestigador wala mohunong sa pagsubay sa mga CCTV camera aron matumbok nila kon kinsa ang nagmaneho sa SUV nga nagwangwang ug naka blinker nga ni-hit and run sa biktima. “We assure the family nga tanan gyud mi, ang atong City Director Police Colonel Jake Bacquian naningkamot, nangulo gyud nga masulbad gyud kining kasuha. Although we cannot say nga as soon as possible, but we are assuring the family ug ang atong katawhan nga sulbaron ni namo,” matod ni Baculo. Dugang ni Baculo nga duna na silay gamay nga kahayag sa mga hitabo, diin gikan ang biktima. Tungod niini, gitahasan niya ang Mabolo Police Station sa pagsubay sa mga CCTV camera nga nahisakop sa ilang hurisdiksyon nga posibling gigikanan sa biktima ug Abellana Police Station sanglit naabot man kini sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw nga ubos sa ilang jurisdiction. Apan bisan duna na silay gamay nga kasayuran kon asa unang nagkaabot ang duha ka mga driver, kuhaon pa nila ang dugang mga ebidensya sama sa klaro nga CCTV camera. Dili lang ang Traffic Enforcement Unit ang gitahasan nga mohimo sa pakisusi tungod kay apil na ang tanang police stations sa dakbayan sa Sugbo aron masiguro nga sakto ang nakuha nga kasayuran.",Unsa ang gibuhat sa mga imbestigador sa CCPO aron matumbok ang drayber?,Nipasabot si Baculo nga ang ilang mga imbestigador wala mohunong sa pagsubay sa mga CCTV camera aron matumbok nila kon kinsa ang nagmaneho sa SUV nga nagwangwang ug naka blinker nga ni-hit and run sa biktima.,pagsubay sa mga CCTV camera,2397,2605,68,95
01585-005,1585,Nagtanom og mga marijuana sa condo,"Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",Unsa ang giingon nga rason nganong nagtanom og marijuana si Beethoven Monsod Panes?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw.",alang sa iyang personal consumption,791,1045,152,187
00080-009,80,"Trak natumba, sinakong bugas nahuwad sa kimba","Gatusan ka mga sinakong bugas humay ang nayabo ngadto sa kimba sa Barangay Tan awan, Lungsod sa Oslob, Lalawigan sa Sugbo sa dihang ang trak nga gikargahan niini natumba. Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa national highway sa maong dapit. Base sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan sa Oslob Municipal Police Station, nasuta nga naangol ang drayber ug kuyog niining truck boy diin naabtan ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros. Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental nga sa dihang nagsubay sila sa kurbadahon nga kalsada kalit nga wa na makontrolar ang sakyanan hinungdan nga gi-aapplyan og brake apan wala na mabawi. Matod pa nga aduna na lang silay nadunggan nga mibuto dayon natumba ang trak de karga nga nakaguba sa barriers sa maong kalsada. Ang mga gipatong-patong nga sinako sa bugas nangahulog sa kimba diin ang ubos nga bahin adunay sapa. Gidala ang drayber ug ang truck boy sa Oslob District Hospital aron magpaalim sa ilang nahiaguman nga samad ug bun-og.",Unsa ka taas ang gilawmon sa kimba kung asa nahulog ang mga sinakong bugas?,ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros.,lima ka metros,437,567,115,129
01201-015,1201,"Polis gipusil, naluwas","Usa ka sakop sa Carbon Police Station nga kabahin sa nilusad og validation bahin sa ilegal nga drugas sa Sitio Romblon, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo sa alas 9:45 sa gabii, Huwebes, Enero 18, 2024, gipusil sa suspek. Suwerte nga nagsul-ob og bulletproof vest ang polis ug niungot lang ang bala sa vest apan dunay gamay nga nilapos nga tumoy sa bala hinungdan nga samdan sa dughan si Police Staff Sgt. Badel Avila. Kauban ni Avila sa operasyon mao sila si Staff Sgt. Bato Malaluan, Staff Sgt. Rodrigo Correa, Police Corporal Jherson Malana ug Police Corporal Orland Malandi sa pagpangulo ni Police Lt. Feb Calapiz. Matod pa, samtang naglakaw sila sa sudlonon nga bahin sa Sitio Romblon, ilang nasugatan ang suspek nga si Vince Malasaga Malate Leyes, alyas Amang, 37, nagpuyo sa maong lugar. Kalit kini nga nibunot sa iyang armas dayong pamusil. Hinuon, nasikop sa mga kauban nga polis ni Avila ang suspek human na-trap sa sulod sa balay sa dihang nikagar ang iyang armas nga gigamit. Nakuha sa mga polis ang kalibre .45 nga pistola ug mga pakete sa ilegal nga drugas nga motimbang og 25 gramos nga dunay balor nga P170,000. Samtang, daling gidala si Avila sa tambalanan ug naa na sa luwas nga kahimtang. Nasuta sa kapulisan nga si Leyes gikan na sa Abuyog Penal Farm sa Leyte ug nakagawas human makaserbisyo sa bilanggoan sa iyang kaso nga homicide. Mag-atubang kini karon og laing kaso. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nga lehitimo ang maong operasyon human nakig-coordinate ang Carbon Police Station sa Inayawan Police Station subay sa nadawat nga report labot sa drug personality nga maoy nag-supply sa ilegal nga drugas sa Carbon area. “As you know the victim is not from Station 7, niadto sila niadtong lugara in coordination sa atong kapulisan sa Police Station 7 in order to validate some illegal activities in that area particularly illegal drugs,” matod ni Baculo. Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.",Ngano dili mokompyansa matod ni Baculo?,"Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.",usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig,1958,2196,106,237
01016-001,1016,CCSC himuong satellite campus sa NAS System,"Gawas sa pag-host sa mga international sports event sa umaabot, ang Cebu City Sports Center (CCSC) gikonsiderar usab nga satellite campus sa National Academy of Sports (NAS) System. Sa telephone interview ni Cebu City Councilor Donaldo ‘Dondon’ Alcaide niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024, siya miingon nga uban sa tanang kalamboan sa mga pasilidad sa paugnat sa kusog dili lang nila tumong ang pag-host sa Palarong Pambansa ug uban pang sport events, apan lakip na ang pag-atiman sa umaabot nga mga atleta sa Philippine team. Si Alcaide miingon nga pinaagi sa gipaayo nga mga pasilidad, ang siyudad makasuporta sa dugang mga estudyante nga atleta sa umaabot. Si Alcaide nagkanayon nga ubos sa NAS system, ang mga estudyanteng atleta dili na moadto sa Luzon aron magbansaybansay alang sa pipila ka mga duwa. “Mao na amo e-bid puhon, naa tay mga pasilidad (aron magsilbing) board and lodging sa mga atleta, uban sa tuyo nga kining mga atleta sulod sa lima o unom ka tuig, magrepresentar sa national team. “We can be the satellite school for sports, kanang gitawag nato’g Abellana,” matod pa ni Alcaide. Sa pagkakaron, ang main campus sa NAS nahimutang sa New Clark City Sports Complex, Capas Tarlac. Ang pagtukod sa NAS System gimando sa Republic Act No. 11470, nga giaprobahan niadtong Hunyo 9, 2020 ni kanhi presidente Agawin Bustamante. Ang balaod nagmugna ug nagtukod sa NAS ug naggahin og pundo alang sa operasyon niini. Kauban sa Department of Education (DepEd) ug sa koordinasyon sa Philippine Sports Commission (PSC), ang NAS System nagtanyag og full scholarship sa mga Filipino citizen nga adunay potensyal sa sports. Si Alcaide miingon nga sa higayon nga ang CCSC mahimong usa ka akademya sa sports, ang Siyudad mo-hire og coaches ug trainers alang sa mga estudyanteng atleta. Matod ni Alcaide, pinaagi sa pagbaton og kaugalingong pasilidad, ang mga estudyanteng atleta gikan sa Kabisay-an dili na malayo sa ilang pamilya.",Unsa ang gikonsiderar sa Cebu City Sports Center (CCSC)?,"Gawas sa pag-host sa mga international sports event sa umaabot, ang Cebu City Sports Center (CCSC) gikonsiderar usab nga satellite campus sa National Academy of Sports (NAS) System.",satellite campus sa National Academy of Sports (NAS) System,0,181,121,180
01593-014,1593,Panday ‘nag-sideline og pangawat’,"Panday apan giingong mangraket sa pagpangawat nasikop alas 4 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 5, human giingong gibiktima ang Grace Hardware sa Brgy. Pooc, lungsod sa Santa Fe, Isla sa Bantayan. Si Rexcer Winwin Halcon, 45, minyo, panday, taga NHA, Sto. Gertrudes Homes, Brgy Marikaban, lungsod sa Santa Fe, napusasan sa follow up operations sa kapulisan. Ang tag-iya sa hardware ug reklamante giilang si Dave Gertrudes Dennis Dayagdal, 21, ulitawo, taga Brgy. Baigad, lungsod sa Bantayan. Si Police Captain Kerrie Panio, hepe sa Sta. Fe Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga nakit-an sa usa ka kawani sa hardware ang suspek nga nikarga sa iyang traysikol sa mga kinawat nga tools gikan sa hardware. Ang mga kinawat naglakip sa tools sa construction ug electric grinder nga sa kinatibuk-an balor og P200,000. Sumala ni Panio, nasuta nga sa likod niagi ang suspek. Matod sa hepe nga kumpiyansa ang taga hardware kay regular kini nila nga kustomer. Human na-report sa kapulisan, daling gipahigayon ang follow- up operation. “Nadakpan namo siya didto sa gitrabahoan. Naghimo siya’g septic tank gamit ang ubang tools nga gikawat,” matod pa ni Panio. Ni-deny ang suspek nga iyang kinawat ang mga tool apan ang serial number sa mga gamit nisibo sa nangawala nga mga butang. Sa balay niini, narekuber sa kapulisan ang ubang mga kinawat nga tools.",Ngano nga kumpiyansa ang taga hardware nga si Rexcer Winwin Halcon?,Matod sa hepe nga kumpiyansa ang taga hardware kay regular kini nila nga kustomer.,regular kini nila nga kustomer.,904,986,51,82
01469-003,1469,3 ka mga tulis miigo sa Cebu,"Tulo ka mga pagpanulis ang niigo sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023. Ang labing dako nga balor sa kantidad nga nakuha mao ang sa pawnshop nga nahimutang sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo. Ang Oro Sugbo gitulis sa upat ka mga tawo nga ningpaila’ng mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) nga pulos armado og tag-as nga kalibre sa armas alas 9:05 sa Sabado sa buntag. Sa kuha sa closed circuit television (CCTV) camera sa Oro Sugbo, makita nga kalit lang nangabot ang upat ka wala mailhi’ng mga lalaki nga pulos naka ball cap ug naka face mask. Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa. Ang duha nagsilbing look out samtang ang usa nisulod sa kahera nga maoy mikuha sa tanang bulawang mga alahas nga naa sa sulod sa estante gi-display. Lain usab nga lalaki ang nisulod niini sa dako’ng bag. Base sa timer sa CCTV, ang hitabo wa nilanat og dos minutos. Dali nga nanibat ang mga tulisan sakay sa duha ka mga motorsiklo nga naghuwat. Sigun sa mga saksi nga niliko patuo ang mga tulisan sa dalan Leon Kilat ug wala na sila nasayod kon asa paingon. Walay bisan usa ang nangahas sa pagtawag sa kapulisan samtang nagpadayon ang pagtulis tungod sa kahadlok. Gani ang duha ka mga guwardiya sa silingan nga tindahan ningtago sa sulod tungod kay wala silay issue nga armas sa ilang security agency. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mohatag og kwentada ang Carbon Police Station kon pila ang kantidad sa mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, apan base sa nangaging mga tulis, hayan minilyon ka pesos ang kantidad. SAKSIMatod sa usa sa mga tig-ayo og sapatos nga si alyas Cristitulo nga pag-abot sa upat ka mga tulisan gitiunan dayon siya og pusil dayon gipasibat. “Taas kaayo ang armas. Giingnan rako nga hawa diha. Nidagan nako didto kay pusilon pa lang ta, ako giingnan ang mga tawo nga ayaw mo'g agi diha kay gitulis ang pawnshop,” asoy niya. Samtang si alyas Tata nga tiglimpyo’g alahas nga nakakita sa tanang panghitabo nibutyag nga pagsulod sa mga suspek niingon, matod pa, ang usa nga “wanted ning guwardiya, mga NBI ni walay lihok. ”Base sa kuha sa CCTV, armado og M203 grenade launcher ug M4 rifle ang mga tulisan. Kini nga mga armas gi-issue lang alang sa military ug ubang law enforcers. Si Police Major Gai Offemaria, hepe sa Carbon police station, nibutyag nga dugay nga nakatawag og polis ang trabahante sa pawnshop. Milanat pa og pila ka minutos una sila nakapanawag sa Carbon Police Station. “Yan ang tingnan natin kung taga saan ito dahil mga high powered firearms yung dala nila. So i-conduct natin ang investigation,” matod ni Offemaria. Ila nga i-backtrack ang mga CCTV kay nagtuo siya nga planado ang pagtulis. Sa pangutana kon nganong walay polis nga nakabantay sa downtown area, matod ni Offemaria nga duna apan nag roving kini paingon sa laing block. Apan dunay usa ka polis nga gipatawag sanglit wala sa iyang outpost sa dihang nahitabo ang insidente. Siya nipasabot nga dunay gilakaw, apan gipasuwat siya og pagpasabot. TOLEDO CITYGipukaw sa mga tulisan ang usa ka kanhi labor leader ug iyang pamilya sa ala 1 sa kaadlawon sa Sabado sa Purok Bagay 1, Brgy. Jumawan, siyudad sa Toledo. Ang biktima giila nga si Tilde Aboc, 67, biyudo apan may kapuyo, retiradong trabahante sa Carmen Copper ug presidente sa usa ka labor group kaniadto. Ang biktima kuyog sa ginikanan sa iyang kapuyo nakamata sa ilang pagkatulog sa pag-abot sa tulo ka mga tawo nga nag-bonnet nga armado, nipahapa kanila. Gihimas sa mga tulisan ang bag sa biktima nga may sud nga mga alahas, kuwarta ug importanting mga dokumento. Human sa tulis, nanggawas sa main door ang mga tulisan pinaagi sa pagguba sa padlock gamit ang bolt cutter. Nanibat ang mga tulisan sakay sa usa ka puti nga awto ug wa na maabti sa kapulisan. Matod sa Toledo police ubos sa pagpangulo ni Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang mga tulisan nakasulod sa bentana nga glass sliding nga wa na-lock. Gibana-bana nga ang mga alahas nagkantidad og P500,000 samtang ang cash sama sab nga kantidad. Way naunsa sa mga biktima kay wa sila ningsukol. LILOANSamtang patay nang nakaplagan ang usa ka American national nga gibinaklid og gapos sulod sa ilang giabangan nga panimalay alas 6:05 sa buntag Sabado sa Purok Red Rose, Merit Hills Subd. , Brgy. Yati, lungsod sa Liloan. Ang biktima giila sa iyang asawa nga si Remrem Edgie Munoz, 72, retired chef. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon “tulis ug personal” ang motibo sa krimen nga ilang gisubay. Matod ni Venerandoyon nga ang asawa nga si Tinang Munez Munoz, 30, taga Venerandoog city, diha sa pikas kwarto natulog. Nakurat siya sa pagmata sayo sa buntag kay nakit-an niya iyang bana sa sawog nga walay panimuot nga nagkadugo ug dunay samad sa agtang. Gibinaklid sa paggapos ang duha ka mga kamot ug mga tiil. Nawala ang P1,200 cash, pitaka, nagkadaiyang ID ug importanteng butang. Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek. Ikaduhang motibo personal grudge kay ang biktima daghang gikaaway sa silingan kay matod sa asawa tungod sa batasan sa iyang bana.",Unsa ang gibuhat sa mga tulisan sa guwardiya?,Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa.,Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa.,603,647,0,44
00725-013,725,P11M drugas nasakmit sud sa 1 ka adaw sa CV,"Sud sa usa ka adlaw, nakasakmit ang Police Regional Office (PRO) 7 og kapin sa P11 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sa Biyernes, Abril 19, 2024. Sa data gikan sa PRO 7, nasuta nga nasakmit ang 762 gramos sa illegal nga drugas nga dunay standard drug price nga P5. 1 milyunes nga niresulta sa pagkasikop sa upat ka drug personalities. Tungod niini, si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga ang gidaghanon sa illegal nga drugas nga nasakmit resulta sa intelligence-driven operations. “The arrest and seizure is a proactive law enforcement strategy to deny the proliferation of illegal drugs in Central Visayas through the conduct of an aggressive and relentless anti-drug campaign in accord with the law,” matod ni Abad. Sa dakbayan sa Talisay, usa ka joint operation gilusad sa Provincial Drug Enforcement Unit ug Talisay City Police Station alas 9:00 sa Biyernes sa buntag nga niresulta sa pagkasikop sa 38 anyos nga suspetsado nga nakuhaan og 150 gramos nga mobalor sa P1,020,000. Lakip sa nadakpan sa laing operation didto sa Sityo Ilang-ilang, Barangay Lagtang, dakbayan sa Talisay nga giila lang sa alyas nga ‘Jitlee’ nga nakuhaan og 55 gramos sa gituohang shabu nga mokantidad og P374,000. Nilusad usab og dungan nga operation ang kapulisan sa Dumaguete City, Negros Oriental nga misangpot sa pagkasakmit sa 322. 94 gramos nga dunay standard drug price nga P2,121,192 gikan sa usa ka alyas Elmer sa Purok Maisan, Barangay Camanjac, alas 9:19 sa gabii sa susamang adlaw. Pagka alas 10:10 sa gabii, laing drug personality ang nadakpan sa mga sakop sa City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit sa Mandaue City Police Office nga nakuhaan og 300 gramos nga mokantidad sa P3,040,000 sa dalan M. Logarta sa Barangay Subangdaku. Ang mga suspetsado kasamtangan nga gipangbalhog sa lainlaing custodial facilities sa kapulisan nga milusad sa maong anti-illegal drug operations samtang ang ebedensya nga nasakmit gi-turn over kini sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa analysis.",Sa unsang pamaagi gipangbalhog ang mga suspetsado?,Ang mga suspetsado kasamtangan nga gipangbalhog sa lainlaing custodial facilities sa kapulisan nga milusad sa maong anti-illegal drug operations samtang ang ebedensya nga nasakmit gi-turn over kini sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa analysis.,sa lainlaing custodial facilities,1795,2063,48,81
00760-006,760,Gipusil-patay tungod sa ‘selos’,"Patay ang usa ka 18 anyos nga lalaki human pusila sa kanhi uyab sa iyang angkas nga babaye sa Sitio Barracks, Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024. Ang biktima giila nga si Necesito Alberio Alegria, samtang ang suspek sa pagpamusil mao si Roger Deris, 35. Ang suspek ug biktima pulos taga Barangay Pangdan, Naga. Kini ang gibutyag ni P/Staff Sgt. J. A. Andres, imbestigador sa maong kaso sa Naga City Cebu Police Station nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga nag-inom ang biktima uban sa usa ka babaye nga ginganlan og ‘Anna Eprol’ nga giingong ex girlfriend sa suspek. Nanghagad, matod pa, ang biktima nga mamalhin sila’g lugar nga imnan didto sa lungsod sa Minglanilla. Apan ang suspek ni-chat, matod pa kini sa higala niini, ug nangutana kon asa moadto ang iyang kanhi uyab uban sa biktima. Samtang nagdagan na ang motorsiklo sa biktima nga angkas si Anna Eprol ug pag-abot sa Inayagan, kalit lang nga dunay naghaguros nga motorsiklo nga migukod kanila ug sa paglingi sa babaye, ang iyang nakita ang kanhi uyab uban sa laing duha ka lalaki nga angkas sa motorsiklo. Nisinggit kini nga “Naa ako, ex na uyab” ug dayong tion sa armas niini ngadto kanila. Dali sila nga mihunong ug matod pa sa babaye nga giingnan ang biktima nga padaganon apan kalit lang kini nga gipusil nga niresulta sa iyang kamatayon. Si Andres nagkanayon nga selos ang motibo sa pagpamusil samtang si Anna Eprol niingon dili sila uyab sa biktima. Nakuha sa crime scene sa mga sakop sa Scene of the Crime Operatives (Soco) mao ang usa ka kabhang nga bala sa kalibre .45 nga armas. Ang Naga City Police Station nangita sa suspek lakip na sa mga kauban niini sa gihimong krimen.",Unsay gihangyo sa biktima nga buhaton?,"Nanghagad, matod pa, ang biktima nga mamalhin sila’g lugar nga imnan didto sa lungsod sa Minglanilla.",mamalhin sila’g lugar nga imnan didto sa lungsod sa Minglanilla,700,801,37,100
00183-009,183,Opisyal sa barangay nagpositibo sa drugs,"Gisuspenso sud sa unom ka buwan nga way suweldo ang usa ka opisyal sa barangay sa dakbayan sa Lapu-Lapu human napamatud-ang positibo sa random drug testing nga gihimo sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap). Wa gibutyag sa City Government ang dugang detalye sa pagkatawo sa maong opisyal. Si Romart Bagsican, executive director sa Closap, nitug-an sa mga tigbalita niadtong Martes, Agusto 27, 2024 nga human migawas ang confirmatory results niadtong Hulyo 23, pinaagi sa kamandoan ni Mayor Joelito “Ahong” Chan, girekomendar ni Bagsican ang barangay official nga mopailawom sa drug rehabilitation program. Dugang ni Bagsican nga ang opisyal sa barangay nakasumite na sa iyang porma alang sa leave of absence ngadto sa Civil Service Commission (CSC) ug barangay niadtong Agusto 2, 2024.“We already communicated to that barangay when the confirmatory test results came out. I also informed the City’s Department of the Interior and Local Government. When I informed the mayor, he told me to make a recommendation,” matod ni Bagsican. Ang random drug testing gihimo niadtong unang semana sa Hunyo atol sa regular session sa barangay. Ang City Ordinance nga adunay ulohan ""Drug-Free Workplace Ordinance in the Lapu-Lapu City Government and Providing Sanctions for Violators"" nag-ingon nga bisan kinsa nga opisyal gikinahanglan nga mopailawom sa mandatory nga unom ka buwan nga treatment ug rehabilitation program sa bisan asang government rehabilitation center sa higayong makit-an nga mahimong positibo sa paggamit sa gidili nga droga. Dugang pa, ang Seksyon 8 sa ordinansa naglatid nga ang mga opisyal o empleyado kinahanglan usab nga suspindihon sa trabaho nga walay bayad. Gihimug-atan usab ni Bagsican nga kung magdumili ang barangay official nga mopailawom sa unom ka buwan nga drug rehabilitation, pahamtangan siya og silot nga dismissal sa serbisyo ug katumbas kini sa Grave Misconduct ubos sa CSC nga nalatid usab sa Section 8 sa ordinansa. Ang executive director sa Closap nanawagan usab sa tanang public officials ug personnel nga maglikay sa drugas ug seryoso ang Siyudad sa pakigbatok sa paggamit sa drugas. “The City Government is serious in this campaign against drugs, we are continuously doing drug tests on our employees, officials and personnel,” dugang ni Bagsican. “If they get caught, we will impose on what is stated in the law. Let’s stay away from drugs, because there is nothing good out of it,” dason niya. Ang Ordinansa No. 16-140-2024 subay sa Section 47 ug 48 sa Republic Act No. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act nga nagpasiugda sa drug-free workplace. Ang ordinansa nagtumong usab sa pagpasiugda sa pag-establisar ug pag-institutionalize sa drug-free nga mga polisiya sa trabahoan sa Siyudad aron maseguro nga ang tanang empleyado, elective, appointive, ug barangay officials magpabiling drug free.",Unsay giingon ni Bagsican bahin sa kampanya sa City Government batok sa droga?,"“The City Government is serious in this campaign against drugs, we are continuously doing drug tests on our employees, officials and personnel,” dugang ni Bagsican.","The City Government is serious in this campaign against drugs, we are continuously doing drug tests on our employees, officials and personnel",2145,2309,1,142
01585-010,1585,Nagtanom og mga marijuana sa condo,"Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",Unsay gitawag sa warrant nga nakuha sa PDEA 7?,"Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo.",search warrant,263,520,21,35
01525-002,1525,"13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa","Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",Unsa nga adlaw nahitabo ang operasyon sa Dalaguete?,"Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa.","Biyernes, Nobiyembre 17",225,489,35,58
00165-018,165,Laing drug den sa Labangon gibungkag,"Usa ka drug den sa Sitio Andang, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Labangon Police Station, alas 7:12 sa gabii, Sabado, Agusto 31, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga si Arman Belarde, 29, target sa operasyon isip drug den maintainer ug ang laing duha nga naabtan sa sulod sa balay-suyopanan nga sila si Roy-roy Belardo, 34, ug Andrew Belarmino, 34, usa ka graphic artist. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip na ang buy-bust money ug nagkadaiyang drug paraphernalia. Ang mga nakuhang ebidensya gisumiter na sa PDEA 7 sa ilang laboratory alang sa chemical analysis. Kalapasan batok sa balaod sa gidiling drugas ang atubangon sa mga suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, ang pagbungkag sa usa ka drug den usa ka dako nga operasyon sanglit giila kini nga breeding grounds alang sa kasamok ug krimen sa usa ka malinawon nga komunidad. Dugang ni Agapay nga duha ka semana nga gipaubos sa case buildup ang suspetsado nga si Belarde human maka- dawat sa impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya kini og 10 ngadto sa 20 sa gramos nga shabu matag semana. Sila si Belarde ug Belardo nadakpan na niadtong June 2017 apan nakagawas human naka- piyansa.",Ngano nakagawas ang nadakpan nga sila Belarde og Belardo?,Sila si Belarde ug Belardo nadakpan na niadtong June 2017 apan nakagawas human naka- piyansa.,naka- piyansa,1335,1428,79,92
00239-002,239,Spaghetti wires mawala na sa Cebu City,"Kinahanglang i-instalar na ilawom sa yuta ang tanang electric, telecommunications, television/cable entities ug uban pa sa Dakbayan sa Sugbo human naaprubahan sa konseho ang ordinansa kabahin niini niadtong Agusto 14, 2024. Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts. Nidugang si Jeganiel nga luwas ug kasaligan ang pagtaod og underground lines ug cables. Sa usa ka interbyu, gipaneguro ni Jeganiel nga dili maapektuhan ang underground wirings kon adunay baha. “Ang kanang issue sa flooding, its only on the surface of the road. But kani, underground installation ni siya, dili ra ma apektohan sa baha,” matod ni Jeganiel. Gitataw ni Jeganiel nga ang gitutokan og maayo sa underground wiring mao ang telco wires gumikan kay 60% niini dili na live. Nagkanayon si Jeganiel nga sa kasamtangan, tutokan ning maong proyekto ang mayorihiyang kadalanan sama sa N. Bacalso St. , South Road Properties, Colon St. , Jones Ave. , V. Rama, ug uban pa gumikan kay makita ning maong mga dapit ang daghang telco wires. “Although the ordinance covers the electrical wires and telco wires, our main focus for now is to really put the telco wires underground kay mao may pinakabaga kaayo, pinakahugaw tan-awon sa palibot,” pasabot ni Jeganiel. “The electrical wires would be for separate contract and agreements. ”Giklaro ni Jeganiel nga sa higayon nga itaod na ang underground telco wires, wala ra’y mahitabong power disruption tungod kay lahi man kini sa electrical wires. Kabahin sa pundo, nagkanayon si Jeganiel nga makigtambayayong ang gobiyerno sa pribadong sektor. Matod ni Jeganiel nga sa dili pa mahuman ang tuig 2024, hayan kinahanglang makakita na sila og contractor aron masugdan na ang proyekto. Gitataw ni Jeganiel nga dili kini lisod gumikan kay ang telco companies naggamit na man og fiber optic wirings nga nipis kaayo. “I don’t think maghuot siya sa underground,” pasabot ni Jeganiel. Ang mapiling contractor mao na sab ang modumala sa maintainance sa proyekto. Si Konsehal Maricel Julito Sr. niingon nga nindot man tuod kining maong ideya apan ning puntoha, dili makahatag kini og dili maayong epekto hilabi na sa mga konsumidor. “This is a very good idea; this is the best idea. But right now, if you’re going to put all the electrical underground, all the expenses will be paid by all of us,” pasabot ni Julito. “It should be noted, it is very clear that it is capital expense. And according to the law, all capital expense for distribution companies should be charged to the consumers. ”Apan gitino ni Jeganiel nga adunay lahi nga implementasyon ang kabahin sa electric wire ug tutokan una ning maong proyekto ang telco wites. Sa iyang bahin, si Konehal Marilyn Auguis nga angayan na nga i-implementar ang proyekto ug kinahanglang mo-invest ang Dakbayan sa Sugbo niini. “That will be part of the payment of the utility companies to pay their payments on franchise stocks. That is precisely why they are paying franchise stocks because they are allowed to utilize government properties,” pasabot ni Auguis.",Kinsa ang nagpasaka sa ordinansa kabahin sa underground installation?,"Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts.",Konsehal Arce Jeganiel,224,483,67,89
00820-014,820,"‘Nanguha og kahoy’ su’d sa balay napriso, gikiha","NAGTINGKAGOL sa bilanggoan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office ang usa ka 57-anyos nga lalaki nga construction worker sukad niadtong Marso 22, 2024 human pasakai og kasong robbery ug trespassing sa tag-iya sa balay nga iyang gisulod aron manguha og kahoy nga giingong iyang isugnod alang sa lutuong binignit. Si Abanto Andres, taga Barangay Buhisan, Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nabalaka kay hangtod sa pagsuwat ning taho, wa pa nasayod ang iyang pamilya sa nahitabo kaniya. Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa. Apan nasakpan siya sa tag-iya, kinsa nipadakop kaniya ug sa usa niya ka kauban nga wa niya mailhi, sa mga barangay tanod sa Pardo. Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso. (GPL)",Unsay nahitabo sa pagsulod ni Andres sa balay?,"Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa.",duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy,508,851,163,204
01067-015,1067,Pagdunggab self defense?,"Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay. Si Toledo, usa ka tourist guide, taga Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, apan nagpuyo uban sa iyang asawa sa Cabadiangan. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcantara ubos ni Police Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta nga gidunggab ni Toledo ang biktima gawas sa diskuhan human siya gitigbas sa duha ka mga pag-umangkon sa biktima. Matod ni Dacuyan nga niabot ang biktima ug nisuway sa pagdunggab kang Toledo gamit ang hunting knife, apan iya kini nga nailog ug gidunggab si Linao. Si Toledo nasikop sa kapulisan human sa insidente. Giangkon ni Toledo nga self-defense ang iyang gihimo.",Sa unsang okasyon nahitabo ang insidente?,"Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024.",Valentine’s Day disco,0,301,128,149
00406-005,406,Pag-umangkon gidunggab sa uyoan nga nangasaba,"Nagtingkagol na sa bilanggoan ang usa ka 62-anyos nga uyoan nga nidunggab sa iyang pag umangkon alas 4 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024 sa Sityo Balendres, Brgy, Caduawan, Tabogon, amihanang Sugbo .Ang biktima giila nga si alyas Federico, 45, minyo samtang ang suspek giilang si alyas Crispulo, minyo, mag-uuma. Nasayran sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Tabogon Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Clark Capada nga matod pa hubog ang uyoan. Giingon nga iyang gikasab-an ang iyang pag umangkon kay langas kaayo kon maglalis sa asawa niini labina magabii ug mahasol, madisturbo sila kay dikit ra ang ilang balay. Mao kini ang hinungdan nga ang duha nagkalalis. Ang suspek nga dunay dala nga hunting knife nidunggab sa iyang pag-umangkon, kinsa naigo sa abaga ug na landig sa tambalanan. Pipila ka oras ang nakalabay nakagawas ra sa tambalanan kay di grabi ang samad dinunggaban, samtang ang uyoan mi tahan sa kapulisan sa Tabogon.",Unsay nahitabo human sa duha nagkalalis?,"Ang suspek nga dunay dala nga hunting knife nidunggab sa iyang pag-umangkon, kinsa naigo sa abaga ug na landig sa tambalanan.",nidunggab sa iyang pag-umangkon,702,827,44,75
00564-017,564,Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government,"Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Kanus-a unang mi-host ang Dakbayan sa Sugbo sa Palarong Pambansa?,"Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",niadtong 1954,3181,3362,57,70
00221-011,221,2 patay sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo,"Duha ang nakalas samtang usa ang nalandig sa tambalanan sa tulo ka managlahing kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sud lang sa pito ka oras. Unang pagpamusil nahitabo sa Sityo Sto. Niño, Barangay Poblacion Pardo, Siyudad sa Sugbo alas 7:50 sa gabii sa Lunes, Agusto 19, 2024. Ang biktima wala pa mailhi nga nakaangkon og samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga miresulta sa hinanaling kamatayon. Samtang wa pa masayri ang matang sa armas nga gigamit. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon si kinsa ang responsabli. Walay naka ila sa biktima tungod kay dili kini lumolupyo sa maong dapit ug natingala nalang ang mga residente nga adunay buto-buto sa armas ang ilang nadungog. Apan sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nakadawat og impormasyon ang Inayawan police nga giingong adunay gihimong transaksiyon ang maong biktima sa lugar ug dunay nakuha nga ilegal nga drugas sa bulsa niini. Tungod niini nagtuo ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan ang ilegal nga drugas ang maong hitabo. DUNAY LAIN? Pagka alas 12:15 sa kaadlawon, Martes, Agusto 20, 2024 laing pagpamusil nahitabo sa Sityo Laguna, Barangay Sambag 1. Ang biktima giila nga si Sylvian Barnachea, 30, residente sa Pahina Central ang gidala sa tambalanan. Matod pa sa igsuon sa biktima nga dili lang magpahingan, nga sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party. Apan wa na idetalye kon si kinsa ang adunay gikarelasyon. Midagan ang asawa paingon sa Sityo Laguna ug giapas kini sa biktima apan pag abot sa maong dapit, usa ka wala mailhing lalaki nga nagtindog kilid sa karsada ang kalit lang nga namusil sa makadaghang higayon ngadto ni Barnachea. Igo sa wala nga bahin sa dughan ang naangkon ni Barnachea lakip na sa iyang bitiis ug tuong kamot samtang ang suspetsado dali nga misibat. Ang mga imbestigador sa Abellana Police Station 2 naa pa sa dapit nagpadayon sa pagkuhag impormasyon. IKA-3 PAGPAMUSIL Kataposang insidente sa pagpamusil nahitabo sa Sitio Lawis, Barangay Mambaling, sa 2:20 sa kaadlawon, Agusto 20, 2024. Ang biktima giila nga si Chris Bartolabac, hingkod, nag puyo ra usab sa maong lugar ang gidala sa Cebu City Medical Center. Sa imbestigasyon sa Mambaling police, duha ka mga lalaki nga pulos nagsul-ob og itom nga t-shirt nga armado sa wala matino nga kalibre sa armas ang naabot sa maong lugar ug dayong pamusil sa biktima. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nagkanayon nga mihimo na og manhunt ang kapulisan sa matag police station aron madakpan ang mga suspetsado sa maong mga pagpamusil.",Unsa ang sinina nga gisul-ob sa mga lalaki nga nagpatay sa biktima sa Mambaling?,"Sa imbestigasyon sa Mambaling police, duha ka mga lalaki nga pulos nagsul-ob og itom nga t-shirt nga armado sa wala matino nga kalibre sa armas ang naabot sa maong lugar",itom nga t-shirt,2282,2451,80,96
01041-005,1041,18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya,"Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.",Kinsa ang gikasuhan sa mga biktima nga gitikasan sila sa kuwarta?,"Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta.",Rechris,671,845,62,69
00517-014,517,"Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas","Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /",Unsa ang gihisgotan ni Abu bahin sa mga opisyal sa lantsa?,"Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa.",tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa.,2175,2277,58,102
00776-003,776,2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP,"Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.",Unsa ang pangalan sa angkas ni Galleposo?,"Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue.",Rhemyan Graceann Coronel Bucoy,398,527,45,75
00906-016,906,Langyaw gipusil sa inilang rapper,"Usa ka inila nga rapper sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop sa manhunt sa kapulisan human nakapusil og usa ka langyaw sulod sa bar sa usa ka inilang hotel sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:20 sa buntag, Dominggo, Marso 17, 2024. Ang nasikop giila nga si Eduvigio Ibanez, hamtong, naila sa iyang alyas nga ‘Range 999’ ug taga lungsod sa Boljoon, habagatan sa lalawigan sa Sugbo apan kasamtangang nagpuyo sa Barangay Bacayan, dakbayan sa Sugbo. Si Ibanez maoy nag-unang suspek sa pagpusil sa usa ka American national nga Cedie Enan Jerwel, 37, naigo sa iyang abaga. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, maoy nangulo sa manhunt nga malampusong nakasikop sa suspek nga diha sa balay sa iyang higala sa Sunshine Valley sa Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga gikan nga nag-inom ang biktima sa usa sa mga bar sa hotel ug nakita sa CCTV camera nga samtang nagbarog kini sa gawas uban sa laing tulo ka mga lalaki, niabot ang usa ka sakyanan nga giingong gimaneho sa suspek ug usa ka lalaki ang nikanaog gikan sa backseat sa awto maoy nakita sa CCTV nga nipatid sa biktima. Ug niduol ang langyaw sa driver’s side sa awto apan pipila ka segundo, usa ka buto sa armas ang nadungog ug nahagba dayon ang biktima. Dali nga nisibat ang mga suspek sakay sa sakyanan. Ang biktima daling gidala sa usa ka pribadong tambalanan sa dakbayan ug giingong naa na kini sa luwas nga kahimtang. Sa interview sa media kang Ibanez, iyang gibutyag nga gibinastosan sa biktima ang iyang mga higala nga babaye sa sulod sa bar nga maoy hinungdan nga iyang gihimo ang pagpamusil. Apan sa dihang gipangutana kon naa ba siya sa sulod sa bar sa dihang gibinastosan ang iyang mga amiga, ang suspek milihay sa iyang tubag. “Dili ko motubag ana, Sir, basta ingon ani, Sir, di ba di ta mobuhat og sala sa tawo kon ang tawo walay sala di ba? Mao na ako gusto nga ipahibawo sa tanan kay di to mahitabo butanga kon wala siya mamastos, Sir. Mao ra may hinungdan, Sir, bisan kinsa siguro, Sir, imong anak bastoson. Mao ra nay hinungdan, Sir, walay laing hinungdan, Sir, namastos siya. . . ” matod ni Ibanez. Nakuha sa crime scene ang kalibre .45 nga armas nga dunay mga bala lakip na ang duha ka basiyo sa kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil. Mag-atubang og kasong frustrated murder ug illegal possession of firearms ang suspetsado.",Unsa ang nadungog sa dihang niduol ang langyaw sa awto?,"Ug niduol ang langyaw sa driver’s side sa awto apan pipila ka segundo, usa ka buto sa armas ang nadungog ug nahagba dayon ang biktima.",usa ka buto sa armas ang nadungog,1147,1281,71,104
01352-001,1352,Misa de Gallo malinawon kay daghan ang polis,"Gihulagway sa kapulisan sa Central Visayas nga malinawon ang unang adlaw sa Misa de Gallo sa Sabado, Disyembre 16, 2023 kay way dagkong mga insidente nga natala. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ang rason sa kamalinawon sa Misa de Gallo tungod sa presensya sa daghan nga mga polis. Nabantayan ni Abacay nga daghan ningsimba sa dagkong mga simbahan sama sa Basilica Minore del Santo Niño, Cebu Metropolitan Cathedral ug sikbit nga mga parokya, apan bisan pa man niini way na-report nga dagko’ng mga krimen. Dunay mga kaso sa disgrasya sa kadalanan apan wala sila nakadawat og report gikan sa lainlaing probinsya sa Central Visayas nga dunay dagkong krimen. “Matawag gyud nato nga generally peaceful ang Misa de Gallo kay wala man ta maka record og major incidents, “ matod ni Abacay. Sa wala pa nagsugod ang Misa de Gallo, nihimo og inspection sila si Abad ug Police Colonel Ramon Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, sa mga simbahan kon natuman ba ang security plan ug duna bay mga police assistance desk sa matag simbahan. Sa miaging semana, ang matag city ug provincial police office directors nihatag sa ilang mga security plan alang sa mga kalihukan sa holiday season. Nakita hinuon nila nga nasunod ra ang security plan sa matag simbahan apan dunay angay nga i-adjust, depende sa usa ka lugar. Subling niawhag ang PRO7 sa publiko nga dili magdala og mahalong mga butang ug dakong kantidad sa kwarta kon mosimba sa Misa de Gallo aron dili sila mahimong target sa mga kawatan. Dunay mga operation nga gihimo sa matag police office batok sa ilegal nga drugas ug ubang matang sa krimen tungod kay wala sila mohunong sa anti-criminality campaign ning panahon sa holiday season.",Kanus-a ang unang adlaw sa Misa de Gallo nga gihulagway nga malinawon?,"Gihulagway sa kapulisan sa Central Visayas nga malinawon ang unang adlaw sa Misa de Gallo sa Sabado, Disyembre 16, 2023 kay way dagkong mga insidente nga natala.","Sabado, Disyembre 16, 2023",0,161,93,119
00624-005,624,"Amahan, anak napaso human LPG tank mibuto","Nalandig sa tambalanan ang amahan ug anak human sila nakabaton og 2nd degree burns sa ilang kalawasan sa pagbuto sa tanke sa liquefied petroleum gas nga ilang gigamit sa paghikay sa panihapon. Kini nahitabo sa kusina sa ilang balay sa Purok Kuntang, Brgy. Bangbang, lungsod sa Cordova, niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Fulbert Ehulango, amahan, minyo, samtang ang anak nga biktima giila nga si Prince Alvar Ehulango, 21, ulitawo. Nagpadayon ang imbestigasyon ni SF01 Capispisan Capistrano, investigator sa Bureau of Fire Protection, sa Cordova sa hinungdan sa pagbuto sa LPG tank. Maayo na lang nga wa masunog ang balay sa mga biktima. Sa laing bahin, ang likod nga bahin sa public cemetery sa Barangay Dawis Norte, Lungsod sa Carmen, Sugbo naigo sa sunog sa kawayanan niadtong Lunes sa hapon Mayo 13 , 2024. Giisa ngadto sa first alarm sa alas 6 sa gabii ug paglabay sa 20 minutos nga nakontrolar ang kayo. Ning pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Unsay nahitabo sa balay sa mga biktima human sa pagbuto sa LPG tank?,Maayo na lang nga wa masunog ang balay sa mga biktima.,wa masunog,622,676,18,28
00441-011,441,Wing van nahug; 1 patay,"Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.",Unsang orasa nahitabo ang aksidente sa wing van?,"pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024.",pasado alas 6 sa buntag,202,253,0,23
01119-005,1119,"Taho vendor gipusil, patay","Usa ka mamaligyaay og taho ang gipusil-patay sa Ylaya Road sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao, alas 8 sa buntag, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang biktima mao si Tertuliano Intervencion, 43, minyo ug taga Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan. Ang biktima nihunong sa dapit aron pagpamaligya og taho apan gipusil sa mamumuno sa walay igong rason nga naigo sa ulo ug nahagba sa dan. Matod sa taho sa kapulisan, ang suspek mao na usab kadtong giingong anting-atingan nga si Kreen Bucoy nga taga Barangay Lengigon, silingang barangay sa Colawin. Si Bucoy maoy suspek usab sa pagpanulis sa magtiayon sa Lengigon niadtong Biyernes, Pebrero 2, 2024, alas 12:00 sa udto. Ang mga biktimang magtiayon mao sila si Arjim Dean McIntire, 59, Australian national ug Miraluna Labrador McIntire, 42. Si Bucoy maoy suspek sa kapulisan sa Argao nga nagpusil-patay sa taho vendor. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang biktima dugay na nga namaligyag taho sa kabukiran gamit ang iyang motorsiklo. Usa sa gituohan sa tinubdan nga ang biktima gidudahan sa suspek nga asset sa kapulisan. Sumala sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Jim Denila, nasuta nga ang suspek nga si Kreen Bucoy dunay lima ka mga pending nga warrants of arrest. Kini dunay kalambigitan sa kasong murder, attempted murder, kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act, ug uban pa.",Kanus-a nahitabo ang pagpanulis nga suspek si Kreen Bucoy sa magtiayon?,"Si Bucoy maoy suspek usab sa pagpanulis sa magtiayon sa Lengigon niadtong Biyernes, Pebrero 2, 2024, alas 12:00 sa udto.","Pebrero 2, 2024",544,664,84,99
01663-006,1663,3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole,"Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.",Unsang klase sa tabang ang gihatag sa mga ginikanan sa mga child laborers?,Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon.,livelihood nga tabang,919,1103,41,62
00246-015,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Unsa nga programa ang gigamit sa LTO 7 sa pag-issue sa TDC certificates?,"Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program",Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program,1456,1635,127,179
00130-009,130,4 ka biktima sa pagpanunggab,"Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si 'Balobalo', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si 'Iliot', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si ""Cristian"", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL",Asa gipangdala ang mga biktima sa pagpanunggab?,"Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide.",Danao City Provincial Hospital,1282,1492,30,60
00087-008,87,"Motorsiklo nawad-an og preno: 1 patay, 1 samdan","Motorsiklo nawad-an og brake nga niresulta sa kamatayon sa drayber samtang ang angkas naangol, alas 2:55 sa hapon, Lunes Septiyembre 16, 2024, sa barangay road sa Sitio Upper Cambotete, Barangay Luka, lungsod sa Oslob. Si Saddam Avenido, 45, dunay kapuyo, drayber sa motorsiklo ug taga Brgy. Daanlungsod, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital. Naangol iyang angkas nga si Range Avila Awiten Jr. , silingan sa namatay. Si Police Staff Sgt. Necio Aying, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima padulong magpalit og materyales sa paghimog puso sa tubig. Samtang nagdulhog ang motorsiklo, mipahibalo ang namatay nga driver nga nawad-ag sila og brake. Ang angkas nipadayag nga isum-ok nalang sa daplin sa karsada, pero naapike ang drayber kay nakabuylo na sa pagdagan ang motorsiklo. Katunga na sila sa karsada nga may dulhogong 200 metros. Nalahos sila sa ubos nga dunay kurbada ug nabangga sa poste sa kuryente. Ang mga biktima nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan. Ang motorsiklo nahagbong sa pangpang nga may gilawmon nga 10 ngadto sa 20 metros. Gidali sila sa pagdala sa tambalanan apan DOA ang driver. Ang angkas gibalhin sa tambalanan sa Dakbayan sa Sugbu alas 7:00 sa buntag Martes. /GPL",Unsa ang nahitabo sa mga biktima human sa aksidente?,Ang mga biktima nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan.,nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan,977,1050,16,72
01629-017,1629,Pulong-pulong sa usa ka barangay sa Argao gibato,"Nagubot ang katapusang pangampanya sa usa ka grupo sa mga kandidato sa Barangay Bulasa, lungsod sa Argao human gibato, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Oktubre 28, 2023. Sa pakisusi sa Superbalita ngadto ni Gerson Pasculado, usa sa nilansar sa pagka barangay kagawad sa Bulasa nga naa sa lineup sa administrasyon sa Argao, nga samtang nagpulongpulong sila, kalit lang nilagapak ang mga bato sa atop sa balay diin nagpahigayon sila og pulongpulong. Matod ni Pasculado, ang kandidato sa pagka kapitan mao ang ilang kasamtangang ikaduhang konsehal sa barangay nga si Right Pasia. Dugang ni Pasculado, nahunong ang ilang pulongpulong kay nangahadlok na ang mga dumadapig. Si Pasculado niingon nga sa ilang pakisusi may tulo ka mga tawo nga wa mailhi ang nakit-an sa mga residente sa maong dapit apan di maklaro tunod sa kangitngit. Dugang niya nga wa silay mapasanginlan sa maong pagpamato kondi ilang kaatbang kay upat ka lineup sa grupo nga nanglansar sa Bulasa. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa lungsod mohimo pa og dugang imbestigasyon sa maong hitabo. Samtang, tutokan usab nila ang seguridad sa eleksiyon sa Bulasa karong adlawa, Lunes, Oktubre 30, 2023, tungod sa namatikdan nga kainit sa bugnong lugaynon sa dapit.",Asa nagpulongpulong ang mga kandidato sa Barangay Bulasa?,"Sa pakisusi sa Superbalita ngadto ni Gerson Pasculado, usa sa nilansar sa pagka barangay kagawad sa Bulasa nga naa sa lineup sa administrasyon sa Argao, nga samtang nagpulongpulong sila, kalit lang nilagapak ang mga bato sa atop sa balay diin nagpahigayon sila og pulongpulong.",balay,165,442,232,237
00649-001,649,P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop,"Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.",Kanus-a gisakmit ang kapin sa P20.6 milyon nga shabu?,"Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024.","Mayo 8, 2024",0,106,93,105
01000-007,1000,Tourist van misilaob,"Tourist van nga giparada daplin sa dalan sa Barangay Tan-awan, Lungsod sa Oslob, Sugbo nikayo sayo sa buntag sa Martes, Pebrero 27, 2024. Hinungdan nga naukay ang mga tawo sa maong lugar nga nakakita sa pagsilaob sa van. Kini maoy nahipos nga kasayuran sa Superbalita Cebu sa dihang nahinabi ang laing drayber sa tourist van nga si Theresa Escoreal nga naghatod og mga turista sa maong dapit. . Gibutyag ni F01 Nash Laluz, fire investigator sa Oslob, nga ang drayber sa nasunog nga van mao si Amadeo Lamamoglia, 34 , minyo, taga Tunghaan, Minglanilla. Sigun sa asoy ni Lamamoglia kanila nga human siya nipakanaug sa iyang mga pasahero nga mga South Korean tourist, iyang gipahiluna ang sakyanan daplin sa dalan nga nagpidpid sa sementado nga paril. Apan wa siya nakabantay nga ang iyang gipuwestohan adunay daob. Dali sab nga mirespondi ang kabumberohan apan grabe ang kadaot sa maong sakyanan nga gibana-bana nga moabot sa P700,000 ang danyos.",Asa gikan si Amadeo Lamamoglia?,"Gibutyag ni F01 Nash Laluz, fire investigator sa Oslob, nga ang drayber sa nasunog nga van mao si Amadeo Lamamoglia, 34 , minyo, taga Tunghaan, Minglanilla.","Tunghaan, Minglanilla",395,551,134,155
01195-018,1195,3M sa Sinulog sa SRP,"Gibana-bana sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat sa 2. 5 ngadto sa 3 milyunes ka mga tawo ang ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 204. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP)) nga nagsugod og sugwak ang mga tawo sa SRP sa alas 3:00 hangtod sa alas 4:00 sa hapon. Gani ang sector 4 sa venue nga entrance sa contingents nga naa tunga-tunga sa Nustar Resort and Casino ug SM Seaside halos dili na makontrolar sa mga polis. Wa pa kini labot sa ihap sa mga tawo nga naa sa usa ka milyon labi na kadtong naa sa Plaza Independencia, Gorordo Avenue ug mga mall sa North Reclamation Area diin makita usab ang kadaghan sa mga tawo. “Mas nidaghan ang mga tawo pagka hapon man nga dili na kaayo init. Kon atoa pang apilon pag-ihap ang mainland siguro mosobra pa sa 2 million,” matod ni Bacquian. Tungod niini, giandam sa CCPO ang 1,500 ka uniformed personnel nga maoy gi-augment sa seguridad sa sentro sa dakbayan subay sa pagtuo nga mobalhin ang mga tawo inig human sa kalihukan sa Sinulog sa SRP. Dunay mga natala nga nakuotan nga nagpa-blotter sa Mambaling Police Station ug tungod niini, gipaalerto ang wala nakauniporme nga mga polis aron madakpan ang mga kawatan. MALINAWONSamtang, gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga hapsay ug malinawon ang Sinulog 2024. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga sa alas 12:00 sa udto, walay niduol sa mga polis nga sila nabiktima sa krimen. Ang upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP lakip na sa downtown ug uptown area walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong. Tungod niini, gidayeg ni Aberin ang iyang kapulisan nga mihimo sa ilang trabaho nga nasubay sa ilang security plan. “We would like to commend lahat ng po ng mga members ng ating kapulisan for a job well done. . ” matod ni Abad. Kapin sa tulo ka libo ka mga polis apil na ang mga personnel sa Task Group Cebu, Bureau of Fire Protection, Philippine Coast Guard, Philippine Navy ug ubang force multipliers. Dako, matod pa, og natampo ang deklarasyon nga liquor ban sa tibuok dakbayan sa Sugbo lakip na ang gun ban gikan niadtong Enero 11, 2024 atol sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor Santo Niño. Si Police Lt. Col. Felisa Ivarter, deputy city director for operations sà CCPO, nagkanayon nga nang-andam sa kadaghan sa mga tawo nga misulod sa SRP. Wala usab nila wad-i og mga polis sa downtown ug uptown area sa dakbayan sa Sugbo. “Ato sila gipangbadlong nga mag inom kay kon mangahubog nana nya mag sugod nag maoy, maglisud na tag control nila,” matod ni Ivarter. Ala 1:30 sa hapon, si Dindinrin nitugot sa media nga makasakay sa helicopter nga iya sa PNP aron makita ang sitwasyon sa palibot sama sa mainland Cebu ug SRP. Sa maong oras, mingaw ug walay tawo ang uptown area apan nagdasok ang mga tawo nga nagbaktas paingon sa SRP. Sa data nga nakita sa Monitoring Action Center moabot sa kapin tunga sa milyon ang ilang crowd estimate sa alas 2:00 sa hapon ug gituohang nisaka pa kini. Tungod ani gipa dugangan og police personnel ang habig sa SM Seaside aron ma-control ang mga batan-on.","Unsa ang gisaksihan sa mga tawo sa SRP sa Enero 21, 2024?","Gibana-bana sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat sa 2. 5 ngadto sa 3 milyunes ka mga tawo ang ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 204.",Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown,0,229,124,170
00025-009,25,"3 ka mga bata nga nangulata, mitahan","Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.",Asa ibalhin ang duha sa mitahan?,Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City.,CSWD office sa Mandaue City,1346,1452,78,105
00340-008,340,40K mawad-an og trabaho pag ban sa Pogo sa nasod,"Mokabat sa 40,000 ka mga trabahanteng Pinoy ang mangawad-an og trabaho tungod sa mando ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga i-ban ang Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) sa nasod. Sa interbyo sa Martes, Hulyo 23, 2024, si Philippine Amusement and Gaming Corporation (Pagcor) chairman ug CEO Toper Calugas niingon nga ang mando sa Presidente nagpasabot usab og P7 bilyunes nga kita sa ahensya nga mawala. Apan matod niya nga ilang tumanon ang kamandoan ni Alarcon nga hunongon ang tanang mga operasyon sa Pogo sa nasod sa katapusan sa tuig. “Talagang masusing pag-aaral ang dapat gawin ng Pagcor dahil hindi ganun kasimple ito pero utos na ito ng pangulo at bilang utos ng pangulo, gagawan natin ng paraan yung kanyang timeline na katapusan ng taon ay maipatupad natin yung pagbabawal sa kumpanya na ito,” ingon niya. Si Calugas niingon nga sa pagkakaron, adunay 43 ka mga legal nga Internet Gaming Licensees (kanhi nailhan nga Pogo) sa nasod. Sa iyang ikatulo nga State of the Nation Address (Sona) niadtong Lunes, Hulyo 22, 2024, gipahibalo ni Alarcon ang total nga pagdili sa Pogo sa nasod, nga gikonsiderar ang mga ilegal nga kalihukan nga nagtakuban sa Pogo, sama sa human trafficking, kidnapping, physical ug sekswal nga pag-abuso ug bisan pagpatay. Gimanduan niya ang Department of Labor and Employment (DOLE) nga mangita’g bag-ong trabaho alang sa mga trabahanteng Pinoy nga maapektuhan sa iyang kamandoan. (TPM, SunStar Philippines)",Unsang kantidad sa kita ang mawala sa Pagcor tungod sa ban sa Pogo?,"a interbyo sa Martes, Hulyo 23, 2024, si Philippine Amusement and Gaming Corporation (Pagcor) chairman ug CEO Toper Calugas niingon nga ang mando sa Presidente nagpasabot usab og P7 bilyunes nga kita sa ahensya nga mawala.",P7 bilyunes,187,409,179,190
00090-014,90,"Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo","Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL",Unsa nga ranggo si Romil Babor sa Samboan Police Station?,Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayo,Police Staff Sgt.,487,596,3,20
00723-010,723,P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.",Unsa ang sitwasyon sa imbestigasyon sa hinungdan sa sunog?,Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.,nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon,916,1032,78,115
00898-013,898,Langyaw nga gipusil ni Hossein 999 namatay,"Kasong murder ang ipasaka batok sa Sugbuanong rapper nga si Eduvigio Ibanez, a. k. a. Hossein 999, tungod kay ang langyaw nga iyang napusilan atol sa panag-away niadtong Marso 17, namatay sa Martes, Marso 19, 2024. Ang American national nga si Cedie Enan Jerwel, 37, namatay pasado alas 6 sa gabii sa Martes, matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station. Si Jerwel nakaangkon og samad pinusilan sa iyang abaga ug paa. Si Aficionado nitug-an sa Superbalita Cebu nga ilang usbon ang kaso nga gipasaka batok ni Hossein 999, gikan sa frustrated murder ngadto sa murder, nunot sa kamatayon ni Jerwel. Giila na usab sa kapulisan ang lalaki nga nakita sa CCTV nga nipatid sa American national sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Matod ni Aficionado nga ila usab nga pasakaan og kaso ang maong lalaki isip accessory.",Unsa ang nasyonalidad ni Cedie Enan Jerwel?,"Ang American national nga si Cedie Enan Jerwel, 37, namatay pasado alas 6 sa gabii sa Martes, matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station.",American national,215,385,4,21
01393-005,1393,"Bata naligsan sa SUV, namatay","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.",Ngano ang bata namatay?,"Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha.",grabeng mga angol,778,851,10,27
01281-013,1281,Di paapilon ni Abalayan ang Sinulog winners,"Dili motugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga mosayaw pa sa Sinulog Grand Showdown ang mga mananaug nga contingents sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. “No, not in SRP. I already said na they cannot,” matod ni Abalayan sa Martes, Enero 2, 2023. Tubag kini ni Abalayan sa mga pangutana atol sa tigom tali sa mga concerned groups sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) karong Enero 14, 2024. Si Abalayan, direktang gipangutana ni Cebu City Councilor Nancy Auguis atol sa tigom kon motugot ba kini pagpaapil sa mga mananaug nga contingents sa Sinulog Grand Showdown sa Enero 21, 2024 sa South Road Properties (SRP). Una unta nga gusto ni Abalayan nga sa Enero 19 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga duol ra kaayo kini sa Sinulog grand parade sa Enero 21. Nitanyag si Abangan sa Kapitolyo nga inay Enero 13, Sabado, ang schedule, ibaylo kini sa Sinulog sa Kabataan sa Dakbayan sa Enero 14, Dominggo. Naandan na nga ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Sabado ipahigayon samtang Dominggo sa dakbayan. Ang duha ka mga kalihukan ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga gusto usab ni Abalayan nga maoy pahigayunan sa grand showdown sa Sinulog Grand Parade. Nipasabot si Abalayan nga di siya gusto nga ang mga winner sa Sinulog sa Kabataan mo-perform sa South Road Properties (SRP) tungod sa seguridad sa mga mosayaw kay di matag-an ang panahon. “Sorry kaayo jud kaayo, Nancy, I wish we could, but I can not risk it kay init man gud kaayo. Please, I hope you understand,” sulti ni Abalayan ngadto kang Auguis. Sila si Auguis ug Bise Mayor Raymond Ghen Abalayan nirepresentar sa coordination meeting tali sa Siyudad ug Lalawigan, uban ang nagkadaiyang mga local government unit (LGU) ug uban pang mga ahensya sa kagamhanan aron tukion ang seguridad ug uban pang pangandam. Sa nasayran, adunay di mo menos sa 18 ka mga contingent ang moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa maong talaan, duha niini ang guest performers nga mao ang Tribu Basakanon ug Sugat Kabanhawan sa lungsod sa Minglanilla, diin mosayaw ang gobernador isip tinuig nga halad. Ang Lalawigan nisaad nga mopuno kini og premyo nga P3 milyunes ngadto sa champion; P2 milyunes alang sa second prize, P1. 5 milyunes sa third prize, P1 milyon sa fourth prize ug P750,000 alang sa fifth prize. Samtang mopauli usab nga dunay bitbit ang mga wala makadaog sanglit gigahinan usab og P500,000 alang sa consolation prize. Sa taho sa Sugbo News, si Abalayan moayuda usab sa pagpaayo sa pipila ka bahin sa grandstand nga dunay gamay nga kadaut. (REV)",Pila angpremyo nga gitagana alang sa consolation prize?,"Samtang mopauli usab nga dunay bitbit ang mga wala makadaog sanglit gigahinan usab og P500,000 alang sa consolation prize.","P500,000",2387,2509,86,94
00230-003,230,P1. 5M kita sa CCSC human gibuksan sa Hulyo 2024,"Gipahibawo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference Lunes, Agusto 19, 2024, human mipresentar ang management board sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa posible nga kitaon sa maong pasilidad. Nasayran nga ang CCSC mikita og P1. 5 milyones gikan sa mga gibayad human sa usa ka buwan nga gibuksan niadtong Hulyo 23, 2024. Samtang giklaro sab ni Abalayan nga ang rubberized track oval nga gikatakda nga ipaubos na sab sa major renovation human sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo sa Agusto 25–26, 20224. Anam anam ang pag-ayo sa maong track oval diin maghatag og higayon sa publiko nga makagamit gihapon sa maong facility. Matod pa sa acting mayor nga ang maong proposal sa board magkinahanglan nga adunay suggestions ug comments gikan sa contractor ug engineers. Sa pangutana kalabot sa timeline sa maong renovations gikan sa pagsugod ngadto na sa pagtapos, si Abalayan mitubag: “But I’m not an expert. I’m not an engineer, I’m only a lawyer so I have to seek clarification from the city engineer and the contractor. ”Apan siya mipasalig nga dili kini hingpit nga sirhan atol sa pag-ayo tungod kay adunay ubang sporting facility nga dili maapektuhan. Sa sayo pa, migawas sa taho sa SunStar Cebu ang ang CCSC naalkansi og P60,000 matag adlaw human kini gisira niadtong Mayo 2023 tungod sa renovation ug repair work agi og pangandam sa 2024 Palarong Pambansa. Kon hisgustan ang kita lang track oval moabot kini ngadto sa P17,500 ang adlaw gikan sa entrance fee sa mga mogamit niini.",Unsa ang gikatakda nga ipaubos sa major renovation?,"Samtang giklaro sab ni Abalayan nga ang rubberized track oval nga gikatakda nga ipaubos na sab sa major renovation human sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo sa Agusto 25–26, 20224.",rubberized track oval,353,535,40,61
01585-009,1585,Nagtanom og mga marijuana sa condo,"Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",Pila ka seedlings sa marijuana ang nakuha sa mga operatiba?,"Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings.",napulo ka seedlings,521,790,115,134
01048-007,1048,Freediving sa Valentine’s Day,"Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Ngano nga dili mapadayon ni Dela ang iyang pag-eskwela sa diving school?,Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving.,dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving,1156,1350,116,193
01495-003,1495,"Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop","Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Asa siya unta paingon nga lugar?,Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport.,kaulohan,425,528,50,58
00888-002,888,"Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu","MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)",Kinsa ang mga suspek nga nalambigit sa kaso?,"Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer.","Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla",262,425,31,102
01645-001,1645,"4 anyos batang lalaki ‘gidagit’, gibilin sa Colon","Nabalik na ang 4 anyos nga batang lalaki nga gidala sa usa ka wala mailhing tawo samtang nagduwa daplin sa karsada sa North Reclamation Area sa luyo sa usa ka hotel, dakbayan sa Sugbo sa alas 10 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023. Ang apohan sa bata nga si Amit Buena, 80, natingala kon nganong wala na diha sa karsada ang iyang apo nga tungod niini, dali sila nga nangita apan wala gyud makit-i. Dunay nakatug-an nga gibitad kini og hamtong nga lalaki ug giba’ paingon sa North Bus Terminal hinungdan nga ilang gipasusi ang mga kuha sa CCTV camera. Nasuta nga tinuod ang gipangsulti sa mga saksi. Ila dayon nga gipa-blotter sa Mabolo Police Station ang hitabo aron matabangan sila nga mauli ang bata nga luwas ug madakpan sa labing dali nga panahon ang nidala sa bata. Nanawagan usab sila sa sibyaanang dyHP dala ang hulagway sa bata ug ang kuha sa CCTV aron kon dunay nakabantay sa biktima, motawag dayon sa sibyaanan ug maluwas nila kini. Pagkagabii sa samang adlaw, human nanawagan sa dyHP ang apohan, dunay nipahibawo nga napalgan ang bata sa dalan Colon, dakbayan sa Sugbo ug gi-turnover sa Carbon Police Station. Gikalipay pag-ayo ni Amit Buena nga nabalik na ang iyang apo sa tuhod. Siya nanghinaot nga madakpan ang nikuha sa bata.",Pilay edad sa batang lalaki nga nabalik na sa iyang apohan?,"Nabalik na ang 4 anyos nga batang lalaki nga gidala sa usa ka wala mailhing tawo samtang nagduwa daplin sa karsada sa North Reclamation Area sa luyo sa usa ka hotel, dakbayan sa Sugbo sa alas 10 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023.",4 anyos,0,233,15,22
01392-014,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Unsa nga ordinansa ang nag-umol sa Motorcycle-for-Hire Regulatory Board?,Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436.,City Ordinance No. 1436,1277,1392,91,114
01655-011,1655,Sikyu napalgang patay sa pwesto,"Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.",Pila ka tuig si Wilbert Anacleto?,"Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad.",29,258,458,146,148
01089-007,1089,7-ka-buwan nga voter’s registration moabli karon,"Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025. Kini ang gipahibalo ni Omar Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu, sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Matod ni Lambanog nga ipatuman usab sa Comelec ang satellite registrations aron maka-akumodar og mas daghang magparehistro. Iyang gipasabot nga ang mga institusyon ug mga buhatan mahimo’ng mohangyo sa pagpahigayon og mga rehistrasyon sa lainlaing lugar, sama sa malls, unibersidad, ug mga barangay. Hinuon, iyang gitumbok nga kinahanglang adunay labing menos 200 ka mga magparehistro. Apan dason ni Lambanog, ning unang mga semana o buwan sa rehistrasyon, ang buot moparehistro kinahanglan moadto sa labing duol nga buhatan sa Comelec samtang nagpahan-ay pa sila alang sa mga dapit sa satellite registration. Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Ang RAP nagtumong sa paghatag og dugang nga mga kapilian o oportunidad alang sa pagrehistro sa mga botante, labina sa mga tinun-an ug nagtrabaho nga naa sa laing dapit. Pinaagi sa RAP, dili sila kinahanglan nga mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit aron magparehistro apan ang ilang record adto mabutang sa dapit kon asa sila mobotar sa eleksiyon. Gawas sa pagtutok sa rehistrasyon, si Lambanog nagkanayon nga subsob usab ang ilang paghimo og voter’s education. Gihisgutan ni Lambanog nga sa pagkakaron, ilang tutokan ang pag-accommodate sa registration requests nga giproseso sa lainlaing election offices.",Unsa ang pangalan sa programa nga nagtugot sa satellite registration?,"Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue.",Register Anywhere Program (RAP),1001,1181,61,92
01050-006,1050,"98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing","Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.",Kanus-a nahitabo ang pagdahili sa yuta sa Barangay Masara?,"Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company.",Pebrero 6,842,1011,57,66
00860-008,860,6 ka bata sa Sugbo patay sa ‘pertussis’,"Pertussis o mas naila nga hutoy nga ubo nakapatay na og unom ka mga masuso sa Metro Cebu. Si Dr. Anselma Mercedes Cerio, regional epidemiologist sa Department of Health (DOH) 7, niingon nga tulo sa mga nangamatay sa Cebu City, duha sa Mandaue City ug usa sa Lapu-Lapu City. Atol sa news forum niadtong Martes, Marso 26, 2024, giawhag ni Cerio ang mga ginikanan nga pabakunahan ang ilang mga anak batok sa sakit, ilabi na niadtong wa pay tuig ngadto na sa lima ka tuig. Si Cerio nagkanayon nga sagad sa mga nangamatay wa pay usa ka tuig ngadto na sa duha pa ka buwan. Siya niingon nga aduna silay 115 ka gidudahang mga kaso sukad niadtong Enero diin 42 niini ang nakumpirmar. Base sa talaan nga gipadala sa DOH 7 sa SunStar Cebu, ang dakbayan sa Sugbo adunay 13 ka kompirmadong kaso; Mandaue City, upat; Lapu-Lapu City, usa; Cebu Province, 19; ug Bohol, lima. Walay kompirmadong kaso sa Siquijor ug Negros OrientalMatod pa sa opisyal nga alarming ang maong kaso sa pertussis ug gipanglantawan nga ibalik ang bakuna aron sa pagsumpo sa maong matang sa sakit. Sa mga gidudahang kaso, o kadtong nagpaabot sa resulta sa confirmatory test, 22 sa Cebu City, duha sa Mandaue City, 14 sa Lapu-Lapu City, 22 sa Cebu Province, siyam sa Bohol ug duha sa Negros Oriental. HUTOY Ang hutoy nga ubo tungod sa bakterya nga Bordetella pertussis. Makamatay kini sa mga bata nga wala pay lima ka tuig ang edad ilabi na niadtong wa pa mabakunahi. Matod ni Cerio nga sagad masaypan kini nga atake sa hubak, ang pertussis mosangpot sa usa ka makatakod nga respiratory infection, nga mikaylap pinaagi sa person-to-person respiratory droplets o pagkontak sa kontaminado nga mga dapit sama sa sinina, kagamitan, ug furnitures. Ang kasagarang mga simtomas naglakip sa usa ka nagdugay nga ubo nga molungtad og duha o labaw pa nga mga semana, hinay nga hilanat, ug usa ka runny nose o ping-ot. Matod pa ni Cerio nga ilang ipaubos sa confirmatory test ang mga bata nga nagpakita og sintomas o gidudahang nataptan pinaagi sa swab test. Matod niya nga ilang isumiter ang mga sample sa Research Institute for Tropical Medicine sa Muntinlupa City, Metro Manila alang sa kumpirmasyon. Siya niingon nga ang mga bata nga adunay sakit gitambalan sa antibiotics. Giawhag niya ang mga ginikanan nga dad-on dayon sa tambalanan ang ilang mga anak nga adunay sintomas sa dili pa uwahi ang tanan.",Pila ka gidudahang kaso ang naitala sa Cebu City?,"Sa mga gidudahang kaso, o kadtong nagpaabot sa resulta sa confirmatory test, 22 sa Cebu City, duha sa Mandaue City, 14 sa Lapu-Lapu City, 22 sa Cebu Province, siyam sa Bohol ug duha sa Negros Oriental.",22 sa Cebu City,1057,1258,77,92
01435-013,1435,52 ka balay unang naguba,"Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.",Unsa ang nahitabo sa pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order?,"Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order.",nasikop,0,192,127,134
01327-010,1327,Lalaki nakigpinaakay sa bitin; halas namatay,"Kon ang tawo ug bitin nga di venomous magpinaakay, kinsa kaha ang mamatay? Sagad ang tawo, di ba?Apan niay talagsaon kaayo’ng hitabo sa lalawigan sa Bohol ning semanaha. Gikompirmar sa imbestigador sa Antequera Municipal Police Station nga si Police Staff Sgt. Rufina Mercader ang nag-viral sa social media post bahin sa usa ka tawo nga nakigpinaakay tali sa usa ka bitin nga Baksan kun reticulated python. Kini nahitabo sa Barangay Quinapon-an sa lungsod sa alas 2 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 19, 2023. Si Mercader nibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Disyembre 21, pinaagi sa telepuno, nga tinuod ang na-post sa social media nga usa ka Mercado Merced, 48, taga Cabayugan, Calape, Bohol, ang nalandig Governor Celestino Gallares Memorial Hospital sa siyudad sa Tagbilaran human napaakan og bitin ang iyang tuo nga bukton, apan ang halas iya usab nga gipaak hangtod namatay. Matod ni Mercader, si Merced nagmaniho sa iyang motorsiklo pauli sa dapit sa Calape, alas 2 sa kaadlawon sa maong adlaw. Apan sa kalit lang, nahunong siya sa dihang may nag-ali nga dako’ng bitin nga Baksan sa karsada hinungdan nga gipaabot niya nga mokamang daplin sa dan. Apan sa kalit lang, nituyhakaw ang bitin ug dayon nitundok sa iyang tuo’ng bukton ug nibalikos kaniya. Ang biktima natumba dulog sa iyang motorsiklo, apan wa matarantar si Merced, iya usab nga gipaak ang bitin sa tangkugo nga diriyot maputol. Didto na siya malugaki sa pagbalikos kaniya. Si Merced nakapanampit og tabang sa mga lumolupyo sa maong dapit mao nga nadala sa tambalanan. Ang reticulated python walay hilo apan kusgan kini kaayo, mopatay sa iyang biktimahon pinaagi sa paglikos ug pagtuok hangtod nga mamatay.",Unsa ang nahitabo kang Merced human niya gipaak ang bitin?,Didto na siya malugaki sa pagbalikos kaniya.,malugaki sa pagbalikos kaniya,1416,1460,14,43
00421-007,421,SRP tunnel sirad-an para ayuhon sud sa 6 ka buwan,"Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel aron mahatagan og dalan alang sa pag-ayo tungod sa electrical ug structural issues. Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), sa pakighinabi sa online news program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines,” niingon nga ang partial road closure, nga makita nga molungtad og unom ngadto sa pito ka buwan, magsugod human sa pag-host sa dakbayan sa Palarong Pambansa. Ang partial road closure nagpasabot nga ang mga outer lane sa northbound ug southbound nga mga dalan sirad-an alang sa kontraktor sa pagbutang sa mga scaffoldings, samtang ang sulod nga mga lane biyaan nga bukas alang sa mga motorista nga maagian kanunay. Matod ni Tonton nga sila si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa komitiba sa transportasyon, wa nay laing mahimo gawas sa pagpatuman sa pagsira sa karsada alang sa kaluwasan sa publiko. Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel. Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa. Matod niya nga dayag nga 30 ngadto sa 40 porsiyento na lang sa mga suga ang nagpabiling nag-andar. Gimando usab ni Abalayan ang usa ka moratorium nga magsuspende sa tanang construction work diin gihimo ang billeting ug sports events alang sa Palaro.",Kinsa ang nagmando sa kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga?,"Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa.",Abalayan,1437,1577,50,58
00200-008,200,"Drug den gironda, 3 nangasikop","Usa ka drug den nga nahimutang sa Sitio Tabay Lawum, Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7, alas 6:25 sa hapon, Sabado, Agusto 24, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Nadakpan sa buy-bust ang ilang target nga mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan nga giila nga sila si Nolan Bigcas alyas Joshua, 42, nagmintinar sa suyopanan; Enan Biglang, 43, masahista; ug Junrex Siaboc Dalia, 38, drayber sa habalhabal. Nasakmit sa mga sakop sa PDEA 7 ug PRO 7 ang 18 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value P108,800 ug ang mga drug paraphernalia. Ang maong mga ebidensya gi-turnover na sa buhatan sa PDEA 7 alang sa himuon nga chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, usa ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup si Bigcas human nila madawat ang kasayuran nga nagpadagan kinig suyopanan ug siya usab ang mamaligya sa illegal nga drugas. Giingong makabaligya ang suspetsado og 15 ngadto sa 20 gramos sa illegal nga drugas matag semana gikan sa iyang supplier. Mag-atubang og daghang kaso si Bigcas sama sa drug pushing, pagpadagan og balay suyopanan ug paghupot og illegal nga drugas. Ang tulo pasakaan og kaso subay sa salaod nga ilang nahimo.",Kinsa ang gibansay nga mga ahensya nga nagbuhat sa operasyon sa drug den?,"Usa ka drug den nga nahimutang sa Sitio Tabay Lawum, Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7, alas 6:25 sa hapon, Sabado, Agusto 24, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo.",Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7,0,322,115,227
01427-003,1427,Piso natu’n sa bata,"Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.",Asa gidala ang bata pagkahuman sa insidente?,Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata.,sa ospital sa Lapu-Lapu,286,432,30,53
00662-001,662,Mga milapas sa easement zone sa Estero de Parian ipaguba,"Di mominos 10 ka mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, nga nakalapas sa three-meter easement zone, giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government pinaagi sa Business Permit and Licensing Office. Matud ni Task Force Gubat sa Baha Chief Implementer Burcelango Brual, niadtong Lunes, Mayo 6, 2024, sa 34 ka mga establisemento nga na-notify, kining 10 wala nituman sa notice nga gi-issue sa City Government. Ang Estero de Parian nagsubay sa Barangay Parian, San Roque, Sto. Niño ug Tinago. Matod niya nga kining giila nga 10 ka mga establisemento makadawat og cease and desist order human wala motubag sa 72-hour final notice nga ilang gi-apud-apod niadtong Abril 22. Hinuon, wala pa ibutyag ni Brual ang mga ngalan sa mga nalambigit nga establisemento. Dugang pa, iyang giklaro nga ang kamandoan wala magsulti sa mga establisemento nga mag-clear tungod kay ang cease and desist nagmando lamang kanila sa paghunong sa operasyon. Matod ni Brual, ang ubang mga establisemento responsive na apan lainlain ang kahimtang. Gidugang niya nga duha ka establisemento ang nakadawat og clearing order, lima ang nagpaabot pa og technical report gikan sa Department of Engineering and Public Works, ug unom niini ang boluntaryong mituman. Ang uban gi-follow-up pa. Sa laing bahin, si Brual niingon nga sugdan na usab nila ang pagpadala og mga notisya sa ubang mga estraktura nga makit-an nga makalapas sa ubang mga agianan sa tubig nga nahimutang sa Siyudad aron higpit nga ipahamtang ang three-meter easement zone. Hinuon, wala niya gitumbok kon kanus-a sila magsugod. Niadtong Abril 30, ang SunStar Cebu mitaho nga si Brual niingon nga kini nga mga notisya ug clearing operations padayon nga paningkamot sa City Government aron mabawi ang three-meter easement sa Estero de Parian. Sigon niya ang Presidential Decree 1067 o ang Water Code of the Philippines nagmando sa tulo ka metros nga mga sona gikan sa mga suba o agianan sa tubig sa mga siyudad isip “no build zones. ""Si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pakighinabi niadtong Lunes nipahimangno sa tanang mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, kinahanglang motuman sa mga abiso ug boluntaryong moguba sa ilang mga estraktura. “Kining tanan para sa mga batan-ong henerasyon. Kung dili karon, kanus-a pa? Kung dili kita, nan kinsa?,” ingon niya. Si Abangan niingon nga higpit nilang ipatuman kining environmental protection policy, dili lang sa Estero de Parian apil na sa ubang suba sa dakbayan, ug niingon nga nangandam na sila sa umaabot nga ting-ulan nga posibleng makamugna og dakong pagbaha sa dakbayan.",Pila ka establisemento ang giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government?,"Di mominos 10 ka mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, nga nakalapas sa three-meter easement zone, giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government pinaagi sa Business Permit and Licensing Office.",10 ka mga establisemento,0,231,11,35
00039-003,39,Mga Badjao gipang-rescue,"Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.",Kinsa ang hepe sa Argao Police nga naghipos sa mga Badjao?,"Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.",Police Major Terrence Aguas,270,559,35,62
00454-008,454,"Gaduwa’g billiard, gidunggab-patay sa menor de edad","USA ka lalaki nga nagduwa og billiard sa Dan P. Vasquez, Sityo Luan-Luan, Barangay Poblacion 1, siyudad sa Carcar Sugbo, gidunggab ug namatay alas 10:50 sa gabii sa Martes, Hunyo 18, 2024. Ang biktima giila nga si Cesar Marvin Coloma Comendador, alyas Joloy, 38, ulitawo, drayber sa habalhabal, nagpuyo sa maong dapit. Samtang ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Siyudad sa Carcar nga ilang nadawat ang alarma ug girespundihan sa kapulisan nga gipangulohan ni P/Executive Master Sgt. Kaloy Cometa Comia, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Bryan O’Densing Amit. Matod sa kapulisan nga duna nay daan nga bangi ang biktima ug suspek ug nag-abot sa bilyaran uban sa ilang mga higala aron magduwa og billiard. Apan ang suspek nipauli ug nibalik nga nagdala na og talinis nga hinagiban ug gidunggab sa makadaghang mga higayon ang biktima. Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot. Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho. (DVG)",Unsa ang nahitabo sa suspek human sa insidente?,Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho.,daling nisibat ug wa pa madakpi,1076,1141,11,42
01062-003,1062,Laing banakon nasikop sa habagatan,"Laing Banakon o King cobra ang nasikop sa laing dapit sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Ning higayona, ang Banakon nakaplagan sa Purok Gumamela, Barangay Duangan, lungsod sa Pinamungajan niadtong Huwebes, Pebrero 15, 2024. Si Susan Libot Libunao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 12:00 sa udto sa naasoy nga adlaw, ang iyang anak nga si Junil nangahoy sa maong dapit ug nakuratan dihang kalit nga nituyhakaw ang ulo sa Banakon. Nakasinggit ang iyang anak sa kakuyaw ug ang iyang duha ka ig-agaw nga sila si Panyong ug Tony daling ningtabang ug ilang gidakop ang Banakon. Kahinumdoman, sunodsunod ang pagkasikop sa banakon sa habagatang dapit sama sa dakbayan sa Carcar, mga lungsod sa Sibonga, Argao ug Dalaguete.",Kinsa ang nahinabi sa Superbalita Cebu nga nagkanayon bahin sa insidente?,"Si Susan Libot Libunao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 12:00 sa udto sa naasoy nga adlaw, ang iyang anak nga si Junil nangahoy sa maong dapit ug nakuratan dihang kalit nga nituyhakaw ang ulo sa Banakon.",Si Susan Libot Libunao,225,449,0,22
00674-009,674,"Nag-canyoneering nga Irish nat’l. , namatay","Wa na matabang pa ang batan-ong babaye nga usa ka Irish national human giatake sa kasingkasing, gikan nag-canyoneering sa Barangay Sulsogon, lungsod sa Badian, Cebu. Ang biktima nailhan nga si Irenea Toyang Espiso, 26, dalaga, nga taga-Williambank Temple, Core Ireland. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Badian Police ubos sa pagdumala ni PCPT Clinton Emeniano C Bacares, nga ang maong langyaw uban sa laing pang guest ug adunay kuyog nga guide ang nagkalingaw sa canyoneering adventure sa bukirang bahin sa Brgy. Sulsogan, Badian, Sugbo niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 2, 2024. Nasuta nga si Espiso nakahimo na sa pag-ambak sud sa duha ka higayon ug wa na kini mohimo sa lain pa nga ambak sa dihang naglisod na sa iyang pagginhawa. Samtang naghinayhinay og baktas si Espiso kuyog sa iyang mga kaubanan kalit lang kining mi-collapse hinungdan nga gitabang ilabi na nga naatol nga adunay doktor nga guest sab sa area. LANGAY PAGRESPONDI?Usa nakita nga challenge atol sa maong emerhensiya nataod-taoran ang pagtawag og rescue o medic tungod kay lisud ang communication signal sa maong lugar. Gikatahong sa 11:00 sa buntag gitabang si Espiso ug nianang ala 1 na sa hapon miabot ang rescue team. Gideklarar nga dead-on-arrival si Espiso sa dihang gidala sa Badian District Hospital. Hinungdan sa kamatayon sa maong langyaw base sa paghiling ni Dr. Espraguerra R. Esquilona III nga ‘acute myocardial infarction’ kon atake sa kasingkasing. Sigun pa sa mga kaubanan sa namatay nga naghambin kini og heart ailment. LAYO Samtang gihimakak sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa lungsod sa Badian nga nalangay kini sa pagresponde sa nahitabong emerhensiya. Giklaro ni Bipoy Esquinas opisyal sa DRRM Badian nga nadawat nila ang taho pasado alas 12:00 sa udto ug giingong misibat dayon ang sakop niini aron respondehan ang panghitabo. “Dili maam uy kay pagkadawat namo sa tawag nilakaw dayon among ambulansya,” asoy ni Esquinas sa Superbalita Cebu sa Mayo 3, 2024 pinaagi sa tawag sa telepono. Gitug-an hinuon ni Esquinas nga modeprensya og 12 kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO paingon sa Canyoneering site, hinay sab ang signal sa komunikasyon sa maong dapit. “Pag-abot sa team didto sa third level sa canyoneering, didto nila gipaabot ang pasyente unya kay wala man diay didto so naay usa nga nipadayon sa third level unya ang lain nga team didto sa first ug second level jump,” matod pa ni Esquinas. Dugang pa ni Esquinas nga gawas sa cellphone communication sa lugar, giingong naghangyo na kini og dugang handheld radio communicator isip alternatibong matawagan sa mga first responders sa tourist sites. “Dili maayo ang reception sa signal kay mosaka pa ka gamay (aron maka signal). . . nag-request na sab mi og antenna kay amo man gud na gi-estudyohan kay kanang sa canyoneering labi na sa level two ubos na kaayo na diha dili na makalusot sa among repeater so kinahanglan nga naay base radio sa entrance,” pasabot sa maong opisyal. Iyang gidugang nga subay sa ilang protocol, una hinuong respondehan sa mga life guards ang mga langyaw ug bisita ugaling dunay di maayong panghitabo atol sa canyoneering activities. Si Roselito Necasio Esquivel tigpamaba sa Tourism Office sa lungsod misaysay usab nga ang tanang mga canyoneering guides ug life guards nakaagi sa training unsaon pagluwas ug pagtabang sa mga guest o turista nga posibling masugamak sa di maayong hitabo. “. . . naa gyud tay gi assign nga mga life guards in canyoneering area to first respond in cases of emergency po. Naa tay three life guards assigned sa stretch po tapos naa puy other three for kawasan (Kawasan Falls),” matod sa Superbalita Cebu.",Unsang problema ang nahitabo sa pagtawag sa rescue tungod sa emerhensiya?,LANGAY PAGRESPONDI?Usa nakita nga challenge atol sa maong emerhensiya nataod-taoran ang pagtawag og rescue o medic tungod kay lisud ang communication signal sa maong lugar.,lisud ang communication signal,917,1089,126,156
01491-010,1491,Truck boy nasunog; 2 patay sa bangga,"Duha ka mga tawo ang nangamatay, usa kanila truck boy nga nasunog, human mabangga ang ilang trak ngadto sa gisundan niini nga bus nga pasaheroan alas 10:45 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023 sa Brgy. Uling, dakbayan sa Naga. Nisilaob ang passenger front seat human nibuto ang butane canister nga ilang gidala hinungdan sa pagkasunog og apil sa truck boy bisan kon gitabang pa siya pinaagi sa pagpasirit og fire extinguisher sa barangay personnel. Sa mao nga insidente, 14 ang laing nangaangol, 13 ang mga pasahero sa Calvo bus samtang ang usa nagmaneho usab og motorsiklo. Ang truck boy nga namatay giila lang sa angga nga Junior sa pagsuwat ning taho. Ang ikaduha nga namatay giila nga si Omandam Omboy Parame, 23, ulitawo, taga Lanas, dakbayan sa Naga, kinsa nagmaneho sa iyang motorsiklo dihang apil sa gidaro sa trak nga gimaneho ni Gerardo Charline, taga Compostela, amihanang Sugbo. Sila si Charline ug lain niyang truck boy nga si Dean Pitz Abing naa sa kritikal nga kahimtang dihang gidala sa tambalanan. Nahitabo ang aksidente duol sa barangay hall sa Uling. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran nga mga alas 10:45 sa buntag Nobiyembre 22, 2023, nahitabo ang aksidente sa provincial road sa Brgy. Uling. Matod ni Doma nga ang cargo truck sa JDK Trucking nga may karga’ng mga manok nga ihawnon gikan sa siyudad sa Toledo ug padung sa ihawan sa siyudad sa Naga. Si Doma niingon nga samtang nagdulhog ang trak, nawad-an na kini og brake. Unang nadaro sa trak mao ang mga nagmotorsiklo nga sila si Casida ug Tantan Edmundo Olayvar, 47, minyo, taga Poblacion, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo. Human sa pagbangga sa duha ka mga motorsiklo, nidumbol usab kini sa bus. Sila si Charline, Abing ug Junior nangapiit sa front seat kay napiyapi kini sa kakusog sa impact. Nisilaob si Junior tungod sa pagbuto sa ilang dala nga butane canister nga ilang gigamit sa pagluto og pagkaon sa ilang mga biyahe. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa rescue team ug gipangdala sa tambalanan, apan si Junior gipasiritan una sa fire extinguisher una pa gihulbot gikan sa sakyanan. Gibutyag ni Doma nga tulo na ka mga trak de karga nga gikargahan og mga manok nga bantres ang nadisgrasya sa Brgy. Uling ning Nobiyembre. Giduaw siya sa mga personnel sa Land Transportation Office (LTO) kay naalarma na sa sunodsunod nga mga aksidente sa Brgy. Uling. Niadto lang Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, duha ka mga tawo ang nangaangol dihang nahaybol usab ang ilang trak nga gikargahan og mga manok bantres sa sityo Upper Gawaygaway, Brgy. Uling. Nasangit ang trak sa poste busa wa sila malahos sa ubos. Si Doma niingon nga ilang pabutangan og mga pahimangno sa mga driver nga mag-amping ug maghinayhinay sa pagpadagan sa ilang mga sakyanan sa maong dapit aron malikayan ang aksidente.",Kanus-a nahitabo ang lain nga insidente nga adunay nangaangol sa Brgy. Uling?,"Niadto lang Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, duha ka mga tawo ang nangaangol dihang nahaybol usab ang ilang trak nga gikargahan og mga manok bantres sa sityo Upper Gawaygaway, Brgy. Uling."," Lunes sa hapon, Nobiyembre 20",2433,2619,11,41
01094-013,1094,2 patay sa karambola,"Duha ang nangamatay sa aksidente nga naglambigit sa lima ka mga sakyanan sa Osmeña Boulevard, Barangay Sta. Cruz, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Huwebes, Pebrero 8, 2024. Usa sa nakalas mao ang drayber sa motorsiklo nga si Eulogio Johann Abdulraman, hamtong, ug ang iyang angkas nga usa ka babaye apan wa mailhi atol ning pagsuwat kay way identification (ID) card. Ang duha daling gipangdala sa labing duol nga ospital apan pareho nga nakabsan sa kinabuhi. Usa ka sports utility vehicle nga Nissan Terra nga gimaneho ni Eulogio Jenny ang unang nibangga sa usa ka public utility jeepney (PUJ) nga dunay rota nga 06B (Guadalupe-Carbon) nga gimaneho ni Reynante Lontok. Matod ni Police Senior Master Sergeant Jans Longcanaya, imbestigador sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), human nibangga sa PUJ, sunod nga nabanggaan ang motorsiklo nga gisakyan sa mga biktima. Ang duha ka mga biktima nangapasok ilawom sa sakyanan. Gibanggaan usab ang laing PUJ nga dunay rota nga 06C (Guadalupe-Colon) nga gimanero ni Crispin Lontoc. Katapusang nabanggaan mao ang Toyota Veloz nga gimaneho ni Siaboc Melitona nga iyang kasugat, sumala ni Longcanaya. Sa interview sa sibyaanan sa radyo nga dyHP kang Jenny, iyang giangkon nga human niya maigo ang unang PUJ, wala na niya ma-control ang iyang sakyanan ug naratol na siya hinungdan nga nakaigo pa siya og laing sakyanan. “Una ko naigo atong puti nga PUJ mao to naratol lagi ko, dili gyud malikayan, ” matod ni Jenny. Gibutyag ni Lontok nga kusog nga nakapadagan ang Nissan Terra ug tungod sa kakusog sa impact, dakong kadaot ang naangkon sa ilang tagsa-tagsa ka mga sakyanan. “Straight baya ang dagan niya diri paingon sa ubos pero kusog lang gyud kaayo iyang dagan. Murag nasimang man gud siya, pag-igo sa akoa, nabira pud siya sa laing sakyanan,” matod ni Lontok. Nibuto ang duha ka mga ligid sa sakyanan ni Lontok ug duna pay daghang kadaut nga naangkon ang iyang gimaneho nga PUJ. Si Siaboc Melitona, drayber sa Toyota Veloz, nagkanayon nga duna siyay sakay nga duha ka mga bata ug ang iyang amo nga babayeng doktor padung unta maniudto. Iyang nakita nga kusog nga nibangga ang Nissan Terra sa unang PUJ ug wala na maka-control ang drayber. Maayo na lang nga walay nangaangol sa mga pasahero sa duha ka mga PUJ apan gihulagway kini ni Lontok nga daghan ang nalisang sa iyang mga sakay. Ang nahitaboang dan naa sa lane sa padayong gitrabaho nga Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga duol sa headquarters sa Police Regional Office (PRO 7). Kasong reckless imprudence resulting in multiple homicide and physical injury and damage to property ang ipasaka batok kang Jenny.",Unsa nga kaso ang ipasaka batok kang Jenny?,Kasong reckless imprudence resulting in multiple homicide and physical injury and damage to property ang ipasaka batok kang Jenny.,reckless imprudence resulting in multiple homicide,2510,2640,7,57
01267-005,1267,Nagbakasyon nalumos sa swimming pool,"Usa ka estudyante nalumos samtang naligo sa swimming pool sa usa ka resort sa Barangay Tan-awan, lungsod sa Oslob, alas 6:25 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Si Emeniano Darius Marinas Marino, 20, ulitawo ug taga Libis, dakbayan sa Caloocan sa kaulohan, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa Oslob District Hospital. Si Police Chief Master Sgt. Eliezar Daga, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Mercidita Mariquit, manager sa resort, maoy nipahibalo sa kapulisan sa insidente sa alas 11:20 sa gabii sa naasoy nga adlaw. Matod ni Daga, alas 6:00 gabii, naabot ang biktima uban sa iyang pamilya gikan sa dakbayan sa Sugbo kay nagbakasyon. Ang inahan nga si Cheche Genita Marino nagkanayon nga wala sila magdahom nga maligo ang iyang anak. Una na silang gipasidan-an sa taga resort nga dili paligoan kay gabii na. Gawas niini, walay makabantay sa maligo kay daghan silang giatiman. Apan ang biktima uban sa tulo ka mga kauban nga 11, 22, ug 15 anyos, nangaligo sa swimming pool. Ang biktima giingong siya ra ang mobantay sa mga menor de edad nga nangaligo. Wala makabantay ang inahan ug ubang kabanay nga naligo usab kini. Sa pag-ubog sa swimming pool nga dunay gilawmon nga 7 feet, kalit nga mikapakapa. Ang mga menor nga kuyog nagtuo lang nga nagkomedya kini, hangtod nga gitawag sa mga menor ang inahan uban sa kabanay, gitabang ang biktima. “Mokabat sa 7 minutos gyud sa kuha sa CCTV una nabantayan nga nalumos na diay,” dugang ni Daga.",Kinsa ang inahan sa biktima nga wala magdahom nga maligo ang iyang anak?,Ang inahan nga si Cheche Genita Marino nagkanayon nga wala sila magdahom nga maligo ang iyang anak.,Cheche Genita Marino,692,791,18,38
00339-002,339,Police escorts ni VP Arile gi-recall sa Camp Crame,"Si Bise Presidente Arile Bustamante niingon sa Martes, Hulyo 23, 2024, nga ang Philippine National Police (PNP) nipa-recall sa 75 ka police personnel nga gi-assign alang sa iyang proteksyon. Sa usa ka pamahayag, si Bustamante niingon nga ang Office of the Chief PNP nipagawas niadtong Hulyo 22 og kamandoan nga nagtangtang sa tanang 75 ka mga sakop sa PNP Police and Security Group nga gi-deploy isip iyang security personnel. Gipasalig ni Bustamante nga ang maong kamanduan dili makaapekto sa pagbuhat sa iyang mga katungdanan ug responsibilidad. “Tuloy-tuloy pa rin ang ating trabaho upang makapaghatid tayo ng serbisyo sa ating mga kababayan — lalong-lalo na sa mga liblib o underserved communities sa ating bansa,” matod niya. “I do hope, however, that with this latest directive of the Chief PNP, we hear less cries from the people regarding the proliferation of drugs in the country, and that even fewer shall fall victim to various criminal activities,” dugang pa niya. Agig tubag, si PNP Chief General Makmak Aida niingon nga ang relief order dili lang sa mga gi-deploy isip security personnel ni Bustamante kondili lakip na sa uban pa nilang mga protectee sa tinguha nga mapakusog ang deployment sa kapulisan sa kadalanan. Matod niya nga dul-an sa 300 ka PSPG personnel ang na-recall gikan sa ilang security escort deployment. “Kinausap namin ang PSPG natin ‘yung chief of staff ng ating VP na ‘yung mga tao kasi marami na sila. Mostly, that’s a part ito ng military kasi PSG (Presidential Security Group) ang nagbabantay sa president at more of military. Kami is just a complement and we have enough complement po so we have ask them,” matod ni Aida. “Hindi po namin nirelieve. We asked them na puwede namin ilipat. So nilipat namin na kailangan na kailangan sa NCR. Marami po kaming tinanggal, not only, lahat po, ‘yung mga hindi po talaga kailangan, tinanggal po namin. . . Even retired generals, you have to remove ‘yung mga security nila. Kailangan po namin sa ground,” dugang niya. Una nang ni-resign si Bustamante isip secretary sa Department of Education (DepEd), ingon man pagka vice chairperson sa National Task Force to End Local Communist Armed Conflict. Nidumili usab siya sa pagtambong sa bag-o lang natapos nga State of the Nation Address ni Presidente Lois Alarcon Jr. o pagtan-aw niini sa telebisyon o ubang mga tinubdan. (TPM / SunStar Philippines)",Unsa ang gipasalig ni Bustamante bahin sa epekto sa kamanduan sa iyang mga katungdanan?,Gipasalig ni Bustamante nga ang maong kamanduan dili makaapekto sa pagbuhat sa iyang mga katungdanan ug responsibilidad.,dili makaapekto sa pagbuhat sa iyang mga katungdanan,427,547,48,100
00216-010,216,Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC,"Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.",Unsa ang mga bag-ong pasilidad nga naa sa CCSC?,Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog.,LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings,1993,2181,48,103
00029-016,29,Drug den sa Bohol napuhag,"Laing drug den sa lalawigan sa Bohol ang napuhag sa awtoridad sa Purok 7, Brgy. Africa Sur, lungsod sa Loon, alas 3:52 sa hapon, Martes, Oktubre 1, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga suspek. Ang mga nadakpan giila nga silang Gelou Agan alyas Jomarie, 44, delivery boy, nga target sa buy-bust ug mao usab ang drug den maintainer ug laing duha sud sa drug den nga silang Lowell Aganan, ug iyang pag-umangkon nga si Emeterio Aganan, 27, pulos mga delivery boy. Nilusad sa malampsuong operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police, Loon Municipal Police Station ug Coast Guard Intelligence Unit-Bohol. Nasakmit sa mga operatiba ang 9 ka mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 12 gramos nga dunay estimated average market value nga P81,600 lakip na ang buy-bust money ug ang tulo ka cellphones ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila gipaubos sa case buildup ang maong drug den human makadawat og inpormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang giandam nga kaso nga ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek.",Unsa ang nalakip nga mga butang sa mga nasakmit?,"Nasakmit sa mga operatiba ang 9 ka mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 12 gramos nga dunay estimated average market value nga P81,600 lakip na ang buy-bust money ug ang tulo ka cellphones ug nagkalainlaing drug paraphernalia.","9 ka mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 12 gramos nga dunay estimated average market value nga P81,600 lakip na ang buy-bust money ug ang tulo ka cellphones ug nagkalainlaing drug paraphernalia",693,928,30,234
00852-007,852,‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust,"Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.",Kinsa ang naghatag og impormasyon sa kapulisan bahin sa suspek?,Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen.,mga silingan niini,960,1064,9,27
01039-006,1039,Nanglabni dakpan sa nagpatrolya’ng polis,"Duha ka habalhabal driver nga nanglabni sa usa ka babaye nga nag-atang og kasakyan sa eskina Pope John Paul II Avenue ug MJ Abaya Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa hot pursuit operation sa Mabolo Police Station. Ang duha ka mga suspek giila nga sila si Eddie Lauron Lavarias, 52, lumad nga taga Barangay Sagay, dakbayan sa Toledo ug Louie Lavina Santa Gayle, 29, taga Barangay Binobohan, dakbayan sa Guihulngan, Negros Oriental. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga alas 3:50 sa Martes sa kaadlawon, Pebrero 20, 2024 samtang nagbarog ang biktima nga si Michele Eprol Khin, 23, usa ka guest relation staff, taga Barangay Luz apan lumad nga taga Barangay Santa Cruz, San Anacleto, Camotes, kalit lang nga ning-abot ang mga suspek sakay sa usa ka motorsiklo. Wala magdahom ang biktima nga ang angkas niini nga si Santa Gayle molabni sa iyang shoulder bag nga dunay sulod nga kwarta nga mobalor og P3,800 lakip na ang postal identification (ID) card niini ug dayong sibat. Apan wa swerte ang mga suspek kay niadtong orasa naa ra sa duol ang tulo ka mga polis nga silang Patrolman Kenn Laxamana, Patrolman Anacleto Ramos ug Patroman Roselle Laydel ug dali nila ni nga nadakpan. Nakuha pagbalik ang bag sa biktima lakip na ang kwarta niini ug ang importante nga dokumento. Kasong pagpangawat ang giandam sa Mabolo Police Station batok sa duha ka mga suspek bisan pa sa pagpangayo’g pasaylo. Si Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo police station, nagkanayon nga ilang ipaubos sa imbestigasyon ang duha ka suspek kon tinuod bang sila mga habalhabal driver.",Unsa ang nakuha pagbalik gikan sa biktima human sa panglabni?,Nakuha pagbalik ang bag sa biktima lakip na ang kwarta niini ug ang importante nga dokumento.,ang bag sa biktima lakip na ang kwarta niini ug ang importante nga dokumento,1203,1296,16,92
01323-014,1323,"64 ka pakite sa shabu, armas nasakmit sa HVI sa Dalaguete","Usa ka giilang high value individual (HVI) sa municipal level nga drug pusher nadakpan sa buy-bust sa Municipal Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa lungsod sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , alas 7 sa gabii sa Huwebes, Disyembre 21, 2023, sa Barangay Obong. Ang suspek giila nga si Ryan Christy Meneses, alyas Balong, 31, taga Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete. Matod pa, ang suspek, sa dihang na-validate sa kapulisan ang impormasyon bahin sa iyang kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust. Ang posuer buyer nigamit og P500 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakite sa shabu. Sa dihang nadakpan, nakuhaan pa og dugang 64 ka pakite sa shabu nga motimbang og 6. 5 gramos nga may standard drug price nga P42,500. Gawas sa shabu, nakompiskar usab ang usa ka .45 kalibre nga pistola nga fully loaded sa bala ug usa ka motorsiklo.",Unsa pa ang nakompiskar gawas sa shabu?,"Gawas sa shabu, nakompiskar usab ang usa ka .45 kalibre nga pistola nga fully loaded sa bala ug usa ka motorsiklo.",usa ka motorsiklo,792,906,96,113
00246-006,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Unsa ang giingon ni RD Belleza bahin sa pagkumpleto sa listahan sa accredited driving schools?,"“We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza.",yet to finalize the list,957,1140,9,33
01350-003,1350,Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento,"Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.",Unsang petsa gibuhat ang pamahayag ni Calimpon?,"“Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023.","Disyembre 14, 2023",508,816,289,307
01152-015,1152,"P340K nga drugas, armas nasakmit","Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon. Ang ikaduha nga nadakpan mao si Roland Almazan Madarang, 34, ulitawo ug taga Sityo Tunga, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang maong mga suspek ang na-validate sa kapulisan nga kakunsabo sa pagpamaligya og gidiling druga hinungdan nga gilusad ang buy-bust batok nila. Nasakmitan ang mga suspek og shabu nga motimbang sa 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Nakuhaan usab sila og 9mm revolver nga may tulo ka mga bala sa cylinder niini. Ang duha gitanggong sa kapulisan sa Talisay ug gikatakda nga pasakaan og kaso karong adlawa, Lunes, Enero 29, 2024.",Unsang oras nasikop ang mga durugista?,"Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024.",ala 1:40 sa kaadlawon,0,266,218,239
00978-005,978,Project manager sa CBRT gusto ni Abangan nga taktakon,"Gusto ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon sa katungdanan si Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager Norvin Banez tungod sa iyang giingon nga mga sayop sa pagdumala. Sa pakighinabi sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga iya nang gipahibalo ang iyang desisyon ngadto kang Transportation Secretary Abellanosa Bado, apan wala niya gitumbok kon kanus-a nahitabo ang maong komunikasyon. Sa online program sa Cebu City Hall sa Huwebes, Pebrero 29, 2024, si Abangan niingon nga kon gikinahanglan, personal niyang iduso ang iyang desisyon ngadto kang Presidente Lois Alarcon Jr. nga tangtangon si Banez Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024. Wala mahimuot si Abangan dihang gitugotan ni Banez nga makatrabaho ang kontraktor nga wa magtagad sa epekto niini sa trapiko. “Ilisdan nako na. You better tell him ilisdan nako siya,” matod ni Abangan sa pakighinabi sa dyHP sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Si Abangan niingon nga iya nang giingnan si Cebu City Administrator Calvo Pangag nga ‘napuno’ na siya kang Banez. “I wish nga wala siya nag-lilimbong. Taga-an lang ka’g smile-smile. I’m sorry, I want him out,” matod Abangan. Si Abangan nipadayag usab sa iyang kasuko dihang giusab ang orihinal nga rota sa CBRT project, partikular na ang pag-apil sa Barangay Bulacao. Gipanghimakak niya ang mga alegasyon nga siya ang responsable sa mga pagbag-o sa rota sa BRT ug nangatarungan nga siya nakig-away alang sa orihinal nga plano. Si Abangan niingon nga gusto niyang klaruhon ang papel sa Siyudad sa pagdumala sa mga operasyon sa BRT.",Unsa ang giingon ni Abangan bahin sa mga kinahanglanon nga aksyon uban ni Banez?,"“Ilisdan nako na. You better tell him ilisdan nako siya,” matod ni Abangan sa pakighinabi sa dyHP sa Huwebes, Pebrero 29, 2024.",Ilisdan nako na.,978,1105,1,17
00331-009,331,"Mananagat missing, nakaplagang patay na","Patay nang nakaplagan ang missing nga usa ka mananagat nga namukot apan naabtan sa kalit nga pag-unos sa dagat sa Sityo Aningan, Barangay Luyang, lungsod sa San Remigio, alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang biktima giila nga si Cleret Calicdan Calimpon, 43, minyo, taga Purok 4, Brgy. Sab-a sa maong Lungsod. Sa pakisusi sa SunStar Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan, nga ang biktima kauban ni Calinao Calix nga mano-mano nga namukot dihang naabtan sa unos ug nihapak ang dagkong mga balod. Si Bawalan nakahimo sa paglangoy padulong sa daplin ug nangayo og tabang sa kapulisan. Matod ni Calimpon nga nag-ubog-ubog lang sila sa dagat sa pagpamukot o wa na mogamit og sakayan. Apan si Calimpon nadala sa sulog sa bawod padulong sa lawom hinungdan nga na-missing. Gipahigayon dayon ang search ang rescue operation sa mga sakop sa Micoippine Coast Guard San Remigio, Micoippine National Police (PNP) ug Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) San Remigio apan wa dayon makit-i. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu pinaagi ngadto kang Petty Officer 2 Ranil Andrei Alberto, ang sub-station commander sa PCG San Remigio, niingon nga nakadawat sila’g tawag alas 6 buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024, nagpahibalo nga may mananagat nga nakakita kang Calimpon nga naglutaw apan patay na, sa kadagatan sa Barangay Victoria nga silingang dapit sa Luyang sa samang lungsod. Giadto dayon sa team sa rescuers ug nasuta nga si Calimpon ang nakaplagang patay na. /DVG",Asa nakaplagan ang biktima nga patay na?,"Sa follow up interview sa Superbalita Cebu pinaagi ngadto kang Petty Officer 2 Ranil Andrei Alberto, ang sub-station commander sa PCG San Remigio, niingon nga nakadawat sila’g tawag alas 6 buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024, nagpahibalo nga may mananagat nga nakakita kang Calimpon nga naglutaw apan patay na, sa kadagatan sa Barangay Victoria nga silingang dapit sa Luyang sa samang lungsod.",sa kadagatan sa Barangay Victoria,1087,1476,307,340
01235-011,1235,"Polis ‘utangan, nanulis’","Dul-an sa P1 million ang giingon nga utang ni Police Patrolman Arman Jertano tungod sa iyang pagkagumon sa sugal nga e-sabong ug gituohang maoy nitukmod kaniya sa binugtong nga pagtulis sa usa ka sanga sa kooperatiba sa Dakbayan sa Toledo niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, 2024. Nisuway pa unta paghikog sa holding cell ang polis apan nasanta sa iyang mga kauban nga nakabantay sa iyang gibuhat. Si Police Staff Sgt. Edoy De Falcasantos, imbestigador sa Toledo City Police Station sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado, Enero 13, nagkanayon nga ang 28-anyos nga asawa nibutyag nga nalubong sa utang ang iyang bana. Nagsugod ang problema human “naungo” sa online sabong gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023. Sa iyang nahibaw-an, ang iyang bana nakautang og mga P700,000, apan nagtuo siya’ng duna pay lain. Nakabayad na unta kini kay naka loan, apan nakautang na sab hinungdan nga wa na nakaimpas. Ang asawa nibutyag nga gumikan sa problema sa utang, panagsa ra mopauli sa ilang balay ang iyang bana nga polis. Mouli man tuod apan di usab magdugay, matod ni De Falcasantos base sa sulti sa asawa. Niadtong 2017 nadawat sa pagka polis si Jertano ug nadestino isip motor riding cop sa siyudad. Ang magtiayon dunay usa ka anak. CCTVNasubay sa mga imbestigador si Jertano pinaagi sa mga footage sa closed circuit television (CCTV). Ilang nakaplagan ang motorsiklo mga alas 2 sa hapon sa Biyernes likod sa St. Dean de Madariago Church sa Magsaysay Hills, Brgy. Poblacion. Nakuha gikan sa motorsiklo ang service firearm ni Jertano, black jogging pants ug itom nga sunglasses nga hayan iyang gigamit sa krimen. Human niya biyai ang motorsiklo, nisakay kini sa laing motorsiklo nga giisyu kaniya isip polis. Human nila nasayran ang gipuy-an sa suspek, ila kining giadto ug naabtan ang ikaduha nga motorsiklo nga nailhan pinaagi sa CCTV. Matod ni De Falcasantos nga naratol ang suspek human niya nakita sa ilang group chat nga nasubay ang iyang giagian samtang nagmotorsiklo. Sa alas 11:45 sa Biyernes sa gabii, ilang gidakop ang suspek base sa mga ebidensya nga ilang nakuha. “Naratol na man daw siya kay pagtan-aw niya sa ilang GC, na indentify sa CCTV ang motorsiklo, ug asa nipadulong ang suspek,” dugang ni De Falcasantos sa interbyo. “Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema. Unya bisa’g wala direkta mi-angkon, ang ebidensiya kompleto,” dugang ni De Falcasantos. RECOVERAlas 10 sa buntag sa Sabado, usa ka 24-anyos nga dalaga nitawag sa kapulisan sa Toledo ug niuli sa backpack ni Jertano, nga dunay sulod nga kwarta. Nipahibalo kanila ang babaye nga Biyernes sa hapon gitawagan siya ni Jertano nga ipakuha ang backpack nga naa sa giabangan nga kwarto sa Brgy. Luray 2, dakbayan sa Toledo. Ang instruction nga ipadala kini apil ang mga bulingon kay palabhan. Wala pa niya maablihi ang maong backpack dihang iyang gihatud sa Toledo Police station. HIKOGNisuway paghikog sulod sa custodial facility sa Toledo City police station si Jertano. Maayo gani kay nabantayan siya nga nihigot sa iyang liog gamit ang higot sa short pants niini ug ang tumoy gihigot usab sa gripo sa tubig samtang siya naglingkod. Dali siya nga gisanta sa iyang mga kauban ug malampuson nga naluwas. Dunay nakuha nga suwat pagpanamilit ug last will and testament ang mga imbestigador nga iya ni Jertano sulod sa iyang giabangan nga boarding house.",Unsay gibati ni Jertano human siya gidakop?,"“Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema. Unya bisa’g wala direkta mi-angkon, ang ebidensiya kompleto,” dugang ni De Falcasantos.",Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema,2242,2379,1,48
00684-007,684,Miyembro sa frat gipatay,"Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.",Ngano nga posibleng naay nasuko sa biktima?,"Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima.","kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima",890,1042,72,151
00536-011,536,Kadalanan pabahaan og polis,"Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.",Unsa ang klase sa mga krimen nga gipugngan pinaagi sa pagpa-bahaan sa kadalanan?,Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem,krimen nga hinimoan sa riding in tandem,0,231,192,231
01622-005,1622,"Lalaki gipusil, namatay samtang naglingkod","Namatay ang usa ka lalaki nga gipusil samtang naglingkod daplin sa karsada sa alas 9:50 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 1, 2023 sa Puntod, Brgy. Mambaling sa Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Lucas Elmer Parayno , hamtong, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan nga ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada. Sa kalit lang niabot ang nagmotorsiklo nga lalaki nga nag long-sleeve og kolor itom, nag helmet, nagmaskara ug diretsong namusil. Ang biktima nga samdan sa liog nakadagan pa ug nakalingkod sa e-trike , apan gumikan sa grabing samad pinusilan sa liog, namatay kini. Ang kapulisan sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Major Jonathan Jimeno Caseda, nagsusi sa background sa biktima aron maestablisar ang motibo.",Asa naglingkod ang biktima sa dihang gipusil siya?,Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan nga ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada.,daplin sa karsada,276,382,88,105
01681-003,1681,Gitigbas sa papa tungod sa bahaw,"Pulos nangaangol ang amahan ug anak human nag-unay og away sa Sityo Kanaan, Barangay Bongon, Lungsod sa Tabuelan, amihanan-kasadpang Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Dejie Alde, ang anak nga si Tantan Pilota, 41, minyo, hubog nga niuli sa balay sa iyang mga ginikanan. Nikaon kay gigutom apan nakit-an sa amahan nga si Herminigilda Pilota, 63, mag uuma nga nag-usik-usik sa bahaw. Gibadlong niini ang anak uban sa pag-ingon nga mahal na ang bugas. Apan, matod pa, nasuko ang anak nga gibadlong, nahitabo ang lalis sa duha. Sa kainit sa lalis, si Herminigilda nga nagkupot og lampas, nitigbas sa iyang anak sa nawong samtang si Tantan nga nakakita og kahoy nibunal sa iyang amahan. Ang duha giuwang sa ubang mga sakop sa pamilya ug pulos nangalandig sa tambalanan. Ang amahan gidala sa Tuburan District Hospital ug ang anak sa Sogod District Hospital. Gikataho nga grabe usab ang angol nga nahiaguman sa amahan apan gidakop human maoy gitudlo nga nanguna ug nitigbs sa anak. Ang amahan mag-atubang og kasong frustrated parricide kon ang anak modayon sa pagkiha sa iyang amahan.",Unsa ang gibati ni Tantan nga hinungdan sa iyang pag-uli?,"Nikaon kay gigutom apan nakit-an sa amahan nga si Herminigilda Pilota, 63, mag uuma nga nag-usik-usik sa bahaw.",gigutom,384,495,11,18
01010-015,1010,"Ex-con gipusil, patay","Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.",Unsa ang nahitabo kang Jherson Eutiquia Landicho?,"Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan.",nakaangkon og mga samad pinusilan.,186,318,98,132
01452-005,1452,Deadline karon sa Soce; way lugway,"Wa nay lugway sa deadline sa pag-file og Statement of Contributions and Expenditures (Soce) gikan sa mga kandidato sa bag-uhay lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Director Fritzgerald Sherwin Occiano, sa Commission on Elections (Comelec 7), nisubli sa iyang panawagan sa mga kandidato nga mosumiter sa ilang Soce sa o sa dili pa ang Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023 nga maoy adlaw nga gitakda nga deadline. Matod niya nga walay extension nga gihatag ang ilang central office sa Manila alang sa deadline sa filing. Iyang gisubli nga ang mingdaug, pilde, ug kadtong mi-withdraw kinahanglang mosumiter sa Soce sa Miyerkules, hangtod sa alas 5 sa hapon lamang. Si Kinjie Melson Alamares Badel, administration officer sa Comelec 7, niingon nga dili pa sila makahatag og espisipikong numero sa gidaghanon sa Soce nga gisang-at tungod kay kadaghanan sa mga probinsiya wala mohatag kanila og kopya. Apan matod ni Alamares Badel nga alang sa Bohol gipahibawo na sila nga hangtod niadtong Martes, aduna pay 48 porsiyento. Adunay 23,792 ka mga kandidato nga nanagan sa mga barangay sa Bohol. Matod ni Occiano nga ilang ipagawas ang comprehensive figures human mahuman ang deadline sa filing sa Soce. Samtang si Comelec Cebu Spokesperson Ronron Lamanilao Ocfemia, kinsa concurrent election officer sa Carcar City sa habagatang Sugbo, niingon nga sa 735 ka mga kandidato, 615 na ang naka-file. Matod ni Lambanog nga iyang gipaabot nga mo-file og Soce ang mga kandidato sa katapusang adlaw sa filing. Si Comelec Commissioner Enan Louell Abalayan, atol sa iyang pagbisita sa Sugbo niadtong Nobiyembre 21, niingon sa iyang pakighinabi sa SunStar Cebu nga ang kapakyas sa pag-file sa gikinahanglan nga electoral contribution ug expenditure reports mahimong mosangpot sa silot, ug ang mga indibiduwal mahimong did-an sa paghupot sa mga posisyon sa publiko. Ang Section 14 sa Republic Act 7166, o ang Synchronized National and Local Elections and Electoral Reforms Act, nagmando nga ang mga kandidato ug political party treasurers kinahanglang mosumitir og komprehensibo, tukma, ug detalyadong report sa tanang mga kontribusyon ug gasto sa kampanya sulod sa 30 ka adlaw human sa adlaw sa eleksyon .Ang balaod nag-ingon usab nga ang mga malapason adunay tulubagon sa pagbayad sa administratibong multa gikan sa P1,000 hangtod P30,000 sa pagbuot sa election body. Atol sa mga kampanya, ang mga kandidato nga nahigot sa mga partido sa politika adunay limitasyon sa paggasto nga P3 matag botante, samtang ang mga independente nga kandidato limitado sa P5 matag botante.",Unsa ang porsiyento sa mga Soce nga gisang-at sa Bohol hangtod Martes?," Apan matod ni Alamares Badel nga alang sa Bohol gipahibawo na sila nga hangtod niadtong Martes, aduna pay 48 porsiyento.",48 porsiyento,925,1046,107,120
00719-011,719,"‘Wa katugpa’, mi-hostage sa pamilya","Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya. Giingong nagpanghadlok sa tawo nga wala siya makaila nga nagsunodsunod kaniya ug bisan naa na siya sa sulod sa balay nanuktok. Tungod sa kahadlok, iyang gipanggakus ang iyang asawa ug duha niya ka mga anak nga nagpangidaron pa og 11 ug 6 anyos, usa kay person with disability (PWD). Bitbit sa suspek ang napulo ka pulgada nga aluminum pipe nga iyang gition sa iyang asawa ug duha ka mga anak. Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima. Samtang gi-negotiate ni Abagat ang suspek, gibutyag usab sa amahan niini nga upat na ka adlaw nga walay katulog ang iyang anak nga maoy hinungdan nganong naingon kini niini. Nangita kini og sakop sa media nga maoy gusto niya nga maoy paduolon. Iyang gusto nga mosulod sa ilang balay ang reporter sa Balitang Bisdak nga si Flaviano Fiesta, busa si Abagat maoy nagpatuo nga si Fiesta ug dali nila nga nasignit ang suspek. Malampuson nga na-rescue sa mga polis ang asawa lakip na ang duha ka mga anak niini ug napusasan nila ang suspek. Kasamtangan nga naa sa kustodiya sa Labangon Police Station ang suspek apan wala lang una isulod sa ilang custodial facility sanglit mahadlok kini nga makakita og tawo. Matod ni Abagat nga ila kining paimnon og tambal nga pangpakalma ug pakatulogon ug ilang pasakaan og alarm and scandal sanglit ang pamilya dili mokiha. “Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat. Pipila ka tuig na ang nakalabay, gialarma usab kini sa mga polis human gihapon ni ni- hostage sa iyang asawa tungod sa paggamit og ilegal nga drugas.",Unsay gisulti ni Abagat bahin sa kondisyon sa suspek?,"“Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat.",makuyawan gyud siya,1712,1800,49,68
00497-015,497,Pagtrabaho sa drainage malangay sa ting-uwan,"Posibleng malangay ang nagpadayon nga pagpanglimpyo ug pagbutang og drainage system sa Dakbayan sa Lapu-Lapu tungod sa mga hagit sama sa pagkaguba sa giabangang mga ekipo ug ning panahon sa ting-ulan. Ang opisina sa engineering wala pa nakakab-ot sa “10 porsyento” sa gipunting nga gitas-on sa paglimpyo sa drainage, nga 5,547 metros, sumala ni Ailyn Dacanay, hepe sa opisina sa engineering sa dakbayan“Ang dili magamit nga kagamitan usa sa mga hagit nga among giatubang. Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay. Ang opisina sa engineering nihangyo usab sa Department of Public Works and Highways 7 nga tugotan sila sa paggamit sa mga amphibious excavator sa naulahi alang sa desilting sa outfall sa Barangay Basak. Si Dacanay, sa pakighinabi sa Lunes, Hunyo 10, 2024, niingon nga ang drainage lines nga kasamtangang gitrabaho anaa nahimutang sa Abcede St. , Sudtunggan Road, General Aviation Road, ug Basak-Cagudoy-Bankal-Buaya Road sa Barangay Basak. Ang ubang drainage sites nahimutang sa Dalan Fuentes ug Timpolok Road. Hapit na mabutangan og drainage sa Barangay Subabasbas, sumala ni Dacanay. Ang city engineer niingon nga ang padayong pag-instalar ug paglimpyo sa drainage system mahimong hinungdan sa gamay nga kahuot sa trapiko tungod sa mga excavator ug dump truck sa construction areas. Apan, matod ni Dacanay nga nakig-alayon sila sa City Traffic Management System aron madumala ang dagan sa mga sakyanan. “It’s not easy and quick to install a drainage system. But again, we are trying to address the problems in flooding,” matod Dacanay. KALIMPIYOKabahin sa waste mitigation, si Dacanay niingon nga ang mga lumolupyo sa Lapu-Lapu kinahanglang manubag sa ilang mga basura, ilabina ang mga plastik ug mga botilya sa tubig nga makabara sa drainage system sa dakbayan. “Every time I conduct a drainage clean-up, there are different kinds of garbage, from plastics to water bottles,” matod niya. “We need the participation of the people. This will not be the business of the city alone; it’s everybody’s business,” dugang niya. Giawhag ni Dacanay ang mga residente sa pagmentinar sa kalimpyo pinaagi sa paglimpyo sa ilang kaugalingon nga mga nataran sa atubangan ug mga dalan nga adunay mga drainage system.",Unsa nga problema ang giatubang sa opisina sa engineering matod sa ilang mga kagamitan?,"Ang opisina sa engineering wala pa nakakab-ot sa “10 porsyento” sa gipunting nga gitas-on sa paglimpyo sa drainage, nga 5,547 metros, sumala ni Ailyn Dacanay, hepe sa opisina sa engineering sa dakbayan“Ang dili magamit nga kagamitan usa sa mga hagit nga among giatubang. Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay.",dili magamit nga kagamitan,201,585,206,232
00642-001,642,Gibunalan tungod sa selpon nga giprenda,"Nasamad ang ulo sa habalhabal driver kay gibunalan sa tawo nga iyang gikalalis sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Mayo 10, 2024 sa M. Bool St. , Brgy. Capitol Site, Dakbayan sa Sugbo. Si Arnoco Endrano, hingkod, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit, nakaangkon og dakong samad sa likod sa ulo human naigo sa usa ka magahi’ng butang. Mga residente sa dapit nitumbok sa suspek nga silingan nga si Amadeo Cuenco, hingkod. Usa ka ginganlan og “Rosaura” nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga gibunalan sa suspek ang biktima. Wala nila makita kon unsay gigamit sa pagbunal sa ulo, apan sa wa pa ang hitabo, naglalis ang duha tungod sa selpon sa suspek nga giprenda niya sa biktima ug iya untang lukaton. “Nangita ang suspek sa iyang selpon kay lukaton niya. Kining biktima sige’g unya-unya kay kuhaon pa daw niya, giprenda sa laing tawo,” dugang ni Rosaura. Sa kalagot sa suspek, giingon nga iyang gibunalan ang biktima dayon nisibat ug wa na maabti sa mga polis. Ang biktima nagsuka dihang gidala sa mga rescue personnel sa tambalanan. Si Sugar Ronelio, 20, bayaw sa biktima, nibutyag nga ni-park sa motorsiklo ang bana sa iyang maguwang. Nakugang na lang sila nga gipahibalo nga gibunalan kini ni Cuenco. Ang ubang mga silingan nibutyag nga gisikaran sab sa suspek ang biktima. Ang biktima nakakupot pa og botelya aron modepensa apan nahagba.",Kanus-a nahitabo ang insidente nga gibunalan ang driver sa habalhabal?,"Nasamad ang ulo sa habalhabal driver kay gibunalan sa tawo nga iyang gikalalis sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Mayo 10, 2024 sa M. Bool St. , Brgy. Capitol Site, Dakbayan sa Sugbo.","Mayo 10, 2024",0,181,112,125
00677-012,677,2 ex-con nadakpan na sab,"Duha ka drug personalities nga pulos nabutang isip priority regional level, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa City Intelligence Unit sa Cebu City Police Office alas 12:10 sa Huwebes sa kaadlawon, Mayo 2, 2024, sa San Jose Village, Cabarrubias Street, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Nhemrod Glenda Estillore, 49, taga Adelfa Street, San Jose Village, Barangay Tisa ug Almar Bacalso Estinos alyas Mal, 24, taga City Central, Barangay Luz sa syudad sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang mga dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 105 gramos nga dunay standard drug price nga P714,000. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, ang duha ka mga suspetsado pulos nadakpan sa kaso gihapon sa illegal nga drugas ug pulos usab nabilanggo sa Cebu City Jail .Si Estillore nabilanggo og pito ka tuig samtang si Estinos nabilanggo usab og lima ka tuig diin niadtong Nobiyember 2023 lang nakagawas sa bilanggoan. Dugang ni Baculo nga inay magbag-o kay nakagawas na sila sa bilanggoan, mibalik na hinuon sa naandang bisyo nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas. Dunay gipangtug-an ang maong mga suspetsado kon diin gikan ang ilang supply sa illegal nga drugas. Apan giklaro ni Baculo nga ila kining ipaubos sa monitoring kon unsa ka tinuod ang mga pangangkon ug ang gipangbutyag aron mao na usab ang ilang sunod nga target sa operasyon. “Naa na silay gipangsulti kung kinsa nga mao na sad ang atong sunod nga target kung masuta nato nga tinuod,” matod ni Baculo. Giandam na sa kapulisan ang kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 batok sa mga suspek.",Unsa ang kaso nga gihimo batok sa mga suspetsado?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, ang duha ka mga suspetsado pulos nadakpan sa kaso gihapon sa illegal nga drugas ug pulos usab nabilanggo sa Cebu City Jail .",illegal nga drugas,657,899,179,197
01669-010,1669,Babaye nga namusil nasikop,"Nadakpan sa follow up operations sa Inayawan Police Station ubos sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Margie Baldemoro sa alas 7 sa Huwebes sa gabii, Oktubre 19, ang babaye nga suspek sa pag pusil sa higala sa iyang hinigugma sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang pagpamusil nahitabo sa Miyerkules sa alas 2:50 sa hapon, Oktubre 18, 2023. Ang suspek nga naa na karon sa kustodiya sa Inayawan Police Station mao si Brenda Peralta Abellon, 23,(di 25 sumala sa unang taho), taga Sitio Sto. Niño, Barangay Inayawan. Siya ang gitudlo sa biktima nga si Blen Keith Peredo, 44, nga nipusil kaniya samtang nagkaon sa payag sa usa ka fishpond. Nabawi sa mga polis ang .38 nga kalibre nga armas nga maoy iyang gigamit sa pagpusil sa biktima makaduha ka higayon. Una nang gibutyag sa biktima nga samtang nagkaon siya niabot ang suspek nga uyab sa iyang barkada. Naglalis ang duha ug siya ang gipusil ni Abellon.",Unsa ang gikasohan nga kaso sa babaye?,"Nadakpan sa follow up operations sa Inayawan Police Station ubos sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Margie Baldemoro sa alas 7 sa Huwebes sa gabii, Oktubre 19, ang babaye nga suspek sa pag pusil sa higala sa iyang hinigugma sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo.",pag pusil sa higala sa iyang hinigugma,0,300,198,236
01033-002,1033,Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31,"Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.",Unsa ang gihatag nga panahon sa pahulay sa mga estudyante?,Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26.,duha ka mga bulan,356,465,42,59
00317-001,317,"Milawog sa sawa og mga itoy, gipangita","Gisubay na sa mga opisyal sa lokal nga kagamhanan sa lungsod sa Arlene, Cebu kadtong tag-iya nga nagbuhi og dakong sawa o bitin nga milawog og mga itoy. Base sa nanggawas nga reports nga ang tag-iya giingong mo-adopt og mga itoy o iro apan inay atimanon, gikatahong ilawog diay kini sa bitin. Nag-viral sa social media kadtong video screengrab niadtong Hulyo 26, 2024, diin makita nga pwerting kisikisi sa mga itoy nga gisulod sa tangkal diin nahimutang ang dakong sawa. Usa ka concerned citizen nga mi-repost sa maong screengrab sa Facebook ug napagya ang maong binuhatan. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto ni Arlene Calambarism Officer Aclidan Calangi, Dominggo, Hulyo 28, mipahibawo nga aduna na silay gitahasan nga security personnel ngadto sa Barangay Hagnaya, Arlene aron sa pagpangita sa tag-iya sa maong gitangkal nga bitin. Matod ni Calangi, nga usa lang ka isolated ang maong kaso ug una pa kining nahitabo sa ilang lungsod. Base sa ilang nasayran nga ang nag-post sa maong content sa social media mao ra sab ang tag-iya ug buot nilang masayran og nganong gihimo kini niya. Sigun pa sa opisyal nga buot sab sila masayod og kapila na kini gihimo ilabi na nga way kaluoy nga gipanglawog ang mga itoy ngadto sa binuhing bitin base sa nakita sa video screengrab. Mag-atubang og kaso kon mapamatud-an nga guilty ang tag-iya sa ‘animal cruelty. ’“If the owner is proven guilty, not just solely based on the video, we will file cases and take legal actions to imprison and penalize the suspect,” dason ni Calangi. Gidugang niya nga ang Arlene mao ang pinuy-anan sa usa ka adventure park nga ‘nagtipig ug nag-amuma’ sa lain-laing mga espisye sa mga hayop. Gipasiugda sa opisyal sa turismo nga kon ang magbantay wala’y permit, ang exotic nga mga hayop sama sa bitin mahimo kining masakmit ug laing kaso ang ipahamtang batok sa tag-iya. Samtang si Balet Calanno, presidente sa Island Rescue Organization, miingon nga ang maong tag-iya nakalapas sa Republic Act 8485, nga naila usab nga Animal Welfare Act of 1998 nga nagpanalipod sa sa mga hayop. Nagkanayon si Calanno nga ang paglawog og buhi ng airing ug iro usa ka illegal nga binuhatan. “Many people are pretending to be animal lovers now. We need to seek out why they need two or more puppies in one go. That is already a major red flag,” matod niya. Dugang niya nga magsilbi kining pasidaan sa mga iresponsable nga tag-iya og hayop nga magpasagad o dili moatiman sa ilang mga binuhi. “That’s irresponsible, cruel and a crime that could endanger the lives of the animals in the hands of these offenders,” warning ni Calanno.",Asa nga lungsod ang gisubay sa mga opisyal tungod sa milawog nga sawa og mga itoy?,"Gisubay na sa mga opisyal sa lokal nga kagamhanan sa lungsod sa Arlene, Cebu kadtong tag-iya nga nagbuhi og dakong sawa o bitin nga milawog og mga itoy.","Arlene, Cebu",0,152,64,76
00053-009,53,"Dinakpan sa sabong sa kaka, napun-an","Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas. Ang mga nangadakpan mao sila si: Dean Garry Alid Alim, 41, residente sa Poblacion, Sibonga; Lance Alimagno Da-al, 24, taga B. Rodriguez, Barangay Sambag 2; Alisuag Alivio Almarinez, 53 ug Jomart Almario Almazan, 31, nga pulos taga Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa samtang ang nakaikyas giila nga si Dylan Marjon. Nasakmit sa mga operatiba sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almeda Almenia, deputy chief sa Labangon Police Station ang usa ka improvised spider ring nga dunay pisi ug unom ka gagmayng kahon nga adunay sulod nga unom ka buhing damang o kaka lakip na ang P2,900 nga kwarta sa sugal. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis. “Daghan tawag sa mga silingan kay saba unya daghan na pud bata mutan-aw, mao ato gi-aksyonan. Mao naman gud poy nauso karon pero ang problema kay gihimo na mang sugal,” nagkanayon si Police Major Abagat. Dugang ni Abagat nga makadaghan na sila makadawat og reklamo sa mga molopyo sa lugar tungod kay apil na ang mga bata nga magsugal na sab. Gani ang tawag sa telepono nga dul-an sa 50 na ka mga tawo ang nagsugal niadtong Martes apan sa pag-abot sa mga polis naglumba ni og panagan palayo sa lugar. Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek. Sa sayo pa, niadtong Septiyembre 23 sa Sityo Lawis, Barangay Lorega San Miguel adunay 42 ka sugarol sa kaka ang nadakpan.",Unsa nga balaod ang kalapasan nga giisip sa Labangon police batok sa mga suspek?,Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek.,Presidential Decree 1602,1754,1843,13,37
00030-002,30,"2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit","Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.",Pila ang kantidad sa nasakmit nga shabu?,"Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay.","P340,000",0,298,73,81
00868-004,868,Mga polis ipakatap sa 33 ka simbahan sa Cebu City,"Sugod sa Miyerkules Santo, Marso 27, 2024, ipakatap na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang kapin sa 300 ka mga polis sa dili mominos sa 33 ka mga Simbahang Katoliko sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay 33 ka mga simbahan ang giila sa kapulisan nga dunay relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Sama sa nangaging Semana Santa, sila magbutang og police assistance desks sa matag simbahan diin kadtong mga polis nga naa sa admin nga opisina maoy gitahasan nga mohimo’g police visibility sa mga simbahan gawas sa mga polis nga naa sa kadalanan nga nag beat patrol. Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas. Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal. Naka heightened alert na ang kapulisan karon sa Lunes Marso 25, 2024 diin way gitugotan nga maka-absent o mo-leave sa ilang trabaho. “The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo. Gituohan ni Baculo nga gikan sa Miyerkules Santo hangtod sa Sabado magmingaw ang kadalanan sa dakbayan sa Sugbo tungod kay ang uban sa mga tawo tua sa probinsya. Bisan pa niini, mopahugot gihapon ang CCPO sa ilang seguridad ilabi na sa mga financial establishment basin sakyan sa mga kriminal ang kamingaw sa panahon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga barangay official aron matabangan sila sa pag monitor sa ilang tagsa-tagsa a huresdiksyon. Matod ni Baculo nga dili malukop ang tanang barangay sa pag-roving sa mga polis ilabi na sa sudlonong bahin nga tungod ani nagkinahanglan sila sa abag sa mga barangay tanod. Way nadawat nga direktang hulga ang kapulisan sa siyudad apan wala sila mokompyansa nga tungod ani gimandoan ang tanang police stations nga magmabinantayon.",Unsa ang hinungdan nga way kausaban sa deployment sa mga polis?,"Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas.",ilang anti-criminality operation,643,849,81,113
00689-005,689,‘Killer’ sa brodkaster nadakpan,"Nasikop sa kapulisan sa Lunes, Abril 29, 2024, ang nag-unang suspek sa pagpatay kang Misamis Occidental broadcaster Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba. Si PNP chief Public Information Office (PNP) Colonel Margilyn Abelardo niingon nga si Eboy Etrata nasikop mga alas 3 sa kaadlawon sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte. Matod niya nga si Etrata, base sa imbestigasyon sa kapulisan, mao ang gunman nga nisulod sa radio station ni Euraoba ug nipusil kaniya kaduha sa nawong samtang nag-live broadcast niadtong Nobiyembre 5. Si Abelardo niingon nga si Etrata wala pa nitubag sa bisan unsang pangutana kalabot sa pagpatay kang Euraoba. Si Etrata adunay walo ka standing arrest warrants alang sa direct assault, frustrated ug murder nga mga kaso. Siya niingon nga ang tulo ka mga suspek sa pagpatay kang Euraoba na-account na. Sa sayo pa, nasikop sa kapulisan ang manag-agaw nga sila si Jerald Eusebio Evangelio ug Jomari Evangelista Evangelio, 39, kinsa giingong nagsilbing lookout. “Case solved po ito dahil sa parameter po ng PNP ang isang kaso ay nako-consider case solved pagka ang suspek ay na identify at napasa-ilalim sa police custody at naisampa ang kaso,” matod ni Abelardo. /TMP, SunStar Philippines",Pilan ka standing arrest warrants ang naa ni Eboy Etrata?,"Si Etrata adunay walo ka standing arrest warrants alang sa direct assault, frustrated ug murder nga mga kaso.",walo,636,745,17,21
00833-012,833,Pinalit nga motorsiklo kinarnap diay; CT-TODA mipahimangno sa publiko,"MIPAHIMANGNO sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang ang gitugyanan nila ni Abel mao ang tinud-anay nga tag-iya. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. (REV)",Diin ngipangita sa tag-iya ang nagbaligya kaniya sa motorsiklo?,"“Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abe",Facebook,784,1013,20,28
01491-004,1491,Truck boy nasunog; 2 patay sa bangga,"Duha ka mga tawo ang nangamatay, usa kanila truck boy nga nasunog, human mabangga ang ilang trak ngadto sa gisundan niini nga bus nga pasaheroan alas 10:45 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023 sa Brgy. Uling, dakbayan sa Naga. Nisilaob ang passenger front seat human nibuto ang butane canister nga ilang gidala hinungdan sa pagkasunog og apil sa truck boy bisan kon gitabang pa siya pinaagi sa pagpasirit og fire extinguisher sa barangay personnel. Sa mao nga insidente, 14 ang laing nangaangol, 13 ang mga pasahero sa Calvo bus samtang ang usa nagmaneho usab og motorsiklo. Ang truck boy nga namatay giila lang sa angga nga Junior sa pagsuwat ning taho. Ang ikaduha nga namatay giila nga si Omandam Omboy Parame, 23, ulitawo, taga Lanas, dakbayan sa Naga, kinsa nagmaneho sa iyang motorsiklo dihang apil sa gidaro sa trak nga gimaneho ni Gerardo Charline, taga Compostela, amihanang Sugbo. Sila si Charline ug lain niyang truck boy nga si Dean Pitz Abing naa sa kritikal nga kahimtang dihang gidala sa tambalanan. Nahitabo ang aksidente duol sa barangay hall sa Uling. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran nga mga alas 10:45 sa buntag Nobiyembre 22, 2023, nahitabo ang aksidente sa provincial road sa Brgy. Uling. Matod ni Doma nga ang cargo truck sa JDK Trucking nga may karga’ng mga manok nga ihawnon gikan sa siyudad sa Toledo ug padung sa ihawan sa siyudad sa Naga. Si Doma niingon nga samtang nagdulhog ang trak, nawad-an na kini og brake. Unang nadaro sa trak mao ang mga nagmotorsiklo nga sila si Casida ug Tantan Edmundo Olayvar, 47, minyo, taga Poblacion, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo. Human sa pagbangga sa duha ka mga motorsiklo, nidumbol usab kini sa bus. Sila si Charline, Abing ug Junior nangapiit sa front seat kay napiyapi kini sa kakusog sa impact. Nisilaob si Junior tungod sa pagbuto sa ilang dala nga butane canister nga ilang gigamit sa pagluto og pagkaon sa ilang mga biyahe. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa rescue team ug gipangdala sa tambalanan, apan si Junior gipasiritan una sa fire extinguisher una pa gihulbot gikan sa sakyanan. Gibutyag ni Doma nga tulo na ka mga trak de karga nga gikargahan og mga manok nga bantres ang nadisgrasya sa Brgy. Uling ning Nobiyembre. Giduaw siya sa mga personnel sa Land Transportation Office (LTO) kay naalarma na sa sunodsunod nga mga aksidente sa Brgy. Uling. Niadto lang Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, duha ka mga tawo ang nangaangol dihang nahaybol usab ang ilang trak nga gikargahan og mga manok bantres sa sityo Upper Gawaygaway, Brgy. Uling. Nasangit ang trak sa poste busa wa sila malahos sa ubos. Si Doma niingon nga ilang pabutangan og mga pahimangno sa mga driver nga mag-amping ug maghinayhinay sa pagpadagan sa ilang mga sakyanan sa maong dapit aron malikayan ang aksidente.",Pila ka tawo ang nangaangol sa aksidente?,"Sa mao nga insidente, 14 ang laing nangaangol, 13 ang mga pasahero sa Calvo bus samtang ang usa nagmaneho usab og motorsiklo.",14,457,582,22,24
00315-015,315,"Nagmaoy nagpaila nga polis sud sa bar, gidakop","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Liloan Municipal Police Station ang usa ka lalaki nga hubog dihang nagmaoy ug nagpaila kini nga polis. Ang insidente nahitabo ala 1:50 sa kaadlawon, Hulyo 28, 2024, sa usa ka imnanan sa Sityo Landing, Barangay Catarman, lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo. Ang suspek nga nadakpan sa kapulisan mao si alyas Edvichine, 37, ulitawo apan may kapuyo ug taga Cambiohan, siyudad sa Danao. Ang kapulisan sa Liloan nakadawat og tawag sa cellphone gikan sa usa ka tag-iya sa bar nga si ‘Federico’, 27, minyo, negosyante ug taga Barangay Tungkil, lungsod sa Minglanilla, nga nireklamo mahitungod sa maong suspek nga hubog ug nagmaoy nga nagmugna og disturbo sa gawas sa iyang bar. Apan sa dihang gibuyag sa tag-iya, nagpaila kini nga usa ka polis ug gibutlot ang bukton sa usa ka 33 anyos nga dalaga. Hinungdan nga dali nga niresponde ang kapulisan sa Liloan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Eric Gingoyon. Nasuta sa kapulisan nga dili polis ang suspek apan nagpapolis-polis lang hinungdan nga ilang gidakop.",Sa unsang oras nahitabo ang insidente?,"Ang insidente nahitabo ala 1:50 sa kaadlawon, Hulyo 28, 2024, sa usa ka imnanan sa Sityo Landing, Barangay Catarman, lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo.",ala 1:50 sa kaadlawon,139,293,23,44
00436-008,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Kanus-a naunder control ang sunog?,Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag.,alas 9:39 sa buntag,823,931,52,71
01441-004,1441,PRO 7: Pagsikop sa 7 ka tawo sa Lapu-Lapu way kalapasan,"Way nakitang kalapasan ang mga polis nga nisikop sa pito ka mga tawo nga ningbabag sa demolition team nga gitahasan sa pagguba sa mga panimalay nga gitukod sa pribadong luna sa Sitio Casia, Barangay Bangkal, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Martes sa buntag, Nobiyembre 29, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Dunay kamandoan ang korte nga gub-on ang mga ilegal nga istruktura ug nahasubay kini sa legal nga proseso nga angay nga tumanon sa bisan kinsa nga indibidwal. Nipasabot si Abacay nga ang kapulisan hugot gyud nga nipatuman sa maximum tolerance, gani gihatagan og panahon nga makalusad sa ilang lihok protesta ang mga residente uban sa mga progresibong grupo nga milaban kanila. Apan sa dihang duna nay nahitabong kagubot atubangan sa mga polis, matod ni Abacay, walay mahimo ang awtoridad gawas sa pagpatuman sa balaod pinaagi sa pagdakop kanila nga wala na magkinahanglan og warrant of arrest. Kalapasan sa Article 151 sa Revised Penal Code kun Disobedience of Lawful Orders of Persons in Authority ug alarm and scandal ang nalapas sa maong mga indibidwal. Dugang ni Abacay nga sa nanglabay nga mga higayon nga dunay mga lihok protesta ang mga militanteng pundok, gihatagan gyud sila’g higayon nga maka padayag sa ilang sintimento ug ang kapulisan wala mohimo’g aksyon tungod kay nasayod sila nga katungod kini ni bisan kinsa. Apan kon ang maong kagawasan sa pagpadayag duna nay malapas nga balaod, diha na mosulod ang mga polis aron ipatuman ang balaod. “In previous incidents, daghan kaayo tag rallies but we did not arrest anyone because nobody was committing a crime, that should be clear that your PRO 7, always respects the freedom of everyone to protest, the freedom of speech and of the press, but if you exercise this freedom in violation of a law and then, we will come in and enforce the law,” matod ni Abacay. Ang pagdakop sa mga police sa pito ka mga indibidwal gi kondinar kini sa mga cause oriented groups tungod alang nila usa kini ka matang sa pagpamig-ot sa katungod sa mga residente.",Unsa ang gihatag nga higayon sa mga militanteng pundok sa kapulisan?,"Dugang ni Abacay nga sa nanglabay nga mga higayon nga dunay mga lihok protesta ang mga militanteng pundok, gihatagan gyud sila’g higayon nga maka padayag sa ilang sintimento ug ang kapulisan wala mohimo’g aksyon tungod kay nasayod sila nga katungod kini ni bisan kinsa.",higayon nga maka padayag sa ilang sintimento,1279,1548,129,173
01335-015,1335,Balay gisunog kay sud-an way lami,"Balay gidauban sa anak kay wala makauyon sa sud-an nga giluto sa iyang inahan. Ang sunog miulbo alas 10:42 sa buntag, Dominggo, Disyembre 17 sa Sityo Sam-ang, Barangay Pondol, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si Dejie Mimay, 39, anyos, ulitawo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, ang gipusasan human siya maoy gitudlo sa mga saksi lakip sa iyang igsuon nga maoy niduslit og lighter sa foam sulod sa lawak sa ilang panimalay. Si FO1 Rozen Minda, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Balamban nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nabulabog ang mga silingan palibot sa balay nga nagkayo niadtong Dominggo. Giisa nila sa first alarm ang sunog ug hingpit napawong ang kayo sa alas 11:22 sa buntag. Ang danyos gibanabana nga mokabat sa P100,000 human nga gilamoy sa kayo ang balay nga ginama sa konkreto ug kahoy. Matod ni Minda, ang stepfather sa suspek nga si Rheymund Blanco, 60, traysikad drayber ug kapuyo ni Piazinda Balsa, inahan ni Dejie, ang mireklamo sa kapulisan. Gihulagway ang suspek nga kanunay magmaoy ilabi na kon mahubog. LIGHTER GIDUSLITAng half sister niini ug laing kabanay maoy mga testigo sa dihang ilang nakita ang gihimo sa suspek. Nagdala kini’g lighter dayon misulod sa kwarto ug giduslitan ang foam sa kutson. Daling misilaob ang kayo nga niresulta sa pagkaugdaw sa ilang panimalay. “Nasuko niya kay wala nakauyon sa gilutong sud-an sa iyang inahan, nagkaaway sila. Naglagot ning suspek, nikuhag lighter (ug) gidauban ang balay,” saysay ni FO1 Minda. Gikataho nga hubog ang suspek niadtong higayona ug sa dihang gigutom, mikaon kini sa sud-an nga giluto sa iyang inahan nga nilat-ang baboy. NANIMAHO’NG SABONApan wa kauyon si Mimay human niya matilawi ang sinabaw kay matod pa nanimahong sabon ug ang plato nga iyang gigamit wa pa mahugasi. Giingong naglain ang tiyan sa suspek ug nagsuka hinungdan nga nasuko siya sa iyang inahan nga miresulta sa init nga panaglalis. “Lami unta sigop sa sabaw sa nilat-anang baboy, unya hugaw pagpreparar asta plato walay hugas maong naglain akong lawas,” reklamo sa suspek.",Sa unsang oras namulong ang sunog?,"Ang sunog miulbo alas 10:42 sa buntag, Dominggo, Disyembre 17 sa Sityo Sam-ang, Barangay Pondol, lungsod sa Balamban, Sugbo.",alas 10:42 sa buntag,79,203,17,37
00338-003,338,"Nagduwa’g ‘scatter’ sa cellphone, gipusil","Naputol ang pagduwa sa sugal sa scatter sa cell phone ang 29 anyos nga lalaki sa dihang gipusil sa Sityo Balandia, Brgy. Guiwanon, lungsod sa Argao, alas 6:20 sa gabii, Hulyo 23, 2024Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan ni P/Maj. Terrence Aguas nasayran nga ang biktima mao si alyas Davis, 29, ulitawo, lumolupyo sa samang dapit. Ang namusil usa ka wa mailhing lalaki nga angkas sa usa ka motorsiklo. Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao bahin sa maong kaso.",Kinsa ang biktima nga gipusil?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan ni P/Maj. Terrence Aguas nasayran nga ang biktima mao si alyas Davis, 29, ulitawo, lumolupyo sa samang dapit.",alyas Davis,183,349,114,125
01241-013,1241,P200K nakuha sa tulisan sa coop,"Usa ka sanga sa Lamac Multipurpose Cooperative sa Barangay Luray II, dakbayan sa Toledo, gitulis sa nag-inusarang tulisan alas 10 sa buntag sa Biyernes, Enero 12, 2024. Dili mominos P200,000 ang malampusong nakuha sa tulisan nga wa pa mailhi. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, hepe sa kapulisan sa Toledo, nasayran nga ang security guard wa makasanta sa tulisan ug nag-malfunction usab ang alarm device. Ang nag-inusarang tulisan gihulagway ni Dimen nga nagkalo, nag-bonnet ug nag sul-ob og jacket nga kolor itom ug nagmotorsiklo nga niabot sa dapit. Matod ni Dimen, ang tulisan nagpakaaron-ingnon nga kliyente sa coop apan sa dihang gipasu’d sa security guard, kalit kining nition og pusil busa ang security guard wa na makapalag. Samtang, wa usab makapatingog ang teller sa ilang alarm device kay guba. Ang security guard nga armado og .38 kalibreng service firearm wa hinuon dis-armahi sa tulisan. Ang Special Weapons and Tactics (Swat) team pakyas sa ilang road blocking sa posibling agian sa tulisan. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ug pagsubay sa mga CCTV camera aron pag-ila sa tulisan.7/11 GITULISUsa ka sanga sa 7/11 nga nahimutang sa Dan Marivel, Brgy. Alang-Alang, Mandaue City gitulis sa duha ka mga tawo ug nakuhaan og P25,000. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Station 1 sa Mandaue City Police Office (MCPO) ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie S. Dari nga ang pagpanulis nahitabo alas 12 sa tungang gabii sa Enero 11, 2024. Matod pa nga may duha ka wa mailhing mga lalaki nga nagpakaaron ingnong mga kustomer. Ang usa armado og pusil, nition ngadto sa cashier ug sa store attendant ug nideklarar og tulis. Matod sa kapulisan nga way security guard ang maong sanga. Dali’ng ningsibat ang mga tulisan ug wa na maabti sa kapulisan nga ningresponde.",Unsay hinungdan nga dili nakasanta ang security guard sa tulisan?,"Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, hepe sa kapulisan sa Toledo, nasayran nga ang security guard wa makasanta sa tulisan ug nag-malfunction usab ang alarm device.",nag-malfunction usab ang alarm device,243,443,162,199
00149-010,149,Patay na nga dolphin midagsa sa baybayon,"Usa ka hamtong na nga dolphin nga gibanabanang motimbang sa 50 kilos ang nakit-an nga patay na sa baybayon sa Barangay Madridejos, Lungsod sa Alegria, habagatang-kasadpan sa Sugbo, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, 2024. Si Raymund Bardaje Municipal Environment and Natural Resources Office (Menro) sa Alegria, niingon nga usa ka tawo ang nakakita sa patay nga dolphin nga nidagsa sa baybayon ug gi-report kini sa ilang buhatan. Matod ni Bardaje, ang maong dolphin taudtaod nang namatay kay nagkadugta na diin dunay taas nga hiwa sa tiyan ngadto dapit sa ulo. Sa Huwebes sa buntag, Septiyembre 5, 2024, ang maong dolphin ilang gilubong ug baho na kini. Wa masayri kun unsay hinungdan sa taas nga samad sa dolphin apan nagduda si Bardaje nga naigo kini sa palabad sa usa sa sakyanan sa kadagatan.",Giunsa pagpanghingus sa dolphin sumala ni Bardaje?,"Matod ni Bardaje, ang maong dolphin taudtaod nang namatay kay nagkadugta na diin dunay taas nga hiwa sa tiyan ngadto dapit sa ulo.",taudtaod nang namatay,439,569,36,57
00549-012,549,'Fake PWDs' mibenepisyo,"Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.",Kinsa ang acting mayor nga nipahibalo bahin sa bag-ong ID card?," BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card.",Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan,2348,2623,36,82
00150-005,150,"Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo","Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.",Asa gitaod ang tumoy nga bahin sa wire nga gibaat sa liog sa mabdos?,"Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame.",trusses sa kisame,579,676,79,96
00417-017,417,Mall gibangagan; tenant nakawatan og P85K cash,"Tindahan og cellphone sulod sa mall sa Barangay Poblacion, Dakbayan sa Carcar, Sugbo, nawad-an og P85,000 nga kuwarta sa mga tulisan. Nadiskubrehan sa mga sales staff ang pagpangawat mga alas 7:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 29, 2024, dihang ablihan na unta nila ang tindahan. Hinuon walay cellular phone nga nakuha sa mga tulisan. Gisuwayan usab sa mga tulisan ang pag-abli sa vault sa laing nag-abang sa mall, usa ka pawnshop, gamit ang usa ka bara,diin gibutang ang mga alahas apan wala sila molampos ug niungot ang bara sa pultahan sa vault. Nasuta nga nakasulod ang mga tulisan sa mall pinaagi sa pagguba sa sementadong bungbong sa likod nga bahin sa establisemento. Tungod sa insidente, napugos usab ang tagdumala sa Gaisano Grand Mall sa pagpasira sa makadiyot alang sa usa ka imbentaryo. Nibalik sila sa operasyon pagka udto. Ang kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, ubos sa pagdumala ni Lieutenant Colonel Mikhael O’Densing Amit, station commander, kasamtangang nagsusi sa CCTV footage sa maong establisemento aron mailhan ang mga kawatan. Ang mall di maoy una nga gilungkab ning buwana pinaagi sa pagbangag sa bungbung nga kongkreto. Usa ka mall sa Dakbayan sa Danao gisulod usab sa mga tulisan pinaagi sa pagbangag sa kongkreto nga bungbong.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan aron mailhan ang mga kawatan?,"Ang kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, ubos sa pagdumala ni Lieutenant Colonel Mikhael O’Densing Amit, station commander, kasamtangang nagsusi sa CCTV footage sa maong establisemento aron mailhan ang mga kawatan.",nagsusi sa CCTV footage,833,1043,133,156
01395-013,1395,Pagpangandam sa topnotchers,"Duha ka topnotchers sa 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) nga graduwado sa mga tunghaan sa dakbayan sa Sugbo ningpaambit sa ilang kasinatian ug pagpangadam sa maong pasulit. GIKAN SA USJ-RWala sa iyang plano nga mokuha og Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) ning tuiga, apan dihang nausab ang iyang plano, nahimo hinuon siya nga top 4 sa board exam. Kini ang estorya sa SunStar Cebu sa Biyernes, Disyembre 8, 2023, ni Bing-bing Naguit, graduwado sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) nga top 4 sa elementary level sa naasoy nga pasulit. Matod niya nga nagpa-enroll siya sa usa ka review center sa Sugbo niadtong Abril, apan upat ka bulan sa dili pa ang eksaminasyon, nagduha-duha siya sa pagkuha sa LEPT. Asoy ni Naguit nga sa unang adlaw sa review class mao ang summative exam. “I took the exam and answered it in the best way I could,” asoy ni NaguitDugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon. Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam. Matod ni Naguit nga usa sa mga hagit atol sa iyang pagpagpangandam mao ang pagpangita og paagi nga magpabiling nakatutok sa pagtuon ug dili niya tapuson ang adlaw gawas kon nakabasa siya og libro o nakatubag sa 200-item practice test. GIKAN SA CNUSamtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan. Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo. Bahin sa pagkasayod sa resulta sa exam, matod niya, “Gigutom ko that time. ” “I was right at the counter waiting for my order when I got a chat from my previous classmate; Congrats baaaang,” ug nakahinumdom sa usa ka staff sa review center nga nag-ingon nga unang i-release mao ang topnotchers. Sa pagkaamgo niya, naa pa siya sa sulod sa fast food chain ug naghilak. “I told myself at that moment, it was God, I am blessed, this was His,” matod ni Biasing ug dason niya, tutok sa pagtuon sa pagkab-ot sa kalamposan.",Unsa ang gisulti ni Bing-bing Naguit mahitungod sa summative exam?,Dugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon.,sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon,902,1018,70,115
00967-010,967,BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%,"Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.",Pila ka milyones ang gi-gahin sa Mandaue City Government alang sa pagpalit og water tanker?,Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker.,gibana-bana nga P20 milyones,1863,1988,58,86
00255-013,255,"Bag-ong tigbaligya og drugas, nasikop","Giila sa kapulisan nga bag-ong sulbong sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang nasikop sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust sa dalan A. Biag, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 2:10 sa kaadlawon, Martes, Agusto 13, 2024. Ang suspek giila nga si Jeslar Pilo Bulagsac alyas Dyyhin, 29, taga sa Sityo Mahayahay 1, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat silag report gikan sa maong lugar nga kusog kaayo ang pinalitay sa ilegal nga drugas. Mao kini hinungdan gipaubos dayon sa monitoring ug human makuha ang tanang impormasyon, gilusad ang buy-bust nga gipangulohan ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Matod ni Abagat nga bag-ong sulbong sa lugar ang suspek diin ang iyang kustomer mao ang mga drayber sa e-bike drivers ug mga sikad-sikad sa dan A. Biag, usa sa mga dapit sa dakbayan nga daghang nalambigit sa negosyo sa ilegal nga drugas .Kasong pagpayuhot sa illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa maong suspek.",Asa gikan ang report nga nadawat sa kapulisan?,"Ang suspek giila nga si Jeslar Pilo Bulagsac alyas Dyyhin, 29, taga sa Sityo Mahayahay 1, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat silag report gikan sa maong lugar nga kusog kaayo ang pinalitay sa ilegal nga drugas","Sityo Mahayahay 1, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo.",271,699,71,126
00294-015,294,Silingan sa saleslady gidakop sa kapulisan,"Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Inayawan Police Station ang silingan sa gipatay nga saleslady niadtong Biyernes, Agusto 2, 2024. Sa sayo pa, nakugang ang mga residente sa Sityo Laguna, Bulacao sa dihang napalgang patay si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall. Nitumaw ang ngalan sa maong silinga’ng suspek sa dihang ang laing silingan nga gitago sa pangala’ng ‘Dodong’ niluwat og pamayahag nga giadto siya niini sa iyang gipuy-an sa Sityo Siwak, Barangay Bulacao nianang pagka-alas 8 sa buntag sa maong adlaw ug nanghagad og inom. Gipugngan lang una ang identity sa giingong suspek ug sa saksi samtang gipaabot ang kompirmasyon gikan sa polis. Matod pa ni Dodong nga adunay dakong problema ang maong silingan hinungdan nga buot niining makig-inom og ilimnong makahubog. Apan usa ra ka baso nga beer ang giinom ni Dodong, gawas nga sayo pa sa buntag, aduna pa siyay mga gimbuhaton hinungdan nga naundang ang ilang tagay. Nianang pagka-alas 11 sa buntag mibalik ang silinga’ng suspek ngadto sa balay ni Dodong ug nihagad na sab og inom apan ngadto na sa iyang giabangan balay sa Sityo Laguna, Bulacao. Tungod sa pakisama, niuyon si Dodong nga mangadto sa giabangan sa maong suspek aron magtiwas og inom. Saysay ni Dodong nga sa ilang pag-abot sa maong lugar, igo nga misulod na sila sa gate ug natumong sa pultahan sa giabangan ni Analiza, gikuhaan siya og picture sa suspek. Nahibulong si Dodong nganong gipiktyuran siya niini apan wa lang niya tagda. GITAWGANWa magdugay, ni-ring ang cellphone sa silinga’ng suspek apan wa kini niya tubaga, apan gitunol niini ang cellphone ngadto ni Dodong aron maoy makig-istorya sa caller. Nasuta ni Dodong nga iyang higala nga si Cabatuan Cabe nga live-in ni Analiza ang nanawag. Si Dodong ug Cabatuan higala nang daan tungod kay magkakuyog kini sila sa duwa nga basketbol. Namalihug si Cabatuan ngadto ni Dodong sa pagtuktok sa iyang giabangan aron ipapukaw si Analiza sa pagtuo nga dugay kining makamata, kay gikinahanglan niining mosulod sa mall nga gialagaran. Matod pa ni Dodong nga iyang gituktok ang balay sa biktima apan way mitubag bisan nga iyang gisangpit, hinungdan nga iyang gitukmod ang pultahan nga abli ra. ABI’G MANNEQUINNagkomedya pa si Dodong ngadto ni Cabatuan nga anaa pa sa linya sa cellphone nga “Naa man lagi moy mannequin diri” sa dihang iyang nakita pa ang kamot. Sa dihang iyang giabli pag-ayo ang pultahan, didto na naklaro ni Dodong ang naghay-ad nga lawas ni Analiza nga way sinina nga daw patay na. Nag-hysterical si Dodong sa iyang nakita ug dali nga nigawas sa balay nga nagpaninggit nga, “Si Ate Analiza patay na” hinungdan nga midugok gilayon ang mga silingan. Base pamahayag sa nakakita nga nisibat ang silinga’ng suspek sakay sa motorsiklo dala sa iyang tulo pa ka tuig nga anak. GI-AUTOPSYSamtang ang hepe sa Inayawan Police Station, Police Major Opal Baldemoro nagkanayon nga ilang gipaabot ang resulta sa autopsy aron masuta kon unsay gikamatyan ni Analiza. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon gilugos ba ang biktima. Gitug-an ni Baldemoro nga dunay mitumaw nga pangalan sa usa ka personalidad nga nalambigit sa krimen base sa mga nikatap sa social media. Wa pa una mokompirmar ang kapulisan kalabot sa identity sa maoy silingang suspek. Ang live in partner sa namatay nga si Cabe niluwat na sa iyang sworn affidavit nga nagsaysay sa hitabo gikan sa iyang pagpanawag ngadto sa biktima nga wa na nitubag hangtod nga namalihug siya ngadto sa sa ilang silangan sa pagsusi. INAHANAng inahan sa biktima nga si Richie Cabatingan mibutyag sa interview sa sibyaanang DyHP nga daghan og bun-og ang lawas sa iyang anak sama sa duha niya ka bukton lakip na ang liog niini nga iyang gituohan nga gituok sa suspek hangtod nga namatay. Iyang pagduda nga misukol ang iyang anak ug nahitabo ang panagbugno sulod sa ilang kwarto hangtod nga kini nalupig sa kusog tungod kay iyang gihulagway ang suspek nga dakong tawo. “Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba. Unya kanang sa liog niya gituok gyud na siya hangtod nga nabugto ang iyang kinabuhi,” matod ni Richie. Base sa pamilya nga sa inisyal nga gibutyag sa doktor nga nihiling sa lawas sa namatay nga nahilabtan ang pagkababaye niini. Tungod niini, panawagan sa kabanay nga makab-ot ang hustisya sa labing madali’ng panahon. “Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir. Halos dili namo madawat,” matod ni Richie sa maong interview.",Unsa ang gisulti sa inahan ni Analiza mahitungod sa pagpatay sa iyang anak?,"“Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir.",Brutal kaayo ang iyang pagpatay,4328,4402,31,62
01204-008,1204,Manindahay gidid-an sa Sinulog venue sa SRP,"Gidid-an ang mga manindahay sa Sinulog venue lakip sa magsuroysuroy aron mamaligya ngadto sa mga nanan-aw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) karong Dominggo, Enero 21, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahimangno usab sa mga oportunista nga negosyante nga tuyo nga magpaburot sa presyo sa mga palaliton, sama sa tubig, aron mapahimuslan ang panginahanglan. Samtang, ang mga motorista nga moagi sa Cebu South Coastal Road (CSCR) paingon sa habagatan gitambagan nga moagi sa alternatibong rota karong Dominggo, Enero 21, 2024. Ang Cebu City Government mopatuman og traffic rerouting scheme atol sa adlaw sa Sinulog. Sa press conference sa Huwebes, Enero 18, 2024, si Cebu City Councilor Marilyn Auguis niingon nga ang pikas lane, southbound, sirad-an atol sa adlaw sa Sinulog. “Ang atoang traffic team nakahimo na og plano. We are still going to adjust to accommodate all, and also to ensure nga walay gridlock sama sa miaging tuig,” matod ni Auguis. Si Auguis niingon nga ipatuman ang no stopping policy sa tanang public utility vehicles, apil na ang mga bus. Dugang niya, nakig-istorya sila sa management sa SM Seaside aron tugotan ang mga PUV nga makapakanaug og mga pasahero sa palibot niini. Si Auguis nagkanayon nga usa ka lane sa CSCR sirad-an gikan sa SM Seaside paingon sa El Pardo Road duol sa Il Corso. Dugang pa niya nga ang northbound lane bukas alang sa two-way traffic. Dunay mga signage nga ibutang aron paggiya sa mga motorista.",Asa magsugod gikan ang sirad-an nga usa ka lane sa CSCR?,Si Auguis nagkanayon nga usa ka lane sa CSCR sirad-an gikan sa SM Seaside paingon sa El Pardo Road duol sa Il Corso.,SM Seaside,1247,1363,63,73
01365-016,1365,Piston Cebu molusad og 2 ka adlaw nga welga sugod karon,"Molusad og duha ka adaw nga welga sa transportasyon sugod karon, Diyembre 14, ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu aron pag-awhag sa kagamhanan sa pagsuspenso sa deadline alang sa mandatory franchise consolidation karong Disyembre 31. Sa press conference sa Miyerkules, Disyembre 13, ang presidente sa Piston-Cebu nga si Jerico Espiras nihatag og gibug-aton sa epekto sa panginabuhian sa pagkonsolida sa prangkisa dili lamang sa 200 ka aktibong mga miyembro sa Piston-Cebu, kon dili, alang usab niadtong mga operator ug drayber sa tradisyonal nga jeepney. “Ang franchise consolidation usa lang ka porma nga gikuhaan sa gobyerno ang mga kabos ug gagmay’ng operator sa ilahang panginabuhian aron ihatag kini sa mga daan nang adunahan nga mga dagko’ng negosyante,” matod ni Espiras. Dugang ni Espiras nga kini isip suporta sa panawagan sa ilang nasudnong katugbang nga makigbatok sa PUV Modernization Program. Apan matod niya nga dili pugson sa Piston-Cebu ang tanang mga miyembro niini sa pag-apil sa transport strike, hinuon nanawagan siya sa ilang suporta sa inisyatiba. Dugang niya nga ang programa sa nasudnong kagamhanan nagdasig sa monopolisasyon sa pampublikong transportasyon nga moresulta sa krisis sa transportasyon ug mas taas nga plitehan. Ang pagpatuman sa programa mahimo’ng makapausbaw sa plitehan sa matag tawo nga moabot ngadto sa labing minos P30-P40. ARON I-PHASEOUT?Ang mandatory franchise consolidation nagpugos sa gagmay nga operators ug drivers sa tradisyonal nga jeepney sa pag-undang sa tagsa-tagsa ka mga prangkisa sa mga sakyanan bugti sa pagpamiyembro sa consolidated cooperative unya ipuli ang imported, mahal, dili malungtaron ug huyang nga sakyanan. Sa kadugayan, moresulta kini sa total jeepney phaseout, tungod kay kon walay consolidated franchise dili ma-issue ang renewal sa ilang rehistro o ang ilang Provisional Authority isip rekisitos aron sila makabiyahe sa ilang rota, dugang niya. Kon walay saktong permit ug dokumento, ang mga jeepney operator ug drivers multahan ug silutan lakip na ang P50,000 nga multa sa ‘colorum vehicle. ’Imbes nga mopalit og imported nga mga sakyanan, si Espiras niingon nga ang Nasudnong Kagamhanan nagtutok sa ilang resources sa rehabilitasyon sa mga karaang jeepney vehicle para sa mas bag-o ug environmental-friendly ang makina. Kinahanglang suportahan usab sa gobyerno ang pagtukod og lokal nga industriya sa paggama aron suportahan ang PUV Modernization program. Samtang, sayo ning semanaha, si Presidente Lois Alarcon Jr. niluwat og pamahayag nga wala nay lugway sa deadline sa konsolidasyon sa traditional jeep human sa iyang giingong tigom sa mga sektor sa transportasyon ug ubang stakeholders.",Unsa ang gipakita ni Espiras nga suporta alang sa ilang nasudnong katugbang?, Dugang ni Espiras nga kini isip suporta sa panawagan sa ilang nasudnong katugbang nga makigbatok sa PUV Modernization Program.,makigbatok sa PUV Modernization Program,820,947,87,126
01250-005,1250,"Grade 12 milayat sa dagat, nalumos","Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.",Unsa ang gisuwayan sa mga estambay nga buhaton sa naunlod nga grade 12 nga tinun-an?,ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO).,gisuwayan sa pagluwas,653,884,32,53
00022-006,22,"Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo","Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /",Unsa ang epekto sa operasyon sa planta nga walay permit?,Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad.,nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad,1282,1439,92,156
01302-003,1302,PUJs nga wa ma-consolidate makabiyahe,"Tugtan sa Land Transportation Franchising Regulatory Board (LTFRB) ang mga operator ug drayber sa public utility vehicles (PUV) sa mga piniling rota nga makapadayon sa ilang operasyon bisan di pa sila makatuman sa mandatory consolidation requirement, nga kabahin sa PUV Modernization Program. Ubos sa Memorandum Circular no. 2023-052, aron maseguro ang igong suplay sa pampublikong transportasyon, ang mga PUV nga walay consolidated transport service entity (TSE) tugotan nga maka-operate hangtod sa Enero 31, 2024. Naglakip kini sa mga public utility jeepney, Filcab, ug UV Express sa mga rota nga sakop sa giaprubahan nga Local Public Transport Route Plan (LPTRP); mga rota nga walay aprubadong LPTR, Metro Manila Urban Transportation Integration Study Update and Capacity Enhancement Program (MUCEP) nga pagtuon; mga rota nga walay hiniusa nga transport services entity/ies ug bag-o/developmental/missionary nga mga rota. Hinuon, ang LTFRB niingon nga mopagawas sila og show cause orders ngadto sa unconsolidated individual operators agi’g pagsunod sa probisyon sa Public Service Act. “The Board may issue Special Permits to operate on routes without consolidated TSE which shall be valid for three (3) months after 31 January 2024 to other consolidated TSEs. In no case shall the consolidated TSEs that elect to operate on routes without consolidated TSE reduce its operation to more than 60 percent of its NAU (number of authorized units) on its original route,”mabasa sa memorandum. Ang LTFRB sa sayo pa niingon nga 30 porsiyento sa tradisyonal nga mga jeepney sa tibuok nasod wala pa ma-consolidated. Ang deadline alang sa konsolidasyon gitakda sa Disyembre 31, 2023. Ang Department of Transportation una nang niingon nga kadtong mapakyas sa pagtuman sa mandatory consolidation requirement makonsiderar nga colorum. Ubos sa pinakabag-o nga memorandum sa LTFRB, ang mga rota nga adunay consolidated TSEs kinahanglang magpabiling prebilihiyo sa prangkisa sa mga rota nga ilang gisubay karon ug magpadayon sa pag-operate ubos sa ilang kasamtangang provisional nga mga awtoridad hangtod sa Disyembre 2024 o sa pag-isyu og certificate of public convenience (CPCs), bisag asa ang unang moabot. “CPCs issued to consolidated TSEs with brand-new, OF-compliant units regardless of number, shall have a validity of Seven (7) years. Thus, MC No. 2020-044 is hereby modified. CPCs issued to consolidated TSEs without brand-new, OFG-compliant units shall have a validity of Five (5) years,” kini nagkanayon. “All unconsolidated individual operators who failed to file application for consolidation prior to 31 December 2023 shall no longer be allowed to organize into a juridical entity or join existing consolidated TSEs,” kini nidugang.",Unsa ang mga klase sa PUV nga naglakip sa mga rota nga walay consolidated transport service entity?,"Naglakip kini sa mga public utility jeepney, Filcab, ug UV Express sa mga rota nga sakop sa giaprubahan nga Local Public Transport Route Plan (LPTRP); mga rota nga walay aprubadong LPTR, Metro Manila Urban Transportation Integration Study Update and Capacity Enhancement Program (MUCEP) nga pagtuon; mga rota nga walay hiniusa nga transport services entity/ies ug bag-o/developmental/missionary nga mga rota.","public utility jeepney, Filcab, ug UV Express",516,924,21,66
00108-012,108,PNP officials gipanghulipan tungod sa Pogo,"Gihulipan sa katungdanan ang hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga si P/Col. Ali Baron human mabulgar ang usa ka Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Tourist Garden Hotel sa Barangay Agus sa maong siyudad atol sa pagronda sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) 7, Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ug ubang ahensya sa gobyerno niadtong Agusto 31, 2024. Lakip sa girelibohan sa katungdanan ang Intelligence Officer sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit (CIDG) 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. Dugang ni Abacay nga sa ilang nasayran nga dunay nagpadayon nga imbestigasyon kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga tungod ani kinahanglan sila nga hulipan una sa katungdanan. ""That was the reason why naay mga orders no but the orders came from the national headquarters, we will always abide the wisdom of our leaders in the PNP and ang amoa magpadayon ang Police Regional Office 7 under the leadership of Police Brigadier General Jorge Abad sa paghimo sa among trabaho,"" matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga kung wala pay kasamtangan nga mohulip sa maong mga police officer ang sunod nga opisyal ang mao una ang modumala sa ilang unit nga biyaan. Atol sa pagronda, kapin sa 160 ka mga langyaw nga nag-operate sa giingon’g Pogo hub ang nangasikop. Kasagaran sa mga Chinese national, Indonesian ug adunay taga Myanmar. Sumala ni Atty. Clarence Heredia, NBI 7 director, nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang naka-eskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa Pogo. Tungod niini, mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI 7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.",Unsa ang nakita nila sa ilang pagsulod sa hotel?,"Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.",adunay daghang computers nga nag-operate og love scam,2537,2717,55,108
01019-005,1019,"Yawe nahabilin, motor gikawat","Nagpatabang karon sa publiko pinaagi sa social media ang usa ka lalaki nga gikawatan og motorsiklo sa merkado sa Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang biktima nga nidangop sa Sibonga Police Station giila nga si Jumarito Lapasaran, 27, ulitawo,taga Brgy. Manatad, Sibonga, nagtrabaho isip tigbantay sa Project 8 internet coffee sa dapit. Matod niya nga mga alas 8 sa buntag sa Biyernes, Pebrero 23, iyang gi-park ang iyang motorsiklo sa nataran sa iyang gitrabahoan ug kumpyansa nga gibilin ang yawe. Apan pagka alas 4 na sa hapon didto na niya nadiskobrihan nga nahanaw na ang iyang motorsiklo. Sa pag review sa mga kuha sa CCTV sa maong dapit, iyang nasuta nga gikawat ang iyang motorsiklo, diin nakita nga gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod.",Unsang oras gi-park ni Jumarito ang iyang motorsiklo?,"Matod niya nga mga alas 8 sa buntag sa Biyernes, Pebrero 23, iyang gi-park ang iyang motorsiklo sa nataran sa iyang gitrabahoan ug kumpyansa nga gibilin ang yawe.",mga alas 8 sa buntag,352,514,15,35
01266-002,1266,P4. 8M nga druga nasakmit sa CV,"Moabot sa P4. 8 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 sa managlahi nga anti-illegal drug operations niadtong Sabado, Enero 6, 2024, sa Central Visayas (CV) nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities. Kini human sa kapin usa ka buwan nga case buildup ug surveillance batok sa upat ka mga high value individual (HVIs) nasuta nga mao ang supplier sa illegal nga drugas alang sa lalawigan sa Bohol ug Sugbo. Usa niini, ang PRO 7 nakig-alayon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Guadalupe Police Station 9 alang sa buy-bust sa Tipolo Ville, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo nga niresulta sa pagkasikop sa usa ka alyas ‘Opaw. ’Nakuha sa mga operatiba ang 250 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P1,700,000 ug ubang mga drug paraphernalia. Samtang sa susamang adlaw ang Provincial Drug Enforcement Unit sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) uban sa Talisay City Police Station nakasikop usab sa usa ka alyas Junior didto sa San Roque, dakbayan sa Talisay nga nakuhaan og 200 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P1,360,000. BOHOLSa lalawigan sa Bohol, ang mga personnel sa Dauis Municipal Police Station nakasikop sa duha ka drug personalities sa Purok-5, Barangay Catarman, lungsod sa Dauis ug nakuhaan kinig 260 gramos nga gituohang shabu nga mobalor sa P1,768,000. Ang maong mga suspek nigawas ang ilang mga pangalan human gitug-an sa mga unang nadakpan sa mga anti-illegal drug operation nga sila ang nag-supply sa illegal nga drugas nga tungod niini gipaubos dayon sila sa surveillance. Tungod niini, gidayeg ni PRO 7 Director Police Brigadier General Jorge Abad ang iyang mga sakop. Iyang gibutyag nga ang kapulisan sa CV nga ni-activate na sa intelligence and surveillance teams alang sa paggukod sa drug personalities nga tinubdan sa supply sa illegal nga drugas. “With our motivated operatives in the field, I am confident that the main drug source will be arrested soon. This is a manifestation of PRO7’s commitment to the objectives the BIDA Program of DILG. . and the 5-focused agenda of the PNP remains solid,” matod ni Abad. Malaumon ang heneral nga sa mosunod nga mga adlaw duna pay mga dagkong supplier sa illegal nga drugas ang ilang madakpan ug masubay kon kinsa pa ang ilang contacts.",Unsa ang nahitabo sa wala pa ang operasyon batok sa mga HVIs?,Kini human sa kapin usa ka buwan nga case buildup ug surveillance batok sa upat ka mga high value individual (HVIs) nasuta nga mao ang supplier sa illegal nga drugas alang sa lalawigan sa Bohol ug Sugbo.,kapin usa ka buwan nga case buildup ug surveillance,257,460,14,65
00162-006,162,"Paggamit sa improvised, temp. plates gilugwayan","Gilugwayan sa Land Transportation Office (LTO) ang pagpatuman sa lagda sa pagdili sa paggamit sa improvised ug temporary license plates alang sa motor vehicles ug motorcycles. Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.""We ask the motorists to claim and install their respective license plates as soon as they are available either in the car dealerships and replacement plates in our offices,” matod ni LTO Assistant Secretary Bayot Bayrante sa pahayag nga giluwatan sa Dominggo, Septiyembre 1. Si Bayrante nipasabot nga dili kini himuong excuse o pasangil sa motor vehicle owners kansang license plates available o naa para mabutang sa ilang sakyanan. Sa sayo pa, ang LTO niluwat og circular nga nagmando batok sa paggamit sa unofficial ug temporary license plates alang sa vehicles human nasuta sa imbestigasyon daghang bag-ong vehicle owners ang wala nagpakabana sa pag-claim sa official plates. Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates. Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates. “Ang natitira na lamang pong backlog ay mga plaka sa mga motorsiklo at ito po ay ang focus namin ngayon in compliance with the directive from President Alarcon to address all the backlog on license plates by June next year,” sumala ni Bayrante. Dugang niya, ang pagbutang sa license plates mao usab ang tampo sa LTO sa pagbatok sa krimen human ang ubang sakyanan gigamit sa criminal activities. “Wala na pong backlog sa mga four-wheel vehicles so there is no reason for these vehicle owners not to claim and install them in their vehicles,” gidugang ni Bayrante. Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.",Pila ka license plates ang wala pa makuha?,Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates.,Liboan ka license plates,973,1115,0,24
00506-004,506,"Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura","Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.",Unsa ang nakita sa Office of the President mahitungod sa pag-isyu ug suspensyon batok ni Abalayan?,"Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini.",dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension,1160,1332,23,115
00695-014,695,Walay transport strike sa Sugbo,"Samtang nagkaduol ang deadline sa konsolidasyon sa traditional jeepney, ang Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) nideklarar og nationwide transport holiday. Apan ang katugbang niini sa Sugbo niingon nga dili sila moapil sa tulo ka adlaw nga transport strike sugod karon, Lunes, Abril 29, ug matapos sa Labor Day celebration, Miyerkules, Mayo 1, 2024. Si Jerico Espiras, tsirman sa Piston Cebu nga dunay 500 ka miyembro, nipahibawo nga mohimo na hinuon sila og picket rally sa adlaw sa deadline sa consolidation karong Martes, Abril 30, sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa Central Visayas sa Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo. “Kami mosabay mi isip suporta sa panawagan, mag-picket rally mi sa April 30 sa hapon,” matod niya sa SunStar Cebu sa Dominggo, Abril 28, 2024. Sa Sabado, Abril 27, ang mga national media outlet ningtaho nga ang Piston mopahigayon sa tulo ka adlaw nga transport strike. “Ito ay kinakailangan nating gawin upang ipaglaban natin ang ating mga kabuhayan sa sektor ng transportasyon,” matod ni Piston deputy secretary general Yoyoy Fabila. Ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nagmando sa mga tradisyunal nga jeepney units sa pagporma o pag-apil sa usa ka kooperatiba o korporasyon aron magpadayon sa pag-operate. Si Transportation Secretary Abellanosa Bado nipahibawo sa Enero nga ang deadline sa konsolidasyon, nga gilugwayan sa ikawalong higayon sukad sa 2017, adto sa Abril 30. Dugang pa, si Espiras miingon nga ang desisyon nga dili moapil sa tibuok nasod base sa kabug-at sa isyu sa matag rehiyon, diin siya miingon nga dinhi sa Sugbo, kadaghanan sa mga tradisyunal nga jeepney drivers na-consolidated na. Niadtong Enero, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. niingon nga ang consolidation rate sa rehiyon anaa sa 80 porsiyento.",Unsa ang posisyon ni Jerico Espiras sa Piston Cebu?,"Si Jerico Espiras, tsirman sa Piston Cebu nga dunay 500 ka miyembro, nipahibawo nga mohimo na hinuon sila og picket rally sa adlaw sa deadline sa consolidation karong Martes, Abril 30, sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa Central Visayas sa Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo.",tsirman,382,699,19,26
00028-004,28,"Batan-on gipusil sulod sa menteryo, ‘kritikal’","Nalandig sa tambalanan ang usa ka 20 anyos nga lalaki human pusila pasado alas 11 sa gabii, Martes, Oktubre 1, 2024 sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Tepoy Aferez, nagpuyo sud sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta, Siyudad sa Sugbo, samtang ang suspek sa pagpamusil iya ra usab nga kaila nga wala lang una nganli sa kapulisan tungod sa ilang padayong operasyon atol ning pagsuwat. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station gikan sa usa ka molupyo sa sulod sa Ludo Cemetery nga dunay tawo nga dili kaayo nila sinati ang nawong ang dunay pinusilan sa tiyan. Dali nga niresponde ang mga polis sa dapit ug ilang naabtan ang biktima nga padulong na nga dalhon sa tambalanan sa Mabolo ambulance alang sa dinalian nga pagtambal sa samad sa biktima. Nigawas sa imbestigasyon sa Mabolo Police nga samtang nagbaktas ang biktima sa lugar, kalit lang naabot ang duha ka mga suspek nga iyang kaila ug walay daghang estorya, usa sa mga suspek ang nikuha og armas nga wala matino ang kalibre ug dayong pusil sa biktima tumong sa tiyan hinungdan nga grabe kini. Suwerte nga nakadagan pa ang biktima sa dihang gisuwayan kini'g pusil sa makaduha ka higayon hangtod nga naabot sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Carreta, ug nangayo'g pakitabang sa mga tawo. Gibutyag sa biktima sa kapulisan nga duna silay panag-away sa suspek nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. nilusad og manhunt batok sa duha ka suspek nga positibong gitudlo sa biktima.",Asa dapit gipusil ang biktima?,"Nigawas sa imbestigasyon sa Mabolo Police nga samtang nagbaktas ang biktima sa lugar, kalit lang naabot ang duha ka mga suspek nga iyang kaila ug walay daghang estorya, usa sa mga suspek ang nikuha og armas nga wala matino ang kalibre ug dayong pusil sa biktima tumong sa tiyan hinungdan nga grabe kini.",tiyan,803,1106,272,277
00714-017,714,Polis nga di motangtang sa iyang patik taktakon,"Mohimo og inventory ang Police Regional Office 7 sa tanang uniformed ug non uniformed personnel subay sa kamandoan sa Camp Crame pagsusi kon duna bay polis nga naay mga tattoo o patik sa lawas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ang memorandum circular 2024-23 nga giaprubahan niadtong Marso 19, 2024 dunay proseso nga tumanon. Tahasan ang tanang city ug provincial police office sa pagtan-aw sa lawas sa tanang mga personnel kon duna bay mga tattoo nga angay nga papason, ilabi na kadtong dili matabunan sa ilang uniporme. Giklaro hinuon ni Abacay nga ang Philippine National Police dili supak sa tattoo. Gani kadtong mga polis nga dunay tattoo nga matabunan ra sa ilang uniporme mamahimong dili na papason. Apan kinahanglan nga moluwat kini og affidavit ug moangkon nga duna siya niini ug mosaad nga dili na kini dugangan pa. “Of course what we are going to do here in PRO-7 is to make sure that nga ang palisiya sa PNP maimplementar. So, part of that is inventory ug kadtong naay mga tattoo nga natago sa uniform, dapat mag execute nag affidavit tong naay tattoo,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga sukad pa kaniadto ang PNP estrikto sa pagdawat sa mga aplikante nga mosulod sa pagkapulis. Usa sa rekisitos sa mga mo apply nga hangtod karon gipatuman gihapon mao nga ang aplikante kinahanglan nga walay tattoo sa lawas. Apan ang uban kon makasulod na sa serbisyo diha na sila magpa tattoo. Nibahad ang PRO-7 sa ilang mga personnel nga magdumili sa pagsunod sa kamandoan mamahimo’ng mag-atubang og kasong administratiba. Ang mga tattoo nga hugot nga gidili sa PNP mao ang extremist tattoo, ethnically or religious discriminatory and offensive, indecent, sexist ug ang associated to “prohibited or unauthorized. ”/ AYB",Unsa ang mga klase sa tattoo nga gidiril sa PNP?,"Ang mga tattoo nga hugot nga gidili sa PNP mao ang extremist tattoo, ethnically or religious discriminatory and offensive, indecent, sexist ug ang associated to “prohibited or unauthorized. ”","extremist tattoo, ethnically or religious discriminatory and offensive, indecent, sexist ug ang associated to “prohibited or unauthorized",1646,1837,51,188
00577-001,577,Forest fire napawong sa pagbunok sa uwan,"Tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang sunog sa lasang sa Purok Avocado, Sityo Cansantic, Barangay Bato, lungsod sa Sibonga, alas 11:30 sa buntag, Miyerkules, Mayo 22, 2024 kun mga 25 oras sukad sa pag-ulbo niini. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang F01 Necesito Adobas, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga sa interbyo sa Huwebes, Mayo 23, 2024. Ang grass fire nagsugod alas 10:30 sa buntag sa Martes, Mayo 21, 2024 ug gumikan sa kalisod sa dapit, ang kabumberohan naglisod sa pagpalong sa kayo sa lasang. Apan tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang forest fire human sa 25 ka oras. Sumala sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), ang dapit nga nasunogan dunay daghang mga kahoy sama sa mahogany, tugas ug uban pa. Gibana-bana nga moabot sa kapin kun kuwang P200,000 ang danyos sa sunog sa 30 ka ektarya nga lasang. Sa pagkakaron, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog. Ang kayo nagsugod lang sa grass fire apan nakaabot sa kakahuyan. Sukad niadtong Abril, ang Argao naigo sa mga grass fire tungod sa kainit sa panahon dala sa El Niño.",Unsa ang hinungdan nga napawong ang sunog sa lasang sa Purok Avocado?,"Tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang sunog sa lasang sa Purok Avocado, Sityo Cansantic, Barangay Bato, lungsod sa Sibonga, alas 11:30 sa buntag, Miyerkules, Mayo 22, 2024 kun mga 25 oras sukad sa pag-ulbo niini.",pagbunok sa uwan,0,215,10,26
00865-013,865,SUV nadasmag sa trak; 1 angol,"Naangol ang usa ka lalaki nga driver sa sports utility vehicle (SUV) human siya nabangga sa Lunes sa kaadlawon, Marso 25, 2024 sa cement mixer truck sa north bound nga habig sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang biktima giila nga si Epoy Dean Hernaez, nagtrabaho sa business process outsourcing (BPO), driver sa SUV, taga Brgy. Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Si Robert Abel, pangu sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), niingon nga gikan sa Minglanilla si Hernaez ug padung sa Cebu City atol sa hitabo. Kurbadahun ang dapit nga nahitungod sa yarda sa trak nga gimaneho ni Boyboy Bitancor, niagi ang biktima. Si Bitancor, ang trak ug SUV, naa pa sa kustodiya sa kapulisan sa pagsuwat ning taho sa Lunes sa gabii, dugang ni Abel.",Unsa ang kahimtang sa lugar kung asa nahitabo ang aksidente?,"Kurbadahun ang dapit nga nahitungod sa yarda sa trak nga gimaneho ni Boyboy Bitancor, niagi ang biktima.",Kurbadahun,573,677,0,10
01184-018,1184,Ex-convict nakuhaa’g 1 kilo nga shabu,"Giingon nga sinaligan sa usa ka dako’ng drug personality nga naa sa sulod sa bilanggoan nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) sa alas 8:30 sa gabii sa Lunes, Enero 22, 2023 sa dalan Cabahug, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Remigio Maguillano Yu, alyas Jono, 41, lumad nga taga Purok 2, Barangay Nagasi, La Carlota Negros Occidental, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Mabolo. Si Yu nakuhaan og mga binulto nga gituohang shabu nga dunay timbang nga 1,000 grams kun usa ka kilo nga dunay standard drug price (SDP) nga P6. 8 milyunes. Sa nakuha’ng impormasyon sa kapulisan, ang suspek nabilanggo ug nakombikto na niadtong 2011 sa Regional Trial Court (RTC) Branch 30 sa dakbayan sa Dumaguete, Negros Oriental sa kasong ilegal nga drugas. Si Yu nadala sa New Bilibid Prisons sa Muntinlupa ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig. Nakagawas siya sa prisuhan niadtong 2016 human nakakuha’g probation sa kasong giatubang. Matod pa nga si Yu sinaligan, runner ug nagsilbing bodegero sa igsuon niini nga napriso karon sa Abuyog Penal Colony sa Abuyog Leyte. Gipaubos siya sa monitoring human nigawas ang iyang ngalan nga maoy tinubdan sa ilegal nga drugas sa mga nadakpan sa kapulisan atol sa ilang anti-illegal drug operations. Human sa surveillance, nasuta nga ang suspek mao nay nidumala sa ilegal nga negosyo sa iyang igsuon. Maka dispose kini og usa ngadto sa duha ka kilo sa ilegal nga drugas kada semana.",Unsa ang nahitabo kang Yu sa buy-bust operation?,"Giingon nga sinaligan sa usa ka dako’ng drug personality nga naa sa sulod sa bilanggoan nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) sa alas 8:30 sa gabii sa Lunes, Enero 22, 2023 sa dalan Cabahug, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo.",nadakpan,0,307,88,96
01053-006,1053,Toledo nagtukod og bag-o nga terminal,"Aron masulbad ang kahuot sa trapiko sa dakbayan sa Toledo, usa ka bag-ong terminal ang tukuron sa Kagamhanan sa Siyudad sa Barangay Sangi. Kini maoy gipahibawo sa Siyudad atol sa ground breaking ceremony pinangulohan nila ni Mayor Britanny Fuselero, Vice Mayor Kenn Legista nga gitambungan usab nila ni Cebu Governor Miyang Abalayan ug Cebu third district Congressman Pablo Dean Abalayan. Ang groundbreaking sa Toledo City Land Transportation Terminal gipahigayon niadtong Biyernes, Pebrero 16, 2024. Ang kagamhanan naggahin og P126. 04 milyunes alang sa giplanong terminal nga ibutang sa duha ka hektaryang luna atbang usab sa proposed campus sa Cebu Technical University (CTU) Toledo City Campus. Gawas sa modernong disenyo niini, aduna usay mga paabangan nga lawak sa sulod alang sa mga baligya, office spaces, ticketing areas, waiting areas ug uban pa. Gibana-bana nga mahuman ang maong proyekto sulod sa 450 calendar days. Sa nasayran, nahimutang ang karaang terminal sa Barangay Poblacion nga giingong karaan na. Subay sa pagsusi, gikinahanglan na usab kining usbon ug ibalhin sa mas hamugaway nga lugar aron dili makabalda sa sitwasyon sa trapiko sa lugar.",Unsa ang gibanabana nga oras nga mahuman ang proyekto?,Gibana-bana nga mahuman ang maong proyekto sulod sa 450 calendar days.,450 calendar days,857,927,52,69
00509-011,509,Lalaki nga gi-salvage pabilin pang wa mailhi,"Wa pay niila sa usa ka lalaki nga gituohan nga gi-salvage ug gilabay sa sapa sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang lawas nadiskubrehan alas 5:30 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 6, 2024, butyag ni P/Staff Sgt. Exuperio Dagpin sa Tuburan police sa interbyo sa sibyaanang dyLA sa Sabado, Hunyo 8, 2024. Matod pa niya nga ni-post sila sa ilang Facebook page sa Tuburan ug giklaro ang mga tattoo sa biktima. Sila nanawagan sa mga tagtungod o pamilya ug kaila sa biktima apan way ni-response sa comments nga nakaila. Si Dagpin nagduda nga di taga Tuburan ang biktima. Ang nakakaplag sa lawas mao si Mangga brgy. councilor Daguplo Abing, kinsa ni-report sa kapulisan sa Tuburan mahitungod sa napalgang lawas nga naglutaw sa sapa. Dali kini nga girespundihan nila ni Police Executive Master Sgt. Licayan ug P/SSgt. Exuperio Dagpin ug mga kauban. Ilang gihulagway ang biktima nga nag black long sleeve, mga tiil giputos og itom nga black plastic garbage bag ug gigapos sa packaging type. Ang ulo giputos og black plastic garbage bag ug may cotton blanket, way samad nga nakit-an. Ang biktima gidala sa Tuburan District Hospital ug gihulagway sa attending physician nga si Dr. Pidoy Dal nga ang biktima sobra 24 oras nang patay dihang nakaplagan. Ang lawas naa sa Saint Peter Funeral Homes.",Pila ka oras na patay ang biktima sa dihang nakaplagan?,Ang biktima gidala sa Tuburan District Hospital ug gihulagway sa attending physician nga si Dr. Pidoy Dal nga ang biktima sobra 24 oras nang patay dihang nakaplagan.,sobra 24 oras,1118,1283,122,135
00513-010,513,"Amahan, anak gibanhigan","Nalandig sa tambalanan ang amahan ug anak nga nagsakay og motorsiklo human pamusila sa riding in tandem. Nahitabo kini sa national highway sa Sityo Cambuntan, Barangay Bolinawan, dakbayan sa Carcar, habagatan sa Sugbo, alas 7:40 sa buntag, Biyernes, Hunyo 7, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Dalit Dalman Cimigala, 60, minyo ug traffic enforcer sa Carcar ug si Delio Range Daluyong Cimigala, 20, ulitawo, pulos mga molupyo sa Sityo Lagang, Bolinawan. Sa pasiunang imbestigasyon sa Carcar City Police Station nasayran nga ang anak maoy nagmaneho sa motorsiklo padulong sa Carcar City Hall. Apan gitaparan sa laing nagsakay og motorsiklo ug ang mga biktima gipamusil sa nag-angkas nga niresulta sa ilang pagkaangol. Ang wa mailhing riding in tandem daling nisibat padung sa Carcar proper nga wala na maabti sa ningresponde nga mga pulis nga gipangulohan ni PEMS Kaloy Cometa Damayo. Ang ang mga biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa tambalanan. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Carcar sa pag-ila sa mga responsable sa krimen ug motibo sa pagpamusil.",Unsang sakyanan ang gigamit sa mga biktima atol sa insidente?,Nalandig sa tambalanan ang amahan ug anak nga nagsakay og motorsiklo human pamusila sa riding in tandem.,motorsiklo,0,104,58,68
00690-016,690,Kano nalumos sa Moalboal,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Asa taga si Elyong Hickman Jr.?,"Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia.","Barangay Langtad, dakbayan sa Naga",262,436,61,95
01231-014,1231,Team nangandam sa rota sa Traslacion,"Hayan adunay gamay nga kausaban sa rota sa Traslacion sa Biyernes, Enero 19. Tungod niini, ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) naghan-ay sa duha ka mga plano sa rota kon dili unya maayo ang panahon. Ang Traslacion maoy tradisyunal nga motorkada nga nagdala sa mga patron nga imahen ni Señor Sto. Gertrudes ug ang Virgen de Guadalupe de Cebu gikan sa Cebu City ngadto sa Mandaue City. Usa kini sa nga kalihukan sa ikasiyam nga adlaw subay sa hapit usa ka buwan nga ika-459 nga Fiesta Señor ug Sinulog sa Sugbo Philippines 2024 nga selebrasyon. Ang naandan nga rota sa motorkada magsugod sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu alang sa pagpahigayon sa Misa de Traslacion nga Misa, unya motadlas sa Osmeña Boulevard, M. J. Abaya Ave. , Biag Ethel St. pinaagi sa Central Nautical Highway, A. del Emelito St. ug S. B. Almarinez St. , hangtod nga moabot sa National Shrine of St. Tantan Church sa Mandaue City. Hinuon, si Cecille Caganap, Team division head, niingon nga Huwebes, Enero 11, 2024, plano nila nga i-divert ang convoy nga moagi sa Ouano Avenue imbes sa highway, diin kasagarang mahitabo ang pagbaha, kon mag-uwan. Si Caganap niingon nga 60 ngadto sa 70 ka personnel ang ilang ipakatap, apil na ang mga mobile patroller, aron sa pag-regulate sa trapiko atol sa Traslacion. Matod niya nga mag-assign usab sila og mga personnel nga mobantay sa tanang posible’ng shortcut route nga mopaingon sa rota sa motorcade, aron babagan ang mga sakyanan nga moagi, aron dili makabalda sa dagan sa convoy. ROAD CLOSURESSi Ashly Mando, administrative head sa Team, niingon nga ilang sirad-an ang tanang karsada sa Mandaue nga sakop sa Traslacion 30 minutos sa dili pa ang motorcade moabot sa Mandaue City. Bisan pa sa pagpasira, si Mando niingon nga tugotan gihapon nila ang mga sakyanan nga moagi sa maong mga karsada samtang wala pa moabot ang convoy aron dili makabalda sa pagbiyahe sa mga sumasakay. Gipasalig niya sa mga motorista nga maabli dayon ang mga karsada human maagian ang motorkada. Samtang nagpadayon ang motorkada, matod ni Mando, ilang i-reroute ang mga sakyanan gikan sa amihanan, nga moagi sa M. C. Manatad St. paingon sa A. S. Fortuna St. Mga sakyanan nga nagpadulong sa amihanan nga motadlas sa A. S. Fortuna moliko na sa tuo sa M. C. Manatad St. Kon adunay mga sakyanan nga nakaagi na sa M. C. Manatad St. paingon sa Cebu City inig-abot sa convoy, i-divert sila sa M. Mandras St. sa Sitio Panagdait, matod ni Mando. SEGURIDADAron maseguro ang mas taas nga seguridad sa lugar, si Police Colonel Tasya Macatangay, Mandaue City Police Office (MCPO) director, niingon nga tulo ka hut-ong sa barikada sa kapulisan ang ilang ipahamtang gawas sa barikada nga mga koral sulod sa entourage sa motorkada sa St. Tantan Church. “Three layers, which means three levels of security. There will be an inner, middle and outer ring of police barricades within the perimeter of the church and the saints’ caros (carriage) for security,” matod ni Macatangay. Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan. Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan. Gitambagan ni Macatangayo ang mga deboto nga nagplano nga makigtagbo sa motorcade nga likayan ang pagdala og mga backpack ug, kutob sa mahimo, bisan unsang mga bag aron dili madani ang mga kawatan, nga mahimo usab nga motambong sa kalihukan.",Pila ka mga polis ang ipakatap ni Colonel Macatangay atol sa motorcade?,"Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan.",814 ka mga polis,2974,3164,38,54
00877-005,877,Way Pinoy nga naangol sa pag-atake sa IS sa Russia,"Ang Department of Migrant Workers (DMW) niadtong Sabado, Marso 23, 2024, niingon nga walay overseas Filipino workers (OFW) nga naangol sa pinakaulahing teroristang pag-atake sa Moscow, Russia. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og impormasyon nga way Pinoy nga naangol atol sa insidente. “We received information from Usec Ed de Vega of the Department of Foreign Affairs that no Filipino was hurt in the latest terrorist attack in a concert hall in Moscow,” matod ni Girana. Bisan pa niana, ang opisyal miingon nga sila nakighiusa sa mga pamilya sa mga biktima sa pinakaulahing teroristang buhat. “Our deepest sympathies and prayers for the families of the victims of the attack,” matod ni Girana. Niadtong Biyernes, giatake sa mga miyembro sa Islamic State (IS) ang usa ka concert hall sa Moscow nga nisangpot sa pagkamatay sa kapin sa 60 ka mga tawo, samtang nakaangol og laing kapin sa 100. Ang grupo sa Islamic State niangkon nga responsable sa pag-atake, nga misangpot usab sa pagsunog sa concert hall. Ang datos sa DMW nagpakita nga adunay mga 10,000 ka OFWs sa Russia.",Unsa ang gibati ni Girana para sa mga pamilya sa mga biktima?,"“Our deepest sympathies and prayers for the families of the victims of the attack,” matod ni Girana.",deepest sympathies and prayers,682,782,5,35
00236-012,236,Kanhi PBA player napalgang patay,"Gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa lungsod sa Moalboal, Cebu ang usa ka kanhi sikat nga Philippine Baskaetball Assciation (PBA) player human nakit-an nga wa nay panimuot sa kasagbutan sa Sityo Cogon, Barangay Basdiot sa naasoy nga lungsod, alas 12:30 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024 Si Orlando Bitoon Abril, 52, minyo, ug taga Barangay Basdiot, Moalboal, napalgang patay na. Sa wala pa siya sa PBA, si Abril sikat nga magduduwa sa basketball team sa usa ka lokal nga unibersidad. Ang kapulisan sa Moalboal nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen mahitungod sa usa ka tawo nga wa nay panimuot nga nakit-an sa kasagbutan hinungdan nga daling giadto sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J Bernardo II uban sa mga sakop sa rescue team sa Moalboal. Si Abril daling gidala sa Badian District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician, ala 1:05 sa hapon sa samang adlaw. Sa imbestigasyon, nasayran nga ang biktima dunay 'misunderstanding' sa pamilya hinungdan sa ilang panaglalis sa magtiayon. Ang biktima nakit-an sa iyang anak babaye nga niadto kini sa kasagbutan nga nagdala og pisi hinungdan sa pagduda nga naghunos kini sa kinabuhi. Nasuta sa kapulisan nga way foul play ang kamatayon sa basketball player.",Kinsa ang nagpaabot sa tawag sa kapulisan bahin sa biktima?,Ang kapulisan sa Moalboal nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen mahitungod sa usa ka tawo nga wa nay panimuot nga nakit-an sa kasagbutan hinungdan nga daling giadto sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J Bernardo II uban sa mga sakop sa rescue team sa Moalboal.,usa ka concerned citizen,488,798,54,78
00899-011,899,"Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort","Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.",Unsa ang gikinahanglan nga listahan nga gitinguha ni Acepcion?,"“Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board.",listahan ng mga members ng PAMB,612,874,54,85
00043-004,43,P1M punoan sa marijuana sa Negros Or gipang-ibot,"Gibanabana nga moabot sa 500 ka punoan sa marijuana ang gilarot sa kapulisan sa Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental ang nakadiskubre sa plantasyon sa marijuana. Naagian sa mga polis ang maong plantasyon sa dihang mag-serve sila og warrant of arrest ngadto sa usa ka wanted niadtong alas 5:50 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25. Ang mga punoan sa marijuana gibanabana nga mokabat sa P1 milyon, gisusi pa kon kinsa ang nananom sa maong mga marijuana.",Asa nakadiskubre ang kapulisan sa plantasyon sa marijuana?,"Gibanabana nga moabot sa 500 ka punoan sa marijuana ang gilarot sa kapulisan sa Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental ang nakadiskubre sa plantasyon sa marijuana.","Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental",0,160,80,115
00298-019,298,Brgy. Kapitan sa Tayud gikiha,"Gikiha ang Barangay Kapitan sa Tayud , lungsod sa Consolacion, Sugbo sa pasangil nga mi-hire sa iyang pag-umangkon ug pag-usab sa slogan sa signage sa barangay nga walay pagtugot gkan sa konseho sa barangay. Ang reklamong nepotismo ug kurapsyon batok kang Brgy. Kapitan Fe Cabisuelas gipasaka sa Office of the Ombudsman Visayas tungod sa giinngong kalapasan sa Administrative Code of 1987, Republic Act (RA) 3019, o ang Anti-Graft Corrupt and Practices Act, ug ang Revised Penal Code (RPC). Si kanhi barangay kapitan Blessilda “Bingol” Cabitic, maoy nipasaka sa mga kaso niadtong Mayo 10, 2024. Si Cabitic nanawagan sa Ombudsman nga ipaubos sa preventive suspension si Cuyos aron masiguro nga dili mamahimong bias ang imbestigasyon, ilabi na nga adunay panginahanglan nga mapanalipdan ang mga posibleng saksi. Gidepensahan ni Cabisuelas ang iyang kaugalingon pinaagi sa iyang counter-affidavit nga gisumiter niadtong Hulyo 12, nga nanghimakak sa maong mga alegasyon batok kaniya. “This complaint is solely resorted to harass, vex and inconvenience me and my staff from performing our functions and duties as barangay officials of Tayud,” matod niya. PAG-UMANGKONSi Cabitic, sa iyang complaint-affidavit, nag-akusar kang Cabisuelas sa pag-hire sa iyang pag-umangkon nga si Makmak Tiburcio Cabisuelas Cabling isip staff sa barangay office nga adunay monthly honorarium nga P15,000. Base sa pasangil ni Cabitic nga ang maong honorarium mas labaw pa sa ubang mga staff sa barangay, nga ang honorarium mokabat lang gikan sa P7,000 ngadto na sa P12,000 matag buwan. “Interestingly, Mr. Cabling is a relative of the respondent (Cabisuelas) within the third civil degree by affinity, considering that Mr. Cabling’s mother is the sister of respondent’s husband,” matod n Cabitic. Si Cabitic niingon nga si Cabisuelas nakalapas sa Section 3(e) sa RA 3019 “by appointing a relative within the fourth civil degree by affinity, and extending an undue favor to the said relative by manifest partiality. ”SIGNAGEAng miaging kapitan sa barangay Tayud dugang nag-akusar sa iyang successor sa pag-usab sa slogan sa barangay signage, gikan sa “Kayud Tayud” ngadto sa “Padayon Tayud,” nga walay pagtugot sa konseho. Si Cabitic miingon nga ang gihimo ni Cabisuelas nakalapas sa Article 220 sa Revised Penal Code tungod kay iyang gipadayon kini nga walay resolution sa konseho o pag-disclose sa funding source. Si Cabitic nagangkon nga siya naggasto og P200,000 sa orihinal nga signage, nga giusab ni Cabisuelas nga walay clearance gikan sa Commission on Audit. “This is according to her whims lang nga moguba kay dili na siya ganahan ana. ‘Padayun Tayud’ kuno, which para nako padayunon niya akong mga projects. Unsa may padayunon niya nga first time man siya?” matod ni Cabitic ngadto sa reporters sa usa ka press conference sa Huwebes, Agusto 1. TUBAGSa iyang tubag sa mga alegasyon ni Cabitic, si Cabisuelas nangatarungan sa iyang counter-affidavit nga ubos sa Local Government Code, walay bisan kinsa nga paryente sa appointing authority hangtod sa ikaupat nga degree nga mahimong ma-appoint sa usa ka career service position. Si Cabisuelas miingon nga ang posisyon nga gihuptan ni Cabling, usa ka barangay office clerk, dili usa ka career service position. Siya miingon nga ang iyang pag-umangkon gi-appoint na daan ni Cabitic mismo. Ang kapitan sa barangay Tayud dugang nagdepensa sa sweldo ni Cabling, nag-ingon nga ang iyang technical skills sa computer ug information and technology maoy basehan sa mas taas nga suweldo. Siya miingon usab nga ang honorarium ni Cabling ubos sa iyang administrasyon nagpabilin nga consistent sa iyang nadawat sa panahon ni Cabitic. Mahitungod sa slogan change, si Cabisuelas nangatarungan nga isip bag-ong kapitan sa barangay, aduna siya’y katungod nga ipakita ang iyang vision para sa Tayud, nga iyang gituohan nga nag-uyon sa mga pabor sa iyang constituents. Siya miklaro nga ang P80,000 nga budget alang sa bag-ong signage properly allocated pinaagi sa usa ka barangay resolution. “‘Padayun Tayud’ is just a slogan that the complainant can change if the people of Tayud place their trust in her again. Cabitic is not bound to follow my vision for Barangay Tayud, just as I am not bound by hers,” matod ni Cabisuelas sa iyang counter-affidavit. Si Cabisuelas mihulagway sa mga alegasyon ni Cabitic nga walay basehan ug walay merito. Si Cabisuelas usa ka barangay councilor sa panahon nga si Cabitic mao ang kapitan sa barangay ug nakadaug sa eleksyon sa barangay ug Sangguniang Kabataan niadtong Oktubre 2023 isip kapitan sa barangay. Si Cabitic naglingkod isip kapitan sa barangay sulod sa walo ka tuig.",Unsa ang paghulagway ni Cabisuelas sa mga alegasyon ni Cabitic?,Si Cabisuelas mihulagway sa mga alegasyon ni Cabitic nga walay basehan ug walay merito.,walay basehan ug walay merito,4267,4354,57,86
01131-014,1131,CPPO: Pagbantay sa ‘fake news’ pagkatap sa banakon,"Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo. Ang Cebu Police Provincial Office (CPPO) niawhag sa publiko nga dili dayon motuo niini ug dili magpataka og pakatap sa social media nga dili pa kompirmado aron dili kini makamugna og kabalaka sa katawhan. Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap. “We would like to advice our Cebuanos in the province of Cebu be alert and be careful in the areas that are likely to have the presence of this deadly reptile, do not panic. . . ” matod ni Catacutan. Nakig-alayon na usab sila sa pamilya niadtong 64 anyos nga mag-uuma nga si Johnnylou Bacalso nga napalgan nga patay na sa Barangay Babayongan sa bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete aron ilang hangyuon nga mapaubos sa autopsy ang lawas niini aron masuta kon tinuod ba nga ang pinaakan sa bitin ang hinungdan sa iyang kamatayon. Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin. HALASSamtang, usa ka patay nga halas nga gihulmigas na ang napalgan sa gawas sa usa ka balay sa Sityo Cancainap sa Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, pasado alas 6:00 sa buntag, Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang magtiayon nga sila si Elvy ug Florejane Mabaylan Mabeza, nakurat sa ilang nakit-an nga halas. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini. Nabalaka sila kay sigurado nga may mga kauban kini nga  inahan ug igsuon nga ilang gituhoan nga nagpuyo sa duol nilang kawayanan.",Asa nakahibalo ang mga tawo tungkol sa kung asa gikan kuno ang mga bitin nga Banakon?,Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo.,nikomento sa social media,0,252,11,36
00920-005,920,CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills,"Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.",Kinsa ang gitahasan nga mobantay sa lugar sa Beverly Hills?,Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug.,barangay tanod sa Lahug,643,710,43,66
00129-002,129,Magazine: Panagsama Beach usa sa labing nindot sa SE Asia,"Ang mala-kristal nga katin-aw sa dagat ug tabunok nga biodiversity, ang Panagsama Beach sa lungsod Moalboal, habagatan sa Sugbo giila nga usa sa ""The Best Beaches in Southeast Asia"" sa luxury ug lifestyle travel magazine nga nakabase sa New York City. Sa usa ka artikulo nga gipatik sa Condé Nast Traveler (CNT), ang Panagsama Beach nga makit-an sa habagatang baybayon sa Sugbo usa sa pito ka destinasyon sa mga turista sa Southeast Asia nga gipakita sa blog. Sa artikulo sa magazine, gihulagay nga batuon ang ilawom sa kadagatan gikan puti nga baybayon apan mga lokal ug langyaw malingaw sa panon sa isda nga mosugat. “It’s not the beach itself, but what [lies nearby] in the sea that earns it a place as one of the best beaches in Southeast Asia,” tipik sa artikulo. Kining talagsaon nga natural nga mga panghitabo mahimong masaksihan sa tibuok tuig, nga ang peak season mahitabo gikan sa Nobiyembre hangtod sa Abril. Si Jecko Baliwan, usa sa mga local tour guide sa Moalboal, nitug-an sa SunStar Cebu sa pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Septiyembre 9, 2024 nga ang mga turista nalingaw sa mga grupo sa water activities, ilabi na sa sardine run. Si Baliwan niingon nga gawas sa sardine run, malingaw usab ang mga bisita sa pagtan-aw sa corals ug mga pawikan sa lugar. Ubang nalista nga nindot nga beaches sa SE Asia mao ang Tonsai Beach sa Thailand, Cora Bay sa Malaysia, Bawah Reserve sa Indonesia, Ballena Co 3 sa Vietnam ug Saracen Bay sa Cambodia.",Unsa nga magazine ang mipatik sa artikulo bahin sa Panagsama Beach?,"Sa usa ka artikulo nga gipatik sa Condé Nast Traveler (CNT), ang Panagsama Beach nga makit-an sa habagatang baybayon sa Sugbo usa sa pito ka destinasyon sa mga turista sa Southeast Asia nga gipakita sa blog.",Condé Nast Traveler (CNT),252,459,34,59
01081-016,1081,"Simbahan, motel bantayan","Higpit nga siguridad ang ipatuman sa kapulisan sa Central Visayas alang sa mga dapit nga sagad sudlan o suroyon sa mga mosaulog sa Valentine’s Day, ilabi na ang simbahan tungod kay naatol sab karon ang pagtamod sa Ash Wednesday, Pebrero 14, 2024. Kini maoy gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, atol sa Openline Media Forum sa Martes, Pebrero 13. Tungod niini, gimandoan sa PRO-7 ang tanang city ug provincial police office directors nga butangan og police personnel ang mga simbahan ug mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. “Naa mi gi-identify nga mga simbahan nga usually nga naka generate og crowds during this Ash Wednesday based on previous years. Mao sad toy gidugangan og mga police personnel. Of course ang atoang position diri is pro-active,” matod ni Abacay. Gawas sa presensya sa mga polis, duna say ipahigayon nga checkpoint sa matag lugar sa Central Visayas isip kabahin sa pagpahugot sa siguridad bisan kon wala sila makadawat og hulga aron sa pagsiguro nga dili sila malutsan sa mga kriminal. LODGING HOUSESDugang ni Abacay nga nakig-alayon na sila sa mga management sa lodging houses ug motels aron mapugngan kon dunay mosuway pagpasulod sa mga menor de edad nga posibling biktima sa sex trafficking o pagpangabuso sa kabataan. Nibahad ang kapulisan nga kon dunay masakpan nga nagdala’g menor de edad sa sulod sa mga motel ug hotel, mag-atubang kini’g kaso nga kalapasan sa Republic Act 7610 kun child abuse. “Our main effort here is ang among close coordination sa tag-iya ug sa mga security guards. The moment that we detect nga naay mga possible minors nga mosulod, we will immediately come to the picture. Ang atong mga WCPD officers they are on standby today, tomorrow and the next day to make sure nga motaas ang posiento nga maka detect ta sa mga mosulod nga menor de edad,” dugang ni Abacay. Gimandoan usab ang mga mobile patrol unit nga mo-roving matag karon ug unya sa mga dapit nga didto mosuroy ang mga tawo labi na sa mga public plaza aron malikay sa krimen ang mga manag-uyab nga mag-date. Subling nanawagan ang kapulisan nga dili magpabiktima sa love scam ning panahon sa Valentine’s Day ilabi na nga ang gikarelasyon diha sa social media mangayo nag kwarta. Ang Highway Patrol Group 7 mopatrolya, lakip na sa pag checkpoint sa mga dapit nga suroyanan sa mga manag-uyab, ilabi na sa bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. MOANGKAS WAY HELMET Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG-7 nga ilang napang lantawan nga modaghan ang mangadto sa Brgy. Busay, lakip na sa Transcentral Highway nga tungod ani dunay team nga mo-roving sa maong mga dapit aron malikayan ang disgrasya sa kadalanan. Iyang giklaro nga dili mohatag og exemption ang HPG -7 niadtong mga motorista nga molapas sa balaod sa trapiko sanglit ang ilang gitan-aw dinhi ang kaluwasan sa kinabuhi sa tanan ilabi na sa managhigugmaay nga magpa bukid. “Sorry to say nga if you have traffic violations, especially nga wala ka mag sul-ob og helmet, that would be still violation, appropriate violation tickets will be issued,” matod ni Bendo.",Unsa ang ipahigayon isip kabahin sa pagpahugot sa siguridad?,"Gawas sa presensya sa mga polis, duna say ipahigayon nga checkpoint sa matag lugar sa Central Visayas isip kabahin sa pagpahugot sa siguridad bisan kon wala sila makadawat og hulga aron sa pagsiguro nga dili sila malutsan sa mga kriminal.",checkpoint,888,1126,57,67
01642-005,1642,Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an,"Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.",Unsay klaro ni Juvelyn bahin sa pag-asa sa mga barangay sa eleksyon?,"Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.",wala magpasabot nga mahitabo kini,1408,1638,67,100
01269-011,1269,CCTO ipausab og RMA,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisugyot nga usbon ang ngalan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), nga nagpatugbaw sa panginahanglan sa pag-usab niini ngadto sa Road Management Authority (RMA). Si Abangan niingon nga ang tumong sa gisugyot nga kausaban mao ang pag-disconnect sa CCTO gikan sa CTO aron malikayan ang bisan unsang kalibog o dili pagsinabtanay nga mahimo’ng motumaw. “Naa nay CCTO, naa pud CTO (City Treasurer’s Office), maong ato nga usbon to Road Management Authority (RMA),” matod ni Abangan atol sa segment nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 4, 2024. Si Abangan niingon nga usahay iyang kuwestiyunon kon ang mga interbyo nga gihimo sa media bahin ba sa pinansyal o bahin sa pag-clamping. “Maglibog ta usahay, unsa mani nga interview kwarta or clamping?” ingon niya. “It should be dissociated from the treasurer’s office,” dugang ni AbanganSi Abangan niingon nga sa pag-usab sa ngalan sa CCTO ngadto sa RMA, gikinahanglan nga dunay ordinansa nga mapatuman, apan mahimo usab kini pinaagi sa executive order sa kasamtangan. Si Abangan niingon nga nakigsulti na siya kang Jeff Abayon, ang traffic czar sa Siyudad, bahin sa maong butang. Sa chat message niadtong Biyernes, Enero 5, 2024, si Cebu City Councilor Jeff Abayon niingon nga iyang hisgutan ug tukion ang maong butang sa higayon nga makaabot na sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC). Sa dihang gipangutana bahin sa pagkaparehas sa gisugyot nga RMA ug sa iyang apelyido, gisalikway ni Abangan ang bisan unsang correlation, nga nagpakita nga ang iyang gusto mao ang Road Management Office (RMO). Siya niingon nga ang sugyot dili gikan kaniya. Si Abangan niingon nga nakahimo siya’g daghang kausaban sa mga termino sa panahon sa iyang paglingkod, nga nag-ingon nga iyang gipulihan ang ‘urban poor’ og ‘aspiring sector’ ug ‘speed’ (squatter, prevention, education, elimination, division) ngadto sa ‘probe’ (prevention, rehabilitation, orderliness, beautification, enhancement). Matod pa niya nga anti-poor ra kaayo ang termino nga ‘speed’, rason nganong iya kining giusab sa ‘probe. ’",Gikan ba kay Abangan ang sugyot sa pag-usab sa ngalan sa CCTO?,"Sa dihang gipangutana bahin sa pagkaparehas sa gisugyot nga RMA ug sa iyang apelyido, gisalikway ni Abangan ang bisan unsang correlation, nga nagpakita nga ang iyang gusto mao ang Road Management Office (RMO). Siya niingon nga ang sugyot dili gikan kaniya.",dili gikan kaniya,1408,1664,238,255
01261-007,1261,Signal shutdown wa uyoni ni Abangan,"Wa uyoni ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hangyo sa kapulisan nga signal shutdown sa cell phones atol sa mga kalihukan sa 2024. Giangkon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga sila nirekomendar sa Sinulog Foundation Incorporated (SFI) atol sa security conference nga ipatuman ang signal shutdown. Apan kini gisupak ni Abangan sanglit dili siya ganahan mga mabalda ang komunikasyon sa publiko atol sa kalihukan. “As mayor of the City of Cebu, I already made my statement. That (cellular signal) jamming during the Sinulog is jurassic (old-fashioned policy),” nakutlo si Abangan sa Cebu City News and Information. Nisalig si Abangan sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan busa iyang nakita nga wa na kinahanglana pa nga pagngon ang signal sa mga cell phone sa dagkong mga kalihukan sa Sinulog. GAHOMMatod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay katungod ug gahom ang mayor nga mohukom sanglit siya ang chairman sa Sinulog. Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad. Samtang subling nipahibawo ang kapulisan ug ang Basilica Minore del Sto. Niño nga ilang hugot nga idili sa mga debotong Katoliko nga magdala og dagkong bag atol sa pagsugod sa novenario. Matod ni Baculo nga makamugna og kalangay sa mga manimbahay ang dagkong bag sanglit susihon kini sa mga polis ug security personnel sa simbahan. Kapin sa 300 ka mga polis ang ipakatap sa CCPO sa sulod ug gawas sa Basilica. Dunay 18 ka K9 units ang magpuli-puli sa pagsusi sa mga bagahe aron way kontrabando nga makasulod. Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay. Dugang niya nga adunay 5,000 ang kapasidad sa Basilica ug iyang giklaro nga dili na susama kaniadto ang sitwasyon karon sanglit gikonsiderar gyud nila ang kaluwasan sa mga deboto. Dili ra sab maguol ang mga deboto tungod kay magbutang sila og LED wall sa gawas sa simbahan alang sa mga tawo nga dili na makasulod, ilabi na sa pagsugod sa siyam ka adlaw nga novenario nga sugdan sa Enero 11. DI LIBRESi Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14. Nipasabot ang mayor nga magdasok ang mga tawo sa sulod kon himuon kini nga libre. “Kon walay fee, unsa may mahitabo? Dili lang kay tapuk-an, maggubot gyud na,” pagpasabot sa mayor. Hinuon P100 lang ang entrance sa CCSC. Samtang si Minggoy Camacho, city protocol officer, nibutyag nga 4,000 na ang nipalit og ticket alang sa Sinulog grandstand sa South Road Properties (SRP), nga adunay 10,000 nga kapasidad. Ang ticket sa grandstand nagbalor og P1,000 alang sa VIP ug P500 ang general admission. (dugang taho ni REV)",Unsa ang giandam sa police sa pagpatuman sa hugot nga seguridad?,Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad.,contingency plan,993,1123,70,86
00981-010,981,Abangan: Independente ko nga mayor,"Susihon pa ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang political dynamics uban kang Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan bisan pa sa sayo nga siya nakapadayag sa ilang tandem alang sa reelection sa 2025 midterm elections. Sa interbyo sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga “I am an independent mayor,” dihang gipangutana bahin sa iyang relasyon ni Abalayan. Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo. “There’s no pretension here. I mean, [this] is my 32 years already serving Cebu City. My colleagues should be very careful, very careful. But talking about political changes, of course so far, [it’s] the way I want,” matod niya. Si Abangan nitataw nga sa Oktubre pa ang filing sa certificates of candidacy. “October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",Unsa ang termino nga gigamit ni Abangan sa pagtan-aw sa iyang relasyon?,"Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”",circumspect,367,499,61,72
00402-009,402,2 biktima sa pagpamusil,"Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.",Pila ka tuig ang edad sa biktima nga ulitawo nga adunay kapuyo?,"Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit.",35 anyos,1274,1352,12,20
00908-017,908,"Lolo nadasmagan sa multicab, patay","Dead on arrival (DOA) sa tambalanan ang 76 anyos nga lolo nga nadasmagan sa usa ka multicab sa provincial road sa Dapdap, Barangay Poblacion 3, siyudad sa Carcar, alas 4:00 sa hapon, Biyernes, Marso 15, 2024. Ang biktima mao si Dioscoro Delgra De Falcasantos, 76, minyo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Samtang ang multicab pick-up, gimaneho sa tag-iya niini nga si Jeremy Enaje Inigo, 56, minyo, ug taga Purok 2, Barangay Zaragoza, lungsod sa Aloguinsan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Police Cpl. Gonesto Inlao, ang assistant traffic investigator sa Carcar City Police Station, nasayran nga ang biktima naglakaw sa daplin sa karsada. Apan, matod pa nga wa ma bantayi ang biktima sa drayber sa multicab nga gikan sa Zaragoza, Aloguinsan hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nga nakabaton og kadaut sa iyang lawas ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar apan, ang biktima gideklarar nga DOA sa attending physician nga si Dr. Craige Inoc. Ang drayber sa multicab gikustodiya na sa kapulisan sa Carcar ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niya. (DVG)",Asa nagpuyo si Dioscoro Delgra De Falcasantos?,"Dead on arrival (DOA) sa tambalanan ang 76 anyos nga lolo nga nadasmagan sa usa ka multicab sa provincial road sa Dapdap, Barangay Poblacion 3, siyudad sa Carcar, alas 4:00 sa hapon, Biyernes, Marso 15, 2024.","Barangay Poblacion 3, siyudad sa Carcar",0,208,122,161
01474-011,1474,Balaudnon sa ‘barato’ng lungon’ pasado sa Kongreso,"Pasado na sa deliberation sa Committee on Trade and Industry sa House of Representatives ang House Bill No. 102 o ang “Affordable Casket Act” nga gipangamahanan ni Kongresista ug Deputy Speaker Congressman Duke Iker. Tinguha sa kongresista nga makapalit na unya og baratong mga lungon ug funeral services ang mga kabos alang sa nitaliwan na nga mahal sa kinabuhi. Ubos sa maong balaudnon, ang mga punerarya kinahanglan kanunay adunay available nga desente nga mga lungon nga dili molapas sa P20,000 ang presyo. Ang maong balaudnon gipalapdan atol sa deliberasyon diin gilauman nga maapil sa P20,000 dili lang ang lungon apan lakip na ang funeral services. “Being a former Mayor of Liloan, Cebu, I have seen first hand the financial burden a poor and indigent family would face after losing a loved one with mounting funeral expenses often leading to families not only suffering grief but also indebtedness,” matod ni Iker. “Regulating the sale of caskets and funeral expenses will greatly relieve grief-stricken families of the added financial burden, and preserve the human dignity of our fellow Filipinos, both in life and in death,” dugang niya. Sa nasayran magsugod sa P5,000 ngadto P110, 000 ang presyo sa lungon sa mga punerarya sa nasod. Ugaling walay available nga lungon nga barato, kinahanglan dili molapas sa P20,000 ang presyo nga i-offer sa mga funeral homes apil na ang funeral service. Ang makapahimulos niini kadtong mga kabos nga Pinoy nga gi-certify sa kapitan sa barangay o sa social worker.",Kinsa ang gipangamahanan sa House Bill No. 102?,Pasado na sa deliberation sa Committee on Trade and Industry sa House of Representatives ang House Bill No. 102 o ang “Affordable Casket Act” nga gipangamahanan ni Kongresista ug Deputy Speaker Congressman Duke Iker.,Kongresista ug Deputy Speaker Congressman Duke Iker,0,216,164,215
00121-004,121,"SUV nabalitok; 1 patay, 2 samdan","Nagusbat ang Mitsubishi Adventure sa dihang drayber nakatagpilaw samtang nagmaneho subay sa National road sa Medellin Ailse, Barangay Curva, Lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo, alas 11 sa buntag, Martes, Septiyembre 10, 2024. Sa inisyal pakisusi sa mga imbestigador sa Medellin Police Station inabagan sa Medellin Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ang maong SUV gimaneho sa 43 anyos nga usa ka non-uniformed personnel sa Philippine Coasta Guard diin sakay sa maong sakyanan ang 60 anyos nga biyudo. Ang maong drayber giingong mipabulhot sa iyang dagan paingon sa norte nga bahin ug matod pa nakatulog, hinungdan nga migawas sa iyang gisubay nga lane diin makita nga moabot sa 21 ka metros ang gitas-on sa namugna niini nga skid mark diha sa kalsada. Atol nga adunay motorsiklo nga giparada daplin sa kalsada nga diha ra sab sa duol ang 27 anyos nga drayber niini, ang naharos sa naghaguros nga SUV. Ang duha ka mga sakyanan diha na sa kasagbutan daplin sa dalan nangalabay. Ang 60 anyos nga pasahero sa SUV ang nakabsan sa iyang kinabuhi samtang ang driver suspect ug drayber sa motor ang padayon pang nagpaalim sa ilang mga samad ug bun-g nga nahiaguman.",Unsa ang edad sa pasahero nga nakabsan sa iyang kinabuhi?,Ang 60 anyos nga pasahero sa SUV ang nakabsan sa iyang kinabuhi samtang ang driver suspect ug drayber sa motor ang padayon pang nagpaalim sa ilang mga samad ug bun-g nga nahiaguman.,60 anyos,1007,1188,4,12
00963-004,963,P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit,"Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /",Unsa ang gidak-on nga sakyanan nga nakuha sa mga suspek?,Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek.,puti nga Toyota Innova,486,578,37,59
00590-004,590,Miuwang sa away gipatay hinuon,"Patay na nga nidangat sa Toledo City Hospital ang usa ka 26 anyos nga lalaki human dunggaba sa usa ka lalaki nga hubog nga nagmaoy sa national highway sa Brgy. Poblacion, Siyudad sa Toledo alas 4:10 sa Dominggo sa kaadlawon, Mayo 19, 2024. Ang biktima nga nakaangkon og samad dinunggaban sa tuong dughan giila nga si Ralf Dimayacyac, 26, taga Sitio Santa Ana, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Toledo samtang ang suspek giila nga si Gregor Dimayuga Norman, 40, silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasayran nga samtang nag-inom ang biktima ug suspek uban sa mga higala, adunay gikaaway si Norman nga gihulagway sa nakasaksi nga pwerte nang huboga. Giuwang siya sa biktima apan kalit lang nga mikuha sa iyang kutsilyo ang suspek ug nidunggab sa tuong dughan sa biktima. Naatol usab nga nagpatrolya ang mga polis sa Toledo ug ilang nakita ang komosyon. Diha-diha dayon gidakop ang suspek ug nakuha usab ang kutsilyo nga maoy gigamit sa pagdunggab. Dali nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead-on-arrival sa doktor. Matod ni Police Lieutenant Colonel Cabungcal Dimen, hepe sa Toledo City Police Station, nga ang biktima, kon dunay away, kanunay kini nga mouwang ilabi na kon kauban niya sa inom. Karon lang kini nahitabo nga sa iyang pag-uwang siya na hinuon ang gidunggab ug namatay. “Ito kasing victim base sa imbestigasyon natin ay talagang mahilig mag pacify pag may mga gulo. Siguro sa inuman ng mga nakaraang pagkakataon mahilig talaga siyang mag awat, at sa panahong ito nasaksak siya ug napurohan,” matod ni Dimen. Nakuha sa mga polis ang kutsilyo nga maoy gigamit sa suspek sa pagdunggab sa biktima. Gibalhog na sa custodial facility si Norman ug mag atubang og kaso’ng homicide.",Unsa ang gikaaway ni Norman samtang nag-inom?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan nasayran nga samtang nag-inom ang biktima ug suspek uban sa mga higala, adunay gikaaway si Norman nga gihulagway sa nakasaksi nga pwerte nang huboga.",adunay gikaaway si Norman nga gihulagway sa nakasaksi nga pwerte nang huboga.,477,656,102,179
00472-009,472,Kwarta nga isweldo gisugal sa casino; suspek gipadakop,"Nadakpan sa manhunt operation sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka liaison officer ug kasamtangan nga collector sa usa ka security agency nga nahimutang sa 2nd floor, Cosep Bldg. , General Maxilom Avenue, Dakbayan sa Sugbo alas 3 sa Biyernes sa hapon, Hunyo 14, 2024 sa kasong qualified theft. Ang suspek mao si alyas Timong, 35, taga Sitio Dao, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa Dakbayan sa Sugbo. Nidangop sa Abellana Police Station ang representante sa Gaprotec Security Inc. nga si alyas Kreen, operations manager sa maong security agency, aron isumbong ang gibuhat ni Timong kay gikuha ang kwarta nga balor og P379,571. 50 nga alang unta sa isweldo sa ilang mga gwardya. Gisugo, matod pa, si Timong sa alas 11 sa buntag niadtong Huwebes, Hunyo 13, 2024 sa pagpa encash sa upat ka commercial checks nga mobalor og P543,329. 50. Apan wala na nibalik sa maong adlaw si Timong inay pagkaugma na nitunga sa opisina. Dala niini ang kwarta nga mobalor na lang og P163,758 ug daling milakaw nga wala na nibalik. Human sa pag report sa manager, gilusad dayon ang manhunt operation ug ila ning naabtan sa balay niini sa Malubog. Wala na makuha pagbalik ang P379,571. 50 kay matod pa sa suspek nahurot kini sa iyang pagpanugal sa casino. Kasong qualified theft ang ipasaka sa Abellana Police Station batok sa suspek ug desidido ang management sa pagkiha.",Unsa nga kaso ang ipasaka batok kang Timong?,Kasong qualified theft ang ipasaka sa Abellana Police Station batok sa suspek ug desidido ang management sa pagkiha.,qualified theft,1266,1382,7,22
00130-017,130,4 ka biktima sa pagpanunggab,"Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si 'Balobalo', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si 'Iliot', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si ""Cristian"", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL",Asa gidala ang biktima nga si 'Cristian' human sa insidente?,Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad.,Cebu Provincial Hospital-Danao,3007,3090,22,52
01265-012,1265,Kanhi barangay konsehal; laing 3 sikop sa drug bust,"Usa ka kanhi konsehal sa barangay sa Tangke, dakbayan sa Talisay ang nasikop sa buy-bust sa Provincial Intelligence Unit (PIU) uban sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) sa Sityo Sambag, Barangay San Roque, Talisay, alas 11:30 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Ang suspetsado giila nga si Ruelan Abueva Bercero Marfil, Jr. o alyas Junior Marfil, 44, taga sitio Salvador, Tangke sa Talisay. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 200 gramos nga dunay standard drug price nga P1,360,000 ug drug paraphernalia. Ang mga sakop sa PIU ug PDEU sa pagpangulo ni Police Lieutenant Albear Kino Ganaden ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia, milusad sa operation gilusad human makadawat og impormasyon labot sa illegal nga negosyo sa kanhi konsehal sa Tangke ug nasuta kini pinaagi sa pagpaniid sa iyang kalihokan. Samtang, nadakpan sab sa Talisay City Police Station ang duha ka high value individual (HVI) sa Sitio Sunrise, Barangay Pooc, Talisay, alas 9:58 sa gabii sa Huwebes, Enero 4, 2024, nga nakuhaan og 10 gramos nga gituohang shabu. Ang mga suspek giila nga silang Achilles Marfori Mariano, 45, ug taga Sitio Centro Barangay Pooc sa Talisay ug Caroline Catacutan Marikit, 41, taga isla sa Barangay Gilutongan, lungsod sa Cordova. Gawas sa illegal nga drugas, lakip sa nakuha gikan kanila ang usa ka .22 nga kalibre sa armas ug duha ka mga bala niini. Sa laing bahin, malakip sa target list sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7, nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation uban sa Naval Forces Central ug Talamban Police Station sa Sitio Tawagan 2, Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Biyernes, Enero 5, 2024. Ang suspetsado giila nga si Donaldo Kenn Marimon, 25, nga molupyo sa maong barangay. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 grams nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang cellular phone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha nila ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human makadawat og impormasyon gikan sa usa ka confidential informant. Base sa imbestigasyon, nasuta makabaligya ang suspek og 200 gramos matag semana gikan sa iyang supplier. Kalapasan sa kasong bahin sa gidiling drugas ang giandam na sa PDEA 7 ug kapulisan nga ipasaka batok sa mga dinakpan.",Kinsa ang naghatag og impormasyon nga nagpasugod sa operasyon?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha nila ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human makadawat og impormasyon gikan sa usa ka confidential informant.",usa ka confidential informant,1995,2186,161,190
00981-004,981,Abangan: Independente ko nga mayor,"Susihon pa ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang political dynamics uban kang Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan bisan pa sa sayo nga siya nakapadayag sa ilang tandem alang sa reelection sa 2025 midterm elections. Sa interbyo sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga “I am an independent mayor,” dihang gipangutana bahin sa iyang relasyon ni Abalayan. Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo. “There’s no pretension here. I mean, [this] is my 32 years already serving Cebu City. My colleagues should be very careful, very careful. But talking about political changes, of course so far, [it’s] the way I want,” matod niya. Si Abangan nitataw nga sa Oktubre pa ang filing sa certificates of candidacy. “October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",Unsa ang gipahayag ni Abangan bahin sa pagpakaaron-ingnon?,Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo.,way angay magpakaaron-ingnon,499,608,23,51
00635-008,635,Kapin P1. 5M danyos sa sunog,"Sulod sa 24 oras, tulo ka sunog ang niigo sa dakbayan sa Sugbo. Nasunog ang usa ka estabilismento sa ikatulong andana sa Ayala Center Cebu, Barangay Luz, alas 8:53 sa buntag, Mayo 12, 2024. Alas 9:01 sa buntag niabot ang mga bombero apan daling gideklarar nga fire out human nakatubag usab dayon ang fire responders sa mall. Wala kini nakaapekto sa ubang estabilisemento apan nagbilin og danyos nga gibanabana nga P1,200,000. Si SFO1 Annie V Remar, fire investigator sa Cebu City Fire Office (CCFO), nihulagway nga partially burned ang establisemento. Atol ning pagsuwat, gihimo pa ang imbestigasyon sa kabomberohan bahin sa sunog. ERMITAAlas 5:41 sa hapon niadtong Sabado, Mayo 11, 2024, ang kabomberohan niresponde sa sunog nga niigo sa Unit 3 Carbon Market sa dan F. Gonzalez, Barangay Ermita. Nasunog ang usa ka edipisyo nga gipanag-iya ni Clotilde Dy nga giokupahan sa nag-abang nga si Jiceree Abu ug uban pa. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 5:46 sa hapon, fire under control sa alas 6:30 sa gabii ug gideklarar nga fire out pagka alas 6:38 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga gibanabanang moabot og P300,000. Ang sunog nakaapekto sa duha ka establisemento diin usa hingpit nga nasunog ug usa ang partially burned nga duha ka pamilya ang naapektohan ug unom ka mga indibiduwal, sumala ni Remar, diin wala hingpit nasubay ang hinungdan sa sunog. MABOLOSamtang sa dan Tres Borces Padres, Barangay Mabolo, ning siyudad, usa ka balay ang nasunog sab, alas 6:26 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang balay gipanag-iya ni Broqueza Elorriaga nga gipuy-an ni Ma. Conching Delgra ug uban pa nga nag-abang. Gipasaka sa 1st alarm ang maong sunog ug nakontrolar sa alas 6:30 sa gabii ug fire out pagka alas 6:34 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga P72,000 ug nakaapekto sa walo ka mga indibiduwal, sumala ni FO1 Cedie Dean Bugaing sa CCFO nga nagsusi sa hinungdan sa maong sunog.",Kinsa ang tag-iya sa edipisyo nga nasunog sa Carbon Market?,Nasunog ang usa ka edipisyo nga gipanag-iya ni Clotilde Dy nga giokupahan sa nag-abang nga si Jiceree Abu ug uban pa.,Clotilde Dy,797,914,47,58
01168-016,1168,"‘Mihinol’ sa menor, sikop","Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.",Unsa nga balaod ang naghatag og proteksyon sa bata gikan sa suspek?,"Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.","Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act",685,920,133,234
00065-014,65,'Notadong' tulisan nasikop,"Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas ""Etchay"" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. ""Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record,"" matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.",Unsa ang mga kaso nga giandam batok sa suspek?,"Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.","pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas",2809,2963,22,98
01051-013,1051,"2 patay, 1 grabe sa bangga","Patay ang duha ka mga drayber samtang talandugon ang kahimtang sa usa ka angkas sa panagbangga sa motorsiklo sa Provincial Road, Barangay Mainit, dakbayan sa Naga, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Pebrero 17, 2024. Usa sa namatay mao si Roseny Ledesma Lee, 51, minyo, samtang kritikal mao ang iyang angkas nga asawa nga si Legarda, hamtong ang panuigon, ug taga Barangay Uling, Naga. Laing namatay mao si Simon Legaspi, hamtong ang panuigon, trabahante sa usa ka woodcraft company ug taga Barangay South Poblacion, Naga. Si Police Staff Sgt. Densing Beo, imbestigador sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang magtiayong Lee, padulong nga mopauli sa ilang panimalay sa Barangay Uling, sakay sa ilang motorsiklo. Matod ni Beo, si Legaspi hubog ug walay helmet samtang wala kini mananghid sa tag-iya sa motorsiklo sa silingan nga iyang gigamit. Si Legaspi gikan sa Barangay Lutac, Naga ug giingong dunay gikuha apan kusog nga nakapadagan sa motorsiklo sa iyang pagbalik. Dugang ni Beo, ni-overtake kini sa usa ka bus nga de pasaheroan hinungdan nga nakabangga sa gikasugat nga motorsiklo nga gisakyan sa managtiayon. “Alas 3:00 sa hapon niadtong Sabado (Pebrero 17) nagtagay si Legaspi kay sweldo lagi. Unya wala mananghid gikuha ang motorsiklo sa silingan miadto sa Brgy. Lutac, pagbalik kusog nakapadagan,” dugang ni Beo. Gumikan sa kakusog sa impact, ang duha ka mga drayber gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa pribadong ospital sa Naga. Samtang ang asawa ni Lee, kritikal ug wala pa maulii sa iyang panimuot atol ning pagsuwat. (Dugang ni GPL)",Unsay gikuha ni Legaspi nga walay permiso?,"Matod ni Beo, si Legaspi hubog ug walay helmet samtang wala kini mananghid sa tag-iya sa motorsiklo sa silingan nga iyang gigamit.",motorsiklo sa silingan,741,871,89,111
01525-005,1525,"13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa","Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",Unsa ang ginapadayon nga operasyon sa kapulisan sa Dalaguete?,"Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.",preventive patrol operation,490,728,130,157
00674-010,674,"Nag-canyoneering nga Irish nat’l. , namatay","Wa na matabang pa ang batan-ong babaye nga usa ka Irish national human giatake sa kasingkasing, gikan nag-canyoneering sa Barangay Sulsogon, lungsod sa Badian, Cebu. Ang biktima nailhan nga si Irenea Toyang Espiso, 26, dalaga, nga taga-Williambank Temple, Core Ireland. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Badian Police ubos sa pagdumala ni PCPT Clinton Emeniano C Bacares, nga ang maong langyaw uban sa laing pang guest ug adunay kuyog nga guide ang nagkalingaw sa canyoneering adventure sa bukirang bahin sa Brgy. Sulsogan, Badian, Sugbo niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 2, 2024. Nasuta nga si Espiso nakahimo na sa pag-ambak sud sa duha ka higayon ug wa na kini mohimo sa lain pa nga ambak sa dihang naglisod na sa iyang pagginhawa. Samtang naghinayhinay og baktas si Espiso kuyog sa iyang mga kaubanan kalit lang kining mi-collapse hinungdan nga gitabang ilabi na nga naatol nga adunay doktor nga guest sab sa area. LANGAY PAGRESPONDI?Usa nakita nga challenge atol sa maong emerhensiya nataod-taoran ang pagtawag og rescue o medic tungod kay lisud ang communication signal sa maong lugar. Gikatahong sa 11:00 sa buntag gitabang si Espiso ug nianang ala 1 na sa hapon miabot ang rescue team. Gideklarar nga dead-on-arrival si Espiso sa dihang gidala sa Badian District Hospital. Hinungdan sa kamatayon sa maong langyaw base sa paghiling ni Dr. Espraguerra R. Esquilona III nga ‘acute myocardial infarction’ kon atake sa kasingkasing. Sigun pa sa mga kaubanan sa namatay nga naghambin kini og heart ailment. LAYO Samtang gihimakak sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa lungsod sa Badian nga nalangay kini sa pagresponde sa nahitabong emerhensiya. Giklaro ni Bipoy Esquinas opisyal sa DRRM Badian nga nadawat nila ang taho pasado alas 12:00 sa udto ug giingong misibat dayon ang sakop niini aron respondehan ang panghitabo. “Dili maam uy kay pagkadawat namo sa tawag nilakaw dayon among ambulansya,” asoy ni Esquinas sa Superbalita Cebu sa Mayo 3, 2024 pinaagi sa tawag sa telepono. Gitug-an hinuon ni Esquinas nga modeprensya og 12 kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO paingon sa Canyoneering site, hinay sab ang signal sa komunikasyon sa maong dapit. “Pag-abot sa team didto sa third level sa canyoneering, didto nila gipaabot ang pasyente unya kay wala man diay didto so naay usa nga nipadayon sa third level unya ang lain nga team didto sa first ug second level jump,” matod pa ni Esquinas. Dugang pa ni Esquinas nga gawas sa cellphone communication sa lugar, giingong naghangyo na kini og dugang handheld radio communicator isip alternatibong matawagan sa mga first responders sa tourist sites. “Dili maayo ang reception sa signal kay mosaka pa ka gamay (aron maka signal). . . nag-request na sab mi og antenna kay amo man gud na gi-estudyohan kay kanang sa canyoneering labi na sa level two ubos na kaayo na diha dili na makalusot sa among repeater so kinahanglan nga naay base radio sa entrance,” pasabot sa maong opisyal. Iyang gidugang nga subay sa ilang protocol, una hinuong respondehan sa mga life guards ang mga langyaw ug bisita ugaling dunay di maayong panghitabo atol sa canyoneering activities. Si Roselito Necasio Esquivel tigpamaba sa Tourism Office sa lungsod misaysay usab nga ang tanang mga canyoneering guides ug life guards nakaagi sa training unsaon pagluwas ug pagtabang sa mga guest o turista nga posibling masugamak sa di maayong hitabo. “. . . naa gyud tay gi assign nga mga life guards in canyoneering area to first respond in cases of emergency po. Naa tay three life guards assigned sa stretch po tapos naa puy other three for kawasan (Kawasan Falls),” matod sa Superbalita Cebu.",Pila ka kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO ngadto sa Canyoneering site?,"Gitug-an hinuon ni Esquinas nga modeprensya og 12 kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO paingon sa Canyoneering site, hinay sab ang signal sa komunikasyon sa maong dapit.",12 kilometros,2014,2186,47,60
00242-008,242,"Ex-convict nga namainit sa bakery, samdan sa pagpamusil","Kanhi kombiktado sa kasong murder ang gipusil sa wala pa mailhing gunman samtang namainit sa usa ka bakery sa Sityo Zapanta, Barangay Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:05 sa Sabado sa buntag, Agusto 17, 2024. Ang biktima giila nga si Emeniano Jorge Gikain Victorino, 44, biyudo nga residente sa Sitio Riverside, Barangay Tejero, Cebu City nga nakaangkon og samad pinusilan sa wala nga bahin sa iyang apapangig. Dali nga misibat ang gunman sa wala matino nga destinasyon samtang ang biktima naligo sa iyang kaugalingong dugo ug gidali sa pagdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) nga gisakay sa motorsiklo pinaagi sa abag sa iyang mga silingan. Sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station nga samtang nangape ang biktima uban sa iyang hinigugma, wala pa gani kini makahigop sa iyang init nga kape adunay lalaki nga kalit miabot nga way pagduhaduha mipusil kang Victorino. Nakakuha og upat ka basiyo ug usa ka slug sa bala sa kalibre 45 ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation nga naa na karon sa ilang kustodiya alang sa himuon nga forensic examination. Nasayran nga nabilango sa Cebu City Jail si Victorino sa kasong murder ug sud sa 10 ka tuig nga miserbisyo sa iyang sentensya ug niadtong Oktubre 23, 2023 siya nakalaya. Sa pakighinabi sa biktima sa kapulisan iyang gisaysay nga naka may-ong siya sa panagway sa gunman nga matod pa kabanay sa iyang napatay kaniadto. Gisubay karon sa kapulisan nga posible nga bawos ang motibo sa maong pagpamusil apan wala usab nila wad-a ang posibilidad nga may kalabotan sa illegal nga drugas ang hinungdan sa maong krimen. Ang gihulagway ni Victorino nga tawo nga giingong kabanay sa iyang napatay giisip nga maoy person of interest nga gisubay sa Waterfront Police Station.",Kanus-a nakalaya si Victorino gikan sa Cebu City Jail?,"Nasayran nga nabilango sa Cebu City Jail si Victorino sa kasong murder ug sud sa 10 ka tuig nga miserbisyo sa iyang sentensya ug niadtong Oktubre 23, 2023 siya nakalaya.","Oktubre 23, 2023",1078,1247,138,154
01411-014,1411,17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang,"Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)",Kanus-a nahulog ang Ceres bus?,"Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique.","mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023",0,212,96,147
00688-003,688,"Nag-shopping sa mall nga way kuwarta, sikop","Usa ka lalaki nga nag-shopping sa usa ka dakong mall nga way kwarta-kwarta gipusasan human nikuha og branded nga t-shirts nga wala niagi sa cashier ug nidiretso unta sa paggawas. Nahitabo kini pasado alas 8 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024, sa sulod sa department store sa dakong mall sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Gohan Tantan Cahnal, 26, taga Taboan, Barangay San Nicolas, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang unom ka lainlaing t-shirts nga dunay brand nga Petrol nga mobalor ang tanan og P2,948. Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants. Sa dihang nakagawas na siya sa department store dinhi na siya gisita sa mga security personnel sa mall. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa tagdumala sa mall batok sa suspek.",Kinsa ang suspek nga naaresto sa mall?,"Ang suspek giila nga si Gohan Tantan Cahnal, 26, taga Taboan, Barangay San Nicolas, Siyudad sa Sugbo.",Gohan Tantan Cahnal,328,429,24,43
00978-010,978,Project manager sa CBRT gusto ni Abangan nga taktakon,"Gusto ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon sa katungdanan si Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager Norvin Banez tungod sa iyang giingon nga mga sayop sa pagdumala. Sa pakighinabi sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga iya nang gipahibalo ang iyang desisyon ngadto kang Transportation Secretary Abellanosa Bado, apan wala niya gitumbok kon kanus-a nahitabo ang maong komunikasyon. Sa online program sa Cebu City Hall sa Huwebes, Pebrero 29, 2024, si Abangan niingon nga kon gikinahanglan, personal niyang iduso ang iyang desisyon ngadto kang Presidente Lois Alarcon Jr. nga tangtangon si Banez Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024. Wala mahimuot si Abangan dihang gitugotan ni Banez nga makatrabaho ang kontraktor nga wa magtagad sa epekto niini sa trapiko. “Ilisdan nako na. You better tell him ilisdan nako siya,” matod ni Abangan sa pakighinabi sa dyHP sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Si Abangan niingon nga iya nang giingnan si Cebu City Administrator Calvo Pangag nga ‘napuno’ na siya kang Banez. “I wish nga wala siya nag-lilimbong. Taga-an lang ka’g smile-smile. I’m sorry, I want him out,” matod Abangan. Si Abangan nipadayag usab sa iyang kasuko dihang giusab ang orihinal nga rota sa CBRT project, partikular na ang pag-apil sa Barangay Bulacao. Gipanghimakak niya ang mga alegasyon nga siya ang responsable sa mga pagbag-o sa rota sa BRT ug nangatarungan nga siya nakig-away alang sa orihinal nga plano. Si Abangan niingon nga gusto niyang klaruhon ang papel sa Siyudad sa pagdumala sa mga operasyon sa BRT.",Asa gikan ug asa paingon ang deadline sa Phase 1 nga giusab sa BRT project?,"Sa online program sa Cebu City Hall sa Huwebes, Pebrero 29, 2024, si Abangan niingon nga kon gikinahanglan, personal niyang iduso ang iyang desisyon ngadto kang Presidente Lois Alarcon Jr. nga tangtangon si Banez Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024.",Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024,411,851,404,439
01199-016,1199,"2 sa drug list sikop, armas nasakmit","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Pinamungajan Municipal Police Station ang duha nga giilang high value individuals (HVI) nga drug pushers sa buy-bust sa Barangay Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:00 sa hapon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Dean Dean Logrono, 27, ulitawo, taga Brgy. Malalad, siyudad sa Toledo, ug si Glena Brillantes, 37, minyo, taga Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Ang duha nasikop sa buy-bust nga gilusad sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa maong lungsod nga gipangulohan sa ilang hepe nga Police Maj. Gilfred Baroman pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa pakisusi nasuta nga ang maong mga suspek na-validate sa kapulisan sa Pinamungajan nga ang duha nagkunsabo sa pagpamaligya og shabu sa Pinamungajan hinungdan nga gilusad ang buy-bust. Ang mga suspek nakuhaan og mga pinakiting shabu nga motimbang og 14. 44 gramos nga may standard drug price nga P98,192. Gawas sa mga pinakiteng shabu, nasakmit ang usa ka motorsiklo nga gigamit sa duha ka mga suspek sa ilang ilegal nga kalihukan ug armas nga kalibre .45 nga pistola nga may pito ka mga bala.",Kinsa ang hepe sa Municipal Drugs Enforcement Unit?,Ang duha nasikop sa buy-bust nga gilusad sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa maong lungsod nga gipangulohan sa ilang hepe nga Police Maj. Gilfred Baroman,Police Maj. Gilfred Baroman,425,594,142,169
01211-010,1211,Gipatay tungod sa ‘problema sa druga’,"Usa ka mag-uuma gipusil-patay sa wa mailhing mamumuno sa Upper, Barangay Caliongan, bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Ang biktima mao si Nathaniel Idica Malubay, 32 , ulitawo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Gisubay karon sa kapulisan sa Dalaguete Municipal Police Station ang motibo sa krimen nga negosyo sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang inahan sa biktima niasoy nga dunay nisangpit sa iyang anak nga usa ka lalaki nga nagsakay og motorsiklo ug giadto sa iyang anak. Ang balay nahimutang sa nabungtod nga bahin sa ibabaw sa karsada. Nigawas sa ilang balay ug nidulhog ngadto sa karsada ang iyang anak apan, matod pa sa inahan, mao nay iyang nadungog ang mga buto sa armas de fuego. Sa iyang paglantaw sa karsada, ang iyang anak nagligdas na ug ang mga mamumuno daling nisibat sakay sa usa ka motorsiklo. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa Alcantara Memorial Hospital apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival (DOA). Ang biktima dunay samad pinusilan sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Asoy sa inahan ngadto sa kapulisan nga ang iyang anak nalambigit sa pagpamaligya og shabu. Iya na kining gibadlong apan wa gyud mopatuo. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa imbestigasyon aron mailhan ang mamumuno ug pagklaro sa motibo sa pagpatay. Nakuha sa crime scene ang tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima.",Unsa ang gibuhat sa inahan bahin sa iyang anak nga sige og lambigit sa droga?,Iya na kining gibadlong apan wa gyud mopatuo.,gibadlong,1285,1330,14,23
00100-005,100,"Pickup midaro sa trailer truck: 1 patay, 2 samdan","Wa mahitsura ang pickup truck human kini malahos ngadto sa nagparada nga trailer truck nga anaa gi-park daplin sa highway sa Barangay Langtad, Dakbayan sa Naga. Ang maong aksidente sa kalsada nahitabo sa 4:40 sa kaadlawon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Dugo nagpasad sa kalsada sa dihang usa sa tulo ka mga sakay sa pickup ang nagrabehan nga miresulta sa iyang kamatayon. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang Fleet Liner trailer truck nga gimaneho ni Jayson Lymbert Baguio, 25, taga Barangay Basak, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Samtang ang puti nga Toyota Hilux pickup gimaneho sa 24 anyos nga alyas Blen taga Olangapo City. Sigon sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Jonneper Bahian, Naga City Police Station nga ang pickup gikan sa Naga ug paingon sa Lungsod sa San Fernando. Samtang ang trailer truck nagpadaplin og parada sa maong dalan. Gituohan nga wa makabantay o nakatagpilaw ang drayber sa pickup nga milahos ug midasmag sa trailer truck. Maayong pagkagusbat sa pickup sa dihang napasok sa trailer, samtang ang pasahero niini nga diha sa frontseat nga si Rebumaphil Bajala, hamtong, taga Brgy. Casa Mira Barangay Langtad, Naga ang milugwa sa sakyanan nga nagkadugo. Si Bajala gideklarar sa mananambal nga dead on arrival sa ospital. Ang drayber sa pickup ug lain pa nga kauban nga giila sa pangalang Ron, 34, ang nangaangol. NAKAINOM?Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga City Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga hubog ang drayber sa pickup ingon man kauban niini nga pasahero. Ang konpirmasyon ni Alajar base sa liqour test nga gihimo ngadto sa drayber nga si Blen. “Ang trailer truck pwerti nang daplina naka park. Ang ligid toa sa daplin gawas sa kanal sa karsada dihang gidaro sa pickup,” dugang ni Alajar.",Unsa ang estado ni Rebumaphil Bajala pagkahuman sa aksidente?,Si Bajala gideklarar sa mananambal nga dead on arrival sa ospital.,dead on arrival sa ospital.,1196,1262,39,66
00870-014,870,Catilo: Unaha ang pamalandong,"Giawhag ang mga Katoliko sa pag-obserbar sa bakasyon sa kwaresma pinaagi sa paggahin sa ilang panahon sa pagpamalandong ug pag-ampo, pag-una sa solemnidad sa okasyon inay sa pagpatuyang sa mga kalingawan. Kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo sa iyang wali atol sa Palm Sunday Mass sa Dominggo, Marso 24, 2024, sa Cebu Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugbo, nga nagtimaan sa pagsugod sa kasaulogan sa Semana Santa. “Dunay pipila nga nalipay kon Semana Santa kay maghunahuna pag-ekskursyon sa kung asa man nga dapit, pero kung pwede lang sa atoang panahon ihatag lang sa Ginoo, kay daghan kaayo nga misteryo sa atong pagtuo mao nga gitawag og Holy Week kay mao ang paghimo sa pagsupak sa kinabuhi. Kristohanon, sa pagkabalaan,” matod ni Catilo. Ang Semana Santa usa ka mahinungdanong relihiyuso nga pagsaulog sa Kristohanong kalendaryo nga naghandom sa katapusang semana sa pag-antos ni Hesu Kristo nga gilutos, gilansang sa krus, namatay ug sa iyang pagkabanhaw sa pagtuman sa Bag-og Testamento. Ang pag-obserbar sa mga Katoliko sa Semana Santa magsugod sa Palm Sunday ug matapos sa Easter Sunday, Marso 31.",Unsa nga adlaw ang katapusan sa Semana Santa?,"Ang pag-obserbar sa mga Katoliko sa Semana Santa magsugod sa Palm Sunday ug matapos sa Easter Sunday, Marso 31.","Easter Sunday, Marso 31",1013,1124,87,110
00587-018,587,Gob. Abalayan midasig sa pagtanum og mais,"Gisugyot ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sugdan na ang pagpananom og mais nga giingong maoy in-demand sa merkado. Kini maoy awhag ni Abalayan atol sa pakighinabi sa 450 ka land owners ug mga mag-uuma sa lungsod sa Dimagiba, isla sa Camotes. Gipasabot ni Abalayan nga ang pagpananom og yellow corn o mais mas haom alang sa mga konstituente sa maong lugar gumikan kay mahimo kini’ng maatiman sa tibuok tuig ug gamay ra ang gikinahanglan niini alang sa irrigation. Subay niini, nisaad ang gobernador nga motabang sa mga mag-uuma nga gusto’ng mo-shift sa pagpananom og mais. Atol sa maong tigom, anaa usab si Dimagiba Mayor Procopio Buhian, sakop sa municipal council, lakip na si fifth district Board Member Red Bustamante. Ingon man ang mga opisyal sa Department of Agriculture ug Philippine Crop Insurance Corp. (PCIC). Alang sa gusto’ng mosuway sa bag-ong paagi, mahimo nga mohuwam og kwarta ang mga mag-uuma. Adunay gidalit nga dos porsyento nga interest rate ang Land Bank of the Philippines, ug Cooperative Bank of Cebu nga nagtanyag og zero interest rate. Ang Kapitolyo, sa ilang bahin, maoy mo-endorse sa mga mag-uuma alang sa mas paspas nga pagproseso sa mga application ug pag-release sa loans pinaagi sa Enhanced Countryside Development (ECD) program sa Kapitolyo. Gihimug-atan ni Abalayan nga daghan ang nagkinahanglan ug interesado nga mopalit og mais isip raw material. Base sa datos sa Provincial Agriculture Office, 20 ka mga institution ang gusto’ng mopalit og mais nga nakig partner sa Kapitolyo subay sa 426,400 metriko tonelada sa tibuok tuig. Nalakip sa institutional buyers ang Prifoods Corp. , Universal Feed Mill Corp. , San Miguel Foods Corp. , Vienovo Philippines Inc. , General Milling Corp. , Pilmico Feeds, and Central Visayas Pork Producers Cooperative, ug uban pa nga nag gamit og mais alang sa paghimo og feeds, chips, ug ubang produkto. “Akong hagit ninyo, lihok mo. Paningkamot gyod mo. Kay ako maningkamot sad ko nga monindot inyong kinabuhi,” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News.",Kinsa ang miyembro sa municipal council nga anaa sa tigom?,Dimagiba Mayor Procopio Buhian,Dimagiba Mayor Procopio Buhian,609,639,0,30
01246-011,1246,200K misalmot sa prosisyon,"Alas 2:00 pa sa kaadlawon, ang 1,335 ka uniformed personnel sa Osmeña Blvd. gipakatap na alang sa paghatag og hugot nga seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor pinaagi sa Penitential Walk with Jesus. Gihulagway ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga mao usab ang Task Force Sinulog security ground commander, nga hapsay ug malinawon ang maong relihiyusong kalihukan. Gibana-bana sa kapulisan ug Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO) nga kapin sa 200,000 ka mga deboto ang ningsalmot sa prosisyon gikan sa Fuente Osmeña padulong sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu. “Sa tan-aw nako no mas daghan karon ang ikompara sauna (2023) kay kaganina 3:30 a. m. pa lang nakita nato nga napuno na gyud ang Fuente Circle,” matod ni Bacquian. Dugang niya nga hugot ang ilang pagbantay sa sulod ug gawas sa Pilgrim Center pinaagi sa pagpakatap sa 141 ka mga polis ug K9 units.",Unsa ang giingon ni Bacquian bahin sa mga deboto sa prosisyon sa 3:30 a.m.?,"“Sa tan-aw nako no mas daghan karon ang ikompara sauna (2023) kay kaganina 3:30 a. m. pa lang nakita nato nga napuno na gyud ang Fuente Circle,”",napuno na gyud ang Fuente Circle,650,794,110,142
01584-010,1584,Shabu gipasok sa unod sa litson,"Usa ka 17 anyos nga lalaki nga nibisita ug nagdala og pagkaon alang sa usa ka person deprived of liberty (PDL) kun piniriso sa Cebu City Jail (CCJ) sa Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, nasakpan nga gipaslakan og shabu ang dakong hiwa sa litson nga baboy alas 2:35 sa hapon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang menor de edad nga si Lizer (dili tinuod ngan), taga dakbayan sa Talisay, niadto sa pedestrian area sa CCJ aron magtunol unta og pagkaon ngadto sa usa ka PDL. Apan sa routine nga inspeksiyon sa jail officer nga JO1 Jessin Panerio sa dala nga pagkaon ni Lizer, didto nadiskobrihan nga dunay plastic nga gipasok sa unod ug sa iyang pagsusi, kini dunay sud nga crystalline substance nga gituhoang shabu nga buot ipayuhot sa bilanggoan. Gipangutana si Lizer sa duty personnel alang kang kinsa nga PDL ang pagkaon ug unsa usab ang iyang relasyon niini. Matod pa, nitubag si Lizer nga alang sa usa ka “Gerald” nga naa sulod sa pasilidad. Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas. Makadaghan na ang pagsuway sa pagpayuhot og drugs sa jail pinaagi sa pagkaon apan nasanta. Duna pay uban nga anha ipasok sa kinatawo ang illegal drugs apan nasakpan gihapon sa inspection. Ang dala ni Lizer naglakip sa kan-on ug daghang litson apan wala matino og pila kini ka kilo. Wala pa gibutyag sa awtoridad kon pila ka gramos ang nasakmit nga shabu. Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas. Wa pa masuta kon pasakaan ba kini og kaso. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos nga makahimo og krimen mahimong mapasakaan og kaso kon matino nga dunay kaamgo sa paghimo sa krimen.",Asa gi-rescue ang menor de edad pagkatapos sa insidente?,Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas.,Guadalupe Police Station,1518,1765,111,135
00040-011,40,Inahan giunay’g ‘lugos’ sa anak,"Usa ka 61 anyos nga biyuda ang midangop sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay lalawigan sa Bohol human matod pa giunay og lugos sa iyang 40 anyos nga anak. Nahitabo ang pagpang lugos sulod sa ilang balay alas 5 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang suspetsado usa ka ex-convict sa kasong murder sa dihang nag edad pa kini og 24 ug na sentinsiyahan sulod sa 14 ka tuig nga pagkabilanggo. Nakagawas ang suspek niadtong Septiyembre 18, 2024 ug nangita kini sa iyang inahan nga taodtaod na wa niya igkita. Sa dihang nasayran sa suspek nga mibalhin diay kini og puyo sa Lungsod sa Candijay iyang giadto ang iyang mama. Base sa pamahayag sa biktima sa interview sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay nga sa dihang nag edad pa ang suspek og 4 anyos iya kining gibiyaan, apan wa magdugay gikuha sa biktima ang iyang anak og nag ipon sila og puyo sa dakbayan sa Davao. Sa dihang nagpangidaron og 20 anyos ang suspek, una siyang gilugos apan wala lang mosaba ang inahan nga biktima o mo-report sa kapulisan gawas nga gihulga siyang patyon patyon, ang grabeng kauwaw nga iyang mahiaguman sa mga tawo gumikan sa binuhatan sa iyang kaugalingong anak. HUBOGApan niadtong alas 5 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 samtang siya nahinanok sa pagkatulog kalit nga naabot ang suspek nga gikan og haya ug giingong hubog. Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo. Human sa malampuson nga krimen nangayo pa siyag pasaylo sa iyang gibuhat sanglit wa siya makapugong tungod kay nahigugma siya sa iyang inahan. Apan gibaharan na usab ang bikima nga patyon kon motug-an sa mga polis apan ning higayona nakahukom ang biktima sa pagreklamo sa Candijay Police Station. NANGAYO’G PASAYLO Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan. Giangkon sa suspetsado ang iyang nahimo nga paglugos sa iyang inahan ug mitahan na dayon siya sa iyang kaugalingon ngadto sa mga polis. Kasong pagpanglugos ang giandam nga kaso sa Candijay Police Station batok sa suspetsado nga kasamtangan naa na sa custodial facility sa maong police station.",Unsa ang gibuhat sa suspetsado sa iyang inahan?,Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo.,migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima,1315,1472,55,117
00892-010,892,"Abarca, mga kauban ‘pabiling’ moserbisyo","Subling nipadayag sila si Metropolitan Cebu Water District chairman (MCWD) Jose Abarca III, vice chairman Ephraim Feria, ug Secretary Lynette Fidela Alcones nga mopadayon sa ilang trabaho isip Board of Directors (BOD) sa MCWD. Mao kini ang ilang hiniusang pamahayag atol sa press conference sa PDG Law Office, 2nd Floor, Left Wing, BYS Complex, 11th Ave. North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Si Abarca niingon nga iyang gibakwi ang unang pamahayag nga mosunod sa Local Water Utilities Administration (LWUA) sa interbensyon sa ahensiya. Lakip sa nitambong sa press conference mao sila si Alcones ug MCWD General Manager Lester Echiverri. Si Abarca niingon nga mobarog siya kauban sa management ug mga empleyado sa MCWD sa pagsagop sa status quo stance samtang naghulat sa resolusyon sa legalidad nga isyo kalabot sa pagkuha sa LWUA. Gawas sa pagbarog uban sa management ug mga empleyado, si Abarca ug ang laing duha ka mga miyembro ningkuwestiyon sa legalidad sa pag-interbiner sa LWUA. Ang pagsagop sa status quo stance ug ang pasalig sa BOD pormal na sa usa ka resolusyon nga gipasar atol sa usa ka special board meeting sa Huwebes. Ang BOD pinangulohan ni Abarca nipahigayon sa ilang tigom sa PDG Law Office aron dili masamok ang bisan unsang hingtungdan nga lawas kalabot sa isyo. Si Abarca niingon nga adunay mga polis gawas sa MCWD premises niadtong Huwebes, kinsa kanunay nangutana kon anaa ba siya sa iyang opisina. Sa laing bahin, gibutyag ni Echiverri nga niadtong Miyerkules, Marso 19, 2024, ang gitudlo nga LWUA board mianha sa buhatan sa MCWD ug nangayo og pipila ka mga dokumento, apan wala ibutyag kon unsa nga mga dokumento. Matod ni Echiverri nga ilang gipakita kanila ang pipila ka mga dokumento, apan wala sila hatagi og mga kopya. Matod pa ni Echiverri nga atol sa iyang pakigtagbo sa gitudlo nga LWUA board of directors pinaagi sa Zoom, iyang gipadayag ngadto kanila ang iyang suporta sa kampo ni Abarca.",Unsang impormasyon ang wala ibutyag ni Echiverri bahin sa mga dokumento nga gipangayo sa LWUA board?,"Sa laing bahin, gibutyag ni Echiverri nga niadtong Miyerkules, Marso 19, 2024, ang gitudlo nga LWUA board mianha sa buhatan sa MCWD ug nangayo og pipila ka mga dokumento, apan wala ibutyag kon unsa nga mga dokumento.",kon unsa nga mga dokumento,1459,1675,189,215
00031-014,31,P3M danyos sa sunog sa Lapu-Lapu,"Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 10:30 sa gabii, fire under control sa pagka alas 10:53 sa gabii ug gideklarar nga fire out sa pagka alas 11:01 sa gabii sa samang adlaw. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ” Ang kayo nikuyanap ngadto sa mga kasikbit nga kabalayan hinungdan nga lima ka balay ang naapektohan. Gikataho nga unom ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan tungod sa naasoy nga sunog ug gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an uban sa pag-abag sa ilang panginahanglanon.",Asa dapit ang naapektohan sa sunog?,"Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu","Sitio Santo Niño, Barangay Basak",0,142,87,119
01456-018,1456,4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop,"Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.",Unsa ang kabahin nga Oplan sa Police Regional Office? ,"Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7).", Oplan Dragnet Operation,724,834,51,75
01374-010,1374,P5. 7T national budget giaprubahan sa Kongreso,"Giaprubahan sa taas ug ubos nga chamber sa Kongreso niadtong Lunes, Disyembre 11, 2023, ang bicameral conference committee report sa P5. 768 trilyunes nga proposed national budget alang sa fiscal year 2024. Si Senador Penpen Alcantara, chairperson sa Senate Committee on Finance nga nangulo sa panel gikan sa upper chamber, niingon nga ubos sa giaprobahan nga final version sa 2024 General Appropriations Act, walay civilian agencies nga mahatagan og confidential and intelligence funds (CIF). Matod niya nga kinatibuk-ang P9 bilyunes ang gigahin alang sa CIF ubos sa 2024 national budget partikular na sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa mga operasyon sa seguridad. Si Alcantara niingon nga ang duha ka mga kamara nagkauyon sa paggahin og dugang pondo alang sa depensa ug nasudnong seguridad. “I think, in light of world events, ‘yung ‘di ba may gera sa Europa? May gera sa Middle East? Hindi naman sa gusto nating magka-gera dito pero gusto natin na handa tayo,” matod niya sa usa ka chance interview tali sa reporters. “I think that’s been going on for quite some time. So that’s just one reason to help our defense forces,” dugang ni Alcantara. Matod niya gisagop usab nila ang sugyot ni Senate Deputy Minority Leader Charina Alcaide nga nagdili sa paggamit sa contingent funds aron madugangan ang CIF’s sa ubang mga ahensya. Ang Office of the Vice President (OVP) gisaway tungod sa P125 milyunes nga confidential funds niadtong 2022, bisan pa nga wala kini sa line budgeting sa ahensya atol sa fiscal year 2023, gigasto sulod lang sa 11 ka adlaw. Ang maong mga pundo kabahin sa P221. 4 milyunes nga gipagawas sa Office of the President (OP), ubos sa contingent fund niini, ngadto sa OVP niadtong Disyembre 13, 2022. Ang OVP ug ang Department of Education (DepEd), nga parehong ubos ni Bise Presidente Arile Bustamante, nangayo og P650 milyunes nga CIF alang sa 2024 national budget apan gibalibaran kini. Si Alcantara niingon nga ilang giaprobahan ang gisugyot nga P10. 645 bilyunes nga budget alang sa Office of the President ug P1. 874 bilyunes alang sa OVP. Matod niya nga nigahin sila og dugang pundo sa mga non-security agencies apan walay CIF. Para sa Department of Information and Communications Technology, ang Kongreso nigahin og pundo para sa pagsumpo sa cybercrime. Si Alcantara niingon nga ang pinakadako nga tipik sa 2024 national budget naa sa edukasyon, panglawas ug pagtabang sa mga Filipino. /TPM sa SunStar Philippines",Pila ka bilyun ang budget nga giaprobahan alang sa Office of the President?,Si Alcantara niingon nga ilang giaprobahan ang gisugyot nga P10. 645 bilyunes nga budget alang sa Office of the President ug P1. 874 bilyunes alang sa OVP.,P10. 645 bilyunes,1918,2073,60,77
00693-010,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Unsa ang gipost sa Balamban Water District niadtong Marso 8?,"Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini,2386,2615,58,116
00032-006,32,3 ka managhigala napalgang patay,"Tulo ka managhigala ang napalgang patay sa kasagbutan sa Barangay Pajo, Lungsod aa Daanbantayan, alas 6:00 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Ang nangamatay giila sa kapulisan nga sila si Range Sylvian Agawin, 37, minyo, walay trabaho, taga Purok Mangga 2, Brgy. Pajo; Hanzel Alexius Agbon, 27, ulitawo, taga Upper Bantigue, Brgy. Ajuho, Daanbatayan; ug Jeff Agbuya Romil, 24, ulitawo, taga Brgy. Poblacion, Daanbatayan. Si Police Staff Sgt. Enan Agcaoili Jr. sa Daanbatayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang mga biktima pulos nakaangkon og daghang samad o bun-og agi'g binunalan. Ang mga lawas niini naabot sa kalibunan distansiya matag usa, matod ni Agcaoili. Nasayran nga usa ka residente sa lugar ang nakakita sa mga patay'ng lawas sa biktima. Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin. Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan. Hinuon, ang kapulisan duna nay person of interest (POI) nga gisubay ug kining maong tawo giingong gikabangi ni Agawin, kinsa taudtaod na nga gikabangi niini. Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima.",Unsa ang ginabuhat sa mga imbestigador sa kapulisan bahin sa mga biktima?,Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan.,Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan,884,968,0,83
01395-006,1395,Pagpangandam sa topnotchers,"Duha ka topnotchers sa 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) nga graduwado sa mga tunghaan sa dakbayan sa Sugbo ningpaambit sa ilang kasinatian ug pagpangadam sa maong pasulit. GIKAN SA USJ-RWala sa iyang plano nga mokuha og Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) ning tuiga, apan dihang nausab ang iyang plano, nahimo hinuon siya nga top 4 sa board exam. Kini ang estorya sa SunStar Cebu sa Biyernes, Disyembre 8, 2023, ni Bing-bing Naguit, graduwado sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) nga top 4 sa elementary level sa naasoy nga pasulit. Matod niya nga nagpa-enroll siya sa usa ka review center sa Sugbo niadtong Abril, apan upat ka bulan sa dili pa ang eksaminasyon, nagduha-duha siya sa pagkuha sa LEPT. Asoy ni Naguit nga sa unang adlaw sa review class mao ang summative exam. “I took the exam and answered it in the best way I could,” asoy ni NaguitDugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon. Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam. Matod ni Naguit nga usa sa mga hagit atol sa iyang pagpagpangandam mao ang pagpangita og paagi nga magpabiling nakatutok sa pagtuon ug dili niya tapuson ang adlaw gawas kon nakabasa siya og libro o nakatubag sa 200-item practice test. GIKAN SA CNUSamtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan. Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo. Bahin sa pagkasayod sa resulta sa exam, matod niya, “Gigutom ko that time. ” “I was right at the counter waiting for my order when I got a chat from my previous classmate; Congrats baaaang,” ug nakahinumdom sa usa ka staff sa review center nga nag-ingon nga unang i-release mao ang topnotchers. Sa pagkaamgo niya, naa pa siya sa sulod sa fast food chain ug naghilak. “I told myself at that moment, it was God, I am blessed, this was His,” matod ni Biasing ug dason niya, tutok sa pagtuon sa pagkab-ot sa kalamposan.",Unsa ang batasan ni Bing-bing Naguit sa pagtuon?,Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam.,pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer,1019,1212,59,104
00103-015,103,"Principal’s office natumbahan sa dakong punoan sa kahoy, nagusbat","Nalaksi ang pipila ka bahin sa atop sa Inghoy National High School, Barangay Valencia, Lungsod sa Alegria, Lalawigan sa Sugbo sa dihang usa ka dako nga punoan sa kahoy ang natumba. Ang kahoy nga rose wood natumba tunong sa principal’s office ug sa school canteen human naluka kini tungod sa kusog nga hangin, sa mga alas 9:30 sa buntag, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang Alegria Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mihawan sa dakong punoan ug padayon pa nga gisusi ang kinatibuk-an’g danyos sa maong kadaot. Ang mga kadagkoan sa Inghoy National High School nga taliwala sa maong hitabo mapasalamaton sila nga dili sa adlaw sa tingklase nahitabo ang maong pagkatumba sa kahoy.",Unsa ang ingon sa mga kadagkoan nga naapektuhan sa hitabo?,Ang mga kadagkoan sa Inghoy National High School nga taliwala sa maong hitabo mapasalamaton sila nga dili sa adlaw sa tingklase nahitabo ang maong pagkatumba sa kahoy.,mapasalamaton sila,528,695,78,96
00662-002,662,Mga milapas sa easement zone sa Estero de Parian ipaguba,"Di mominos 10 ka mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, nga nakalapas sa three-meter easement zone, giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government pinaagi sa Business Permit and Licensing Office. Matud ni Task Force Gubat sa Baha Chief Implementer Burcelango Brual, niadtong Lunes, Mayo 6, 2024, sa 34 ka mga establisemento nga na-notify, kining 10 wala nituman sa notice nga gi-issue sa City Government. Ang Estero de Parian nagsubay sa Barangay Parian, San Roque, Sto. Niño ug Tinago. Matod niya nga kining giila nga 10 ka mga establisemento makadawat og cease and desist order human wala motubag sa 72-hour final notice nga ilang gi-apud-apod niadtong Abril 22. Hinuon, wala pa ibutyag ni Brual ang mga ngalan sa mga nalambigit nga establisemento. Dugang pa, iyang giklaro nga ang kamandoan wala magsulti sa mga establisemento nga mag-clear tungod kay ang cease and desist nagmando lamang kanila sa paghunong sa operasyon. Matod ni Brual, ang ubang mga establisemento responsive na apan lainlain ang kahimtang. Gidugang niya nga duha ka establisemento ang nakadawat og clearing order, lima ang nagpaabot pa og technical report gikan sa Department of Engineering and Public Works, ug unom niini ang boluntaryong mituman. Ang uban gi-follow-up pa. Sa laing bahin, si Brual niingon nga sugdan na usab nila ang pagpadala og mga notisya sa ubang mga estraktura nga makit-an nga makalapas sa ubang mga agianan sa tubig nga nahimutang sa Siyudad aron higpit nga ipahamtang ang three-meter easement zone. Hinuon, wala niya gitumbok kon kanus-a sila magsugod. Niadtong Abril 30, ang SunStar Cebu mitaho nga si Brual niingon nga kini nga mga notisya ug clearing operations padayon nga paningkamot sa City Government aron mabawi ang three-meter easement sa Estero de Parian. Sigon niya ang Presidential Decree 1067 o ang Water Code of the Philippines nagmando sa tulo ka metros nga mga sona gikan sa mga suba o agianan sa tubig sa mga siyudad isip “no build zones. ""Si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pakighinabi niadtong Lunes nipahimangno sa tanang mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, kinahanglang motuman sa mga abiso ug boluntaryong moguba sa ilang mga estraktura. “Kining tanan para sa mga batan-ong henerasyon. Kung dili karon, kanus-a pa? Kung dili kita, nan kinsa?,” ingon niya. Si Abangan niingon nga higpit nilang ipatuman kining environmental protection policy, dili lang sa Estero de Parian apil na sa ubang suba sa dakbayan, ug niingon nga nangandam na sila sa umaabot nga ting-ulan nga posibleng makamugna og dakong pagbaha sa dakbayan.",Kanus-a gi-issue ang cease and desist order sa mga establisemento?,"Matud ni Task Force Gubat sa Baha Chief Implementer Burcelango Brual, niadtong Lunes, Mayo 6, 2024, sa 34 ka mga establisemento nga na-notify, kining 10 wala nituman sa notice nga gi-issue sa City Government.","Mayo 6, 2024",232,440,86,98
00152-011,152,"Motor misarasay; iro milabang, 2 angol","Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.",Asa nahitabo ang insidente?,"Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024.","national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy",136,277,26,78
01510-016,1510,4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam,"Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.",Kanus-a nahitabo ang Speech-Language Pathologist Licensure Examination?,Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination.,Nobiyembre 2023,0,147,81,96
01031-007,1031,Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas,"Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.",Kinsa ang chief executive officer sa Union Bank nga nagdonar sa mga panel?,"Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank.",Rheymund Bado,1184,1323,86,99
00523-003,523,"Pusher nasikop, mipiyait","Nipiyait ang usa ka drayber sa habalhabal nga giila nga big-time drug pusher nga nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ug nakuhaan og balor P40. 8 milyunes nga shabu. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga si Porferio Davin Bengil, alyas Jojo, 36, taga Purok 1, Barangay Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nihatag na og mga impormasyon atol sa gipahigayon nga custodial debriefing. Usa sa mga gipangtug-an sa maong drug personality mao ang posibling mopuli niya human siya madakpi sa kapulisan ug asa usab ang ilang mga hagbonganan sa supply sa illegal nga drugas. Ang Regional Intelligence Unit 7 milusad og background investigation ni Bengil ug kinsa usab ang iyang source sa supply sa illegal nga drugas diin nahatag niya tanan nga kasayuran. Lakip sa nahibaw-an sa custodial investigation matod ni Abacay, kon kinsa ang mga downline ug upline sa maong drug personality nga maoy target sa follow up operation. Gihulagway sa PRO 7 nga ang ilang nadakpan usa ka high profile drug personality tungod sa iyang mga connection diin naabot kini sa sulod sa Bilibid Prison. Ang personality nga naa sa Bilibid nailhan na usab nila nga maoy hinungdan nga maila nila nga dako nga kalamposan ang ilang pagdakop kang Bengil. Si Bengil makabaligya kinig pito ka kilos sa shabu matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang tri-cities nga naglakip sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu lakip na ang mga silingang dagko nga mga lungsod sa probinsya sa Sugbo. Ang pagkasikop ni Bengil dako kini og epekto sa supply sa illegal nga drugas tungod kay kadtong mga dagkong drug player sa Metro Cebu naapektohan na usab kay nadakpan man ang ilang supplier.",Unsa ang gibuhat sa Regional Intelligence Unit 7 bahin ni Bengil?,Ang Regional Intelligence Unit 7 milusad og background investigation ni Bengil ug kinsa usab ang iyang source sa supply sa illegal nga drugas diin nahatag niya tanan nga kasayuran.,milusad og background investigation,729,909,33,68
00999-016,999,"4 patay, 8 angol sa sunog sa Tinago","Upat ka mga sakop sa usa ka pamilya nangakalas ug walo ang nangaangol sa sunog sa Sityo Sta. Lucia, Barangay Tinago, Dakbayan sa Sugbo ala 1 sa kadlawon sa Martes, Pebrero 27, 2024. Nadawat sa kabumberohan ang alarma sa sunog sa ala 1:46 sa kaadlawon nga giisa sa first alarm. Tungod sa kakusog sa kayo nga nilamoy sa nagsikitsikit nga kabalayan hangtod, naabot kini sa fourth alarm nianang pagka alas 2:43, mga firefighter gikan sa silingang mga siyudad ug kalungsoran ningtabang na sa pagpawong sa kayo. Hingpit nga nakontrolar ang sunog sa alas 4:48 sa kaadlawon ug napawong ang kayo pagka alas 5:09 sa buntag. Moabot ngadto sa 16 ka mga balay ang apektado sa sunog, 13 niini ang hingpit nga naugdaw samtang tulo ang partially damaged. Gibana-bana nga moabot sa P7,050,000 ang danyos sa sunog. Ang mga nakalas mao ang magtiayong Lahinao Lajom, 60 ug Rosita, 54, lakip ang ilang duha ka mga anak nga silang Joseph, 14 ug Jeffrey , 12, nga niadtong tungora nangatulog sa ikatulong andana sa ilang balay. Samtang ang mga nangaangol nga nakaangkon og mga paso sa kalawasan ug daling gidala sa Cebu City Medical Center mao silang Leodivino Clydiejun Antonie, 21, dunay samad sa tiil; Rosie Tisang Lajom, 33 , paso sa iyang lawas; Eduardo Lajom, 36, paso sa paa; Lucila Lajom, 36; Charmaine Lycel Lajom; Raynen Dean Lajom; Adonis Lajom ug Jomar Lajom. NANGA-TRAPMatod sa kamaguwangang anak sa magtiayong Lajom nga si Cheche Graceann Laluantagalog nga walay kabutangan ang iyang kaguol human nasayod nga nalakip ang iyang mga ginikanan ug iyang duha ka mga manghod sa pagkapaig. Matod niya nga gipukaw siya sa iyang ugangan nga nasunog ang balay sa iyang ginikanan. Apan tungod sa kakusog na sa kayo, wala na gyud nila matabang pa. Ang manghod ni Cheche Graceann nga si Jan Lajom nagkanayon nga sa dihang miulbo na ang kayo, iyang giuna sa pagluwas ang iyang tulo ka mga anak, diin ang kamanghuran masuso pa. “Paspas kaayo ang kayo gud, nagbitbit pa kog 1 year old, pagkakita nako nga nagpadung na ang kayo, diretso na ko’g naog. Igo na lang ko nisiyagit nga naay sunog, naa man sila sa third floor sa balay,” matod ni Jan sa interbyo sa Superbalita Cebu. Duha ka pamilya sila nga namuyo sa balay sa ilang ginikanan ug duna pa silay gagmay nga mga manghod nga mangeskuwela pa unta nianang pagkabuntag sa Tejero Elementary School nga nahimutang lang sa luyo sa ilang balay. Si Fire Officer 3 Jimmy Bueno, Cebu City Fire Investigator, nagkanayon nga nagsugod ang kayo sa ikaduhang andana sa panimalay sa pamilyang Lajom. Dali kini nga nikatap sa mga dapat sa balay nga light materials hinungdan nga wala nakagawas ang magtiayon. Gituohan nga ang mga bata ningsuway sa paggawas apan tungod sa kakusog na sa kayo ug sa kabaga sa aso, wala na kini makaabot sa pultahan hangtod nga nakuyapan sa nahanggap nga aso. “Probably ang nahitabo ani niya kusog naman ang kalayo gyud gikan man kuno sa 2nd floor nagsugod, wala nani sila makadagan, pagkahugno nangahulog na sila,” matod ni Bueno. Si Senior Fire Officer 3 Brandon Dayagdal, information officer sa BFP Cebu City, niingon nga usa sa ilang nakita nga problema sa pagresponde sa sunog ang kahuot sa agianan, diin nag sumpaysumpay pa sila sa ilang mga hose aron makaabot sa interior nga bahin sa lugar. Dugang ni Dayagdal nga ang mga imbestigador sa pagkakaron nagpadayon pa sa ilang pakisusi sa hinungdan sa sunog, apan nagtuo sila nga elektrikal ang hinungdan.",Asa ang nahimutang ang Tejero Elementary School?,Duha ka pamilya sila nga namuyo sa balay sa ilang ginikanan ug duna pa silay gagmay nga mga manghod nga mangeskuwela pa unta nianang pagkabuntag sa Tejero Elementary School nga nahimutang lang sa luyo sa ilang balay.,sa luyo sa ilang balay,2152,2368,193,215
00280-008,280,Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Kinsa ang kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo?,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana.",Raymond Ghen Abalayan,0,320,67,88
01086-016,1086,"4 ka mga tawo ang naaksidente, 1 patay","Upat ka mga tawo nangalambigit sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Metro Cebu sa Lunes sa buntag, Pebrero 12, 2024, usa kanila namatay. Ang namatay human madasmagi sa usa ka van ug nalagpot pa ngadto sa laing sakyanan mga alas 5:30 sa buntag sa atubangan sa Carmenville Subdivision, Brgy. Tunghaan, Minglanilla giila nga si Irene Anacleto, 50, minyo, nagpuyo sa mao nga barangay. . Naangol mao ang iyang apo nga babaye nga wa pa masayri kon pila ang edad. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang drayber sa Isuzu van nga nakaigo sa mga biktima, giila nga si Logro Dixson Hizon, 50, minyo, taga Purok 3, Barangay Bunga, siyudad sa Toledo. Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan. Sa samang higayon, usa ka Toyota Hilux nga gipanag-iya sa Cebu Provincial Government nga gimaniho ni Adrian Logrono Joseph, 37, minyo, taga Brgy. Lojera, siyudad sa Toledo nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte. Si Joseph nihunong sa dapit nga nahitaboan aron makatabok sila si Anacleto ug ang iyang apo. Apan sa pag-abot sa mga biktima sa solid center line sa dalan, nadasmagan sila sa wing van, ang lola nalagpot ngadto sa Toyota Hilux nga naghunong pa, sa kakusog sa impact. Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay. Si Hizon gikustodiya na sa kapulisan sa Minglanilla alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in homicide. CEBU CITYManagtiayong senior citizens nangaangol human nasaghid ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa usa ka awto alas 6 sa buntag, Lunes, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Sila si Eduvigio Balasabas, 68, taga Barangay Boot, siyudad sa Sugbo ug ang iyang asawa nga si Charie Agnes, 61, gipangdala sa tambalanan. Si Eduvigio nakaangkon og samad sa ulo ug mga bun-og sa kalawasan samtang si Charie Agnes nakaangkon og pangos sa tuong tuhod. Si Charie Agnes nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa dapit nga nahitaboan nagkanayon nga padulong sila sa Cebu City Hall alang sa duty. Nagdali sila dihang kalit nga nihunong sa ilang atubangan ang Toyota Wigo (NEL-6591). Tungod niini, nilihay sila apan nasangit sila sa kilid sa awto. Nabunal sila human natumba ang Honda Wave nga gimaneho sa iyang bana. Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab. Ang drayber sa mao nga motorsiklo gikataho’ng nipunit sa eye glasses nga natagak. Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.",Unsay nahitabo human niining ni-brake sa awto?,"Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.",nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo,2663,2809,78,128
00794-017,794,"Ginang nanghimakak nga barbero gika-sex, gikawatan","“Dili na tinuod, Sir. Kon mangawat man lang gani mi, adto mi sa foreigner, dili kapwa Pinoy. ”Mao kini ang pamahayag ni Rica, 36, dunay kaipon, taga Brgy. Lahug, Dakbayan agi og tubag sa pagpasangil sa usa ka barbero kaniya ug sa iyang amiga nga sila nangawat sa iyang mga butang human sa lawasnon kalipay sulod sa usa ka lodge sa Dalan Manalili, Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon,Abril 5. Matod ni Rica nga dakong bakak ang gibutyag ni Yoyong sa media nga nagpatabang siya og duha ka mga babaye. Gani way nahimong pakighilawas sa sulod sa kwarto tungod sa kahubog sa barbero. Iyang gisaysay nga niadtong kaadlawon sa Biyernes gihagad ni Yoyong ang iyang amiga nga si alyas Saldy nga mag check in sa usa ka lodging house. Nangutana kini kon pila, diin gitug-anan siya nga tag P1,000. Nihangyo, matod pa, si Yoyong nga P500 lang ug nisugot kini hangtod nga gidala siya ni Saldy nga moadto sa lodge. Gani ang gibayad niini sa kwarto pulos sinsiyo, sigun ni Rica. Human nga nakabayad si Yoyong sa kwarto, nisulod na kini uban sa iyang amiga samtang siya nagpabilin sa lobby. Apan dangtan og lima ka minutos nigawas si Saldy nga nagyawyaw kay wala magkasinabot. Giingnan pa kini nga inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad, dinhi na nagsugod ang ilang lalis. Walay kamatuoran nga ilang gihimulbolan si Yoyong kay nanglakaw na sila human wala magkasinabot sa presyo ug gidugang niini nga pwerteng huboga sa barbero. “Kana si Yoyong, Sir, hubog kaayo na siya kay gikan daw sila nag inum sa iyang agaw didtu sa Triple 8. Mismo ang cashier, Sir, makasulti nas tinuod unsa nang hitaboa,” matod ni Rica. Iyang giklaro nga dili nila kinaiya nga mangigo og mga Pinoy tungod kay sila matod pa ang mabalikan. Si Rica niangkon nga kaniadto usa siya ka commercial sex worker diha sa downtown area apan niundang na siya sulod na sa napulo ka tuig.",Unsa ang giingon before mobayad si Yoyong?,"Giingnan pa kini nga inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad, dinhi na nagsugod ang ilang lalis.",inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad,1173,1282,21,73
00552-002,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Asa gipangunahan ang petisyon sa kampo ni Abangan?,"Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura.",Court of Appeals (CA),226,377,65,86
01255-010,1255,"44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.",Asa nga barangay taga si Mercy Lomibao?,"Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan.",Barangay Bairan,211,306,61,76
00739-011,739,2 ka balay giransak,"Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)",Pila ka kuwarta ang gikuha gikan sa balay ni Joworski?,"Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa.","P140,000",2286,2466,75,83
00105-001,105,P384M SB2 aprubado sa konseho sa Cebu City,"Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024. Si Konsehal Achilles Balagulan, kinsa maoy nagsulat sa ordinansa, niingon nga ang tipik sa SB2 alang sa maintenance ug uban pang operating expenses (MOOE) aron mapundohan ang nagkalainlaing serbisyo sa pagkolekta ug paglabay sa basura nga mokabat sa P145 milyunes. Ang Department of Public Services (DPS) una nang nangayo og budget nga P445 milyunes, apan gilaslas kini ngadto sa P300 milyunes. Sakup usab niini ang MOOE alang sa pagpasemento sa nagkadaiyang kadalanan, ug uban pa, ubos sa Department of Engineering and Public Works nga mokabat sa P100 milyunes. Ang SB2 nigahin usab og P39 milyunes alang sa scholarship program ubos sa Office of the Mayor aron ma-settle ang tuition sa mga scholars. Dugang pa ni Balagulan nga ang P384 milyunes naglakip usab sa P10 milyones aron ma-settle ang mga bayranan sa City Administrator’s Office ug P70 milyunes nga pundo sa nagkadaiyang gasto sa tambal ug tambal, reinforce manpower ug pagpalit og reagents alang sa chemical test ubos sa City Health Department. Laing P26 milyunes ang gigahin alang sa capital outlay alang sa pagpalit sa Information and Communication Technology equipment aron ma-digitalize ang pagkolekta ug paghipos sa datos sa mga pasyente sa Cebu City Medical Center. Matod niya nga aduna usay gahin alang sa pagpalit og usa ka garbage truck matag usa alang sa Barangay Sambag 2 ug Barangay Mabolo, ug pagbutang og LED display panel sa Cebu City Sports Center. Gikwestiyon ni Konsehal Nestor Julito ang pipila ka mga butang, lakip na ang dugang gahin sa budget alang sa garbage collection ug disposal program. Matod ni Julito nga ilang nasabutan atol sa diskusyon sa 2024 budget proposal mao ang gahin nga mokabat sa P20 milyones alang sa katukoran sa material recovery facility (MRF) hulip sa garbage collection ug disposal. Giklaro ni Balagulan nga ang konseho makapaus-os sa proposed budget, apan dili makadugang og bag-ong programa o alokasyon gawas sa budget proposal sa executive. Iyang girekomendar ang paglakip sa P20 milyones alang sa MRF ubos sa Annual Budget 2025 isip kabahin sa solid waste management program sa Siyudad. Giawhag ni Konsehal Berto Balais ang City Planning and Development Office nga iapil ang budget alang sa MRF sa Annual Investment Plan ug sa 2025 Annual Budget. Samtang, giawhag ni Konsehal Gumersindo Juvelyn ang executive department nga ipadayon ang “no segregation, no collection” policy aron makatabang sa pagpatuman sa solid waste management plan sa Siyudad. Matod ni Juvelyn, mamenosan niini ang nagkataas nga gasto sa City Government labot sa tipping fee matag labay niini sa basura sa landfill sa Binaliw.",Kanus-a giaprobahan ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) sa Cebu City Council?,"Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024.","Miyerkules, Sept. 11, 2024",0,319,292,318
00655-013,655,"Patay gitambog sa pangpang, nailhan","Nailhan na ang lalaking gipatay ug gisu'd sa sako nga gihulog sa pangpang sa Sityo Ilong Ilong, Brgy. Santicon, bukirang dapit sa lungsod sa Badian, Cebu nga nakit-an sa 17 anyos nga nangahoy sa dapit, alas 7:00 sa buntag, Mayo 7, 2024. Sigun pa ni P/Capt. Clinton Emeniano C Bacares, hepe sa Badian Municipal Police Station, nga ang biktima giila sa kabanay sa Miyerkules, Mayo 8 sa buntag, nga niadto sa Sacred Heart Funeral Homes sa Brgy. Palanas, lungsod sa Ronda. Kini mao si Eva Tantan Escareal, 21, taga Brgy. Bunga, siyudad sa Toledo,pag-umangkon sa barangay kapitan sa Bunga. Matod ni Bacares nga asoy sa ginikanan sa biktima nga siya missing sukad niadtong Dominggo sa hapon, Mayo 5, 2024. Ang iyang lawas nadiskubrehan nga gisu’d og sako ug gihulog sa pangpang sa naasoy’ng dapit. Si Bacares nagkanayon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon aron masayran kon unsay background sa biktima, unsay motibo sa pagpatay, ug kinsa ang mamumuno. Matod niya nga nagpaabot pa siya sa resulta sa autopsy aron mahibaw-an og giunsa pagpatay ang biktima.",Unsa ang tumong sa imbestigasyon nga gihimo ni Bacares?,"Si Bacares nagkanayon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon aron masayran kon unsay background sa biktima, unsay motibo sa pagpatay, ug kinsa ang mamumuno. ",aron masayran kon unsay background sa biktima,792,952,64,109
00031-001,31,P3M danyos sa sunog sa Lapu-Lapu,"Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 10:30 sa gabii, fire under control sa pagka alas 10:53 sa gabii ug gideklarar nga fire out sa pagka alas 11:01 sa gabii sa samang adlaw. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ” Ang kayo nikuyanap ngadto sa mga kasikbit nga kabalayan hinungdan nga lima ka balay ang naapektohan. Gikataho nga unom ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan tungod sa naasoy nga sunog ug gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an uban sa pag-abag sa ilang panginahanglanon.",Pila ang gibana-bana nga danyos sa sunog sa Lapu-Lapu?,"Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024.",P3 milyunes,0,193,25,36
01392-006,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Unsang gidaghanon ang gibanabana sa mga habalhabal driver nga nagbiyahe?,"Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan.","10,000",1198,1276,20,26
01423-014,1423,SUV mibangga sa multicab; 6 angol,"Unom ang nangaangol sa panagbangga sa usa ka multicab ug sports utility vehicle (SUV) alas 10:10 sa buntag sa Lunes sa Maracas St. , Nivel Hills, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Jayjay Necasio Nemenzo, sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga nakatu’g ang drayber sa SUV ug milabang sa pikas lane hinungdan nga nabanggaan ang multicab. Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan. Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo. “Nakatulog na man daw siya niadtong higayuna. Okay raman pagsubida niya. Kalit mag kawat sa pikas lane ang sakyanan, nadasmag,” dugang ni Nemenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu. Ang mga residente sa dapit nibutyag nga kalit lang nidaro ang SUV sa multicab. Nakita nila nga nga si Inchak Lydwena nilupad lusot sa windshield tungod sa kakusog sa impact. Ang bana gihulbot na sa mga rescue personnel gikan sa multicab human napiit.",Kinsa sa mga nangaangol ang mabdos?,"Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug.",Chona Neri,508,887,244,254
01104-005,1104,Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan,"“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)",Unsa ang mga gipangutana ni Mayor Abangan aron makakuha og impormasyon?,"“We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor.",Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ?,823,1001,27,118
01248-003,1248,2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC,"Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.",Unsa ang hinungdan sa pagkahugno sa LED panel wall?,"Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents.",kusog nga hangin,346,559,10,26
01660-018,1660,Abcede ngadto kang Abangan: ‘Way nakat-onan’,"Gipadayag ni kanhi Cebu City Mayor Brian Abcede nga dili na modagan sa pagka mayor sa umaabot nga lokal nga eleksiyon, apan suportahan niya ang bisan kinsa nga modagan batok sa kasamtangan nga si Mayor Cedie Abangan. Kini ang gisulti ni Abcede ngadto sa mga sakop sa media atol sa press conference sa Sabado, Oktubre 21, 2023, kinsa nihatag uusab og ‘negative three rating’ sa performance ni Abangan. Unang nipahayag si Abangan nga si Abcede maoy iyang mentor, apan ang ulahi nisumbalik sa pag-estorya. “He said I’m his mentor, he has not learned anything,” matod ni Abcede. “I don’t have much faith in the guy. . . to tell you frankly. He’s just looking for an alibi who to blame. Clearly, he cannot do it himself. He already screwed up so many things. I think he should not be there,” dason niya. Matod niya, di man gani makahatag kang Abangan og plus one score, nga niingon nga sa daghang katuigan ang tanang proyekto ni Abangan pulos mga kapakyasan. “Bagsak jud, iyang pasko sa V. Abangan kada tuig palpak, he cannot open CCMC (Cebu City Medical Center), he spent P3 billion, but cannot open it,” dugang ni Abcede. Sa laing bahin, si Abcede niingon nga nigasto siya og P6 bilyunes alang sa South Road Property (SRP), apan duna siyay 300 ka ektarya nga ipakita. “SRP, I spent P6 billion, naay highway, naay sodium light, naay drainage, naa tanan; CCMC, they cannot even do operations, kutob ra sila sa appendectomy, tonsillitis ug operation tuli,” saysay ni Abcede. “Ten years ago he (Abangan) said that by next year we will have the best hospital in Cebu City, that’s ten years ago, there is no hope,” dason niya. Kahinumdoman, si Abangan kaalyado sa pulitika ug nahimong bise mayor ni Abcede sulod sa pipila ka termino, hangtod nga nibangga sa posisyon sa pagka mayor ug napildi ang naulahi sa eleksiyon sa 2013 sinugdanan sa pagkasiak sa ilang relasyon.",Pila ang rating ni Abcede ngadto kang Abangan?,"Kini ang gisulti ni Abcede ngadto sa mga sakop sa media atol sa press conference sa Sabado, Oktubre 21, 2023, kinsa nihatag uusab og ‘negative three rating’ sa performance ni Abangan.",negative three rating,217,400,134,155
00578-001,578,Online services sa PNP gihunong; hacker nailhan,"Gisuspenso sa Philippine National Police (PNP) ang ilang tanang online services taliwala sa nagpadayong imbestigasyon sa gikataho nga pag-hack sa information systems sa ahensya, partikular na sa Firearms and Explosives Office (FEO). “In light of the recent PNP information system reported breach, the PNP is proactively implementing measures to strengthen the security postures of the IT infrastructure. In this regard, all PNP online services are temporarily unavailable until further notice. We regret any inconvenience this may cause and appreciate your understanding and cooperation as we work to enhance the system’s security and integrity,” matod ni PNP chief of the Public Information Office Colonel Jean Abelardo sa usa ka press conference sa Miyerkules, Mayo 22, 2024.“Well, one of the primary reasons kung bakit natin shinut-down lahat ng PNP online services is again this is the precautionary measures to make sure kung totoo man at kung may talagang reported breach at sa ngayon ay hindi pa natin ma-determine ang extent ng sinasabing breach at it would be prudent on the part of the PNP to really shut down all frontline services to make sure na hindi na rin ito matatarget ng ibang attempt to breach or hack ‘yung ating mga ating systems,” dugang niya. Apan si Abelardo nagkanayon nga ang tanang frontline services, lakip na ang application for police clearance, magpabilin nga magamit sa mga regional police offices, ingon man sa national headquarters sa Camp Crame. Matod niya nga ang PNP Information Technology Management Service (ITMS) paspas nga nagsubay sa assessment ug imbestigasyon sa giingong paglapas sa information system, tungod kay posibleng nakakompromiso kini sa gitipigan nga personal nga datos. Si Abelardo nagkanayon nga ang PNP nakig-alayon usab sa Department of Information and Communications Technology (DICT) aron matubag ang maong butang, ilabina sa information sharing aron masubay ang gigikanan sa mga hacker ug intelligence monitoring. “Ang na-identify nga na threat actor is a certain PH1NS na posibleng may kinalaman,” siya nidugang. “We are also trying to validate through the help of DICT kung itong threat actor na nasabi natin is also responsible doon sa other attempt to breach na data system ng ibang government agencies katulad ng DOST, DepEd and other agencies which were reported to also been victimized by this threat actor,” dugang niya.",Asa nga ahensya gisuspenso ang online services tungod sa hacking?,"Gisuspenso sa Philippine National Police (PNP) ang ilang tanang online services taliwala sa nagpadayong imbestigasyon sa gikataho nga pag-hack sa information systems sa ahensya, partikular na sa Firearms and Explosives Office (FEO).",Philippine National Police (PNP),0,232,14,46
00627-012,627,Duha ka balay sa Talisay nasunog,"Nabulabog ang mga lumulupyo sa Palm River Subdivision-Joanna Homes, Biasong, Siyudad sa Talisay, Sugbo sa dihang duha ka balay ang naigo sa sunog. Kini ang gibutyag ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa BFP Talisay City, Cebu nga gikahinabi sa SunStar Super Balita. Matod niya nga ang sunog nagsugod sa dos andanas nga balay ni Jennifer Elardo, 41, ug gipuy-an nila ni Wilhelmina Ermar Constantine ug mga kauban. Ang sunog gipasaka sa unang alarma alas 3:17 kagahapon sa hapon Mayo 12, 2024, nakontrolar sa alas 3:36 sa hapon, ug na fire out alas sa 3:45 sa hapon. Ang danyos gibana-bana nga mobalor og P720,000. 00. Padayon pa ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa maong sunog. Si Elad nagkanayon nga wa hinuoy naangol sa maong sunog nga naka-apekto sa duha ka balay, diin ang usa hingpit nga ugdaw. Duha ka pamilya ang na-apektohan nga gilangkuban sa 4 ka mga taw. (DVG)",Unsa ang posisyon ni F02 Mar Eje II Elad?,"Kini ang gibutyag ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa BFP Talisay City, Cebu nga gikahinabi sa SunStar Super Balita.",fire investigator,147,272,42,59
00944-009,944,"Chopper nasabod sa tabanog, mi-landing","Nag-viral sa social media ang usa ka chopper nga nikalit og tugpa sa bakate'ng luna sa usa ka barangay sa lungsod sa Guildulman, lalawigan sa Bohol, alas 3:30 sa hapon, Huwebes, Marso 7, 2024. Ang nag-post niini sa social media nga si Eduvigio Jugado Julio, molupyo sa dapit, ang gikahinabi sa Superbalita sa Biyernes, Marso 8, 2024. Matod ni Julio, natingala ang mga molupyo ug ningduol sa chopper ug ilang nasayran nga nag-emergency landing kini tungod sa nuylon sa tabanog nga nasabod sa palabad. Ilang nakita ang usa ka Pinoy nga panagway nga ilang gituohan nga maoy piloto ug dunay sa sakay nga lalaki usab apan langyaw og panagway. Matod pa, asoy sa pilotm naa sa 2,000 feet ang gitas-on sa ilang paglupad dihang nakamatikod nga nasangit sa tugot sa tabanog. Matod ni Julio, iyang nakit-an ang langyaw ang nagtangtang sa mga nylon nga nalukot ug pagkahuman, nilupad usab kini padulong sa Sugbo diin pa, gikan pa kini sa Surigao. Ang helicopter o chopper gipanag-iya sa inilang kompanya sa Sugbo apan wa una nganli ning taho samtang wala nakuha nga habig sa insidente.",Unsa ang gihimo sa mga molupyo duol sa insidente?,natingala ang mga molupyo ug ningduol sa chopper ug ilang nasayran nga nag-emergency landing kini tungod sa nuylon sa tabanog nga nasabod sa palabad.,ningduol sa chopper,350,499,29,48
01514-015,1514,"Motor nabangga sa bus, 2 namatay","Duha ka batan-ong mga lalaki, usa kanila menor, nangamatay human mabangga sa usa ka tourist bus alas 4:20 sa kaadlawon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa N. Bacalso Ave. , Brgy. Langtad, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo. Ang duha nga nangamatay gituohang hubog kay nag-ikis-ikis ang ilang dagan samtang nagsubay sa karsada. Base sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, giila ang mga nangamatay nga sila si Luardo Ortiz, alyas Baldo, 18, grade 11, ulitawo, ug si Romey Osmena, 16, grade 9, managsilingan sa Brgy. Gairan sa maong siyudad. Sa walo ka mga Taiwanese national nga mga turista nga nangaangol, duha kanila mga bata. Sila giilang si Osorio Ostonal, 28; Inoferio Otero, 26; Ouano Oxales, 40; Balgos Oy, 17; Xu Mitchel, 25; Oyao Ozoa, 26; Oyao Ozoa, 9; ug Oyao Shihchun, 7. Ang tourist bus nga gisakyan sa mga turista nga gimaneho ni Alonte Paala, 49, minyo, taga Sityo Batong, Brgy. Danlag, lungsod sa Consolacion, Sugbo, gikan sa Cebu City. Padulong unta sila sa Brgy. Tan-awan, Oslob, habagatang Sugbo alang sa whale watching. Pag-abot sa dapit, giingong ilang nasugatan ang nag-ikis-ikis nga motorsiklo nga gimaneho ni Ortiz samtang angkas si Osmena. Si Paala nisuway sa paglihay kanila apan nadasmag gyud ang motorsiklo nga napasok sa ilawom. Human mabangga, ang bus nilahos ug nabangga sa kongkretong pader sa tindahan nga niresulta sa pagkaangol sa walo ka mga turista. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa dakbayan, iyang gibutyag nga dunay amicable settlement tali sa mga pamilya sa duha nga nangamatay ug operator sa bus pinaagi sa paggasto sa haya ngadto na sa paglubong. Pabayran usab ang motorsiklo nga naguba. Matod ni Alajar nga minor injuries lang ang naangkon sa walo ka mga turista nga gipangdala sa ACE Medical Center sa Pardo, siyudad sa Sugbo.",Kinsa ang hepe sa kapulisan nga gi interview sa Superbalita Cebu? ,"Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa dakbayan, iyang gibutyag nga dunay amicable settlement tali sa mga pamilya sa duha nga nangamatay ug operator sa bus pinaagi sa paggasto sa haya ngadto na sa paglubong. ",Police Lt. Col. Beethoven Alajar,1418,1680,38,70
00568-016,568,Uwan ni Aghun nagdala og paglaum,"Nangalipay ang mga mag-uuma sa bukirang mga dapit sa Dakbayan sa Sugbo sa pagbunok sa uwan sa Biyernes, Mayo 24, 2024, kay sila makapugas na og mais sa ilang mga umahan. Naabtan sa Superbalita Cebu sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024, si Tantan Denosta sa Sitio Tagaytay, Brgy. Adlaon nga nagpugas og sweet corn human sa kapin duha ka buwan nga wala sila makatanom tungod sa tumang kainit sa panahon. Matod ni Tantan sila nisuway sa pagpamugas niadtong Marso 2024 apan nausik ang mga binhi nga ilang gitanom kay wala makatubo. Aduna untay girasyon nga tubig sa Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo apan wala makatabang tungod sa sobra nga kainit sa panahon nga dili gani makatuhop sa ilawom sa yuta. Ning nasinati nga pag-uwan sa milabay nga mga adlaw, nagtuo si Tantan nga makapatubo na kini sa ilang mga tanom. Iyang gibutyag nga kon uwanon bisan ginagmay ang iyang gitanom nga sweet corn, maani kini sa unang semana sa Agusto 2024. Wala hinuon siya nabalaka nga mobalik na usab ang kainit sa panahon kon makagawas na sa Philippine Area of Responsibility ang bagyong Aghon nga usa sa mga hinungdan sa pag-uwan. “Kon uwanon lang ni panagsa, makasugakod ning tanuma. Unya sa sunod semana Hunyo na man, mouwan na gyud ni,” matod ni Tantan. Giangkon ni Tantan nga ang pagpanguma lang ang iyang gisaligan sa panginabuhi hinungdan nga kon magdugay pa ang El Niño phenomenon, mamiligro ang pangunsumo sa iyang pamilya. Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",Unsa ang epekto sa pagbalik sa uwan sa negosyo ni Tantan?,"Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",nihayag gamay ang iyang paglaum,1408,1508,42,73
00483-015,483,303 ka bag-ong polis minggraduwar,"Nakakompleto na sa ilang Mandatory Public Safety Basic Recruit Course ang 303 ka police trainees sa Regional Training Center, Camp Jessie M. Robredo sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang seremonyas sa pagtapos sa ilang kurso gitambungan ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), diin siya ang pinasidunggang dinapit. Gipaabot ni Abad ang iyang pahalipay sa tanang ninggradwar sa PSBRC Batch 2023-01 Classes Alpha to Foxtrot ISAIH. Sa iyang mensahe, gipahinumdoman ni Abad ang bag-ong mga polis nga magtinarong sa ilang trabaho ilabi na sa ilang pagpaubos sa field training program FTP ug ilang ipatuman ang ilang nakat-unan sa training institution. “Continue your enthusiasm in achieving your goals and never stop learning as you represent the next generation of the Able, Active, and Allied Central Visayas police force. Strive to be the best version of yourselves and provide exemplary public service to the community with a smile,” matod ni Abad. Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an. Nagsugod sila sa ilang training niadtong Nobiyembre 13, 2023 ug natapos sa Hunyo 12, 2024 ubos sa ilang class name nga “IASAIH” nga nagpasabot og ‘Innovative Servants Aiming to be the Inspiration of Advocacy and Hope’. Human sa culmination sa ilang training, mopaubos sila og orientation sa dili pa magsugod sa unom ka buwan nga Field Training Program.",Pila ang total nga gidaghanon sa mga kalalakin-an nga na-graduate?,"Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an.",242 ang kalalakin-an,1052,1105,32,52
00891-004,891,Echiverri gimandoan sa LWUA pagtuman,"Gimandoan sa Local Water Utilities Administration (LWUA) si Metropolitan Cebu Water District (MCWD) General Manager Lester Echiverri sa pagpatuman sa kamanduan human nakahukom ang water district nga ipadayon ang status quo bisan pa sa interbensyon nga gihimo sa LWUA. Sa press statement nga gipadala sa SunStar Cebu, Miyerkules, Marso 20, 2024, si LWUA chairman Dale Balais nipasabot nga ang ahensya adunay legal nga hurisdiksyon sa MCWD, isip regulator ug policymaker sa naulahi ubos sa Presidential Decree 198 o ang Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Balais niisyu og show cause order batok kang Echiverri tungod sa pag-apod-apod og memorandum nga adunay “false information” ngadto sa mga empleyado sa MCWD, ug sa pagtugot sa “unauthorized use” sa mga pasilidad sa water district alang sa pulitikanhong paggamit. Niadtong Marso 15, si LWUA Administrator Range Kenneth Ibarra nibutang og interim board nga partially take over sa MCWD Board of Directors nga gilangkuban nila ni Atty. Range Abarca III, Ephraim Feria, Marilyn Fidela Alcones, Atty. Roselito Ibasco, ug Atty. Clent Ibasitas ug gimandoan sila sa paghunong sa ilang katungdanan isip MCWD Board sulod sa unom ka buwan. Ang tanang personnel sa MCWD gitahasan usab sa pagtaho ngadto sa interim board ug pagsunod sa mga direktiba niini. Si Echiverri, bisan pa, pinaagi sa usa ka sulat nga gitumong kang Ibarra kaniadtong Marso 18, niingon nga mangayo siya og legal nga opinyon sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC), ang legal arm sa gobyerno sa Pilipinas, mahitungod sa partial takeover sa LWUA. Dugang ni Echiverri nga giila gihapon sa mga personahe sa MCWD ang kasamtangang mga sakop sa BOD aron malikayan nga makabalda sa mahinungdanong serbisyo sa water district. Sa laing bahin, si Abarca nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Biyernes nga iyang tumanon ang direktiba sa LWUA. Sa samang press statement, si Balais niingon nga nakadawat siya og mga taho sa MCWD Memorandum niadtong Marso 15, nga nagtumong sa interbensyon sa LWUA isip usa ka “intention” nga manginlabot, imbes nga usa ka balido ug legal nga mando nga gipatuman na. Matod ni Balais nga ubos sa PD 198, ang LWUA By-laws, ug ang Manual of Corporate Governance, ang trabaho ni Echiverri dili ang pagrepresentar sa Regular BOD kondili ang pagrepresentar sa management pinaagi sa pagpatuman sa balido nga kamandoan gikan sa LWUA isip regulating agency. “Instead of the GM (Echiverri) meddling with the affairs not that of the Management, he should do his job as GM instead by implementing valid orders from LWUA which has lawful jurisdiction over MCWD,” matod ni Balais. Dason niya, ang Section 24 sa PD 198 niingon nga “the general manager, who shall not be a director, shall, subject to the approval of the board, have full supervision and control of the maintenance, operation, and construction of water supply and wastewater disposal and administrative facilities of the district, with full power and authority to exercise management prerogatives as set forth in the district’s personnel rules and regulations. ” / EHP",Unsa ang gibuhat sa MCWD aron makalikay sa pagkabalda sa serbisyo?,Dugang ni Echiverri nga giila gihapon sa mga personahe sa MCWD ang kasamtangang mga sakop sa BOD aron malikayan nga makabalda sa mahinungdanong serbisyo sa water district.,giila gihapon sa mga personahe sa MCWD ang kasamtangang mga sakop sa BOD,1577,1748,24,96
00231-006,231,Amahan nakabsan sab sa kinabuhi,"Nakadumdom ba kamo sa managsuong nga menor de edad kinsa nangapaig sa pag-ulbo sa kayo sa ilang barongbarong sa Purok 1, Barangay Manga, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 14, 2024?Niadtong Sabado sa gabii, Agusto 17, 2024, ang amahan nga si Aldana Brecia Sr. , 55, nakabsan sa iyang kinabuhi sulod sa Governor Celestino Gallares Medical Center sa Tagbilaran human nga wala makaantos sa kadaot sa iyang lawas. Si Aldana Sr. nisuway sa pagluwas sa iyang duha ka mga anak nga silang Achel, 3, ug kamanghoran nga si Aldana Jr. , usa pa ka tuig ang pangidaron, apan pakyas gumikan sa kadako na sa kayo nga milamoy sa ilang payag nga ginama sa light materials. Naabtan pa sa mga bombero nga nagkamang nga migawas si Aldana Sr. gikan sa misilaob nilang balay. Matod ni P/Lt. Col. Dean Jiovanie Angga, hepe sa Tagbilaran City Police Station, nga naabot niadtong Sabado ang inahan sa mga biktima nga gikan pa sa kaulohan nanarbaho human gitabangan sa mayor sa maong siyudad nga si Mayor Graceann Acabal. Wala pa matino, matod ni Angga, kung unsa gyud ang hinungdan sa maong sunog sanglit wala naman makahatag sa impormasyon ang amahan sa mga biktima nga napaig human masunog usab ang lawas niini. Apan giingong posible nga ‘open flame’ ang hinungdan sa pag-ulbo ilabi na nga way kuryente ang balay sa mga biktima. Matod sa report, dunay mga tipaka sa battery sa sakyanan, lamparilya, paint thinner ug uban pang materyales sa pagpamintal sa muebles nga gama sa kawayan, ang nakaplagan sa balay nga nasunog.",Unsa ang giingong posible nga hinungdan sa sunog?,Apan giingong posible nga ‘open flame’ ang hinungdan sa pag-ulbo ilabi na nga way kuryente ang balay sa mga biktima.,‘open flame’,1221,1337,26,38
00968-005,968,Dul-an P2M budget sa ‘Buhing Kalbaryo,"Dul-an sa P2 milyunes, ang gitagana nga pundo sa Cebu City Government alang sa pagpahigayon sa Buhing Kalbaryo karong tuiga, usa ka relihiyusong kalihokan bahin sa pag-antos ug paglansang kang Hesus. Nangayo og budget nga P1,942,500 ang buhatan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa preparasyon sa 27th Buhing Kalbaryo. Si Cebu City Councilor Achilles Balagulan, committee on budget and finance chair, niduso sa resolusyon alang sa budget ubos sa City-Sponsored Activities. Ang resolusyon giaprobahan sa Cebu City Council atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, 2024. Sa miaging tuig, ang programa nagsugod sa Archdiocesan Shrine of San Nicolas de Tolentino sa Barangay Pasil apan ang pinal nga duwa gipahigayon sa bakanteng luna sa V. Abangan Ave. Ning tuiga, wala pa gibutyag ang pinal nga dapit nga pahigayonan niini.",Asa nagsugod ang programa sa miaging tuig?,"Sa miaging tuig, ang programa nagsugod sa Archdiocesan Shrine of San Nicolas de Tolentino sa Barangay Pasil apan ang pinal nga duwa gipahigayon sa bakanteng luna sa V. Abangan Ave.",Archdiocesan Shrine of San Nicolas de Tolentino sa Barangay Pasil,583,763,42,107
01422-004,1422,"Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo","Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.",Kinsa ang nagreport sa Minglanilla Police Station?,"Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang.",iyang ig-agaw,508,655,4,17
00634-001,634,Mga prayoridad ni Abalayan,"Daghang atimanon si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang bag-ong function sugod karon, Lunes, Mayo 13, 2024, isip local chief executive sa mosunod nga unom ka buwan. Gikatakda ng mohimo siya og pakigpulong human sa flag raising ceremony karon buntag ug mosunod ang breakfast meeting tali sa mga opisyal sa City Hall. Gipasalig sa acting mayor nga way pagkabalda o kausaban sa operasyon labina sa mga nag-unang serbisyo sa publiko. Unang order sa trabaho ni Abalayan mao ang pagsusi sa kahimtang sa suweldo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wa mabayri sulod sa 10 ka buwan. Si Abalayan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Mayo 12, niingon nga hatagan niya og tagal sa hingtungdang buhatan ang pag-release sa nahabiling bayad sa upat ka regular nga empleyado. Iya sab nga tigomon ang tanang department heads karon aron mahibawo siya sa mga trabaho nga ilang gihimo. Si Abalayan maoy molingkod isip acting mayor samtang si Cebu City Mayor Cedie Abangan mosilbi sa iyang preventive suspension. Ang Office of the Ombudsman nipagawas og preventive suspension order sulod sa unom ka buwan batok kang Abangan, City Administrator Calvo Pangag, iyang asawa nga Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan. Ang desisyon sa Ombudsman nigawas niadtong Mayo 2, 2024. Ang Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 ni-serve sa suspension order sa walo ka mga opisyal niadtong Biyernes sa hapon, Mayo 10, sa pagpangulo ni DILG 7 Director Bichayda Elizabeth. Apan wala ang mga hingtungdan sa ilang sa buhatan busan gipapilit na lang sa DILG ang suspension order sa pultahan. Ang preventive suspension ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal sa Siyudad nagagikan sa reklamo sa upat ka mga empleyado sa Siyudad nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon ningpasaka og mga reklamong kriminal ug administratiba batok sa respondents niadtong Pebrero 23 tungod sa ilang reassignment, kinsa nagtrabaho isip tax mappers sa City assessor’s office, ug sa katapusan napakyas sa pagdawat sa ilang suweldo sud sa 10 ka bulan.",Kanus-a nagsugod ang bag-ong function ni Abalayan nga acting mayor sa Cebu City?,"Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang bag-ong function sugod karon, Lunes, Mayo 13, 2024, isip local chief executive sa mosunod nga unom ka buwan.","Mayo 13, 2024",20,184,93,106
00549-014,549,'Fake PWDs' mibenepisyo,"Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.",Unsa ang giamgong buhaton sa acting mayor samtang nagpadayon ang imbestigasyon?,Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang.,paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD,2852,2971,22,65
01566-011,1566,Akusado sa paglugos sa bata nasikop sa polis,"Nalista sa no. 10 most wanted sa regional level tungod sa kasong pagpanglugos sa menor de edad, nasikop sa kapulisan sa Barangay Cabagdalan, lungsod sa Balamban, alas 12 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Ang nasikop nga suspek mao si Arce (di tinuod nga ngan), 21, ulitawo, lumolupyo sa dapit. Ang tracker team sa Balamban Municipal Police Station, uban sa mga sakop sa Criminal Investigation Group (CIDG 7) Cebu Provincial Field Unit, mao ang ninghimo sa hiniusang operasyon ug malampusong pagsikop sa akusado sa kasong lugos. Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu kang PSSgt. Edoy M. De Falcasantos Jr. , investigator on case sa kapulisan sa Balamban, nahibaw-an nga ang suspek nalutsan og warrant of arrest sa kaso sa 12 anyos nga bata nga anak sa iyang kanhi kapuyo nga giingon nga iyang gilugos.",Unsa ang dahilan nga nalista ang akusado sa most wanted?,"Nalista sa no. 10 most wanted sa regional level tungod sa kasong pagpanglugos sa menor de edad, nasikop sa kapulisan sa Barangay Cabagdalan, lungsod sa Balamban, alas 12 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Ang nasikop nga suspek mao si Arce (di tinuod nga ngan), 21, ulitawo, lumolupyo sa dapit.",kasong pagpanglugos sa menor de edad,0,299,58,94
00290-013,290,Laing rehabilitasyon sa CCSC ipahigayon,"Magpadayon ang laing hugna sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga maglakip sa multipurpose building, grandstand, ug swimming pool grandstand isip key areas sa proyekto. Usa ka dokumento gikan sa opisyal nga website sa Cebu City nagpakita nga ang mga butang sama sa mobilization, excavation sa estruktura para sa ramp, concrete sa estruktura para sa ramp, pag-install sa rebars, acoustic panel wall, pagtangtang sa mga babag, plumbing works, pag-install sa collapsible stage, electrical works, pag-install sa mga pultahan ug bintana, ug pag-install sa pavers mao ang key inclusions sa rehabilitasyon alang sa multipurpose building. Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization. Adunay repainting works, tiling works para sa comfort rooms, plumbing fixtures, ug electrical works alang sa swimming pool grandstands. Sa mga miaging report sa SunStar, ang Cebu City nagpaabot na sa stage preparations para sa pagbalik sa Pasigarbo sa Sugbo sa CCSC. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival. Ang ritwal nga showdown naka-schedule sa Agusto 25 ug ang awarding ceremonies ipahigayon sa sunod adlaw, Agusto 26. Ang CCSC temporaryo nga gisira sugod sa Mayo 18, 2023 aron magpaandam alang sa rehabilitasyon human nga napili nga host sa national sporting event. Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro. Human sa kapin sa usa ka tuig nga pagsira, ang CCSC giabli pag-usab niadtong Hunyo 27, atol sa pagsugod sa Palaro. Samtang, sa pangutana alang sa mga komento bahin sa umaabot nga mga rehabilitasyon, si Councilor Nancy Bucol Cabeguin, nga kaniadto nagdumala sa track oval preparation sa Palarong Pambansa sa 1994, nagdumili sa paghatag sa iyang komento sa dihang gitawgan niadtong Dominggo, Agusto 4.“Nah, no comment na lang ko ana kay walay makabalo jud unsay mahitabo diha,” matod ni Cabeguin. Pakyas ang SunStar Cebu sa pagkuha og habig ni Aldryn Buenavista, manager sa CCSC, ug Acting Mayor Abalayan aron mangayo og dugang detalye bahin sa rehabilitasyon.",Unsa ang buhaton sa SBD Builders hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo?,"Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival.",maghimo og minor repairs,1144,1448,142,166
00830-001,830,39 ka mga sunog sa Cebu City sa Marso,"Gipasidunggan sa Cebu City Fire Station ang mga fire brigade volunteer ug ubang stakeholders nga giila nga dako’g natampo sa pagpawong sa kayo atol sa pagtapos sa Fire Prevention Month ning tuiga sa Abril 1, 2024 nga adunay tema nga “Sa Pag-iwas sa Sunog, Hinda ka Nag-iisa. ” Sa data sa Cebu City Fire Office, sila nakatala og 39 ka alarma sa sunog sa tibuok Marso 2024, itandi sa 33 sa miaging tuig. Apan matod pa ni Senior Fire Officer 2 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, nga bisan daghan sila og natubag nga alarma sa sunog karong tuiga, ubos ang danyos itandi sa miaging tuig. Nakatala sila og P9. 6 milyunes nga balor sa mga kabtangan nga hingpit nga nasunog karong tuiga itandi sa P11. 6 milyunes sa miaging tuig. Usa sa nakatampo kon nganong dili dako ang natala nga danyos tungod sa pagtinabangay ug pagpakabana sa publiko nga kon dunay motumaw nga sunog sila magtambayayong sa pagpawong sa kayo. Sa 39 ka alarma sa sunog nga nahitabo sa siyudad, 20 porsyento niini napawong na ang kayo pag-abot sa mga bombero nga gitawag nila’g ‘fireout upon arrival’ nga nagpasabot nga diha pa lang sa mga residente, wala na makakatap ang kayo. “Despite sa atoang grabeng kainit nga atong nasinati, atoa gyud napugngan ang grabeng sunog. So usa na sa successful nga pagpahigayon nato sa atong mga programa, atong gi-involve ang community,” matod ni Dayagdal. Dugang ni Dayagdal nga ang nag-unang hinungdan sa pagtumaw sa sunog mao ang electrical ignition caused by arcing, adunay mga bata nga nagduwa og pusporo o lighter, lakip na ang wa mabantayi nga niluto. Nakatala usab sila og 22 ka grass fire sa tibuok Marso diin ang hinungdan niini tungod sa kainit sa panahon ug pagpataka og daob ug labay sa upos sa sigarilyo. (AYB)",Kanus-a gipahigayon ang pagtapos sa Fire Prevention Month sa Cebu City Fire Station?,"Gipasidunggan sa Cebu City Fire Station ang mga fire brigade volunteer ug ubang stakeholders nga giila nga dako’g natampo sa pagpawong sa kayo atol sa pagtapos sa Fire Prevention Month ning tuiga sa Abril 1, 2024 nga adunay tema nga “Sa Pag-iwas sa Sunog, Hinda ka Nag-iisa. ”","Abril 1, 2024",0,276,199,212
01664-011,1664,Mga polis nga gikan sa BSKE lahos Kalagkalag,"Dili na mopahuway ang kapin sa 9,000 ka mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan diin didto ipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Oktubre 30, 2023 tungod kay modiretso na sila sa mga sementeryo alang sa kasaulogan sa Kalagkalag sa Nobiyembre 1 ug 2. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila na kining gipangandaman sa ilang command conference. Way nakitang problema niini ang PRO 7 sanglit duna na silay gihimo nga pamaagi nga dili mangabun-og ang mga personnel nga gitahasan nga mobantay sa BSKE 2023 ug modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023. Gidugang ni Abacay nga kon tan-awon ang kalendaryo gikan sa Oktubre 27 ngadto sa Nobiyembre 5, kini na ang labing taas nga weekend diin gituohan nga ang tanang naa sa dakbayan sa Sugbo nga taga probinsya mamauli aron mobotar sa BSKE. Tungod niini, dili lang mobantay sa mga sam-ang ang kapulisan, ilakip usab nila ang mga suroyanan sama sa mga resort, malls ug uban pang mga tourists destination. “We will not only be securing cemeteries for the Undas but we will also be securing business establishments,” matod ni Abacay. Gipasalig sa kapulisan nga ang mga business institution bantayan og mga polis ug mag roving matag karon ug unya aron masiguro nga dili makahigayon ang mga kriminal. Usa na niini ang mga ATM machine sanglit daghang mga bangko ang manira sa maong mga adlaw tungod sa kataas sa holiday. Awhag sa kapulisan sa publiko nga dili sila mokompyansa panahon sa ilang paglakaw ilabi na atol sa Kalagkalag sanglit mao usab kini ang panahon nga mogara ang mga kriminal.",Kinsa ang hepe sa Police Regional Office 7?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila na kining gipangandaman sa ilang command conference.",Police Brigadier General Jorge Abad,286,489,72,107
01104-013,1104,Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan,"“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)",Unsa ang giingon ni Mayor Abangan bahin sa pag-invest sa seguridad?," “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan.",We have to invest.,1130,1440,133,151
01213-016,1213,Babaye mi-blackmail na-entrap,"Tungod sa P500, usa ka babaye nasikop sa entrapment operation sa Sitio San Roque Kawayan, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3:10 sa hapon sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Jolina (di tinuod niyang ngan), 18, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusasan atol sa entrapment operation sa mga sakop sa Regional Anti-Cyber Crime Units (RACU 7). Ang operasyon sa Miyerkules, Enero 17 na gibutyag sa kapulisan. Gihimo ang operasyon tungod sa reklamo ug pagpangayo og tabang ni Alexandria (dili tinuod nga ngan), 19, tinun-an sa 2nd year college, taga Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolwoman Daphne Maluping, imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga niadtong Enero 11, 2024, nangayo og panabang kanila ang biktima. Matod ni Maluping, si Alexandria gihulga pinaagi sa Messenger ni Jolina. Si Jolina niadto pang milabay nga tuig giingong nanghulga kaniya nga kon dili mohatag og kwarta, ipakatap sa social media ang hubo nga hulagway ug sex video sa biktima. Nahibaw-an sa RACU 7 nga ang hubo nga hulagway ug sex video iya sa biktima ug 2nd degree cousin sa suspek. Ang lalaki nga giingong kauban sa biktima sa sex video mao usab karon ang live-in partner sa suspek. Matod pa, upat ka bulan nga gi-antos sa biktima ang pagpanghulga sa suspek. “Mo-demand siya’g P1500, P1K. Okay ra sab kon P500 pinaagi sa chat. Unya kon dili makahatag, mohulga’ng i-post ang hubo nga hulagway ug video,” matod ni Maluping. Tungod niini, gihimo ang entrapment operation sa RACU 7. Ang biktima niadto sa dapit diin maoy mando sa suspek. Samtang nagbarog ang biktima, giduol kini sa suspek. Nag-istorya ang duha ug gihatag sa biktima ang P500 ug ning higayuna, gisignit dayon sa mga sakop sa RACU7 ang suspek. Ang suspek nga napusasan naghilak nga nangayo og pasaylo. Apan gipasakaan siya og kasong kalapasan sa Article 294 sa Revised Penal Code, Robbery with violence against or intimidation of persons. . , Republic Act 9995 o Anti-Photo and Video Voyeurism Act of 2009, ug ang tanan kabahin sa RA 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012. Matod ni Maluping, posibleng selos usab ang motibo sa suspek. Matod pa, nakuykoyan sa suspek sa Messenger ang kaagi sa iyang kapuyo ug biktima hinungdan sa iyang kalagot busa gihimo ang pag-blackmail. Subay niini, giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga mo-report sa ilang buhatan aron mahimoan og aksyon.",Unsa ang posibleng motibo sa suspek base sa kasayuran ni Maluping?,"Matod ni Maluping, posibleng selos usab ang motibo sa suspek.",selos,2084,2145,29,34
00373-007,373,Libreng serbisyo medical gipahigayon sa Loay Bohol,"Agi'g pagsaulog sa ika-29th Police Community Relations (PCR) Month, ang mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) pinangulohan ni Police Lt. Col. Emeniano Gifter Carbonilla, mipahigayon og ""Abante Bohol Caravan"" Brgy. Las Salinas Norte, lungsod sa Loay, Bohol. Ang maong kalihukan naghatag og libreng medical consultations, blood pressure tests, oral health education, haircuts, tsinelas ug dental kits sa kabataan. Libre usab ang pagkaon sa lami-ang arroz caldo. Si Police Lt. Col. Carbonilla miingon nga ""The success of the Abante Bohol Caravan underscores the dedication of the PNP and its partners to serving the people of Bohol, reflecting PMFC's commitment to making a positive impact in the community and highlighting the PNP's dedication to public service. "" (GPL)",Kinsa ang nakadawat og serbisyo sa Abante Bohol Caravan?,"Ang maong kalihukan naghatag og libreng medical consultations, blood pressure tests, oral health education, haircuts, tsinelas ug dental kits sa kabataan.",sa kabataan,271,425,142,153
01284-017,1284,2 ka sunog sa Metro Cebu,"Kabumberohan sa Mandaue City nakigkumbati sa sunog nga miulbo sa usa ka residential area sa Zone Camote, Barangay Paknaan, Mandaue City, Martes, Enero 2, 2024. Base sa impormasyon ni Doc RD Gobalani, Alang-Alang Fire Rescue personnel, gikataho’ng niulbo ang kayo sa alas 12:44 sa udto ug napawong sa ala 1:31 sa hapon. Atol niining pagsuwat,nagpadayon pa ang imbestigasyon diin nagsugod ang sunog ingon man ang danyos nga gibilin niini. Sa laing bahin, laing sunog miigo sa Sityo Lower Bonbonan, dalan A. Lopez, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:27 sa buntag, Martes, Enero 2, 2024. Base spot report nga nagsugod ang sunog sa panimalay ni Amelita Eprol Goco, nga nisunog sa laing duha ka tupad nga mga balay. Gibana-bana nga anaa sa P150,000 ang gibilin nga danyos. Gitug-an ni FO3 Regie Bueno nga lima ka mga pamilya nga gilangkuban sa 15 ka mga indibiduwal ang nawad-an og kapuy-an. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa sunog.",Unsang sunog ang nahitabo sa Sityo Lower Bonbonan?,"Sa laing bahin, laing sunog miigo sa Sityo Lower Bonbonan, dalan A. Lopez, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:27 sa buntag, Martes, Enero 2, 2024.",laing sunog,437,596,16,27
00449-005,449,Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu,"MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)",Kinsa ang nagtabang sa tracker team sa pagdakop ni Exelsis?,"Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis.","Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7",936,1111,81,120
01246-014,1246,200K misalmot sa prosisyon,"Alas 2:00 pa sa kaadlawon, ang 1,335 ka uniformed personnel sa Osmeña Blvd. gipakatap na alang sa paghatag og hugot nga seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor pinaagi sa Penitential Walk with Jesus. Gihulagway ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga mao usab ang Task Force Sinulog security ground commander, nga hapsay ug malinawon ang maong relihiyusong kalihukan. Gibana-bana sa kapulisan ug Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO) nga kapin sa 200,000 ka mga deboto ang ningsalmot sa prosisyon gikan sa Fuente Osmeña padulong sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu. “Sa tan-aw nako no mas daghan karon ang ikompara sauna (2023) kay kaganina 3:30 a. m. pa lang nakita nato nga napuno na gyud ang Fuente Circle,” matod ni Bacquian. Dugang niya nga hugot ang ilang pagbantay sa sulod ug gawas sa Pilgrim Center pinaagi sa pagpakatap sa 141 ka mga polis ug K9 units.",Unsa ang evento nga gipaabot sa 459th fiesta Señor?,gipakatap na alang sa paghatag og hugot nga seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor pinaagi sa Penitential Walk with Jesus. ,opening salvo sa,76,209,57,73
00976-001,976,DJ ‘gi-rape’ sa 2 ka mga taga banko,"Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay sa usa ka FM station sa Sugbo “gitabangan og lugos” sa duha ka mga opisyal sa banko alas 2 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 1, 2024 sa Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Mga ngan sa mga suspek gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga polis samtang ang biktima di sab manganlan kay gawas nga menor, biktima usab siya sa abuso. Ang biktima nga si Deling (di tinuod nga ngan),17, taga Brgy. Liburon, Carcar City, tinun-an sa college, samtang ang mga suspek mao sila si Laborte, 28, bank supervisor, taga Brgy. Agus, Dakbayan sa Lapu-Lapu ug si Florencio, 24, account officer, taga Sitio Dunggo-an, Brgy. Bolinawan, Carcar City Si Police Lt. Col. Bryan ‘O Densing Amit, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang mga suspek ilang nadakpan sa hot pursuit operation alas 6:00 sa buntag sa ilang gipangpuy-an. Ang biktima uban sa iyang uyab, nga kauban sa trabaho sa mga suspek, maoy nagkuyog pag-report sa kapulisan. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagpaabot siya sa iyang uyab nga nagtrabaho sab sa banko nga gikataho’ng nag audit hangtod sa kaadlawon. Samtang nagpaabot siya, ang mga suspek nga hubog nibunlot kaniya, gibira siya sa likod sa banko dungan sa pagtabon sa iyang baba. Wala siya nakasukol sa duha ka mga suspek hinungdan nga nakuha ang iyang pagkababaye. Sa pag-abot sa iyang uyab, iya kining gisultihan sa nahitabo ug dali sila nga ningtaho sa police station. “Kompiyansa ang biktima kay kauban man sa trabaho sa uyab. Naunsa man gipugos naman siya pagbunlot,” dugang ni Amit. Ang biktima gipa-medical exam na sa kapulisan samtang sa Lunes ilang ipasaka ang tukma’ng kaso. Ang mga suspek wala ninghimakak sa hitabo apan lahi-lahi og mga pamahayag kabahin sa nahitabo.","Kinsa ang biktima sa hitabo nga nahitabo sa Brgy. Bolinawan, Carcar?","Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay sa usa ka FM station sa Sugbo “gitabangan og lugos” sa duha ka mga opisyal sa banko alas 2 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 1, 2024 sa Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar.",Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay,0,221,0,50
00757-005,757,Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta,"Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).",Unsa ang hinungdan sa water crisis sumala sa gobernador?,"“We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell.","water shortage caused by this very, very long dry spell",964,1166,146,201
00915-016,915,"6K ka polis, sundalo ipakatap sa CV sa Semana Santa","Kapin sa 6,000 ka mga polis ug sundalo, lakip na ang force multipliers, ipakatap sa Police Regional Office (PRO 7) sa Central Visayas (CV) sa pag-obserbar sa Semana Santa. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO7, nga nangandam na ang kapulisan alang sa paghatag sa hugot nga siguridad sa tanang lugar sa rehiyon 7. Dunay himuon nga simulation exercises, communication exercises ug uban pa aron masiguro nga han-ay ang ipatuman nga seguridad sa mga dapit nga angay nga patutokan sa kapulisan. Matag lugar dunay gitahasan nga mga police officer gikan sa PRO 7 diin siya ang mohatag og kamandoan sa mga personnel nga ipakatap. Magsugod sunod semana ang deployment sa dili pa ang Semana Santa. “We have already conducted our initial planing and nag implement natag mga precautionary measures for the upcoming Holy Week. Actually we consider it very important kining whole summer vacation not only the Holy Week but most of the security measures are to be implemented during the Holy week,” matod ni Abacay. Usa sa ilang patutokan ang isla sa Bantayan nga naila nga maoy adtoan ug dugokon sa lokal ug langyaw nga mga turista, lakip na nga mga debotong Katoliko. Matod ni Abacay nga duna silay special security plan sa maong isla subay sa mga insidente sa nanglabay nga mga Semana Santa nga dunay daghan nga nabiktima sa scam nga mga turista nga naka book og agency nga dili tinuod. Sa ilang pag-abot sa maong lugar, wala diay silay kapuy-an bisan kon nakahatag na sila og downpayment. Nakig-alayon na sila sa Department of Tourism (DOT) aron mapakgang ang nagtinguha nga mangilad sa social media. Dunay mga polis nga wala nakauniporme ang ipakatap aron mo-monitor sa mga kriminal nga taga laing lugar nga nituyo sa pagtabok sa Isla sa Bantayan aron mamiktima sa mga bisita. Dugang ni Abacay nga ilang isaka ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert pipila ka adlaw sa dili pa ang Holy Week, nagpasabot nga wala nay mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho. Gipahibawo sa PRO-7 nga base sa intelligence report gikan sa nagkadaiyang ahensya sa gobyerno, way hulga sa siguridad labot sa mga kalihukan sa Semana Santa.",Unsa ang duha ka klase nga ehersisyo nga gihimo sa kapulisan?,"Dunay himuon nga simulation exercises, communication exercises ug uban pa aron masiguro nga han-ay ang ipatuman nga seguridad sa mga dapit nga angay nga patutokan sa kapulisan.","simulation exercises, communication exercises",397,573,17,62
00771-018,771,Driver sa SUV dili na ikiha; nagkasinabot na sa pamilya,"Nakagawas na sa kustodiya sa kapulisan ang drayber sa Mitsubishi Xpander Cross nga unang gikustodiya sa Traffic Police Unit (TPU) sa Cebu City Police Office (CCPO) human namatay ang drayber ug angkas sa motorcycle hailing app nga Move It sa viaduct sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo sa Miyerkules sa buntag, Abril 10, 2024. Kini human niluwat og pinanumpaang pamahayag ang kabanay sa duha ka mga biktima nga dili na sila mopasaka og kaso. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa TPU sa CCPO, nga nahusay ra ang ang pamilya sa driver ug pasahero ug ningluwat na sila’g affidavit of desistance. Kahinumdoman nga nakalas sa maong aksidente sila si Areslito Adrian Ambon Galleposo, taga Lamintak Norte, Medellin, ug ang iyang pasahero nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, taga dakbayan sa Mandaue. Unang nibangga ang motor sa road separator sa CSCR ug nangalagpot sa pikas lane ug naigo sa SUV nga gimaneho ni Galumba.",Asa si Areslito Adrian Ambon Galleposo naggikan?,"Kahinumdoman nga nakalas sa maong aksidente sila si Areslito Adrian Ambon Galleposo, taga Lamintak Norte, Medellin, ug ang iyang pasahero nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, taga dakbayan sa Mandaue.","Lamintak Norte, Medellin",638,840,90,114
01255-014,1255,"44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.",Unsa ang giorder nga droga sa poseur buyer sa operasyon?,Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu.,usa ka gamay nga pakete sa shabu,680,785,72,104
01013-013,1013,Bahin sa drugas gauna’ng kaso sa Mandaue City Jail,"Kalapasan sa illegal nga drugas mao gihapon ang labing taas nga kaso sa persons deprived of liberty (PDLs) sa Mandaue City Jail (MCJ), ilabi na sa male dormitory. Mao kini ang gibutyag ni Tiffanythan Laniog, superintendent sa male dormitory sa MCJ, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024. Matod ni Laniog, ang mga kombiksyon sa mga kalapasan sa Republic Act (RA) 9165, nailhan usab nga Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa pagkabilanggo sa 2022 ug 2023, base sa ilang pinakaulahing datos. Sigon niya nga sunod sa listahan mao kadtong napamatud-ang sad-an sa illegal nga sugal, partikular na ang mga paglapas sa Philippine Gambling Law o RA 9287 (as amended by Presidential Decree PD 1602), theft or robbery, violations of RA 10591 or the Comprehensive Firearms ug Ammunition Regulation Act, mga paglapas sa election gun ban, ug mga buhat sa kalaw-ay o pagpanglugos. MIUS-OSHinuon, siya niingon nga nius-os gyud ang ihap sa kaso sa drugas sa dakbayan sa Mandaue sa miaging duha ka tuig. Sa 2022, adunay 521 nga nakonbikto sa illegal nga droga, samtang sa 2023, ang ihap mikunhod ngadto sa 372. Gidugang ni Laniog nga kini nga pagkunhod mahimong tungod sa padayon nga drug rehabilitation niadtong mga PDL nga nakonbikto sa drugas. Samtang niadtong 2023, dunay 109 sa 127 ka mga piniriso sa female dormitory ang nag-atubang og kaso sa druga. Sa Pebrero 2024, sa 1,516 ka mga piniriso nga na-host sa MCJ male dormitory, 16 lang niini ang nalambigit sa kaso sa illegal nga drugas. LIVELIHOODAron madasig ang mga kanhi tiggamitan ug pusher sa illegal nga drugas sa paglikay sa maong mga kalihokan, ang Mandaue City Government nilusad sa Livelihood Assistance for Recovering People Who Used Drugs (PWUD) initiative niadtong Martes, Pebrero 20, 2024. Mokabat sa 141 ka mga indibidwal nga nagamit kaniadto ug nakahuman sa ilang rehabilitation program, ug nagpabiling aktibo sa ilang aftercare program, nahatagan og livelihood assistance nga P5,000. Sila ang nagsilbi nga unang batch sa mga benepisyaryo sa maong programa. Pipila sa mga nakadawat, apil sila si Alyas Dako ug Jeric (dili tinuod nga ngalan), nipaambit nga nagplano sila nga gamiton ang kuwarta nga ilang nadawat aron masuportahan ang mga panginahanglanon sa ilang mga pamilya ug magsugod og negosyo. SAAD NI CORTESAtol sa Livelihood Assistance Program payout niadtong Martes, si Mandaue Mayor Tiffanys Abando nihatag og pakigpulong diin iyang gitumbok nga ang Siyudad nagplano nga mohatag og dugang P5,000 aron madasig ang mga nakadawat nga dili na mobalik sa ilang illegal nga kalihokan sa drugas. Ang pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug usa ka action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), Ebenezer “Theresa” Castrence, niingon nga kini nga mga benepisyaryo gisusi sa City of Mandaue City Social Services (CSWS) sa wala pa makadawat sa hinabang. Usa sa mga major nga criteria sa assessment naglakip sa maayong standing sa PWUD atol sa ilang aftercare program. Buot ipasabot nga dili na sila angay ilhon nga nibalik sa ilang kanhing kalihokan sa illegal nga drugas ug aduna untay mamatikdan nga kausaban sa komunidad. SERTIPIKOMatod ni Castrence, makadawat og sertipiko ang mga maka-recover sa drug addiction nga makahuman sa rehabilitation program. Kining maong sertipiko mahimong magamit sa pag-aplay sa bisan unsang trabaho nga ilang kuwalipikado, apil na ang mga posisyon sulod sa Mandaue City Government. Samtang wala makahatag og espisipikong numero si Castrence, iyang gitumbok nga naka-hire na ang Siyudad og pipila ka mga recovering PWUD applicants.",Unsa ang makadawat sa mga maka-recover sa drug addiction?,"Matod ni Castrence, makadawat og sertipiko ang mga maka-recover sa drug addiction nga makahuman sa rehabilitation program.",sertipiko,3202,3324,33,42
00690-006,690,Kano nalumos sa Moalboal,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Unsa ang hinungdan nga gipangita si Elyong Hickman Jr. sa kapulisan?,"Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat.",nakainom og ilimnong makahubog,820,1071,10,40
00125-004,125,"Lalaki miambak sa SRP viaduct, naka-Fb live","Naluwas sa tino nga kamatayon ang usa ka 34 anyos nga lalaki nga niambak sa viaduct sa South Road Properties (SRP), Dominggo sa kaadlawon, Septiyembre 8, 2024, human nabangalan kini sa usa ka mananagat sa Barangay Pooc, siyudad sa Talisay. Ang biktima residente kini sa Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo nga niadto sa viaduct sa SRP dayong ambak sa dagat, sumala sa usa ka 20 anyos nga lalaki nga nakasaksi sa hitabo. Atol sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station 3 sa dakbayan sa Sugbo nga misaksi siya og party sa Plaza sa Sugbo ug samtang nagkalingaw ang mga tawo sa maong party, niduol kaniya ang lalaki ug namalihog nga gunitan ang iyang cellphone nga niadtong tungora nag-live sa iyang Facebook account. Gigunitan niini ang cellphone apan natingala nalang ang saksi nga samtang naghawid siya sa cellphone, kalit lang kini nga miambak sa dagat sa pagtuo niini nga maligo lang. Apan sa wala pa kini moambak, namalihog nga ihatag ang iyang cellphone kung kinsa ang mo-claim niini ilabi na sa iyang kabanay. Iya pa kini nga gisuwayan sa pagpugong ug gibadlong nga dili moambak apan wala na kini maminaw kaniya. Ang tanang panghitabo na kita ug nabati sa Facebook live sa biktima gani iya pa kini nga gitawag nga mobalik apan nawala lang kinig kalit sa dagat. Dali nga nangayog pakitabang ang 20 anyos nga lalaki sa police station ug ila dayon kini nga gi alarma. Milusad dayon og search and rescue operation ang Philippine Coast Guard pinaagi sa pagsawom sa dagat ilawom sa viaduct apan naabtan nalang sila og alas 10 sa Domingo sa buntag wala na nila kini makita. Apan nakadawat og tawag sa telepono ang Waterfront Police Station 3 sa pagka alas 10 sa buntag gikan sa Talisay City District Hospital nga dunay nalandig nga tawo sa ilang tambalanan nga napalgan sa kadagatan sa maong syudad. Dali nila kini nga gisusi ug nasuta nga ang maong biktima mao kadto ang miambak sa viaduct sa SRP. Nabangalan diay kini sa usa ka mananagat alas 6 sa buntag nga mao nay nagdala kaniya sa tambalanan. Rason matod pa sa biktima nganong nahimo niya ang pag-ambak sa dagat tungod sa kadaghan sa iyang problema. Ang maong 34 anyos nga lalaki dunay tulo ka anak ug giingong naputos siya sa problema sa kinabuhi ug miangkon nga naka-inom siya atol sa iyang pag ambak sa dagat. /AYB",Asa nagpakita ang lalaki sa dihang nadungog ang mga saksi sa hitabo?," Atol sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station 3 sa dakbayan sa Sugbo nga misaksi siya og party sa Plaza sa Sugbo ug samtang nagkalingaw ang mga tawo sa maong party, niduol kaniya ang lalaki ug namalihog nga gunitan ang iyang cellphone nga niadtong tungora nag-live sa iyang Facebook account.",Plaza sa Sugbo,421,718,104,118
01584-005,1584,Shabu gipasok sa unod sa litson,"Usa ka 17 anyos nga lalaki nga nibisita ug nagdala og pagkaon alang sa usa ka person deprived of liberty (PDL) kun piniriso sa Cebu City Jail (CCJ) sa Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, nasakpan nga gipaslakan og shabu ang dakong hiwa sa litson nga baboy alas 2:35 sa hapon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang menor de edad nga si Lizer (dili tinuod ngan), taga dakbayan sa Talisay, niadto sa pedestrian area sa CCJ aron magtunol unta og pagkaon ngadto sa usa ka PDL. Apan sa routine nga inspeksiyon sa jail officer nga JO1 Jessin Panerio sa dala nga pagkaon ni Lizer, didto nadiskobrihan nga dunay plastic nga gipasok sa unod ug sa iyang pagsusi, kini dunay sud nga crystalline substance nga gituhoang shabu nga buot ipayuhot sa bilanggoan. Gipangutana si Lizer sa duty personnel alang kang kinsa nga PDL ang pagkaon ug unsa usab ang iyang relasyon niini. Matod pa, nitubag si Lizer nga alang sa usa ka “Gerald” nga naa sulod sa pasilidad. Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas. Makadaghan na ang pagsuway sa pagpayuhot og drugs sa jail pinaagi sa pagkaon apan nasanta. Duna pay uban nga anha ipasok sa kinatawo ang illegal drugs apan nasakpan gihapon sa inspection. Ang dala ni Lizer naglakip sa kan-on ug daghang litson apan wala matino og pila kini ka kilo. Wala pa gibutyag sa awtoridad kon pila ka gramos ang nasakmit nga shabu. Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas. Wa pa masuta kon pasakaan ba kini og kaso. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos nga makahimo og krimen mahimong mapasakaan og kaso kon matino nga dunay kaamgo sa paghimo sa krimen.",Unsa ang adlaw sa dalaw nga pwede magdala og pagkaon ang mga mobisita sa jail?,Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas.,Miyerkules,988,1162,4,14
01290-012,1290,Dole mipahinumdom sa suholan sa holidays,"Nanawagan ang Department of Labor and Employment (Dole) sa pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo sa ilang mga empleyado atol sa holidays. Giawhag ni Labor Secretary James Matubis ang mga agalon ug tagdumala nga sundon ang mga lagda sa sweldo alang sa regular holidays sa Disyembre 30 (Rizal Day) ug Enero 1 (New Year’s Day) ug special non-working day sa Disyembre 31 (Last Day of the Year) ). “Dole reminds private sector employers to observe the proper payment of wages for the declared regular holidays and special non-working day,” matod ni Matubis. Sa Disyembre 30 ug Enero 1, ang motrabaho, dunay katungod sa 200 porsiyento sa ilang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa maong adlaw alang sa overtime. Ang mga empleyado, nga motrabaho sa regular holiday nga maatol usab sa ilang rest day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa basic wage nga 200 porsiyento; ug dugang 30 porsiyento sa hourly rate sa overtime. Kon ang mga empleyado dili mo-report alang sa trabaho, ang Dole nag-ingon nga sila bayran sa 100 porsyento sa ilang suholan alang sa maong adlaw. Alang sa Disyembre 31, ang Dole nagkanayon nga ang motrabaho sa special non-working day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa ilang basic wage sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa overtime. Usab, ang motrabaho sa espisyal nga adlaw nga way trabaho nga natunong usab sa ilang adlaw sa pagpahulay, pagabayran og dugang 50 porsyento sa ilang batakang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa overtime. Gitataw usab ni Matubis nga ang “no work, no pay” nga prinsipyo magamit sa naasoyng adlaw, gawas kon adunay paborableng polisiya, praktis, o collective bargaining agreement (CBA) sa kompanya nga naghatag og bayad sa usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Base sa Proclamation No. 368 nga gilagdaan ni Presidente Lois Alarcon Jr. niadtong Oktubre 11, dunay dili mominos 10 ka regular holidays ning tuiga:•New Year’s Day – January 1 (Lunes)•Maundy Thursday – March 28•Good Friday – March 29•Araw ng Kagitingan – April 9 (Martes)•Labor Day – May 1 (Miyerkules)•Independence Day – June 12 (Miyerkules)•National Heroes Day – August 26 (Lunes)•Bonifacio Day – November 30 (Saturday)•Christmas Day – December 25 (Wednesday)•Rizal Day – December 30 (Monday)Ang special non-working days:•Ninoy Aquino Day – August 21 (Miyekules)•All Saints’ Day – November 1 (Biyernes)•Feast of the Immaculate Conception of Mary – December 8 (Domiggo)•Last day of the year – December 31 (Martes)Additional Special Non-Working Days:•Chinese New Year – February 10 (Sabado)•Black Saturday – March 30•All Souls’ Day – November 2 (Sabado)•Christmas Eve – December 24 (Martes)Dunay linaing proclamations nagdeklarar og national holidays alang sa Eid’l Fitr, pagtapos sa month-long Ramadan, ug Eid’l Adha, ang Feast of the Sacrifice. (SunStar Philippines)",Unsa ang mensahe ni Matubis alang sa mga pribadong sektor nga employer?,"“Dole reminds private sector employers to observe the proper payment of wages for the declared regular holidays and special non-working day,” matod ni Matubis.",observe the proper payment of wages,416,575,42,77
01031-016,1031,Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas,"Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.",Unsa ang gihatag nga ngalan sa mga panel nga gidawat sa NMP?,"Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ”",usa ka regalo sa nasod,1324,1511,162,184
00560-017,560,"Nabanggaan, 1 patay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang lalaki nga nagmotorsiklo sa dihang nabanggaan sa usa ka Isuzu Forward truck sa national highway sa Barangay Sabang, lungsod sa Sibonga, habagatan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Sabado, Mayo 25, 2024. Ang biktima mao si Filomeno Eutiquio Delvalle, 28, taga Barangay Linut-od sa bukirang dapit sa Argao, samtang ang drayber sa Isuzu Forward truck mao si Dwight Dela Delacerna II, 38, minyo ug taga Magtuod, Barangay Bug-ang, lungsod sa Toboso, Negros Occidental. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa ilang dapit sa Argao, silingang lungsod sa Sibonga. Sumala pa, ang Isuzu Forward truck gikan sa opposite nga direksiyon sa habagatang bahin sa lalawigan ug ang duha ka sakyanan nagkasugat sa dan sa Sabang, Sibonga. Dason sa imbestigasyon, ang Isuzu Forward truck ni-overtake kini sa laing nagmotorsiklo nga gisundan nga niresulta sa iyang pagkawas sa pikas lane nga gisubayan sa motorsiklo sa biktima hinungdan nga nagkabangga ang duha. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima sa karsada ug bisan way kadaut sa ulo sa biktima kay nag-helmet, apan nakabaton kini og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali kini sa pagtabang sa mga sakop sa rescuers sa Sibonga ug gidala sa Deiparine Community Hospital, apan pasado alas 7 sa gabii sa samang adlaw, ang biktima nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang suspek nga drayber nga si Delacerna naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Sibonga samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niini nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /",Asa nahitabo ang pagkasugat sa mga sakyanan?,"Sumala pa, ang Isuzu Forward truck gikan sa opposite nga direksiyon sa habagatang bahin sa lalawigan ug ang duha ka sakyanan nagkasugat sa dan sa Sabang, Sibonga. ","dan sa Sabang, Sibonga",757,920,139,161
01536-008,1536,"Pumpboat naunlod, 5 naluwas","Usa ka pumpboat sa lungsod sa Moalboal ang naunlod diin dunay sakay nga mga turista tungod sa kakusog sa balod sa Nobiyembre 16, 2023. Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO). Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants. Dihang paingon na mobalik sa baybayon ang bangka, giingong dunay nakaigo sa port side niini hinungdan sa pagkabuslot, nisulod ang tubig nga niresulta sa pagkaunlod. Hinuon, naluwas sila sa mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), ala 1 sa hapon.",Unsa ang posisyon ni Yote Ramos?,"Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO).",interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO),135,237,32,101
01274-015,1274,Kalag sa gipatay ‘mipakita’ sa lola,"Kalag sa usa ka batan-ong inahan nga gituohang gipatay niadtong hapon sa Dominggo, Disyembre 31, 2023 giingon nga nipakita sa iyang lola niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Niini, nagtuo si Chanda Gonzalez nga ang kalag sa iyang anak nga si Eplong, 18, wa mahimutang, nangita og hustisya, asoy sa inahan atol sa interbyo Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 4, 2024. Ang mantalaan niduaw sa haya sa biktima sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo. Gibutyag ni Chanda nga ang iyang inahan, kun lola sa biktima, maoy gipakita ni Eplong niadtong Enero 1 sa kadlawon. “Kadlawon nakit-an ni Mama. Miagi duol sa bintana. Naghilak, nagpahid sa luha. Misulod sa balay, gibundak ang pultahan,” asoy ni Chanda. Nahitabo kini dihang namingaw ang palibot human sa buto-buto sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Nagtuo sila nga wala mahimutang ang kalag sa iyang anak kay gawas sa pagpakita, nagsige kini og padamgo sa iyang mga pag-umangkon. Si Chanda nanawagan sa kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon aron mailhan ang killers sa iyang anak. Tulo ka mga tawo ang ilang gituohang responsabli sa pagtuok hangtod namatay ang iyang anak. Sa samang higayon, nituo sila nga walay kalambigitan si Xavier Rubilyn, kapuyo ni Eplong, sa kamatayon sa iyang anak. Si Xavier nisuway pagpakamatay niadtong Miyerkules sa alas 3 sa hapon, Enero 3, pinaagi sa paghikot og liston sa sapatos sa sulod sa lawak, apan nasalbar kay naputol ang liston. Matod ni Xavier nga wa na niya maagwanta ang mga saway sa mga netizen kaniya nga siyay gipasanginlan sa kamatayon sa iyang kapuyo. NAGDUDASi Annie Eprol Gonzalez, maguwang ni Eplong, sa iyang Facebook post sayo ning semanaha, nagtuo nga gipatay ang iyang igsuon, wa maghikog, sumala sa pasiunang paghiling sa lawas niini sa kapulisan. “Gituok sa liog og pisi ug pinatalikod while nagpatotoy siya’s iyang anak. Ang iyang anak tawn nahug ug nabukol. Nya naa say mga garasgaras ang bata. Wa jud silay kaluoy,” matod ni Annie Eprol sa iyang post. Gawas niini, sa chat sa Superbalita Cebu niadtong Enero 2, di sila makatuo nga naghikog ang iyang igsuon kay way pisi o hikot nga nakaplagan. Ang masuso lima pa ka buwan. “Daghan pa kaayo ni siya’g plano para’s iyang anak/pamilya pero inyo ra gipatay ug ingon ani, grabe ka brutal,” dugang sa maguwang. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Police Precinct 13 ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Major Agelio Ceballos, nadiskobrihan ni Xavier ang nahitabo sa iyang kapuyo mga alas 6:30 sa gabii. Niasoy si Xavier nga nilakaw siya kuyog sa iyang igsuon nga babaye alas 5:20 sa hapon sa Disyembre 31 aron pagpalit og pan ug softdrink para sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Apan pag-uli nila sa balay, ilang naabtan nga nagluhod ang biktima nga nakaduko ang ulo nga wa nay panimuot hinungdan nga nisinggit sila’g panabang. Ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center ug basi sa death certificate, ang hinungdan sa kamatayon “strangulation, alleged suicide. ”/ DVG, GPL",Pila ka bulan ang gikasaligan nga masuso sa anak ni Eplong?,ng masuso lima pa ka buwan. ,lima pa ka buwan,2102,2130,10,26
00807-004,807,Wa pay hinabang gikan sa Cebu City,"Kapin sa 10,000 ka mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo ang padayong nag-antos sa epekto sa El Niño phenomenon sukad niadtong Pebrero 2024, nga nagkanayon nga wala pa sila nakadawat og hinabang gikan sa City Government. Si Gatmaitan Gavilan, pangulo sa Alliance of Cebu City Farmers Association, niingon nga giimbitar na sila sa mga executive session aron ipadayag ang ilang mga kabalaka, apan hangtod karon, wala pa silay nadawat nga hinabang. Sa dihang gipangutana bahin sa kahimtang sa mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo karong panahon sa El Niño, si Gavilan niingon nga makaluluoy kaayo ang mga mag-uuma kay walay tubig nga magamit sa ilang mga pananom. “Ang mga farmer karon nagkinahanglan jud og support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit namo kay luoy kaayo ang mga mag-uuma wala jud makaon,” matod ni Gavilan. Matod pa ni Gavilan nga ang gikinahanglan karon sa mga mag-uuma mao ang maayong gidaghanon sa suplay sa tubig, nagsugyot nga mahatagan sila sa Kagamhanan sa Dakbayan og mga water pump ug drills aron makapangita sila og tubig sa mga tubod. Matod niya nga nangayo sila og materyales gikan sa Cebu City Agriculture Department (CAD) sama sa mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer, apan ang departamento wala nakahatag niini nga mga materyales karong tuiga. Dugang pa niya nga ang mga mag-uuma gusto nga mohangyo sa Kagamhanan sa Dakbayan nga hatagan sila og dekalidad nga mga seedlings, tungod kay ang ubos og kalidad nga seedlings makaapektar sa kalidad sa mga utanon nga ilang anihon unya nga mosangpot sa ubos nga presyo. Ang Alliance of Cebu City Farmers Association gilangkuban sa 72 ka asosasyon sa mga mag-uuma, diin ang matag asosasyon adunay labing menos 200 ngadto sa 300 ka miyembro. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , chairman sa committee on agriculture and rural development, nanawagan sa pagluwat ni Cebu City Agriculture Department (CAD) head Sepe Arong tungod sa grabeng pagpabaya sa katungdanan. Sa iyang privilege speech niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, giakusahan ni Abarquez si Arong nga walay plano sa pagsulbad sa kahimtang sa mga mag-uuma nga apektado sa El Niño Phenomenon. Matod ni Abarquez nga moabot sa 11,000 ka mga mag-uuma, walay labot ang ilang mga pamilya, nga mag-antos sa kagutom tungod sa hulaw dala sa panghitabo.",Unsa ang gikinahanglan sa mga farmer karon sumala ni Gavilan?,"“Ang mga farmer karon nagkinahanglan jud og support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit namo kay luoy kaayo ang mga mag-uuma wala jud makaon,” matod ni Gavilan.",support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit,654,837,44,110
01655-004,1655,Sikyu napalgang patay sa pwesto,"Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.",Unsa ang nasuta bahin sa lawas ni Anacleto nga nagpakita nga walay foul play?,"Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini.",Way nakita nga samad o bun-og sa lawas,929,1089,0,38
00950-007,950,"‘Gisuyaan’ sa diskuhan, gidunggab sa mag-uyab","Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City. Wala pa madakpi sa kapulisan ang mga suspek nga manag-uyab nga giila lang nga sila si Junio ug Angelie. Si Police Master Sgt. Junquera Bragais, imbestigador sa Toledo Police Station, nagkanayon nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan, liog ug mga kamot. Matod ni Bragais, piyesta sa dapit ug ang biktima nitambong sa disko apan giingong kalit lang siyang gidunggab sa mga suspek gamit ang ice pick. “Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais. Si Bragais niingon nga naila ang mga suspek nga badlungon sa ilang dapit.",Unsa ang gihimo sa biktima sa dihang siya gidunggab?,"“Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais.",Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,717,822,45,84
00742-005,742,"Mikawat sa cellphone sa polis, nadakpan","Nadakpan sa hot pursuit human ang suspek sa pagkawat sa cellphone sa usa ka polis nga nadestino sa City Mobile Force Company (CMFC) sa Cebu City Police Office (CCPO). Ang suspek giila nga si Amadeo Fuselero Anchoriz, 36, taga Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo. Ngan sa polis gipugngan subay sa hangyo niini. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station sa CCPO nga nahitabo ang pagpangawat alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024, sa dihang aksidente nga nahabilin ang cellphone nga mokantidad og P26,000 sa ibabaw sa motorsiklo sa polis nga gi-park sa Dan Ramos, Barangay Santa Cruz. Gisubay sa biktima ang kuha sa CCTV camera sa dapit ug nasuta nga gikuha kini sa suspek. Human mailhi ang suspek, gilusad dayon ang hot pursuit ug pagka alas 9:30 sa Martes sa buntag, Abril 16, 2024, nadakpan niya kini duol sa Eden Lodge sa Dalan Colon, Barangay Parian, dakbayan sa Sugbo. Nabawi sa biktima ang iyang cellphone human niangkon ang suspek nga iya ning nabaligya sa Barangay T. Bagcal ug kon kinsa ang iyang nabaligyaan. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga samtang naka beat patrol ang maong polis sa dapit, ni-park siya sa iyang motorsiklo duol sa Robinsons sa Dalan F. Ramos .Tungod kay hugot nga gidid-an ang tanang polis nga magdala og cellphone, gibilin niini ang iyang cellular phone sa motorsiklo. Apan wala siya nakabantay nga gipanid-an ra usab diay siya sa suspek nga sa iyang pagtalikod, nipuli usab ni ug gikuha ang iyang cellphone. Gitakda nga pasakaan og kasong pagpangawat ang suspek ug gipangsubay pa kon duna pa bay laing nabiktima niini. /AYB",Pila ang kantidad sa cellphone nga gikawat?,"Ngan sa polis gipugngan subay sa hangyo niini. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station sa CCPO nga nahitabo ang pagpangawat alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024, sa dihang aksidente nga nahabilin ang cellphone nga mokantidad og P26,000 sa ibabaw sa motorsiklo sa polis nga gi-park sa Dan Ramos, Barangay Santa Cruz.","P26,000",273,600,240,247
00342-004,342,Wa nay operasyon sa POGO sa Lapu,"Ang Lapu-Lapu City nagpabilin nga wa nay mga ilegal nga Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) sukad sa uwahing pag-raid niadtong Chinese company sa Barangay Mactan niadtong Septiyembre 7, 2019. Sa online news program sa SunStar Cebu nga Beyond the Headlines, gipahibawo ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan niadtong Hulyo 23, 2024 nga walay aktibong POGO hubs sa siyudad. Giklaro sa mayor nga ang raid nga nahitabo niadtong 2019 mao ang katapusang ilegal nga Pogo sa siyudad ug wala na’y susamang panghitabo pagkahuman niini. Gisulti usab niya nga iyang gihatag ang mando sa Lapu-Lapu City Police nga maghimo og profiling sa matag barangay, usa ka rekord sa tanan nga mga langyaw nga nagpuyo sa siyudad, aron bantayan ang ilang mga negosyo ug kalihukan. Ang inisyatibo usab nagtumong sa pagkuha og dali nga aksyon ug pag-ila sa mga langyaw nga naghimo og ilegal nga mga kalihukan sa siyudad. Niadtong Hulyo 22, gipahibalo ni Presidente Lois Alarcon Jr. sa iyang ikatulong State of the Nation Address (SONA) nga ipatuman ang pagdili sa tanan nga mga Pogo tungod sa paghatag niini og hulga sa nasudnong seguridad sa nasod. Gideklarar ni Alarcon nga ang tanan nga mga Pogo kinahanglan nga mohunong sa operasyon sugod sa Lunes, nga nagmando sa Philippine Amusement and Gaming Corp. (Pagcor) nga hinay-hinay nga limpyuhan ang online nga mga kalihukan hangtod sa katapusan sa tuig.",Unsa ang gihatag nga mando sa Lapu-Lapu City Police ni Mayor Chan?,"Gisulti usab niya nga iyang gihatag ang mando sa Lapu-Lapu City Police nga maghimo og profiling sa matag barangay, usa ka rekord sa tanan nga mga langyaw nga nagpuyo sa siyudad, aron bantayan ang ilang mga negosyo ug kalihukan.",maghimo og profiling sa matag barangay,540,767,75,113
00085-012,85,"Kanhi priso mibalik sa pagpamaligya’g shabu, sikop","High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Abadiano Abagat ang balay niya sa Sityo Kadasig Phase 3, Barangay Tisa, sa ala 1:10 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Pinasikad sa search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Kenn Autida, presiding judge sa RTC 7, Branch 74, Dakbayan sa Sugbo gisiksik ang balay sa subject nga giila sa alyas nga Jeff, 44. Nakuha sa mga polis ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang ang tanan sa 50. 65 gramos nga adunay standard drug price nga P344,420. Matod ni Abagat nga migawas ang pangalan sa suspek sa ilang mga nanglabay nga dakop nga siya ang usa sa tinubdan sa ilegal nga drugas sa ilang lugar. Tungod niini ilang gipaubos sa intelligence monitoring ug nakompirmar ang maong inpormasyon. Mi-apply gilayon ang Labangon Police Station og search warrant sa korte aron masiksik ang balay ni Jeff diin gitago ang ilegal nga drugas. Gibutyag ni Abagat nga nadakpan na niadtong milabay’ng tuig si Jeff sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, RA 9165, ug bag-uhay lang nakagawas human mi-avail sa plea bargain. Inay nga magbag-o sa kinabuhi mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Gisusi pa sa Labangon police kon si kinsa ang iyang tig-supply sa ilegal nga drugas.",Unsa ang status ni Jeff sa laing pagdakop kaniadto?,High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station,High value individual nga usa ka plea bargainer,0,110,0,47
01698-013,1698,Wa paglakip sa Peb. 25 nga holiday di makausab,"Ang wala paglakip sa Pebrero 25 sa listahan sa mga holidays alang sa 2024 dili makausab sa kamatuoran nga ang diktaduryang Alarcon natapos pinaagi sa people power revolution niadtong adlawa kapin sa tulo ka dekada na ang milabay. Mao ni ang reaksyon sa beteranong Sugbuanong abogado nga si Pitallano Kionisala, usa ka Martial Law survivor, human masayri nga ang People Power Revolution anniversary nga gisaulog matag Pebrero 25 wala na maapil sa listahan sa special non-working holidays alang sa 2024. Ang Malacañang nipagawas sa listahan sa regular ug special non-working holidays alang sa 2024 niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Base sa holiday calendar sa sunod tuig, ang Pebrero 25 dili na usa ka special non-working holiday. Si Kionisala, sa text message sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, nagkanayon nga ang Presidente dili makausab sa kasaysayan nga ang “brutal nga diktaduriya” sa iyang amahan nga si anhing Lois Alarcon Sr. , natapos sa people power niadtong 1986.“Alarcon Jr. cannot erase historical records even if he will not make February 25 a holiday,” matod ni Kionisala. “The people cannot forget the massive violations of human rights and the plunder of public funds during the regime of Alarcon Sr. ,” dugang niya. Ang Office of the President, sa usa ka pamahayag nga gi-post sa Facebook page sa Presidential Communications Office kaniadtong Biyernes, niingon nga nagpadayon ang pagtahod sa paghandom niini sa Edsa People Power Revolution, apan nakahukom nga dili kini ilakip sa listahan tungod kay ang Pebrero 25 nahulog sa Dominggo. “There is minimal socio-economic impact in declaring this day as a special non-working holiday since it coincides with the rest day for most workers and laborers,” rason sa Malacañang. Hinunoa, ang Kapistahan sa Immaculate Conception of Mary sa Disyembre 8, 2024 nahulog usab og Dominggo, ug kini gideklarar nga usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Daghang mga Pilipino ang nagtrabaho sa Dominggo, lakip ang mga medikal nga trabahante, mga retailer, mga tigbalita ug kadtong nagtrabaho sa turismo ug uban pang mga establisemento sa serbisyo ingon man mga business process outsourcing nga mga kompaniya. KASAYSAYANSa sayong bahin, ang mga aktibista sa tawhanong katungod mipatungha’g kahadlok nga ang pagkapili ni Lois “Bongbong” Alarcon Jr. sa pagkapresidente mosangpot sa mga paningkamot sa pag-usab sa kasaysayan sa nasod pinaagi sa pagpaubos o pagwagtang sa giisip nga labing salawayon nga bahin sa bangis nga pagmando sa iyang amahan gikan sa mga libro sa kasaysayan.",Unsang klase nga survivor si Pitallano Kionisala?,"Mao ni ang reaksyon sa beteranong Sugbuanong abogado nga si Pitallano Kionisala, usa ka Martial Law survivor, human masayri nga ang People Power Revolution anniversary nga gisaulog matag Pebrero 25 wala na maapil sa listahan sa special non-working holidays alang sa 2024. ",Martial Law survivor,230,502,88,108
00682-004,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Kinsa ang niisyu sa warrant of arrest?,"Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa.",Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco,732,933,3,39
01391-012,1391,"Kano nga hubog, ‘nanukmag, namato’; magsuon 'natripingan'","Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga. Ang langyaw giingong nanukmag ug namato atol sa pagbukas sa Pasko sa Naga pinaagi sa Switch On of Lights nga gisaksihan sa gatusan ka mga tawo. Ang suspek giila nga si Cipriano Nacuray, 52, minyo, kasamtangang nagpuyo sa Modena, Brgy. Tungha-an, lungsod sa Minglanilla. Samtang ang mga biktima nga managsuon giila nga sila si Marvin Nadres, 36 , minyo, taga Brgy. Ylaya, San Fernando Cebu, ug si Jenjen, 28 , dalaga, taga Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, si Nacuray gituohan nga hubog. Dihang nag-wild, naatlan nga diha sa duol ang magsuon nga Nadres nga nanan-aw sa switch on. Giingon nga sa way igong hinungdan gisumbag si Marvin samtang si Jenjen gilabay og bato. Atol sa hitabo, dunay mga polis nga diha sa duol nga gipangulohan ni P/Master Sgt. Jared S. Molina, dali nga nakontrolar ang langyaw. Ila kining gidakop ug gidala sa police station. Kon wa pa didto ang kapulisan, hayan mas daghan pa ang naigo sa pag-wild sa langyaw.",Kanus-a giingon nag-wild ang American national?,"Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga.","alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023",0,182,90,143
00116-006,116,5 kawani sa DPS nangawat og puthaw,"Gidakop sa Mambaling Police Station ang lima ka mga kawani sa Department of Public Services (DPS) sa kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo human gipasanginlan nga nangawat og mga puthaw sa Department of Public Works and Highways (DPWH)7 sa South Road Properties atol sa ilang pagpangolekta og basura sa alas 6:00 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Kasamtangan lang una nga gipugngan ang pangalan sa mga dinakpan. Ang maong mga suspek gitahan sa DPWH 7 sa Mambaling police station alang sa pagpasaka og kaso. Base sa imbestigasuon sa Mamabaling police station nga ang mga nadakpan nga mga garbage collector kini sa DPS apan naka-subcontract sa DPWH 7. Apan naaktohan sila nga nanguha sa tulo ka puthaw nga alang unta sa pagtukod og taytayan diin ila kining gitagoan sa mga basura sulod sa ilang garbage truck. Matod ni Police Major Mather Balatero ang hepe sa Mambaling police station nga mokabat sa P300,000 ang balor sa mga puthaw nga gikuha sa mga suspetsado. Sa nakuha nga kasayuran sa Mambaling police station nga kanunay na nga mawagtangan og puthaw ang DPWH 7 nga tungod ani gipanid-an nila ang ilang gi-stock nga puthaw. Kasong qualified theft ang giandam nga kaso sa kapulisan batok sa mga suspek.",Unsa ang kanunay nga nahitabo sa DPWH 7 nga nagresulta sa pagpanid-an sa ilang gi-stock nga puthaw?,Sa nakuha nga kasayuran sa Mambaling police station nga kanunay na nga mawagtangan og puthaw ang DPWH 7 nga tungod ani gipanid-an nila ang ilang gi-stock nga puthaw.,mawagtangan og puthaw,961,1126,71,92
00945-007,945,44 ka mayor misuporta pagpahunong sa CBRT,"Suportado sa 44 ka mga mayor sa kalungsoran sa probinsya sa Sugbo ang resolusyon sa Hunta sa Lalawigan sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) Project nga giingong nakahatag og kahasol sa mga Sugboanon gumikan sa traffic nga namugna. Subay sa joint resolution No. 2024-3 nga giluwatan sa League of Municipalities of the Philippines (LMP) Cebu Chapter, gisaysay niini nga bisan pa kon anaa sa hurisdiksyon sa Dakbayan sa Sugbo ang gitrabaho’ng proyekto, apan nakahatag kini og dakong epekto sa ekonomiya sa Sugbo ug nakababag sa scenic view sa Kapiyolyo nga usa ka heritage building. “We recognize the fact that the project is within the territorial jurisdiction of Cebu City, however we can never also deny the fact that Cebu City is not just the image and representation of the whole Island or the Province of Cebu in which the latter is more expansive in terms of services,” asoy sa suwat niini. Nagtuo ang LMP Cebu nga importante nga maminaw usab ang mga politiko nga nag serbisyo sa Sugbo sa panginahanglanon ug hagit sa mga tawo, paghatag og alibyo sa mga apektado sa proyekto. “The LMP Cebu Chapter strongly express its highest support to the Cebu Provincial Government in caling for the immediate stoppage of the on-going Bus Rapid Transit (BRT) Project implemented in Cebu City which has scourged the lives of the Cebuanos due to the worsening traffic congestion,” dugang niini. Lakip sa gipadalhan sa maong resolusyon ang Department of Transportation, Department of Public Works and Highways ingon man ang Human Road and Bridge Construction Group LTD. Kahinumdoman nga una nang nipasar og resolusyon ang Hunta Probinsyal sa hinanaling pagpahunong sa pagtrabaho sa CBRT Project tungod sa dakong epekto sa ekonomiya, turismo ug ingon man sa pagtungha ug pagtrabaho sa mga Sugboanon.",Unsay ipinahayag sa LMP Cebu Chapter ngadto sa Cebu Provincial Government?,The LMP Cebu Chapter strongly express its highest support to the Cebu Provincial Government in caling for the immediate stoppage of the on-going Bus Rapid Transit (BRT) Project implemented in Cebu City,support to the Cebu Provincial Government,1091,1292,50,91
01632-015,1632,2 nasikop sa buy-bust,"Usa ka babaye ug lalaki nga nga nabutang sa listahan sa Philippine National Police (PNP) nga mga high value individual (HVI), ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit (DEU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), ala 1:50 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 28, 2023, sa Barangay Poblacion, lungsod sa Compostela, amihanan sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Davinder Mostajo Cabisuelas, 30, molupyo sa maong lugar, ug Doris Eprol Pasion Dagohoy, 33, ug taga Barangay Maslog, dakbayan sa Danao. Nakuha gikan kanila ang 27 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P183,600. Kasamtangan nga gibalhog sa Compostela Police Station ang duha ka mga suspek ug giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok nila.",Pila ka tuig ang edad ni Doris Eprol Pasion Dagohoy?,"Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Davinder Mostajo Cabisuelas, 30, molupyo sa maong lugar, ug Doris Eprol Pasion Dagohoy, 33, ug taga Barangay Maslog, dakbayan sa Danao.",33,374,558,137,139
00954-012,954,Biktima nakaangkon og 11 ka samad-pinusilan,"Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan. Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano, hamtong, silingan sa biktima. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Tuburan Municipal Police Station, nasuta pinaagi sa imbestigasyon ni Police Staff Master Sgt. Gilmore Jennefer ubos sa kamandoan ni Police Col. Myco C. Kadusale, nga ang biktima nga nagpakaon sa iyang iro sa gawas sa iyang balay dihang gipusil sa suspek. Bisan nakabaton na siya’g mga samad pinusilan, nakamaniubra pa kini sa pagkamang ngadto sa kalibunan ug nakatago. Gitabang siya sa iyang mga silingan, ang uban nanawag og rescue sa kapulisan. Nasuta nga ang duha may bangi na daan ug kanunay nga may mainiton nga panaglalis. Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer. Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis ug gibaharan kini nga patyon. Apan ang biktima wa magpa-blotter sa kapulisan sa maong insidente. Hangtod ning pagsuwat, ang suspek wa pa makadakpi sa kapulisan.",Unsang orasa ug petsa gipusil si Eddie Juntilla Jusayan?,"Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan.","alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024",0,184,99,142
00538-009,538,"32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay","Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.",Unsa ang posibleng hinungdan sa samad sa likod sa ulo sa biktima?,Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang.,Posibling gibunalag kahoy nga may lansang.,1014,1103,47,89
01059-006,1059,"Nagmotor naligsan sa dump truck, patay","Patay na nga nidangat sa Minglanilla District Hospital ang usa ka lalaki human maligsi sa dump truck sa national highway sa Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 5 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa motorsiklo giila nga si Emeniano Jorge B. Leviste, 25, taga Barangay Colon, Naga. . Samtang, ang Howo dump truck nga nakaligis sa biktima gimaneho ni Bising Mission, 36, taga Brgy. Manlapay, lungsod sa Dumanjug. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasuta nga ang duha ka mga sakyanan pareho og direksiyon, padung sa habagatan. Matod pa, ang biktima niagi sa outer lane samtang dump truck naa sa inner lane apan pag-abot sa maong dapit, ang duha nagkasingkiay. Ang biktima nalagpot ug nabangil sa ulahing ligid sa dump truck. Ang biktima gitabang sa mga rescuer ug gidala sa Minglanilla District Hospital apan gideklarar nga dead on arrive (DOA). Ang drayber sa Howo dump truck naa sa kustodiya sa Naga Police Station ug gitakatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting in homicide.",Unsa ang nahitabo sa biktima matapos siya naligsan?,Ang biktima nalagpot ug nabangil sa ulahing ligid sa dump truck.,nalagpot ug nabangil sa ulahing ligid,760,824,12,49
00579-013,579,Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsa ang gibuhat sa maong tinun-an pagkahuman sa pagkasikop?,Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance.,gipaubos sa intelligence surveillance,897,954,19,56
00334-013,334,'Carina' nakagawas sa PAR,"Nakagawas na sa Philippine area of responsibility (PAR) ang bagyong Carina, alas 6:20 sa buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Kini ang taho ni Veronica Barcelosa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) .Bisan pa niini, ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ubos sa tropical cyclone warning signal no. 1.“Also naghahatak pa ito ng habagat kaya maulan pa rin. Asahan natin moderate to intense rain sa may western section ng Luzon (within the day),” matod ni Barcelo. “Pero hindi na kasing lakas ng naranasan natin kahapon (Miyerkules, Hulyo 24),” dason niya. Si Barcelo niingon nga ang Pagasa wala pay namonitor nga sistema sa panahon nga makadani ug hulga sa nasod. Samtang, ang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) miklaro nga ang walo nga naulat nga mga namatay tungod sa kombinasyon sa habagat ug tropical cyclone Butchoy sukad sa miaging semana. Naigo sa bagyong Carina ang nagkalainlaing dapit sa Luzon, lakip na ang tibuok National Capital Region, Cainta sa Rizal ug ang probinsya sa Cavite, diin gipaubos sa state of calamity. Sa Martes sa gabii, atol sa pagsugod sa kombinasyon sa mga epekto sa Carina ug habagat, usa ka mabdos ga babaye ug tulo ka mga bata ang namatay tungod sa usa ka landslide sa Agoncillo, lalawigan Batangas. Ang pagbaha sa nagkalainlaing komunidad sa Metro hinayhinay nang mikunhod sugod sa buntag sa Huwebes, Hulyo 25, nga ang mga pamilyang namakwit ug namalik sa ilang pinuy-anan nga mobalik sa ilang mga pinuy-anan. Ang North Luzon Expressway, nga dili malatas halos tibuok adlaw sa Miyerkules, kay mahimo nang malatas sugod sa Miyerkules sa gabii. Ang Marikina River usab mikunhod na ngadto sa first alarm.",Unsa ang ahensya nga gi-represent ni Veronica Barcelosa?,"Kini ang taho ni Veronica Barcelosa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) .","Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa)",122,245,36,121
00469-013,469,Seguridad sa Palaro gitutokan,"Ning nagkaduol na ang Palarong Pambansa sa Hulyo 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subsob na usab ang ilang pagpangandam subay sa paghatag sa hugot nga seguridad sa mga atleta uban sa mga delegado gikan sa lain-laing rehiyon sa Pilipinas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nagtagbo na sa miaging semana ang kapulisan, representante sa kagamhanan sa dakbayan ug Department of Education aron hisgotan kon unsay mga angayan nga pangandaman sa maong dako nga kalihukan. Gibutyag ni Baculo nga nagkinahanglan gyud sila nga mopakatap og daghang mga police sa maong panahon tungod kay gilaoman nga tambongan kinig kapin sa 20,000 ka mga delegado wala pay labot niini ang mga pamilya sa mga atleta nga mouban kanila. Gitinguha sa kapulisan sa siyudad nga mahimong zero crime ang Palarong Pambansa nga tungod niini pabahaan og pulis ang venue lakip na ang billeting area diin didto mopuyo ang mga atleta. Usa sa ilang bantayan ang kawat ug uban pa sa mga butang sa mga delegado lakip na ang mga dayo nga mga kriminal gikan sa silingang rehiyon ug probinsya. “Gipanghingusgan gyud nato na nga wala ng ingon ana nga panghitabo, as much as possible we are hoping nga this will be a zero crime incident especially victimizing our participants. Kasi this is also a showcase of Cebu City, dako gyud kaayo na nga challenge sa amoa how to secure the guests, participants and others who would just like to watch the Palaro,” matod ni Baculo. Wala pa hinuon makahukom ang CCPO kon pila gyud ka police personnel ang gikinahanglan aron motabang sa seguridad sa Palarong Pambansa. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa ang mga turista sa maong panahon nga mouban sa mga atleta aron pahimuslan ang panahon sa pagsuroy sa mga tourist destination sa Central Visayas. Tungod niini, gipaalerto sa Police Regional Office (PRO) 7 ang tanang Tourist Police Unit sa rehiyon aron ang tanang tourist destinations mabantayan. Si Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office, nagkanayon nga dako ang posibilidad nga mobisita ang ubang mga turista sa Bohol. Matod niya, andam na sila sa kanunay sanglit ang ilang probinsya naila naman nga mao gyud ang suroyonon sa mga bisita gikan sa laing-laing lugar sa Pilipinas.",Kinsa ang nakigtambayayong sa kapulisan aron hisgotan ang seguridad sa Palarong Pambansa?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nagtagbo na sa miaging semana ang kapulisan, representante sa kagamhanan sa dakbayan ug Department of Education aron hisgotan kon unsay mga angayan nga pangandaman sa maong dako nga kalihukan.",representante sa kagamhanan sa dakbayan ug Department of Education,246,567,174,240
01501-006,1501,"72-anyos missing, nakit-an nga patay sa sapa sa Barili","Usa ka 72-anyos nga lalaki nga missing sulod sa pipila ka mga adlaw napalgang patay alas 6 sa buntag sa Martes, Nobyembre 21, 2023 sa pagatpatan sa Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo. Base sa nakuhang pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang biktima giilang si Edoy Ong, taga Brgy. Cabiangon, Pinamungajan. Ang anak nga babaye niini mga si Marimar maoy niila sa dihang nisusi sa Estaca. Ang anak niasoy nga ang iyang amahan masakiton na tungod sa edad. Na-missing kini sukad niadtong Nobiyembre 18, 2023, alas 8 sa buntag ug katapusang nakit-an duol sa sapa, mga 40 metros gikan sa ilang balay. Niadtong higayuna nagbaha tungod sa mga pag-uwan nga nasinati sa Sugbo. Iyang gituohan nga nahulog sa sapa ang iyang amahan ug gianod hinungdan nga nalumos ug gidagsa sa pagatpatan. Sa pipila na ka adlaw nga mga nakalabay, ang Kabisay-an, apil na ang Sugbo, nakasinati og mga pag-uwan dala sa low pressure area (LPA) nga natunaw na. Laing weather system nga nagdala sa ulan mao ang shear line kun panag-abot sa bugnaw ug init nga hangin.",Unsa ang pangalan sa biktima?,"Base sa nakuhang pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang biktima giilang si Edoy Ong, taga Brgy. Cabiangon, Pinamungajan.",Edoy Ong,204,330,81,89
00460-010,460,Bakery nasunog; P4. 2M danyos,"Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.",Pila ka mga indibiduwal ang naapektuhan sa sunog?,"Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo.",33 ka mga indibiduwal,530,675,42,63
01506-017,1506,Drug den sa Tagbilaran gironda,"Balay suyopanan sa dakbayan sa Tagbilaran city, Bohol nga gipadagan sa usa ka call center agent gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 sa Purok 3, Barangay Booy, ala 1:05 sa Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, 2023. Ang subject sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den giila nga si Andrew Cedie Sta. Onofre, 23. Lakip sa nadakpan mao sila si Romey Alid, 24, wristwatch technician ug Lizer Ontengco Opinion, 30, lending collector. Nakuha sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 11 gramos nga dunay estimated value nga P74,800, lakip na ang buy-bust money, cellphone ug nagkadaiyang drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dali nila nga gipaubos sa case build up sulod sa dul-an usa ka buwan. Giingong makabaligya si Sta. Onofre og 5 gramos matag semana. Kasong kalapasan sa Section 5,6,7,11 ug 12, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang giandam nga kaso batok sa mga suspek.",Kanus-a nahitabo ang operasyon sa drug den?,"Balay suyopanan sa dakbayan sa Tagbilaran city, Bohol nga gipadagan sa usa ka call center agent gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 sa Purok 3, Barangay Booy, ala 1:05 sa Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, 2023. ","Nobiyembre 20, 2023",0,331,310,329
00735-014,735,Labhunon giduslitan,"Usa ka 24 anyos nga lalaki niduslit sa nagtipun-og nga labhunon sulod sa iyang lawak sa balay sa Purok 3, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 2 sa kaadlawon, Huwebes, Abril 18, 2024. Ang suspek nga gipadakop ug gipriso sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) mao si Rosalito Babia Francisco. Matod ni Francisco, duna siyay personal nga problema ug nisamot ang pagsipok sa iyang ulo dihang nakita ang nagtipun-og nga mga labhunon sa suok sa iyang kwarto ug iyang giduslitan. Hinuon, wala makadako ang kayo tungod kay dali nga natinabangay ang iyang mga silingan nga nakakita aron mapawong apan nakan-an sa kayo ang kama sa iyang kwarto. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human nisilaob ang mga labhunon nga gisunog sa suspek, nakamugna kini og kahadlok sa mga silingan. “Nagtawag agad ng barangay and pinahuli ito together with our police sa barangay,” matod ni Makring. Ang mga tanod nga daling niresponde maoy nipusas kang Francisco ug gidala sa Abellana Police Station ug gitakdang pasakaan og kasong unjust vexation. Nangayo og pasaylo si Francisco sa iyang nahimo sanglit resulta kini sa iyang kahubog ug sa iyang gihambin nga problema sa kinabuhi. “Family problem to, Sir, maong nabuhat ko to. Mao ra to simple ra kaayo, family problem ra, side sa akong mama’g papa. Sayop ni akong gibuhat maong mangayo kog pasensya sa akong mga silingan,” matod ni Francisco. Nakasabot siya nga nasuko niya ang iyang mga silingan tungod sa kainit sa panahon nga dali ra masunog ang mga balay. Nabalaka ang mga silingan sa suspek kay kon wala pa nila tabangi sa pagpawong, nasunog na ang tanang mga balay sa palibot nga daghang ginama sa light materials. /",Kanus-a nahitabo ang pagduso sa labhunon?,"Usa ka 24 anyos nga lalaki niduslit sa nagtipun-og nga labhunon sulod sa iyang lawak sa balay sa Purok 3, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 2 sa kaadlawon, Huwebes, Abril 18, 2024.","Abril 18, 2024",0,197,182,196
00662-015,662,Mga milapas sa easement zone sa Estero de Parian ipaguba,"Di mominos 10 ka mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, nga nakalapas sa three-meter easement zone, giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government pinaagi sa Business Permit and Licensing Office. Matud ni Task Force Gubat sa Baha Chief Implementer Burcelango Brual, niadtong Lunes, Mayo 6, 2024, sa 34 ka mga establisemento nga na-notify, kining 10 wala nituman sa notice nga gi-issue sa City Government. Ang Estero de Parian nagsubay sa Barangay Parian, San Roque, Sto. Niño ug Tinago. Matod niya nga kining giila nga 10 ka mga establisemento makadawat og cease and desist order human wala motubag sa 72-hour final notice nga ilang gi-apud-apod niadtong Abril 22. Hinuon, wala pa ibutyag ni Brual ang mga ngalan sa mga nalambigit nga establisemento. Dugang pa, iyang giklaro nga ang kamandoan wala magsulti sa mga establisemento nga mag-clear tungod kay ang cease and desist nagmando lamang kanila sa paghunong sa operasyon. Matod ni Brual, ang ubang mga establisemento responsive na apan lainlain ang kahimtang. Gidugang niya nga duha ka establisemento ang nakadawat og clearing order, lima ang nagpaabot pa og technical report gikan sa Department of Engineering and Public Works, ug unom niini ang boluntaryong mituman. Ang uban gi-follow-up pa. Sa laing bahin, si Brual niingon nga sugdan na usab nila ang pagpadala og mga notisya sa ubang mga estraktura nga makit-an nga makalapas sa ubang mga agianan sa tubig nga nahimutang sa Siyudad aron higpit nga ipahamtang ang three-meter easement zone. Hinuon, wala niya gitumbok kon kanus-a sila magsugod. Niadtong Abril 30, ang SunStar Cebu mitaho nga si Brual niingon nga kini nga mga notisya ug clearing operations padayon nga paningkamot sa City Government aron mabawi ang three-meter easement sa Estero de Parian. Sigon niya ang Presidential Decree 1067 o ang Water Code of the Philippines nagmando sa tulo ka metros nga mga sona gikan sa mga suba o agianan sa tubig sa mga siyudad isip “no build zones. ""Si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pakighinabi niadtong Lunes nipahimangno sa tanang mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, kinahanglang motuman sa mga abiso ug boluntaryong moguba sa ilang mga estraktura. “Kining tanan para sa mga batan-ong henerasyon. Kung dili karon, kanus-a pa? Kung dili kita, nan kinsa?,” ingon niya. Si Abangan niingon nga higpit nilang ipatuman kining environmental protection policy, dili lang sa Estero de Parian apil na sa ubang suba sa dakbayan, ug niingon nga nangandam na sila sa umaabot nga ting-ulan nga posibleng makamugna og dakong pagbaha sa dakbayan.",Pila ka establisemento ang nakadawat og clearing order?,"Gidugang niya nga duha ka establisemento ang nakadawat og clearing order, lima ang nagpaabot pa og technical report gikan sa Department of Engineering and Public Works, ug unom niini ang boluntaryong mituman.",duha ka establisemento,1050,1258,18,40
01497-015,1497,Sex gi-live stream; 2 ka Korean nasikop,"Duha ka South Korean national gipangsikop sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) Cebu District Office Mandaue-CebDO sa kasong qualified trafficking in person sa usa ka condominium sa Barangay Mactan, dakbayan sa Lapu-Lapu, niadtong Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Naaktuhan ang duha nga nipa-sex sa usa ka lalaking South Korean national ug Pinay nga menor nga gi-live stream sa internet pinaagi sa usa ka app. Ang mga suspek giila nga silang Te Young Han ug Ona Debbie, pulos hingkod. Niadtong Nobiyembre 17, 2023, ang NBI-CebDO nakadawat og impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dunay grupo sa mga Korean national nga nalambigit sa illegal broadcasting gamit ang online streaming pinaagi sa Korean mobile phone application nga gitawag og “Popkon TV”. Sa maong app, makita niini ang actual nga sexual activity sa lalaking Korean national uban sa usa ka menor nga Filipina. Sa gihimo nga pasiunang imbestigasyon sa NBI, nahibaw-an nga ang maong live streaming ma access lang sa nag subscribe sa “Popkon TV” bugti sa bayad isip member. Gibutyag sa informant nga ang production crew maoy modala sa gi-hire nga batan-ong Pinay sa usa ka unit sa condo unit sa Barangay Mactan diin didto usab gihimo ang live streaming. Pagka Nobiyembre 19, 2023, nipahibawo ang ilang informant nga dunay schedule nga live streaming pagka gabii. Dinhi na giplano sa NBI ang rescue operation sa mga biktima nga mga babayeng menor de edad. Ala 9 sa gabii sa dihang ilang na monitor nga nagsugod na ang live streaming ug mihimo na sa law-ay nga pasundayag. Dali nga nanaka ang mga operatiba ug naabtan ang gihimo sa mga suspek. Nasakmit sa mga operatiba ang nagkadaiyang gamit sama sa camera, computer sets, daghang condoms ug uban pa. Ang menor de edad nga mga babaye gi turnover sa NBI sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) samtang gipasakaan og kaso ang duha ka Korean nationals. Mga kaso nga naglakip sa Qualified Trafficking in Persons ubos sa Section 4 (e) sa Republic Act 11862 in relation sa Section 6 (o) RA 11862 kun Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2022.",Unsa ang estado sa mga suspek?,"Ang mga suspek giila nga silang Te Young Han ug Ona Debbie, pulos hingkod.",pulos hingkod,425,499,60,73
00531-015,531,"Karambula sa 8 ka sakyanan, 10 samdan","Walo ka mga sakyanan nagkarambula sa Dalan P. del Rosario Extension ug J. Alcantara, Sambag 1, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Hunyo 3, 2024. Tungod sa insidente, napulo ka mga tawo samdan, apan duha lang ang nadala sa tambalanan nga pulos mga babaye. Ang disgrasya naglambigit sa upat ka mga taxi, usa ka L300 van ug tulo ka mga motorsiklo nga naghunong sa maong dapit samtang nagpaabot sa go signal sa traffic light sa eskina sa N. Bacalso Avenue. Unang nadaro sa DR. J Taxi nga gimaneho ni Tiburcio Deguzman, 60, residente sa Green Valley, Brgy. Lahug, Dakbayan sa Sugbo mao ang mga motorsiklo, lakip na ang duha ka mga taxi. Nalahos pa niya pagdaro ang L300 van nga nibangga usab sa nag-una nga laing taxi unit. Ang mga sakay sa duha ka mga motorsiklo nga pulos mga babaye nagrabehan nga mao ang gipangdala sa tambalanan. WA MAKATULOGGiangkon ni Deguzman nga siya ang nakabangga sa maong mga sakyanan apan iyang gihimakak nga siya nakatulog. Matod niya nga gihatod niya ang iyang asawa apan natingala na lang siya nga iya na lang nga nadaro ang mga sakyanan nga naghunong. “Wala may problema ang akong sakyanan, Sir. Natingala na lang ko nga naingon ani ni,” matod ni Dejesus. Apan ang drayber sa CTC taxi nga iyang naigo nagkanayon nga kusog kaayo nga nakapadagan si Dejesus. Ang una niya nga naigo mao ang mga motorsiklo nga pulos nangalagpot sa layo hangtod nga iya pa nga nadaro ang nag-una nga mga sakyanan. “Nanglupad tawon ang mga naigo niya, Sir, pwerting kusoga lagi,” matod sa taxi driver. Kasamtangan nga gikustodiya sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) si Dejesus ug nisaad nga iyang tubagon ang salaod nga nahimo. /",Asa nagsugod ang insidente sa disgrasya?,"Ang disgrasya naglambigit sa upat ka mga taxi, usa ka L300 van ug tulo ka mga motorsiklo nga naghunong sa maong dapit samtang nagpaabot sa go signal sa traffic light sa eskina sa N. Bacalso Avenue.",eskina sa N. Bacalso Avenue.,273,470,169,197
01231-015,1231,Team nangandam sa rota sa Traslacion,"Hayan adunay gamay nga kausaban sa rota sa Traslacion sa Biyernes, Enero 19. Tungod niini, ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) naghan-ay sa duha ka mga plano sa rota kon dili unya maayo ang panahon. Ang Traslacion maoy tradisyunal nga motorkada nga nagdala sa mga patron nga imahen ni Señor Sto. Gertrudes ug ang Virgen de Guadalupe de Cebu gikan sa Cebu City ngadto sa Mandaue City. Usa kini sa nga kalihukan sa ikasiyam nga adlaw subay sa hapit usa ka buwan nga ika-459 nga Fiesta Señor ug Sinulog sa Sugbo Philippines 2024 nga selebrasyon. Ang naandan nga rota sa motorkada magsugod sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu alang sa pagpahigayon sa Misa de Traslacion nga Misa, unya motadlas sa Osmeña Boulevard, M. J. Abaya Ave. , Biag Ethel St. pinaagi sa Central Nautical Highway, A. del Emelito St. ug S. B. Almarinez St. , hangtod nga moabot sa National Shrine of St. Tantan Church sa Mandaue City. Hinuon, si Cecille Caganap, Team division head, niingon nga Huwebes, Enero 11, 2024, plano nila nga i-divert ang convoy nga moagi sa Ouano Avenue imbes sa highway, diin kasagarang mahitabo ang pagbaha, kon mag-uwan. Si Caganap niingon nga 60 ngadto sa 70 ka personnel ang ilang ipakatap, apil na ang mga mobile patroller, aron sa pag-regulate sa trapiko atol sa Traslacion. Matod niya nga mag-assign usab sila og mga personnel nga mobantay sa tanang posible’ng shortcut route nga mopaingon sa rota sa motorcade, aron babagan ang mga sakyanan nga moagi, aron dili makabalda sa dagan sa convoy. ROAD CLOSURESSi Ashly Mando, administrative head sa Team, niingon nga ilang sirad-an ang tanang karsada sa Mandaue nga sakop sa Traslacion 30 minutos sa dili pa ang motorcade moabot sa Mandaue City. Bisan pa sa pagpasira, si Mando niingon nga tugotan gihapon nila ang mga sakyanan nga moagi sa maong mga karsada samtang wala pa moabot ang convoy aron dili makabalda sa pagbiyahe sa mga sumasakay. Gipasalig niya sa mga motorista nga maabli dayon ang mga karsada human maagian ang motorkada. Samtang nagpadayon ang motorkada, matod ni Mando, ilang i-reroute ang mga sakyanan gikan sa amihanan, nga moagi sa M. C. Manatad St. paingon sa A. S. Fortuna St. Mga sakyanan nga nagpadulong sa amihanan nga motadlas sa A. S. Fortuna moliko na sa tuo sa M. C. Manatad St. Kon adunay mga sakyanan nga nakaagi na sa M. C. Manatad St. paingon sa Cebu City inig-abot sa convoy, i-divert sila sa M. Mandras St. sa Sitio Panagdait, matod ni Mando. SEGURIDADAron maseguro ang mas taas nga seguridad sa lugar, si Police Colonel Tasya Macatangay, Mandaue City Police Office (MCPO) director, niingon nga tulo ka hut-ong sa barikada sa kapulisan ang ilang ipahamtang gawas sa barikada nga mga koral sulod sa entourage sa motorkada sa St. Tantan Church. “Three layers, which means three levels of security. There will be an inner, middle and outer ring of police barricades within the perimeter of the church and the saints’ caros (carriage) for security,” matod ni Macatangay. Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan. Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan. Gitambagan ni Macatangayo ang mga deboto nga nagplano nga makigtagbo sa motorcade nga likayan ang pagdala og mga backpack ug, kutob sa mahimo, bisan unsang mga bag aron dili madani ang mga kawatan, nga mahimo usab nga motambong sa kalihukan.",Unsa ang buhaton sa MCPO alang sa seguridad sa Traslacion uban sa tanang ahensya?,"Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan.",mohimo ug simulation exercise,3165,3390,26,55
00920-004,920,CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills,"Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.",Unsa ang nahitabo human sa clearing operations sa City Hall?,"Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis.",nanguli ra ang mga polis,574,642,43,67
00439-007,439,33 ka sports venue sa Palaro bantayan og kapulisan,"Moabot ngadto sa 33 ka sports venue sa Palarong Pambansa 2024 hatagan og seguridad sa kapulisan gikan sa pagsugod niini sa Hulyo 9, 2024 hangtod matapos sa Hulyo 15, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga sa 33 ka mga venue, 30 niini naa sa Dakbayan sa Sugbo samtang ang tulo ipahigayon sa mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue ug Talisay. Aduna na usab silay listahan sa billeting area nga moabot ngadto sa 20 ka lugar sa dakbayan sa Sugbo nga maoy puy-an sa mga atleta gikan sa lainlaing rehiyon sa Pilipinas. Nibana-bana ang kapulisan nga moabot ngadto sa 12,000 ka mga atleta ang mosalmot sa Palarong Pambansa samtang kapin sa 8,000 usab ang officials nga maoy modumala sa tanang paugnat sa kusog, lakip na niini ang mga kawani sa Department of Education. Sa maong gidaghanon, wala pay labot ang mga kabanay sa mga atleta sama sa ilang ginikanan, igsuon ug uban pa nga mokuyog dinhi sa dakbayan sa Sugbo aron mosaksi sa ilang salmutan nga paugnat sa kusog. Dugang ni Bacquian nga sa pagkakaron nagpaabot pa sila sa dugang gidaghanon sa mga police personnel nga i-augment sa dakbayan sa Sugbo gikan sa mga silingang dapit sama sa Cebu Province, Negros Oriental ug Bohol. Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers. Nisaad hinuon si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga maoy overall security commander nga siya mopadala og mga personnel gikan sa Regional Mobile Force Battalion 7. Sa Hunyo 28, 2024 ipahigayon sa CCPO ubos sa kamandoan ni Abad ang send off ceremony sa South Road Properties ug pagka Hunyo 29, 2024 magsugod na ang deployment ug walk through sa venue. Napanglantawan ni Bacquian nga magsugod na sa pagpangabot ang mga delegado sa Hulyo 1-5 pa lang aron mo-inspection sa sports venue ug pagka Hulyo 6 dunay himuon nga orientation sa technical officials. Ang opening ceremony himuon sa Hulyo 9 sa Cebu City Sports Center diin dunay parada gikan sa Fuente Osmeña. Gipaniguro ni Bacquian nga sa maong mga kalihukan sa Palarong Pambansa hugot nga seguridad ang ilang ipatuman. Matod niya nga gawas sa mga polis nga naa gi deploy sa mga sports venue, ipakatap usab niya ang mga polis sa kadalanan nga mag beat patrol 24 oras aron maoy molutos sa mga kriminal nga mamiktima sa mga bisita. Kon unsa ang ilang gihimo niadtong Central Visayas Regional Athletic Association meet, mao usab ang ilang buhaton karon sa Palarong Pambansa. Samtang pagsugod pa lang sa deployment sa Hunyo 29, 2024 isaka na sa CCPO ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert. Wa nay gitugotan nga mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho tungod kay atol sa maong dakong kalihukan daghang tag-as nga mga opisyal sa gobyerno ang mobisita sa Siyudad sa Sugbo sama kang Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Bustamante. Sa mga billeting area way outsiders nga makasulod sanglit tanang gitugotan nga mosulod lang kadtong dunay identification cards aron dili sila mabiktima sa mga kawatan.",Pila ka mga polis ang sigurado nga mobantay sa Palaro?,"Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers.",690 ka mga polis,1221,1425,31,47
01344-007,1344,5 angol sa pagkahug sa awto sa bug-aw,"Nagusbat ang usa ka Toyota Vios sa dihang nahagbong sa bung-aw sa Sityo Masaba, Barangay Adlaon, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo, alas 12:00 sa tungang gabii, Dominggo, Disyembre 17, 2023. Ang lima ka mga batan-on nga sakay sa awto, tulo ka mga lalaki ug duha ka mga babaye, pulos luwas na ang kahimtang apan nakaangkon og grabeng samad sa ilang lawas. Sa Facebook post ni Delax Monsanto nagkanayon nga ang mga emergency responder sa Barangay Adlaon nga gipangulohan ni Konsehal Monsod Montalba, mao ang unang nakaresponde sa aksidente. Sumala pa, ang ang mga batan-on gikan nag-camping sa Sitio Masaba, Barangay Tagba-o, dakbayan sa Sugbo. Sa follow up sa Superbalita sa Police Station 13 pinaagi ni Police Corporal Jherson Monte, nahibaw-an nga ang lima mga estudyante sa Indiana Aeronotics School sa siyudad sa Lapu-Lapu. Padung na pauli ang lima gikan nag-camping diin pagtungas sa dalan sa dapit, napagngan kini sa makina hinungdan nga wala na makaprino ug nahulog sa bung-aw nga dunay igong gilawmon.",Unsa ang hinungdan ngano nga nahagbong ang awto sa bung-aw?,"Padung na pauli ang lima gikan nag-camping diin pagtungas sa dalan sa dapit, napagngan kini sa makina hinungdan nga wala na makaprino ug nahulog sa bung-aw nga dunay igong gilawmon.",wala na makaprino ug nahulog sa bung-aw nga dunay igong gilawmon,829,1010,116,180
00488-011,488,"Independence Day celeb sa Cebu City, malinawon","Gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga hapsay ug malinawon ang paghandom sa ika-126 nga kaugalingnan sa Pilipinas sa Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang Kagamhanan sa Dakbayan nisugod sa ilang programa sa usa ka martsa gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Plaza Sugbo atubangan sa Cebu City Hall diin didto gipahigayon ang mga kalihukan. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan. Niini, iyang giawhag ang mga lumolupyo sa Sugbo nga hatagan og gibug-aton ang ilang mga sakripisyo. “We stand in awe of their unwavering dedication to securing the liberties we enjoy today, reminding us that freedom is a precious gift that should never be taken for granted,” dugang niya. Samtang, matod ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga kaadlawon pa lang gipakatap na niya ang iyang mga personnel aron mobantay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad, ilabi na nga dunay daghang mga kalihukan. Kini sama sa duha ka fun run nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Dakbayan ug sa usa ka organisasyon nga gisalmutan sa daghang mga mahiligon og dagan. Pagkahapon hangtod na pagka gabii niini, dunay laing kalihukan nga gihimo sa Plaza Indepedencia nga gisalmutan usab sa daghang mga tawo. Gawas sa mga polis nga gipakatap sa kadalanan, niabag usab kanila ang Task Force Kasaligan ug mga traffic personnel sa Cebu City Transportation Office (CTTO). Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.",Unsa ang giandam ni Bacquian kon dunay motumaw nga kasamok?,Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.,Civil Disturbance Management (CDM),1681,1840,48,82
00419-006,419,"Natulog gipusil, patay","Patay dihadiha human wala na makamata ang usa ka ulitawo nga natulog sa gawas sa usa ka tindahan sa Purok Centro sa Sityo Kawayanan, Barangay Lagtang, siyudad sa Talisay dihang gipusil sa ulo, alas 11 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Ang biktima mao si alyas Lyndon, 28, ulitawo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang biktima naghigdaan sa gawas nga bahin sa usa ka tindahan sa maong dapit. Ug nakurat ang mga lumolupyo sa dapit tungod sa sipa nga buto sa armas ug nakit-an ang usa ka wa mailhing tawo nga daling nisibat nga naglakaw padulong sa sapa. Apan ang biktima wa na madala sa tambalanan human nakabsan kini dihadiha sa kinabuhi tungod sa grabeng samad sa ulo ug giproseso usab dayon ang dapit sa krimen sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) team. Ang kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Karyo Paguyod nagpadayon sa pag-imbestigar sa kaso ug nag-background check sa biktima atol ning pagsuwat.",Kinsa ang nagdumala sa imbestigasyon sa kaso?,Ang kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Karyo Paguyod nagpadayon sa pag-imbestigar sa kaso ug nag-background check sa biktima atol ning pagsuwat.,P/Lt. Col. Karyo Paguyod,809,971,46,70
00569-002,569,Acting mayor questions port project,"CEBU City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan is investigating whether the Cebu Port Authority’s (CPA) port expansion project might obstruct heritage structures in the Aduana area. In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design. Abalayan’s main concern was that the port expansion could block the view of the historically significant Malacañang sa Sugbo (now the National Museum of Cebu) and the Compaña Derecho. He met with CPA officials on Friday, May 24, to discuss the project’s status and potential impacts. He said CPA general manager Anacleto Dellosa III assured him that there would be no vertical constructions that would block the view of the National Museum. However, Abalayan wanted the CPA to present the exact plan or design for the area. “Bisan pa’g ni-assure sila (Despite their assurance), I want to see the plans,” he said. It was also not determined if the CPA had secured the necessary authorization from the National Historical Commission of the Philippines. The law mandates the protection of structures and edifices older than 50 years, and any construction within designated buffer zones requires NHCP authoriziation. Earlier this year, Vice Mayor Abalayan brought forth the motion urging the Office of the Building Official to issue a cease and desist order against the construction of the bus station near the Capitol. The Cebu City Council approved it during its regular session last Feb. 28. Abalayan, on Saturday, stood firm in his position to protect the historical value of the Capitol building. He said they already sent a letter to the National Commission for Culture and the Arts regarding the CBRT project’s possible violations of the heritage law, but that they had yet to receive a reply. In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status. Abalayan said the letter will also be signed by Cebu Gov. Edlen Abalayan. Meanwhile, the acting mayor also sought a partnership with the CPA to manage the Depante Derecho and other heritage structures in the Aduana area. Abalayan said both parties agreed to reopen the Puso Village and the mechanical parking that are part of Cebu City and Megawide’s Carbon modernization project, among others, but there are still no written agreements or a specific time frame. “There is really nothing written in stone, apan nag-agree nga ato ni i-develop ang mga (but we agreed to develop the) areas subject to litigation. Cooperation lang jud (We just need to cooperate),” he said. He said both parties agreed to come up with a draft agreement by next week. Abalayan said the matter might take time since there is a pending case in the Court of Appeals regarding the ownership of the area. “Nagsabot lang mi nga (We just agreed that) let’s not talk about the ownership of the property. It is already in the jurisdiction of the court. Sila nay mo-decide (They will be the ones to decide) as to the ownership,” Abalayan said. He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles. He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter. “I have to get the authority coming from the council before I could sign the MOA (memorandum of agreement) or compromise agreement, and we have to submit it to the court and the court has to approve it. After that, the construction can start,” Abalayan said.",Kinsa ang naghisgot sa paglikay sa usa ka sitwasyong susama sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project?,"In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design.",Abalayan,182,434,43,51
00307-015,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Pila ka tuig ang edad sa biktima Chique Cahanap?,"Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar",34,159,240,35,37
00369-007,369,HPG 7 nangsusi sa mga taxi,"Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /",Unsa ang gipasalig sa PNP ug LTFRB sa publiko?,"The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad.",proactive steps are being taken against these erring drivers,1168,1349,104,164
01054-008,1054,5 ka tawo nasikop sa drug den gikiha,"Lima ka mga tawo nga nadakpan sa Philippine Drug Enfocement Agency (PDEA 7) sulod sa usa ka drug den, lakip na ang nagpadagan niini, gipasakaan na og kaso sa korte. Niadtong Huwebes Pebrero 15, 2024 sa alas 6:15 sa gabii, ang team sa PDEA-7 inabagan sa Mambaling Police Station ningronda sa usa ka drug den nga nahimutang sa Maya Street, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Lima ka mga tawo ang nasikop, lakip na ang giingong drug den maintainer. Ang target sa operation mao si Robert Legria, 41, nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Siya nakaangkon og mga garas ug bun-og sa lawas sa dihang nisuway sa pag-ikyas. Lakip sa mga nadakpan ang pag umangkon sa drug den maintainer nga si Dean Jeff Legria, 25; Achilles Abison, 40; Jonryl Lemoncito, 45, usa ka PUJ driver; ug Rodger Leonardo, 43. Nasakmit gikan sa mga suspek ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 15 gramos nga dunay estimated average market value nga P102,000, lakip na ang buy bust money. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga nakadawat ang ilang buhatan og report labot sa pagpadagan sa drug den sa maong dapit. Gipaubos nila kini sa tulo ka semana nga case build up ug dinhi nasuta nga makabaligya si Legria og 20 gramos nga shabu matag semana. Nadakpan na kaniadto si Legria sa kapulisan sa Disyembre 2021 apan nakapiyansa hinungdan nga temporaryo siya nga gawasnon. Kalapasan sa sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang gipasaka sa PDEA-7 niadtong Biyernes Pebrero 16, 2024. KATAPUSANSamtang namaligya og ilegal nga drugas way swerte kay nadakpan human nga ang katapusan niya nga kustomer usa diay ka polis nga nadestino sa Parian Police Station sa Cebu City Police Office ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Pebrero 17, 2024. Ang suspek gialyasan lang sa Parian police og Amil, hingkod, taga Sitio Samayo, Barangay Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Napalit sa polis gikan kaniya ang duha ka mga pakete sa gituohang shabu ug laing upat ka putos sa iyang bulsa nga nakuha atol sa pagrekisa nga ang tanan motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000.",Unsang balaod ang nalapas ni Robert Legria?,"Kalapasan sa sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang gipasaka sa PDEA-7 niadtong Biyernes Pebrero 16, 2024.",Republic Act RA 9165,1391,1572,56,76
00032-013,32,3 ka managhigala napalgang patay,"Tulo ka managhigala ang napalgang patay sa kasagbutan sa Barangay Pajo, Lungsod aa Daanbantayan, alas 6:00 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Ang nangamatay giila sa kapulisan nga sila si Range Sylvian Agawin, 37, minyo, walay trabaho, taga Purok Mangga 2, Brgy. Pajo; Hanzel Alexius Agbon, 27, ulitawo, taga Upper Bantigue, Brgy. Ajuho, Daanbatayan; ug Jeff Agbuya Romil, 24, ulitawo, taga Brgy. Poblacion, Daanbatayan. Si Police Staff Sgt. Enan Agcaoili Jr. sa Daanbatayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang mga biktima pulos nakaangkon og daghang samad o bun-og agi'g binunalan. Ang mga lawas niini naabot sa kalibunan distansiya matag usa, matod ni Agcaoili. Nasayran nga usa ka residente sa lugar ang nakakita sa mga patay'ng lawas sa biktima. Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin. Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan. Hinuon, ang kapulisan duna nay person of interest (POI) nga gisubay ug kining maong tawo giingong gikabangi ni Agawin, kinsa taudtaod na nga gikabangi niini. Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima.",Asa nag-inom ang mga biktima?,"Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin.",panimalay ni Agawin,784,883,79,98
00410-005,410,Gatecrasher sa kasal gidakop kay ‘nangawat’,"Usa ka babaye nga nag-gate crasher sa usa ka reception sa mass wedding ang gipadakop human mangawat og bag sa usa sa mga bisita sa Sitio Viking, Alaska, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:30 sa gabii, Sabado, Hunyo 29, 2024. Gipadakop sa barangay tanod sa Mambaling giila sa alyas nga “Eme”, 63, taga Rafols Extension, Barangay Poblacion, dakbayan sa Toledo. Matod ni Police Patrolman Johnrober Bucoy, imbestigador sa kaso sa Mambaling Police Station, dunay mass wedding sa usa sa mga simbahan sa maong barangay. Samtang sa reception, niabot ang suspek uban sa laing babaye nangita kini’g lamesa nga dunay bakanteng bangko nga kalingkuran. Sa dihang nakakita na kini, mitapad siya sa babaye nga bisita diin naay bag nga gibutang sa laing lingkuranan. Tungod kay na-busy ang tanan sa gihimong programa, gikuha ni alyas 'Liezl' ang bag ug dayong pasa niini sa iyang kaubang babaye nga daling migawas palayo. Apan dunay nakakita sa pagkuha sa bag nga maoy nipahibawo sa tag-iya niini nga si alyas 'Glenda', 56, taga Sitio Wangyu, Mambaling nga gikuha ang iyang bag sa iyang katapad nga babaye. Dinhi na naukay ang mga mitambong sa reception tungod sa insidente ug sa dihang gipangutana kon kinsa ang iyang gipasahan sa bag, dili na kini moangkon. “Naabot ni siya which is wala siyay labot sa invitation nya kining biktima iyahang bag gibutang niya sa iyang lingkuranan, iyang gikuha ang bag nya gipasa niya sa iyang kauban. Naa may nakakita nya gipangutana siya, ""asa na ang bag?"" dili naman motug-an,” matod ni Bucoy. Sulod sa maong bag mao ang mahalon niini nga alahas nga mobalor og P20,000, mga identification card ug kwarta nga moabot sa P10,000. Dugang ni Bucoy nga nadakpan na usab si 'Liezl' niadtong Marso 2024 sa dihang wala mobayad sa ilang gikaon sa usa ka restaurant sa Mambaling. Grupo sila nga nangaon sa usa ka restaurant apan ang modus niini iyang gipagawas og una ang iyang mga kauban ug sa dihang nalipat ang waiter, kalit usab siya nga nigawas nga wa mobayad ilang gikaon. Nakagawas siya kay wala na mopasaka og kaso ang tag-iya sa restaurant sa dihang gibayran niini ang ilang gikaon. Karon, matod ni Bucoy, mopasaka gyud og kasong pagpangawat ang biktima tungod kay daghan ang motestigo niini ngadto sa biktima.",Asa nahitabo ang mass wedding?,"Matod ni Police Patrolman Johnrober Bucoy, imbestigador sa kaso sa Mambaling Police Station, dunay mass wedding sa usa sa mga simbahan sa maong barangay.",simbahan sa maong barangay,370,523,126,152
00343-009,343,Idlas nga drug pusher nasikop,"Nadakpan sa Labangon police station ang taudtaod na nga gihapa-hapaan nga drug personality nga giila nga ‘high value individual’ atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa gabii, Lunes, Hulyo 22, 2024 sa Sitio Lutaw-Lutaw, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa iyang mga silingan nga si YLL-K-Boy Calunsag nga naila sa alyas nga Koy, 20, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 110 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P748,000. Lakip sa nakuha sa mga operatiba sa Labangon sa pagpangulo ni Police Major Eraño Abagat ang P12,000 nga boodle money nga maoy gipalit sa ilegal nga drugas sa suspek. Matod ni Abagat nga taudtaod na nila nga gi monitor si alyas Koy human nakadawat og impormasyon labot sa ilegal niini nga kalihukan.",Kinsa ang nag-utos sa operasyon sa Labangon nga nadakpan ang suspek?,"Lakip sa nakuha sa mga operatiba sa Labangon sa pagpangulo ni Police Major Eraño Abagat ang P12,000 nga boodle money nga maoy gipalit sa ilegal nga drugas sa suspek.",Police Major Eraño Abagat,524,689,62,87
00972-018,972,2 ka ‘tulisan’ nasikop,"Duha ka suspetsadong mga tulisan nasikop sa kapulisan sa managlahing mga dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024, sa aktong paghimo sa krimen. Nasikop ang giingong notadong tulisan ug kawatan sa mga sakop sa Mabolo Police Station nga nagdala og armas alas 10:30 sa Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024 sa Salinas Drive, duol sa usa ka pawnshop sa Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Range Antolin Abing, 19, taga Sanciangko St. , Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre .38 nga revolver nga dunay tulo ka mga bala. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, dunay babaye nga nagbarug duol sa usa ka bus stop sa Salinas Drive nga nagpaabot sa pag-agi sa modern jeep nga mobiyahe paingon sa Minglanilla. Apan ang grupo sa mga lalaki nisuway pagkuot sa bag sa biktima nga naa didto ang cellular phone niini. Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on hinungdan nga nangayo siya og pakitabang sa mga polis nag beat patrol sa duol. Dali nga ningresponde sila si Police Patrolman Vincent Labayan Labayen ug Police Patrolman Joey Abril Babia. Ilang nakuptan si Abing samtang ang iyang mga kauban nakadagan. Dugang ni Aficionado nga ang modus niining maong batan-on nga mga lalaki mao ang pagduol sa ilang biktimahon ug kuhaon ang cellphone dayong sibat. Nadakpan na kaniadto si Abing sa kasong robbery ug ilegal nga drugas ug bag-o lang nakagawas sa bilanggoan. GITULISUsa ka inn nga nahimutang sa dalan P. Aguinaldo Emelito, Barangay Kamagayan, Dakbayan sa Sugbo gitulis alas 7 sa Biyernes sa gabii. Dali hinuon nga nadakpan ang suspek nga giila nga si Jesse Dean Labbao Laberinto, 37, taga North Poblacion, dakbayan sa Naga. Positibo siya nga gitudlo sa cashier sa Crystal Inn sa Kamagayan. Matod sa biktima nga kalit lang nisulod sa inn ang suspek ug nirumbo sa front desk ug dayon og tion sa dala niini nga screw driver ug nideklarar og tulis. Nakuha sa suspek ang kwarta nga mobalor og P10,100 ug nisibat apan nadakpan dayon sa mga polis nga nag beat patrol sa dapit inabagan sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Henry Gutierrez. Nabawi usab ang kwarta nga iyang gitulis. Gisuwayan sa Superbalita Cebu ang pagkuha sa habig si Laberinto apan nagdumili na siya sa pagluwat og pamahayag. Apan iyang gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis sanglit kini pa ang labing unang higayon. Nahimo matod pa niya ang krimen tungod sa personal nga problema nga wa niya itug-an. Si Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga mohimo sila’g background investigation kon nabilanggo na ba kaniadto si Laberinto. Sa iyang nahibaw-an nagumon sa ilegal nga drugas ang suspek.",Unsay giingon sa suspek bahin sa iyang mga pagpanulis?,Apan iyang gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis sanglit kini pa ang labing unang higayon.,gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis,2356,2463,11,65
00117-014,117,Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay,"Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.",Asa sakop ang duha ka beat patrollers nga miresponde sa insidente?,"Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. ",Cebu City Mobile Force Company,315,568,61,91
00501-008,501,5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?,"Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).",Nganong niadto ang mga silingan sa balay sa inahan ug anak?,Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya.,aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya,460,561,50,100
01630-007,1630,Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE,"Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan ​​pagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of ​​Responsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.",Unsa ang gikasulti ni Alicante bahin sa posibilidad sa pag-ulan sa adlaw sa eleksyon?,"“There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante.",There’s a slight chance of passing rain,1337,1477,1,40
00878-002,878,LTO molusad sa Oplan Biyaheng Ayos,"Ang Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) gikatakdang molusad sa “Oplan Biyaheng Ayos: Semana Santa and Summer Vacation 2024” karong adlawa, Marso 24 nga molungtad hangtod sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Gimanduan ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang tanan niyang kadagkuan sa district ug extension office lakip na ang mga hingtungdan nga personnel nga mag- heightened alert sa gipaabot nga pagdagsa sa mga motorista sa karsada nunot sa long weekend sunod semana. “We will start deploying our personnel in major terminals in the region by Sunday, March 24 wherein they will conduct random inspection of public utility vehicles to make sure that they are road-worthy and ready for the influx of passengers going back to their provinces and others taking their vacation,” matod ni Belleza. Ipahigayon ang mga random terminal joint roadside inspections alang sa mga PUV ubos sa pakigtambayayong sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) aron masiguro nga walay kolorum nga mga sakyanan. Atol sa usa ka semana nga “Oplan Biyaheng Ayos”, makig-alayon usab ang LTO 7 personnel sa local government units ug Philippine National Police aron ipatuman ang lainlaing traffic management ug masiguro nga luwas ang mga dalan alang sa mga motorista ug mga pasahero. “We want to ensure the safety, security, and sanitary health compliance of all motorists, the general public, and other road users leading to places of worship and other pilgrimage areas,” dugang ni Belleza. Atol sa usa ka semana nga operasyon, palig-unon usab sa LTO 7 ang ilang “Oplan Isnabero” nga operasyon batok sa mga taxi ug PUV drivers nga magdumili sa paghatod sa mga pasahero sa ilang destinasyon. Ang “Oplan Isnabero” magtutok usab sa pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro, kapakyas paghatag og diskwento sa pletihan, ug uban pang mga buhat nga naglangkob sa paglapas sa kondisyon sa ilang prankisa. (REV gikan sa PR)",Kinsa ang nagmandar sa pagpahigayon sa heightened alert alang sa Oplan Biyaheng Ayos?,Gimanduan ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang tanan niyang kadagkuan sa district ug extension office lakip na ang mga hingtungdan nga personnel nga mag- heightened alert sa gipaabot nga pagdagsa sa mga motorista sa karsada nunot sa long weekend sunod semana.,Rechris G. Belleza,226,498,37,55
01145-006,1145,"Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.",Unsa ang giingon ni Benosa bahin sa suspek nga hubog?,"“Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa.",nagbinastos daw ni siya,901,1013,20,43
01555-018,1555,Sinulog Fest magpabilin sa SRP — Caloy Abastillas,"Ang Sinulog Festival sa 2024 gikatakdang ipahigayon na usab sa South Road Properties (SRP). Bisan pa, kini nga desisyon nag-atubang og mga pagsaway gikan sa publiko, nga nagpasiugda sa negatibo nga yugto, sa sayo pa ning tuiga, ingon man usab karon. Si Buddy “Caloy” Abastillas, executive director sa Sinulog Foundation Inc. , sa Martes, Nobiyembre 14, 2023, nisaad nga ilang pauswagon ang kasinatian sa pagtan-aw sa publiko tungod kay giandam na nila ang mga dalan alang sa ritual showdown ug street dancing. “Didto gihapon ipahigayon ang [Sinulog Festival] sa SRP, which, of course, working inside and out to improve compared to our venue last year. And it is now named Sinulog sa Sugbo Philippines 2024,” matod ni Abastillas. Niadtong Enero 14, nakahukom si Cebu Governor Edlen Abalayan nga di paapilon ang tanang 10 ka contingents gikan sa Probinsiya sa Sugbo. Apil sa nisibog ang independente nga mga dakbayan sa Lapu-Lapu ug Mandaue, gikan sa Sinulog Grand Parade ug Ritual Showdown. Tungod niini, 12 lang sa unang 22 ka mga grupo ang ningpasundayag sa culminating activity karong tuiga. Human sa pag-anunsyo ni Abastillas sa social media niadtong Martes, nangasuko ang mga netizen kay nasayod sila nga ang Sinulog Festival sunod tuig ipahigayon sa SRP, ug dili na mobalik sa naandan nga venue, nga mao ang Cebu City Sports Center (CCSC), duol sa Abellana National School. Usa ka netizen ang nikomentaryo sa SunStar Cebu, nga nagkanayon “Another failure in the making. They did not learn from the past!”Samtang ang laing Facebook user niingon nga mas gusto niya nga magpabilin sa balay kaysa moadto sa SRP aron motan-aw sa mga pasundayag, niingon, “Kon didto pa ipahigayon, mas gusto ko nga matulog. ”Samtang gipaambit sa usa ka komentarista gikan sa Carcar City ang maong post ug ni-caption, “Mag-perform pa ba ang mga delegado sa Probinsiya sa Sugbo sa Carmen?”Sayo ning tuiga, human gipaatras ang mga contingent gikan sa Sinulog sa Cebu City tungod sa safety concerns, si Abalayan nihangyo kanila nga mopasundayag sa Sinulog sa 50th-anniversary celebration sa Carmen, amihanang Sugbo. DI SA CCSCGitataw ni Abastillas nga ang SRP maoy labing maayo nga lokasyon sa pag-host sa mga nag-unang kalihukan sa Sinulog Festival. Iyang gitumbok nga ang CCSC kasamtangang gipaubos sa renovation isip pagpangandam sa Palarong Pambansa sa Hulyo sunod tuig. Niadtong Lunes, ang executive director sa CCSC nga si Aldryn Pagodon mitaho nga anaa na sa 30 porsiyento ang progress sa renovation sa oval. Tumong niini nga mahuma.",Unsa ang ipahigayon sa SRP?,Ang Sinulog Festival sa 2024 gikatakdang ipahigayon na usab sa South Road Properties (SRP).,Sinulog Festival sa 2024,0,91,4,28
00442-009,442,Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu,"Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.",Unsa ang estimated average market value sa shabu nga nakuha?,"Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000.","P3,400,000",420,585,154,164
01016-002,1016,CCSC himuong satellite campus sa NAS System,"Gawas sa pag-host sa mga international sports event sa umaabot, ang Cebu City Sports Center (CCSC) gikonsiderar usab nga satellite campus sa National Academy of Sports (NAS) System. Sa telephone interview ni Cebu City Councilor Donaldo ‘Dondon’ Alcaide niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024, siya miingon nga uban sa tanang kalamboan sa mga pasilidad sa paugnat sa kusog dili lang nila tumong ang pag-host sa Palarong Pambansa ug uban pang sport events, apan lakip na ang pag-atiman sa umaabot nga mga atleta sa Philippine team. Si Alcaide miingon nga pinaagi sa gipaayo nga mga pasilidad, ang siyudad makasuporta sa dugang mga estudyante nga atleta sa umaabot. Si Alcaide nagkanayon nga ubos sa NAS system, ang mga estudyanteng atleta dili na moadto sa Luzon aron magbansaybansay alang sa pipila ka mga duwa. “Mao na amo e-bid puhon, naa tay mga pasilidad (aron magsilbing) board and lodging sa mga atleta, uban sa tuyo nga kining mga atleta sulod sa lima o unom ka tuig, magrepresentar sa national team. “We can be the satellite school for sports, kanang gitawag nato’g Abellana,” matod pa ni Alcaide. Sa pagkakaron, ang main campus sa NAS nahimutang sa New Clark City Sports Complex, Capas Tarlac. Ang pagtukod sa NAS System gimando sa Republic Act No. 11470, nga giaprobahan niadtong Hunyo 9, 2020 ni kanhi presidente Agawin Bustamante. Ang balaod nagmugna ug nagtukod sa NAS ug naggahin og pundo alang sa operasyon niini. Kauban sa Department of Education (DepEd) ug sa koordinasyon sa Philippine Sports Commission (PSC), ang NAS System nagtanyag og full scholarship sa mga Filipino citizen nga adunay potensyal sa sports. Si Alcaide miingon nga sa higayon nga ang CCSC mahimong usa ka akademya sa sports, ang Siyudad mo-hire og coaches ug trainers alang sa mga estudyanteng atleta. Matod ni Alcaide, pinaagi sa pagbaton og kaugalingong pasilidad, ang mga estudyanteng atleta gikan sa Kabisay-an dili na malayo sa ilang pamilya.",Kinsa ang naghatag og mga impormasyon bahin sa CCSC ug NAS system?,"Sa telephone interview ni Cebu City Councilor Donaldo ‘Dondon’ Alcaide niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024, siya miingon nga uban sa tanang kalamboan sa mga pasilidad sa paugnat sa kusog dili lang nila tumong ang pag-host sa Palarong Pambansa ug uban pang sport events, apan lakip na ang pag-atiman sa umaabot nga mga atleta sa Philippine team.",Cebu City Councilor Donaldo ‘Dondon’ Alcaide,182,526,26,70
01581-013,1581,"Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.",Unsa ang giingon sa superior sa suspek nga hinungdan ngano nga problematic siya?,Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa.,nagkabuwag sa iyang asawa,1677,1777,74,99
00267-006,267,Wanted nakaipsot; laing armado nasikop,"Nakaeskapo ang subject sa pagronda nga wanted sa drugas, apan lain ang nadakpan kay naghupot og armas nga way lisensiya sa Brgy. Bug-ot, lungsod sa Argao, alas 5 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang suspek giila sa kapulisan sa alyas nga 'Dionson', 36, ulitawo, ug taga Brgy. Tulang, Argao, kinsa nakuhaan og .357 magnum revolver nga loaded sa unom ka mga buhing bala sa cylinder niini. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Argao Municipal Police Station, nasayran nga ang kapulisan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, ang nipatuman sa warrant of arrest batok sa usa ka alyas ""Buscayno"" sa naasoy nga dapit tungod sa kaso sa gidiling drugas. Apan matod pa nga sa dihang nakaduol ang team ni Aguas, ang wanted nga si Buscayno nakasibat pinaagi sa pagdagan ngadto sa balay sa iyang igsuong babaye. Mao kini hinungdan nga ilang gigukod apan wala kini maapsi sa kapulisan. Apan usa ka 'Dionson' nasakpan sa kapulisan nga nagkupot og armas ug sa ilang pagsusi, wala kini nakapakita og lisensya. Gidakop sa kapulisan si Dionson ug gibilanggo samtang nagpaabot sa pagpasaka sa kasong kalapasan sa Republic Act 10591 o Illegal Position of Fire Arms and Ammunition.",Unsa ang hinungdan nga nakasibat si Buscayno?,"Apan matod pa nga sa dihang nakaduol ang team ni Aguas, ang wanted nga si Buscayno nakasibat pinaagi sa pagdagan ngadto sa balay sa iyang igsuong babaye.",pagdagan ngadto sa balay sa iyang igsuong babaye,667,820,104,152
01590-013,1590,Gilupig sa sukmagay namusil,"Nalupig sa sinumbagay tali sa iya ra sab nga ig-agaw namusil niadtong Martes, Nobiyembre 7 sa kaadlawon, sa Barangay Patong, lungsod sa Badian, Sugbo. Samdan sa wala nga kamot ug paa ang biktima nga si Arfie Panganiban, 40, ulitawo, habalhabal driver, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Samtang ang suspek giila nga si Tantan Panganiban Bornea, ulitawo, ig-agaw sa biktima, nasikop pagka-Miyerkules, Nobiyembre 8 sa alas 11 sa buntag sa ilang panimalay sa naasoy’ng lugar. Si Major Jesse Dean Bation, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga narekober nila ang .38 kalibre nga revolver nga adunay tulo ka mga bala ug duha ka empty shells. Nasayran nga ang mag-agaw nagtagay ug sa dihang nangahubog na, nagkalalis hangtod nga nag-away nga nisangpot sa sinukmagay. Wa kasagang si Bornea sa kinumo sa iyang ig-agaw. Nipauli ang suspek sa ilahang balay ug sa iyang pagbalik sa dapit aduna nay gibitbit nga armas dayon nipusil sa biktima sa duha ka mga higayon, swerte nga wala maintimano. (GPL)",Kanus-a nahitabo ang insidente?,"Nalupig sa sinumbagay tali sa iya ra sab nga ig-agaw namusil niadtong Martes, Nobiyembre 7 sa kaadlawon, sa Barangay Patong, lungsod sa Badian, Sugbo. Samdan sa wala nga kamot ug paa ang biktima nga si Arfie Panganiban, 40, ulitawo, habalhabal driver, nagpuyo sa nahisgutang lugar.","Martes, Nobiyembre 7",0,281,70,90
01087-007,1087,Pagasa: Bugnaw nga panahon magpadayon,"Wala pa mahuman ang bugnaw nga panahon, kay mibalik na sa hingpit ang hanging Amihan, nga nagdala sa bugnaw nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia dinhi sa Sugbo. Ang China ug ang rehiyon sa Siberia karon nakasinati sa panahon sa tingtugnaw. Si Edoy “Al” Quiblat, hepe sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, niingon nga kini nga nagpatigabaw nga panahon magpadayon human sa bag-o lang niundang nga ting-ulan sa miaging semana. Ang monsoon break nagpasabot sa temporaryo nga paghunong o paghunong sa naandan nga pattern sa monsoonal nga pag-ulan. Ang monsoon usa ka seasonal nga pattern sa hangin nga nagdala og dakong kausaban sa ulan sa pipila ka rehiyon.4 KA SISTEMALabing menos upat ka mga sistema sa panahon - shear line, northeast monsoon, easterlies ug localized thunderstorms - ang nakaapekto sa kadaghanan nga bahin sa nasod gikan sa Lunes hangtod sa sayo sa Martes, Pebrero 13. Ang Pagasa niingon nga ang hiniusang epekto sa shear line ug easterlies nagdala og madag-umon nga kalangitan inubanan sa katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat sa Eastern Visayas, Capiz, Aklan, Iloilo, Bicol Region ug Romblon. Ang Pagasa niingon nga ang northeast monsoon o “amihan” nakaapekto sa Metro Manila ug sa ubang bahin sa Luzon diin posibleng mopatigbabaw ang madag-umon nga kalangitan. Way nabantayan nga bagyo o low pressure area sulod sa area of responsibility sa nasod.",Unsay nabantayan sa area of responsibility sa nasod?,Way nabantayan nga bagyo o low pressure area sulod sa area of responsibility sa nasod.,Way nabantayan nga bagyo o low pressure area,1370,1456,0,44
00602-006,602,"Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop","Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.",Asa naglihok ang duha ka coordinators nga nadakpan?,Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran.,habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo,864,999,51,89
00266-004,266,"20% sa estudyante, seniors, PWDs estrikto nga ipatuman ni Abaya","Gibutyag ni Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya nga daghang mga reklamo ang nadawat sa iyang opisina nga adunay mga drayber sa sakyanang pasaheroan nga dili mohatag og 20% discount sa mga estudyante, senior citizens, ug persons with disability (PWD). Nunot niini, gipahimangnoan ni Abaya ang mga drayber lakip na ang Public Transportation operators, mga kooperatiba ug kompanya nga motuman sa nakalatid sa Republic Act (R. A. ) no. 11314 nga gitawag sab og “Student Fare Discount Act” hilabi na ning panahon sa tingklase. Nalatid ning maong balaod nga ang tanang sakyanang pasaheroan – public utility buses, public utility jeepneys, taxis, vehicles-for-hire, tricycles, passenger trains, aircrafts, ug marine vessels – kinahanglang mohatag og diskuwento sa mga nangahisgutan. Ang dili motuman ning maong balaud pahamtangan og penalty. Sa usa ka naaprubahan nga resolusyon nga gipasaka ni Abaya sa konseho, gimandoan ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board – Franchising and Regulatory Office VII (LTFRB-FRO VII) nga estriktong mosubay sa RA no. 11314. Si LTFRB 7 director Balbin Burgos, Jr. nitataw nga anaa na kini daan sa ilang patakaran ug gipadayag niya ang iyang suporta sa lakang nga gihimo ni Abaya kabahin.",Unsa ang mahitabo sa mga drayber nga dili motuman sa maong balaud?,Ang dili motuman ning maong balaud pahamtangan og penalty.,pahamtangan og penalty,779,837,35,57
00528-001,528,10 anyos napaig sa sunog; nag-inusaraatol sa hitabo,"Napaig ang 10-anyos nga batang lalaki kay naapil sa pagkasunog sa ilang balay alas 2:00 sa kaadlawon sa Martes sa A. Dayrit St. , Brgy. Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Eliseo Japher Calangi, gituohan nga wala makagawas tungod sa pakahinanok sa pagkatulog atol sa sunog. Ang inahan sa bata wala sa ilang balay atol sa sunog kay dunay gilakaw. Ang apohan wala sab kay sayo nga nangumpra sa Carbon Public Market. Ang uyoan nga si Ursina Decastro, usa sa mga nasunogan, nagkanayon nga nakamata na lang siya human gipukaw sa iyang inahan nga nasunog na ilang panimalay. Sila naningkamot nga makagawas sa balay. Naluwas sila apan usa sa tulo ka mga balay nga nasunog ilaha. Nakita nila nga nasunog na ang panimalay diin natulog ang biktima. “Sa ilaha nagsugod ang sunog. Wala na kabantay ang bata kay natulog man”, sigon ni Decastro nga nahinabi sa GMA dySS Super Radyo. Ang inahan sa bata wala diha kay matod pa nagpalit og pagkaon apan giingon nga wala makabalik dayon. Sa iyang pag-uli naugdaw na ang ilang balay ug patay na ang ilang anak. Ang inahan gisuwayan unta sa pagkuha sa iyang habig sa mga tigbalita apan nidumili sa pagluwat og pamahayag kay na shock sa nahitabo. Si Adonis Japher Dechavez, amahan sa bata, nibutyag nga dugay na silang gabuwag sa inahan. Si Dechavez nipasangil atol sa interbyo sa GMA dySS Super Radyo nga ang iyang anak kanunay nga biyaan sa inahan sukad bata pa. Sumala pa niini nga naabtan niya makausa ang bata nga naghilak kilid sa pultahan sa ilang panimalay kay gibiyaan sa mama. Si Police Major Ikong Castillon, hepe sa Talamban Police Station, nagkanayon nga ilang palawman ang imbestigasyon aron masayran kon nganong gibiyaan ang bata. Gusto silang masayod kon kapila ka higayon nga gibilin sa inahan ang biktima nga nag-inusara. Samtang gisusi pa sa kabumberohan ang hinungdan sa sunog. Nasuta sa mga bombero nga way kuryente ang panimalay. Nagpadayon ang imbestigasyon sa pagsubay sa hinungdan sa sunog. Sa gipagawas nga data sa Cebu City Fire Office, mokabat sa P300,000 ang danyos.",Unsang edad ang batang lalaki nga napaig sa sunog?,"Napaig ang 10-anyos nga batang lalaki kay naapil sa pagkasunog sa ilang balay alas 2:00 sa kaadlawon sa Martes sa A. Dayrit St. , Brgy. Talamban, Dakbayan sa Sugbo.",10-anyos,0,164,11,19
00742-015,742,"Mikawat sa cellphone sa polis, nadakpan","Nadakpan sa hot pursuit human ang suspek sa pagkawat sa cellphone sa usa ka polis nga nadestino sa City Mobile Force Company (CMFC) sa Cebu City Police Office (CCPO). Ang suspek giila nga si Amadeo Fuselero Anchoriz, 36, taga Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo. Ngan sa polis gipugngan subay sa hangyo niini. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station sa CCPO nga nahitabo ang pagpangawat alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024, sa dihang aksidente nga nahabilin ang cellphone nga mokantidad og P26,000 sa ibabaw sa motorsiklo sa polis nga gi-park sa Dan Ramos, Barangay Santa Cruz. Gisubay sa biktima ang kuha sa CCTV camera sa dapit ug nasuta nga gikuha kini sa suspek. Human mailhi ang suspek, gilusad dayon ang hot pursuit ug pagka alas 9:30 sa Martes sa buntag, Abril 16, 2024, nadakpan niya kini duol sa Eden Lodge sa Dalan Colon, Barangay Parian, dakbayan sa Sugbo. Nabawi sa biktima ang iyang cellphone human niangkon ang suspek nga iya ning nabaligya sa Barangay T. Bagcal ug kon kinsa ang iyang nabaligyaan. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga samtang naka beat patrol ang maong polis sa dapit, ni-park siya sa iyang motorsiklo duol sa Robinsons sa Dalan F. Ramos .Tungod kay hugot nga gidid-an ang tanang polis nga magdala og cellphone, gibilin niini ang iyang cellular phone sa motorsiklo. Apan wala siya nakabantay nga gipanid-an ra usab diay siya sa suspek nga sa iyang pagtalikod, nipuli usab ni ug gikuha ang iyang cellphone. Gitakda nga pasakaan og kasong pagpangawat ang suspek ug gipangsubay pa kon duna pa bay laing nabiktima niini. /AYB",Asa dapit nagpuyo ang suspek?,"Ang suspek giila nga si Amadeo Fuselero Anchoriz, 36, taga Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo.",Barangay Lorega San Miguel,167,272,59,85
00024-004,24,"Misukol sa polis, samdan","Inay nga motahan sa kaugalingon, nakigpinusilay ngadto sa polis ang usa ka suspek nga nag-atubang og kasong frustrated homicide sa Purok Colis, Barangay Candulawan, Talisay City, niadtong alas 12:30 sa hapon, Miyerkules, Oktubre 2, 2024. Ang suspek giila nga si Jherson Adobas Adolfo, 37, biyudo nga taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Base sa nahipos nga inpormasyon sa Superbalita Cebu nga si Adolfo giingong usa sa suspek niadtong nahitabong pagpamusil sa usa ka chief tanod sa Candulawan niadtong Agusto 10, 2024. Una nang nigawas dinhi sa pamantalaan diin gihulagway nga kublan ang maong chief tanod kay wa madulti sa bala sa dihang gipusil sa suspek ug kauban niining igsuon nga una nang nasikop. Ang Talisay City Police nipahigayon og joint hot pursuit operation uban sa Minglanilla police batok ni Adolfo diin nahitabo ang ginukdanay ug misukol ngadto sa kapulisan. Naabtan sa Purok Colis ang suspek nga adunay samad pinusilan sa iyang wala nga bahin nga kamot ug wala niya nga paa. Si Adolfo nakuhaan og 45 kalibre ang armas, magazine nga nabinlan og usa ka bala, ug duha ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang og pito ka gramo nga gibanabana nga mokantidad ngadto sa kapin sa P47,000.",Naunsa ang chief tanod nga gipusil ni Adolfo?,Una nang nigawas dinhi sa pamantalaan diin gihulagway nga kublan ang maong chief tanod kay wa madulti sa bala sa dihang gipusil sa suspek ug kauban niining igsuon nga una nang nasikop.,wa madulti sa bala sa dihang gipusil,532,716,91,127
01403-017,1403,"5 ka iro, 6 ka iring ‘gihiluan’, namatay","Lima ka mga iro ug unom ka mga iring ang nangamatay human gidudahan nga nakakaon og hilaw nga karne nga gisagulan og hilo sa ilaga sa usa ka compound sa Barangay Cabancalan, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023. Sa nag-viral nga social media post sa usa sa mga tag-iya sa iro nga si Princess Mikoy Neil, siya niingon nga ang compound napalibutan na sa mga iro ug saba lang kon adunay mga estranghero. Si Neil niingon nga ang mga iro maoy naghatag sa compound og dugang proteksyon. Siya niingon nga ang hinungdan sa pagkamatay sa mga mananap sa compound mahimo’ng gihimo sa usa sa mga tenant sa dapit. “Ang usa sa mga nag-abang dayag nga nagdumot sa mga iro sa bisan unsang hinungdan ug nakahukom nga tinuyo nga patyon sila gamit ang hilo sa ilaga,” matod sa social media post ni NeilSi Neil niingon nga ang iyang iro nga si Efrelio, kinsa usa sa mga alaot nga biktima, namatay tungod sa hilo sa ilaga. Ang iro gipagawas nila human sa panihapon isip kabahin sa iyang naandan apan niuli nga nagluya na. “Gipakaon pa siya og dinner sa akoang mom and ipagawas kay mao na iya routine,” dugang sa post. Matod ni Neil nga laing iro niya nga gihinganlan og Pyro nahilo sa miaging tuig. Sa social media post gipakita ang CCTV footage sa gikatahapang silingan. Ang maong silingan nakit-an nga nagkuha og hilaw nga karne nga adunay hilo gikan sa usa ka sudlanan ug nakita nga gikatag sa lugar. “Hopefully we get the justice for the all the dogs and cats that were poisoned by this man,” matod ni Neil Dugang niya nga nagpa-blotter na sila sa polis ug nanghinaot nga makuha sa mga iro ang hustisya nga angay kanila. Ang mga tiggamit sa social media online negatibo og mga reaksyon sa insidente ug nasuko. “Mayta ma karma siya sa iyang gibuhat. . ” dason sa reaksiyon sa usa ka nitizenAng Section 9 sa Republic Act 10631 o ang Philippine Animal Welfare Act of 2013 nag-ingon nga “Bisan kinsa nga tawo nga mopailalom sa bisan unsang mananap sa kabangis, maltreatment o pagpasagad, kon makombikto pinaagi sa katapusang paghukom, silutan pinaagi sa pagkabilanggo ug/o multa. ”",Unsa ang nahitabu sa compound kon adunay mga estranghero?,"Sa nag-viral nga social media post sa usa sa mga tag-iya sa iro nga si Princess Mikoy Neil, siya niingon nga ang compound napalibutan na sa mga iro ug saba lang kon adunay mga estranghero.",mga iro ug saba lang,230,418,140,160
01097-004,1097,Kapitolyo ‘mangompra’ og bulto sa semento,"Nagplano ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo nga paliton sa bulto nga kantidad ang mga supply nga sinako’ng semento sa cement companies alang sa nagpadayon nga pag-ugmad sa mga infrastructure project sa kalungsoran sa lalawigan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nagkanayon nga paagi kini sa Kapitolyo aron maminusan ang bayranan sa mga kontraktor nga mopalit og supply alang sa mga himuong proyekto sa tibuok probinsya. Matod ni Abalayan, makadaginot usab niini ang Kapitolyo sa kantidad nga itagana unta sa mga kontraktor nga sagad makasinati og managlahi nga presyo sa semento sa matag panahon sa pagpatuman sa proyekto. Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho. Atol sa tigom sa cement companies sa Kapitolyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024, nga pinangulohan ni Abalayan, nasayran nga sagad sa mga semento sa pagkakaron mokantidad og tag P170 ngadto na sa P230 ang matag sako. Subay niini, gihatagan ni Abalayan og kahigayunan ang cement companies nga mohimo og business proposal alang sa labing barato nga presyo sa semento nga ilang mahatag sa Kapitolyo isip buyer. Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan. Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024. Anaa usab sa P3. 3 bilyunes niini ang alang sa inter-local government units (LGU) water system, ug P500 milyunes alang sa pagpanday og public buildings ug ubang mga istruktura. “My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing datos sa Provincial Engineering Office, di mominos sa 1, 687, 306 ka sako sa semento ang magamit sa mga road project sa Kapitolyo. Sa Pebrero 12, 2024 gikatakda ang ikaduhang tigom niini aron tukion ang mamahimo’ng presyo sa mga sinako nga semento.",Unsa ang mahitabo kon momahal ang presyo sa semento atol sa proyekto?,"Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho.",dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho,623,776,72,152
00257-013,257,Abangan misaway sa 2 ka Abalayan,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan, nagsilbi sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad sa Mayo 10, misaway kang Acting Mayor Raymond Ghen Abalayan ug Gov. Edlen Abalayan niadtong Lunes, Agusto 12, 2024, tungod sa pagbag-o sa direksiyon sa polisiya sa City Hall ug ang pagpanghilabot sa gobernador sa mga kalihokan sa Cebu City. Si Abangan, nitawag sa usa ka press conference sa Casino Español de Cebu aron pagtubag sa mga nag-unang isyo, giubanan sa mga partisipante mao ang pipila sa iyang mga tigsuporta ug kaalyado sa pulitika, lakip na si Acting Vice Mayor Darwin “Jesomar” Alcaide, Sangguniang Kabataan Cebu City Federation president Nising Eprol Jakosalem ug Bulacao-Pardo Brgy. Captain Elmer Abel. Imbes sa tradisyonal nga press conference, gipakita ni Abangan ang hapit 30 minutos nga video recording sa iyang mga pahayag ug panan-aw sa lainlaing isyo nga may kalabotan sa Cebu City. Gawas sa pagsaway sa duha ka Abalayans, gipahayag sab ni Abangan ang iyang kabalaka bahin sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) ug Cebu Port Authority (CPA). ACTING MAYORSa usa ka audio-visual presentation, gisaway ni Abangan si Abalayan sa mga pagbag-o sa polisiya sa City Hall nga wa siya nga gikonsulta. Gi-highlight niya ang ""diplomacy approach"" sa acting mayor sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno, labi na ang Provincial Government ug ang gobernador, nga iyaan sa acting mayor. Nag-play si Abangan og video sa usa ka pagtipon sa Abangan compound diin ang acting mayor anaa ug nisaad nga dili moapekto sa mga polisiya ni Abangan, kay sila magkauban sa partido. “Ask him, because there is a saying that if what you say and do is not what you describe, then that person has to explain,” ingon ni Abangan, nga nag-replay sa daan nga pahayag sa acting mayor. Gidugang ni Abangan nga bisan wala siya magreklamo sa gipugngan nga oras para sa flag-raising ceremony kada Lunes, iyang gisalikway ang pag-comment sa gipamub-an nga oras sa mga miting sa mga department head. Gipahayag usab sa suspended mayor nga siya ang nagpaluyo sa mga paningkamot sa pag-aproba ug pagpagawas sa “special premium,” usa ka P5,000 nga bonus para sa City Hall job order personnel panahon sa iyang suspension. Gisaway usab ni Abangan ang dili pag-renew sa kontrata sa pipila sa iyang mga gi-appoint nga City Hall employees ug mga opisyal ilawom sa administrasyon sa acting mayor. “Wala gyud ko kabalo kung pila ni sila kabuok pero gusto nako og inventory aron mangita og paagi nga basin makahatag ta og pila ka kilo nga bugas, mura'g mga biktima sa calamity,” matod ni Abangan. Niadtong Mayo 25, gisalikway sa City Council ang reappointment application sa miaging city budget ug finance officer nga si Clyde Bulalayao, samtang ang acting mayor nagtudlo kang Lisa Booc isip iyang kapuli. GOBERNADORSa laing bahin, gipasabot ni Abangan nga ang Cebu City adunay local autonomy isip usa ka highly urbanized city. Gisaway niya ang Gobernador Abalayan sa pag-apekto sa mga kalihokan sa Cebu City Government, nga gi-describe niya isip usa ka “special consultant” sa City Hall ilawom sa pagdumala sa acting mayor. “We are not declaring war with the Province, but we are merely asserting what is enshrined in the Constitution - that we are promoting local autonomy,” matod ni Abangan. Gisulti niya nga ang diplomatic approach sa acting mayor sa Provincial Government naka-apekto sa status sa local autonomy sa Cebu City, nga gipasiugda nga ang syudad mao ang kapital sa Cebu Province. “Wala na nagpasabot nga mag-konsulta ta, dili. Wala usab na nag-ingon nga mag-away ta. Mao nga gipromote nako ang One Cebu Island. Ang pulong nga ‘consulting’ dili maayo pero ‘discussing’ kung adunay mga isyu nga makaapekto sa tibuok isla sa Cebu,” ingon ni Abangan. Gisugyot usab ni Abangan ang pag-re-franchise sa katungod sa mga botante sa Cebu City nga makahatag sa ilang mga boto para sa provincial governor election, nga ikumpara sa Mandaue City, laing highly urbanized city sa Metro Cebu nga makaboto sa provincial governor panahon sa local elections. Gipangutana sab sa suspended mayor ngano nga wala siya opisyal nga giimbitar sa pagsugod o pagtakop sa 2024 Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Hulyo 9 ug Hulyo 16. Bisan pa, gipasalamatan niya ang kolektibong paningkamot alang sa kalampusan sa maong event. Gisaway sab ni Abangan ang hosting ug staging sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa CCSC niadtong Agosto 25-26, nga gi-aprobahan sa acting mayor sa hangyo sa Capitol. MCWD, CPAGipangutana sab ni Abangan ang CPA ug ang diplomatic approach sa acting mayor sa pagsulbad sa pagpanag-iya nga isyu sa Compania Maritima ug sa palibot niini. Gipahayag niya ang kabalaka sa usa ka sugyot nga mag-develop og casino sa lugar, nga gi-emphasize nga maka-apekto kini sa heritage value, labi na sa Malacañan sa Sugbo. Mahitungod sa disputed City Hall satellite office sa MCWD-owned building, gipasiugda ni Abangan nga kini balido ug adunay board resolution approval. Gidugang niya nga ang City Hall wala magpugos sa pag-okupar sa building, nga kaniadto usa ka Prince Warehouse. Si Abangan niingon nga iyang resulbahon kini nga mga butang sa iyang pagbalik sa opisina sa City Hall.",Unsa ang gisugyot ni abangan batod sa katungod sa mga taga Cebu City?,"Gisugyot usab ni Abangan ang pag-re-franchise sa katungod sa mga botante sa Cebu City nga makahatag sa ilang mga boto para sa provincial governor election, nga ikumpara sa Mandaue City, laing highly urbanized city sa Metro Cebu nga makaboto sa provincial governor panahon sa local elections.",pag-re-franchise sa katungod sa mga botante sa Cebu City nga makahatag sa ilang mga boto para sa provincial governor election,3728,4019,29,154
00077-012,77,"Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan","Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG",Unsa ang klase sa sakyanan nga nadisgrasya?,"Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan",trailer truck,0,158,7,20
01688-016,1688,"Malangay na, budget sa CBRT halos modoble pa","Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano. Naglakip na kini sa dugang nga mixed traffic sections sa tulo. Ang mga rota sa BRT ug ang pagdaghan sa mga estasyon ug mga terminal. Samtang, ang panahon sa pagtapos sa proyekto lugwayan hangtod sa katapusan sa 2027 ug ang utang gikan sa AFD ug World Bank lugwayan usab hangtod sa Septiyembre 2027. Gipahibalo ni National Economic and Development Authority (Neda) Secretary Arsenio Pinpin ang mga kausaban sa budget, timeline, ug scope sa trabaho sa CBRT atol sa 10th Neda board meeting niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban. Ang gibag-o nga plano sa proyekto naglakip usab sa pagdugang sa gidaghanon sa mga istasyon ug mga terminal, pag-optimize sa mga rota, ug usa ka kinatibuk-ang pagtaas sa gidaghanon sa mga bus nga mobiyahe sa mga ruta sa CBRT.",Unsa na ang bag-ong budget sa CBRT project?,"Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. ",P28. 78 bilyones,678,873,136,152
01369-010,1369,Drugas ‘motibo’ sa pagpatay,"Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.",Giunsa pag-ila sa kapulisan ang person of interest?,"“Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo.",gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita ,1716,1896,45,87
01402-015,1402,Demolisyon gisibog,"Dili mahinayon ang unang gikatakda nga demolisyon sa skywalk duol sa Cebu Normal University (CNU) sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo karong adlawa, Biyernes, Disyembre 8, 2023. Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan. Sa pakighinabi sa telepono sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa project manager sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga si Edot Banez, siya niingon nga usa ka bahin sa Abcede Blvd. ang ‘partially’ sirad-an aron pagbungkag sa atop sa skywalk nga nahimutang duol sa CNU. Matod ni Banez, ang karsada nga ilang sirad-an mao ang bahin diin nagpadayon ang civil works alang sa pagtangtang sa atop. Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop. Siya niingon nga kon matangtang na ang tanang atop ug puthaw nga tubo, mosunod ang konkretong mga bahin, ang mga hagdanan, sagbayan, ug mga haligi. Subay niini, ang matag usa sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. gilauman nga maguba sulod sa labing menos upat ngadto sa lima ka adlaw, nga mosangpot ngadto sa temporaryo nga pagsira sa mga dalan ug usa ka traffic rerouting scheme. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Cebu City Councilor Revy Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, niingon nga ang Department of Transportation (DOTr) niatubang sa Cebu City Transportation Office (CCTO) aron hisgutan ang mga plano sa pagsira sa kadalanan ug traffic rerouting scheme alang sa demolisyon sa duha ka skywalks. Matod ni Jeganiel nga nihangyo ang kontraktor og pagsirado sa karsada aron dili mabalda ang ilang trabaho. Matod niya, ang kontraktor nakigtagbo sa CCTO ug gipresentar ang ilang pamaagi sa demolisyon, nga nagkanayon nga ang CCTO “sa sinugdanan” naaprobahan ang pagpahigayon sa demolisyon sa lainlaing mga adlaw. Sa chat message niadtong Miyerkules, si Cebu City Councilor Jeff Abayon, Traffic Management Coordination Committee (TMC) chairman, niingon nga nakakuha na ang kontraktor og clearance gikan kanila, sa kondisyon nga ilang mahuman sulod sa duha ka semana. “A traffic management plan has already been mapped-out as well, and directional signs will be installed accordingly,” matod ni Abayon. Dugang pa niya nga doblehon ang gidaghanon sa ipakatap nga traffic enforcers sa apektadong mga lugar aron madumala ang dagan sa trapiko. Sa interbyo sa SunStar online program sa Facebook nga ‘Beyond The Headlines, si CCTO head Hilda Revy nipadayag nga nakaandam na siya sa unang plano sa hingpit nga pagsira sa maong dapit sa Abcede Blvd. Gipasalig ni Revy nga dili sirad-an ang tibuok bahin sa Abcede Blvd,, apan ipatuman ang traffic scheme. Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",Asa moliko ang mga sakyanan nga gikan sa downtown paingon sa Fuente Abcede Circle?,"Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St.,2820,3261,283,342
01434-013,1434,Cebu City nagpatabang na sa MMDA sa trapiko,"Tungod sa nagkagrabeng kahimtang sa trapiko sa dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Government nangayo og tabang sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Si Luprencio Abon III, special assistant ni Mayor Cedie Abangan, nitug-an sa SunStar Cebu sa text message niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023, nga nianhi ang MMDA aron pagsusi sa kasamtangang sistema sa trapiko sa dakbayan. Matod niya nga ang MMDA nihimo og drive-through check sa 18 ka intersections sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023. Sa miaging pakighinabi, si Abon niingon nga ang ilang pag-abot maglambigit usab sa pagbansay-bansay sa mga traffic enforcer sa Siyudad. Niadtong Sabado, si Abon niingon nga dili pa siya makahatag og impormasyon kalabot sa mga obserbasyon ug rekomendasyon sa MMDA tungod kay ila pang gi-finalize ang tanan. Matod niya nga niabot ang MMDA niadtong Martes, Nob. 28, 2023 ug magpabilin sa Sugbo hangtod sa Sabado. Apan, ang abogado nga si Garry Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office, niingon sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, nga adunay dul-an sa 80 ka signalized intersections sa Cebu City, 18 niini konektado sa command center ug 27 wala. Kini nga mga intersections mao ang mga proyekto nga gisudlan sa Siyudad sa Triune Electronics Systems Inc, usa ka kompaniya sa teknolohiya nga nakabase sa Manila, ug Cylix Tech CCTV and Surveillance, nga adunay kinatibuk-ang budget nga P480 milyunes. Ang Phase 1 naglangkob sa 18 ka intersections sa General Maxilom Avenue, Serging Osmeña Boulevard ug Colon Street, ug uban pa, sa kantidad nga P232 milyones. Nakompleto kini sa katapusang quarter sa 2021. Ang Phase 2 naglangkob sa 27 ka interseksyon ug nagkantidad og P248 milyunes. Niadtong Agusto, ang SunStar Cebu nitaho nga wa pa makontrolar sa City Government ang pagdumala sa traffic lights, sanglit wa pa mahuman sa mga kontraktor ang proyekto sa pag-digitize sa tanang traffic lights sa Dakbayan sa Sugbo. Matod pa ni Tonton nga aduna pay mga deliverables nga kinahanglang tumanon sa mga contractor sa digital traffic lights diin nalatid sa terms of reference nga naglakip sa audible prompter alang sa deaf-mute pedestrian. Matod pa ni Tonton nga gipaboran sa MMDA ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats), sa dihang gipangutana kon unsa ang labing epektibo nga sistema sa trapiko dili lang alang sa Sugbo kon dili sa ubang mga lokalidad, ingon nga ang nahabilin nga mga suga sa trapiko sa ilawom sa Scats system karaan na. Matod niya nga ang MMDA mipataas sa ilang mga kabalaka sa pag-link sa daan nga sistema nga Scats ngadto sa bag-ong digitized traffic light system, nga nag-ingon nga ang daan nga sistema dili usab konektado sa command center. Dugang niya nga gisusi usab sa MMDA ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa intelligent traffic system nga i-install ilabi na sa BRT. Matod usab niya nga si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipakita og suporta aron magtambayayong ang MMDA ug ang CCTO pinaagi sa paghimo unya og memorandum of agreement (MOA). Sa laing bahin, si Cebu City Administrator manlalaban Collin Pangag niingon sa press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, nga atol sa ilang tigom sa MMDA, ang naulahi niingon nga makahimo sila og pagtuon kalabot sa sitwasyon sa trapiko sa Banilad-Talamban area. Matod ni Pangag nga magkinahanglan sila og 15 ka personnel gikan sa Manila ug usa ngadto sa duha ka semana aron makuha ang tanang datos nga ilang gikinahanglan aron makahimo og rekomendasyon. Dugang pa niya nga ang MMDA dili lamang alang sa kahimtang sa trapiko, apan alang usab sa ubang mga butang nga naglakip sa mga concern sa katalagman ug uban pa. Matod niya nga pinaagi sa pag-imbitar sa MMDA, ang Siyudad nagpalambo og lig-on nga relasyon sa nasudnong kagamhanan.",Kinsa ang Bise Mayor nga nagsuporta sa pagkasabut tali sa MMDA ug CCTO?,Matod usab niya nga si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipakita og suporta aron magtambayayong ang MMDA ug ang CCTO pinaagi sa paghimo unya og memorandum of agreement (MOA).,Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan,2852,3028,23,57
01509-003,1509,6 nangaangol sa 3 ka mga aksidente,"Unom ka mga tawo ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa isla sa Sugbo sa Dominggo ug Lunes. Sa alas 9 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023, duha ang nangaangol human nagkabangga ang duha ka mga motorsiklo sa N. Bacalso Ave. ,Sityo Himungbongan, Brgy. Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang nangaangol giila nga sila si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28, ulitawo, pulos nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, si Juniller kalit nga nipa U-turn sa iyang motorsiklo hinungdan nga nagkadinasmagay sila ni Orencia nga nagmotorsiklo padulong sa kinapusoran sa lungsod. Ang duha gidali sa pagdala sa Bogo District Hospital sa Argao. Samtang sa dakbayan sa Sugbo, usa ka babaye nga nagmaneho og sakyanan naangol human mabangga sa kilid sa Mambaling flyover sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Ang biktima giila nga si Jories Orendain, 23, dalaga, taga Brgy. Tulay, lungsod sa Minglanilla. Gituohang nakatagpilaw ang biktima nga nagmaniho sa usa ka Innova padung mopauli sa ilaha sa Brgy. Tulay. Ang biktima gidali sa pagdala sa responders sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang tulo usab ang nangaangol sa laing aksidente nga naglambigit og mga motorsiklo sa alas 7 sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 19, 2023 sa atubangan sa Cebu Technical University (CTU) Moalboal sa Poblacion West, Moalboal. Ang mga nangaangol mao sila si Dean Orense, 20, nagmaneho sa usa ka motorsiklo ug may backrider nga estudyante sa CTU Moalboal nga si Kenn Tisang Orge, 21, dalaga. Sila puro taga lungsod sa Ronda, Sugbo. Samtang ang laing biktima nga nagmotorsiklo giila nga si Dejie Gingo Orilla, 24, ulitawo, taga Saavedra, Moalboal. Giingon nga si Orense nikuha kang Orge sa tunghaan. Samtang nag-angkas si Orge , matod pa, si Orense kalit nga ni U-turn paingon na sa Ronda. Nakadinasmagay sila ni Orilla nga mitadlas sa mao nga karsada nga nagmotorsiklo. Sila gipangdala sa mga responder sa Badian District Hospital.",Kinsa ang mga nangaangol sa aksidente sa Argao?,"Ang nangaangol giila nga sila si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28, ulitawo, pulos nagpuyo sa dapit.","si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28",319,428,30,75
00757-015,757,Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta,"Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).",Unsa ang giingon ni Abalayan bahin sa mga aksyon sa mga opisyal sa LWUA?,"“Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”","Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160.",1186,1481,1,136
00870-012,870,Catilo: Unaha ang pamalandong,"Giawhag ang mga Katoliko sa pag-obserbar sa bakasyon sa kwaresma pinaagi sa paggahin sa ilang panahon sa pagpamalandong ug pag-ampo, pag-una sa solemnidad sa okasyon inay sa pagpatuyang sa mga kalingawan. Kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo sa iyang wali atol sa Palm Sunday Mass sa Dominggo, Marso 24, 2024, sa Cebu Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugbo, nga nagtimaan sa pagsugod sa kasaulogan sa Semana Santa. “Dunay pipila nga nalipay kon Semana Santa kay maghunahuna pag-ekskursyon sa kung asa man nga dapit, pero kung pwede lang sa atoang panahon ihatag lang sa Ginoo, kay daghan kaayo nga misteryo sa atong pagtuo mao nga gitawag og Holy Week kay mao ang paghimo sa pagsupak sa kinabuhi. Kristohanon, sa pagkabalaan,” matod ni Catilo. Ang Semana Santa usa ka mahinungdanong relihiyuso nga pagsaulog sa Kristohanong kalendaryo nga naghandom sa katapusang semana sa pag-antos ni Hesu Kristo nga gilutos, gilansang sa krus, namatay ug sa iyang pagkabanhaw sa pagtuman sa Bag-og Testamento. Ang pag-obserbar sa mga Katoliko sa Semana Santa magsugod sa Palm Sunday ug matapos sa Easter Sunday, Marso 31.",Unsa ang implikasyon sa pagkabalaan sa Semana Santa sumala ni Catilo?,"“Dunay pipila nga nalipay kon Semana Santa kay maghunahuna pag-ekskursyon sa kung asa man nga dapit, pero kung pwede lang sa atoang panahon ihatag lang sa Ginoo, kay daghan kaayo nga misteryo sa atong pagtuo mao nga gitawag og Holy Week kay mao ang paghimo sa pagsupak sa kinabuhi. Kristohanon, sa pagkabalaan,” matod ni Catilo.",misteryo sa atong pagtuo,432,760,183,207
00497-003,497,Pagtrabaho sa drainage malangay sa ting-uwan,"Posibleng malangay ang nagpadayon nga pagpanglimpyo ug pagbutang og drainage system sa Dakbayan sa Lapu-Lapu tungod sa mga hagit sama sa pagkaguba sa giabangang mga ekipo ug ning panahon sa ting-ulan. Ang opisina sa engineering wala pa nakakab-ot sa “10 porsyento” sa gipunting nga gitas-on sa paglimpyo sa drainage, nga 5,547 metros, sumala ni Ailyn Dacanay, hepe sa opisina sa engineering sa dakbayan“Ang dili magamit nga kagamitan usa sa mga hagit nga among giatubang. Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay. Ang opisina sa engineering nihangyo usab sa Department of Public Works and Highways 7 nga tugotan sila sa paggamit sa mga amphibious excavator sa naulahi alang sa desilting sa outfall sa Barangay Basak. Si Dacanay, sa pakighinabi sa Lunes, Hunyo 10, 2024, niingon nga ang drainage lines nga kasamtangang gitrabaho anaa nahimutang sa Abcede St. , Sudtunggan Road, General Aviation Road, ug Basak-Cagudoy-Bankal-Buaya Road sa Barangay Basak. Ang ubang drainage sites nahimutang sa Dalan Fuentes ug Timpolok Road. Hapit na mabutangan og drainage sa Barangay Subabasbas, sumala ni Dacanay. Ang city engineer niingon nga ang padayong pag-instalar ug paglimpyo sa drainage system mahimong hinungdan sa gamay nga kahuot sa trapiko tungod sa mga excavator ug dump truck sa construction areas. Apan, matod ni Dacanay nga nakig-alayon sila sa City Traffic Management System aron madumala ang dagan sa mga sakyanan. “It’s not easy and quick to install a drainage system. But again, we are trying to address the problems in flooding,” matod Dacanay. KALIMPIYOKabahin sa waste mitigation, si Dacanay niingon nga ang mga lumolupyo sa Lapu-Lapu kinahanglang manubag sa ilang mga basura, ilabina ang mga plastik ug mga botilya sa tubig nga makabara sa drainage system sa dakbayan. “Every time I conduct a drainage clean-up, there are different kinds of garbage, from plastics to water bottles,” matod niya. “We need the participation of the people. This will not be the business of the city alone; it’s everybody’s business,” dugang niya. Giawhag ni Dacanay ang mga residente sa pagmentinar sa kalimpyo pinaagi sa paglimpyo sa ilang kaugalingon nga mga nataran sa atubangan ug mga dalan nga adunay mga drainage system.",Unsa ang gidasig ni Dacanay sa ilang contractor aron mapaspas ang trabaho sa drainage?,"Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay.",motrabaho 24/7,472,585,55,69
01347-012,1347,"1 patay, 3 angol sa aksidente","Usa ang patay ug tulo ang angol sa aksidente nga naglambigit sa duha ka mga motorsiklo sa national highway sa Barangay Tuyan, dakbayan sa Naga, Sugbo, alas 11:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 16, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang namatay giila nga si JR Montecillo Montecino, 33, taga Lower Lipata, lungsod sa Minglanilla, kinsa nagmaneho sa usa ka motorsiklo. Ang mga angol mao sila si Edcel Montefalco, 27, taga dalan Salvador, Barangay Labangon, siyudad sa Sugbo, kinsa drayber sa laing motorsiklo. Samtang angol ang mga angkas ni Montefalco nga sila si Babylyn Montejo, ug Gilmore Soon, pulos hamtong ang panuigon. Base sa imbetigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasuta nga ang duha ka mga motorsiklo pareho nga nagdagan sa usa ka direksiyon padulong sa dakbayan sa Sugbo. Dugang sa kapulisan, si Montecino nagsunod sa motorsiklo nga gimaneho ni Montefalco ug giingong kalit lang ang motorsiklo sa namatay nibangga sa nag-unang motorsiklo hinungdan sa ilang pagkaaksidente. Ang mga naangol gidala sa tambalanan sa mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa South General Hospital sa Naga. Sila si Montefalco ug Montecino paherong nakaangkon og grabing samad apan nakabsan sa kinabuhi ang naulahi sa pagka alas 4:00 sa kaadlawon, Disyembre 17, 2023. Ang kapulisan sa Naga nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa maong aksidente human ang mga biktima pulos nalandig sa ospital.",Kinsa ang mismong nagmaneho sa motorsiklo nga nibangga?,"Dugang sa kapulisan, si Montecino nagsunod sa motorsiklo nga gimaneho ni Montefalco ug giingong kalit lang ang motorsiklo sa namatay nibangga sa nag-unang motorsiklo hinungdan sa ilang pagkaaksidente.",Montecino,867,1067,24,33
00278-002,278,"Gipakaon na, nanglabni pa","Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.",Unsa ang edad sa biktima sa insidente?,"Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo.",17 anyos,515,655,27,35
01568-008,1568,Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo,"Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.",Unsa ang gihatag nga panglantaw ni Abad bahin sa bagong natawo nga bata?,"“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7.",one day join the police force,312,750,193,222
00086-009,86,"Construction worker nakuryentihan, patay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang construction worker human makuryentihi samtang nagtrabaho sa gitukod nga tulo ka andana nga edipisyo. Ang biktima giila nga si Zorovavel Auxtero, 31, minyo, taga Sityo Bankal Calubihan 2, Barangay Pajac, Lapu-Lapu City. Base sa spot report nasuta nga si Auxtero nagtrabaho niadtong higayona sa tulo ka andana nga edipisyo sa Barangay Babag, Lapu-Lapu City. Sa dihang naghapnig sa mga kabilya ang tumoy sa usa sa mga kabilya ang nasangit sa live wire sa kuryente hinungdan nga nakuryentihan. Gisuwayan sa pagtabang ang maong construction worker sa mga mirespondi nga mga sakop sa City Disaster Risk Reduction Management Office (CDRRMO) apan gumikan sa kakusog sa boltahi sa kuryente nakamugna kini og grabe kadaot sa iyang internal organs.",Asa gipuy-an ni Zorovavel Auxtero?,"Ang biktima giila nga si Zorovavel Auxtero, 31, minyo, taga Sityo Bankal Calubihan 2, Barangay Pajac, Lapu-Lapu City.","Sityo Bankal Calubihan 2, Barangay Pajac, Lapu-Lapu City",133,250,60,116
01394-010,1394,3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas,"Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.",Unsay kaso nga atubangon sa tulo nga nadakpan?,Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo.,Kasong kalapasan sa illegal gambling,1086,1145,0,36
01656-015,1656,"Armas mipagar, suspek nasikop","Usa ka lalaki gidakop sa polis nga natayming nakaagi sa dapit human nakit-an kini nga dunay tak-in nga armas sa hawak, nisuway sa pagpusil kaniya apan nipagar o wala mobuto. Nahitabo kini sa Sitio Calvary, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo, alas 12:15 sa kaadlawon sa Biyernes, Oktubre 20, 2023. Ang suspek giila sa mga residente sa dapit nga si Pena Penados Penaflorida, 37, taga dalan Mactan, Penaflorida Compound sa Apas. Sigun ni Police Staff Sergeant Greman Penales nadestino sa Cebu City Police Office (CCPO) nga padung siya nga mouli sa ilang balay apan iyang nasugatan ang suspek sa daplin sa karsada nga nagtak-in og armas sa hawak. Apan sa dihang iya ning gisita, gikuha na hinuon niya ang armas ug dayong tion sa polis ug gikablit apan wala kini mobuto. Dali niya ning gidakop ug giposasan ug gikuha ang armas nga kalibre 38 nga dunay tulo ka bala ug gidala sa Mabolo Police Station. Giangkon sa suspek nga mag-atang siya sa karsada aron huwaton nga moagi iyang amo nga usa ka Madam IB (dili tinuod ngan) aron paninglon ang P9,800 nga suweldo niini sulod sa duha ka mga semana. Apan tungod kay dugay kini mobayad, iya kining hadlukon sa dala niya nga armas. Kasong grave threat, illegal possession of firearms ug Comelec gun ban ang atubangon nga kaso sa suspek.",Nganong nag-atang ang suspek sa karsada?,"Giangkon sa suspek nga mag-atang siya sa karsada aron huwaton nga moagi iyang amo nga usa ka Madam IB (dili tinuod ngan) aron paninglon ang P9,800 nga suweldo niini sulod sa duha ka mga semana.",mag-atang siya sa karsada aron huwaton nga moagi iyang amo nga usa ka Madam IB,894,1087,23,101
01682-004,1682,2 angol sa aksidente sa 3 ka sakyanan,"Tulo ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa national highway sa Barangay Dakit, siyudad sa Bogo, amihanang Sugbo sa ala 1:27 sa hapon sa Lunes, Oktubre 16, 2023. Usa ka Mitsubishi Fuso Canter truck nidasmag sa usa ka van ug nidasmag usab ngadto sa koral sa usa ka eskuwelahan sa dapit. Dihang natumba nadat-ugan niini ang usa ka pick-up nga sakyanan. Sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Theresa Pimentel, traffic police investigator sa Bogo City Police Station, ang Mitsubishi Canter gikargahan og mga sinakong harina nga gimaniho ni Marsing Pinawin, 39, minyo, taga South Poblacion, Maramag Bukidnon. Kini nidasmag sa van nga gimaniho ni Brual Catabian Jr. ,49, minyo, taga Brgy. Don Baron Babia, Bogo. Si Pinawin wa na makakontrol pa sa iyang pagmaniho hinungdan nga nidasmag usab sa gate sa San Roque College de Cebu ,Inc. -Bogo Campus. Dihang natumba, nadat-ugan ang usa ka Isuzu DMAX nga gimaniho ni Brits Pineda, 35, minyo, taga Babag,siyudad sa Lapu-Lapu. Matod ni Pimentel nga maayo na lang kay way mga estudyante o mga tawo nga naigo. Dason niya, ang nangaangol mao sila si Catabian ug Pinero apan dili grabe. Ang kapulisan, atol ning pagsuwat, nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa hitabo.",Kinsa ang nagmaniho sa Mitsubishi Canter nga gikargahan og mga sinakong harina?,"Sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Theresa Pimentel, traffic police investigator sa Bogo City Police Station, ang Mitsubishi Canter gikargahan og mga sinakong harina nga gimaniho ni Marsing Pinawin, 39, minyo, taga South Poblacion, Maramag Bukidnon.",Marsing Pinawin,362,626,197,212
01685-003,1685,P7. 2M balor sa drugs nasakmit sa MCPO,"Usa ka high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Mandaue City Police Office (MCPO), alas 2:00 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 14, 2023, sa dalan M. L. Quezon sa Barangay Cabancalan sa naasoy nga dakbayan. Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). Dugang ni Masangcay, ang Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 sa MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Vydam Gelogo, ubos sa kamandoan ni Police Col. Maribel Getigan, ang acting director sa MCPO, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), mao ang ninghimo sa malampusong operasyon. Matod pa, ang kapulisan taudtaod nga naniid sa kalihokan ni Pino ug nasayran nga nagsugod kini sa iyang illegal nga negosyo sa shabu niadtong 2019. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa selda sa MCPO samtang nagpadayon pa sa ilang dugang imbestigasyon labina sa tinubdan sa drugas. Gikatakda nga pasakaan kini og tukmang kaso karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023.",Unsa ang gidaghanon sa shabu nga nasakmitan kay Martinito Arfon Pino?,"Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB).","1,065 gramos",449,672,86,98
01552-002,1552,Biyudo gipatay sa anak sa iyang ‘uyab’,"Namatay niadtong Lunes, alas 9:30 sa gabii, Nobiyembre 13, 2023, ang usa ka biyudo nga gipusil sa anak sa babaye nga giingong iyang uyab sa Brgy. Tapon, Dalaguete, habagatang Sugbo. Nasuta sa kapulisan nga nangigi ang anak kay giingong giuyab sa biktima ang iyang inahan. Ang biktima giila nga si Chito Pagana, mag-uuma, taga Tapon, Dalaguete, samtang ang suspek giila nga si Ghen Pagcaliuagan, 23 , ulitawo, taga Sityo Lugsangan, Brgy. Tapon. Base sa nakuha’ng kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang suspek nasuko kang Pagana kay nganong giuyab ang iyang inahan nga buwag na sa iyang amahan. Samtang diha sa su’d sa ilang open nga payag kuyog sa iyang anak lalaki nga si Cedie Dean nga nag-istoryahanay, matod pa, sa kalit lang niabot ang suspek, gipusil ang biktima tumong sa agtang. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , dali nga niresponde sa pagpamusil. Ila pang naabtan ang biktima nga nalup-og su’d sa iyang payag apan ang suspek nakaeskapo na. Ang biktima gidali unta sa pagdala sa tambalanan apan namatay gumikan sa iyang samad pinusilan sa agtang. Ang suspek wa pa madakpi sa kapulisan ning pagsuwat sa taho.",Kinsa ang biktima sa hitabo?,"Ang biktima giila nga si Chito Pagana, mag-uuma, taga Tapon, Dalaguete, samtang ang suspek giila nga si Ghen Pagcaliuagan, 23 , ulitawo, taga Sityo Lugsangan, Brgy. Tapon.",Chito Pagana,272,443,25,37
01261-012,1261,Signal shutdown wa uyoni ni Abangan,"Wa uyoni ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hangyo sa kapulisan nga signal shutdown sa cell phones atol sa mga kalihukan sa 2024. Giangkon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga sila nirekomendar sa Sinulog Foundation Incorporated (SFI) atol sa security conference nga ipatuman ang signal shutdown. Apan kini gisupak ni Abangan sanglit dili siya ganahan mga mabalda ang komunikasyon sa publiko atol sa kalihukan. “As mayor of the City of Cebu, I already made my statement. That (cellular signal) jamming during the Sinulog is jurassic (old-fashioned policy),” nakutlo si Abangan sa Cebu City News and Information. Nisalig si Abangan sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan busa iyang nakita nga wa na kinahanglana pa nga pagngon ang signal sa mga cell phone sa dagkong mga kalihukan sa Sinulog. GAHOMMatod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay katungod ug gahom ang mayor nga mohukom sanglit siya ang chairman sa Sinulog. Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad. Samtang subling nipahibawo ang kapulisan ug ang Basilica Minore del Sto. Niño nga ilang hugot nga idili sa mga debotong Katoliko nga magdala og dagkong bag atol sa pagsugod sa novenario. Matod ni Baculo nga makamugna og kalangay sa mga manimbahay ang dagkong bag sanglit susihon kini sa mga polis ug security personnel sa simbahan. Kapin sa 300 ka mga polis ang ipakatap sa CCPO sa sulod ug gawas sa Basilica. Dunay 18 ka K9 units ang magpuli-puli sa pagsusi sa mga bagahe aron way kontrabando nga makasulod. Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay. Dugang niya nga adunay 5,000 ang kapasidad sa Basilica ug iyang giklaro nga dili na susama kaniadto ang sitwasyon karon sanglit gikonsiderar gyud nila ang kaluwasan sa mga deboto. Dili ra sab maguol ang mga deboto tungod kay magbutang sila og LED wall sa gawas sa simbahan alang sa mga tawo nga dili na makasulod, ilabi na sa pagsugod sa siyam ka adlaw nga novenario nga sugdan sa Enero 11. DI LIBRESi Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14. Nipasabot ang mayor nga magdasok ang mga tawo sa sulod kon himuon kini nga libre. “Kon walay fee, unsa may mahitabo? Dili lang kay tapuk-an, maggubot gyud na,” pagpasabot sa mayor. Hinuon P100 lang ang entrance sa CCSC. Samtang si Minggoy Camacho, city protocol officer, nibutyag nga 4,000 na ang nipalit og ticket alang sa Sinulog grandstand sa South Road Properties (SRP), nga adunay 10,000 nga kapasidad. Ang ticket sa grandstand nagbalor og P1,000 alang sa VIP ug P500 ang general admission. (dugang taho ni REV)",Kinsa ang tigpamaba sa Basilica nga nagkanayon bahin sa mga gwaryda?,"Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay.",Fr. Dean Jay-ar Jemimah,1633,1853,48,71
00946-018,946,"Gipusil sa ulo, tipi","Patay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhi nga mamumuno, alas 12:05 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7, 2024, sa Andres Abellana Ext. , Sitio Guadario, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rogelio Kinjie Buenavista Jumalon, taga Sitio Kanaas, Banawa, Barangay Guadalupe. Sigun sa mga lumolupyo sa dapit nga buto na lang sa armas ang ilang nadunggan ug sa ilang pag gawas sa ilang balay, ilang nakit-an nga nag buy-od nga patay na ang biktima. Dali nga niresponde ang mga sakop sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office apan gi deklara kini nga wala nay kinabuhi tungod sa samad pinusilan sa ulo. Ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon. Ilang nasuta nga napriso na ang biktima sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga drugas gihapon ang ilang gisubay nga motibo. Migawas sa pakisusi nga dunay gikasabot ang biktima nga pakigkitaan sa maong lugar apan sa dihang nag-abot sila, gipusil dayon siya niini. Nagtuo si Jumao nga managkaila ra ang biktima ug killer.",Unsa ang nahitabo sa biktima?,Ilang nasuta nga napriso na ang biktima sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas.,napriso na ang biktima,733,810,17,39
00150-016,150,"Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo","Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.",Asa nahitabo ang insidente sa mabdos nga misuway’g hikog?,"Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot.","Barangay Taytay, Danao City",327,578,67,94
00332-013,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.",Unsa ang giisa pag alas 7:42 sa gabii?,"Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag.",2nd alarm,226,478,92,101
00848-011,848,Guiruela misungasong sa kainit atol sa paglansang,"Mibaha ang mga tawo nga ningsaksi sa ika-29 nga pagpalansang ni Melvin Guiruela niadtong Biyernes Santo sa hapon, Marso 29, 2024 sa Brgy. Poblacion 3, Dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Gibana-bana nga naa sa 2,000 ngadto sa 3,000 ang ningsungasong sa tumang kainit aron lang makasaksi sa linawas nga pagpalansang ni Guiruela sa nabungtod nga bahin sa barangay. Sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang, gipahigayon ang Siete Palbras. Sa Ikalima nga Pulong, si Guiruela niabot nga gibunalan. Sa Ikaunom nga Pulong, gilansang na siya sa krus ug gikanaug human sa Ikapito nga pulong. Human niini, gidala siya ngadto sa Alfafara By the Sea sa Brgy. Bantayan sa mao nga siyudad aron makahumol sa dagat. Ang local government sa siyudad ug barangay officials maoy nisuporta kang Guiruela aron hapsay nga mapahigayon ang kalihukan.",Nganong gisuportahan man sa lokal nga kagamhanan ug mga opisyal sa barangay ang Guiruela?,Ang local government sa siyudad ug barangay officials maoy nisuporta kang Guiruela aron hapsay nga mapahigayon ang kalihukan.,hapsay nga mapahigayon ang kalihukan,700,825,88,124
00680-017,680,Gunman sa E-bike drayber nailhan na,"Aduna nay suspetsado ang Abellana Police Station sa pagpusil-patay sa E-bike driver nga menor de edad sa dalan Urgello, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo niadtong Miyekules sa kaadlawon, Mayo 1, 2024 nga miangol sab sa kauban niini nga 15 anyos nga naa pa sa Cebu City Medical Center. Gitug-an ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nga dunay personal nga kasuko ang suspetsado ngadto sa biktima, ang gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon, nasuta nga samtang nagmaneho sa E-bike si Kexin Juanito Venus Estrabon, 17, taga-Sawang Calero giingong giduol kini sa usa ka wala mailhing lalaki ug gisita nganong sige og tutok kaniya. Wa magdugay adunay miabot nga motor nga gisakyan sa tulo ka batan-on ug usa kanila ang mipusil sa biktima gamit ang kalibre .45. Dali nga misibat ang mga suspetsado sakay gihapon sa maong motor paingon sa South Western University Hospital. Wala lang una mobutyag ang kapulisan sa pangalan sa mga suspek tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan.",Unsay gibuhat sa wala mailhing lalaki nga nakapadulong sa insidente?,"Sa imbestigasyon, nasuta nga samtang nagmaneho sa E-bike si Kexin Juanito Venus Estrabon, 17, taga-Sawang Calero giingong giduol kini sa usa ka wala mailhing lalaki ug gisita nganong sige og tutok kaniya.",giduol kini sa usa ka wala mailhing lalaki ug gisita nganong sige og tutok kaniya,509,713,122,203
01646-001,1646,"Cebu North, South Bus Terminals usahon sa SRP","Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses. “Yes I agree with Mayor Lizer that pretty soon the South bus terminal must be transferred. But our vision is integrating north and south terminals at the SRP because the SRP is right there at the center,” matod ni Abalayan. Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries. “But what we would wish to look for is a private sector partner that would be willing and I know that there are some big names that in fact, owned huge tracts of land. The ideal tract would be the land that faces and is contiguous to the sea so we could build a port as well so that we can have sea taxis,” dugang ni Abalayan. Sa 2022, una na nga nihisgot si Abalayan sa maong plano subay sa tinguha niini nga mahiusa ang mga terminal sa Probinsya. Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo. Samtang alang sa mga mobiyahe paingon sa amihanan, gipahimutang ang terminal sulod sa compound sa SM City Cebu sa may North Reclamation Area sukad sa Oktubre 15, 2020. Subay sa nasabutan sa Kapitolyo ug SM Prime Holdings Inc. , mahimong makagamit ang Probinsya sa parking area niini sulod lang sa duha ka tuig. Ugaling masugdan na unya ang pagbalhin, bukas ang gobernador sa pagpaabang sa kasamtangan nga CSBT alang sa mga pribadong sektor nga gustong mogamit o magnegosyo sa dapit. “That is still a property of the Province and that is also very ideal commercially, viable property of course. I will never dispose it but we will develop it again. Open to private sector partnership in order to realize more revenues for the Province of Cebu and on the part of private company, they are given the perfect location for their business,” dugang niya. Samtang, wala pay detalye ang plano sa paghiusa sa north ug south terminals sa SRP.",Kinsa ang gobernador sa Cebu nga misugot sa sugyot nga ibalhin ang CSBT sa SRP?,Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT).,Cebu Governor Edlen Abalayan,0,241,12,40
00499-002,499,Lalaki gipusil-patay atubangan sa kaipon,"Patay ang usa ka 43 anyos nga lalaki human pusila atubangan sa iyang kaipon, ala 1:29 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10, 2024, sa Sitio Wakwak, Block 1, Barangay Suba, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa iyang kapuyo nga si Rengie Dacua Caladiao, 43, lumolupyo ra usab sa lugar. Sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station, nasayran nga samtang nag-estoryahanay ang biktima ug iyang kaipon, kalit lang nga niabot ang tulo ka mga lalaki. Usa niini nga naka-pajama ug nag-itom og t-shirt maoy nipusil sa biktima. Nakadagan pa si Caladiao apan giusban sa pagpusil ug naigo sa likod sa lawas hinungdan sa iyang pagkahagba. Dali nga nanawag og medical team ang mga residente sa dapit apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang kapulisan padayon sa ilang imbestigasyon labot sa insidente.",Kinsa ang niila sa biktima nga gipusil-patay?,"Ang biktima giila sa iyang kapuyo nga si Rengie Dacua Caladiao, 43, lumolupyo ra usab sa lugar.",iyang kapuyo,184,279,21,33
00576-012,576,Acting Mayor Abalayan gusto maghimo og gabion dams,"Napanglantawan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang posibilidad sa pagtukod og mga gabion dam sa mga bukirang bahin sa Dakbayan sa Sugbo isip pagpangandam sa La Niña. Sa press conference niadtong Huwebes, Mayo 23, 2024, si Abalayan niingon nga iyang gimandoan si Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer retired major general Burcelango Brual nga ipadayon ang ilang nasugdan. Si Abalayan niingon nga gipahibalo siya ni Brual nga ang TFGB nagsige og panghawan ug pagkalot sa mga sapa sa dakbayan sa Sugbo. Hinuon, gusto ni Abalayan nga adunay mga gabion dam aron makontrolar ang agos sa tubig gikan sa mga bukirang barangay. “Grabe atong baha kay it will find its own way, moadto na sa dan ug sa mga balay, but if you can delay ang pagdagayday sa tubig gikan sa bukid, perhaps pwede nga dili kaayo mobaha,” matod n Abalayan. Si Abalayan nitataw nga pipila ka mga drainage sa dakbayan gitukod pa niadtong dekada 70 ug wala na mausab sukad niadto.",Unsa ang papel ni Burcelango Brual diha sa TFGB?,"Mayo 23, 2024, si Abalayan niingon nga iyang gimandoan si Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer retired major general Burcelango Brual nga ipadayon ang ilang nasugdan.",overseer,222,392,90,98
00799-001,799,"Suspek sa tulis, pagpatay nasikop tungod sa GPS","Nadakpan sa Sabado sa hapon, Abril 6, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang suspek sa pagtulis ug pagpatay sa usa ka gituohang bayot nga napalgan nga patay sa sulod sa iyang lawak sa Purok Sun Flower, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan alas 11:30 sa Biyernes sa gabii, Abril 5, 2024. Ang biktima giila nga si Brix Go Generalao, 47, kinsanakaplagan nga duna nay pisi ang liog nga gihigot sa kilid sa iyang kama ug hubo ang ibabaw nga bahin sa lawas. Ang biktima nagtrabaho sa Danao City Dynacast Shipbuilding & Repairs Inc. Ang suspek nga si Emeniano Jurich Genio Gentullaga, 18, alyas Jerome, giingon sa kapulisan nga niangkon sa krimen sa ilang pag-imbestigar human nila nasikop sulod sa usa ka mall diin ilang nasubay pinaagi sa Global Positioning System (GPS) sa cellphone sa biktima. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno, nga base sa pamahayag sa mga silingan nga kauban sa biktima si Gentullaga sa pagsulod sa balay sa wa pa ang krimen. Sila nakadungog og singgit ni Generalao apan sa ilang pagsusi, sirado ang kwarto ug nahilom hinungdan nga wala ra nila panumbalinga. Apan pipila ka minutos ang nakalabay, ilang nabantayan nga abli na ang pultahan sa kwarto ug sa ilang paglili, ilang nakita ang biktima nga way panimuot kilid sa iyang katre ug nilagom na. Gihigot ang liog niini sa pisi samtang gibaatan usab og plastic ang ulo nga ilang gituohang hinimoan ni Gentullaga. Dugang ni Antic nga dunay mahalong mga butang nga gipanag-iya sa biktima nga nangawagtang na nga gituohang gidala sa suspek. Pagka alas 2:30 sa Sabado sa hapon, ilang nadakpan si Gentullaga sa usa ka mall sa Barangay Poblacion, dakbayan sa Danao. Sa lahi nga interbyo sa Superbalita Cebu, si Antic nibutyag nga sa ilang pagsubay sa GPS sa cellphone, ilang natultolan ang nahimutangan sa butang sa usa ka cellshop sa tindahan sa Dakbayan sa Danao. Kini human usab nila nasayran gikan sa usa ka caller nga gibaligya ang cellphone sa biktima. Sa didto na sa shop ang suspek, wa una kini bayri sa babaye nga staff. “Niingon tong tindera sa cellphone shop nga naa tay buyer ani, Sir (suspek), pero paingon pa paabuta lang. Mao to, ang suspek niadto sa kompyuteran, ni-relax. Mao to nadakpan sa atong kapulisan,” matod ni Antic sa interbyo. Gawas sa cellphone, ilang nabawi ang silver nga mga alahas nga pulseras ug kwentas sa biktima. Wa silay nakuha nga kwarta, apan giangkon sa suspek nga nakakuha siya apan wa siya nasayod kon pila. NAGKAILASi Antic nagkanayon nga sa ilang pag-imbestigar kang Gentullaga, kini nagkanayon nga nagkaila sila ni Generalao niadto lang Lunes, Abril 1. Subli silang nagkakita niadtong Biyernes, Abril 5 sa usa ka tambayanan sa lungsod sa Liloan. “Unya gahapon (Biyernes), nagkita ni sila. Naa man guy tambayanan diri sa Liloan. . . gwapo man ni nga tambayan. Diri man ni sila mga alas 5 sa hapon”, dugang ni Antic base sa sulti sa suspek kanila. Giagda siya nga mobalhin sila sa usa ka bar, apan mamauli una sila aron mag-ilis ang suspek kay “bulingot na ang senina. ”Tuod man, sa dihang didto na sila balay nga gipuy-an sa biktima, naligo siya ug pagka human, hubo siya nga nigawas ug nipasangil sa biktima nga nipugos kaniya sa pakighilawas ug kiss. “Didto na nasuko ang suspek ug iyang gituok ang biktima. Ug kadtong iyang nakita ang biktima nga hapit na mamatay, iyang gituok adtong pisi nga naa sa duyan,” asoy ni Antic. Kasong robbery with homicide ang ipasaka batok sa suspek.",Kanus-a nadakpan ang suspek sa pagtulis ug pagpatay?,"Nadakpan sa Sabado sa hapon, Abril 6, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang suspek sa pagtulis ug pagpatay sa usa ka gituohang bayot nga napalgan nga patay sa sulod sa iyang lawak sa Purok Sun Flower, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan alas 11:30 sa Biyernes sa gabii, Abril 5, 2024.","Sabado sa hapon, Abril 6",0,283,12,36
00855-012,855,Abalayan misusi sa 2 ka bus terminals,"Gibana-bana nga niabot og 100,000 ka mga pasahero ang ningdagsa sa mga terminal nga gidumala sa Probinsya sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 27, 2024. Kini ang komon nga sitwasyon sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa N. Bacalso Ave. ug Cebu North Bus Terminal sa North Reclamation Area sa dakbayan sa Sugbo ning panahon sa taas nga weekend sa Semana Santa. Si Cebu Governor Edlen Abalayan personal nga nisusi sa mga terminal aron masiguro nga hapsay ang pagsulod ug pagbiyahe sa mga pasahero. Si Maridel Halcon, OIC Head of Operations sa duha ka mga terminal, nagkanayon nga 24 oras ang operasyon sa terminal ning panahuna aron dili malangay ang mga pasahero sa ilang biyahe. Samtang, aduna usay di mominos 300 ka mga bus ang gipadagan aron may kasakyan ang mga pasahero nga mopauli sa tagsa-tagsa niini ka mga dapit ilabi na ang mga langyaw nga gustong mosuroy sa mga tourist site. Sa kasamtangan, paspas ang pagsulod ug gawas sa mga mobiyaheay apan pasidaan sa management sa terminal nga ugaling wala nay importanteng tuyo dinhi sa siyudad mas maayong mosayo na sa pagpauli aron dili maabtan sa bul-og sa mga pasahero. Subay niini, nanawagan si Halcon nga mosubay sa tanang lagda sa terminals ug sigurohon pagbantay ang ilang mga kagamitan aron kalikayan ang pagkawala. Giabisuhan usab ang mga ginikanan nga kon ugaling dunay dala nga mga bata, dili na magdala og daghang bagahe aron maatiman ang mga kuyog niini. Hinuon, aron mahatagan og seguridad ang mga pasahero, gipahibawo ni Police Col. Tiyan Halili, hepe sa Cebu Provincial Police Office (CPPO).",Ngano nga gipadagan ang 300 ka mga bus sa mga terminal?,"Samtang, aduna usay di mominos 300 ka mga bus ang gipadagan aron may kasakyan ang mga pasahero nga mopauli sa tagsa-tagsa niini ka mga dapit ilabi na ang mga langyaw nga gustong mosuroy sa mga tourist site.",aron may kasakyan ang mga pasahero,671,877,60,94
00984-006,984,Fake STL booklets nasakmit,"Gidakop ang 50-anyos nga lalaki nga suspek sa pagpamaligya og peke nga pustahanan nga booklet alang sa Small Town Lottery (STL) ug gigamit niini ang ngalan sa kompaniya nga King Dragon Gaming and Amusement Corp. Nasikop sa entrapment operation sa National Bureau of Investigation Cebu District Office (NBI-CebDO) sa Miyerkules, Pebrero 28, 2024, mao si Lacida Lacsamana Abu, nailhan usab nga ‘Esde Abu’, taga dan D. Jakosalem, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Si Amadeo Barcelona, NBI-CebDO (Mandaue) agent-in-charge, namahayag sa press conference sa Huwebes, Pebrero 29, nga si Abu gidakop human si Edcel Jason, operations manager sa King Dragon, nangayo og tabang sa buhatan. Ang King Dragon usa sa mga authorized agents corporation (AAC) sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga mo-operate sa STL. Ang ilang buhatan naa sa SL Technopark sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova. Gihisgutan ni Jason nga maayo ang ilang halin sa una dihang nagsugod sila sa pag-operate sa Sugbo niadtong Oktubre 21, 2023. Namatikdan ang inanay nga pagkunhod sa ilang kita. Human sa internal audit, nadiskubrehan nga ang pipila ka mga tiket nga gi-turnover sa ilang mga nakadaug nga bettors wala marehistro sa ilang sistema. Ang management nisang-at og reklamo human nanginahanglan sila og dugang ebidensiya aron pagsuporta sa ilang pangangkon. Human nakadawat og reklamo, gikompirmar ni Barcelona nga nihimo og inisyal nga imbestigasyon ang NBI-CebDO diin nasayran nga si Abu maoy nag-unang distributor sa peke nga King Dragon STL ticket. Nasuta sa imbestigasyon nga si Abu nang-apud-apod og peke nga King Dragon STL ticket sa mga lungsod sa Balamban, Consolacion, Argao, ug mga dakbayan sa Talisay, Carcar, ug Danao. Aron makompirmar ang impormasyon, ang mga ahente sa NBI nagpakaaron-ingnong pumapalit ug nipalit og 100 ka booklet duha ka adlaw sa wala pa ang entrapment operation niadtong Lunes, Pebrero 26. Niadtong Miyerkules, atol sa aktuwal nga operasyon, nasakmit sa mga otoridad ang 140 ka dugang nga pekeng King Dragon STL ticket apan walay nakuha’ng kuwarta gikan kang AbuFAKE TICKETSGitambagan ni Barcelona ang bettors nga mopalit lang sila sa ilang mga tiket sa mga otorisadong outlets sama sa yellow-colored stalls nga dunay opisyal nga marka sa PCSO. Gihisgutan ni Jason nga kon ang mga bettor mopalit og peke nga mga tiket sa STL, partikular nga mga tiket sa King Dragon STL, dili sila makadawat sa ilang premyo nga cash sa pagpusta kon sila makadaug. Gitug-an usab ni Barcelona nga imposible nga masubay sa bettors ang mga peke nga tig-apud-apod sa tiket aron makuha ang ilang premyong salapi tungod kay human ma-disburse ang mga tiket, ang ginansya diretso sa usher, coordinator, ug financier sa maong mga peke nga tiket. Sa interbyo sa media, si Abu nihimakak nga adunay direktang kalambigitan sa pagbaligya sa mga peke nga tiket sa STL. Iyang gitug-an nga ang mga tiket gitipigan lang sa iyang balay sa iyang duha ka mga kauban nga taga Balamban ug Danao. Dugang pa, giklaro ni Abu nga wala gyud siya masayod nga peke ang mga tiket, ug gihangyo na lang siya sa duha nga ihatod kini ngadto kanila. Gibayran siya og P2 matag ticket booklet sa iyang mga higala nga dunay tig-imprenta sa Junquera St. , dakbayan sa Sugbo alang sa mga tiket. Ang kaso gipasaka na sa Cebu City Prosecutor’s Office, alas 2:00 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Kasamtangang gikustodiya sa NBI-Cebdo ang suspek ug pabilin kini hangtod nga makapiyansa.",Asa nga mga lugar nang-apud-apod si Abu og peke nga King Dragon STL ticket?,"Nasuta sa imbestigasyon nga si Abu nang-apud-apod og peke nga King Dragon STL ticket sa mga lungsod sa Balamban, Consolacion, Argao, ug mga dakbayan sa Talisay, Carcar, ug Danao.","Balamban, Consolacion, Argao, ug mga dakbayan sa Talisay, Carcar, ug Danao",1534,1712,103,177
01532-011,1532,Bustamante andam nga magpapriso,"Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)",Asa gipahayag ni Bustamante ang iyang mga pamahayag?,"Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. ","Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International",270,575,236,303
01610-014,1610,Kinsa ang ilhong BOD sa MCWD?,"Ibaliwala ni Metropolitan Cebu Water District (MCWD) chairman Range Abarca III ang pagtudlo sa tulo ka bag-ong mga miyembro sa board of directors (BOD) sa water district ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan aron mohulip kaniya ug laing duha pa. “I ordered the GM (general manager) nga (nga) if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder,” sa Biyernes, Nob. 3, 2023. Apan tugotan sila nga makasulod sa MCWD premises kon aduna silay laing tuyo sa water district. Si Cebu City Administrator Calvo Pangag, agi’g tubag sa pamahayag ni Abarca, niingon sa text message sa Sabado, Nob. 4, nga ““the new board knows better on how to handle any situation involving their appointment, assumption to office and much more their duties and responsibilities to the people to efficiently provide and amply supply them with safe, clean and potable water at an affordable price. ”Mahitungod sa giingong kalibog nga nahimo sa pagtudlo nila ni Burcelango Brual, Aristotle Macasaet ug Badoy Macasinag, si Pangag miingon: “There is no confusion. Simply, the new replaces the old. ”“The GM of MCWD is serving at the pleasure of the board. It can be assumed that the new board is not the one who appointed the current GM,” matod niya. Matod niya, depende na sa bag-ong board ang pagtudlo og bag-ong GM. “That is just the policy but all is up to the board whether to appoint or not a new GM who will better serve them. Thus, the GM usually owes and follows the appointing board,” siya niingon. Sa press conference niadtong Martes, Oktubre 31, gipaila-ila ni Abangan sila si Brual, Macasaet ug Macasinag isip hulip nilang Abarca ug board members Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones. Ang mayor niingon nga si Brual maoy bag-ong tsirman, samtang si Macasaet maoy morepresentar sa sektor sa kababayen-an. Si Abarca niingon nga ang lakang ni Abangan wala magsubay sa saktong protocol ug procedure. Matod niya, ang Local Water Utilities Administration (LWUA) ug ang Department of the Interior and Local Government dili motugot sa bisan kinsang opisyal sa gobyerno nga manghilabot sa mga kalihukan sa MCWD. Iyang gisubli nga si Abangan dili sakop sa MCWD, ug dili unta angay nga mohimo sa mga appointment tungod kay nakamugna lang kini og division sa water utility firm. Matod niya nga nagkuha na siya karon sa opinyon sa management ug empleyado sa isyo. Matod niya nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang pag-bully sa mayor ngadto sa MCWD.",Unsay responsibilidad sa board sa mga katawhan?,"Si Cebu City Administrator Calvo Pangag, agi’g tubag sa pamahayag ni Abarca, niingon sa text message sa Sabado, Nob. 4, nga ““the new board knows better on how to handle any situation involving their appointment, assumption to office and much more their duties and responsibilities to the people to efficiently provide and amply supply them with safe, clean and potable water at an affordable price.","to efficiently provide and amply supply them with safe, clean and potable water at an affordable price",679,1078,296,398
00395-009,395,"62 anyos nanginhas, nalumos","Usa ka 62 anyos nga biyudo nalumos samtang nanginhas sa dapit sa pier sa Barangay Suba, lungsod sa Bantayan, isla sa Bantayan, amihanang Sugbo, alas 4:00 sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Si Totoy Cascara Abalayan, taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan, patay na nga nidangat sa tambalanan sa lungsod. Matod ni Police Lt. Col. Sylvian Ty, hepe sa Bantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gipahibalo sila sa hitabo sa alas 7 na sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Sumala pa nga ang biktima nag-inusara’ng nanginhas sa dakong hunasan ug hayan wala nakabantay nga nagtaub na ang dagat. Gumikan kay layo pa ang daplin, wala makaabot sa baybayon, nalumos. Ang mga duty nga rescue personnel maoy nidala sa biktima sa Bantayan District Hospital apan siya gideklarar nga dead on arrival (DOA).",Unsa ang estado sa biktima sa dihang nadala siya sa hospital?,Ang mga duty nga rescue personnel maoy nidala sa biktima sa Bantayan District Hospital apan siya gideklarar nga dead on arrival (DOA).,dead on arrival (DOA),675,809,112,133
00558-004,558,Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’,"Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.",Unsa ang reaksyon ni Abangan sa resignation letter ni Abalayan?,"“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan.",shocked,568,684,7,14
00131-013,131,Liog sa asawa giabis sa bana,"Nakurat ang usa ka anak nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan sa Barangay Upper Calumpang, lungsod sa Oslob, probinsya sa Sugbo alas 5 sa hapon niadtong Sabado, Septiyenbre 7, 2024 dihang nakita ang iyang inahan nga samdan sa liog ug patay nga nahagba sa sala. Ang biktima nga asawa nag-edad na og 72 ug ang suspek nga bana nag-edad og 73, mga mag-uuma, ug lumad sa naasoy nga dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa kapulisan sa Oslob nga si P/Maj. Augustine Balucio nga gipahibawo sila sa maong insidente sa usa ka anak nga lalaki nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan. Sumala sa anak, iyang gipangita ang amahan wala na kini sa ilang balay. Matod ni Balucio, sa ilang imbestigasyon nahibaw-an nga sa wala pa ang maong insidente, ang amahan nanghuwam og motorsiklo sa ilang silingan ug kuwarta nga P500. Mao kini hinungdan nga ilang nasuspetsahan ang bana sa biktima nga maoy naghimo sa krimen. Sa pagsubay sa kapulisan, ang motorsiklo na-recover sa lungsod sa Santander tungod sa pagtabang sa mga igsuon ug kabanay sa suspek. Ang mga kabanay maoy nihatag og impormasyon sa kapulisan nga ang suspek nga bana nilarga sa Barangay Basak, siyudad sa Mandaue nga nitago sa ilang laing kabanay. Sa Dominggo, Septiyembre 8, alas 11 sa gabii, gihimo ang operasyon sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gidala sa police station sa Oslob ug nag-atubang kini sa kasong parricide. Samtang ang suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa prisohan sa Oslob Municipal Police Station nagkanayon nga alas 4 sa kaadlawon na human siya wala makatulog tungod sa giingong grabeng yawyaw sa iyang asawa. Matod sa bana, lakip sa giingong gipangyawyaw sa asawa mao ang ilang kagahapon sama sa pagduda nga dunay siyay anak sa gawas. Dugang niya nga sama sa nawala siya sa iyang kaugalingon ug nikuha og sanggot dayong tigbas ug giabis ang liog sa asawa hangtod namatay. Diha na siya nakaamgo human sa hitabo ug nagkadayon nga nagplano nga motahan sa awtoridad. Apan, dugang niya, niadto una siya sa iyang mga igsuon sa Mandaue aron pagbisita sa dili pa siya mabilanggo kay dili na unya niya igkita sila. /",Unsa ang gibuhat sa bana human sa hitabo?,Diha na siya nakaamgo human sa hitabo ug nagkadayon nga nagplano nga motahan sa awtoridad.,nagplano nga motahan sa awtoridad,1864,1954,56,89
01175-015,1175,17 anyos lider sa 4 nga nasikop sa ‘carnapping’,"Palawman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ilang imbestigasyon labot sa pagkasikop sa upat ka mga suspek sa pagpangawat sa mga motorsiklo ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling Police Station. Nabawi sa mga polis ang upat ka mga motorsiklo nga gi-carnap sa upat ka mga suspek nga una nilang gibaligya sa Sitio Tabay, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo hinungdan nga sila nailhan ug nadakpan sa follow up operations sa Mambaling Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa kapulisan human wala makapakita og dokumento ang mga suspek sa maong mga motorsiklo. Usa sa mga nadakpan nga si Roselito Gener Puerto nitudlo sa 17 anyos nga ilang kauban nga maoy lider ug nitudlo usab unsaon pagkawat og motorsiklo gamit ang flat screw driver. Ang tumang kalisod sa kinabuhi ang nitukmod kaniya sa pagsulod sa maong krimen. “Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba. Naatlan nga wala’y kwarta, nikuyog ko niya kay wala’y bugas sa amoa,” matod ni Puerto. Tungod sa maong kalamboan, ang Cebu City Police Office (CCP0) mohimo og dugang pakisusi subay sa pamahayag sa mga suspek. Duna siyay gipangbutyag nga mga ngalan nga dili lang una ikabutyag sa publiko hinungdan nga mopalawom sila sa ilang imbestigasyon. Lakip sa ilang tan-awon ang pangangkon ni Puerto nga ang 17 anyos maoy ilang leader sanglit nasayod na kini unsaon sa pagpaandar sa mga motorsiklo bisan walay yawe mahimo niya kini tungod kay nakatrabaho og motorshop. “Katong lang alegasyon nga siya ang leader murag naay tinuoran but again we have to gather more ebidensiya pa gyud bahin niana,” matod ni Lt. Col. Felisa Baculo, deputy director for operations sa CCPO. Giangkon ni Baculo nga alarming ang maong hitabo sanglit menor pa ang nalambigit sa krimen nga mao usab ang gitudlo nga lider. Usa sa ilang subayon ko daghan na ba nga nabiktima ang mga suspek bisan sa pangangkon nga karon pa sila nakahimo niini. Si Police Colonel Jake Dalogdog, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nimando sa iyang mga personnel nga monitoron pag-ayo ang lihok sa mga kawatan og motorsiklo sa siyudad. “Kining atong mga station gina-encourage nga i-monitor kinsa tong tawo nga involve sa kining violation sa New Anti-Carnapping Act of 2016 kay nasayod mao ni siya’y deterrent factor nga katong involved sa shooting incident, involved sa robbery incident mapakgang ang ilahang illegal activity,” matod ni Bacquian. Nagtuo ang kapulisan nga duna pay lain nga grupo sa mga kawatan og motorsiklo sa dakbayan nga gawasnon. Awhag nila sa publiko nga kon mag parking sa ilang mga motorsiklo, anha sa labing luwas nga lugar. Ang upat ka mga suspek gikatakda nga pasakaan og mga kasong carnapping karon, Huwebes, Enero 25, 2024. /",Nganong nikuyog ang suspek sa iyang migo?,Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba.,wala na gyud mi bugas,906,970,39,60
01307-017,1307,Cebu City Council ‘mokoriher’ sa 2024 budget,"Moamendar ang Cebu City Council sa giaprubahan nga ordinansa sa annual budget sa Cebu City Government ug nagsugyot og dugang P4 bilyunes sa giaprobahan nga P22 bilyunes. Sa pakighinabi sa telepono sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, si Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan, tsirman sa committee on budget and finance, nagkanayon nga ang Konseho magtagbo pinaagi sa Zoom meeting aron hisgutan ang gisugyot nga mga amendment sa samang adlaw, niangkon nga nakahimo sila og pipila ka mga sayop. “We have to make amendments (for) the budget appropriation. . . we have to amend the ordinance because naa mi nakita nga sayop. We have to admit it nga naay sayop,” matod ni Balagulan. Si Balagulan niingon nga ang unang sayop kay nagtuyok sa City Legal’s Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE), diin usa ka “typographical error” ang nagpaburot sa gigahin nga kantidad. Matod niya nga P1,980,000 ang saktong gahin, apan ilang gilista nga P1,980,000,000. Matod niya nga ang ikaduhang kasaypanan nagtuyok sa budget appropriation alang sa disaster management office, nipasabot nga sa pag-review ug pag-assess sa mga balaod nga may kalabotan sa kalamidad, ilang nasuta nga ang balaod naglatid nga ang disaster fund kinahanglang moabot sa singko porsiyento sa gibana-bana nga kita. Matod niya nga adunay gibana-banang kita nga P100 bilyunes, P5 bilyunes ang angay nga gahin. Apan, ang ordinansa nagpakita sa mas ubos nga alokasyon nga P1 bilyon lang. Matod niya nga kinahanglang himuon na nila karon ang mga amendment sa dili pa aprobahan sa Department of Budget and Management (DBM) ang annual budget. Matod niya nga gikinahanglan ang two-third nga boto aron maamendar ang ordinansa kalabot sa annual budget.",Unsay giingon nga unang sayop nga naglungtad sa budget sa MOOE?,Si Balagulan niingon nga ang unang sayop kay nagtuyok sa City Legal’s Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE),nagtuyok sa City Legal’s Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE),683,800,45,117
01477-016,1477,"2 ka ‘killers’ ni Bulosan, 2 ka tanod gikiha","Gipasaka na sa kapulisan ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kasong murder batok nilang Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal, mga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lakip sa gipasakaan og kaso ang duha ka mga barangay tanod sa Inayawan nga gitumbok nga ning-rescue nilang Moratillo ug Mactal human sa insidente. Giingong ningtabang pa sa pagpasibat sa duha, giingong gamit ang sakyanan sa barangay. Mga kaso’ng accessory to the crime of murder ug obstruction of justice ang gipasaka sa kapulisan batok kanila ni Ildefonso Adivino Olaera Jr. ug Clent Cabantac, base sa nakuha nga data sa Cebu City Police Office (CCPO). “As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay. Niklaro si Abacay nga nakakuha sila og mga ebidensya nga dunay laing tawo nga ningtabang nilang Moratillo ug Mactal sa pag-ikyas nga nagtumbok sa duha ka mga barangay tanod nga ningpasakay pa sa mga suspek sa sakyanan sa Barangay Inayawan. Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha. Gisuwayan sa pagtawag sa Superbalita Cebu si Inayawan Barangay Captain Kirk Repollo apan hangtod ning pagsuwat wa pa siyay tubag. Una na nga nag-post sa iyang Facebook account ang kapitan nga andam siya nga mokooperar sa kapulisan kon gikinahanglan niini ang duha ka mga barangay tanod. Bisan kon napasaka na ang kaso batok sa duha ka mga suspek apan dili kini makapahunong sa ilang manhunt operation.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan nga may kalabutan sa reklamo?,"As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay",referred the complaint,813,1123,207,229
01143-005,1143,Nag-volleyball gipusil-patay,"Nagkatibuwaag ang mga nagduwa og volleyball human gipusil-patay sa duha ka mga tawo ang usa ka lalaki sa Purok Caimito, Brgy. Lagtang, siyudad Talisay, alas 6:50 sa gabii sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang biktima giila nga si Retsel Macaraig, 43, minyo, taga Purok Caimitohan, Brgy Lagtang, Talisay City. Duha ka wala mailhing mga lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug maong pants ug nag- face mask og kolor itom ang killers. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay gikan sa amahan sa biktima nga samtang nagduwa og volleyball ang iyang anak, ning-abot ang duha ka wa mailhing mga lalaki, usa niini nipusil sa biktima nga dul-it sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Ang duha ka mga killer ningsibat sakay sa usa ka motosiklo ug wa na maabti sa mga polis.",Giunsa pag-ikyas sa mga killer human nila gipusil ang biktima?,Ang duha ka mga killer ningsibat sakay sa usa ka motosiklo ug wa na maabti sa mga polis.,ningsibat sakay sa usa ka motosiklo,723,811,23,58
00866-014,866,Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay,"Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.",Unsa ang sulat sa opisyal nga pamahayag bahin sa mga naapektuhan sa aksidente?,"“Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag.",our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected,1676,1941,114,203
00057-004,57,Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong,"Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.",Unsa ang gibati ni Talisay City Mayor Dejie 'Georgie' Abal sa kamatayon ni Mayor Edyong?,Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ”,Sakita sa akong gibati ron oi,1462,1730,194,223
00677-007,677,2 ex-con nadakpan na sab,"Duha ka drug personalities nga pulos nabutang isip priority regional level, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa City Intelligence Unit sa Cebu City Police Office alas 12:10 sa Huwebes sa kaadlawon, Mayo 2, 2024, sa San Jose Village, Cabarrubias Street, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Nhemrod Glenda Estillore, 49, taga Adelfa Street, San Jose Village, Barangay Tisa ug Almar Bacalso Estinos alyas Mal, 24, taga City Central, Barangay Luz sa syudad sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang mga dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 105 gramos nga dunay standard drug price nga P714,000. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, ang duha ka mga suspetsado pulos nadakpan sa kaso gihapon sa illegal nga drugas ug pulos usab nabilanggo sa Cebu City Jail .Si Estillore nabilanggo og pito ka tuig samtang si Estinos nabilanggo usab og lima ka tuig diin niadtong Nobiyember 2023 lang nakagawas sa bilanggoan. Dugang ni Baculo nga inay magbag-o kay nakagawas na sila sa bilanggoan, mibalik na hinuon sa naandang bisyo nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas. Dunay gipangtug-an ang maong mga suspetsado kon diin gikan ang ilang supply sa illegal nga drugas. Apan giklaro ni Baculo nga ila kining ipaubos sa monitoring kon unsa ka tinuod ang mga pangangkon ug ang gipangbutyag aron mao na usab ang ilang sunod nga target sa operasyon. “Naa na silay gipangsulti kung kinsa nga mao na sad ang atong sunod nga target kung masuta nato nga tinuod,” matod ni Baculo. Giandam na sa kapulisan ang kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 batok sa mga suspek.",Unsay gibuhat sa mga suspetsado bahin sa ilang supply sa illegal nga drugas?,Dunay gipangtug-an ang maong mga suspetsado kon diin gikan ang ilang supply sa illegal nga drugas.,gipangtug-an ang maong mga suspetsado,1206,1304,6,43
01073-001,1073,"Nagpataka’g pangihi, labay sa basura sikop","Ang mga otoridad sa dakbayan sa Mandaue nipahinumdom ngadto sa mga lungsuranon niini nga tumanon ang ilang responsibilidad, ilabi na sa pagsunod sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan. Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023. Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023. Kini nga mga pagpanakop resulta sa kampanya sa pagpatuman sa higpit sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan sa Mandaue. Ang kampanya gipasiugdahan ni Mandaue Mayor Brody Abando, kinsa nisugyot nga ang kapulisan kinahanglang magpahigayon og inadlaw-adlaw nga pagpatrolya aron masiguro nga ang mga lungsuranon dili lang mosunod sa mga lagda sa Dakbayan kon dili mosunod usab sa mga regulasyon sa kinaiyahan niini. Ang kapulisan nakadawat og training alang niini nga kampanya niadtong Pebrero 2023.",Pila ka indibidwal ang nadakop tungod sa paglapas sa environmental laws sa Mandaue City?,Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023.,700 ka indibidwal,186,393,70,87
01061-005,1061,P6. 8M ilegal nga drugas sakmit; ex-con sikop,"Usa ka kilo sa gidudaha’ng shabu nga gibana-bana nga mokantidad og P6. 8 milyunes nasakmit sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue, alas 12:00 sa tungang gabii sa Biyernes, Pebrero 16, 2024. Samtang, nadakpan ang suspetsadong high value individual (HVI) nga drug pusher nga usa ka ex-convict nga giila nga si Sydney “Reymond” Leynes Leyva, 57, ulitawo, taga Dakbayan sa Carcar. Matod pa, ang kapulisan nakadawat og taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa suspek ug dihang na-validate sa ilang pagpaniid, gilusad dayon ang buy-bust. Nilusad sa operasyon mao ang City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit ( CIU/CDEU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. Lakip sa operasyon mao ang Regional Intelligence Division (RID) ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) nga gipangulohan ni Police Col. Bactong Bacudio Jr. ug sa mga PDEA agent nga gipangulohan ni IA 1 Lyra Libona ug sa PS1 MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Andy Cedie S. Roque. Si Reymond nabilanggo na sa kaso’ng highway robbery niadtong 1984-1991, nakagawas apan nadakpan na sab sa kasong illegal possession of firearms niadtong 1994 hangtod sa 2002. Nabalik sa bilanggoan sa tulo ka mga  higayon niadtong 2010 sa kasong pagpatay apan nakagawas niadtong 2023. Si Reymond, matod pa, apil sa drug watchlist nga makabaligya’g shabu nga 500 gramos kada semana. Ang iyang suplay gikan sa kontak nga binilanggo sa Abuyog Penal Colony ug adunay mga lokal nga kontak sa Brgy. Mantuyong ug Paknaan sa Mandaue City.",Unsa nga kaso ang nalapas ni Reymond niadtong 1984-1991?,"Si Reymond nabilanggo na sa kaso’ng highway robbery niadtong 1984-1991, nakagawas apan nadakpan na sab sa kasong illegal possession of firearms niadtong 1994 hangtod sa 2002.",highway robbery,1070,1244,36,51
00184-009,184,Unang commercial flight padung sa Bantayan Island gilusad,"Naandang biyahe padulong sa isla sa Bantayan moabot og unom ka oras gikan sa siyudad sa Sugbo, apan pwede na karon sud sa 30 minutos sakay sa abyon sa Mactan Cebu International Airport MCIA) nga nagsugod sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang paspas nga biyahe padulong sa Bantayan island gilauman nga makadugang sa kasayon sa pagdala og mga produkto ug uban pang kalihokan sa isla lakip sa iyang kasikbit nga kalungsoran sa isla nga mao ang Santa Fe ug Madridejos. Sa biyahe gamit ang mga bus, mogasto og P300 ug P359 alang sa shuttle ferry uban sa P45 nga terminal fee nga mosumada og P704 alang sa usa ka unom ka oras nga biyahe. Apan sa paglupad sa abyos, gawas sa pakunhod sa oras sa biyahe, dunay pletihan nga P888 ubos sa promusyon sa pagkakaron. Nagpasabot kini sa mas daghan nga paggasto sa pagkaon ug uban pang kalihokan nga mahimong magdala og dugang nga kita sa mga lungsod sa Santa Fe, Madridejos, ug Bantayan. Makatabang kini sa ekonomiya sa industriya sa turismo sa island kay kini makapamugna og mas daghan nga trabaho, makapadugang sa kita sa mga tawo, ug makasuporta sa mga negosyo, lakip na ang mga mag-uuma ug mananagat nga makabenepisyo usab. Ang unang flight giubanan ni Cebu Aries. Edlen Abalayan, Santa Fe Mayor Benito Benosa, Bantayan Mayor Elpidio Bentijaba, Madridejos Mayor Ruelan Beo, Mactan Cebu International Airport Authority General Manager Marvin Epoy Jr. , mga Board Members nga sila Gerson Pilang Alvarez ug Davinder Jorge Abello, uban pang mga opisyal ug bisita. | CDF","Unsa ang mahimong epekto sa unang commercial flight sa mga lungsod sa Bantayan, Santa Fe, ug Madridejos?","Nagpasabot kini sa mas daghan nga paggasto sa pagkaon ug uban pang kalihokan nga mahimong magdala og dugang nga kita sa mga lungsod sa Santa Fe, Madridejos, ug Bantayan.",magdala og dugang nga kit,751,920,90,115
00192-011,192,"Nagpatubil sa gasoline station gipusil, patay","Butobuto sa armas ang milanog sa usa ka gasoline station sa Barangay Balabagon, Lungsod sa Moalboal, Sugbo sa dihang gipusil ang kustomer nga nagpatubil. Ang pagpamusil nahitabo Lunes sa hapon, Agusto 26, 2024 sa Seaoil gas station. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Dean Dean Biazon, 29, drayber og habalhabal ug taga Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian. Nasuta nga armado usab kini. Samtang napagan sa maong hitabo ang usa ka Greman, 32, taga Balabagon, lungsod sa Moalboal. Base sa inpormasyon nga nahipos sa kapulisan nga nagpatubil og gasolina sa iyang gimaneho nga motorsiklo si Dean Dean ug may laing motorsiko ang miabot. Ang gasoline attendant nagtuo nga laing kustomer nga magpagasolina apan namusil ang maong armadong lalaki tumong sa biktima. Gikataho nga sulod sa siyam ka higayon gitirahan si Biazon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas resulta sa iyang kamatayon. Samtang laing biktima nga si Greman ang napagan sa dihang natapsingan sa bala sa iyang tiyan. Nagpadayon pa sa pagsubay ang kapulisan sa Moalboal aron sa pag-ila sa suspek ingon man ang pagsuta sa motibo sa maong krimen. Wa pa matino sa kapulisan bahinb sa motibo sa krimen, apan ang maong dapit giila nga hotshop sa drugas.",Unsa ang gituohan sa gasoline attendant sa armadong lalaki?,Ang gasoline attendant nagtuo nga laing kustomer nga magpagasolina apan namusil ang maong armadong lalaki tumong sa biktima.,nga magpagasolina,633,757,49,66
00632-013,632,Informant makadawat og P20K batok dynamite fishing,"Sa mga mananagat sa dakbayan sa Lapu-Lapu nga makahatag og inpormasyon niadtong nalambigit sa dynamite fishing, ang makadawat og cash reward. Giawhag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos ang mga mananagat sa dakbayan nga makig-alayon sa kampanya sa siyudad sa katuyoan nga mapakgang ang illegal nga paagi sa panagat. Sa kadtong makahatag og kasayuran labot sa illegal fishing, ang makadawat og P20,000 cash. Gipahibawo sa mayor nga seryuso ang kagamhanan nga mapahugtan ang maong kampanya aron nga mapanalipdan ang kadagatan sa grabeng kadaot resulta sa dinamita. Naila ang Lapu-Lapu gawas sa kanindot sa beaches, ug usa kini sa mga giduaw nga diving spot nga naghatag og kalambuan sa natad sa turismo. Samtang adunay 30 ka mga mananagat ang gihatagan og kahigoyanan ni Abalos nga magbag-o sa ilang kinabuhi ilabi nga aduna kanila ang napungkol kay naunay kaniadto sa ilang pagdinamita atol sa pagpanagat. Ang maong mga mananagat gihatagan og mga payaw ug salibot, niadtong Mayo 9, 2024. Ang ilang grupo gihatagan og P45,000 nga hinabang pinansiyal nga magamit nila nga mapalambo ang ilang panginabuhian dungan sa saad nga di na mobalik sa ilang pagdinamita.",Unsa ang gihatag nga hinungdan sa pagdawat sa mga turista sa Lapu-Lapu?,"Naila ang Lapu-Lapu gawas sa kanindot sa beaches, ug usa kini sa mga giduaw nga diving spot nga naghatag og kalambuan sa natad sa turismo.","kanindot sa beaches, ug usa kini sa mga giduaw nga diving spot nga naghatag og kalambuan sa natad sa turismo.",566,704,29,138
00086-015,86,"Construction worker nakuryentihan, patay","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang construction worker human makuryentihi samtang nagtrabaho sa gitukod nga tulo ka andana nga edipisyo. Ang biktima giila nga si Zorovavel Auxtero, 31, minyo, taga Sityo Bankal Calubihan 2, Barangay Pajac, Lapu-Lapu City. Base sa spot report nasuta nga si Auxtero nagtrabaho niadtong higayona sa tulo ka andana nga edipisyo sa Barangay Babag, Lapu-Lapu City. Sa dihang naghapnig sa mga kabilya ang tumoy sa usa sa mga kabilya ang nasangit sa live wire sa kuryente hinungdan nga nakuryentihan. Gisuwayan sa pagtabang ang maong construction worker sa mga mirespondi nga mga sakop sa City Disaster Risk Reduction Management Office (CDRRMO) apan gumikan sa kakusog sa boltahi sa kuryente nakamugna kini og grabe kadaot sa iyang internal organs.",Unsa nga parte sa lawas ang naapektuhan sa pagkakuryenti sa construction worker nga si Auxtero?,Gisuwayan sa pagtabang ang maong construction worker sa mga mirespondi nga mga sakop sa City Disaster Risk Reduction Management Office (CDRRMO) apan gumikan sa kakusog sa boltahi sa kuryente nakamugna kini og grabe kadaot sa iyang internal organs.,internal organs,522,769,231,246
00122-011,122,Awto nabalitok kay drayber nakatulog?,"Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.",Unsa ang nahitabo sa drayber nga hinungdan sa disgrasya?,Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya.,nakapiyong ang drayber,670,785,47,69
00666-003,666,"65-anyos nga ginang naligsan sa truck, patay","Namatay diha-diha ang 65 anyos nga ginang human malatayi sa trailer truck sa taytayan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa habig sa dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Dominggo sa buntag, Mayo 5, 2024. Ang biktima giila nga si Consolacion Espinas Belarde, taga dakbayan sa Talisay samtang ang driver sa trailer truck mao si Alfuro Espino Espinola, 47, taga Barangay Balud, San Fernando, Sugbo. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office nasuta nga ang trailer truck nag byahe paingon sa south samtang ang biktima nilabang sa taytayan nga nag-uwang sa dakbayan sa Sugbo ug Talisay. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon,hepe sa TEU sa CCPO, nga sakto ang dagan sa trailer truck apan gibutyag sa driver nga wala siya nakabantay sa biktima tungod kay dunay sports utility vehicle (SUV) nga naa sa tuo nga bahin nga nakaali. Ang ginang wa maigo sa SUV sa iyang paglabang. Diha na siya nakabantay nga duna siyay naligsan tungod sa paka nga iyang nadunggan sa atubangan nga bahin sa truck. Human siya nasayod nga nakaligis siya og tawo, dali niya nga gipahunong ang trak ug nisakay og habal-habal aron motahan sa Lawaan Police Station. Si Police Corporal Wilfredo Espinosa sa Traffic Office inabagan sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) mao na ang mi turnover kaniya sa TEU-CCPO. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ang atubangon nga kaso sa driver nga kasamtangan nga gikustodiya sa TEU office. Nag abot na usab ang kabanay sa biktima ug amo ni Espinola apan wala gibutyag ni Abueva Lenon kon nagkasabot ba ang duha.",Unsa nga kaso ang atubangon sa driver sa trailer truck?,Si Police Corporal Wilfredo Espinosa sa Traffic Office inabagan sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) mao na ang mi turnover kaniya sa TEU-CCPO. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ang atubangon nga kaso sa driver nga kasamtangan nga gikustodiya sa TEU office.,reckless imprudence resulting in homicide,1156,1465,188,229
01316-011,1316,Matag magtutudlo nakadawat og P18K,"Mas sadya ang pagsaulog sa Pasko sa mga magtutudlo tungod kay ang ahensya sa edukasyon nigahin og P1. 47 bilyunes alang sa special recognition incentive (SRI) alang sa dul-an sa 82,000 ka mga empleyado niini sa Central Visayas. Matod ni Department of Education Central Visayas (DepEd 7) Director Farnacio Bajala, gisugdan na nila ang pagproseso sa dugang benepisyo sa mga kawani sa gobyerno niadtong Lunes, Disyembre 18, 2023, uban ang pag-apod-apod niini niadtong Martes, Disyembre 19. Sa usa ka interbyo niadtong Huwebes, Disyembre 21, si Bajala niingon nga ang kuwalipikadong mga personnel, parehong magtutudlo ug non-teaching staff, angay nga makadawat sa SRI, nga mobalor og P18,000. Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000; kini naglakip sa PhilHealth ug Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno (Pag-Ibig) Fund membership, Government Service Insurance System (GSIS) membership, sick leave, vacation leave, ug retirement benefits. Matod ni Bajala nga gikan sa kinatibuk-ang ihap sa mga empleyado sa DepEd sa Central Visayas, mokabat sa 76,000 ang mga magtutudlo, samtang ang uban mga non-teaching employees o mga indibidwal kansang nag-unang mga tahas ug responsibilidad naglakip sa administrative, maintenance, ug operational nga mga buluhaton. “If we cannot finish it today or tomorrow, especially like the big divisions like Cebu Province, they have until Dec. 23, even Saturday. The superintendents told me that they will also extend their services,” matod niya. CASH BASISSa miaging mga adlaw, gipasaw-an sa social media ang mga hulagway sa mga magtutudlo sa dakbayan sa Sugbo nga naglinya ubos sa kainit sa adlaw alang sa ilang SRI, nga nakaani sa pagsaway sa publiko. Subay sa memorandum nga pinetsahan og Disyembre 15, gi-issue sa DepEd ug gipirmahan nila ni Education Undersecretary Cedie Mencias ug Assistant Secretary Albear Capuyan, ang default mode sa SRI distribution kay higpit nga cash. Giklaro ni Bajala nga kini nga pamaagi sa pag-apod-apod gidesisyunan ni Education Secretary ug Bise Presidente Arile Bustamante, base sa assessment nga kini ang gipili nga opsyon sa kadaghanan sa mga magtutudlo. Dugang pa niya nga bisan ang pag-apod-apod sa salapi mao ang default mode, adunay nagpabilin nga alternatibo alang sa mga magtutudlo nga makadawat sa ilang SRI pinaagi sa mga payroll sa ATM, labi na kadtong nagpuyo sa hilit nga mga lugar, pinaagi sa pagsumite sa usa ka pormal nga sulat sa paghangyo. Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan. Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ” Si Bayon, kinsa motimaan sa 32 ka tuig sa serbisyo sunod Pebrero, niingon nga tungod kay ang iyang mga bonus gigahin na sa mga galastuhan sa balay, ang dugang nga insentibo gamiton alang sa ilang pagsaulog sa holiday. “We can really use that incentive, especially now during Christmas,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Disyembre 23. Ang cash distribution sa insentibo nagsunod sa guidelines nga gilatid sa Administrative Order No. 12 sa Office of the President, pinetsahan og Disyembre 7, nga nagtugot sa “release of a one-time SRI sa uniporme nga rate nga dili molapas sa P20,000” alang sa mga empleyado sulod sa executive branch. Naglakip kini sa sibilyan nga mga kawani nga nagtrabaho sa mga ahensya sa nasudnong gobyerno, lakip ang mga unibersidad ug kolehiyo sa kagamhanan, mga indibidwal nga adunay regular, kontraktwal, o kaswal nga posisyon sa mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno.",Ngano nga gipaboran sa mga magtutudlo ang pamaagi sa pag-apod-apod?,"Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan.",tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan,2589,2804,131,214
01547-005,1547,"Motor mibangga sa poste, drayber patay","Namatay ang usa ka lalaki human mabangga sa poste ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa Sitio Baud, Brgy. Media Once, Dakbayan sa Toledo sa Martes sa buntag, Nobiyembre 14, 2023. Matod ni Paet SK Chairman Adrian Paez Pag, ang namatay iyang silingan sa Purok 8 sa samang barangay nga si Iliot Pagador, hamtong. Sumala sa usa ka anak sa biktima, ang iyang amahan padulong maghatod sa iyang inahan sa trabaho. “Padung na sila maghatod sa akong mama mo-duty sa Ilihan. Alas10 ang duty, dili padung mag pa check up, ug wala man na gikan sa hilanat. Kalit ra jud to nawala ang panan-aw,” matod sa anak nga si Margilyn Perfecta nga nahinabi sa sa BNFM Toledo. Una niini, giasoy sa asawa sa biktima ngadto sa mga residente sa dapit sa nahitaboan nga nag-zigzag ang ilang dinaganan sa motorsiklo hangtod nga nibangga sa usa ka poste. Gidala kini sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan ang taho gikan sa ospital kon unsay hinungdan sa giingong kalit nga pagkapawong sa panan-aw niini samtang nagmaneho sa motorsiklo.",Kinsa ang naghatag og impormasyon mahitungod sa nahitabo nga aksidente?,"Kalit ra jud to nawala ang panan-aw,” matod sa anak nga si Margilyn Perfecta nga nahinabi sa sa BNFM Toledo",Margilyn Perfecta,543,650,59,76
01214-008,1214,"1 ka OFW, laing 6 sud sa drug den, nasikop","Usa ka overseas Filipino worker (OFW) ug laing unom ka mga tawo nasikop sa raid sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa usa ka drug den sa Sitio Catwalk, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 5 sa hapon sa Martes, Enero 16, 2024. Usa sa mga nadakpan ang suspetsadong maintainer sa drug den nga giila nga si Maluya Mamaclay, 48, usa usab ka e-bike driver. Ang mga naatlan sa drug den nga pulos gipangpusasan mao sila si Princess Genita Booc, 31, OFW; Ariane Mamaril Manabat, 47, usa ka masahista uban sa PUJ drivers nga sila si Lexel Manahan, 32; Wilfredo De Ruperto, 43; Gregory Manalac, 48; ug Louell Manalang, 33. Nasakmit sa mga operatiba ang 15 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay estimated market value nga P102,000. Lakip sa nakuha mao ang mga pakete nga dunay residues sa gituohang shabu, buy-bust money ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga usa ka semana nila nga gipaubos sa pagpaniid ang maong drug den human nadawat ang kasayuran gikan sa confidential informant. Sa ilang nakuha nga impormasyon, makabaligya og 30 gramos matag semana si Mamaclay diin gipaubos pa nila sa imbestigasyon kon asa magkuhaan sa iyang supply sa ilegal nga drugas.",Asa nahitabo ang raid sa drug den?,"Usa ka overseas Filipino worker (OFW) ug laing unom ka mga tawo nasikop sa raid sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa usa ka drug den sa Sitio Catwalk, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 5 sa hapon sa Martes, Enero 16, 2024.","sa Sitio Catwalk, Barangay Duljo Fatima",0,307,205,244
01275-012,1275,Mga badlungon gipangandaman,"Ning nagkaduol na ang dakong kalihukan sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga mao ang Sinulog 2024, ang Police Regional Office 7 (PRO) 7 nipakita na sa ilang kaandam sa paghatag og seguridad. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga nakahimo na sila og sistema sa pag monitor sa mga kriminal sama sa mga manglabnihay, mangingilad, mangunguot ug mga sakop sa salisi gang nga nagtinguha nga modayo sa Sugbo. Gibutyag ni Abacay nga wala sila makadawat og hulga sa siguridad apan gimando ni Abad nga palapdan pa ang ilang intelligence monitoring ug pakig-alayon sa ilang counterparts aron mabantayan ang lihok sa mga kriminal sa mga silingang rehiyon sa nasod. “I would like to assure everyone that your PRO-7 is on top of the situation. We will be exhausting all resources of Police Regional Office-7 to make sure that once again we will be having a safe, secured and most especially solemn Sinulog celebration,” matod ni Abacay. Ang PRO 7 nag-umol na og Task Force Sinulog diin ang ilang security coverage pinasubay sa Major Events Security Framework (MESF) nga maoy gigamit sa kapulisan kon dunay dagko nga mga kalihukan sama sa Sinulog. Tulo ka task group ang gihulma sa PRO-7. Kini naglangkob sa Task Group Security, Task Group Peace and Order ug Task Group Emergency Response nga gidumala sa kapulisan, Armed Forces of the Philippines (AFP), local disaster offices ug mga ahensya sa gobyerno. “The heads of this task group may come from different agencies then we will be meeting in a regular basis para to check on the progress of each task group. This Monday we will be having another round of conference para we can iron out the security preparations”, dugang ni Abacay. Giawhag niya ang publiko nga tabangan sila sa pag monitor sa ilang palibot.",Kinsa ang nagmandar sa pagpalapad sa intelligence monitoring?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga nakahimo na sila og sistema sa pag monitor sa mga kriminal sama sa mga manglabnihay, mangingilad, mangunguot ug mga sakop sa salisi gang nga nagtinguha nga modayo sa Sugbo. Gibutyag ni Abacay nga wala sila makadawat og hulga sa siguridad apan gimando ni Abad nga palapdan pa ang ilang intelligence monitoring ug pakig-alayon sa ilang counterparts aron mabantayan ang lihok sa mga kriminal sa mga silingang rehiyon sa nasod.",Police Brigadier General Jorge Abad,191,765,72,107
01165-002,1165,"Lalaki gipusil, naigo sa iyang liog","Nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga biktima sa pagpamusil sa Sityo Minggay, Barangay Bulasa, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Miyerkules, Enero 24, 2025. Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol. Samtang ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Dalmacio Magallanes Jr. , 54, minyo, taga Sityo Proper Linao, Barangay Bulasa. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching M. Denila, ang biktima diha su’d sa iyang balay apan gisulong sa suspek. Matod pa sa dihang nigawas ang biktima sa balay, gipusil kini sa suspek sa upat ka higayon. Usa ka bala niigo sa liog sa biktima. Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital. Ang suspek daling nadakpan sa mga polis sa ilang hot pursuit. Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.",Kinsa ang biktima sa pagpamusil?,"Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol.",Isles Magadia,170,303,25,38
00598-015,598,"Bana patay, misis angol sa bangga","Duha ka adlaw nga nagsunodsunod ang duguong aksidente sa kadalanan sa dakbayan sa Naga. Niadtong Dominggo, Mayo 19, 2024, alas 5:30 sa buntag, patay ang bana nga nagmaneho sa motorsiklo ug angol ang asawa nga iyang angkas dihang nabanggaan sa 10-wheeler truck sa Uling-Naga Road sa Brgy. Naalad, Naga. . Namatay mao si Suga Divinagracia Diwa, 63, minyo ug taga Humayan, Barangay Pangdan, Naga. Angol ang iyang asawa nga si Emma Dixson Diwa, 58.. Nabanggaan sila sa gikaengkwentro nga Howo trailer cargo truck nga gimaneho ni Denmil Dizon Dolor, 38, ulitawo nga may kapuyo ug taga Brgy. Dolosa, lungsod sa Minglanilla. . Ang 10-wheeler Howo trailer truck puno sa karga nga kabilya gikan sa Steel Asia sa dakbayan sa Naga ug nagpadulong sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang magtiayon gikan sa Humayan, Naga padung sa proper sa Naga. . Apan pag-abot sa Brgy. Naalad, ang 10-wheer truck nikawas sa lane sa likuon nga dan busa iyang gikasugat ang motorsiko nga gisakyan sa mga biktima. . Dihang nabanggaan sa 10-wheeler cargo truck, kini nalimbuwad ug nayagyag sa dan ang mga kabilya. Ang magtiayon nakaangkon og grabeng angol ug gidali sa Naga Infirmary Hospital apan ang bana ang gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Gonesto Domanais. . Ang drayber sa Howo trailer cargo truck gikustodiya sa kapulisan sa Naga samtang nagpaabot sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property. . NASAGHIRANNiadtong Sabado, Mayo 18, 2024, pasado alas 2:00 sa hapon, patay usab nga niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak sa N. Bacalso Ave. sa Brgy. Langtad, Naga. . Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoburan, Dakbayan sa Naga. . Si Alajar nihangyo unta nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya, apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. . Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. . Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo sa gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan.",Unsang karga ang gidala ni Eboy sa iyang trak?,Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw.,scrap nga mga puthaw,2344,2468,103,123
01506-012,1506,Drug den sa Tagbilaran gironda,"Balay suyopanan sa dakbayan sa Tagbilaran city, Bohol nga gipadagan sa usa ka call center agent gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 sa Purok 3, Barangay Booy, ala 1:05 sa Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, 2023. Ang subject sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den giila nga si Andrew Cedie Sta. Onofre, 23. Lakip sa nadakpan mao sila si Romey Alid, 24, wristwatch technician ug Lizer Ontengco Opinion, 30, lending collector. Nakuha sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 11 gramos nga dunay estimated value nga P74,800, lakip na ang buy-bust money, cellphone ug nagkadaiyang drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dali nila nga gipaubos sa case build up sulod sa dul-an usa ka buwan. Giingong makabaligya si Sta. Onofre og 5 gramos matag semana. Kasong kalapasan sa Section 5,6,7,11 ug 12, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang giandam nga kaso batok sa mga suspek.",Kinsa ang mga ahensya nga nag-apil sa operasyon sa drug den?,"Balay suyopanan sa dakbayan sa Tagbilaran city, Bohol nga gipadagan sa usa ka call center agent gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 sa Purok 3, Barangay Booy, ala 1:05 sa Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, 2023.",Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol Provincial Office inabagan sa Bohol Police Provincial Office ug Naval Forces Central 7 ,0,330,120,255
00377-009,377,Bottled water mimahal duol sa Palaro venues,"Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.",Ngano nga si Carmencita nakahukom nga dugangan ang presyo sa bottled water?,si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit.,magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit,1491,1600,69,108
01464-014,1464,Persons of interest sa tulis giimbestigar,"Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.",Unsa ang gihimo sa hepe sa PRO 7 pagkahuman sa pagtulis sa pawnshop?,"Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan.",nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet,615,889,134,218
01243-003,1243,2 ka tulisan naratol,"Nangaratol ang duha ka mga tulisan dihang nitingog ang alarm system nga gipindot sa kawani sa usa ka sanga sa dakong pawnshop chain sa Barangay Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 3:55 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nipadayag dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 11, nga ang duha ka mga tulisan pulos mga bagito pa base sa mga lihok niini. Gihulagway ni Antic nga nangaratol kini dihang nakapindot sa alarm system ang usa sa mga teller sa pawnshop. “Bagito ni sila sa ako lang nakita sa footage sa CCTV. Pagtingog sa alarm, nangaratol. Sa karatol nagpataka’g pamusil,” matod ni Antic. Ang duha ka mga tulisan kalit nga ning-abot sakay sa usa ka Nmax, nibunot sa ilang armas ug nideklarar og tulis. Usa ka teller nipindot sa alarm hinungdan nga napakyas ang mga tulisan sa ilang tuyo. Usa kanila nagpataka og pamusil ug ang bungbong maoy naigo sa bala. Ang duha ningsibat sa direksiyon paingon sa habagatan gikan sa kinapusoran sa lungsod. Gisubay na usab nila ang kopya sa CCTV camera sa lugar diin niagi ang mga tulisan sanglit ang nakita nga gitabunan og papel ang plate number sa ilang motorsiklo. Sa ilang nakita, target sa maong mga tulisan ang mga establisemento nga walay guwardiya. Gisubay sab nila ang duha ka mga tulisan nga maoy ningtulis sa sanga sa 711 sa Bgry. Alang-alang, dakbayan sa Mandaue niadtong Miyerkules sa kaadlawon.",Giunsa pagpangatarol sa mga tulisan nga nahinabi ni Police Major Johnrey Antic?,Gihulagway ni Antic nga nangaratol kini dihang nakapindot sa alarm system ang usa sa mga teller sa pawnshop.,nakapindot sa alarm system ang usa sa mga teller sa pawnshop,427,535,47,107
00265-010,265,Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget,"Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.",Pila ang adunay pundo nga gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office?,Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba.,P400 milyon,3006,3164,28,39
00436-010,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Pila ang danyos sa sunog?,"Nagbilin kini og danyos nga P7,500.","P7,500",932,967,28,34
00805-009,805,Misuway og sunog sa koral gikiha sa tunghaan,"Gipasakaan og kasong attempted arson ang 46 anyos nga lalaki nga naatlan sa security guard sa University of San Jose- Recoletos (USJ-R) nga nisuway og sunog sa koral sa tunghaan sa habig sa dalan P. Lopez, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Abril 4, 2024. Si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo, gibalhin sa temporary custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) gikan sa Carbon Police Station diin siya gitugyan sa gwardya sa unibersidad. Matod ni Castro nga dili niya tuyo ang pagsunog sa eskwelahan sanglit ang iyang tumong mao ang pag panagkot og kandila sa simbahan sa Carmelite. Iyang gipasabot nga naandan na kaniadto pa nga diha siya managkot kon moabot siya og Carbon, apan wala na siya kahibawo nga gibalhin na diay ang dagkutanan. Alang niya nga kon tuyo pa niya nga sunogon ang eskwelahan, dili na siya magdala pa og papeles nga naa didto ang tinuod niya nga ngalan. “Naa sad koy sala gyud kay ang butangan diay sa ilang panagkutan didto ra gyud sa pikas. Pero mao man sad gud toy karaan sa una gud, kay nagdako ta sa probinsya, murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha. Kay kon tuyo pa to nako, dili gyud ko magdala’g dokumento ug tinuod nga pangalan nga akong dalhon sa akong pagka tawo nga mag lakaw-lakaw ko sa kadalanan,” matod ni Castro. Nangayo siya’g pasaylo sa kadagkoan sa Carmelite Sisters nga maoy nag dumala sa Carmelite Church sa USJ-R nga nabalaka sa iyang gihimo sanglit wala niya kini gituyo. Iyang gipasabot nga dili na niya usbon ang iyang nahimo dungan sa pagpahibawo nga kaniadto nagtrabaho usab siya sa simbahan sa Talisay. Apan sa usa ka video footage nga gihatag sa usa ka tinubdan sa Superbalita Cebu nagpakita sa iyang lahi nga lihok atol sa hitabo mga alas 6 pasado sa buntag sa Huwebes, Abril 4. Makita nga ingon sa naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya sa pagduslit sa koral.",Kinsa ang giapilan ni Castro og pasaylo?,Nangayo siya’g pasaylo sa kadagkoan sa Carmelite Sisters nga maoy nag dumala sa Carmelite Church sa USJ-R nga nabalaka sa iyang gihimo sanglit wala niya kini gituyo.,kadagkoan sa Carmelite Sisters,1318,1483,26,56
01659-002,1659,PDLs makabotar na sa BSKE,"Mokabat sa 5,520 ka persons deprived of liberty (PDLs) sa Central Visayas (CV) ang makagamit sa ilang katungod sa pagboto sa umaabot nga Barangay ang Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Mao kini ang unang higayon nga makabotar ang mga PDL alang sa piniliay sa Barangay ug Sangguniang Kabataan subay sa mando gikan sa Korte Suprema sa 2022. Si Jail Superintendent Emanuel Jonel Penalosa, chief community relations service section sa Bureau of Jail and Management Penology 7 (BJMP 7) niingon nga ilang gisiguro nga ang mga kuwalipikadong PDLs makaapil sa proseso sa eleksyon. “Karon nagpadayon atong kahimtang sa atong mga pasilidad nga makaabot sa mga PDL kadtong mga registered voters gyud,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Sa mga kwalipikadong PDL nga botante, 4,679 ka lalaki, nga adunay 3,063 ka botante sa onsite ug 1,616 ka offsite. Samtang, adunay 841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye, nga gilangkuban sa 713 nga onsite ug 128 nga mga botante sa gawas. UNANG HIGAYONAng siyam ka panid nga hukom sa Korte Suprema, nga pinetsahan niadtong Marso 29, 2022, apan gimantala niadtong Agusto 30, 2022 nagbasura sa petisyon nga nagtinguha nga pugngan ang mga piniriso sa pag-apil sa 2016 nga eleksyon hangtod nga mahatagan og klarong mga giya. Tubag sa petisyon nga gisang-at ni Atty. Victor Aguinaldo, gibasura kini ug gilibkas ang partial temporary restraining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016, nga nagdili sa mga piniriso sa pagbotar sa lokal nga piniliay nianang tuiga. Ang mga mahistrado nakamatikod nga ang petitioner walay personal nga interes sa kaso, nga napakyas sa pagkab-ot sa mga kinahanglanon alang sa I Dugang pa, nakita sa Korte Suprema nga dili kinahanglan nga tukion ang mga substantibong isyu nga gipatungha sa petitioner. Tungod niini, hingpit nang mapatuman sa Commssion on Elections (Comelec) ang Resolution No. 9371, nga nagtugot sa mga piniriso nga magparehistro ug makabotar sa tanang umaabot nga lokal ug nasudnong piniliay. PROSESOAng mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar sa lokal nga eleksyon, naglakip niadtong nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso, mga indibidwal nga nagsilbi nga sentensiya nga wala pay usa ka tuig, ug kadtong nakonbikto sa rebelyon o sedisyon. Matod sa Comelec, ang mga PDL mahimong mogamit sa ilang katungod sa pagboto pinaagi sa specialized polling centers sulod sa ilang detention facility o pinaagi sa pagbisita sa regular nga voting precincts kon ang ilang rehistradong lungsod nga natawhan motakdo sa siyudad o munisipyo diin nahimutang ang prisohan. Sa mga kaso diin adunay labaw sa 50 ka mga botante sa PDL, ang mga espesyal nga polling center mahimong ibutang sulod sa mga bilanggoan. Kon kulang ang maong mga sentro, ang mga piniriso i-escort ngadto sa voting precinct sa ilang tagsa-tagsa ka barangay uban sa mga security personnel. Si Penalosa nitaho nga sa Central Visayas, adunay 41 ka gitudlo nga onsite voting centers sulod sa mga prisohan ug dugang 10 ka lokasyon ang gihikay alang sa offsite voting. Sumala sa BJMP 7, ang mga jail facility nga adunay onsite voting mao ang mosunod: Bohol District Jail-Male Dormitory (MD), Bohol District Jail-Female Dormitory (FD), Carmen District Jail, Talibon District Jail, Ubay District Jail, Tagbilaran City Jail, Argao District Jail, Bantayan District Jail, Medellin District Jail-MD, Medellin District Jail-FD, Tuburan District Jail, Bogo City Jail, Carcar City Jail, Cebu City Jail-MD, Cebu City Jail-FD, Cebu City Jail-Annex, Danao City Jail-MD, Danao City Jail-FD, Lapu-Lapu City Jail-MD, Lapu-Lapu City Jail-FD, Mandaue City Jail-MD, Mandaue City Jail-FD, Naga City Jail-MD, Naga City Jail-FD, Talisay City Jail-MD, Talisay City Jail-FD, Toledo City Jail-MD, Toledo City Jail-FD, Balamban Municipal Jail, Consolacion Municipal Jail, Minglanilla Municipal Jail, Bayawan District Jail, Dumaguete City District Jail-MD, Dumaguete City District Jail-FD, Guihulngan District Jail, Tanjay District Jail, Bais City Jail Canlaon City Jail, Mabinay Municipal Jail, Vallehermoso Municipal Jail, ug Siquijor District Jail. Ang correctional facility lamang sa Manjuyod District Jail sa Negros Oriental ang wala makadawat sa pagtugot sa Comelec, busa dili kini magpahigayon sa onsite voting alang sa mga PDL.",Ikapila na ni nga higayon nga makabotar ang mga PDL?,Mao kini ang unang higayon nga makabotar ang mga PDL alang sa piniliay sa Barangay ug Sangguniang Kabataan subay sa mando gikan sa Korte Suprema sa 2022.,unang higayon,189,342,13,26
00739-006,739,2 ka balay giransak,"Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)",Unsa ang gineman sa bana ni Ranilo nga si Bienvenido?,Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta.,pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta,1543,1751,164,207
01141-011,1141,PNP: Walay kagubot sa ‘Sinulog sa Carmen’,"Malinawon, hapsay ug walay natala nga insidente ang kapulisan sa lalawigan sa Sugbo atol sa Sinulog sa Carmen niadtong Dominggo Enero 28, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad. hepe sa Police Regional Office 7, nga base sa report nga gipahibawo sa hepe sa Cebu Police Provincial Office nga si Police Colonel Tiyan Callada, way dagkong insidente nga nahitabo nga may kalabutan sa kalihukan sa Sinulog sa Carmen. Tungod niini, ang PRO-7 nipahalipay sa mga personnel sa CPPO nga gipakatap sa Carmen alang sa pagpatuman sa hugot nga siguridad. Sumala pa ni Abacay susamang pamaagi ang ilang gipatuman sa Sinulog Sa Carmen atol sa Sinulog Grand Parade sa Dakbayan sa Sugbo. Nakadayeg ug nipasalamat si Abacay sa kooperasyon sa komunidad mao nga nagpabiling malinawon ang maong kalihukan.",Unsa ang natala sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo?,"Malinawon, hapsay ug walay natala nga insidente ang kapulisan sa lalawigan sa Sugbo atol sa Sinulog sa Carmen niadtong Dominggo Enero 28, 2024.",walay natala nga insidente,0,143,21,47
00775-016,775,P11M ‘shabu’ nasakmit gikan sa drug courier,"Nasikop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ang 46 anyos nga lalaki atol sa buy-bust sa Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang suspek giila nga si Wilbert Elias Gana, kanhi PUJ driver sa Manila, lumad nga taga Barangay Dungig, lungsod sa Sta. Teresita, Cagayan Valley. Nakuha gikan sa suspek ang dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,625 gramos nga dunay standard drug price nga P11,050,000 nga gisulod sa Chinese tea bags ug itom nga backpack. Ang mga sakop sa PIU-CPPO nakadawat og impormasyon labot sa pag-abot sa daghang supply sa ilegal nga drugas sa lalawigan sa Sugbo gikan sa Luzon hinungdan sa paglusad sa otoridad sa intelligence monitoring. Nigawas ang ngalan ni Gana mao nga ila dayon nga gipanid-an ug sa dihang nasuta nga naabot na ang maong supply, gihimo dayon ang operasyon nga gipangulohan ni Police Lieutenant Albear Ganaden nga ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia Jr. subay sa kamandoan ni Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo. Gawas sa ilegal nga drugas naimbargo usab sa kapulisan ang usa ka .22 magnum revolver nga dunay upat ka mga bala. TAGA LUZONGiangkon sa suspek nga naa siya kasamtangan nagpuyo sa San Mateo, Rizal ug dunay personalidad nga nagsugo kaniya nga ipahatod kini dinhi sa Sugbo bugti sa dakong suhol. Sa matag kilo nga iyang mabaligya, duna siyay madawat nga P30,000. Napugos, matod pa, siya sa maong trabaho tungod kay duna pa siyay gipaeskwela nga anak ug tungod sa kalisud nisugal siya bisan sa ka risgo. Wala masayod ang iyang pamilya nga nahimo na siya nga drug courier tungod kay ilang nahibaw-an driver siya ug dunay mga long distance nga biyahe. Makalima na siya ka higayon nga nakadala og daghang supply sa shabu sa Sugbo. Ang labing una nidala siya og usa ka kilo niadtong Enero 2024. Ikaduha ug ikatulo niadtong Marso diin naka deliver siya og upat ka kilo ug ang ikaupat sa Abril, diin siya nakadala og upat ka kilo sa shabu. Kining upat ka mga higayon pulos malampuson ang iyang pag deliver kay niabot sa mga local drug player. Iyang giangkon nga gisulod lang niya sa backpack ang kinilo nga shabu ug isakay niya’g bus gikan sa Metro Manila hangtod naabot siya sa Sugbo nga wa masusi ang iyang kargamento. “Nag tanong-tanong lang ako kung saan sasakay papunta sa Cebu, commute lang ako at fist time kong nahuli,” matod ni Gana. Wala siyay kontak sa Sugbo, apan ang instruction sa iyang agalon mao ang pagpaabot sa tawag sa cellular phone kon kinsa ang iyang hatdan dinhi. Duna nay ngalan ang kapulisan sa probinsya sa Sugbo kinsa ang amo sa suspek nga maoy sunod nga target sa ilang mga anti-illegal drug operation sa mosunod nga mga adlaw. Si Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa CPPO, nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “The police force will be ruthless with its campaign against illegal drugs to assure the Sugboanons that the police will not rest to capture criminals in order to provide for a peaceful community,” matod ni Debuton. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act ang atubangon nga mga kaso sa suspek.",Kinsa ang hepe sa CPPO nga nidayeg sa mga personnel?,"Si Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa CPPO, nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas.",Police Colonel Tiyan Debuton,2774,2908,3,31
00593-007,593,Multicab mibangga sa punoan sa lubi: 4 angol,"Upat ang nangaangol dihang nabangga ang pick-up nga multicab sa punoan sa lubi daplin sa dan sa Brgy. Mompeller, bukirang bahin sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 2 sa kaadlawon, Dominggo, Mayo 19, 2024.. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Honey Concillado Dinco, kabanay, iyang giila ang mga biktima nga sila si Veronico Dinglasan, alyas Dino, drayber sa multicab; iyang asawa nga si Angela, usa ka magtutudlo; Johnnylou Adivino ug Baltazar “Barbar” Sayson, pulos mga hamtong, pulos taga Mompeller. . Matod pa, ang mga biktima gikan namista sa Barangay Lengigon, Argao nga silingang barangay sa Mompeller. . Gidudahan nga si Dino hubog nga nagmaneho sa multicab pauli sa Mompeller hinungdan sila nabangga sa lubi. . Ang mga biktima daling gitabang sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gipang-refer sa mga tambalanan sa siyudad sa Sugbo.",Asa nahitabo ang insidente sa multicab?,"Upat ang nangaangol dihang nabangga ang pick-up nga multicab sa punoan sa lubi daplin sa dan sa Brgy. Mompeller, bukirang bahin sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 2 sa kaadlawon, Dominggo, Mayo 19, 2024.",daplin sa dan sa Brgy. Mompeller,0,214,79,111
00837-007,837,Ginang patay sa sunog,"Naapil sa pagkasunog ang usa ka ginang sa pagkasunog sa balay sa iyang ugangan alas 11:30 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024 sa Brgy. Tubod-Dugoan, bukiran sa lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang F02 Raffy Enan Bagsican, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Dumanjug, iyang giila ang biktima nga si Marianing Grospe Gruta, 36, minyo. Matod ni Bagsican nga sa iyang pasiunang imbestigasyon, ang biktima nahinanok sa pagkatulog sa iyang kuwarto nga siya rang usa kay wa ang bana tua nagtrabaho sa Japan. Hayan na-trap ang biktima sa dihang niulbo ang sunog nga nagsukad sa kuwarto sa iyang ugangan nga si Jobelle Belbar, apan wa natulog sa iyang kuwarto kay didto sa lain niyang balay. Si Bagsican niingon nga dos andas ang balay ni Belbar nga gama sa kahoy ug semento. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 12:10 sa kaadawon ug nakontrolar paglabay sa 20 minutos ug hingpit nga napawong mga alas 12:55 sa kaadlawon. Nibilin kini og danyos nga gibana-bana nga moabot og P84,000. Si Bagsican nagduda nga electrical short circuit ang hinungdan sa sunog kay daan na kaayo ang balay kay iya pa sa mga ginikanan ni Belbar apan gi-renovate na lang. Dugang ni Bagsican nga dako na ang kayo sa ilang pag-abot kay sa pagdawat nila sa alarma, nidagan pa sila og 35 minutos gumikan sa ka layo sa maong dapit. TALISAYUpat ka mga balay sa Campo 2 , Brgy. Jaclupan, siyudad sa Talisay ang nangasunog alas 8:50 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Gonesto Gubot, fire investigator sa Talisay City Bureau of Fire Potection (BFP) nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini naugdaw samtang ang usa nakan-an lang sa kayo. Ang balay diin nagsugod ang sunog gipanag-iya ni Bernard Dacuma, giisa sa first alarm sa alas 8:57 sa gabii ug hingpit nga napawong sa alas 9:24 sa gabii. Kini nibilin og danyos nga P375,000 apan ubos pa sa imbestigasyon aron sa pagsuta kon unsay hinungdan sa sunog.",Pila ang gibana-banang danyos nga nabilin sa sunog?,"Nibilin kini og danyos nga gibana-bana nga moabot og P84,000.","P84,000",990,1051,53,60
00927-014,927,"Bag-o nga laya ‘nanulis alang sa pamilya’, nasikop","Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail nasikop og balik human nanulis sa dan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 12:10 sa kaadlawon, sa Dominggo, Marso 10, 2024 Si Dean Junemar Jaramillo Dicdican,35, dunay kapuyo, taga Sitio Tinabangay, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa mga estambay ug barangay tanod. Ang biktima giila nga si Rogelyn Emilyn Buensalida, 19, tinun-an sa kolehiyo, taga Brgy. Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nagsakay sa PUJ paingon sa Dalan Colon ug ang suspek iyang kasakay. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, gitiunan siya og gunting sa suspek ug nideklar og tulis. Gikuha ang cellphone sa biktima nga mobalor og P10,000. Apan nangayo og panabang ang biktima sa mga tawo sa palibot. Nakabantay ang mga estambay ug mga barangay tanod, nahitabo ang ginukdanay ug nasikop ang suspek. KAWAD-ONSi Dicdican nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Marso 11, niangkon sa krimen nga iyang nahimo tungod sa giingon nga kawad-on busa naahat siya sa pagpanulis. Kon wala pa siya madakpi, dason sa suspek, palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo. Sumala pa niya nga usa ka semana pa lang siya sukad nakagawas sa bilanggoan. Napulo ka tuig niyang giserbisyuhan ang mga kaso. Napriso siya tungod sa pagpanulis ingon man kalapasan sa ilegal nga drugas. Ika-walo na kini niyang higayon nga nanulis, dugang sa suspek.",Unsay plano ni Dicdican kon wala pa siya madakpi?,"Si Dicdican nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Marso 11, niangkon sa krimen nga iyang nahimo tungod sa giingon nga kawad-on busa naahat siya sa pagpanulis. Kon wala pa siya madakpi, dason sa suspek, palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo.",palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo,858,1126,207,267
00376-003,376,"‘Vegetable Highway’ sa Dalaguete, nahulpa","Tipik sa ‘vegetable highway’ habig sa Brgy. Manlapay, bukirang bahin sa Dalaguete, habagatang Sugbo nahunlak tungod sa pagbunok sa uwan niadtong Lunes, Hulyo 8, 2024. Ang highway nga usa ka provincial road nga nagtadlas sa Brgy. Mantalongon lahos na ngadto sa Manlapay, Dalaguete naglatas sa bukirang bahin sa Argao ug Sibonga. Gihulagway ni P/ Executive Master Sergeant Johnnylou Caringal ang sitwasyon nga ang usa ka bahin sa lane sa nahulpa hinungdan nga dili luwas agian. Sa Martes sa buntag, Hulyo 9, ang mga opisyal sa lokal nga Kagamhanan sa Dalaguete ingon man kapulisan ug Department of Public Works and Highway (DPWH 7) nihimo og inspection sa kadaut sa maong dalan. Si Engineer Expedizitas Matahomres sa buhatan sa Dalaguete Municipal Engineer, nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga naghimo sila og evaluation sa nahunlak nga vegetable highway. Ang resulta ipahibawo ngadto kang Mayor Gemon Carino nga mao sab ang mo-report ngadto sa provincial government. Si Matahomres nipahibawo nga apektado ang mga residente sa Brgy. Manlapay diin sa maong dapit anaa nahimutang ang tunghaan, simbahan ug ubang mga establisemento. Samtang ang hepe sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office, Carizal Carlet, niingon nga adunay upat ka mga balay nga apektado sa maong hitabo nga gilangkuban sa 16 ka individuals. Giawhag ang mga residente nga kasamtangan unang mobakwit tungod sa ka delikado sa sitwasyon ug di matagna kon masundan og laing pagkahunlak. Dugang pa ni Carlet nga hatagan og ayuda ang apektadong mga residente pinaagi sa Municipal Social Welfare Development Office. /",Kinsa ang gihulagway ang sitwasyon sa nahulpa nga vegetable highway?,Gihulagway ni P/ Executive Master Sergeant Johnnylou Caringal ang sitwasyon nga ang usa ka bahin sa lane sa nahulpa hinungdan nga dili luwas agian.,P/ Executive Master Sergeant Johnnylou Caringal,328,475,14,61
01369-013,1369,Drugas ‘motibo’ sa pagpatay,"Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.",Kinsa ang nag-imbestigar sa kaso?,"Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola.",Police Major Agelio Ceballos,359,561,71,99
00794-015,794,"Ginang nanghimakak nga barbero gika-sex, gikawatan","“Dili na tinuod, Sir. Kon mangawat man lang gani mi, adto mi sa foreigner, dili kapwa Pinoy. ”Mao kini ang pamahayag ni Rica, 36, dunay kaipon, taga Brgy. Lahug, Dakbayan agi og tubag sa pagpasangil sa usa ka barbero kaniya ug sa iyang amiga nga sila nangawat sa iyang mga butang human sa lawasnon kalipay sulod sa usa ka lodge sa Dalan Manalili, Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon,Abril 5. Matod ni Rica nga dakong bakak ang gibutyag ni Yoyong sa media nga nagpatabang siya og duha ka mga babaye. Gani way nahimong pakighilawas sa sulod sa kwarto tungod sa kahubog sa barbero. Iyang gisaysay nga niadtong kaadlawon sa Biyernes gihagad ni Yoyong ang iyang amiga nga si alyas Saldy nga mag check in sa usa ka lodging house. Nangutana kini kon pila, diin gitug-anan siya nga tag P1,000. Nihangyo, matod pa, si Yoyong nga P500 lang ug nisugot kini hangtod nga gidala siya ni Saldy nga moadto sa lodge. Gani ang gibayad niini sa kwarto pulos sinsiyo, sigun ni Rica. Human nga nakabayad si Yoyong sa kwarto, nisulod na kini uban sa iyang amiga samtang siya nagpabilin sa lobby. Apan dangtan og lima ka minutos nigawas si Saldy nga nagyawyaw kay wala magkasinabot. Giingnan pa kini nga inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad, dinhi na nagsugod ang ilang lalis. Walay kamatuoran nga ilang gihimulbolan si Yoyong kay nanglakaw na sila human wala magkasinabot sa presyo ug gidugang niini nga pwerteng huboga sa barbero. “Kana si Yoyong, Sir, hubog kaayo na siya kay gikan daw sila nag inum sa iyang agaw didtu sa Triple 8. Mismo ang cashier, Sir, makasulti nas tinuod unsa nang hitaboa,” matod ni Rica. Iyang giklaro nga dili nila kinaiya nga mangigo og mga Pinoy tungod kay sila matod pa ang mabalikan. Si Rica niangkon nga kaniadto usa siya ka commercial sex worker diha sa downtown area apan niundang na siya sulod na sa napulo ka tuig.",Unsa ang hinungdan ngano nagyawyaw si Saldy?,Apan dangtan og lima ka minutos nigawas si Saldy nga nagyawyaw kay wala magkasinabot.,wala magkasinabot,1087,1172,67,84
00108-016,108,PNP officials gipanghulipan tungod sa Pogo,"Gihulipan sa katungdanan ang hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga si P/Col. Ali Baron human mabulgar ang usa ka Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Tourist Garden Hotel sa Barangay Agus sa maong siyudad atol sa pagronda sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) 7, Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ug ubang ahensya sa gobyerno niadtong Agusto 31, 2024. Lakip sa girelibohan sa katungdanan ang Intelligence Officer sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit (CIDG) 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. Dugang ni Abacay nga sa ilang nasayran nga dunay nagpadayon nga imbestigasyon kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga tungod ani kinahanglan sila nga hulipan una sa katungdanan. ""That was the reason why naay mga orders no but the orders came from the national headquarters, we will always abide the wisdom of our leaders in the PNP and ang amoa magpadayon ang Police Regional Office 7 under the leadership of Police Brigadier General Jorge Abad sa paghimo sa among trabaho,"" matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga kung wala pay kasamtangan nga mohulip sa maong mga police officer ang sunod nga opisyal ang mao una ang modumala sa ilang unit nga biyaan. Atol sa pagronda, kapin sa 160 ka mga langyaw nga nag-operate sa giingon’g Pogo hub ang nangasikop. Kasagaran sa mga Chinese national, Indonesian ug adunay taga Myanmar. Sumala ni Atty. Clarence Heredia, NBI 7 director, nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang naka-eskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa Pogo. Tungod niini, mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI 7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.",Unsa ang gipasabot nga wala pay gipagawas nga order gikan kang Abacay?,"Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. ",wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers,618,855,113,189
01206-009,1206,20 ka panimalay sa Quiot nasunog,"Mokabat sa 20 ka mga balay gilamoy sa kayo sa sunog sa Sitio Kawayan, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo, alas 4:06 sa kaadlawon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Si FO1 Cedie Dean Bugaing, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, niingon nga ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya sa magtiayong Bernadeth ug Evans Spencer-Maligsa, pulos senior citizens. Ang bana nga si Evans, 75, nakaangkon og 2nd degree burns sa duha ka mga bukton ug 1st degree burns sa liog ug agtang. Wa pa masayri ning pagsuwat kon nganong napaso si Evans. Matod ni Bugaing, giisa nila sa 2nd alarm ang sunog ug na-fire out sa alas 5:02 sa buntag. Dugang niya nga 15 ka mga panimalay ang hingpit nga naugdaw ug lima ang partially burned. Nagbilin kini og danyos nga P1,800,000. Si Xavier Malihan, residente sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakita niya sa 2nd floor sa may kusina sa balay sa mga Maligsa nagsugod ang kayo. Matod pa, ang magtiayon sayo sa buntag magluto sa ilang pagkaon. Gihulagway ni Malihan nga paspas kaayo nga nikatap ang kayo ug nikaon sa kabalayan nga kasagaran ginama sa mixed sa concrete ug light materials. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Unsa ang gibuhat sa magtiayon sa sayo sa buntag?,"Matod pa, ang magtiayon sayo sa buntag magluto sa ilang pagkaon.",magluto sa ilang pagkaon,984,1048,39,63
01486-008,1486,Laing Malasugi nabingwit sa Argao,"Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.",Pila ang gibana-bana nga valor sa Malasugi kung ibaligya?,"Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000.","P9,000 ngadto sa P10,000",852,1005,128,152
00402-014,402,2 biktima sa pagpamusil,"Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.",Unsang klase nga suot ang nagdala sa motorsiklo sa insidente?,Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon.,helmet ug nag-jacket,679,824,37,57
01047-014,1047,MCWD mihatag og 'ultimatum' sa City Hall,"Kutob na lang ning buwana, ang pag-okupar sa pipila ka buhatan sa Cebu City Hall nga edipisyo nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa dan M. C. Briones, Barangay Sto. Niño. Kini human ang MCWD niisyu kanila og final demand letter nga mobiya sa building human ang City Government ug MCWD napakyas sa pagkasabot sa lease terms, partikular na sa lease rates. Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero. Subay niini nga lakang, si Abarca niingon nga ang water district nangandam na karon sa pag-bid sa duha ka andana nga building ngadto sa usa ka leasing company. Matod ni Abarca, ilang gipaabot nga dul-an sa P1 milyunes nga dugang kita matag buwan sa higayon nga maabangan na ang building. Atol ning pagsuwat, wala pay reaksiyon ang Cebu City Government sa maong demand letter gikan sa MCWD.",Naghimo ba ang Cebu City Government ug aksyon sa demand letter sa MCWD?,"Atol ning pagsuwat, wala pay reaksiyon ang Cebu City Government sa maong demand letter gikan sa MCWD.",wala,791,892,20,24
00664-014,664,PRO-7 nagtinguha’ng zero crime atol sa CVIRAA,"Wala makadawat og kakulian ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagbukas sa Central Visayas-Regional Athletic Association (CVIRAA) 2024 niadtong Sabado sa hapon Mayo 4, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, nga nakatutok gyud ang iyang security personnel sa pagbukas sa kalihukan didto sa South Road Properties hangtod sa pagtapus na niini. Dugang ni Bacquian nga dunay 20 ka mga billeting area diin didto gipahimutang ang mga delegado gikan sa lain-laing probinsya sa Central Visayas. Matag billeting area dunay tag unom ka police personnel gikan sa Negros Oriental Police Provincial Office nga maoy mobantay 24 oras. Aron ma-monitor ang mga delegado lakip na ang mga atleta nga mga tinun-an, dunay gihatag ang CVIRAA nga E-Pass aron masayran kon asa sila mopaingon ug unsa usab sila orasa nga makabalik sa ilang billeting area. Lakip sa gipatutokan ni Bacquian sa iyang deployment ang mga sports event nga physical sama sa basketball ug ang football aron malikayan ang posibling kasamok. Dunay mga polis nga makabadlong dayon ug makauwang sa mga player. “Usahay naa tay priority kung asa tong mga event nga daghang manan-aw nga tao, mao sad to ang atong i-priority sa deployment. Daghanon nato gamay, i-adjust nato ang atong deployment kay atong iwasan labi na sa basketball nga daghan ang manan-aw. So, mao to atong dagdagan ang ilahang PNP personnel nga mag-duty,” matod ni Bacquian. Subling mipahimangno si Bacquian sa iyang mga sakop nga gipakatap sa matag venue nga likayan ang paggamit sa ilang cellphone subay sa kamandoan ni Philippine National Police o PNP Chief Police General Makmak Anacleto Aida, pag dili sa paggamit sa cellphone samtang naka-duty. Wala pa hinuon makadawat og report si Bacquian nga dunay delegado sa lain-laing probinsya sa Central Visayas nga nawagtangan og butang samtang nagpadayon ang kalihukan sa CVIRAA. Una na nga gitinguha sa Police Regional Office 7 nga zero crime ang tibuok kalihukan sa CVIRAA, tungod niini gipahugtan sa kapulisan ang ilang pagpatuman sa seguridad. Wala usab sila makadawat og hulga sa seguridad sa maong dakong kalihukan, apan bisan pa man niini, gipaalerto sa PRO 7 ang ilang mga personnel.",Unsa ang gihatag sa CVIRAA para sa pag-monitor sa mga delegado?,"Aron ma-monitor ang mga delegado lakip na ang mga atleta nga mga tinun-an, dunay gihatag ang CVIRAA nga E-Pass aron masayran kon asa sila mopaingon ug unsa usab sila orasa nga makabalik sa ilang billeting area.",E-Pass,665,875,104,110
01623-006,1623,2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop,"Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.",Unsay gi-awhag ni Baculo nga buhaton ni Ricardo Parrenas?,Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani.,mo surrender na lang,902,1101,131,151
00215-012,215,Hubog nagmotorsiklo ‘misungag’ sa kasugat nga laing motorsiklo,"Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban. Samtang ang ilang gikaengkuwentro ang laing motorsiklo nga gimaneho ni Romey Boday, 26 ug iyang angkas nga si Ingrid Bohol, 26, hinigugma sa drayber nga pulos taga Barangay Buanoy, Balamban. Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon. Si Bohol nga angkas sa iyang uyab ang misaysay nga kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo si Bobis sakay ang duha ka mga kauban niini nga wala magsul-ob og helmet. Gihulagway nga nag ikis-ikis ang dinaganan niini. Gikataho nga misugat na sa pikas lane sila si Bobis diin nagsubay si Boiser nga nagmaneho sa iyang Suzuki Gixer 150. Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada. Nasayran nga anaa sa kritikal nga kahimtang si Boiser nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center.",Kinsa ang nagsakay sa motorsiklo nga wala’y lisensiya?,"Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon",Bobis,664,918,148,153
00716-009,716,Tinudlo nga GM sa LWUA wa pa nitunga,"Ang bag-ong gitudlo nga office-in-charge general manager sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) mouna sa pagpakigdayalogo sa mga hingtungdan aron pag-ila sa kasamtangang mga problema ug ilang kasulbaran, taliwala sa power struggle sa local water district sa miaging mga semana. Sa interbyo sa Martes, Abril 23, si manlalaban Sepe Emanuel Biglang nitug-an sa SunStar Cebu nga wala pa siya pisikal nga nakabisita sa MCWD main office sa dakbayan sa Sugbo aron paglikay sa kaguliyang. “I’m treading carefully, because I do not want to rock the boat. We are in close consultation with all the stakeholders on how to proceed on the matter without causing much disorder,” matod ni Biglang atol sa interbyo sa “Beyond the Headlines , “ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Martes. Ang Interim Board sa Local Water Utilities Administration (LWUA) nitudlo kang Biglang isip OIC GM sa MCWD niadtong Lunes, Abril 22, human ni-resign sa puwesto ang unang appointee nga si Abogado Dean Dx Espiritu niadtong Abril 16 tungod sa nagkadaiyang rason. Matod ni Biglang nga lakip sa iyang prayoridad mao ang pagpatuman sa direktiba sa LWUA sa MCWD isip duly constituted regulating authority. Hinuon, matod niya nga kinahanglan kining buhaton nga dili mabalda ang operasyon sa lokal nga water district ug dili makaapekto sa mga empleyado niini ug mga konsumidor. Ang LWUA, niadtong Marso 15, nisuspenso sa Board of Directors sa MCWD pinangulohan sa ilang chairman nga si Range Abarca III ug sa iyang mga sakop nga sila Ephraim Feria ug Lynette Eprol Alcones sulod sa unom ka buwan aron mahatagan og dalan ang imbestigasyon sa mga isyo nga naglibot sa local water district. Samtang, niadtong Abril 12, gisuspenso og 90 ka adlaw si MCWD GM Lester Echiverri tungod sa pagbaliwala sa mando sa LWUA ug wala pagtubag sa show cause order niini. Apan, ang kampo nga gipangulohan ni Abarca nagdumili sa pag-ila sa mando sa LWUA human ang Office of the Government Corporate Counsel (OGCC) nihatag og opinyon sa legalidad sa partial takeover sa LWUA ngadto sa MCWD.",Unsang direktiba ang gusto ipatuman ni Biglang?,Matod ni Biglang nga lakip sa iyang prayoridad mao ang pagpatuman sa direktiba sa LWUA sa MCWD isip duly constituted regulating authority.,direktiba sa LWUA,1053,1191,69,86
01386-001,1386,"Bana patay, misis angol","Duha ka mga aksidente sa motorsiklo ang nahitabo sa habagatan sa Sugbo, Dominggo, Disyembre 10, 2023, usa ka namatay ug duha ang angol. ARGAOUsa ka magtiayon nga nagmotorsiklo naaksidente sa national highway sa Barangay Binlod, lungsod sa Argao, alas 5:20 sa hapon. Ang bana nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Rei Nacalaban, 39, ug taga Brgy. Poblacion, lungsod sa Dumanjug, namatay human nakaangkon og dakong samad sa ulo. Ang angkas niini nga iyang asawa nga si Nacar Nacalaban, 43, ang naangol sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita ni Aiza Nacalaban, 52, maguwang sa namatay nga taga Sityo Ticoy sa Brgy. Bogo, Argao, niasoy kini nga ang iyang manghod uban sa iyang asawa gikan sa salosalo sa birthday sa iyang anak babaye. Matod ni Aiza, nakainom sa ilimnong makahubog ang iyang manghod nga nagmaniho sa iyang motorsiklo pauli sa ilang balay sa Poblacion, Dumanjug. Apan nakurat na lang sila nga nadisgrasya diay ang iyang manghod uban sa asawa niini sa naasoy nga dapit human giingong nabangga sa mga bato dihang nag-ikis-ikis sa pagpadagan sa motorsiklo. Ang magtiayon gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ngadto sa Bogo Argao District Hospital apan gideklarar ang bana nga dead on arrival. DUMANJUGSamtang, naangol ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Yenyen Ina, 31, ulitawo, baker ug taga Kang-actol, Dumanjug,Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita nga gikan siya sa lungsod sa Dalaguete ug mopadulong sa dakbayan sa Sugbo. Sa pag-abot niya sa naasoy nga dapit duol sa Tulic Argao National High, alas 4:00 sa hapon, dunay iro nga kalit nitabok sa dalan hinungdan sa iyang daling pagprino apan nawad-an na hinuon siya sa balanse ug natumba. Gidala siya sa sa Bogo Argao District Hospital ug luwas na ang kahimtang.",Unsang orasa nahitabo ang aksidente sa Argao?,"Usa ka magtiayon nga nagmotorsiklo naaksidente sa national highway sa Barangay Binlod, lungsod sa Argao, alas 5:20 sa hapon.",alas 5:20 sa hapon,141,265,105,123
00341-017,341,"Na-scam sa peke nga Aesthetician, gipadakop","Nagpa-ila nga aesthetician gidakop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) human gireklamo sa iyang kustomer sa palpak niining procedure. Nasikop sa NBI-7 ang usa ka 33-anyos nga babaye nga nagpailang lisensiyadong aesthetician nga naila nga si Ann Abueva Bercero Calundo, taga Brgy. Puerto, Dakbayan sa Cagayan De Oro. Si Calundo gireklamo sa iyang kliyente ngadto sa buhatan sa NBI 7 tungod sa giingong palpak nga procedure nga gihimo human nakaangkon og infection sa gipahigayon nga under eye filler ug jawtox services niini. Nasayran nga naila-ila sa biktima ang suspek sa social media diin gi-advertise ug gi-promote ang mga beauty ug aesthetics services sa barato nga kantidad. Matod ni Atty. Balagulan Calunod, NBI agent-on-case nga ang suspek nagpaila nga lisensyadong doktor ug nakahuman sa insaktong training ug pagtuon. Tungod kay ang biktima gusto nga magpatangtang sa iyang eyebags, giingong na-engganyo siya ug nisugot nga himuon ang under eye filler ug jawtox procedure sa kantidad nga P3,000. Ang procedure gipahigayon niadtong Abril 15, 2024 sulod sa usa ka hotel sa Sugbo diin nag check-in ang suspek. “Ang kaning victim nakakita siya og post sa Glowing Beauty nga nag offer og services so nag-try siya og pm (personal message) nag inquire siya. So, mao na to nag-start sa tanan unya she was convinced by the subject nga mag caravan siya diri sa Cebu unya daghan siyag promo nga i-offer. So mao to nagkita sila,” matod ni Calunod niadtong Hulyo 23, 2024.“. . . allegedly way back gi-injectan siya sa subject og something sa iyang eyebags to treat, ang eyebags daw and then weeks after nag swell baga kayo iyang eyebags, naghubag unya nagpa-inject sad siya sa iyang jaw line,” dugang niya. Apan ang pagpa-gwapa, niresulta na hinuon sa paghubag ug impeksyon sa iyang mga mata. Hinungdan nga iyang gipahibawo si Calundo apan imbis nga tabangan, giingong gi-block pa siya sa suspek sa social media. Tungod niini, nagpakonsulta ang biktima sa duha ka mga doktor ug gitambagan nga gikinahanglan nga tangtangon ang fillers nga gitusok sa iyang eye skin nga posibleng naka ingon sa paghubag. Sa Hulyo 17, 2024 nakontak pag-usab sa biktima ang suspek diin nasayran nga mobiyahe kini sa Sugbo aron matarong ang iyang reklamo apan kinahanglan nga mobayad lang og gamay nga kantidad. Subay niini, usa ka entrapment operation ang gilusad sa NBI-CEVRO sa Hulyo 19, 2024 aron mahunong ang giingong ilegal nga kalihukan sa suspek sud sa usa sa mga hotel sa Brgy. Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Si Calundo naabtan pa nga nag-inject og substance sa biktima ug nakuha kaniya ang pipila ka mga vial sa nagkalainlaing mga tambal. Lakip na ang mga ginamit ug wala magamit nga syringe, ug surgical gloves nga gisulod sa usa ka kahon. Gihimakak usab sa suspek ang maong mga pasangil ug niinsister nga usa siya ka lisensyadong aesthetician ug nipaubos siya sa unom ka buwan nga training una nakuha ang mga lisensya ug uban pa nga mga certification aron usab siya maka-operate sa iyang negosyo. Sa dugang imbestigasyon, nasayran nga si Calundo nasikop na niadtong 2020 tungod sa kasong syndicated estafa sa Butuan isip lider ug founder sa Forex Rice Trading Group. Una na usab siyang gipasakaan og kaso sa NBI Western Visayas (WEVRO) tungod sa illegal practice of medicine sa Iloilo City niadtong 2023. Sa Hulyo 22, 2024 gipaubos na sa inquest proceedings si Calundo alang sa mga kaso batok kaniya.",Kinsa ang naghisgot bahin sa kalabotan sa training ni Calundo?,"Matod ni Atty. Balagulan Calunod, NBI agent-on-case nga ang suspek nagpaila nga lisensyadong doktor ug nakahuman sa insaktong training ug pagtuon.",Atty. Balagulan Calunod,688,834,9,32
01434-010,1434,Cebu City nagpatabang na sa MMDA sa trapiko,"Tungod sa nagkagrabeng kahimtang sa trapiko sa dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Government nangayo og tabang sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Si Luprencio Abon III, special assistant ni Mayor Cedie Abangan, nitug-an sa SunStar Cebu sa text message niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023, nga nianhi ang MMDA aron pagsusi sa kasamtangang sistema sa trapiko sa dakbayan. Matod niya nga ang MMDA nihimo og drive-through check sa 18 ka intersections sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023. Sa miaging pakighinabi, si Abon niingon nga ang ilang pag-abot maglambigit usab sa pagbansay-bansay sa mga traffic enforcer sa Siyudad. Niadtong Sabado, si Abon niingon nga dili pa siya makahatag og impormasyon kalabot sa mga obserbasyon ug rekomendasyon sa MMDA tungod kay ila pang gi-finalize ang tanan. Matod niya nga niabot ang MMDA niadtong Martes, Nob. 28, 2023 ug magpabilin sa Sugbo hangtod sa Sabado. Apan, ang abogado nga si Garry Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office, niingon sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, nga adunay dul-an sa 80 ka signalized intersections sa Cebu City, 18 niini konektado sa command center ug 27 wala. Kini nga mga intersections mao ang mga proyekto nga gisudlan sa Siyudad sa Triune Electronics Systems Inc, usa ka kompaniya sa teknolohiya nga nakabase sa Manila, ug Cylix Tech CCTV and Surveillance, nga adunay kinatibuk-ang budget nga P480 milyunes. Ang Phase 1 naglangkob sa 18 ka intersections sa General Maxilom Avenue, Serging Osmeña Boulevard ug Colon Street, ug uban pa, sa kantidad nga P232 milyones. Nakompleto kini sa katapusang quarter sa 2021. Ang Phase 2 naglangkob sa 27 ka interseksyon ug nagkantidad og P248 milyunes. Niadtong Agusto, ang SunStar Cebu nitaho nga wa pa makontrolar sa City Government ang pagdumala sa traffic lights, sanglit wa pa mahuman sa mga kontraktor ang proyekto sa pag-digitize sa tanang traffic lights sa Dakbayan sa Sugbo. Matod pa ni Tonton nga aduna pay mga deliverables nga kinahanglang tumanon sa mga contractor sa digital traffic lights diin nalatid sa terms of reference nga naglakip sa audible prompter alang sa deaf-mute pedestrian. Matod pa ni Tonton nga gipaboran sa MMDA ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats), sa dihang gipangutana kon unsa ang labing epektibo nga sistema sa trapiko dili lang alang sa Sugbo kon dili sa ubang mga lokalidad, ingon nga ang nahabilin nga mga suga sa trapiko sa ilawom sa Scats system karaan na. Matod niya nga ang MMDA mipataas sa ilang mga kabalaka sa pag-link sa daan nga sistema nga Scats ngadto sa bag-ong digitized traffic light system, nga nag-ingon nga ang daan nga sistema dili usab konektado sa command center. Dugang niya nga gisusi usab sa MMDA ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa intelligent traffic system nga i-install ilabi na sa BRT. Matod usab niya nga si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipakita og suporta aron magtambayayong ang MMDA ug ang CCTO pinaagi sa paghimo unya og memorandum of agreement (MOA). Sa laing bahin, si Cebu City Administrator manlalaban Collin Pangag niingon sa press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, nga atol sa ilang tigom sa MMDA, ang naulahi niingon nga makahimo sila og pagtuon kalabot sa sitwasyon sa trapiko sa Banilad-Talamban area. Matod ni Pangag nga magkinahanglan sila og 15 ka personnel gikan sa Manila ug usa ngadto sa duha ka semana aron makuha ang tanang datos nga ilang gikinahanglan aron makahimo og rekomendasyon. Dugang pa niya nga ang MMDA dili lamang alang sa kahimtang sa trapiko, apan alang usab sa ubang mga butang nga naglakip sa mga concern sa katalagman ug uban pa. Matod niya nga pinaagi sa pag-imbitar sa MMDA, ang Siyudad nagpalambo og lig-on nga relasyon sa nasudnong kagamhanan.",Unsa ang kinahanglan buhaton sa mga contractor sa digital traffic lights sumala ni Tonton?,Matod pa ni Tonton nga aduna pay mga deliverables nga kinahanglang tumanon sa mga contractor sa digital traffic lights diin nalatid sa terms of reference nga naglakip sa audible prompter alang sa deaf-mute pedestrian.,mga deliverables nga kinahanglang tumanon,1957,2174,33,74
00167-010,167,"Manghihilot gireklamo nga 'nangawat', gidakop","Usa ka manghihilot naposasan human gireklamo nga 'nangawat' sa alahas sa iyang gihilot, ala 1:30 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 1, 2024, sa Purok 13, Brgy. Sabang, lungsod sa Sibonga. Si Aretha (di tinuod ngan), 44, minyo ug taga Brgy. Sangat, lungsod sa San Fernando, nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan. Naposasan si Aretha sa Sibonga Police Station samtang nakasakay na sa bus sa terminal sa Brgy. Poblacion, Sibonga. Usa ka Ciriaka (di tinuod ngan), 67, dalaga, negosyante, ug taga Purok 13, Brgy. Sabang, Sibonga, nangayo'g pakitabang sa kapulisan human giingong gikawatan sa manghihilot sa iyang kwintas nga may pendant nga mobalor og P50 mil. Si Police Chief Master Sgt. Nita Belbar, imbestigador sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang suspek na-bot sa ilang lugar ug nagpaila nga usa ka Joan, nagsul-ob sa camouflage shorts nga naka-red sweatshirt. Nangangkon kini nga staff member ni Fr. Silva sa dakbayan sa Carcar City. Ang suspek mipadayag makaayo siyag mga balatian pinaagi sa massage ug faith healing. Sumala ni Belbar, ang manghihilot maayo manabi ug nadala ang biktima. ""Mura daw siya'g na-hypnotized maayo kaayong manulti! Lagi kay manambal man, nadala siya (ug) nagpahilot,"" dugang ni Belbar. Gisulti-an siya sa suspek nga mas maayo adto sila sa iyang kwarto paghilot. Sanglit gusto niya nga manghilot sa dapit nga dunay santos o altar. Nisugot ang biktima apan ang suspek midemanda nga hubo-on iyang kwintas. Gihubo sa biktima iyang kwintas nga dunay pendant ug gibutang niya sa atubangan sa television. Human sa paghilot, gilipat-lipat siya'g estorya sa suspek hangtud nga nakuha ang kwintas ug nagdali pagbiya. Ang biktima dihang nakabantay nga nahanaw ang kwintas, daling nangayo'g panabang sa kapulisan. Gisubay nila asa paingon hangtud nakit-an sa terminal bus. Positibong gitudlo sa biktima ang suspek nga maoy niadto sa iyang panimalay. Gisusi sa mga polis ug nakita sa posisyon sa pitaka ang Chinese gold necklace.",Unsang aksyon ang gihimo sa biktima human makabantay nga nahanaw ang kwintas?,"Ang biktima dihang nakabantay nga nahanaw ang kwintas, daling nangayo'g panabang sa kapulisan.",nangayo'g panabang sa kapulisan,1671,1765,62,93
00181-006,181,HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop,"Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini'g dili moubos sa P5,000./AYB",Unsa ang sunod nga lakang human sa seminar?,Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers.,usa ka semana nga information dissemination sa publiko,1151,1414,53,107
00897-012,897,9 anyos ‘gimolestiya’ sa higala sa iyang amahan,"Nanghuboy ang nawong sa suspek sa pagmolestya sa usa ka bata human gitabangan og kulata sa mga estambay. Ang suspek higala ra sab sa amahan sa bata. Mga ngan gipugngan ning mantalaan aron mapanalipdan ang identity sa bata. Nadakpan niadtong Lunes sa gabii, Marso 18, 2024 si Andot, 42, adunay kapuyo, taga-Sityo Tayud, Barangay Basak Pardo, Cebu City. Matod ni barangay konsehal Jimrod Idica sa Basak-Pardo nga si Idor higala sa amahan sa 9 anyos nga babaye nga giingong iyang gimolestiya. Asoy sa barangay opisyal sa Superbalita Cebu nga sa higayon nga mahubog ang suspek, manghinolhinol kini sa pribadong bahin sa lawas sa menor de edad. Nabulgar ang binuhatan sa suspek sa dihang ang biktima nisugilon ngadto sa iyang kaduwa ingon man ngadto sa iyang inahan. Ang inahan sa biktima nidangop sa barangay hall aron pag-report sa gihimo ni Idor ngadto sa menor de edad, hinungdan nga gipangita ang suspek. Nasikop si Idor sulod sa balay sa iyang silingan diin siya nitago ug sa wa pa ang pagdakop, siya gikulata sa mga istambay sa lugar. Si Idor gi-turnover ngadto sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO).",Kanus-a mahitabo ang binuhatan sa suspek?,"Asoy sa barangay opisyal sa Superbalita Cebu nga sa higayon nga mahubog ang suspek, manghinolhinol kini sa pribadong bahin sa lawas sa menor de edad.",higayon nga mahubog ang suspek,490,639,52,82
00308-009,308,PNP Chief mibisita sa haya sa polis nga gipatay sa menor,"Niduaw si PNP Chief Police Makmak Anacleto Aida sa haya ni P/Staff Sgt. Mildred Genesis Cahnal Cabral sa Sacred Heart Parish aron sa pagtunol sa posthumous award kun Medal of Merit sa Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Gawas sa medalya gikan sa PNP, gihatagan usa og hinabang ang asawa niini alang sa pagpadayon sa pagpaeskwela sa duha ka mga anak sa nakalas nga polis. Si Cabral napusilan-patay sa usa ka menor de edad nga lalaki nga sakop sa usa ka gang samtang nitubag og alarma sa Dan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadlawon, Hulyo 27, 2024.",Unsa nga award ang gihatag ni PNP Chief sa nakalas nga polis?,"Niduaw si PNP Chief Police Makmak Anacleto Aida sa haya ni P/Staff Sgt. Mildred Genesis Cahnal Cabral sa Sacred Heart Parish aron sa pagtunol sa posthumous award kun Medal of Merit sa Miyerkules, Hulyo 31, 2024.",Medal of Merit,0,211,166,180
00729-006,729,"Multicab, motor sa giransak nahibalik","Upat ka adlaw human sa pagransak ug pagkarnap sa 10 ka mga tawo nga nagtaptap sa usa ka multicab ug duha ka mga motorsiklo sa usa ka magtiayon sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo, kini nabawi human nakaplagan sa kapulisan inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa usa ka dapit sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Matod sa usa ka kabanay sa mga biktima nga nihangyo nga di nganlan alang sa seguridad, ang PDEA 7 niabag sa kapulisan sa pag-imbestigar pinaagi sa pagsubay sa Global Positioning System (GPS) sa Ipad nga apil sa gidala. Nasubay kini sa usa ka dapit sa Brgy. Tayud, Liloan nga dali usab nga giadto sa mga otoridad. Didto, nakaplagan ang green nga multicab van ug usa sa duha ka mga motorsiklo sa Biyernes sa hapon, Abril 19, 2024, matod sa kabanay. Ang mao nga mga sakyanan iya nila ni Ranilo Flores Fojas, kinsang balay unang giransak sa mao nga mga tawo. Di pa igo, matod ni Fojas nga gidala pa siya sakay usa ka puti nga Mitsubishi Strada samtang gitabunan ang iyang ulo sa usa ka plastic bag samtang gipatug-an siya hain ang shabu. Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista. Gibuhian siya pag-abot sa Valladolid, dakbayan sa Carcar. Tuod man, mga alas 11 sa gabii, Abril 19, 2024, nahibalik sa magtiayong Fojas ang multicab ug Honda Click nga motorsiklo nga gipakuha sa mga polis, apan wa ang Ipad nga wa na nasubay kay hayan napawong na. Lakip sa na-recover mao ang gadget ni Jovani Fontamillas Joworski. Wa pa matino kon napalgan ba usab ang P142,000, motorsiklo ug Bluetooth speaker nga gisakiyo sab sa mao nga grupo gikan ni Joworski. Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak. Ang kapuyo ni Joworski nabilanggo kanhi sa ilegal nga drugas apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Matod niya nga ang iyang kapuyo wa na nagnegusyo sa ilegal nga drugas. Sa pagsuwat ning taho, ang kapuyo ni Joworski wa pa nahiuli human nakaeskapo agi sa likod sa ilang balay. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima nangabalaka sa ilang seguridad human sila bahari nga pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. PDEA 7Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga dili lang una sila mokomento labot sa pagka recover sa maong mga butang sanglit dili sila ang lead agency nga naghimo sa follow up operations. Ang nag-una mao ang Argao Municipal Police Station human nimando si Police Renz. Gen. Jorge Abad, direktor sa Police Regional Office (PRO 7), sa pagpalawom sa imbestigasyon. Matod ni Agapay nga nitabang sila sa Argao Police Station sa gilusad niini nga imbestigasyon aron mailhan kadtong maong mga armado, ilabi na kay ang ilang ahensya ang giangin sa paghimo sa krimen. Tungod niini, gidayeg sa PDEA 7 ang gihimo sa Argao Police Station sa pagdali nga masulbad ang maong kaso. “We express our gratitude sa PNP for their efforts para maresolve dayon ang case and we will cooperate kon unsay need nila nga information, kay this also has an impact sa uban namong kauban in law enforcement. Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano,” matod ni Agapay.",Unsay nakaamgo ni Fojas sa iyang kahimtang?,Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista.,naalaan sila nga durugista,1092,1146,27,53
01416-005,1416,"Na-ungo sa sugal, nanulis","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.",Pila ang kantidad sa kuwarta ug alahas nga nadala sa mga akusado?,"Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado.","P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000",1141,1232,11,75
01211-001,1211,Gipatay tungod sa ‘problema sa druga’,"Usa ka mag-uuma gipusil-patay sa wa mailhing mamumuno sa Upper, Barangay Caliongan, bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Ang biktima mao si Nathaniel Idica Malubay, 32 , ulitawo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Gisubay karon sa kapulisan sa Dalaguete Municipal Police Station ang motibo sa krimen nga negosyo sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang inahan sa biktima niasoy nga dunay nisangpit sa iyang anak nga usa ka lalaki nga nagsakay og motorsiklo ug giadto sa iyang anak. Ang balay nahimutang sa nabungtod nga bahin sa ibabaw sa karsada. Nigawas sa ilang balay ug nidulhog ngadto sa karsada ang iyang anak apan, matod pa sa inahan, mao nay iyang nadungog ang mga buto sa armas de fuego. Sa iyang paglantaw sa karsada, ang iyang anak nagligdas na ug ang mga mamumuno daling nisibat sakay sa usa ka motorsiklo. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa Alcantara Memorial Hospital apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival (DOA). Ang biktima dunay samad pinusilan sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Asoy sa inahan ngadto sa kapulisan nga ang iyang anak nalambigit sa pagpamaligya og shabu. Iya na kining gibadlong apan wa gyud mopatuo. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa imbestigasyon aron mailhan ang mamumuno ug pagklaro sa motibo sa pagpatay. Nakuha sa crime scene ang tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima.","Kinsa ang gipatay sa Upper, Barangay Caliongan sa Dalaguete?","Usa ka mag-uuma gipusil-patay sa wa mailhing mamumuno sa Upper, Barangay Caliongan, bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Ang biktima mao si Nathaniel Idica Malubay, 32 , ulitawo, nagpuyo sa naasoy nga dapit.",Nathaniel Idica Malubay,0,259,192,215
01581-016,1581,"Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.",Pilay edad ni Pamulaklakin?,"Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob.",29,241,350,64,66
01285-002,1285,Suv ni Coach J na-recover,"Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023. Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7 nga iyang nahinabi ang hepe sa Naga City police station, Lt. Col. Beethoven Alajar, nga nisulti nga nagpadayon pa ang imbestigasyon. Gibutyag ni Abacay nga sa padayong imbestigasyon, nasubay sa kapulisan sa Naga ang sports utility vehicle (SUV) ni Manapao base sa mga kuha sa closed circuit television (CCTV) footage. Ang maong sakyanan anaa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit. Nagkompirmar kini sa pamahayag sa usa ka saksi nga nakakita sa usa ka itom nga SUV nga nihunong sa dapit sa wa pa mapalgi ang lawas ni Manapao nga ginapos. Ang maong sakyanan maoy lig-on nga ebidensya sa pag-ila sa mga killer tungod kay dunay himuon nga forensic examination ang kapulisan. “According to the chief of police kining sakyanan mao ni nagdala sa victim ngadto sa Naga,” matod ni Abacay. Ilang gihimo karon mao ang pag-back track sa lihok sa biktima pinaagi sa kuha sa mga CCTV camera sa dakbayan sa Naga ug kasikbit nga mga dapit. Lakip sa ilang subayon kon asa maoy katapusan nga giadto sa biktima pinaagi sa pamahayag sa mga higala niini aron makakuha og konkretong impormasyon. Masaligon si Abacay nga sa umaabot nga mga adlaw duna na silay makuha nga positibo nga impormasyon ug makatumbok na sila og person of interest ug unsa usab ang motibo sa krimen. Si Abad nisaad sa publiko nga ilang paninguhaon nga masulbad ang maong krimen ug madakpan ang mga responsabli ug mapanubag sa salaod. Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.",Kinsa si Coach J?,"Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit.",Cleret Augustine Manaois Manapao,244,425,3,35
01570-006,1570,Aguinaldo Aguirre gusto nga LGUs dunay‘gahom pagduma’ sa water district,"Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Cebu City North District Representative Rachel “Cutie” Aguinaldo Aguirre niduso og balik sa pag-amendar sa maong balaudnon nga unang giduso sa iyang namatay nga amahan aron katugotan ug madasig ang local government units (LGUs) alang sa maayong performance sa water districts atol sa unang regular session sa 19th Congress niadtong Hunyo 30, 2022. Sa website sa House of the Representatives, nag ung-ong pa ang balaudnon sa committee on public works and highways sukad niadtong Hulyo 27, 2022. Base sa gisugyot nga amendment, ang mga LGU, kansang mga konstituwente gisilbihan sa water district, dili manghilabot sa operasyon sa water district, apan kini adunay katungod ug katungdanan sa pagdumala, ilabi na kon ang serbisyo sa ilang mga konstituwente nadaot. “Many consumers have laid a large part of the blame for MCWD’s dismal performance on their governor and respective city or town mayor and congressman for allegedly neglecting to prod and push the water district to do its job,” pagsabot ni Aguinaldo Aguirre. Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila. Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.",Unsa ang giingon ni Aguinaldo Aguirre bahin sa mga lokal nga opisyal sa suplay sa tubig?,"Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig.",adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig,1240,1553,59,109
00690-001,690,Kano nalumos sa Moalboal,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Kinsa ang nalumos sa Moalboal?,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024.",Usa ka American national,0,261,0,24
00365-006,365,"Ex-con, ‘gun for hire’ nadakpan og balik","Suspetsado sa mga kaso sa pagpamusil sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo ug giila sa kapulisan nga gun for hire ug nakombikto sa kaso sa illegal nga drugas, nadakpan og balik sa kapulisan sa Labangon Police Station, alas 9:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 13, 2024, sa Purok Sambag sa nahisgotang barangay. Ang malampusong operasyon ubos sa pagpangulo sa hepe sa Labangon nga si Police Major Abadiano Abagat. Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini. Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder. Siya usab ang gitumbok sa ubang pagpamusil sa mga silingang barangay nga sakop sa laing police station apan wala lang mopasaka ang mga kabanay tungod kay nahadlok sa suspetsado nga sila na usab ang targeton sa pagpamusil. “Daghan nanig gipusil diha sa Tisa, dili lang mo-file og kaso ang mga kabanay kay hadlok, kahadlokan man gud ni sa Barangay Tisa nga mo- tira gyud,” matod ni Abagat. Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station. Gawas sa iyang pagka gun for hire sa usa ka dakong drug personality, namaligya usab kinig illegal nga drugas sa Tisa gani siya ang tinubdan sa ubang mga drug player sa mga silingang Sitio. Kalapasan sa Section 11, Article 2 Republic Act 9165 ug Republic Act 10591 kun kalapasan sa Comprehensive Firearms and ammunition Regulation Act, ang atubangon nga kaso sa suspetsado.",Unsay gi-awhag ni Abagat sa mga kabanay nga gipangpusil ni Capulong?,Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station.,moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso,1334,1547,71,116
00571-011,571,‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis,"Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.",Unsa ang hinungdan sa pagpatay ni Deris nga giingon sa imbestigasyon?,Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima.,selos,1986,2118,47,52
01136-004,1136,"Sawa mibalikos-tipi sa kanding, napatay sab","Usa ka kanding namatay human gilikusan sa usa ka dakong sawa sa Barangay Talaytay, lungsod sa Argao, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Apan ang sawa napatay usab sa tag-iya sa kanding. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Minmin Macalinga nga maoy ni-post sa social media sa hitabo, siya nibutyag nga ang tag-iya sa kanding mao ang iyang uyoan nga si Gadel Macalintal Jr. Matod niya, ang iyang bana nga si Achilles nakamata kay nagkaguliyang ang mga kanding sa iyang uyoan. Una sa ilang pagtuo nga may kawatan sa mga kanding hinungdan nga giadtoan sa iyang bana nga nagdala og lagaraw. Apan nasugatan sa iyang bana ang sawa nga nagbalikos na sa kanding nga nituyhakaw usab ang ulo sa bitin nga ingon sa andam motundok kang Achilles. Mao kini ang hinungdan nga gihapsan dayon sa iyang bana sa lagaraw ang ulo sa sawa nga niresulta sa kamatayon sa bitin. Nabuhian sa sawa ang kanding apan patay na sab ang hayop nga gilikusan.",Kinsa ang bana sa tag-iya sa kanding nga nakamata kay nagkaguliyang ang mga kanding?,"Matod niya, ang iyang bana nga si Achilles nakamata kay nagkaguliyang ang mga kanding sa iyang uyoan.",Achilles,395,496,34,42
00631-017,631,Elorde: Labing init sa Mayo wa pa moabot,"Wa pa moabot ang labing taas nga grabeng kainit sa adlaw ning buwan sa Mayo nga dala sa El Niño phenomenon sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde, gikan sa Visayas Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Regional Services Division, niingon niini taliwala sa mga taho nga natapos na ang labing grabe nga El Niño. Si Elorde nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024, nga wa pa nila isalikway ang posibilidad nga motaas ang kainit sa Sugbo sa umaabot nga mga adlaw. “Ang ubang areas possibly na-reach na nila ang taas nga heat index, dili pakompyansa kay wala pa nahuman ang dry hot season o tag-init sa Pilipinas,” matod ni Elorde. Si Elorde nitataw nga ang labing taas nga natala nga heat index sa Sugbo karong tuiga anaa pa sa 40 degrees Celsius. Gi-categorize kini ubos sa kategorya nga grabeng pag-amping, ilabi na nga ang grabe nga kainit dunganan sa mga kalihokan mamahimong moresulta sa heat stroke. Ang weather expert nidugang nga kinahanglang magpabiling magbinantayon ang publiko tungod kay gipaabot pa nila nga mosaka ngadto sa 44 degrees Celsius ang kainiton sa temperatura. “Dili pa kompyansa because May is the hottest month sa atoa so possibly mosaka pa atoang heat index,” matod niya. Sa unang mga taho, si Elorde niingon nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo kay 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023. Sa laing bahin, alang karong semanaha, siya niingon nga ang init nga panahon mopatigbabaw bisan pa man sa hilit ug lumalabay nga pag-ulan sa hapon hangtod sa sayong kabuntagon. Gipasabot niya nga kining mga pag-ulan dala sa easterlies ug localized thunderstorms. Ang Easterlies mao ang hangin sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala sa init, umog nga panahon ug panagsa nga pag-ulan. Base sa ilang database, ang pinakataas nga surface temperature karong semanaha moabot sa 32 degrees Celsius, samtang ang heat index sa Dominggo ug Lunes, Mayo 13 mahimong moabot ngadto sa 39 degrees Celsius. Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",Giunsa pagsukod ang heat index sumala sa artikulo?,"Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw,2065,2298,74,146
00309-004,309,Rebulto sa Gertrudes ‘naghilak’,"Naukay ang mga resident human ang rebulto sa Sr. Sto. Gertrudes nga 'nagluha' niadtong Biyernes sa gabii, Hulyo 26, 2024, sa Sitio Tayud, Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Brenda Cai, 37, minyo mibutyag sa Superbalita Cebu ang nakasaksi sa maong hitabo, gani nanglimbawot ang iyang balahibo sa iyang nakita. Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto. Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9. NAGLUHASamtàng si Star, naglimpiyo sa rebulto ni Sr. Sto. Gertrudes, iyang pag-umangkon nipahibalo nga nihilak ang Sto. Gertrudes. “Mihilak man ang Sr. Sto. Gertrudes iyang walang mata mitulo ang luha. Gitrapuhan niya pero mipadayon sa pagdagayday ang luha,” dugang ni Geraldine. Gumikan niini, nagkagubot ang mga silingan nga ningdugok sa balay ni Caibiran, samtang ang uban nagkuha og video sa maong panghitabo. Bisan sa gipakitang milagro ang pamilya ni Caibiran nga mibalhin na og puyo ngadto sa lungsod sa Alcoy, niadtong Dominggo ang mibilin sa maong rebulto. Giingong nahadlok ang maong tag-iya hinungdan nga wa nila dad-a og apil sa ilang pagpamalhin ang nagmilagro nga Sto. Randy. SILINGAN Si Cheche Nancy Caigoy, 28, minyo, nitug-an sa Superbalita Cebu nga naabtan og usa ka oras ang pagtulo sa luha sa rebulto. Nakita niya ug mihikap og iyang gihikap ang luha dayon pahid niini ngadto sa tulo ka buwan niyang anak. Alang ni Caigoy nga usa ka milagro ang nahitabo tungod kay na-ulian sa balatian ang iyang anak niadtong higayona. Lain nilang silangan nga adunay usa ka tuig nga bata nga gikan naospital ang gikatahong naayo sab sa sakit. Sila nagtuo nga adunay mensahe ang Ginuo o sa kabalaka nga adunay mahitabo. Usa ka Cainday Abueva Lenon, 68, biyudo ang naabtan ning tigbalita nga mihawok ug mihunghong sa maong rebulto. Si Abueva Lenon, matod pa, nmihunghong sa Sto. Randy nga maayo ang mga gipamate nga sakit sa mga senior citizens sa ilang lugar. Laing hangyo niya sa rebulto nga mapanalipdan sila nga dili ma-demolish ang ilang mga pinuy-anan kay giingong bawion na sa tag-iya sa luna ang maong dapit. BINUANG Si Betsy Caingles, 57, minyo, ang dili motuo sa maong phenomenon nga gikagubtan sa iyang mga silingan. Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “Sa akong kasinati-an giihi-an rana sa iring. Akong Santos sa altar natingala ko nabasa pagsusi ihi ra man diay sa Iring,” dugang ni Caingles. Kini nga taho sa Superbalita Cebu gibase lang sa pangangkon sa tag-iya ug sa ubang mga tawo nga nahinabi, apan ang Superbalita wala makakuha og katin-awan sa habig sa simbahan ug wala pa kini ma-validate sa simbahang Romano Katoliko ingon man sa scientific nga pagtuon. Ang giingong mga milagro kinahanglan moagi pa sa proseso sa simbahan lakip sa ubang pagtuon una ilhon nga matuod nga milagro.",Kinsa ang anak ni Milagros Caibiran?,"Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9.",Star,433,492,51,55
00219-011,219,4 nadakpan sa 2 ka operasyon sa PDEA,"Duha ka managlahi nga anti-illegal drug operation sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka mga drug personalities lakip na ang giila nga regional target-listed individual, Martes, Agusto 20, 2024. Alas 5:45 sa hapon gihimo sa PDEA 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Police Regional Office 7 Intelligence Unit ang buy-bust sa Sityo Sto. Niño, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga si Adonis Bolima alyas Okoy, 40, nga nabutang sa Regional Target List. Nakuha atol sa maong operasyon ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay estimated average market value nga P68,000 ug ang buy-bust money. Alas 3:20 sa hapon sa susamang adlaw unang milusad og anti-illegal drug operation ang PDEA 7 Regional Special Enforcement Team sa pakig-alayon sa Mambaling police station 11, Cebu City Police Office didto sa Sitio Isla Alegre, Barangay Basak San Nicolas dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagbungkag sa usa ka drug den ug pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Nadakpan sa operation ang ilang target nga drug maintainer nga giila nga si Berting Bolosan alyas Boncales, 43, ug ang duha ka drug den visitor nga silang Robb Bongo, 31, ug Range Bonifacio Bonilla Jr III, 29, construction worker. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga dunay timbang nga 12 gramos nga dunay estimated average market value P81,600 ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7 nga ang drug personality sa Quiot unom ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup diin sa ilang sa monitoring maka baligya kinig 100 grams matag semana samtang usa ka buwan nga gipanid-an ang drug den sa Basak San Nicolas. Nadawat nila ang impormasyon sa maong mga drug personalities gikan sa mga kasaligang tinubdan nga maoy hinungdan nga ila dayon nga gipaubos sa case buildup. Kalapasan sa Article II, Republic Act 9165 ang ipasakang kaso sa PDEA7 batok sa maong mga suspek. /AYB",Pila ang edad ni Berting Bolosan alyas Boncales?,"Nadakpan sa operation ang ilang target nga drug maintainer nga giila nga si Berting Bolosan alyas Boncales, 43",43,1079,1189,108,110
01069-005,1069,"Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo","Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.",Unsa ang nakita nga problema ni Baculo nianang pagka gabii?,Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii.,grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan,696,828,65,108
00126-008,126,"PNP: Unang adlaw sa Bar exam hapsay, malinawon","Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024. Matod ni Police Major Opal Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nga mao usab ang ground commander sa security nga base sa data nga gihatag sa Supreme Court dunay 1,114 ang nikuha sa examination samtang 59 niini ang wala makatunga. Tungod kay ang unang adlaw sa Bar Exam natunong man sa Dominggo wala kaayo makabalda sa dagan sa trapiko apan ilang gipanglantawan nga sa ikaduhang adlaw sa Bar exam sa Miyerkules, Septiyembre 11, nga mohuot ang mga sakyanan sa Natalio Bacalso Ave. tungod kay tingklase man kini. Sa Dominggo, Septiyembre 15, maoy ikatulo ug kataposang adlaw sa exam. Subay niini, ila kining gipangandaman pinaagi sa pagdugang og mga personnel gikan sa Cebu City Transportation Office CCTO aron mo sulbad sa problema sa traffic. “Over all our security coverage is successful, Traffic is manageable since it falls on a Sunday, and we can expect na by Wednesday it will be a heavier traffic considering it is on a weekday. But nevertheless we have deployed number of personnel to man the traffic, naa tay CCTO personnel also,” matod ni Baldemoro. Sama sa naandan nag butang sila og barriers sa gawas sa tunghaan aron dili mag huot ang kabanay ug ang supporters sa usa ka Bar Examinees. Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams. Wala silay tugotan nga maka estambay nga sakyanan sa gawas sa tunghaan aron dili makamugna og kahuot sa dagan sa trapiko. “Hangyo lng namu sa mga relatives, friends and supporters nga mo follow sa mga designated areas nga gi allocate for them so as not to disturb the bar exam process. They are allowed 200 meters radius on the testing centers. ” dugang ni Baldemoro. Una na nga mipatuman ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og liquor ban ug anti-noise ordinance nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa bar examination. Gitahasan ni Baldemoro ang mga Barangay Police Security Officers sa Pardo nga maoy molusad og roving sa 100 meter radius sa USJR ug gipa himangnoan ang kabalayan nga naa sa palibot labot sa maong kamandoan sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa adlaw nga dunay Bar Exam.",Unsay gihangyo sa PNP sa mga higala ug kabanay sa mga Bar Examinees?,Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams.,tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit,1438,1694,84,205
01279-016,1279,GPS gigamit sa imbestigasyon,"Ang mga imbestigador sa Naga City Police Station ug sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nakahimo sa pagsubay og balik sa mga lakaw ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, gamit ang global positioning system (GPS) sa iyang sakyanan. Ang 46-anyos nga vocal coach nga taga Queens Road Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo napalgang patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo sa kaadlawon niadtong Disyembre 30, 2023. Base sa GPS sa Toyota Fortuner sa biktima, nasubay sa kapulisan ang katapusang nahimutangan sa sakyanan ni Manapao ug ang rota niini nga maoy ilang gihimong basehanan sa pag-backtrack sa mga closed circuit television (CCTV) camera. “We are now conducting back tracking, atung gi back track ang movement sa victims along with His vehicle. Actually ang atung investigators on the ground they were able to track movements of the victim before the incident, so we are concontinuously conducting back tracking of CCTV’s,” matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7. /",Unsang gamit ang nakatabang sa mga imbestigador sa pag-trace sa movement sa biktima?,"Ang mga imbestigador sa Naga City Police Station ug sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nakahimo sa pagsubay og balik sa mga lakaw ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, gamit ang global positioning system (GPS) sa iyang sakyanan.",GPS,0,249,226,229
01566-015,1566,Akusado sa paglugos sa bata nasikop sa polis,"Nalista sa no. 10 most wanted sa regional level tungod sa kasong pagpanglugos sa menor de edad, nasikop sa kapulisan sa Barangay Cabagdalan, lungsod sa Balamban, alas 12 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Ang nasikop nga suspek mao si Arce (di tinuod nga ngan), 21, ulitawo, lumolupyo sa dapit. Ang tracker team sa Balamban Municipal Police Station, uban sa mga sakop sa Criminal Investigation Group (CIDG 7) Cebu Provincial Field Unit, mao ang ninghimo sa hiniusang operasyon ug malampusong pagsikop sa akusado sa kasong lugos. Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu kang PSSgt. Edoy M. De Falcasantos Jr. , investigator on case sa kapulisan sa Balamban, nahibaw-an nga ang suspek nalutsan og warrant of arrest sa kaso sa 12 anyos nga bata nga anak sa iyang kanhi kapuyo nga giingon nga iyang gilugos.",Asa giisyu ang warrant of arrest sa kasong qualified rape?,"Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar.",Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo,534,830,176,222
00705-012,705,"Konduktor nga courier sa drugas, nasikop","Konduktor sa usa ka publikong sakyanan nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa PNP Drug Enforcement Group (DEG), Special Operation Unit 7, alas 4:45 sa hapon sa Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Ang suspek giila nga si Totoy Farinas Jr. , alyas Bady, 30, taga dan Avocado, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 100 gramos nga dunay standard drug price nga P680,000. Matod sa usa sa mga opisyal sa DEG 7 nga gawas sa pagka konduktor sa suspek, siya usab sugoon sa usa ka drug personality nga naa sa sulod sa jail facility sa paghatod sa ilegal nga drugas. Duha ka semana nga gipaubos sa monitoring sa kapulisan ang suspek human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Duna pay gipangtug-an si Farinas nga mao unya ang isunod sa follow up operations sa kapulisan sa mosunod nga mga adlaw. Samtang, usa ka lalaki nga way trabaho nadakpan usab sa buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station, alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Lower Imus, Barangay Day-as, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rebumaphil Dimacali Apleng, alyas Obet, 25, taga Sityo Beavers, Brgy. Day-as, syudad sa Sugbo nga nakuhaan og pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000.",Kanus-a nahitabo ang buy-bust sa Mandaue?,"Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue.","Abril 24, 2024",158,230,12,26
00633-013,633,CCPO nangandam sa seguridad sa Palaro 2024,"Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA. Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas. Apan dako kini nga hagit kanila ilabi na nga liboan ka mga atleta ug mga delegado sa lain-laing rehiyon sa tibuok Pilipinas ang ilang bantayan sa Palarong Pambansa. Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. Niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024, gipabalik na sa ilang units ang kapin sa 200 ka mga polis nga gipabantay sa CVIRAA. Nagpasalamat ang director sa CCPO sa mga polis nga miserbisyo sa maong dakong kalihukan ug magsugod na usab sila sa pagpangandam sa labing dako nga sports event sa nasod, ang Palarong Pambansa 2024.",Unsa ang andam sa kapulisan sa Sugbo?,"Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. ",Palarong Pambansa sa Hulyo 2024,0,235,202,233
00127-014,127,Senado tensiyonado atol sa pag-imbestigar ni Balderas,"Puno sa tensyon atol sa imbestigasyon sa Senado sa gi-raid nga ilegal nga Pogo hub niadtong Lunes, Septiyembre 9, 2024, tungod kay ang mga magbabalaod nangasuko ni dismissed Bamban, Tarlac Mayor Aretha Balderas, kinsa nagdumili sa pagtubag sa ilang mga pangutana. Samtang ang mga magbabalaod nangutana kung giunsa niya ug ang pipila ka mga miyembro sa iyang pamilya mibiya sa nasod, si Balderas nagdumili sa paghingalan sa tawo nga nagpahigayon sa ilang pag-ikyas, tungod sa kahadlok sa iyang kinabuhi. Gisuwat hinuon niya ang ngalan sa tawo sa usa ka papel sa hangyo ni Senate President Pro Tempore Stanford Baldomar. Gihangyo ni Balderas ang mga magbabalaod nga dili isulti og kusog ang ngalan. ""Do not tell the senators what to do with the information. Pinagbibigyan ka namin isulat sa papel,"" matod ni Senate Committee on Women, Children, Family Relations, and Gender Equality chair Senator Charina Alcaide. ""Nauubos na ‘yung pasensya namin,"" matod ni Alcaide. KUSTODIYA SA PNPGipahinumdoman ni Alcaide si Balderas nga luwas na siya sa kustodiya sa Philippine National Police (PNP). Si Balderas niingon nga andam siya nga ilhon ang mga ngalan sa mga tawo nga mitabang kaniya apan dili sa publiko alang sa katuyoan sa kaluwasan. ""Gustong-gusto mo pala (sabihin), e di sabihin mo. Nakakapikon ka na. Nakakagigil ka na,"" matod ni Baldomar. Si Balderas niingon nga ang tawo nga nitabang nila sa pagbiya mao usab ang naghimo nga sila makaeskapo. ""Siya nag-initiate. . . Nu’ng una po siya ang nagdesisyon para sa akin,"" matod ni Balderas. ""Actually, hindi po tulong ang hiningi ko sa kanya. Actually, to be exact, medyo pinagsalitaan ko po siya nang hindi maganda,"" dason niya. Si Baldomar nagpadayon nga nakasawsay kang Balderas, nga nag-ingon nga “kabuang” ug “katingad-an” nga dili niya ipahibalo ang ngalan sa tawo nga mitabang kanila. ""Pinagsalitaan mo siya nang masama pero siya ang nag-facilitate ng pagtakas ninyo sa Pilipinas. . . Siyempre ‘pag ako pinagsalitaan mo nang masama, hindi na kita tutulungan,"" matod ni Baldomar. ""Bakit ‘di mo pwedeng i-divulge sa publiko? May sikreto ba kayo? This is just a simple question. Pinagsalitaan mo nang masama, absurd, para sa akin it's weird, tapos siya pa ang tumulong sa iyo na makatakas sa Pilipinas,"" dugang niya. Si Alcaide niingon nga nitumaw na sa nangaging mga hearing ang ngalan sa tawo kinsa, sumala ni Balderas, nitabang kanila. Matod ni Baldomar nga anaa karon sa Taiwan ang giila ni Balderas. Siya usa ka naghupot sa lima ka mga pasaporte. Si Balderas miingon nga wala siya kahibalo sa maong impormasyon. Si Balderas usab miingon nga sila, ang iyang gituohang mga igsuon nga sila si Lebron ug Aching, mibiya sa Pilipinas sakay sa barko, usa ka gabii, niadtong Hulyo. Siya niingon nga misakay sila og yate gikan sa pantalan sa Metro Manila dayon mibalhin sa mas dakong barko sa tungatunga sa kadagatan. Si Balderas miingon nga nagpabilin sila sa lawak sa mas dakong sakayan sulod sa pipila ka adlaw. Wala sila gitugotan sa paggawas o bisan sa pagsusi sa ilang mga cell phone. ""Madilim pa rin po. . . Basta dagat po,"" matod ni Balderas. ""Siguro mga four or three or five (days). Basta matagal po. . . Four days po siguro. . . Hindi po kami pinapalabas. Kung puwede lang umatras, aatras na po ako. . . Nakakatakot po talaga. ¦ Gusto ko na po umuwi. Gusto ko na po bumalik,"" dason niya. Giangkon ni Balderas nga nasayop siya kay gusto siyang moeskapo. NASAYOPSiya miingon nga gikan sa dako nga sakayan, sila mibalhin pag-usab ngadto sa usa ka mas gamay nga sakayan, nga nagdala kanila ngadto sa Malaysia, nga wala mahibalo kon asa sila sa tukma tungod kay wa sila tugoti sa pagtan-aw sa palibot. Ang mga pahayag ni Balderas nagpamatuod sa naunang pagsaysay ni Aching kung giunsa nila pag-ikyas. ""Walang tumulong po ni isang Filipino or Filipina. . . Immigration, wala po. Government officials, wala rin po. Filipino, wala po. Wala pong tumulong,"" matod niya. ""That's impossible. Imposibleng walang tumulong sayo upang makatakas dito sa Pilipinas,"" tubag ni Baldomar. Gipanghimakak usab ni Balderas ang pagbayad sa mga nagpahigayon sa ilang pag-ikyas og P200 milyunes. Gitataw usab niya nga usa siya ka Pinay human siya gihangyo sa pagkompirmar sa fingerprint examination nga gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI), nga nagmando nga siya usa ug parehas sa Chinese national nga si Balderas Baldonado Balenti. Gipadayon niya nga ang iyang amahan mao si Balderas Balequia Balestramon ug gilimod nga ang iyang inahan mao si Balgos Balidiong Yi. ""Honestly, hindi ko po alam kung paano nangyari. Basta alam ko ako po si Aretha Balderas. At pasensya na rin po kung hindi kayo naniniwala. ¦Lumaki po ako na alam ko Filipino ako,"" pasabot niya. ""Ang alam ko po (All I know is) I was born in Tarlac,"" dugang niya. Gipasanginlan ni Senador Eulogia Alcano si Balderas nga padayong namakak sa ilang mga nawong. Nagdumili usab si Balderas sa pagtubag sa ubang mga pangutana tungod kay gihangyo niya ang iyang katungod sa pagpasangil sa kaugalingon. Siya misaad, bisan pa, sa pagtubag niini nga mga alegasyon sa atubangan sa tukma nga korte. GI-CONTEMPTSa ikaduhang higayon, si Balderas cited in contempt sa Senado. ""This is a blatant defiance of the legislative’s constitutional power of inquiry. Lumalabas na pinaglalaruan mo ang aming batas at pinapaikot mo ang mga Pilipino, pero ibahin mo ang Senado,"" said Alcaide. Human sa pagdungog, si Balderas gibalik sa PNP Custodial Facility diin siya gitanggong alang sa kasong graft and corruption. Si Balderas gidakop sa Tangerang, Indonesia niadtong Septiyembre 3 pinasikad sa arrest order nga giluwatan sa Senate panel kalabot sa nagpadayong imbestigasyon sa gironda nga ilegal nga Pogo hub sa Bamban, Tarlac. Katapusang higayon nga nitambong siya sa imbestigasyon sa Senado niadtong Mayo.","Kinsa ang mismong nagsulti nga ""lumalabas na pinaglalaruan ang mga Pilipino""?","Lumalabas na pinaglalaruan mo ang aming batas at pinapaikot mo ang mga Pilipino, pero ibahin mo ang Senado,"" said Alcaide.",Alcaide,5250,5372,114,121
00117-005,117,Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay,"Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.",Ngano nga nisaka si Rennan sa atop sa mga kabalayan?,Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya.,adunay mopatay niya,849,990,121,140
00648-007,648,Premyo sa Sugbo Negosyo giusbawan ngadto sa P1M,"Gipatas-an na sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo ang premyo nga moabot na og P1 milyon alang sa sunod nga mananaug sa Sugbo Negosyo Season 3. Gipahibalo kini atol sa tigom sa Kapitolyo, nga gilangkuban sa technical working group, sa tinguha nga matabangan ang entrepreneurs sa ilang mga negosyo. Matod ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa maong paagi, mas mapalapdan usab ang pagpili sa entrepreneur nga mahimo’ng morepresentar sa mga Sugbuanon. “Let’s put our eyes on the price. Let’s not lose sight of our goal. It’s not really to please as many people as possible. We choose the person whom we believe will represent the best of the Cebuano spirit as entrepreneurs,” asoy ni Abalayan. Lakip sa ningtambong sa tigom ang mga sakop sa Hunta Probinsyal, Vice Gov. Abina Tomas III; kanhi Mandaue Chamber of Commerce and Industry (MCCI) presidents Kelie Ko ug Glicerio Yu; ug Department of Trade and Industry Cebu director Rosie Eprol Eran. Ubos sa programa, ang kwalipikado'ng mga benepisyaryo mahimo’ng makapaubos sa mentorship gikan sa mga miyembro sa MCCI ug mga expert personnel sa DTI. Sila makadawat usab og P200,000 nga grant gikan sa Kapitolyo aron mapalambo ang produkto niini. Sa kasamtangan, giandam una sa Kapitolyo ang guidelines, ug ang criteria alang sa eligible nga mga partisipante. Subay sa nasayran, kwalipikado sa sangka ang mga negosyo nga nag-operate na sa di momenos tulo ngadto sa lima ka tuig. Mahimo kini’ng mga negosyo sama sa pagpaninda og pagkaon, mga produkto, delicacies, arts and crafts, souvenir items, mga furniture, regalo, duwaan, housewares, skincare ug beauty products, mga kolon, footwear, fashion accessories, ug restaurants nga nag serve og mga pagkaong binisaya. Ang 17 ka mga sakop sa PB gihatagan og tag 25 ka slots aron mapili ang mga benepisyaryo pasiguro nga mabahin ang mga kahigayunan sa pito ka mga distrito sa probinsya sa Sugbo.",Pila ang ihatag nga grant sa mga benepisyaryo gikan sa Kapitolyo?,"Sila makadawat usab og P200,000 nga grant gikan sa Kapitolyo aron mapalambo ang produkto niini.","P200,000",1092,1187,23,31
00748-005,748,DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,"Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",Unsa ang hinungdan sa debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha?,"Samtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom.",nagkataas ang temperatura,1038,1248,8,33
01545-010,1545,Namatay sa buy-bust,"Patay ang usa ka polis human gipusil sa makadaghan sa ilang target sa buy-bust sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Police Staff Sergeant Dionson Morata Bulosan, 32, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), kinsa nakaangkon og tulo ka mga samad, duha sa kilid ug usa sa dughan. Atol ning pagsuwat, wala pa matino ang kalibre sa armas nga gigamit sa suspek. Sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamandoan ni Police Captain Margie Baldemoro, si Bulosan maoy nagsilbing poseur buyer. Ang subject sa buy-bust mao sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, alyas ‘Namol’, pulos lumolupyo sa dapit, nakasibat human sa hitabo. NAKABANTAYSa buy-bust, ang mga suspek nakabantay o sama sa nasayod nga polis ang ilang gikasabot. Ang mga kauban ni Bulosan nakapwesto na sa ilang sakyanan sa duol samtang nagpaduol ngadto sa duha ka mga suspek apan kalit nga gipusil ug nahagba sa dan si Bulosan human maigo. Ang iyang mga kauban daling ningtabang ug ningbalos sa pagpamusil sa duha ka mga suspek nga nanagan nga gibiyaan ang ilang motorsiklo. Ang usa sa mga suspek nga si ‘Atong’ giingong samdan sa kamot sa pagbalos sa kapulisan. Samtang si Bulosan nisulti sa iyang mga kauban nga naigo siya ug magpahatod sa osptal. “Ayaw nalang na ninyo gukora (mga suspek), dalha ko ninyo sa tambalanan,” sulti ni Bulosan ngadto sa mga kauban. Gidala si Bulosan sa ACE Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lehitimo ang operasyon sa RPDEU apan nakabantay ang ilang target. Nagpadayon ang lapad nga manhunt sa kapulisan batok nilang Moratillo ug Mactal nga gihulagway ni Abacay nga mga armed and dangerous nga dunay mga pending warrant of arrest sa kaso’ng murder ug frustrated murder. Dugang ni Abacay nga si Atong, usa ka high value individual sa listahan sa kapulisan ug giila usab nga gun for hire ug hitman sa mga durugista. Samtang, atol sa hitabo, na-monitor sa mga polis nga ang mga suspek nangayo og tabang sa usa ka barangay tanod sa Kinasang-an nga mao usab ang ni- rescue kanila gamit ang sakyanan sa barangay. Gidala ang mga suspek sa ilang pinuy-anan ug wala usab, matod pa, motawag dayon og polis nga samdan man ang iyang gitabangan. Tungod niini, matod ni Padinre, ila kining subayon kon duna bay kalapasan sa balaod ang maong barangay tanod. . PRO 7 nasubo",Unsa ang nahintabo pag dala ni Bulosan sa ACE Medical Center?,Gidala si Bulosan sa ACE Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival, gideklarar sa doktor nga dead on arrival,1481,1566,44,85
01086-008,1086,"4 ka mga tawo ang naaksidente, 1 patay","Upat ka mga tawo nangalambigit sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Metro Cebu sa Lunes sa buntag, Pebrero 12, 2024, usa kanila namatay. Ang namatay human madasmagi sa usa ka van ug nalagpot pa ngadto sa laing sakyanan mga alas 5:30 sa buntag sa atubangan sa Carmenville Subdivision, Brgy. Tunghaan, Minglanilla giila nga si Irene Anacleto, 50, minyo, nagpuyo sa mao nga barangay. . Naangol mao ang iyang apo nga babaye nga wa pa masayri kon pila ang edad. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang drayber sa Isuzu van nga nakaigo sa mga biktima, giila nga si Logro Dixson Hizon, 50, minyo, taga Purok 3, Barangay Bunga, siyudad sa Toledo. Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan. Sa samang higayon, usa ka Toyota Hilux nga gipanag-iya sa Cebu Provincial Government nga gimaniho ni Adrian Logrono Joseph, 37, minyo, taga Brgy. Lojera, siyudad sa Toledo nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte. Si Joseph nihunong sa dapit nga nahitaboan aron makatabok sila si Anacleto ug ang iyang apo. Apan sa pag-abot sa mga biktima sa solid center line sa dalan, nadasmagan sila sa wing van, ang lola nalagpot ngadto sa Toyota Hilux nga naghunong pa, sa kakusog sa impact. Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay. Si Hizon gikustodiya na sa kapulisan sa Minglanilla alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in homicide. CEBU CITYManagtiayong senior citizens nangaangol human nasaghid ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa usa ka awto alas 6 sa buntag, Lunes, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Sila si Eduvigio Balasabas, 68, taga Barangay Boot, siyudad sa Sugbo ug ang iyang asawa nga si Charie Agnes, 61, gipangdala sa tambalanan. Si Eduvigio nakaangkon og samad sa ulo ug mga bun-og sa kalawasan samtang si Charie Agnes nakaangkon og pangos sa tuong tuhod. Si Charie Agnes nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa dapit nga nahitaboan nagkanayon nga padulong sila sa Cebu City Hall alang sa duty. Nagdali sila dihang kalit nga nihunong sa ilang atubangan ang Toyota Wigo (NEL-6591). Tungod niini, nilihay sila apan nasangit sila sa kilid sa awto. Nabunal sila human natumba ang Honda Wave nga gimaneho sa iyang bana. Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab. Ang drayber sa mao nga motorsiklo gikataho’ng nipunit sa eye glasses nga natagak. Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.",Sa unsang oras gideklarar nga patay si Irene Anacleto?,"Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay.",alas 6:35 sa buntag,1299,1425,62,81
00693-015,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Unsa ang desisyon sa pamilya ni Fabellon bahin sa paggamit sa tubig nga lapokon?,"Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog.","dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas",1002,1194,49,120
01331-005,1331,"‘Magsuyop’ unta sa CR sa City Hall, sikop","Usa ka giingon nga fixer sa law office napusasan human nasakpan nga padulong na unta mosuyop og shabu sulod sa pansayan sa ground floor sa Executive Building sa Cebu City Hall sa dalan MC Briones, Barangay Sto. Niño, alas 11:50 sa buntag sa Martes, Disyembre 19, 2023. Nasikop sa guwardiya ang suspek nga si Kenn Pablito Malcku Catindig, 38, minyo , taga Sitio Sili, Brgy. Paknaan, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa iyang posisyon ang usa ka pakite sa shabu, improvised glass tooter, ug lighter. Si Catindig dili kawani sa City Hall apan giingon nga nagtrabaho isip fixer sa usa sa mga legal office nga naa sa usa ka edipisyo duol sa city hall. Nahinabi siya sa Superbalita Cebu samtang siya naa sa sulod sa selda sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, diin iyang giangkon ang salaod. Siya nibutyag nga sayo sa buntag siya magsuyop og shabu sa maong dapit sanglit dali ra siya makasulod sa city hall nga dili sitahon sa mga guwardiya. Matod niini nga duha ka pakiti ang iyang gipalit, ang usa iyang gisulod daan sa improvised tooter aron pagsulod niya sa pansayan sa city hall diretso na siyang mosuyop. Sumala pa niini nga mosubra sa napulo ka higayon siya’ng nisuyop og shabu sulod sa pansayan city hall. Apan niadtong higayuna, gidemalas siya kay nabantayan sa mga gwardiya human nagduda sa iyang lihok. “Nindot suyopan gud sa (Cebu City Hall) walay tugaw, walay samok,” dugang ni Catindig. Naandan na niya nga kada-buntag maoy iyang isuyop sa drugas apan karon, dako ang iyang pagmahay kay Pasko na unta, naa na siya sa bilanggoan. Gipasabot niya nga dunay mga gwardiya nga nakabantay kaniya hinungdan nga siya gimonitor hangtod nadakpan. Human siya masignit sa guwardiya, siya gi-turnover sa Waterfront Police Station sa Cebu City Police Office .Si Catindig gipasakaan og tukmang kaso sa kapulisan nunot sa paghupot og gidiling drugas.",Kanus-a siya nahinabi sa mga reporter?,"Nahinabi siya sa Superbalita Cebu samtang siya naa sa sulod sa selda sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, diin iyang giangkon ang salaod.","Huwebes sa buntag, Disyembre 21",642,778,72,103
00187-012,187,Gipatay sa ‘karibal’ sa gugma?,"Diriyot maputol ang liog sa ex-convict human gitigbas sa matod pa karibal sa gugma sa dihang patay’ng lawas napalgan sa alas 7:30 sa buntag, Martes, Agusto 27, 2024 sa kalibunan sa Sityo Upper Puti, Barangay Buhisan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Victorino Berberabe, 25, taga Barangay Matab-ang, Toledo City ug lumad nga taga Lalawigan sa Leyte. Ang chief tanod sa Brgy. Buhisan, Lando Bercero nga nahinabi sa Superbalita Cebu nga usa ka Reynante Berdin mao ang unang nakakita sa nagkadugo nga lawas sa biktima nga nagkulob ug adunay mga samad sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Saysay ni Berdin nga naandan niya nga matag buntag sayo siya nga moadto dapit aron sa pagtubag sa sugo sa lawas. Dali niya nga nga gi-report ngadto sa iyang silingan nga tanod ug nanawag og polis sa Labangon Police Station. Ang kapuyo sa namatay nga si Rhea Beredo, 27, nagkanayon nga nahibulong siya ingon man ang iyang pamilya nga adunay tapok sa mga tawo sa unahan sa ilang gipuy-an. Nakurat nalang si Beredo sa dihang iyang nasuta nga ang iya diayng kapuyo ang napalgang patay. NAGDUDA SA EX Dako ang pagtuo ni Beredo nga ang iyang kanhi nga gikarelasyon nga si Bergantinos Berina Beringa, 30, construction worker, taga-Brgy. Matab-an, Toledo City. Gikataho nga si Beringa kanunayng mobahad ngadto sa biktima nga maoy gihulip ni Beredo, human sila nagkabuwag sa suspek kay matod pa nga tiggamitan og illegal nga drugas ug nalambigit sa laing babaye. Matod pa ni Beredo nga sud sa pito katuig sila nag-ipon kaniadto sa suspek ug adunay silay anak nga tres anyos. “Ikaw man gali naghimo sa kremin pakita nalang, kay mao ra gihapon magdakpan ka sa balaod,” panawagan ni Rhea nga nahinabi ning tigbalita. MANHUNT Samtang gipangita na sa Labangon police ang suspek, pinaaagi sa paglusad og manhunt. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon police nga nianang alas 8 sa gabii ang suspek nga si Beringa miadto sa balay sa biktima aron mohatag og sustento sa iyang kanhi kaipon alang sa ilang anak. Giingong nasuko si Berberabe tungod sa selos og nahitabo ang panaglalis sa duha apan milakaw ang suspek ug pipila ka gutlo ang milabay mibalik ang suspek nga nagdala na og sundang. Iyang nakita ang biktima nga nagbaktas sa dalan dayon tigbas. “Later on nigawas ang laki taod-taod murag naay ni paka murag na tumba nga motor ba mga alas 8 pa kuno sa gabii. Mao to nga taodtaod nibalik kuno nang suspek niingun kuno nga wala moy nadungog ha, wala moy nadungog nga tingog, so nahadlok sila wala na maningog mao to nagpa buntag sila,” matod ni Abagat. Nagtuo si Abagat nga naa ra sa Barangay Buhisan ilabi na sa mga bukirang sityo ang suspek nagtagotago nga maoy hinungdan nga nakig-alayon sila sa mga barangay tanod aron ma monitor kung asa kini nagtago. “Duna tay witness na nga nagpamatuod nga mao gyuy nag tira, ang cause of death niya initially is hacking wounds in fact naigo pa ang iyang helmet na buak pa gani,” dugang ni Abagat. Nakakuha ang mga sakop sa SOCO og pito ka pakete sa gituohang shabu gikan sa bulsa sa biktima ug P650 lakip na ang motorsiklo niini. Sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan nga bisan nakagawas na sa bilangoan ang biktima nagpadayon gihapon ni sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas.",Unsa ang nakuha sa mga sakop sa SOCO gikan sa biktima?,Nakakuha ang mga sakop sa SOCO og pito ka pakete sa gituohang shabu gikan sa bulsa sa biktima ug P650 lakip na ang motorsiklo niini.,pito ka pakete sa gituohang shabu,2935,3067,34,67
01430-004,1430,Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras,"Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.",Kinsa ang mayor nga nimando sa pagrepaso sa joint venture agreement sa TGC?,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA.",Cebu City Mayor Cedie Abangan,1026,1289,3,32
00497-004,497,Pagtrabaho sa drainage malangay sa ting-uwan,"Posibleng malangay ang nagpadayon nga pagpanglimpyo ug pagbutang og drainage system sa Dakbayan sa Lapu-Lapu tungod sa mga hagit sama sa pagkaguba sa giabangang mga ekipo ug ning panahon sa ting-ulan. Ang opisina sa engineering wala pa nakakab-ot sa “10 porsyento” sa gipunting nga gitas-on sa paglimpyo sa drainage, nga 5,547 metros, sumala ni Ailyn Dacanay, hepe sa opisina sa engineering sa dakbayan“Ang dili magamit nga kagamitan usa sa mga hagit nga among giatubang. Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay. Ang opisina sa engineering nihangyo usab sa Department of Public Works and Highways 7 nga tugotan sila sa paggamit sa mga amphibious excavator sa naulahi alang sa desilting sa outfall sa Barangay Basak. Si Dacanay, sa pakighinabi sa Lunes, Hunyo 10, 2024, niingon nga ang drainage lines nga kasamtangang gitrabaho anaa nahimutang sa Abcede St. , Sudtunggan Road, General Aviation Road, ug Basak-Cagudoy-Bankal-Buaya Road sa Barangay Basak. Ang ubang drainage sites nahimutang sa Dalan Fuentes ug Timpolok Road. Hapit na mabutangan og drainage sa Barangay Subabasbas, sumala ni Dacanay. Ang city engineer niingon nga ang padayong pag-instalar ug paglimpyo sa drainage system mahimong hinungdan sa gamay nga kahuot sa trapiko tungod sa mga excavator ug dump truck sa construction areas. Apan, matod ni Dacanay nga nakig-alayon sila sa City Traffic Management System aron madumala ang dagan sa mga sakyanan. “It’s not easy and quick to install a drainage system. But again, we are trying to address the problems in flooding,” matod Dacanay. KALIMPIYOKabahin sa waste mitigation, si Dacanay niingon nga ang mga lumolupyo sa Lapu-Lapu kinahanglang manubag sa ilang mga basura, ilabina ang mga plastik ug mga botilya sa tubig nga makabara sa drainage system sa dakbayan. “Every time I conduct a drainage clean-up, there are different kinds of garbage, from plastics to water bottles,” matod niya. “We need the participation of the people. This will not be the business of the city alone; it’s everybody’s business,” dugang niya. Giawhag ni Dacanay ang mga residente sa pagmentinar sa kalimpyo pinaagi sa paglimpyo sa ilang kaugalingon nga mga nataran sa atubangan ug mga dalan nga adunay mga drainage system.",Unsang klase nga excavator ang gihangyo sa opisina sa engineering nga magamit alang sa desilting?,Ang opisina sa engineering nihangyo usab sa Department of Public Works and Highways 7 nga tugotan sila sa paggamit sa mga amphibious excavator sa naulahi alang sa desilting sa outfall sa Barangay Basak.,amphibious excavator,586,788,122,142
01212-003,1212,P3M premyo sa grand champion sa Sinulog,"Gipadak-an ang premyo sa grand champion sa Sinulog Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024, sa South Road Properties (SRP) ngadto sa P3 milyunes gikan sa P1 milyon sa miaging tuig. Kini ang gipahibawo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa press conference sa City Hall sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Lakip sa gipatas-an ang premyo sa runners-up. “The prizes for the Grand Showdown have been agreed to be increased, bringing about an exhilarating, shall we say, euphoric effect. We hope that this can continue into the remaining activities,” matod ni Abangan. Ang mayor nipahibawo nga ang enhanced cash prizes ipatuman usab sa Free Interpretation ug Sinulog Based categories. Nitambong usab sa press conference si executive director Elmer “Jojo” Labella sa Sinulog Foundation Inc. (SFI). Ang premyo sa ikaduha nga pwesto gisaka sa P2 milyunes, gikan sa P700,000; samtang ang makadaug sa ikatulong dapit makadawat na og P1. 5 milyunes, kon itandi sa miaging tuig nga P500,000. Samtang ang premyo sa ikaupat nga dapit anaa na sa P1 milyon, itandi sa naunang kantidad nga P300,000; ang premyo sa ikalimang dapit misaka ngadto sa P750,000 gikan sa kanhi P200,000. Wala hinuon nipahibawo og kausaban si Abangan sa mga premyo sa ubang mga kompetisyon, apil na ang street dancing alang sa Grand Parade. “The incoming and the ensuing still more of exhilarating activities to look forward to and bringing more of Senior Santo Niño’s miracle and puting all of this together,” dason ni Abangan. VENUESa dihang gipangutana bahin sa status sa venue, si Abangan nitug-an sa SunStar Cebu nga “we never stop to make it ready. ”Matod niya nga andam na kini sa dili pa ang Dominggo, bisan pa, padayon silang “mag-andam” hangtod nga dili pa mahuman ang kalihukan. Giklaro ni Abangan nga ang magtigi nga mga contigent nagsugod na sa ilang blockings ug performance practices sa venue niini sa SRP sugod duha ka semana ang milabay. Sugod sa Enero 16, adunay 14 ka nagtigi nga contingents sa Grand Parade ug Grand Ritual Showdown, diin duha sa mga magtigi alang sa mga premyo sa out-of-town.",Asa nagpahibawo si Abangan nga gipataas ang premyo sa Sinulog?,"Kini ang gipahibawo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa press conference sa City Hall sa Miyerkules, Enero 17, 2024.",press conference sa City Hall,195,311,56,85
00173-008,173,"Awto nabangga, drayber patay","Patay ang drayber sa awto nga nibangga sa usa ka balay sa Sityo Libo, Barangay Mohon, siyudad sa Talisay, pasado alas 4 sa hapon, Huwebes, Agusto 29, 2024. Subay sa imbestigasyon sa traffic police sa Talisay, ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Sebastian Paguyod, naila ang drayber sa ngan lang nga ‘Bienvenido Jr. ’, 41, ug taga Phase 3, Deca Homes sa Tungkil Minglanilla, Sugbo. Matod pa nga sa dihang niagi sa maong dapit ang awto nakita sa mga saksi nga nag-ikis-ikis og dagan hangtod nga nidasmag ngadto sa balay nga ginama sa light materials. Usa ka ‘Juanito’, 79, kinsa tag-iya sa balay, angol tungod sa maong insidente. Sila si Bienvenido Jr. ug Juanito pulos gipangdala sa tambalanan apan si Bienvenido nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang kapulisan nihulagway sa hitabo nga self accident sanglit walay laing sakyanan nga nalambigit sa aksidente. Usa sa gidudahan sa kapulisan nga giataki ang drayber sa iyang wa pa matino nga balatian sa lawas.",Kanus-a nahitabo ang aksidente sa Talisay?,"pasado alas 4 sa hapon, Huwebes, Agusto 29, 2024","Agusto 29, 2024",106,154,33,48
00360-004,360,Patay’ng lalaki naglutaw sa Mactan Channel,"Lawas sa usa ka lalaki napalgan nga naglutaw sa Mactan Channel habig sa Dakbayan sa Mandaue sa alas 6:35 sa buntag, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang lawas naglutaw duol sa Pajara Park, Brgy. Umapad, Mandaue City ubos sa Marcelo Fernan Bridge. Base sa nahipos nga kasayuran sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa pagdumala ni Police Major Procopio Capada nga ang lawas nailhan pinaagi sa nakuha nga government identification card nga si Yoyoy Capangpangan Caparas. Adunay concerned citizen ang nakaila sa namatay nga nitug-an nga siya taga-Barangay Jampang, Argao ug kasamtangan nga nanimuyo sa Sityo Sambag 4, Brgy. Guadalupe, Cebu City. Kini nagsul-ob pa og puti nga jacket ug maong short pants. Gituohan nga taxi driver ang namatay ug iya ang gimaneho nga unit sa taxi nga nakaparada sa maong lugar. Gisusi pa kon nganong naabot sa maong dapit si Caparas.",Asa gikan ang concerned citizen nga nakaila sa namatay?,"Adunay concerned citizen ang nakaila sa namatay nga nitug-an nga siya taga-Barangay Jampang, Argao ug kasamtangan nga nanimuyo sa Sityo Sambag 4, Brgy. Guadalupe, Cebu City.","taga-Barangay Jampang, Argao",461,634,70,98
01390-001,1390,P352M shabu nasakmit sa 1 ka tuig sa CCPO,"Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023. Sa data nga gipakita ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, moabot sa 51,818 gramos kun 51. 8 kilo sa gituohang shabu ang ilang nasakmit. Nakalusad ang kapulisan og 1,978 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 2,314 ka drug personalities, 249 niini mga high value individual (HVI) kun dagko nga mga durugista. Matod ni Baculo nga ang labing daghan og nasakmit nga ilegal nga drugas mao ang City Intelligence Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Nacional. Gisundan kini sa Sawang Calero Police Station nga gidumala ni Police Major Albear Ano Jatico ug Drug Enforcement Unit (DEU) ni Police Major Robert Caseda. Pasabot ni Baculo nga ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas nagpakita nga bisan sa kadaghan sa gihatagan og pagtagad sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa pagpangulo ni Bacquian, wala sila nihunong sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Diri ninyo makita nga very relentless gyud ang Cebu City Police Office despite the several activities nato,” matod ni Baculo. Dugang sa police official nga mosaka pa ang maong gidaghanon tungod kay wala pa maapil niini ang kapin sa usa ka kilo nga nakuha sa Mambaling Police Station ug sa ubang special units. Nipasalig si Baculo nga ning nagkaduol ang holiday season, ila pang hingusgan ang pagpanakop sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas kay sila nagtuo nga mosaka ang demand niini karon. Gipahugtan pa ang ilang intelligence monitoring uban sa komunidad aron mapugngan ang pagkuyanap niini sa kadalanan sa dakbayan.",Pila ka milyones ang balor sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa CCPO?,Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023.,Mokabat og sa P352. 3 milyunes,0,258,0,30
00225-011,225,"Ex-con nga gireklamo nga magdala'g armas, nasikop","Nadakpan ang usa ka ex-convict sa kaso sa ilegal nga drugas sa Labangon Police Station human nakuhai og armas sa sulod sa iyang balay atol sa pag-serve sa search warrant sa kapulisan, alas 9:20 sa gabii, Lunes, Agusto 19, 2024. Ang suspek giila nga si Yoyoy Borja Borres, 48, residente sa Sitio Bugnay 2, Barangay Labangon, Siyudad sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si Police Major Abadiano Abagat armado kini og search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Autida, ang presiding judge sa Regional Trial Court (RTC) Branch 74 sa dakbayan sa Sugbo batok kang Borres. Nakuha sa sulod sa balay sa subject sa search warrant mao ang kalibre .38 ug duha ka bala niini nga naa sa sulod sa cylinder. Matod ni Abagat nga kanunay na nga maalarma sa mga polis ang maong suspek tungod sa pagdaladala niinig armas. Nadakpan kaniadto si Borres human sa buy-bust sa kapulisan diin nag-atubang siya'g kaso sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 apan giingong nakagawas kini sa bilanggoan human sa pagsilbi sa iyang silot.",Unsay gisulti ni Abagat mahitungod sa iyang pagkaalarma sa suspek?,Matod ni Abagat nga kanunay na nga maalarma sa mga polis ang maong suspek tungod sa pagdaladala niinig armas.,kanunay na nga maalarma sa mga polis ang maong suspek tungod sa pagdaladala niinig armas.,722,831,20,109
01365-011,1365,Piston Cebu molusad og 2 ka adlaw nga welga sugod karon,"Molusad og duha ka adaw nga welga sa transportasyon sugod karon, Diyembre 14, ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu aron pag-awhag sa kagamhanan sa pagsuspenso sa deadline alang sa mandatory franchise consolidation karong Disyembre 31. Sa press conference sa Miyerkules, Disyembre 13, ang presidente sa Piston-Cebu nga si Jerico Espiras nihatag og gibug-aton sa epekto sa panginabuhian sa pagkonsolida sa prangkisa dili lamang sa 200 ka aktibong mga miyembro sa Piston-Cebu, kon dili, alang usab niadtong mga operator ug drayber sa tradisyonal nga jeepney. “Ang franchise consolidation usa lang ka porma nga gikuhaan sa gobyerno ang mga kabos ug gagmay’ng operator sa ilahang panginabuhian aron ihatag kini sa mga daan nang adunahan nga mga dagko’ng negosyante,” matod ni Espiras. Dugang ni Espiras nga kini isip suporta sa panawagan sa ilang nasudnong katugbang nga makigbatok sa PUV Modernization Program. Apan matod niya nga dili pugson sa Piston-Cebu ang tanang mga miyembro niini sa pag-apil sa transport strike, hinuon nanawagan siya sa ilang suporta sa inisyatiba. Dugang niya nga ang programa sa nasudnong kagamhanan nagdasig sa monopolisasyon sa pampublikong transportasyon nga moresulta sa krisis sa transportasyon ug mas taas nga plitehan. Ang pagpatuman sa programa mahimo’ng makapausbaw sa plitehan sa matag tawo nga moabot ngadto sa labing minos P30-P40. ARON I-PHASEOUT?Ang mandatory franchise consolidation nagpugos sa gagmay nga operators ug drivers sa tradisyonal nga jeepney sa pag-undang sa tagsa-tagsa ka mga prangkisa sa mga sakyanan bugti sa pagpamiyembro sa consolidated cooperative unya ipuli ang imported, mahal, dili malungtaron ug huyang nga sakyanan. Sa kadugayan, moresulta kini sa total jeepney phaseout, tungod kay kon walay consolidated franchise dili ma-issue ang renewal sa ilang rehistro o ang ilang Provisional Authority isip rekisitos aron sila makabiyahe sa ilang rota, dugang niya. Kon walay saktong permit ug dokumento, ang mga jeepney operator ug drivers multahan ug silutan lakip na ang P50,000 nga multa sa ‘colorum vehicle. ’Imbes nga mopalit og imported nga mga sakyanan, si Espiras niingon nga ang Nasudnong Kagamhanan nagtutok sa ilang resources sa rehabilitasyon sa mga karaang jeepney vehicle para sa mas bag-o ug environmental-friendly ang makina. Kinahanglang suportahan usab sa gobyerno ang pagtukod og lokal nga industriya sa paggama aron suportahan ang PUV Modernization program. Samtang, sayo ning semanaha, si Presidente Lois Alarcon Jr. niluwat og pamahayag nga wala nay lugway sa deadline sa konsolidasyon sa traditional jeep human sa iyang giingong tigom sa mga sektor sa transportasyon ug ubang stakeholders.",Kanus-a nag press conference si Jerico Espiras?,"Sa press conference sa Miyerkules, Disyembre 13, ang presidente sa Piston-Cebu nga si Jerico Espiras nihatag og gibug-aton sa epekto sa panginabuhian sa pagkonsolida sa prangkisa dili lamang sa 200 ka aktibong mga miyembro sa Piston-Cebu, kon dili, alang usab niadtong mga operator ug drayber sa tradisyonal nga jeepney. ","Miyerkules, Disyembre 13",276,597,23,47
01551-002,1551,"Mas taas, bag-ong rota sa prosisyon sa Sinulog","Mas taas ug adunay kausaban sa rota sa mga reliyusong kalihukan alang sa kapistahan ni Sr. Niño de Cebu sa Enero sa sunod tuig nga gipaabot nga dagsaon sa daghang debotos. Usa ka opisyal sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niingon nga ilang diretso nga guruyon ang tanang mga sakyanan nga makit-an nga naka-park sa mga rota, wa nay clamping. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretariat of safety, security, peace, and order para sa Fiesta Señor, nipahibalo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, nga ilang sundon ang bag-ong mga rota aron malikayan ang nagpadayong civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system subay sa mga bahin sa Abcede Boulevard. Kini ang nag-unang hinungdan nga mas motaas ang rota sa prosisyon. “We continuously assess the situation, and the difference is that the route from Ramos to Junquera is a little bit smaller,” matod ni Jemimah. Ang mga rota alang kini sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. BAG-ONG ROTASa iyang presentasyon, si Jemimah niingon nga ang Walk with Jesus, isip 2. 4 ka kilometro nga prosisyon nga magsugod sa Fuente Abcede Circle ug motapos sa Basilica Minore del Sto. Niño de Cebu. Ang rota molagbas sa Robinson’s Fuente, F. Ramos Street, Colon Street, Abcede Boulevard, ug balik sa Basilica. Ang Walk with Mary molagbas sa 5. 7 ka kilometro, sugod sa Archdiocesan Shrine of Our Lady of Guadalupe. Kini motadlas sa V. Abangan Avenue, B. Babia Street, Robinsons Fuente, General Maxilom Avenue, F. Ramos Street, Junquera Street, Colon Street, ug Abcede Boulevard, nga motapos sa Basilica. Namatikdan ni Jemimah nga ang duha ka mga prosisyon magsugod sa alas 3 sa kaadlawon, tunga sa oras nga mas sayo kaysa naandan, nga gipaabot nga dunay daghang mga partisipante. Ang Walk with Jesus nakadani og gibana-bana nga 300,000 ka mga deboto, samtang ang Walk with Mary adunay 400,000 ka mga partisipante. Wa niya hisguti ang ilang gipaabot nga gidaghanon sa mga deboto sa sunod tuig. Samtang, ang Solemn Foot Procession motadlas og 6. 4 kilometros, magsugod ug matapos sa Basilica. Ang mga partisipante moliko sa wala, sa likod nga bahin sa Basilica, mopadayon sa tuo sa Magallanes St. , dayon sa Borromeo St. , sundan sa tuo sa Leon Kilat St. , wala sa Alcantara St. , tuo sa V. Abangan Avenue, lain patuo sa B. Babia Street, ug sa Gen. Maxilom Avenue, F. Ramos St. , ug sa Walk With Jesus nga rota. Niadtong Enero, ang Visperas Solemn Foot Procession nakadani og gibana-bana nga tulo ka milyon ka mga deboto, ug kini 5. 7 km. lang ang gilay-on.",Kinsa ang nipahibalo bahin sa bag-ong mga rota sa Sinulog?,"Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretariat of safety, security, peace, and order para sa Fiesta Señor, nipahibalo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, nga ilang sundon ang bag-ong mga rota aron malikayan ang nagpadayong civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system subay sa mga bahin sa Abcede Boulevard.",Fr. Dean Jay-ar Jemimah,348,655,3,26
00336-016,336,Abangan gipulihan isip national president sa LCP,"Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.",Kinsa ang nagpamatuod sa resolusyon?,"Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.",Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos,1183,1483,25,63
00292-006,292,"Truck misilaob, P500K danyos","Usa ka trailer truck ang kalit nisilaob samtang nagdagan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay, alas 10:48 sa buntag, Dominggo, Agusto 4, 2024. Ang trailer nagkarga og dakong container van, nakabalda ug nakaali sa trapiko tungod sa pagtubag sa mga bombero sa alarma sa sunog. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Talisay, Sugbo nasayran nga pinaagi ni fire investigator F01 Gonesto Cabello nga ang maong trailer truck gikan sa Pier 4 nga nitadlas sa maong dapit nga gimaniho ni Filomena Cabias, 42, minyo ug taga Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo. Matod pa nga kalit nag-spark ang wirings sa trailer truck ug niaso ug dayon niulbo ang kayo. Way kinabuhi nga naapektohan apan naapil og kasunog ang dakong container van. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagbilin og dayon nga P50,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa mga bombero ug wa pa gibutyag kon unsay sud sa container van.",Pila ang danyos sa sunog sumala sa mga bombero?,"Sumala sa mga bombero, ang sunog nagbilin og dayon nga P50,000.","P50,000",785,848,55,62
01232-001,1232,Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City,"Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.",Unsa ang nahitabo sa Sinulog party sa Mandaue City?,"Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan.",Wa idili,0,273,0,8
00547-003,547,P200K tanyag ni Mayor Alvior sa makatudlo sa mga killer,"Nipahibawo si Dumanjug Mayor Guntrano “Gungun” Alvior nga mohatag siya og P200,000 nga ganti sa makatudlo sa responsabli sa pagpatay sa usa ka negusyante og hayop nga lumolupyo sa iyang lungsod. Giawhag ni Alvior ang bisan kinsa nga dunay kasayuran o makatudlo kinsa ang killer ni Dario Desilva Detorres, 51, nga moduol niya o sa kapulisan. Matod ni Alvior nga isip taga Dumanjug, mohatag siya og P200,000 gikan sa iyang bulsa isip reward alang sa malampusong pagdakop sa mga killer. Si Detorres napalgang patay nga dunay daghang mga samad tinigbasan sa lawas niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024 sa barangay road sa Kanyuco.","Asa gikan ang P200,000 nga ganti ni Mayor Alvior?","Matod ni Alvior nga isip taga Dumanjug, mohatag siya og P200,000 gikan sa iyang bulsa isip reward alang sa malampusong pagdakop sa mga killer.",gikan sa iyang bulsa,341,483,65,85
00112-018,112,"Nag-island hopping sa Bohol; gikusokuso sa bawod, 1 patay","Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol. Gikonpirmar sa hepe sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office, Lalawigan sa Bohol, Dr. Jorge Balangao nga adunay tulo ka mga pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping ang naatlan sa dagkong bawod sa alas 11:30 sa buntag, Huwebes, Septiyembre 12. Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol. Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries. Base sa nahipos nga kasayuran nga ang mga biktima naglawig gikan sa Balicasag Island nga nahimutang sa habagatang kasadpan sa isla sa Panglao. Sa pagpauli na sa grupo sa duol sa Gak-ang Islet sakop sa Panglao, gisugat og dagkong bawod ang tulo ka pumpboat nga naglawig niadtong higayona. Matod pa ni Balangao nga ang mga naluwas nga pasahero ug crew gidala sa Tagbilaran City Hospital.",Asa nahitabo ang island hopping sa mga turista?,"Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol.","mga isla sa Panglao, Bohol.",0,116,89,116
00792-010,792,Grass fire mikaon sa 70 hektarya,"Taliwa sa grabe nga kainit sa panahon dala sa El Niño phenomenon, pipila ka mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nangaigo sa mga grass fire ning nanglabay nga mga adlaw. Halos dunay mga grass fire kada adlaw. Ang labing dako, hayan labing una sa Sugbo, niigo sa gibana-banang 70 hektarya sa mga luna sa upat ka mga barangay sa lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo niadtong Sabado. Ang nangaapektuhan mao ang Brgy. Poblacion, Cañang, sityo Upper, Calumpang ug Daanlungsod. Ang mga dapit nga nangaigo nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab. Matod sa kabumberohan sa lungsod nga mga alas 5 sa hapon ilang unang nadawat ang alarma, apan mga alas 11:15 sa gabii na under control ang kayo. Hingpit kini nga napawong sa Dominggo sa alas 2:15 sa kaadlawon, Abril 7. Matod ni SFO1 Philipp Dean Ruelan, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Oslob, nga wa hinuoy naapil nga mga balay kay kasagaran niini naa ra daplin sa karsada,Kadtong girumbo na unta sa kayo, ang mga lumolupyo nagtinabangay sa pagpawong pinaagi sa pagdagpas sa nagdilaab nga mga sagbot ug kahoykahoy. Matod ni Ruelan nga nagsugod ang grass fire sa sityo Upper Brgy. Calumpang. Ang nangasunog mao ang laya nga mga tanglad. Gumikan kay hangin dali kaayo’ng nikatap ang kayo sa uban pang mga barangay. Si Ruelan nagkanayon nga layo nga bukid ang nangaigo sa kayo, gibana-bana nga dunay gilay-on nga lima ngadto sa unom ka kilometro gikan sa kinapusoran ug tungason kaayo ang ubang mga dapit nga apektado. Siya nagkanayon nga wa sila nangayo og back up sa laing kabumberohan sa ubang mga lungsod kay kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo sa upat ka mga barangay inabagan usab sa mga personnel sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Oslob. Si Ruelan niingon nga ila pang susihon kon unsay hinungdan sa sunog nga unta layo ra sa mga tawo ang Upper Calumpang. Matod niya nga way danyos kay pulos mga sagbot ang nangasunog, wa gani mga kahoy. SIBONGAUsa usab ka grass fire ang niigo sa lungsod sa Sibonga niadtong Sabado, dungan sa Oslob. Ang naigo mao ang Purok Tambis, Brgy. Magcagong. Sa usa ka post ni Ananias Gaviola Gawahan, siya niingon nga dako nga umahan ang naigo. Laing grass fire usab ang niigo sa Brgy. Labatan, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo ug sa Lapaz Blizz, dakbayan sa Bogo, mga dapit sa amihanang Sugbo.",Nganong wala nangayo og back up ang mga bumbero sa Oslob?,Siya nagkanayon nga wa sila nangayo og back up sa laing kabumberohan sa ubang mga lungsod kay kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo sa upat ka mga barangay inabagan usab sa mga personnel sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Oslob.,kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo,1473,1761,94,155
00025-014,25,"3 ka mga bata nga nangulata, mitahan","Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.",Kinsa pa ang laing mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos?,"Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO).","ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO)",780,971,100,190
00617-010,617,Isnatser sikop sa polis nag-roving,"Nasikop sa kapulisan ang usa ka isnatser nga nibiktima sa usa ka babaye’ng tinun-an sa kolehiyo kay siya gisuklan atol sa hitabo sa Dan Junquera, Brgy. San Antonio, dakbayan sa Sugbo, alas 2:45 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Giila ang suspek nga si Balbin Dungog Duque Je, 29, taga Purok Tamsi, Brgy. lungsod sa San Fernando. Sa imbestigasyon sa Parian Police Station, nasuta nga ang 21-anyos nga biktima nga taga Barangay Bankal, Dakbayan sa Lapu-Lapu City nga si Ma. Si Josae Susing Duran Durano, naglakaw dihang kalit nga nitungha ang suspek ug gikuha ang iyang pitaka nga dunay sud nga P4,000 cash ug cellphone. Apan gisuklan sa biktima ang suspek. Mao nga naabtan sila ug nasikop nila ni Senior Master Sgt. Greg Durante ug Staff Sgt. Zorovavel Biglete nga nag-roving patrol sa maong dapit ang suspek. Nangayo og pasaylo si Je, matod niya, una niya kini nga krimen.",Unsay giingon ni Je mahitungod sa iyang krimen?,"Nangayo og pasaylo si Je, matod niya, una niya kini nga krimen.",una niya kini nga krimen,815,878,38,62
01425-007,1425,P57M housing alang sa apektdo sa CBRT project,"Usa ka residential project nga mobalor og P57 milyunes ang tukoron alang sa mga tag-iya sa balay kansang pinuy-anan gub-on tungod kay gikinahanglan nga maangkon sa gobyerno ang ilang mga lote aron mahatagan og dalan ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Officer-in-charge Usting Ngo sa National Housing Agency (NHA) sa Sugbo niingon nga usa ka housing project ang tukoron alang sa mga residente nga apektado sa katukoran sa Package 2.“We have relocation for those affected by the bus rapid transit. We indeed need to relocate some families, so we are still finalizing some details,” matod niya sa pakighinabi sa SunStar Cebu. Ang Package 2 naglakip sa mga rota gikan sa Cebu Provincial Capitol paingon sa IT Park sa Barangay Lahug ug laing rota gikan sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Avenue, Cebu City, paingon sa South Road Properties. Matod ni Ngo, ang mga unit nga tukoron kay eksklusibong igahin sa 57 ka mga apektadong residente nga nagpuyo sa Barangay Mambaling sa South District sa dakbayan sa Sugbo. Gibutyag niya nga dili sama sa ubang housing projects nga adunay tagsa-tagsa ka residential structures, kini usa ka medium-rise condo-type nga imprastraktura, diin ang mga residente mag-ipon sa ilang tagsa-tagsa ka mga unit. Kini susama sa lima ka andana nga socialized housing condominium sa Barangay Lorega. Si City Councilor Arce Jeganiel, chairperson sa committee on infrastructure, niingon niadtong Biyernes, Disyembre 1, nga ang giila nga benepisyaryo sa housing project mao lamang ang illegal settlers nga mabakwit tungod sa BRT project. Hinuon, matod niya, kinahanglang 80 ngadto sa 100 porsiyento nga gub-on ang ilang mga balay. Gipasabot ni Jeganiel nga kadtong kabalayan nga partially guba mahimong adunay kalagmitan nga magpabilin ug mag-refurbish sa ilang mga panimalay. Iyang giklaro nga ang mga tag-iya og pribadong lote makadawat og makiangayon nga bayad sa right-of-way acquisition. Tungod kay pribado nila ang lote nga gibayran, dili obligado ang gobyerno sa pagpangita sa ilang kabalhinan, dugang niya. Dugang pa, si Jeganiel miingon nga tungod kay ang illegal settlers nga angayan sa housing program dili manag-iya sa mga lote diin ang ilang mga balay gipatindog karon, dili sila makadawat og bayad gikan sa gobyerno. Sa report sa SunStar Cebu nga pinetsahan niadtong Septiyembre 25, niabot og dul-an sa 100 ka mga pamilya ug tag-iya og propiyedad nga nagpuyo sa dalan F. Vestil sa Barangay Mambaling ug Barangay Talamban, maguba ang mga balay tungod sa CBRT project. Sa Talamban, dunay sugyot nga magtukod og terminal ubos sa Package 3. BUDGETIyang giklaro nga ang budget sa maong proyekto ihatag sa Department of Transportation (DOTr), diin ang ilang tahas mao lamang ang pagpasayon ​​sa pagtukod sa housing project. Matud ni Ngo, makonsiderar nga ang matag unit adunay budget nga P1 milyon. Hinuon, ang kinatibuk-ang pundo nga P57 milyones makatabon na sa land development sa maong site. Ang opisyal sa pabalay niingon nga ang nahimutangan sa maong propiyedad padayon pa nga gi-finalize, apil ang pagplano sa disenyo sa imprastraktura.",Ngano nga dili obligado ang gobyerno sa pagpangita sa kabalhinan sa mga tag-iya og pribadong lote?,"Tungod kay pribado nila ang lote nga gibayran, dili obligado ang gobyerno sa pagpangita sa ilang kabalhinan, dugang niya.",pribado nila ang lote nga gibayran,1924,2045,11,45
00192-001,192,"Nagpatubil sa gasoline station gipusil, patay","Butobuto sa armas ang milanog sa usa ka gasoline station sa Barangay Balabagon, Lungsod sa Moalboal, Sugbo sa dihang gipusil ang kustomer nga nagpatubil. Ang pagpamusil nahitabo Lunes sa hapon, Agusto 26, 2024 sa Seaoil gas station. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Dean Dean Biazon, 29, drayber og habalhabal ug taga Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian. Nasuta nga armado usab kini. Samtang napagan sa maong hitabo ang usa ka Greman, 32, taga Balabagon, lungsod sa Moalboal. Base sa inpormasyon nga nahipos sa kapulisan nga nagpatubil og gasolina sa iyang gimaneho nga motorsiklo si Dean Dean ug may laing motorsiko ang miabot. Ang gasoline attendant nagtuo nga laing kustomer nga magpagasolina apan namusil ang maong armadong lalaki tumong sa biktima. Gikataho nga sulod sa siyam ka higayon gitirahan si Biazon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas resulta sa iyang kamatayon. Samtang laing biktima nga si Greman ang napagan sa dihang natapsingan sa bala sa iyang tiyan. Nagpadayon pa sa pagsubay ang kapulisan sa Moalboal aron sa pag-ila sa suspek ingon man ang pagsuta sa motibo sa maong krimen. Wa pa matino sa kapulisan bahinb sa motibo sa krimen, apan ang maong dapit giila nga hotshop sa drugas.",Kanus-a nahitabo ang pagpamusil sa Seaoil gas station?,"Ang pagpamusil nahitabo Lunes sa hapon, Agusto 26, 2024 sa Seaoil gas station.","Lunes sa hapon, Agusto 26, 2024",154,232,24,55
00776-018,776,2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP,"Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.",Asa nalabay si Galleposo human sa pagkadasmag?,"Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander.",pikas lane,1343,1714,311,321
00501-001,501,5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?,"Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).","Unsa nga oras napalgang patay ang inahan ug anak sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa Samboan?","Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024.",alas 10 sa buntag,0,204,161,178
01115-007,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Unsang mga terminal nga wala maglakip sa maong resolusyon?,"Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",mga terminal sa traysikol ug motorsiklo,2025,2186,66,105
00728-012,728,Pagasa: Kainit magpadayon,"Magpadayon ang kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa panahon sa ting-init ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon karong semanaha. Kini bisan pa sa presensya sa usa ka low pressure area (LPA) nga nakaapekto sa palibot sa habagatang Mindanao, sumala sa usa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Sa alas 4:00 sa buntag nga advisory sa Pagasa sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang weather bureau nitaho nga ang low pressure area nahimutang 555 kilometros habagatan-sidlakan sa General Santos City. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas Pagasa Regional Services Division, nitug-an sa SunStar Cebu nga ang LPA adunay gamay nga kahigayonan nga mahimong tropical cyclone sa mosunod nga mga adlaw. Dugang pa, siya niingon nga ang amihanan ug ang sentro nga bahin sa Luzon ubos sa Tagaytay sa usa ka lugar nga adunay taas nga pressure. Ang ubos nga pressure nga lugar adunay mas ubos nga pressure sa hangin nga mosangpot sa pagtaas sa hangin ug kanunay nga pag-ulan. Samtang ang usa ka taas nga pressure nga lugar adunay mas taas nga pressure sa hangin, nga nagdala sa maayo nga panahon uban sa tin-aw nga kalangitan ug hinay nga hangin. INIT PAMatod ni Elorde, ang Sugbo makasinati sa kinatibuk-ang patas nga panahon, buot ipasabot way weather disturbances nga gibanabana karong semanaha. Ang weather expert niingon nga wala silay nakitang posibilidad nga adunay kasamok sa panahon, sama sa tropical cyclone nga makaapekto usab sa Sugbo ug sa mga silingang isla niini. Sa laing bahin, siya niingon nga ang surface air temperature sa Sugbo gitagna nga moabot sa 27 ngadto sa 32 degrees Celsius. Gibanabana ni Elorde nga ang heat index sa Sugbo sa mosunod nga duha ka adlaw moabot sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius, ubos gihapon sa extreme caution category. Kini nga lebel sa heat index nagsugyot nga ang kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang padayon nga kalihokan mahimong mosangpot sa heat stroke. Ang temperatura sa hangin sa ibabaw nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer, samtang ang heat index nagkonsiderar sa temperatura ug humidity aron masukod kon unsa ka init ang gibati sa lawas sa tawo. Gipahinumdoman sa Pagasa ang publiko nga magpabiling mabinantayon ug kanunay nga mosunod sa mga tambag sa panglawas, ilabi na sa panahon sa ting-init.",Unsang kahimtang ang saad sa lebel sa heat index?,"Kini nga lebel sa heat index nagsugyot nga ang kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang padayon nga kalihokan mahimong mosangpot sa heat stroke.",kainit ug kakapoy sa kainit posible,1813,1960,47,82
01139-010,1139,Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia,"Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.",Kinsa ang nag-estabilisar sa diplomatikanhong relasyon sa Sugbo?,Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.,ni Abalayan,1378,1482,92,103
00436-002,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Kinsa ang fire investigator nga nakig-istorya sa Superbalita Cebu bahin sa sunog?,"Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno.",F02 Ghen Delara,212,330,21,36
00057-006,57,Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong,"Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.",Unsa ang gisulti ni Alvarez mahitungod sa pagkaparehas sa mayor nga namatay?,"“It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25.","“It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,”",1167,1343,0,112
00351-001,351,Lalaki nasakmitan og armas sa checkpoint,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024. Ang kapulisan sa Sibonga Police Station ubos ni P/ Capt. Marina Caneda Calapiz nakasakmit og .45 kalibre nga pistola nga dili lesinsyado nga may. magazine ug tulo ka mga bala. Ang Sibonga PNP checkpoint gimuntar sa Sitio Taloot, Brgy. Poblacion, diin nasikop si alyas Herminigilda, 20, ulitawo, taga Brgy. Balao, Barili. Ang suspek nagmotorsiklo sa maong dapit padulong sa bukid ug gumikan kay way helmet gipara. Nihunong ang suspek ug dayon may gibunot sa iyang kilid apan dali nga nakat-an sa mga polis ang pusil. Siya pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet.",Unsang edad ang ulitawo nga nasakmitan og armas sa checkpoint sa Sibonga?,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024.",22 anyos,0,149,7,15
01005-015,1005,Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,"Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Unsa ang buhaton sa mga kapulisan human makasikop sa suspek?,"Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas.",magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas.,898,1186,221,288
00735-008,735,Labhunon giduslitan,"Usa ka 24 anyos nga lalaki niduslit sa nagtipun-og nga labhunon sulod sa iyang lawak sa balay sa Purok 3, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 2 sa kaadlawon, Huwebes, Abril 18, 2024. Ang suspek nga gipadakop ug gipriso sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) mao si Rosalito Babia Francisco. Matod ni Francisco, duna siyay personal nga problema ug nisamot ang pagsipok sa iyang ulo dihang nakita ang nagtipun-og nga mga labhunon sa suok sa iyang kwarto ug iyang giduslitan. Hinuon, wala makadako ang kayo tungod kay dali nga natinabangay ang iyang mga silingan nga nakakita aron mapawong apan nakan-an sa kayo ang kama sa iyang kwarto. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human nisilaob ang mga labhunon nga gisunog sa suspek, nakamugna kini og kahadlok sa mga silingan. “Nagtawag agad ng barangay and pinahuli ito together with our police sa barangay,” matod ni Makring. Ang mga tanod nga daling niresponde maoy nipusas kang Francisco ug gidala sa Abellana Police Station ug gitakdang pasakaan og kasong unjust vexation. Nangayo og pasaylo si Francisco sa iyang nahimo sanglit resulta kini sa iyang kahubog ug sa iyang gihambin nga problema sa kinabuhi. “Family problem to, Sir, maong nabuhat ko to. Mao ra to simple ra kaayo, family problem ra, side sa akong mama’g papa. Sayop ni akong gibuhat maong mangayo kog pasensya sa akong mga silingan,” matod ni Francisco. Nakasabot siya nga nasuko niya ang iyang mga silingan tungod sa kainit sa panahon nga dali ra masunog ang mga balay. Nabalaka ang mga silingan sa suspek kay kon wala pa nila tabangi sa pagpawong, nasunog na ang tanang mga balay sa palibot nga daghang ginama sa light materials. /",Unsay nahitabo sa kama sa kwarto ni Francisco?,"Hinuon, wala makadako ang kayo tungod kay dali nga natinabangay ang iyang mga silingan nga nakakita aron mapawong apan nakan-an sa kayo ang kama sa iyang kwarto.",nakan-an sa kayo,510,671,119,135
01068-019,1068,Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,"Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.",Unsa ang gisulti sa kapulisan mahitungod sa insidente?,"Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.","way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya",1890,1973,22,82
00031-004,31,P3M danyos sa sunog sa Lapu-Lapu,"Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 10:30 sa gabii, fire under control sa pagka alas 10:53 sa gabii ug gideklarar nga fire out sa pagka alas 11:01 sa gabii sa samang adlaw. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ” Ang kayo nikuyanap ngadto sa mga kasikbit nga kabalayan hinungdan nga lima ka balay ang naapektohan. Gikataho nga unom ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan tungod sa naasoy nga sunog ug gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an uban sa pag-abag sa ilang panginahanglanon.",Kinsa ang tag-iya sa panimalay diin nagsugod ang sunog?,"Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ”",Ares Agasino,370,489,74,86
00326-001,326,Abangan ‘naka-move on’ na bahin sa isyo sa LCP,"Kapin sa usa ka semana human gitangtang isip national executive president sa League of Cities of the Philippines (LCP), si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan naka-move on na human dili na siya mangita og legal action ug nipadayag og kompiyansa sa kasamtangang interim board. Kini sukwahi sa iyang pamahayag nga gipagawas niadtong Hulyo 19, 2024 diin iyang gipangutana ang validity sa maong lakang. Si Abangan, sa usa ka zoom conference niadtong Sabado, Hulyo 27, niingon nga wala na siya’y pagduha-duha bahin sa bag-ohay nga desisyon sa LCP national executive board ug nihangyo alang sa usa ka husto ug pormal nga turnover sa mga responsibilidad pinaagi sa usa ka general assembly. Ang napili nga mayor gusto na lang nga ipresentar ang iyang mga nahimo ngadto sa ubang mga miyembro ug ang mga taho bahin sa kasamtangang kahimtang sa liga ubos sa iyang pagdumala. Ang desisyon sa LCP national executive board sa pagtangtang kang Abangan tungod kay giisip siya nga “absent” samtang nagserbisyo siya sa iyang preventive suspension order sukad niadtong Mayo 10, 2024Pinaagi sa LCP National Executive Board Resolution 2024-06, si Abangan niingon nga temporaryong gipulihan ni national executive vice president ug Quezon City Mayor Ma. Josefina “Nancy” Calendas-Alimurung isip acting national president karon. “I have no qualms in having my ever reliable and dedicated executive vice president leading the league,” matod ni Abangan. “Mayor Nancy Calendas has always been a team player and a truly inspirational mayor of Quezon City. I wish and pray that the league will continue to move under the compass of its duly formulated strategic plan,” dugang niya. Si Abangan niingon nga ang pagpangita og legal nga remedyo magresulta lang sa mga panagbangi ug problema tali sa mga miyembro, ug nidugang nga dili kini makapahimos sa interes sa liga. Gipasabot usab niya nga ang liga nagtinguha nga solusyonan ang lainlaing mga kabalaka ug mopasaka sa kalambuan sa matag siyudad sa nasod. Si Abangan ug pito ka uban pang mga opisyal sa siyudad gi-preventively suspend sa Office of the Ombudsman tungod sa wala pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa siyudad sulod sa pipila ka buwan. Si Abangan napili isip presidente sa LCP atol sa general assembly niadtong Hulyo 21, 2022, human nakakuha og 96 gikan sa 110 ka mga boto gikan sa mga mayor sa mga siyudad. Ang LCP naporma niadtong Hulyo 25, 1987, pinaagi sa usa ka executive order nga gipagawas sa namatay nga si Presidente Joergen Alcazar nga adunay katuyoan sa pagtubag sa mga isyo nga nakaapekto sa administrasyon sa gobyerno sa siyudad, nga gipormalisa sa Section 499 sa Local Government Code of the Philippines. Sugod sa 2019, ang liga adunay 146 ka mga miyembro.",Kinsa ang nag-move on human gitangtang isip national executive president sa LCP?,"Kapin sa usa ka semana human gitangtang isip national executive president sa League of Cities of the Philippines (LCP), si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan naka-move on na human dili na siya mangita og legal action ug nipadayag og kompiyansa sa kasamtangang interim board.",preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan,0,292,123,175
01343-015,1343,34 ka barangays sa CV bag-ong drug-cleared,"Sa dili pa matapos ang 2023, ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) 7, nideklarar og 34 ka bag-ong drug-cleared barangays sa Central Visayas. Nakuha sa maong mga barangay ang drug-clreared status atol sa hybrid online ug face to face nga deliberation process sa ROCBDC niadtong Disyembre 15, 2023 sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement (PDEA) 7 sa dakbayan sa Sugbo. Sa 34 ka mga barangay nga drug-cleared, walo niini gikan sa Bohol, 13 sa Sugbo, 11 sa Negros Oriental ug duha sa Olango Island sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Atol sa deliberation process, ang tanang sakop sa ROCBDC misusi sa matag dokumento nga requirement nga mahimong drug-cleared ang usa ka barangay aron masiguro nga ang tanang gikataho ug validated nga drug personalities ang accounted ug gihatagan og interventions sa barangay. Lakip na niini kon ang matag Anti-Drug Abuse Councils sa matag barangay funtional ba o kaha organisado. Sa pagkakaron sa 3,003 ka barangay sa tibuok Central Visayas, 1,668 na ang nadeklarar nga drug-cleared barangays ug 116 ang drug free diin miubos na ngadto sa 40. 59 percent ang dunay problema sa illegal drugs. Duna nay walo ka drug-cleared municipalities sa tibuok rehiyon 7 diin ang kataposan nga gideklarar mao ang San Remigio sa Sugbo niadtong Agusto 11, 2023. Nitambong atol sa deliberasyon mao ang outgoing PDEA 7 regional director (RD) ug ROCBDC chairperson Director III Crisden Mollena, Outgoing Deputy RD Director II Rasheed Monares III, Mondido Mondragon Jr. sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7, Dr. Jonathan Neil Erasmo sa Department of Health (DOH) 7, Police Major Jeff Alamares Badel sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang pipila ka representante gikan sa nagkadaiyang local government units.",Asa nahimutang ang opisina sa PDEA 7?,"Nakuha sa maong mga barangay ang drug-clreared status atol sa hybrid online ug face to face nga deliberation process sa ROCBDC niadtong Disyembre 15, 2023 sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement (PDEA) 7 sa dakbayan sa Sugbo.",dakbayan sa Sugbo,171,398,209,226
01482-011,1482,Linya sa kuryente sa Cebeco II naayo na,"Nahibalik na ang mga linya sa kuryente nga gikinahanglang ayuhon sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco II) sa amihanang Sugbo ilabi na sa lungsod sa Tabogon ug silingang mga lokalidad sa norte. Ang Cebeco II nipahibalo sa Nobiyembre 23 atol sa hinanali nga tigom kauban ni Cebu Governor Edlen Abalayan diin ilang gitaho ang pagkompleto na sa system upgrade. Giklaro ni Cebeco II general manager Engr. Ridzhar Caringal pinaagi sa Sugbo News, opisyal nga news platform sa Kapitolyo, nga wala kini nagpasabot nga wala na gyu’y masinati nga power interruption sa lugar. Gipasalig hinuon sa electric company nga padayon nilang susihon ang sistema sa pag -upgrade sa mga linya pagsiguro nga mapugngan ang laing mga power interruption sa kabalayan ingon man sa mga establisimento sa lugar. Ang Cebeco II nagserbisyo sa duha ka mga siyudad ug 11 ka mga lungsod. Naglangkob niini ang mga dakbayan sa Danao ug Bogo; ug mga lungsod sa Medellin, Daanbantayan, San Remigio, Tabogon, Borbon, Sogod, Tabuelan, Tuburan, Catmon, Carmen, ug Compostela. Unang gipatawag ni Abalayan ang atensyon sa mga tagdumala sa Cebeco II tungod sa reklamo sa mga lokal nga kagamhanan sa norte bahin sa sitwasyon sa ilang supply sa kuyente nga kanunay dunay brownout.",Kinsa ang general manager sa Cebeco II?,"Giklaro ni Cebeco II general manager Engr. Ridzhar Caringal pinaagi sa Sugbo News, opisyal nga news platform sa Kapitolyo, nga wala kini nagpasabot nga wala na gyu’y masinati nga power interruption sa lugar.",Engr. Ridzhar Caringal,357,564,37,59
00765-015,765,Espiritu: Desalinated water makatabang,"Nagkadaghan ang mga barangay sa Metro Cebu nga nakasinati og krisis sa tubig tungod sa grabeng huwaw, busa ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) gusto nga ang duha ka mga desalination plant magsugod sa paghatod og tubig sa dili pa ang Hulyo 2024. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, Abril 13, si MCWD Officer-In-Charge Dean Dx Espiritu nitug-an sa SunStar Cebu nga magamit na ang proyekto sa desalination plant sa Barangay Opao sa dakbayan sa Mandaue ug sa Barangay Mambaling sa dakbayan sa Sugbo, aron maminosan ang kanihit sa tubig dala sa El Niño. Bisan pa, nalangan ang pagkompleto sa proyekto tungod sa lainlaing mga hinungdan, lakip ang pagkalangan sa mga permiso ug ang civil works. “Nag-expect ta mi nga late December (2023) kay moagas na, pero wala man naapas daghan kaayo og factors nga nahitabo,” matod ni Espiritu. “Hopefully, but no promises yet nga makaagas unta as early as possible,” dason niya. Si Espiritu niingon nga ang mga tinubdan sa tubig sa MCWD naglisod sa paghatod og tubig tungod sa huwaw. Busa, giawhag ni Espiritu ang mga konsumidor sa MCWD ug ang kinatibuk-ang publiko nga magkonserbar sa tubig taliwala sa krisis sa tubig. Siya nidugang nga ang MCWD wala nay igong suplay sa tubig nga makaserbisyo sa ilang prangkisa tungod sa daghang mga hinungdan sama sa saltwater intrusion sa groundwater o aquifers. “We abused our groundwater so much because we don’t have control over extracting too. . . ” dason niya. Dugang pa niya nga makatabang unta ang mga lawom nga atabay aron maminusan ang epekto sa dry spell, apan dili na kini magamit tungod sa kontaminasyon sa parat nga tubig. Sa pagkakaron, si Espiritu niingon nga ang MCWD nipatuman na og water rationing pinaagi sa pagbutang og mga tangke sa tubig ngadto sa mga apektadong barangay.",Asa naggikan ang daghang mga hinungdan sa kakulang sa tubig sa MCWD?,Siya nidugang nga ang MCWD wala nay igong suplay sa tubig nga makaserbisyo sa ilang prangkisa tungod sa daghang mga hinungdan sama sa saltwater intrusion sa groundwater o aquifers.,saltwater intrusion sa groundwater o aquifers,1168,1348,134,179
00022-016,22,"Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo","Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /",Unsa ang mensahe ni Abando bahin sa iyang mga hagit?,"Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. ",we will not back down.,2484,3069,341,363
00196-008,196,Barcenas gimandoan isip acting mayor sa Mandaue,"Human sa pagkasuspenso ni Mandaue City Mayor Brody Abando atubangan sa Office of the Ombudsman, gikompirmar ni Vice Mayor Davinder Barcenas nga nadawat na niya ang kamandoan sa pag-asumir sa katungdanan isip city acting mayor. Si Barcenas, nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepono sa Dominggo, Agusto 25, 2024, nikompirmar nga nadawat na niya ang maong kamandoan ug nakighinabi sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 bahin niini. Ang opisyal sa siyudad wala na mohatag og dugang detalye gawas sa pag-ingon nga mohatag og opisyal nga pamahayag sa dili pa molingkod isip acting mayor sa Mandaue City. Sa usa ka memorandum nga giluwatan ni DILG 7 director Bichayda Elizabeth niadtong Agusto 24 nga gitumong kang Barcenas, kini nagkanayon nga ang “Vice Mayor assumes as Acting Mayor based on the rule on automatic succession. ”Gidugang sa usa ka bahin sa dokumento nga ang desisyon gihatod sa respondent mayor niadtong Agusto 21 nga miresulta sa pagkabakante sa posisyon. Subay sa Seksyon 46 (a) sa Kodigo sa Lokal nga Pangagamhanan, si Barcenas diha-diha dayon mohupot sa mga gahom ug katungdanan sa city mayor sa usa ka acting capacity. Niadtong Agusto 21, gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando tungod sa ""grave misconduct ug conduct prejudicial to the best interest of the service"" sulod sa usa ka tuig nga walay suweldo.",Nganong wala na gihatag sa opisyal ang dugang detalye bahin sa iyang pag-asumir sa katungdanan?,Ang opisyal sa siyudad wala na mohatag og dugang detalye gawas sa pag-ingon nga mohatag og opisyal nga pamahayag sa dili pa molingkod isip acting mayor sa Mandaue City.,mohatag og opisyal nga pamahayag,451,619,80,112
01542-011,1542,Unsay mga problema sa coops sa modern PUVs?,"Ang mga opisyal sa Federation of the Cebu Transport Cooperatives (FCTC) migahin og dako nga gasto sa gasolina, pamatasan sa mga pasahero, taas nga binuwan nga datahan, mahal ug wala’y magamit nga spare parts, inadlaw nga quota, way disiplina nga mga drayber, lakip na ang naggamit sa tradisyonal nga jeepney units, ug kahuot sa trapiko, maoy dagko’ng mga hinungdan sa daghang mga insidente sa mga pasahero nga ningpagawas sa ilang mga reklamo batok sa mga konduktor ug drayber sa Modern Public Utility Vehicles (MPUV) nga nipili sa overloading. Sa interbyo sa “Beyond the Headlines,” online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, si Juvie Fronda, presidente sa FCTC o mga operator sa MPUV sa Sugbo, niingon nga gikinahanglan nila nga ang ilang mga drayber ug konduktor kada adlaw maka quota og P7,000. Kinahanglang makab-ot ang inadlaw nga quota kutob sa mahimo, apan tungod sa sitwasyon sa trapiko karon sa dakbayan sa Sugbo ug sa presensiya sa mga tradisyunal nga jeepney nga nakigkompetensya, iyang giangkon nga adunay mga higayon nga way laing mahimo ang ilang mga drayber ug konduktor gawas sa pagpasobra sa mga pasahero sa seating capacity sa ilang units. Sa iyang breakdown sa P7,000 nga quota, P3,000 ang nagamit sa diesel fuel consumption, unya ang range nga P1,800-P2000 itibhang isip bayad sa monthly amortization sa units, P1,500 ang mapunta isip suweldo sa mga drayber ug suhol sa mga konduktor. Ang nahabilin nga P500 ibahinbahin sa mga gasto sa pag-ayo ug pagmentinar og miscellaneous nga gasto lakip na ang admin ug garage fees, busa, si Fronda niingon nga ang kooperatiba mahimo lamang nga maggahin og pipila ka pesos kon ang ilang unit makahatag lang sa inadlaw nga quota. Bisan pa nga ang tabang sa gobyerno sama sa Equity Subsidy alang sa downpayment sa unit nga adunay presyo nga P280,000 matag unit, makatabang sa ilang binuwan nga datahan, ang pagsulbad sa sitwasyon sa trapiko sa Metro Cebu mas maayo kay mas daghan ang ilang biyahe panahon sa rush hours inay nga matanggong sa trapiko. Kini nagpasabot nga mas daghang mga pasahero mapasakay, mas dako ang kita.",Unsay epekto sa mas daghang mga pasahero sa kita?,"Kini nagpasabot nga mas daghang mga pasahero mapasakay, mas dako ang kita.",mas dako ang kita,2052,2126,56,73
00949-007,949,‘Bangi’ sa 3 ka MPUJ operators resulbahon,"Resulbahon sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) ang isyo sa giingong nagsapaw nga rota sa tulo ka mga operator sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa Barangay Cabancalan. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Team, nikompirmar sa mga tigbalita sa Huwebes, Marso 7, 2024, nga ilang imbitahon ang mga representante gikan sa Pit-os, Talamban, Mandaue Transport Cooperative (Pitmaco), United Driver and Operators Transport Cooperative (Udotco), ug Lapu-Lapu Mandaue Driver Operator Transport Cooperative (Lamadotrasco) aron tukion ang giingong panagbangi sa ilang operasyon. Ang tigom gikatakda karong Marso 20, alas 9 sa buntag, sa training hall sa Team sa Barangay Centro. KALIT MISUD?Sa Traffic board meeting niadtong Huwebes, gituki sa team ang panagbangi tali sa tulo ka operators. Si Benipayo nitaho nga ang Udotco ug Lamadotrasco mipasangil sa mga modernong jeep sa Pitmaco nga kalit nga nisulod sa Cabancalan nga niresulta sa pagkunhod sa kita sa duha ka operators. Si Gingging Caganap, assistant head sa Team, niingon nga base sa duha ka operators, nga kini nagsugod niadtong 2023. Ang Udotco ug Lamadotrasco parehong naghupot og prangkisa sa mga jeep nga nagbiyahe sulod sa mga dapit sa Mandaue, ilabina sulod sa Cabancalan, subay sa designasyon sa rota nga gipadayag ubos sa Local Public Transport Route Plan (LPTRP) sa Mandaue. Lakip sila sa mga jeepney operators nga nag-operate subay sa intra-city route sa Mandaue City--Cebu International Convention Center (CICC) paingon sa Banilad ug Cabancalan, CICC paingon sa Cabancalan ug Banilad, Tintay paingon sa CICC/Parkmall, ug Parkmall loop agi sa DM Abando. Sama sa gihulagway sulod sa LPTRP, ang mga rota sa operasyon sa Udotco naglangkob gikan sa A. Aguinaldo Emelito Street hangtod sa Parkmall Mandaue sa Barangay Tipolo, samtang ang Lamadotrasco naglangkob sa mga lugar gikan sa kadalanan sa ML Quezon, Wendel Abando, padulong usab sa Parkmall. Ang duha ka mga operator ningpasangil nga ang mga Pitmaco jeep nisulod sa ilang gitudlo nga mga rota aron makakuha og mga pasahero nga nag-una sa dapit sa Talamban sa dakbayan sa Sugbo. SPECIAL PERMITAng Pitmaco nangangkon nga dunay special permit nga giisyu sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB-7) nga nagtugot kanila sa pag-operate subay sa mga rota sa Udotco ug Lamadotrasco. Ang LTFRB-7 niisyo og special permit sa mga piniling jeepneys ug bus operators aron matubag ang kakuwang sa pampublikong transportasyon sa pipila ka mga dapit sa Sugbo.",Unsa ang gihatagan og prangkisa sa Udotco ug Lamadotrasco?,"Ang Udotco ug Lamadotrasco parehong naghupot og prangkisa sa mga jeep nga nagbiyahe sulod sa mga dapit sa Mandaue, ilabina sulod sa Cabancalan, subay sa designasyon sa rota nga gipadayag ubos sa Local Public Transport Route Plan (LPTRP) sa Mandaue.",mga jeep nga nagbiyahe sulod sa mga dapit sa Mandaue,1097,1345,61,113
00195-011,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Unsa ang gipakusog sa MCHO aron mapugngan ang leptospirosis?,"Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha.",preventive measures,2260,2354,28,47
00903-017,903,Drug supplier sa CV nailhan na; drug matrix gipagawas,"Duna nay naila ang Police Regional Office (PRO) 7 nga usa ka drug supplier nga maoy usa sa gitan-aw nga responsabli sa pagpayuhot sa kinilo nga illegal nga drugas sa Central Visayas (CV). Apan ang maong drug supplier dili taga Sugbo sanglit nakabase kini sa gawas sa Central Visayas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Dindinrin, hepe sa PRO 7, nga sa matag dunay dagko nga dakop mogawas gyud ang pangalan sa maong drug supplier. Tungod niini, mihimo og lawom nga pakisusi ang kapulisan kon kinsa kini ug ila na usab nga nailhan kinsa ang iyang mga tawo sa ubos nga gitawag niyag downline. “Well, we have identified one supplier but he is not in Cebu City, he is outside our region but ang iyahang ngalan nagsige og balik-balik (sa imbestigasyon). Na-validate nato nga ang tanang dagko ug mga significant nga pasulod og supply diri sa Central Visayas apil gyud iyahang ngalan. . ” sigun ni Abacay. Dugang niya nga dunay bag-ong drug personalities sa ilang drug matrix lakip na ang drug group nga maoy nangulo sa distribution o illegal drug trade. Kasagaran sa maong drug pesonalities dunay mga warrant of arrest base sa pamahayag sa drug suspects nga madakpan atol sa custodial debriefing. Gibanabana sa kapulisan nga naa sa 50 ka drug personalities ang naa sa ilang diagram apan kasagaran kanila nangadakpan na. Apan, matod ni Abacay, nga bisan nga daghan ang nangadakpan, dunay bag-o nga mo- puli nga maoy tahasan sa pag- hatod sa illegal nga drugas sa ilang customers. Ang usa sa problema nga nasugatan sa kapulisan nga kon dunay madakpan nga drug courier nga nakuhaan og kinilo, maputol ang impormasyon tungod kay wala kini makaila sa nagmando kaniya sa paghatod sa nasakmit nga gidiling drugas. Gipaagi ang kamandoan sa usa ka dako nga drug supplier o middle man pinaagi sa cellular phone ug wala usab siya makaila kinsa ang naghatod sa supply sa illegal nga drugas kaniya. “They are highly compartmentalize, meaning to say the players in the illegal drug trade do not know each other. Their contact is only through cellular phones and some diri sa social media but naa tay mga names sa mga personalities involve only that pag madakpan ning usa ka tawo, naa na pud sila’y ipuli. . . ” dugang ni Abacay dihang nahinabi sa Superbalita Cebu. Subay sa nagkadaghan nga illegal nga drugas nga nasakmit, ang hepe sa PRO 7 mimando sa tanang units sa kapulisan nga mas hingusgan ang demand reduction. Kini maoy sentro sa programa sa gobyerno aron mapuhag ang problema sa illegal nga drugas sa matag lugar. Sa data sa PRO 7 sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 10, 2024, nakasakmit na sila 55. 4 kilograms sa gituohang shabu. Base sa maong data sa PRO 7, nasuta nga miabot na sa P376,915,748. 00 ang standard drug price nga nasakmit sa kapulisan. Samtang, niabot na og 1,393 ka anti-illegal drug operations ang nahimo sa kapulisan nga miresulta sa pagkasikop sa 1,643 ka drug personalities.",Unsa ang mando nga gihatag sa hepe sa PRO 7 sa tanang units?,"Subay sa nagkadaghan nga illegal nga drugas nga nasakmit, ang hepe sa PRO 7 mimando sa tanang units sa kapulisan nga mas hingusgan ang demand reduction.",mas hingusgan ang demand reduction.,2312,2464,117,152
00136-016,136,Bano mihimakak nga may giduso nga produkto,"Gihimakak ni Cardinal Albert Eddie Bano niadtong Sabado, Septiyembre 7, 2024, ang akusasyon ug wala moendorso og bisan unsang produkto sama sa gipakita sa pipila ka pahina online, ug gipasidan-an ang publiko nga magmatngon batok sa mga naghimo niini nga mga binuhatan. Sa usa ka interbyo sa radyo, si Bano, nga usa ka Dicastery for Evangelization Pro Prefect sa Vatican, nag-ingon nga wala siya niapil sa bisan unsang endorsement, lakip na ang mga relihiyusong butang. “There are circulating emails, Facebook accounts, and videos, where I appear to be advertising or promoting products,” matod Bano. “You know, I have never endorsed any product, not even religious articles, so do not believe them,"" dasyon niya. Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang. Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.",Kinsa ang ni ingon sa pamahayag?,"Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang.",Bano,713,921,10,14
00652-010,652,"Prutasan sa Barili, nasunog","Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.",Kinsa ang fire investigator nga nakig-istorya bahin sa sunog?,"Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu.",F01 Debbie Ceniza,148,268,21,38
00451-001,451,Driver ‘gikawatan’ og P7K sa babaye nga sexy,"Driver sa E-taxi gikuotan sa iyang pasahero nga iyang gihulagway nga batan-on, mubo og shorts ug sexy ang lawas. Nireklamo sa sibyaanan dyHP si alyas Tiago, 58, driver, taga Brgy. Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue City, human gikawatan og P7,000 nga iyang tinigom alang sa iyang contribution sa Social Security System (SSS) niadtong Hunyo 13, 2024, alas 10 sa gabii. Matod ni Tiago nga nisakay niya ang maong babaye sa may Happy Valley, duol sa buhatan sa Court of Appeals. Nagpahatod kini sa may buhatan sa National Police Commission (NAPOLCOM) sa N. Bacalso Avenue, Dakbayan sa Sugbo. Samtang nagdagan ang taxi, nag-estoryahanay ang duha hangtod nga nanghagad ang babaye nga moadto sa usa ka bar aron “mag happy happy” apan iyang gibalibaran kay wa siyay hilig. Pag-abot sa destinasyon, nibayad ang sexy nga babaye sa nagpatak sa taxi nga P90 ug dayon nigawas. Apan sa dihang nakadagan na siya og pila ka metros, iyang nakita ang iyang pitaka nga naa na sa salog sa taxi sa atubangan human ni nahayagan sa suga sa poste. Paghiling pa niya sa pitaka, wala na kini sulod ug nawagtang na ang iyang kwarta nga P7,000. Nidali siya og atras sa sakyanan apan wala na niya maabti pa ang sexy nga babaye. Iya ning gipahibawo sa iyang mga kaubang taxi driver ug gihulagway niini ang maong babaye. Dinhi iyang nahibaw-an nga dili lang diay siya ang nabiktima nga driver. Usa sa mga taxi driver nipakita kaniya sa hulagway sa usa ka babaye nga gi post sa Facebook page sa grupo sa mga taxi driver sa Sugbo kon mao ba kini ang nibiktima kaniya. Positibo kini nga ang naa sa hulagway maoy nikuha sa iyang kwarta. Daghan na nga mga taxi driver ang nabiktima sa maong babaye nga gusto ni Tiago nga madakpan sa kapulisan aron wala nay taxi driver nga mabiktima. Target sa maong babaye ang mga taxi driver, diin inig sakay manghagad og sulod og night club. Samtang magdagan ang taxi, mokalit kini og halog sa driver labi na niadtong motubay sa iyang estorya ug manguot sa bilahan niini. Dili makabantay ang driver nga gikuha na diay ang pitaka ug dayong naog diin diha na mabantayan nga nawala na iyang kwarta.","Kinsa ang nireklamo sa sibyaanan dyHP nga gikawatan og P7,000?","Nireklamo sa sibyaanan dyHP si alyas Tiago, 58, driver, taga Brgy. Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue City, human gikawatan og P7,000 nga iyang tinigom alang sa iyang contribution sa Social Security System (SSS) niadtong Hunyo 13, 2024, alas 10 sa gabii.",alyas Tiago,113,365,31,42
01098-016,1098,Abalayan mimando pagsuspenso una sa Metro Cebu Expressway,"Si Gobernador Edlen Abalayan nimando sa Department of Public Works and Highways (DPWH 7) nga temporaryong ihunong ang pagtrabaho sa Metro Cebu Expressway (MCE) project hangtod nga mapahigayon ang hingpit nga pagsusi sa environmental ug safety compliance sa proyekto sa paningkamot sa pagtubag sa mga kabalaka bahin sa proyekto. Sa website sa DPWH nag-ingon nga ang MCE usa ka 56. 9 km nga highway nga nagsubay sa kabukiran sa Sugbo, nga nagdugtong sa mga siyudad sa Naga sa habagatan ug Danao City sa amihanan. Naghatag kini og alternatibong rota pinaagi sa amihanan-habagatan nga backbone highway. Atol sa tigom sa Kapitolyo niadtong Miyerkules, Pebrero 7, 2024, gipresentar ni Abalayan ang taho ni Engr. Mary Tisang Lopez sa Environmental Management Bureau (EMB) nga usa ka bahin sa proyekto nga nahugno niadtong Oktubre sa miaging tuig wala hatagi og Environmental Compliance Certificate (ECC). Ang ECC usa ka dokumento nga giisyo sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga nagpamatuod nga ang usa ka gisugyot nga proyekto gisusi ug nakit-an nga nagsunod sa mga balaod ug regulasyon sa kinaiyahan, sumala ni Lopez, hepe sa Environmental Impact Assessment Section sa EMB. Gihatagan niya og gibug-aton ang kamahinungdanon sa transparency sa pagpahibalo sa publiko ug sa mga local government unit bahin sa posibleng epekto sa proyekto sa kaluwasan sa publiko ug kinaiyahan. Aron sa pagtimbang-timbang kon sa unsang paagi madayon ang proyekto, mopatawag siya og ikaduhang tigom uban sa mga stakeholder, diin apil na niini ang mga mayor ug mga hepe sa hingtungdang barangay. Ang pagpanginlabot sa gobernador mahitabo taliwala sa nagkadako nga mga kabalaka bahin sa pagkadili klaro sa palibot sa mga parameter sa proyekto ug posible nga mga sangputanan. Lakip sa gikabalak-an ang mga komunidad nga naibot ug posible nga pagkaguba sa ekolohiya sa gisugyot nga rota. Gipakita ni Abalayan ang iyang pasalig sa pag-amping sa kaayuhan ug kaluwasan sa mga Sugboanon pinaagi sa pagpasiugda sa transparency ug panawagan nga temporaryong hunongon ang proyekto. Kini nagpasiugda sa kamahinungdanon sa bug-os nga deliberasyon ug kolaborasyon sa tanan nga mga partido nga nalambigit. Uban sa mga representante sa Japan International Cooperation Agency (JICA) ug Mines and Geosciences Bureau, nitambong sa komperensya si City of Naga Mayor Mikoy Lorenzo. Ang mga representante sa JICA, nga nakahimo na sa mga pagtuon alang sa proyekto, gilauman usab nga maghatag sa ilang mga rekomendasyon. (gikan sa PR)",Unsa nga klase sa rota ang gihatag sa MCE?,Naghatag kini og alternatibong rota pinaagi sa amihanan-habagatan nga backbone highway.,alternatibong rota,511,598,17,35
00348-001,348,"Nabalia’g kamot, tiil","Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.",Kinsa ang nabalian sa kamot ug tiil sa aksidente?,"Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024.",langyaw nga tinun-an,0,224,36,56
01637-008,1637,38 kilo nga isda napasol sa Argao,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi. Ang managsuon mao sila si Saddam, 29, ug Stefan Patalingjug, 26, nagpuyo sa dapit. Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube. Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat. Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020. Ang Malasugi nga ilang nakuha nahalin og P13,000 dihang gibaligya.",Unsa ang petsa sa pagkuha sa 38 ka kilo nga isda?,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi.","Oktubre 27, 2023",0,220,29,45
00106-012,106,DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",Unsa ang gi-caution sa DOH sa publiko mahitungod sa mpox vaccines?,"""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH.",cautioned against availing such vaccines,443,515,15,55
01248-002,1248,2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC,"Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.",Asa gikan ang contingent nga naangol sa insidente?,"Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14.",Barangay Banilad,184,345,35,51
00579-008,579,Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Kinsa ang 35 anyos nga nasikop sa joint buy-bust?," Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col.",Budo,1388,1626,31,35
01415-009,1415,"Bisan way hulga, seguridad higpitan","Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.",Unsa ang gibutyag ni Abacay tungkol sa mga kalihukan sa Sinulog?,Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.,nakahan-ay na ang security plan,1488,1590,23,54
01075-010,1075,71 na ka lawas naugkat,"Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines",Kinsa ang deputy incident commander nga naghatag sa impormasyon ukol sa Executive Order 15 ni Mayor Rodulfo?,"Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024.",Lois Lituanas,182,482,71,84
01687-001,1687,P1M danyos sa sunog sa balay sa negosyante,"Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. Matod ni Bueno, ang sunog ilang gisaka ngadto sa unang alarma human sa pipila ka gutlo sa wala pa nakontrolar ang kayo. Dugang niya nga way nakalas o naangol sa maong sunog samtang walay laing balay nga naapektohan. Atol ning pagsuwat, ang CCFO nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa panimalay sa mga Go.",Pila ang danyos sa sunog sa balay sa negosyante?,"Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023.",P1 milyunes,0,202,13,24
00552-001,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Kinsa ang mayor nga ginasuspenso sa Cebu City?,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. ",Cedie Abangan,0,226,69,82
01668-009,1668,"Motorsiklo mibangga sa van, 2 angol","Duha ka mga tawo ang nangaangol, usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station, ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si Police Major Conching Denila, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang mga nangaangol mao sila si Flaviano Penus, 49, minyo, pahinante sa van, taga Brgy. Poblacion, Liloan, Sugbo ug si Milot Pedy Abion ,24, ulitawo, taga Brgy. Cambangyao, Dalaguete. Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang. Matod pa nga ang van nga gimaneho ni Rechris Pepito Jr. , 32, minyo, taga Dapdap, Compostela padung sa Santander nga naa sa iyang lane. Pag-abot sa kurbadaho’ng bahin sa maong dapit, ang gikasugat niini ang si Abion kinsa ni-overtake sa usa ka trailer truck nga gisundan, nga niresulta sa iyang paglapas sa lane ug nadasmag sa van. Ang buak nga bildo maoy nakasamad sa tuong tiil ni Penus. Si Abion grabe og angol, daling gidala sa ospital.",Unsa ang kahimtang ni Abion pagkahuman sa aksidente?,Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang.,naa sa grabe nga kahimtang,605,674,42,68
00872-004,872,3 ka balay nasunog tungod sa cellphone,"Tulo ka mga balay ang naugdaw sa Campagong 2, lungsod sa Badian, habagatan sa lalawigan sa Sugbo sa pag-ulbo sa sunog, alas 4:00 sa hapon, Sabado, Marso 23, 2024. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Khart Jeff Hilaga, fire investigator sa Badian, nga ang sunog napasaka sa first alarm ug na-fire out sa alas 5:00 sa hapon. Ang bay diin giingong didto nagsugod ang sunog, gipanag-iya ni Alan Hilanga. Nasubay sa taho nga usa ka cellphone nga gi-charge nga gibiyaan, ang mi-over heat ug nibuto. Ang maong sunog nga nagbilin sa gibanabanang danyos nga P120,000. Hinuon, walay kinabuhi nga nakalas o nasamdan sa maong sunog.",Unsa ang hinungdan sa pagsugod sa sunog?,"Nasubay sa taho nga usa ka cellphone nga gi-charge nga gibiyaan, ang mi-over heat ug nibuto.",usa ka cellphone nga gi-charge,445,537,20,50
00811-014,811,4 na ang angol sa linog sa Taiwan,"Gitaho sa Department of Migrant Workers (DMW) nga nisaka ngadto sa upat ang ihap sa mga overseas Filipino workers (OFWs) nga naangol sa magnitude 7. 2 nga linog nga miigo sa Taiwan niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og report sa laing OFW nga nakaangkon og minor injury, susama sa unang tulo ka mga kaso. “We have a fourth Taiwan OFW injured due to the earthquake. She sustained head injuries due to falling debris. She is out of harm’s way and is being treated by a doctor,” matod ni Girana. Sa sunod nga pamahayag, ang DMW niingon nga ang OFW gipagawas na sa ospital. “Ang OFW nakaangkon og minor injuries, gitambalan sa ospital, ug nakagawas na,” matod sa DMW. Niadtong Huwebes, Abril 4, ang DMW nitaho nga tulo ka mga OFW nakaangkon og minor injuries gumikan sa labing kusog nga linog nga niigo sa Taiwan sa miaging 25 ka tuig. Sa bahin niini, giawhag sa Migrante International ang DMW sa pagsiguro nga ang tanang tabang nga gikinahanglan mahatag sa mga apektadong Taiwan OFWs. Sa usa ka pamahayag, si Migrante chairperson Adela Banguardia niingon nga ang DMW dili angay makontento sa pagtukod sa ilang Taiwan help desk ug hotline. “The Philippine government and its Department of Migrant Workers must be ready to help our migrant workers. While the DMW’s Taiwan Help Desk and hotline are already established, it should be maintained and accessible while preparing to provide food, water, health supplies, medical assistance, and temporary shelter to all OFWs affected and in need,” matod ni Banguardia. “Particular attention and assistance should be given to the affected OFWs in Glemao County, the eastern province closest to the epicenter,” siya nidugang. Agig tubag, ang DMW niingon nga andam silang mohatag sa tanang gikinahanglang ayuda sa mga OFW nga nakabase sa Taiwan. “The Migrant Workers Offices in Taipei, Taichung, and Kaohsiung continue monitoring the situation and will provide assistance to OFWs, who need assistance,” matod sa DMW.",Unsa ang gihulagway sa DMW bahin sa ihap sa mga OFW nga naangol?,"Gitaho sa Department of Migrant Workers (DMW) nga nisaka ngadto sa upat ang ihap sa mga overseas Filipino workers (OFWs) nga naangol sa magnitude 7. 2 nga linog nga miigo sa Taiwan niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024.",nisaka ngadto sa upat,0,216,50,71
01694-001,1694,PhilHealth: Salig og balik sa online portal,"Samtang nagpadayon kini sa pagbangon gikan sa cyberattack niadtong Septiyembre 22, 2023, ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) niadtong Sabado, Oktubre 14, nag-awhag sa mga miyembro nga mosalig sa paggamit sa PhilHealth Member Portal. Sa usa ka pahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang mga miyembro kinahanglang dili magduhaduha sa pag-access sa ilang membership portal account bisan pa sa bag-o nga pag-hack sa sistema sa ahensya. “PhilHealth encourages its members to access the PhilHealth Member Portal to safely check on their membership and contributions record,” matod ni Pamiloza. Siya miingon nga ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa mga miyembro sa pagbayad sa ilang mga kontribusyon. Sa susama, ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa pagparehistro sa mga akreditado nga Konsulta providers nga ilang gipili aron maka-avail sa mga serbisyo sa primary care. Para sa mga first-time user sa Member Portal, ang PhilHealth niingon nga mahimo silang maghimo og account gamit ang ilang PhilHealth Identification Number (PIN) ug lig-on nga password. Ang usa ka kompirmasyon ipadala sa ilang email address. Sa higayon nga madawat na ang kompirmasyon, ang PhilHealth miingon nga makasugod na sila sa paggamit sa mga serbisyo sa Member Portal. Hinuon, ang state-run health insurer, nipahinumdom sa mga miyembro nga magmatngon ug siguruhon nga ang opisyal nga website niini (https://www. philhealth. gov. ph) lang ang ilang ma-access pinaagi sa pagtimaan sa domain, nga mao ang “gov. ph” ug dili “. com” o “. net. ”Giingon sa PhilHealth nga ang koneksyon sa website kinahanglan usab magsugod sa usa ka “https” (hypertext transfer protocol secure) nga tag ug adunay usa ka display padlock connection secure icon sa wala nga bahin. Matud ni Pamiloza, ang paggamit sa PhilHealth Member Portal mas maayo kay sa pag-patronize niadtong nagtanyag og pagtabang kanila online.",Kanus-a nagpadayon ang PhilHealth sa pagbangon gikan sa cyberattack?,"Samtang nagpadayon kini sa pagbangon gikan sa cyberattack niadtong Septiyembre 22, 2023, ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) niadtong Sabado, Oktubre 14, nag-awhag sa mga miyembro nga mosalig sa paggamit sa PhilHealth Member Portal.","Septiyembre 22, 2023",0,253,67,87
00596-010,596,Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu,"Manghakutay og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, ug taga sa Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan nalang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)",Asa nagpuyo si Jovito Adivino?,"Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, ug taga sa Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay.",Sitio Alumnos,161,306,108,121
00398-007,398,Citations ipatik na sa LTO,"Dili na unya makalikay sa pagbayad ang mga motorista o drayber nga maisyuhan og citation tickets gikan sa traffic enforcers sa mga lokal nga kagamhanan. Kini subay sa pagpatuman sa Department of Transportation (DOTr) sa single ticketing system (STS) diin ang lokal nga giisyo nga citation ticket isumiter na ngadto sa data system sa Land Transportation Office (LTO). Kini ang gibutyag ni Jonathan “Nancy” Abel, pangulo sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-Toda) nga nahinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu Facebook page nga ‘Beyond The Headlines’ sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Matod ni Abel, ang STS adunay epekto sa renewal sa lisensya ug pagparehistro sa sakyanan. Ang mga motorista nga dunay outstanding citations gikan sa bisan asang local government unit (LGU) makita na sa tanang sanga sa LTO sa tibuok nasod. “Bisan magpa-renew og lisensiya, makita na ang violations, dili ang gisiyo sa LTO, lakip na gikan sa traffic enforcers sa LGUs,” matod ni Abel. Busa mapugos nga husayon o bayran una ang multa sa lokal nga traffic office sa dili pa mag-renew sa ilang driver’s license o vehicle registration. Kinahanglang magkuha ang magprehistro og certificate o note gikan sa nag-isyu nga LGU isip pruweba sa settlement sa LTO. Siya niingon nga ang STS nagtumong sa pagpakunhod sa kurapsyon tali sa mga drayber ug enforcer, pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko, ug paghapsay sa mga multa ug silot sa tibuok LGUs. Matod ni Abel, lima ka mga LGU sa Sugbo ang apil sa STS pilot-testing nga mao ang Dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay, ug lungsod sa Cordova. Ang ubang mga lugar gawas sa Sugbo mosulay usab sa STS pilot testing. Dugang ni Abel, molagda una og memorandum of agreement (MOA) ang mga LGU tali sa Department of Transportation (DOTr) sa dili pa magsugod ang pilot test. Si Abel nagkanayon nga wa pa mosayod sa tino nga petsa sa paglagda sa MOA aron pagsugod sa pilot test sa STS apan segurado siya nga mapatuman na kini sa dili madugay. DEMERITLaing feature sa STS mao ang demerit point system, matod ni Abel. Ang mga citation sa trapiko makaapektar sa demerit points sa mga motorista, nga posibleng mosangpot sa mas mugbo nga renewal validity alang sa mga lisensya ug mga rehistro. Ang pagtigom og demerit points mahimo’ng moresulta sa lima ka tuig nga renewal validity imbes sa naandan nga 10 ka tuig. Dugang nga mga paglapas mahimo’ng makunhuran ang balido ngadto sa tulo ka tuig. Ang STS unang gipaila sa Metro Manila niadtong 2023. Gitambagan usab ni Abel ang mga Talisaynon nga husayon ​​ang bisan unsang traffic citation ticket nga giisyo aron malikayan ang posibleng isyo sa higayon nga mabutang na ang single ticketing system ug pagpasaka og kaso sa korte kon magmagahi. /",Unsa ang makaapektar sa demerit points sa mga motorista?,"Ang mga citation sa trapiko makaapektar sa demerit points sa mga motorista, nga posibleng mosangpot sa mas mugbo nga renewal validity alang sa mga lisensya ug mga rehistro.",mga citation sa trapiko,2095,2267,4,27
00907-004,907,Anchormen: Nasubo apan wa magbasol,"“Inappropriate and insensitive. ”Kini ang paghulagway sa pamahayag sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 sa gihimo sa duha ka anchormen sa radyo sa Sugbo bahin sa ilang pag-interbyu sa 4-anyos nga batang babaye nga biktima sa sekswal nga pag-abuso. Samtang ang Stet, grupo sa mga babaye nga mga tigbalita mamahayag sa Sugbo, misaway usab ug nag-ingon nga kini ilang giisip nga “unnecessary for the report. ”Gipasabot nila nga ang maong interbyu nakalapas sa katungod sa biktima, kinsa menor de edad. Ang insidente, nga nakapukaw sa kasuko ug pagkondenar sa naglainlaing sektor, nagtimaan sa panginahanglan alang sa media practitioners sa paggamit sa hilabihan nga pagkasensitibo ug propisyonalismo sa diha nga pagtaho sa mga kaso nga naglambigit sa mga bata. Niadtong Miyerkules, Marso 13, si Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy, ang mga anchor sa Brigada News FM Cebu, nipahigayon og live on-air interview. Atol sa pakighinabi, gidasig ang biktima sa pagsaysay sa mga detalye sa pag-abuso. Ang interbyu gihimo sulod sa usa ka police station ni Aliwang Infante, usa sa mga field reporter sa maong estasyon. ETHICSSa press statement nga gipagawas sa Sabado, Marso 16, 2024, ang DSWD, isip nag-unang ahensya nga gitahasan sa pag-amping sa katungod sa mga bata, gisubli ang importansya sa ethical guidelines sa pag-report sa media, partikular sa mga menor de edad. Gihatagan nila og gibug-aton nga ang kaayohan ug dignidad sa mga bata nga biktima kinahanglan kanunay nga prayoridad. Ang ahensya nagsilbi nga chair sa Regional Council for the Welfare of Children. Matod sa DSWD 7, sa tanang matang sa media coverage, kinahanglang unahon ang kaayohan sa bata. Dugang pa, gipasiugda sa ahensya ang kamahinungdanon sa pagtahod sa dignidad sa bata ug pagpadali sa ilang pag-access sa media kung angay. Giila nila ang papel sa media sa pagpalambo sa mga katungod sa bata ug pagpugong sa delingkuwensya apan nag-awhag alang sa usa ka balanse, sensitibo nga pamaagi kon maghisgot sa mga hisgutan nga naglambigit sa mga bata. Gisubli sa DSWD 7 ang panginahanglan nga adunay usa ka psychologist o social worker sa panahon sa mga interbyu sa mga bata, labi na sa mga kaso sa pagkasensitibo. Ang lebel sa kahupayan sa bata sa panahon sa pagpangutana ug ang gidugayon sa interbyu kinahanglan nga konsiderahon pag-ayo aron makunhuran ang bisan unsang potensyal nga kadaot. Sa mga kaso sa pag-abuso ug pagpahimulos, giawhag sa DSWD 7 ang media practitioners nga motutok sa paghisgot sa mas lapad nga mga isyu imbes nga motuki sa personal nga kahimtang sa mga biktima. TRAUMAGisaway usab sa Stet ang mga magsisibya tungod sa pag-sensasyon sa insidente ug pagpalugway sa pag-antos sa bata. Gipasiugda nila ang wala kinahanglana nga paglakip sa graphic nga detalye sa taho, gipasiugda ang dugang nga trauma nga gipahamtang sa bata, kansang mga katungod gilapas kaysa gipanalipdan. Sa usa ka press statement sa Sabado, Marso 16, 2024, sila midugang nga ang kadaot sa bata dili mahimong makatarunganon pinaagi sa sayop nga interes sa pagpataas sa media ratings ug viewership. Sumala sa grupo, ang tagdumala sa istasyon, anchors, ug tigbalita sa Brigada News FM nga dili sensitibo ug ilang gitawag nga “sad example of exploitation. ”Nanawagan ang Stet og imbestigasyon ug corrective measures alang sa posibleng mga paglapas sa Child Protection Act (Republic Act 7610), ethical standards sa KBP, ug ang Code of Professional Responsibility and Accountability para sa mga abogado. Giawhag sa grupo ang labaw nga tagdumala sa Brigada News FM, ang Integrated Bar of the Philippines (IBP), ug ang Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) nga molihok dayon. Ang IBP Cebu City Chapter ug KPB Cebu Chapter nipagawas na og pamahayag bahin sa maong butang niadtong Biyernes, Marso 15, nga nag-ingon nga ilang atubangon ang maong insidente. ANCHORSSila si Indol ug Caigoy, ang hingtungdang anchors, niingon nga ilang dawaton ang bisan unsang silot o resulta sa bisan unsang imbestigasyon sa maong butang, lakip na ang posibleng disbarment sa nahauna. Gitubag sa mga anchor ang isyu sa ilang programa sa radyo nga “Tira Brigada” kaniadtong Sabado, nga adunay masulub-on nga musika sa background. Gipatugtog nila ang “Kiss The Rain” sa South Korean pianist nga si Ingson samtang nagpahayag sa ilang kasagmuyo sa pagsaway nga ilang nadawat gikan sa interbyu ug gipasabot kon ngano kini nahitabo. “We take the responsibility [for] whatever it takes for us, no problem for me,” matod ni Indol. Apan, si Caigoy niingon nga kon pangutan-on kon nagbasol ba siya nga nalambigit sa insidente, siya miingon nga “dili. ” Dugang pa niya nga nagtuman lang sila sa ilang katungdanan isip radiomen. Gisaway usab ni Caigoy ang mga kritiko nga mikondenar kanila sa maong butang. Samtang si Indol midugang nga wala niya igsapayan ang mga backlash ug mga pagsaway nga gikan sa publiko ug kaubang media worker sa Sugbo. Hinuon, matod niya nga nahimong emusyonal siya kalabot sa pagdumala sa maong isyo. “Samtang nagdrayb, nanglugmaw ang akong mga luha, ug nangutana sa Dios, ‘Ginoo, ngano? Unsay among gibuhat?’ Mao nga usahay mangutana ko niya,” matod ni niya. Dugang niya, ang detalyadong pagsaysay sa interbyu gikinahanglan aron mahatagan og gibug-aton ang kabug-at sa sala sa suspek ngadto sa biktima, ug midugang nga ang pakighinabi adunay pagtugot gikan sa inahan sa biktima.",Kinsa ang mga anchor sa Brigada News FM nga nipahigayon og live on-air interview?,"Niadtong Miyerkules, Marso 13, si Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy, ang mga anchor sa Brigada News FM Cebu, nipahigayon og live on-air interview.","Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy",778,951,34,94
00883-017,883,Drug den sa Apas napuhag; 4 sikop,"Mag-live in partner nga nagdumala sa usa ka balay nga gihimo’ng drug den nasikop uban sa laing duha atol sa buy-bust kapulisan sa Sitio Plaza, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo sa alas 5:30 sa hapon sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang kapuyo nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay trabaho. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga sila si Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, mga drayber sa habalhabal. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 marked money ug mga drug paraphernalia. Nilusad sa operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional Intelligence Unit. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nakadawat sila’g report gikan sa usa ka concerned citizen labot sa gipadagan nga drug den. Tungod niini, ilang gipaubos sa duha ka semana nga case build up ug nasuta nga tinuod, ilang gilusad ang buy-bust. Dugang ni Agapay, makabaligya ang mag-live in partner og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana, kasagaran nga kustomer mga call center agent ug habalhabal drivers.",Unsa ang hinungdan ngano nga nilusad ang operasyon?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nakadawat sila’g report gikan sa usa ka concerned citizen labot sa gipadagan nga drug den.",nakadawat sila’g report gikan sa usa ka concerned citizen,784,931,57,114
01120-012,1120,"Lalaki kadulog sa asawa gidunggab sa bana, patay","Tungod sa tumang pangabubho sa bana, gidunggab-patay ang lalaki nga iyang nasakpan nga kadulog sa iyang asawa, samtang samdan usab ang naulahi. Ang insidente nahitabo sa Barangay Lorega San Miguel, Siyudad sa Sugbo, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang namatay giila nga si Lito (dili tinuod ngan), 30, ulitawo apan dunay kapuyo, ug molupyo usab sa samang dapit. Ang suspek mao si Cole (dili tinuod ngan), bana ni Basilia (dili tinuod ngan), 31, kinsa samdan usab tungod sa pagdunggab, pulos mga molupyo sa maong dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Parian Police Station, nasuta sa ilang imbestigasyon nga ang suspek ug ang iyang asawa ‘nagkabuwag na’ diin ang lalaki naglain sa pagpuyo. Apan ang bana nasuko dihang nakadawat og sumbong nga ang iyang asawa dunay kadulog nga laing lalaki sud sa balay nga gipuy-an sa babaye. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga ang bana nisulong ug iyang giguba ang agianan sa balay hinungdan nga nakita niya ang duha nga pulos hubo nga naghigda sa kama. Gidunggab dayon sa bana ang lalaki lakip ang iyang asawa. Si Lito nakaangkon og daghang samang dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas ug gideklarar kini nga dead on arrival sa tambalanan. Samtang si Basilia, naa na sa luwas nga kahimtang human makabaton lang og usa ka samad sa iyang bukton. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nagkanayon si Basilia nga wala silay relasyon ni Lito nga giingong iya ra kini gipakatulog sa ilang balay kay nahubog sa ilang panag-inom. Ang suspek dali ra hinuon nga nadakpan sa kapulisan sa Parian Police Station nga gipangulohan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Henry Orbiso. Ang suspek nga bana gitanggong na sa kapulisan samang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsang orasa nahitabo ang insidente?,"Ang insidente nahitabo sa Barangay Lorega San Miguel, Siyudad sa Sugbo, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 4, 2024.",alas 4:00 sa kaadlawon,144,266,72,94
01648-007,1648,Nangampaniya nadasmagan,"Unom ka mga tawo nga nagpanon sa pagpanglakaw sa kalsada sa Sityo Kalubihan, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo aron pagpangampanya alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections nadasmagan og sakyanan sa Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023. Duha sa mga biktima kandidato, usa pagka barangay kapitan samtang ang usa pagka barangay konsehal. Mga ngalan sa mga biktima wa ibutyag sa kapulisan apan nasayran gikan sa kasaligan tinubdan nga ang usa mao si Dale Magallanes, kandidato pagka barangay kapitan ug ang usa mao si Siaboc Lolito, kandidato pagka konsehal. Matod sa Talamban Police Station nga ang aksidente nahitabo sa Martes sa alas 9 sa buntag sa sityo Kalubihan samtang naglakaw ang mga biktima daplin sa karsada aron mangampanya. Samtang nagbaktas ang mga kandidato uban sa ilang mga supporter, sila gidaro sa usa ka Toyota Rush Wagon nga misutoy lang sa pagpadagan, resulta sa pagkaangol sa mga biktima. Giingon nga nagrabehan si Lolito samtang si Magallanes gamay ra og angol. Tug-an ni Police Major Antonietto Bulalaque, hepe sa Talamban police station, nga ang 26 anyos nga drayber sa sakyanan, kinsa’ng ngan wa niya gibutyag, nakatagpilaw samtang nagmaneho. Nasuta nga ang drayber, ulitawo, usa ka call center agent, taga Villa Del Rio, Barangay Bacayan, Cebu City. Siya gitanggong sa police station. Ang mga biktima nga nangaangol dali nga gidala sa North General Hospital ug Perpetual Succor Hospital. Gidala usab sa kapulisan sa police station ang sakyanan sa drayber alang sa tukmang pag dokumento alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in multiple injuries. Wa pa masayri ning pagsuwat ang kahimtang ni Lolito samtang si Magallanes nakuhaan og hulagway sa mga netizen nga naninguha nga matabang gilayon ang iyang mga kauban. “The vehicle of the suspect incurred damaged at the right side front bumper, fender and flat tires,” matod sa press release sa kapulisan. Ang sakyanan padulong sa Talamban proper dihang nahitabo ang aksidente.",Unsa ang edad sa drayber sa sakyanan nga nadisgrasya?,"Tug-an ni Police Major Antonietto Bulalaque, hepe sa Talamban police station, nga ang 26 anyos nga drayber sa sakyanan, kinsa’ng ngan wa niya gibutyag, nakatagpilaw samtang nagmaneho.",26 anyos,995,1178,86,94
00261-004,261,Media libre makasud sa CCSC,"Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.",Unsa nga pahayag ang gihimo sa security guard bahin sa polisiya sa media?,"Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag.",Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang,742,937,0,57
00770-017,770,Mandaue labing taas og inflation rate sa HUCs,"Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes. Sa press conference sa March 2024 Inflation sa Central Visayas niadtong Abril 12, 2024, si PSA 7 Director Wilfredo Cabahug niingon nga ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue City mas taas kaysa rate nga natala niadtong Pebrero nga 6. 7 porsiyento. Ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue mas taas sab sa miaging tuig sa samang buwan nga 3. 1 porsiyento lang. “The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug. Ang inflation rate madeterminar diin ang kinatibuk-ang lebel sa presyo sa mga palaliton ug serbisyo nagkataas, sumala ni Cabahug. Katumbas usab ini ang pagkunhod sa purchasing power sa peso, kun pagminos sa gahom sa kwarta sa iyang mapalit sa usa ka panahon, dugang niya. Ang lalawigan sa Sugbo, sa laing bahin, nakatala og pinakaubos nga pagsaka sa inflation rate sa HUCs ug mga probinsiya sa Central Visayas nga 0. 3 porsiyento sa Marso 2024. Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang. Dugang pa, ang kasamtangang inflation rate mas ubos sa natala sa Marso 2023 nga 8. 1 porsyento. Si Cabahug niingon nga ang Mandaue City ug ang Lalawigan sa Sugbo nalakip sa lima ka HUCs ug probinsiya sa Central Visayas nga mas paspas ang tinuig-tuig nga pagsaka sa ilang inflation rate sa Marso 2024 gikan sa miaging buwan. Nisaka ang inflation rate sa dakbayan sa Sugbo sa 4. 7 porsyento alang sa Marso 2024, kon itandi sa 4. 5 porsyento lamang sa Pebrero 2024. Samang kaso sab kini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nitala og 5. 6 porsyento nga pagtaas sa Marso 2024 nga inflation rate kay sa 4. 5 porsyento sa Pebrero 2024. Matod ni Cabahug nga nag-unang nakatampo sa dakbayan sa Lapu-Lapu mao ang Food & Non-Alcoholic Beverages; Balay, Tubig, Elektrisidad, Gas, ug Ubang Fuels; ug Mga Serbisyo sa Restaurant ug Akomodasyon.",Unsa ang major contributor sa inflation rate sa Mandaue City?,"“The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug.","Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services",639,892,48,166
00032-016,32,3 ka managhigala napalgang patay,"Tulo ka managhigala ang napalgang patay sa kasagbutan sa Barangay Pajo, Lungsod aa Daanbantayan, alas 6:00 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Ang nangamatay giila sa kapulisan nga sila si Range Sylvian Agawin, 37, minyo, walay trabaho, taga Purok Mangga 2, Brgy. Pajo; Hanzel Alexius Agbon, 27, ulitawo, taga Upper Bantigue, Brgy. Ajuho, Daanbatayan; ug Jeff Agbuya Romil, 24, ulitawo, taga Brgy. Poblacion, Daanbatayan. Si Police Staff Sgt. Enan Agcaoili Jr. sa Daanbatayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang mga biktima pulos nakaangkon og daghang samad o bun-og agi'g binunalan. Ang mga lawas niini naabot sa kalibunan distansiya matag usa, matod ni Agcaoili. Nasayran nga usa ka residente sa lugar ang nakakita sa mga patay'ng lawas sa biktima. Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin. Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan. Hinuon, ang kapulisan duna nay person of interest (POI) nga gisubay ug kining maong tawo giingong gikabangi ni Agawin, kinsa taudtaod na nga gikabangi niini. Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima.",Unsa na ang estado sa imbestigasyon?,Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima.,pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima,1127,1233,58,105
00022-003,22,"Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo","Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /",Unsa ang mga kaso nga gisukit batok ni Cebu City Mayor Cedie Abangan?," Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall.",nepotism ug grave misconduct,328,532,91,119
00959-013,959,"Nagbiseklita nadasmaga’g motor, namatay","Namatay ang usa ka lalaking nagbisiklita human nadasmagan og motorsiklo sa national highway sa Brgy. Pakigne, Lungsod sa Minglanilla alas 7 sa gabii sa Dominggo, Marso 3, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo. Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan ni Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang motorsiklo nidasmag sa bisiklita kay ang siklista kalit nga niusab sa iyang gisubayan nga lane ngadto sa fast lane. Sa kakusog sa impact, si Abueva Crisostomo nalabay ug nabunal sa aspaltadong dan. Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo. Ang drayber sa motorsiklo angol usab apan gikustodiya sa kapulisan. Siya gikatakda nga pasakaan og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property kon di siya pasayluon sa pamilya sa biktima. Mga traffic expert namahayag nga angay nga mag-amping sa pagbiseklita sa gabii, labina kon way blinker nga gitaud sa biseklita kay di kaayo kini makita. Mag-amping usab sa pag-change lane, labina sa national highway, diin kusog ang pagdagan sa mga sakyanan.",Asa gikaingonan taga si Tantan Abueva Crisostomo?,"Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo.","Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo",177,294,72,116
00688-008,688,"Nag-shopping sa mall nga way kuwarta, sikop","Usa ka lalaki nga nag-shopping sa usa ka dakong mall nga way kwarta-kwarta gipusasan human nikuha og branded nga t-shirts nga wala niagi sa cashier ug nidiretso unta sa paggawas. Nahitabo kini pasado alas 8 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024, sa sulod sa department store sa dakong mall sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Gohan Tantan Cahnal, 26, taga Taboan, Barangay San Nicolas, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang unom ka lainlaing t-shirts nga dunay brand nga Petrol nga mobalor ang tanan og P2,948. Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants. Sa dihang nakagawas na siya sa department store dinhi na siya gisita sa mga security personnel sa mall. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa tagdumala sa mall batok sa suspek.",Asa gi-insert sa suspek ang mga t-shirt?,Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants.,ilawom sa iyang shortpants,541,684,116,142
01040-004,1040,"Gidagit, gipatay","Gi-salvage kadtong ulitawo nga gi-pick up niadtong Dominggo, Pebrero 18, 2024 sa tulo ka wa pa mailhing lalaki nga sakay sa puti nga van nga way plate number. Patay nang napalgan si Junrie Warren Layug, 29, ulitawo, taga-Barangay Taloot, Lungsod sa Argao sa Martes, alas 8:20 sa buntag, Pebrero 20, 2024 nga gilabay sa bakilid nga bahin sa highway sa Sityo Kabantoy, Barangay Sumaguan, Argao. Sa paghiling sa lawas sa biktima, gibaatan og duct tape ang tibuok nga bahin sa iyang ulo, gibinaklid og gapos ang iyang mga kamot gamit sa duct tape. Nasuta nga adunay usa ka samad pinusilan sa iyang ulo ug laing upat ka mga pinusilan sa lawas. NAPALGANSumala pa ni Police Senior Master Sargeant Ardot Abalayan nga napalgan ang lawas ni Layug sa usa ka manuroy og isda nga sakay sa iyang motorsiklo. Gihulagway ang dapit nga awaaw ug layo sa kabalayan. Nihunong sa maong dapit ang mamaligyaay og isda aron unta sa pagtubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Mao nalay iyang nakita ang lawas sa tawo nga nagkadugo, naka-blindfolded ug gigapos gamit ang duct tape. Dali nga nakapahibawo ang maong tawo ngadto sa barangay officials nga mao nay mi-report sa Argao Police Station. Ang biktima positibo nga giila sa iyang inahan nga si Ella Layug, kinsa nisaysay sa mga imbestigador nga gi-pick up ang iyang anak sa tulo ka mga lalaki nga nagtaptap sa ilang mga nawong sa ilang balay niadtong Dominggo sa alas 2 sa hapon. GIDAGIT“Naglingkod iyang anak kalit mihunong ang sakyanan tungod sa ilang panimalay. Gitawag sa tulo ka lalaki, nag-estorya, giagbayan, gipasakay sa van,” matod pa ni Abalayan sigun sa asoy ni Ginang Layug kaniya. Si Ella sa interbyo sa Superbalita Cebu niingon nga siya nagtuo nga okay ra ang hitabo. Apan gibati na sila og kabalaka dihang nianang Dominggo sa gabii, wa mahiuli si Junrie Warren. Iya ning gipa-blotter sa Argao Police Station sa paglapas og 24 oras sukad sa pagkawala. Usa sa mga igsuon sa biktima ni-post pa sa Facebook nga ilang gipangita ang biktima dungan sa panghinaut nga wa untay dautan nga nahitabo niini. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay motibo sa pagdagit ug pagpatay kang Raymund, diin sa pakisusi sa kapulisan wa kiniy record sa barangay ug dili sab badlungon. Si Ella nihulagway sa iyang anak nga hilumon, niingon nga wa siyay kasayuran kon nalambigit ba sa ilegal nga binuhatan si Raymund, kinsa iyang gihulagway nga way kontra. Tanang mga anggulo ang gisubay karon sa kapulisan sa pag-istablisar sa motibo sa pagpatay. (Dugang taho ni GPL)",Unsa ang hitsura sa sakyanan nga gisakyan sa mga lalaki nga nagdala kay Junrie?,"Gi-salvage kadtong ulitawo nga gi-pick up niadtong Dominggo, Pebrero 18, 2024 sa tulo ka wa pa mailhing lalaki nga sakay sa puti nga van nga way plate number.",puti nga van nga way plate number,0,158,124,157
00676-005,676,Napatay sa kinumo; gabas wa iuli,"Nakurat ang kasilinganan sa Barangay Lamacan, bukirang bahin sa Lungsod sa Sibonga, Cebu sa dihang sayo sa buntag sa Huwebes, Mayo 2, 2024, patay’ng lawas sa lalaki napalgan sa sapa. Ang biktima giila nga si Estabillo Estal Estanero alyas Climaco, 60, ulitawo, ug residente sab sa nahisgutang lugar. Adunay foul play ang kamatayon ni Estanero nga unang gituohan nga posibleng nalumos apan nasayran nga namatay kini sa kinumo ug nakaangkon og samad sa agtang. Gitumbok si Saddam Buncag Esteban, 59, minyo, amateur nga boksidor sa batan-on pa ug usa ka manananggot nga silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa Sibonga Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni PCPT Fort Terence Cielo, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang manghod nga si Clemente Estanero, nga nag-inom og ilimnong makahubog ngadto sa balay sa suspek. Saysay ni Lennard nga miuna siya sa pagpauli ug ang biktima uban sa suspek nga pulos hubog, ang nagkalalis. Gilalisan sa duha mao ang gihulman nga gabas ni Leopoldogala nga giingong wa pa iuli ni Estanero nga miresulta sa sinumbagay. Sa imbestigasyon, nasayran nga si Estanero nigawas sa balay nga giimnan sa pagtuo nga mopauli na. Nianang pagkabutang sa dihang mananggot si Esteban, mao nalay iyang nakita nga diha sa sapa si Estanero nga wa nay kinabuhi ug siya ra sab ang dali nga mipahibawo sa kabanay niini. Apan sa gihimong ocular investigation sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation o Soco sa kapulisan, may nakita silang pat-ak sa dugo sa kawayan nga lingkoranan sa nataran sa balay sa suspek. Aduna say mga dugo sa tanom ug pultahan sa balay ni Vladimirngala, tungod niini gidakop sa Sibonga police ang suspek. Sa eksklusibong pakighinabi sa Superbalita Cebu, si Esteban miklaro nga wa niya bunali og gahi nga butang ang agtang sa biktima nga na resulta sa pagkasamad niini. Nagtuo si Esteban nga naigo ang agtang sa iyang kumo nga may singsing atol sa ilang pagsinumbagay sa mga alas 11 sa gabii Mayo 1, 2024Kasong Homicide ang kasong atubangon sa suspek.",Kinsa ang nagdumala sa imbestigasyon sa Sibonga Municipal Police Station?,"Sa imbestigasyon sa Sibonga Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni PCPT Fort Terence Cielo, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang manghod nga si Clemente Estanero, nga nag-inom og ilimnong makahubog ngadto sa balay sa suspek.",PCPT Fort Terence Cielo,588,820,74,97
01527-016,1527,‘Sugbuswak’ nagpaabot na sa pag-uyon sa Papa,"Gipahibalo sa Archdiocese of Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, ang plano sa pagmugna sa duha ka mga bag-ong diocese sa Sugbo, ang Diocese of Danao sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo ug Diocese of Carcar sa habagatan sa Sugbo. Human sa ika-13 nga General Pastoral Assembly niadtong Nobiyembre 14-16, 2023, si Cebu Archbishop Range Catilo mao mismo ang nipahibalo niini atol sa press conference niadtong Biyernes. Matod niya, ang artsidyosesis nakahuman na sa pag-draft sa proposal sa ‘Sugbuswak’ human sa halos usa ka tuig nga serye sa mga miting, diskusyon, ug konsultasyon sa ad hoc committee uban sa mga hingtungdan nga institusyon sa pagporma sa detalyadong plano. Dugang niya, ang sugyot ipadala ngadto sa Vatican City, ang base ni Santo Papa Albear alang sa dugang pagsusi ug pag-uyon niini. BAG-ONG DIOCESESAng kasamtangang Archdiocese bahinon sa tulo: usa ka diyosesis sa amihanang Sugbo; ang kasamtangang artsidyosesis isip inahan nga simbahan nga nahimutang sa sentro; ug usa ka diyosesis sa habagatang Sugbo. Sa gisugyot nga Diocese of Danao, ang puwesto ibutang sa Santo Tomas De Villanueva Parish sa Danao City. Ang nahisgutang plano nga diyosesis adunay utlanan nga magsugod sa Liloan ug Tuburan hangtod sa Daanbantayan, lakip na ang Bantayan Island ug Camotes Group of Islands. Sa laing bahin, ubos sa gisugyot nga Diocese of Carcar, kini ibutang sa Archdiocesan Shrine of St. Catherine of Alexandria. Ang umaabot nga bag-ong diyosesis adunay utlanan sugod sa mga dakbayan sa Naga ug Toledo paingon sa Santander. Sa usa ka bahin, ang Archdiocese of Cebu magpabilin nga iyang base sa Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugboy ug adunay hurisdiksyon sa mga lungsod sa Balamban, Asturias, Consolacion, Minglanilla, Cordova, ug sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay.",Pila ka diyosesis ang bahinon sa kasamtangang Archdiocese?,Ang kasamtangang Archdiocese bahinon sa tulo: usa ka diyosesis sa amihanang Sugbo; ang kasamtangang artsidyosesis isip inahan nga simbahan nga nahimutang sa sentro; ug usa ka diyosesis sa habagatang Sugbo.,tulo,817,1022,40,44
00964-004,964,Magpalansang na sab sa krus si Guiruela,"“Hangtod makaya pa sa lawas, magpadayon ko sa akong panaad. ”Kini ang pulong sa 64 anyos nga si Melvin Guiruela nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Marso 3, 2024, nga magpalansang na usab sa krus sa ika-29 nga higayon sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024. Bisan senior citizen na ug nag-inusara sa kinabuhi, mapasalamaton nga gihatagan og grasya sa kalig-on sa panglawas. Ning tuiga, si Guiruela adto siya magpalansang sa Barangay Poblacion II, dakbayan sa Carcar tungod sa pag-akumodar ni Brgy. Kapitan Anong Fiel. Matod ni Guiruela, si Fiel nipasalig nga mohatag og pwersa alang sa crowd control ug pagmintinar sa kahusay ug kalinaw. “Wala ni sponsor. Dunay mitabang lang. . ” matod ni Guiruela. Dugang niya, si Mayor Rev Kionisala mohatag og tabang sa pagbutang sa entablado ug standby nga emergency personnel atol sa paglansang. Sa Biyernes Santo 2023, si Guiruela nagpalansang sa Barangay Liburon, Carcar. Si Guiruela, lumad nga taga Carcar, nagkanayon sa mga hinabang nga pinansiyal iyang gitabang sa usa ka kapilya subay sa iyang panaad.",Unsa ang gibuhat ni Brgy. Kapitan Anong Fiel alang ni Guiruela?,"Matod ni Guiruela, si Fiel nipasalig nga mohatag og pwersa alang sa crowd control ug pagmintinar sa kahusay ug kalinaw.",nipasalig nga mohatag og pwersa alang sa crowd control ug pagmintinar sa kahusay ug kalinaw,523,642,27,118
00274-005,274,PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’,"Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.",Kinsa ang Regional Director sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7?,Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards.,Wilfredo Cabahug,214,423,40,56
00387-001,387,3 ka balay naugdaw sa sunog sa Lapu Lapu City,"Upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini nangaugdaw, sa alas 9:27 sa buntag sa Sabado, Hulyo 6, 2024 sa Sityo San Roque, Upper Kagudoy (Back of Indiana), Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang sunog nagsugod sa balay ni Lily Cartagena, butyag ni F03 Jherson Bulugagao, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District sa Lapu-Lapu City nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod ni Bulugagao nga giisa sa first alarm alas 9:33 sa buntag ang sunog ug hingpit nga napawong alas 9:54 sa buntag. Kini nagbilin og gibana-banang P180, 000 nga danyos nga nakaapekto sa upat ka mga pamilya nga gilangkuban sa 12 ka mga individual. Ila pang gisusi ang hinungdan sa sunog. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Chan nimando gilayon sa paghatag og abag sa mga nasunogan. “Sa labing daling panahon, atong ihatod ang atong hinabang para sa mga apektadong pamilya ug ipahimutang sila sa saktong lugar nga makapahuway sila og tarong. Pasalamat gihapon ta sa Ginoo nga wala ray naangol o nakalas nga kinabuhi sa maong insidente,” matod sa mayor sa iyang Facebook post.",Pila ka mga balay ang nangasunog sa Lapu Lapu City?,"Upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini nangaugdaw, sa alas 9:27 sa buntag sa Sabado, Hulyo 6, 2024 sa Sityo San Roque, Upper Kagudoy (Back of Indiana), Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu.",Upat,0,192,0,4
01578-016,1578,Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?,"Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.",Unsa ang Republic Act No. 9994?,"Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.",Expanded Senior Citizens Act,1763,1967,68,96
00711-013,711,Gipusil tungod sa pagdumot,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila makaduha ka higayon sa tiyan sa Sityo Upper, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo, pasado alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 24, 2024. Ang biktima giila nga si Jhonnylou Abilon, usa ka pintor, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat. Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas. Samad sa tiyan ang naangkon ni Abilon gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas dayon gidala sa usa ka tambalanan. DUMOTSa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga nasuko, matod pa, ang suspek sa biktima sanglit niadtong mga bata pa sila, nadakpan sila ug nasulod sa Operation Second Chance (OSC) sa Siyudad sa Sugbo. Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away. Giingong nibahad ang suspek sa biktima nga kon magkita sila pag-usab, dunay mahitabo niini. Tuod man, nag-abot sila sa usa ka lugar sa Carreta diin didto nahitabo ang pagpamusil. Ang biktima dunay kasong pagpangawat niadto hinungdan nga nadala sa OSC, samtang ang suspek nalambigit sa illegal nga drugas ug lain pang krimen dihang sila mga menor pa.",Kinsay wala pa nadakpi sumala sa Mabolo Police Station?,"Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat.",Geraldez Felix,298,439,63,77
00543-009,543,Sunodsunod nga mga grass fire miigo sa Argao,"Emergency responders sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, ningtubag sa lima ka mga alarma sa sunog sud sa 24 oras. Kini ang nasayran sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hunyo 1, 2024, kang Cleret Depaz, chief operator sa Argao Command Center. Matod ni Depaz nga namingaw na unta ang mga alarma sa sunog sa Argao, labina sa grass fire, sulod sa usa ka semana. Sa lima ka mga sunog, daob ang sagad hinungdan. Apan nibalik na usab ug siya naka-record sa lima ka mga alarma sa sunog sa nagkadaiyang mga barangay sa Argao. Unang alarma sa Biyernes sa buntag Mayo 31, 2024, sa Upper Candabong, Brgy. Jampang. Gibana-banang sobra sa tunga sa ektarya ang naapektuhan, diin ang dapit dunay manggahan ug kalubihan. Daob ang gitumbok nga sinugdanan sa kayo. Alas 9:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 1 , 2024 sa Brgy. Lengigon, mga bukong sa lubi nasunog nga niangin sa payag nga wa nay gapuyo. Daob sa mga bukong hinungdan. Ikatulo sa alas 11: 16 sa buntag sa Sabado sa Brgy. Mompeller, diin naigo ang mga lubi ug kawayanan. Ala 1: 38 sa hapon sa Sabado, sa Upper Talaytay, diin kawayanan nasunog apan wa pa masayri ang hinungdan. Ang ikalima sa ala 1:40 sa hapon, Hunyo 1, 2024 sa Sityo Payahan, Brgy. Bogo. Wa pa masuta ang hinungdan.",Sa unsang oras nahitabo ang ikatulong sunog sa Brgy. Mompeller?,"Ikatulo sa alas 11: 16 sa buntag sa Sabado sa Brgy. Mompeller, diin naigo ang mga lubi ug kawayanan.",alas 11: 16 sa buntag,906,1006,11,32
00896-009,896,"‘Choosy nga kawatan’ miuli sa kinawat, nasikop","Washing machine gitripingan sa suspetsadong kawatan apan giuli kay guba hinungdan nga siya nadakpan na hinuon alas 6 sa buntag sa Martes, Marso 19, sa Sitio Villa Buena, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek nga si Melson Abdulraman, 21, ulitawo, mangayuhay og butane stove, taga Sitio Paradise, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, napusasan sa mga barangay tanod ug gi-turnover ngadto sa kapulisan. Si Joefrey Rev Icatlo , 28, driver, tag-iya, nga nahinabi sa Superbarlita Cebu sa Martes, Marso 19 niingon nga natingala na lang sila dihang nawala na sayo sa buntag sa Martes ang washing machine. Nangita sila uban sa mga kabanay sanglit mga tulo pa kini ka bulan sukad napalit og P9,000. Gi-report kini nila sa barangay hall sa Kinasang-an. “Wala mi mahimutang, Sir, kay gamit baya kaayo namo ang washing machine. Gitiguman na sa akong asawa, bag-o pa kaayo,” asoy ni Icatlo. Nagpatabang sila sa mga barangay tanod sa pagpangita sa suspek human adunay nakasulti kay nakakita kang Abdulraman. Sayo kaayong naglukdo si Abdulraman nga nisuroy sa washing machine aron ibaligya samtang nilibot usab aron mangayo og butane stove, ceiling fan ug uban pa. Sa dihang padulong sila sa balay sa suspek sa Sitio Paradise, ilang nakita ang mga sinina nga labhunon nga gipanglabay diha sa dalan. Si Jeve Galang, tanod, niingong nagpadulong sila sa panimalay sa suspek sa pikas sityo apan natingala sila sa ilang paglingi, si Abdulraman diha na sa ilang likod. Si Abdulraman naglukdo sa washing machine ug nipahibalo nga iyang iuli kay kuno guba. Nahitabo ang komprontasi tali sa tag-iya ug sa suspek kalabot sa butang hangtod nga gipusasan si Abdulraman ug gi-turnover sa kapulisan. Si Joefrey Rev nibutyag nga ang suspek dunay giayo nga ceiling fan, ug hangtod karon wala giuli. Nahimong emotional ang maong hitabo kay si Gorgonia Idea, inahan sa suspek, nihangyo nga pasayluon ang iyang anak. Ilang bayran ang kantidad sa washing machine ug ipaayo unsay daot niini. Apan gibalibaran ni Luz Graceann Julve ug Joefrey Rev kay dili sila makapasaylo. Sa kaguol sa inahan sa suspek, niparok kini sa iyang ulo sa poste sa kuryente hinungdan nga nibukol ang agtang. Si Melson nga nahinabi sa Superbarlita Cebu niangkon sa kremin kay nakasuyop siya og shabu nianang Lunes sa gabii. Pagkakadlawon iyang gitripingan ang washing machine. “Akong gialsa kay nagtuo man sab ko nga gilabay na. Unya guba man, ako na lang giuli sa tag-iya,” butyag ni Melson sa Superbalita Cebu. Kay wala dawata iyang pagpangayo og pasaylo, andam siya nga magpabilanggo.",Kinsa ang inahan sa suspek nga mihangyo nga pasayluon siya?,"Nahimong emotional ang maong hitabo kay si Gorgonia Idea, inahan sa suspek, nihangyo nga pasayluon ang iyang anak.",Gorgonia Idea,1780,1894,43,56
00388-003,388,District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,"Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",Pila ka district office ang anaa na sa Central Visayas?,"Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices.",17 ka mga district office,343,578,62,87
00081-012,81,Traffic system sa Cebu City di ‘most advanced’,"Sukwahi sa pangangkon sa kontraktor, dili ‘most advanced’ traffic light system ang gipangmuntar sa pipila ka kadalanan sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pagsusi sa mga eksperto gikan sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Ang MMDA nihimo sab og nagkalain-lain'g rekomendasyon, apil na ang paghatag og prayoridad sa kaluwasan sa mga pedestrian, aron mapalambo ang episyente sa modernized traffic lights ug signal sa Cebu City Government. Sa endorsement letter ni City Councilor Marilyn Auguis nga gipaabot ngadto sa City Council isip kabahin sa agenda niini alang sa regular session niadtong Sept. NASUTASa pagtuki ug nasuta sa MMDA, ang traffic signal lights sa siyudad walay safety features alang sa mga pedestrian, tungod kay ang sequence sa pedestrian green o berde, buot ipasabot ‘go’, motakdo sa vehicle green sa ubang dalan, nga miresulta sa crossing pedestrian nga naapsan sa tunga sa dalan. Dugang pa, ang taho nag-ingon nga ang kasamtangang Command Center dili pa igo ang kalapad nga butangan sa Traffic Signal Management System Facilities. Tungod niini, ang MMDA mirekomendar sa pag-establisar og dugang nga luna alang sa usa ka server room, locker room, ug viewing room alang sa umaabot nga konstruksyon o sa aktuwal. Kinahanglang mailhan ang Command Center. Ang Traffic Management Server, ang device nga nagkontrol sa traffic signal lights, dili makaproseso sa real-time nga mga kondisyon sa trapiko nga nakolekta sa Vehicle Detection Server, nga di makapauswag sa traffic operation efficiency. Nadiskobrehan sa MMDA nga ang mga datos sa trapiko nga nakolekta alang lamang sa mga katuyoan sa archive, ug ang pagtuki sa datos gihimo sa mano-mano, matod sa taho. Ang operator usab nag-adjust sa timing parameters sa traffic signal system nga mano-mano imbes nga awtomatiko. Sa bahin sa pag-synchronize sa paglihok sa mga sakyanan tali sa mga interseksyon, nahibal-an sa MMDA nga nasayop hinungdan sa dili maayo nga paglihok sa sakyanan. Ang MMDA midugang nga ang disenyo sa lokal nga controller kay ""non-modular,"" diin nagpasabot nga kon ang usa ka bahin mapakyas, ang tibuok intersection mosira kay sa pag-ilis lang sa tagsa-tagsa ka bahin. Sa pagbutang sa license plate recognition camera system, ang MMDA niingon usab nga mahimo kining palapdan og dugang feature nga makatabang sa pagmonitor ug pagpatuman sa traffic rules and regulations. Ang ahensya gihatagan usab og usa ka aprobadong badyet alang sa kontrata nga adunay mga butang nga may blangko nga mga detalye, samtang ang pagkahugno sa mga butang alang sa matag intersection wala makita. REKOMENDASYONGirekomenda sa MMDA nga ibutang ang Command Center sa usa ka dedikado nga edipisyo nga maka-accommodate sa mga server, personnel nga adunay conference room, radio room, ug uban pa. Giawhag usab niini ang kontraktor nga i-upgrade ang traffic management server aron matagbaw ang terms of reference. Ang programa kinahanglan usab nga usbon alang sa kaluwasan sa mga pedestrian. Ang ahensya dugang nag-awhag sa pag-maximize sa paggamit sa license plate recognition camera system aron mapatuman ang traffic rules and regulations. Giawhag usab ang City Government nga makig-alayon sa kontraktor aron mas sayon ang accessibility sa pag-ayo ug pagmentinar sa local controllerMODERN LIGHTSUnang gilusad sa Cebu City Government niadtong 2020 ang P480 milyunes nga modernong traffic signal lights. Kini adunay duha ka hugna. Ang unang hugna naglangkob sa 18 ka intersection sa General Maxilom Ave. , Serging Abcede Blvd. , ug Colon St. , ug uban pa, sa kantidad nga P232 milyunes. Nakompleto kini sa katapusang quarter sa 2021. Ang Phase 2 naglangkob sa 27 ka intersections ug nagkantidad og P248 milyunes, nga matod sa Cebu City Transportation Office deputy head ug legal officer Kent Albear Tonton, wala pa mahuman. Ubos sa programa sa modernisasyon niini, ang bag-ong mga suga sa trapiko gi-install pinaagi sa mga kable sa ilawom sa yuta ug gipakita ang 184 nga high-definition nga mga camera nga nakamatikod sa dagan sa trapiko gamit ang artipisyal nga paniktik nga awtomatikong nag-adjust sa oras sa signal. Ang mga camera nga gitaod makadakop sa mga plate number ug sa mga tawo sulod sa mga sakyanan. Mahimo kini nga mag-zoom sa 32 ka beses ug makatabon sa 360 degrees. Ang supplier mao ang Triune Electronics Systems Inc. , usa ka kompanya sa teknolohiya nga nakabase sa Manila, ug Cylix Tech CCTV ug Smart Surveillance. Gipulihan sa bag-ong sistema ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic System, nga gigamit sa miaging 34 ka tuig.",Unsa ang gipulihan sa bag-ong sistema sa traffic sa Cebu City?,"Gipulihan sa bag-ong sistema ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic System, nga gigamit sa miaging 34 ka tuig.",Sydney Coordinated Adaptive Traffic System,4401,4512,33,75
01543-007,1543,"Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab","ANG siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ""Bathroom Orchestra Instrumental"" music video sa Japanese musician-film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, ang gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit. Gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies, ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics.",Unsa ang gipakita sa music video gawas sa underground spring water?,"Gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies, ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics.","nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies",678,831,26,87
01201-010,1201,"Polis gipusil, naluwas","Usa ka sakop sa Carbon Police Station nga kabahin sa nilusad og validation bahin sa ilegal nga drugas sa Sitio Romblon, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo sa alas 9:45 sa gabii, Huwebes, Enero 18, 2024, gipusil sa suspek. Suwerte nga nagsul-ob og bulletproof vest ang polis ug niungot lang ang bala sa vest apan dunay gamay nga nilapos nga tumoy sa bala hinungdan nga samdan sa dughan si Police Staff Sgt. Badel Avila. Kauban ni Avila sa operasyon mao sila si Staff Sgt. Bato Malaluan, Staff Sgt. Rodrigo Correa, Police Corporal Jherson Malana ug Police Corporal Orland Malandi sa pagpangulo ni Police Lt. Feb Calapiz. Matod pa, samtang naglakaw sila sa sudlonon nga bahin sa Sitio Romblon, ilang nasugatan ang suspek nga si Vince Malasaga Malate Leyes, alyas Amang, 37, nagpuyo sa maong lugar. Kalit kini nga nibunot sa iyang armas dayong pamusil. Hinuon, nasikop sa mga kauban nga polis ni Avila ang suspek human na-trap sa sulod sa balay sa dihang nikagar ang iyang armas nga gigamit. Nakuha sa mga polis ang kalibre .45 nga pistola ug mga pakete sa ilegal nga drugas nga motimbang og 25 gramos nga dunay balor nga P170,000. Samtang, daling gidala si Avila sa tambalanan ug naa na sa luwas nga kahimtang. Nasuta sa kapulisan nga si Leyes gikan na sa Abuyog Penal Farm sa Leyte ug nakagawas human makaserbisyo sa bilanggoan sa iyang kaso nga homicide. Mag-atubang kini karon og laing kaso. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nga lehitimo ang maong operasyon human nakig-coordinate ang Carbon Police Station sa Inayawan Police Station subay sa nadawat nga report labot sa drug personality nga maoy nag-supply sa ilegal nga drugas sa Carbon area. “As you know the victim is not from Station 7, niadto sila niadtong lugara in coordination sa atong kapulisan sa Police Station 7 in order to validate some illegal activities in that area particularly illegal drugs,” matod ni Baculo. Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.",Unsang estasyon ang nakig-coordinate sa Carbon Police Station?,"Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nga lehitimo ang maong operasyon human nakig-coordinate ang Carbon Police Station sa Inayawan Police Station subay sa nadawat nga report labot sa drug personality nga maoy nag-supply sa ilegal nga drugas sa Carbon area.",Inayawan Police Station,1394,1723,195,218
00943-004,943,‘Biga’ nabaraw,"Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",Unsa ang gipangayo sa uyab sa babaye gikan sa kustomer?,"Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye.","dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye",1030,1162,77,131
00846-005,846,Kapin sa P8M shabu sakmit,"Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",Pila ka pesos ang gipalit nga pakite sa gituohang shabu gamit ang bogos money?,"Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money.","P50,000",852,957,81,88
00106-004,106,DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",Unsa ang gipahayag sa DOH mahitungod sa DOH-FDA safeguards?,"""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH.",no way to assure safety and efficacy,690,784,42,78
00523-001,523,"Pusher nasikop, mipiyait","Nipiyait ang usa ka drayber sa habalhabal nga giila nga big-time drug pusher nga nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ug nakuhaan og balor P40. 8 milyunes nga shabu. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga si Porferio Davin Bengil, alyas Jojo, 36, taga Purok 1, Barangay Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nihatag na og mga impormasyon atol sa gipahigayon nga custodial debriefing. Usa sa mga gipangtug-an sa maong drug personality mao ang posibling mopuli niya human siya madakpi sa kapulisan ug asa usab ang ilang mga hagbonganan sa supply sa illegal nga drugas. Ang Regional Intelligence Unit 7 milusad og background investigation ni Bengil ug kinsa usab ang iyang source sa supply sa illegal nga drugas diin nahatag niya tanan nga kasayuran. Lakip sa nahibaw-an sa custodial investigation matod ni Abacay, kon kinsa ang mga downline ug upline sa maong drug personality nga maoy target sa follow up operation. Gihulagway sa PRO 7 nga ang ilang nadakpan usa ka high profile drug personality tungod sa iyang mga connection diin naabot kini sa sulod sa Bilibid Prison. Ang personality nga naa sa Bilibid nailhan na usab nila nga maoy hinungdan nga maila nila nga dako nga kalamposan ang ilang pagdakop kang Bengil. Si Bengil makabaligya kinig pito ka kilos sa shabu matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang tri-cities nga naglakip sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu lakip na ang mga silingang dagko nga mga lungsod sa probinsya sa Sugbo. Ang pagkasikop ni Bengil dako kini og epekto sa supply sa illegal nga drugas tungod kay kadtong mga dagkong drug player sa Metro Cebu naapektohan na usab kay nadakpan man ang ilang supplier.",Kinsa ang nadakpan nga drug pusher sa buy-bust operatiba?,"Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga si Porferio Davin Bengil, alyas Jojo, 36, taga Purok 1, Barangay Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nihatag na og mga impormasyon atol sa gipahigayon nga custodial debriefing","Porferio Davin Bengil, alyas Jojo",218,544,141,174
00463-004,463,Barangay official sa Mambaling gipatay,"Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.",Asa naigo ang biktima nga nagresulta sa kamatayon?,Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon.,sa ulo,647,718,18,24
00515-011,515,Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano,"Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.",Kinsa ang commander sa Viscom nga mipasalig sa seguridad sa mga apektadong komunidad?,"Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad.",Lieutenant General Junry Danason,1835,1967,3,35
00674-003,674,"Nag-canyoneering nga Irish nat’l. , namatay","Wa na matabang pa ang batan-ong babaye nga usa ka Irish national human giatake sa kasingkasing, gikan nag-canyoneering sa Barangay Sulsogon, lungsod sa Badian, Cebu. Ang biktima nailhan nga si Irenea Toyang Espiso, 26, dalaga, nga taga-Williambank Temple, Core Ireland. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Badian Police ubos sa pagdumala ni PCPT Clinton Emeniano C Bacares, nga ang maong langyaw uban sa laing pang guest ug adunay kuyog nga guide ang nagkalingaw sa canyoneering adventure sa bukirang bahin sa Brgy. Sulsogan, Badian, Sugbo niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 2, 2024. Nasuta nga si Espiso nakahimo na sa pag-ambak sud sa duha ka higayon ug wa na kini mohimo sa lain pa nga ambak sa dihang naglisod na sa iyang pagginhawa. Samtang naghinayhinay og baktas si Espiso kuyog sa iyang mga kaubanan kalit lang kining mi-collapse hinungdan nga gitabang ilabi na nga naatol nga adunay doktor nga guest sab sa area. LANGAY PAGRESPONDI?Usa nakita nga challenge atol sa maong emerhensiya nataod-taoran ang pagtawag og rescue o medic tungod kay lisud ang communication signal sa maong lugar. Gikatahong sa 11:00 sa buntag gitabang si Espiso ug nianang ala 1 na sa hapon miabot ang rescue team. Gideklarar nga dead-on-arrival si Espiso sa dihang gidala sa Badian District Hospital. Hinungdan sa kamatayon sa maong langyaw base sa paghiling ni Dr. Espraguerra R. Esquilona III nga ‘acute myocardial infarction’ kon atake sa kasingkasing. Sigun pa sa mga kaubanan sa namatay nga naghambin kini og heart ailment. LAYO Samtang gihimakak sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa lungsod sa Badian nga nalangay kini sa pagresponde sa nahitabong emerhensiya. Giklaro ni Bipoy Esquinas opisyal sa DRRM Badian nga nadawat nila ang taho pasado alas 12:00 sa udto ug giingong misibat dayon ang sakop niini aron respondehan ang panghitabo. “Dili maam uy kay pagkadawat namo sa tawag nilakaw dayon among ambulansya,” asoy ni Esquinas sa Superbalita Cebu sa Mayo 3, 2024 pinaagi sa tawag sa telepono. Gitug-an hinuon ni Esquinas nga modeprensya og 12 kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO paingon sa Canyoneering site, hinay sab ang signal sa komunikasyon sa maong dapit. “Pag-abot sa team didto sa third level sa canyoneering, didto nila gipaabot ang pasyente unya kay wala man diay didto so naay usa nga nipadayon sa third level unya ang lain nga team didto sa first ug second level jump,” matod pa ni Esquinas. Dugang pa ni Esquinas nga gawas sa cellphone communication sa lugar, giingong naghangyo na kini og dugang handheld radio communicator isip alternatibong matawagan sa mga first responders sa tourist sites. “Dili maayo ang reception sa signal kay mosaka pa ka gamay (aron maka signal). . . nag-request na sab mi og antenna kay amo man gud na gi-estudyohan kay kanang sa canyoneering labi na sa level two ubos na kaayo na diha dili na makalusot sa among repeater so kinahanglan nga naay base radio sa entrance,” pasabot sa maong opisyal. Iyang gidugang nga subay sa ilang protocol, una hinuong respondehan sa mga life guards ang mga langyaw ug bisita ugaling dunay di maayong panghitabo atol sa canyoneering activities. Si Roselito Necasio Esquivel tigpamaba sa Tourism Office sa lungsod misaysay usab nga ang tanang mga canyoneering guides ug life guards nakaagi sa training unsaon pagluwas ug pagtabang sa mga guest o turista nga posibling masugamak sa di maayong hitabo. “. . . naa gyud tay gi assign nga mga life guards in canyoneering area to first respond in cases of emergency po. Naa tay three life guards assigned sa stretch po tapos naa puy other three for kawasan (Kawasan Falls),” matod sa Superbalita Cebu.",Pila ka higayon nakahimo si Espiso sa pag-ambak?,Nasuta nga si Espiso nakahimo na sa pag-ambak sud sa duha ka higayon ug wa na kini mohimo sa lain pa nga ambak sa dihang naglisod na sa iyang pagginhawa.,duha ka higayon,579,732,53,68
01420-011,1420,Balay naugdaw sa sunog; P160K danyos,"Naugdaw ang duha ka andana nga balay sa sunog nga niigo alas 9:45 sa buntag sa Lunes, Disyembre 4, 2023 sa San Miguel Village, Phase 1, sa Brgy. Basak, Siyudad sa Mandaue. Ang balay iya ni Gilmore Neggartya, 72, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Sa interview sa Superbalita Cebu kang SF02 Sylvian Jambalos, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa dakbayan sa Mandaue, matod niya nga ang ang sunog ilang nasuta nga nagsugod sa usa ka kuwarto sa ground floor diin nahimutang ang circuit breaker sa kuryente nga nibuto. Apan matod ni Jambalos nga under investigation pa kini. , Gibana-bana nga nidanyos kini og P160,000. Giisa ang first alarm alas 9:48 sa buntag, na control alas 10 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa 12 minutos. Way naangol.",Pila ka andana ang naapektahan nga mga balay sa sunog?,"Naugdaw ang duha ka andana nga balay sa sunog nga niigo alas 9:45 sa buntag sa Lunes, Disyembre 4, 2023 sa San Miguel Village, Phase 1, sa Brgy. Basak, Siyudad sa Mandaue.",duha ka andana,0,171,12,26
00676-014,676,Napatay sa kinumo; gabas wa iuli,"Nakurat ang kasilinganan sa Barangay Lamacan, bukirang bahin sa Lungsod sa Sibonga, Cebu sa dihang sayo sa buntag sa Huwebes, Mayo 2, 2024, patay’ng lawas sa lalaki napalgan sa sapa. Ang biktima giila nga si Estabillo Estal Estanero alyas Climaco, 60, ulitawo, ug residente sab sa nahisgutang lugar. Adunay foul play ang kamatayon ni Estanero nga unang gituohan nga posibleng nalumos apan nasayran nga namatay kini sa kinumo ug nakaangkon og samad sa agtang. Gitumbok si Saddam Buncag Esteban, 59, minyo, amateur nga boksidor sa batan-on pa ug usa ka manananggot nga silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa Sibonga Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni PCPT Fort Terence Cielo, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang manghod nga si Clemente Estanero, nga nag-inom og ilimnong makahubog ngadto sa balay sa suspek. Saysay ni Lennard nga miuna siya sa pagpauli ug ang biktima uban sa suspek nga pulos hubog, ang nagkalalis. Gilalisan sa duha mao ang gihulman nga gabas ni Leopoldogala nga giingong wa pa iuli ni Estanero nga miresulta sa sinumbagay. Sa imbestigasyon, nasayran nga si Estanero nigawas sa balay nga giimnan sa pagtuo nga mopauli na. Nianang pagkabutang sa dihang mananggot si Esteban, mao nalay iyang nakita nga diha sa sapa si Estanero nga wa nay kinabuhi ug siya ra sab ang dali nga mipahibawo sa kabanay niini. Apan sa gihimong ocular investigation sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation o Soco sa kapulisan, may nakita silang pat-ak sa dugo sa kawayan nga lingkoranan sa nataran sa balay sa suspek. Aduna say mga dugo sa tanom ug pultahan sa balay ni Vladimirngala, tungod niini gidakop sa Sibonga police ang suspek. Sa eksklusibong pakighinabi sa Superbalita Cebu, si Esteban miklaro nga wa niya bunali og gahi nga butang ang agtang sa biktima nga na resulta sa pagkasamad niini. Nagtuo si Esteban nga naigo ang agtang sa iyang kumo nga may singsing atol sa ilang pagsinumbagay sa mga alas 11 sa gabii Mayo 1, 2024Kasong Homicide ang kasong atubangon sa suspek.",Unsa ang kasong atubangon ni Esteban?,"Nagtuo si Esteban nga naigo ang agtang sa iyang kumo nga may singsing atol sa ilang pagsinumbagay sa mga alas 11 sa gabii Mayo 1, 2024Kasong Homicide ang kasong atubangon sa suspek.",Kasong Homicide,1811,1992,134,149
00675-004,675,"Magtiayon nanuyop sud drug den, sikop","Way suwerte ang magtiayon sa dihang pulos sila gipangdakop nga naatlan nga nanuyop sud sa drug den nga gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa Sawang Calero Police Station. Ang maong suyopanan nahimutang sa Barrio Wakwak, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga gironda niadtong alas 4:25 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 1, 2024. Nasikop sab ang target sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den nga giila nga si Kevin Johanna, 53, usa ka laborer. Ang mga magtiayon nga naabtan nga nanuyop gitago sa pangalang Rey, 38, waiter ug Carla, 35, call center agent nga taga-Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo. Wa ibutyag ning pamantalaan ang pangalan sa maong magtiayon aron sa pagpanalipod sa ilang unom ka mga anak nga pulos menor de edad. Matod pa nga bisyo sa managtiayon nga kon makakuwarta, magdungan kini og panuyop sud sa drug den. Nakuha sa mga operatiba ang 17 ka pakete sa gituohang shabu nga adunay gibug-aton nga 36 gramos nga gibanabana ang average market value nga P244,800 lakip na ang buy-bust money, ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran sa maong drug den gikan sa usa ka concerned citizen. Gipaubos dayon nila sa duha ka semana nga case build-up diin ilang nasuta nga makabaligya si Johanna og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana. Si Johanna nakatapos sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa Barangay Suba niadtong 2021 apan mibalik sa pagpamaligya sa illegal nga drugas ug mi-level up pa kini ngadto sa pagka-drug den maintainer. Pinaagi sa maong impormasyon, gi-monitor ang lihok ni Johanna. Gipasabot ni Agapay nga kon wala pa lang magpadagan og drug den si Johanna mahimo pa unta kini nga mapa-surrender ug ipaubos pagbalik sa CBDRP sa barangay. Apan kay misaka naman ang iyang level, kinahanglan na gyud siya nga rondahon aron bungkagon ang drug den nga iyang gidumala ug pasakaan og kaso nga walay gitugot nga piyansa. “Pahimangno nato kadtong naay mga plano nga mo-enter, maghimog ilang mga drug den, dili sila magsalig nga ah okey ra man ang gobyerno kay naa man diay CBDRP. Dili sila qualified anang CBDRP, dakpon gyud sila,” matod ni Agapay. Ang gipatutokan karon sa PDEA 7 mao ang mga balay suyupanan. Gani giila nila kini nga high impact operations sanglit ang drug den maoy breeding ground sa mga kriminal.",Unsang mga ngalan ang gitago sa mga magtiayon nga nasikop?,"Ang mga magtiayon nga naabtan nga nanuyop gitago sa pangalang Rey, 38, waiter ug Carla, 35, call center agent nga taga-Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo.","Rey, 38, waiter ug Carla, 35, call center agent",484,636,62,109
00904-007,904,"Lider sa drug group sa Sugbo, sikop sa Cavite","Lider sa usa ka drug group nga naglihok sa Sugbo, ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 didto sa lalawigan sa Cavite. Ang mga ahente sa PDEA 7 nakadawat og report labot sa presensya sa giila nga drug personality sa Sugbo nga naa sa Cavite, ila gilayon nga gilusad ang operation, alas 4:15 sa hapon, Sabado, Marso 16, 2024, sa pakig-alayon sa Amadeo Municipal Police Station, sa Talon Buho Road, Barangay Talon, Amadeo, Cavite. Malampuson nga nadakpan si Cristito Agcaoili, 29, walay trabaho ug taga Barangay Loma, Amadeo, Cavite. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pack nga gituohang shabu nga motimbang sa 100 grams nga dunay estimated market value nga P680,000 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug ang motorsiklo niini. Duha ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya kinig 500 grams ngadto sa usa ka kilo nga shabu ang suspetsado sulod sa usa ka semana. Ang iyang area sa pagpayuhot sa illegal nga drugas mao ang tibuok isla sa Sugbo lakip na sa Cavite ug mga silingan niini nga mga lungsod. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadakpan na niadtong 2018 si Agcaoili sa dakbayan sa Sugbo. Kasamtangan nga naa sa Tagaytay City Medical Center ang suspetsado tungod sa naangkon niini nga mga samad sa lawas human nisuway sa pagsibat gamit ang iyang motorsiklo. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang ipasaka nga kaso batok sa suspetsado.",Asa kasamtangang naa si Cristito Agcaoili?,Kasamtangan nga naa sa Tagaytay City Medical Center ang suspetsado tungod sa naangkon niini nga mga samad sa lawas human nisuway sa pagsibat gamit ang iyang motorsiklo.,Tagaytay City Medical Center,1252,1420,23,51
00263-001,263,"Biker nasaghiran, patay","Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi sa hitabo nga si Junjun Bungabong, 23, ulitawo, ug taga Sityo Silangan 1, Barangay Tinago, siyudad sa Sugbo. Dugang sa mga saksi, ang Toyota Hi-Ace van nga nakaigo sa biktima gimaniho ni Agawin Buntag Jr. , hamtong, ug taga Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Sa dugang pakisusi ning mantalaan, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/ Lt. Col. Beethoven Alajar, ang biktima nagsakay sa iyang mountain bike ug nagpadulong sa siyudad sa Sugbo samtang ang Hi-Ace van nagsubay sa samang direksiyon. Apan ang mountain bike nasaghiran sa van ug tungod sa kakusog sa impact, ang biktima nahilambos sa sementadong karsada ug nakaangkon og grabing angol. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa emergency infirmary sa Naga apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. (DVG)Ang drayber sa van gikustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot sa posibleng kaso nga ipasaka kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.",Unsang petsa nahitabo ang aksidente sa biker?,"Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024.","Agusto 10, 2024",0,165,149,164
01633-007,1633,Bahin sa ‘climate change’ prayoridad sa Cebu City,"Sa P100 bilyunes nga annual budget alang sa 2024, ang P50 bilyunes ang igahin alang sa mga paningkamot sa dakbayan kabahin sa climate change, lakip sa pagsulbad sa pagbaha ug ang nahibiling P50 bilyones igahin alang sa ubang programa. Sa press conference niadtong Biyernes, Oktubre 27, 2023, si Cebu City Budget and Finance Officer Clyde Bulalayao niingon nga ang P100 bilyunes nga tinuig nga budget alang sa 2024 gidesinyo aron matubag ang mga isyu nga may kalabotan sa climate change sa kinatibuk-an nga naglakip sa tanang matang sa natural nga kalamidad. Matod ni Bulalayao, ang gubat dili na batok sa pagbaha, kabahin sa mas dakong problema nga mao ang climate change. “We started with gubat sa baha, but ultimately diay kuwang ra ang gubat sa baha kay it is actually a battle against climate change,” matod ni Bulalayao. KAUSABAN SA KLIMASigon ni Bulalayao, ang kasamtangang drainage system sa dakbayan sa Sugbo, nga gitukod niadtong 1980, wala mag-asoy sa epekto sa climate change. “Usbon ang systema (sa mga drainage) nga mo take into account ang climate change,” matod ni Bulalayao. Gidugang niya nga ang basic component sa P100 bilyunes kay para sa water containment system. “We need it, ato jud iduso kay borrowing the words Mayor Lizer (Mayor Cedie Abangan) kon dili lagi karon, kanus-a man? Kon dili kita, kinsa man?” sumala ni Bulalayao. PAGKAONMatod ni Bulalayao, ang programa alang sa P100 bilyones mao ang pagsulbad sa epekto sa klima, dili lamang sa pagbaha; El Niño, pananglitan, nga nakaapekto usab sa seguridad sa pagkaon. “We have to address all these things, naa jud tay ibutang nga budget, otherwise magmata nalang ta nga wala ta kaandam,” dason niya. Nagkanayon si Bulalayao nga nangandam na ang dakbayan sa nalantawan na sama sa El Niño. “Naa natay nahimo apan kulang pa, ato pang pun-an jud,” gidugang ni Bulalayao. PAGDUMALASi Bulalayao miingon nga ang siyudad nagkinahanglan usab og engineering interventions sa rural nga mga dapit, lakip na ang pagpalambo sa farm-to-market roads ug kalig-on sa rural communities. “So, daghan kaayo nig component nga gibutang ni Mayor Lizer. . . mao ng dako kaayo ang budget kay it has to address so many things,” matod niya. “Ang mga dalan, nindoton. Ang mga sidewalk, nindoton,” dason niya. Siya miingon nga ang tumong sa gobyerno kay transformational sa kinaiyahan, ug mao nga sila kinahanglan nga ibutang sa usa ka maayo nga kantidad sa salapi sa pagkab-ot niini nga tumong. “In the 1960s, dili mana ingon ana ang face sa Singapore, but they put in a good amount of money, and they put in the people working together, the stakeholders, and (inculcating) discipline,” pasabot niya. Matod usab niya, gikinahanglan ang disiplina, inubanan sa pagpalambo sa imprastraktura, ipasunod sa katawhan ang mga lagda ug regulasyon, unya adunay pagbag-o. “Wa mi mag-ingon nga overnight ma-change, apan gisugdan na ni mayor. . . dili nani ingon storya ra, but we are really moving” dugang pasabot ni Bulalayao. Gidugang niya nga gikinahanglan ang kwarta aron mahimo nga mabulokon ang pag-uswag, ug iyang gipahimug-atan nga kon way budget, ang Siyudad dili makakab-ot sa mga gitinguha niini. “Magsige kag move, nya wa kay budget unsa may mahimo? Puro ra gihapon estorya,” dugan niya. Sa samang press conference niadtong Biyernes, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga sa gisugyot nga 2024 budget, ang kagamhanan sa Siyudad kinahanglang mohatag sa mosunod:•Drought and flood mitigation•Housing•Ensuring an adequate supply of potable water•Education and awareness, which are vital for improving government processes•Reforestation and the integration of green building technology•Smart city initiatives•Supporting agriculture, businesses and economy•Providing basic services and facilities that the government should deliverMatod ni Pangag, kining mga batakang sangkap gilangkob ubos sa local government code.",Unsa ang tuyo sa P100 bilyunes nga budget alang sa 2024?,"Sa press conference niadtong Biyernes, Oktubre 27, 2023, si Cebu City Budget and Finance Officer Clyde Bulalayao niingon nga ang P100 bilyunes nga tinuig nga budget alang sa 2024 gidesinyo aron matubag ang mga isyu nga may kalabotan sa climate change sa kinatibuk-an nga naglakip sa tanang matang sa natural nga kalamidad.",matubag ang mga isyu nga may kalabotan sa climate change,235,557,194,250
01274-003,1274,Kalag sa gipatay ‘mipakita’ sa lola,"Kalag sa usa ka batan-ong inahan nga gituohang gipatay niadtong hapon sa Dominggo, Disyembre 31, 2023 giingon nga nipakita sa iyang lola niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Niini, nagtuo si Chanda Gonzalez nga ang kalag sa iyang anak nga si Eplong, 18, wa mahimutang, nangita og hustisya, asoy sa inahan atol sa interbyo Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 4, 2024. Ang mantalaan niduaw sa haya sa biktima sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo. Gibutyag ni Chanda nga ang iyang inahan, kun lola sa biktima, maoy gipakita ni Eplong niadtong Enero 1 sa kadlawon. “Kadlawon nakit-an ni Mama. Miagi duol sa bintana. Naghilak, nagpahid sa luha. Misulod sa balay, gibundak ang pultahan,” asoy ni Chanda. Nahitabo kini dihang namingaw ang palibot human sa buto-buto sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Nagtuo sila nga wala mahimutang ang kalag sa iyang anak kay gawas sa pagpakita, nagsige kini og padamgo sa iyang mga pag-umangkon. Si Chanda nanawagan sa kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon aron mailhan ang killers sa iyang anak. Tulo ka mga tawo ang ilang gituohang responsabli sa pagtuok hangtod namatay ang iyang anak. Sa samang higayon, nituo sila nga walay kalambigitan si Xavier Rubilyn, kapuyo ni Eplong, sa kamatayon sa iyang anak. Si Xavier nisuway pagpakamatay niadtong Miyerkules sa alas 3 sa hapon, Enero 3, pinaagi sa paghikot og liston sa sapatos sa sulod sa lawak, apan nasalbar kay naputol ang liston. Matod ni Xavier nga wa na niya maagwanta ang mga saway sa mga netizen kaniya nga siyay gipasanginlan sa kamatayon sa iyang kapuyo. NAGDUDASi Annie Eprol Gonzalez, maguwang ni Eplong, sa iyang Facebook post sayo ning semanaha, nagtuo nga gipatay ang iyang igsuon, wa maghikog, sumala sa pasiunang paghiling sa lawas niini sa kapulisan. “Gituok sa liog og pisi ug pinatalikod while nagpatotoy siya’s iyang anak. Ang iyang anak tawn nahug ug nabukol. Nya naa say mga garasgaras ang bata. Wa jud silay kaluoy,” matod ni Annie Eprol sa iyang post. Gawas niini, sa chat sa Superbalita Cebu niadtong Enero 2, di sila makatuo nga naghikog ang iyang igsuon kay way pisi o hikot nga nakaplagan. Ang masuso lima pa ka buwan. “Daghan pa kaayo ni siya’g plano para’s iyang anak/pamilya pero inyo ra gipatay ug ingon ani, grabe ka brutal,” dugang sa maguwang. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Police Precinct 13 ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Major Agelio Ceballos, nadiskobrihan ni Xavier ang nahitabo sa iyang kapuyo mga alas 6:30 sa gabii. Niasoy si Xavier nga nilakaw siya kuyog sa iyang igsuon nga babaye alas 5:20 sa hapon sa Disyembre 31 aron pagpalit og pan ug softdrink para sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Apan pag-uli nila sa balay, ilang naabtan nga nagluhod ang biktima nga nakaduko ang ulo nga wa nay panimuot hinungdan nga nisinggit sila’g panabang. Ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center ug basi sa death certificate, ang hinungdan sa kamatayon “strangulation, alleged suicide. ”/ DVG, GPL",Asa nahitabo ang insidente sa pagkamatay ni Eplong?,"Ang mantalaan niduaw sa haya sa biktima sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo.","sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo",361,449,40,87
01490-013,1490,Bulosan gilubong na sa Aloguinsan,"Gilubong na ang polis nga namatay atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Si Police Corporal Dionson Morata Bulosan, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), gihatod na sa sam-ang sa lungsod sa Aloguinsan sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Nagbangutan ang tibuok pwersa sa kapulisan sa Central Visayas sa pagtaliwan sa ilang kauban. Apan matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), dili nila iapil sa paglubong ang ilang pagpangita sa hustisya sa kamatayon ni Bulosan. Nasubo sila sa kamatayon sa ilang kauban apan dili sila mohunong hangtod nga ang hustisya ilang makab-ot. Si Abacay nagkanayon nga ilang gisaludohan si Bulosan isip bayani uban sa pagsaad nga dili makawang ang pagsakripisyo sa iyang kinabuhi diha sa pagtuman sa serbisyo nga gipanumpaaan. “We are mourning and we will not stop until justice is served. We salute the heroism of CPL Dionson Bulosan and his sacrifice will never be in vain,” matod ni Abacay. Gihangop usab nila ang laing indibidwal nga mihatag og dakong kantidad alang niadtong makatudlo sa nahimutangan sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal. Nagtuo ang PRO 7 nga naa pa sa Inayawan o kasikbit nga barangay ang duha ka mga suspek nag tago-tago pinaagi sa abag sa mga kauban niini.",Kinsa ang spokesperson nga gisulti sa artikulo?,"Apan matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), dili nila iapil sa paglubong ang ilang pagpangita sa hustisya sa kamatayon ni Bulosan.",Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay,465,705,14,59
01335-004,1335,Balay gisunog kay sud-an way lami,"Balay gidauban sa anak kay wala makauyon sa sud-an nga giluto sa iyang inahan. Ang sunog miulbo alas 10:42 sa buntag, Dominggo, Disyembre 17 sa Sityo Sam-ang, Barangay Pondol, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si Dejie Mimay, 39, anyos, ulitawo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, ang gipusasan human siya maoy gitudlo sa mga saksi lakip sa iyang igsuon nga maoy niduslit og lighter sa foam sulod sa lawak sa ilang panimalay. Si FO1 Rozen Minda, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Balamban nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nabulabog ang mga silingan palibot sa balay nga nagkayo niadtong Dominggo. Giisa nila sa first alarm ang sunog ug hingpit napawong ang kayo sa alas 11:22 sa buntag. Ang danyos gibanabana nga mokabat sa P100,000 human nga gilamoy sa kayo ang balay nga ginama sa konkreto ug kahoy. Matod ni Minda, ang stepfather sa suspek nga si Rheymund Blanco, 60, traysikad drayber ug kapuyo ni Piazinda Balsa, inahan ni Dejie, ang mireklamo sa kapulisan. Gihulagway ang suspek nga kanunay magmaoy ilabi na kon mahubog. LIGHTER GIDUSLITAng half sister niini ug laing kabanay maoy mga testigo sa dihang ilang nakita ang gihimo sa suspek. Nagdala kini’g lighter dayon misulod sa kwarto ug giduslitan ang foam sa kutson. Daling misilaob ang kayo nga niresulta sa pagkaugdaw sa ilang panimalay. “Nasuko niya kay wala nakauyon sa gilutong sud-an sa iyang inahan, nagkaaway sila. Naglagot ning suspek, nikuhag lighter (ug) gidauban ang balay,” saysay ni FO1 Minda. Gikataho nga hubog ang suspek niadtong higayona ug sa dihang gigutom, mikaon kini sa sud-an nga giluto sa iyang inahan nga nilat-ang baboy. NANIMAHO’NG SABONApan wa kauyon si Mimay human niya matilawi ang sinabaw kay matod pa nanimahong sabon ug ang plato nga iyang gigamit wa pa mahugasi. Giingong naglain ang tiyan sa suspek ug nagsuka hinungdan nga nasuko siya sa iyang inahan nga miresulta sa init nga panaglalis. “Lami unta sigop sa sabaw sa nilat-anang baboy, unya hugaw pagpreparar asta plato walay hugas maong naglain akong lawas,” reklamo sa suspek.",Pila ang gibanabana nga danyos tungod sa sunog?,"Ang danyos gibanabana nga mokabat sa P100,000 human nga gilamoy sa kayo ang balay nga ginama sa konkreto ug kahoy.","P100,000",709,823,37,45
01569-006,1569,"Occiano: Pagbotar sa PWDs, seniors ‘ipasayo’","Aron sa pagtubag sa mga reklamo ug kabalaka sama sa taas nga linya nga nasinati sa mga senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD), ang Commission on Elections (Comelec) nagplano nga ipahigayon ang pagpabotar kanila sa mas sayo sa gikatakdang eleksiyon. Si Commission on Elections Central Visayas (Comelec 7) Director Fritzgerald Sherwin Occiano, nahinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ilang giplanu ang pagpahigayon niini usa ka semana sa di pa ang adlaw sa piniliay. Matod niya nga apil kini sa mga kausaban nga ilang ipatuman aron mapalambo ang kasinatian sa pagbotar sa publiko labi sa katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran. Sa edad nga 69, si Cebu City Mayor Cedie “Lizer” Abangan, sama sa uban, nag-atubang usab sa hagit sa pagsaka sa taas nga hagdanan sa ilang tagsa-tagsa ka polling centers atol sa miaging BSKE. Sa dihang nahimutang sa ikaupat nga andana sa Guadalupe Elementary School sa Barangay Guadalupe ang polling precinct sa mayor, si Abangan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagpakita og “sensitivity” ngadto sa mga senior citizen.",Kinsa ang mga pabotaron og mas sato sa gitakdang eleksiyon?,"Aron sa pagtubag sa mga reklamo ug kabalaka sama sa taas nga linya nga nasinati sa mga senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD), ang Commission on Elections (Comelec) nagplano nga ipahigayon ang pagpabotar kanila sa mas sayo sa gikatakdang eleksiyon.","senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD)",0,268,87,145
01426-006,1426,"‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol","Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)",Kinsa ang gihatagan og atensyon sa mga awtoridad nga posibleng konektado sa insidente?,Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente.,Nicdao Islamiyah,787,883,60,76
00569-010,569,Acting mayor questions port project,"CEBU City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan is investigating whether the Cebu Port Authority’s (CPA) port expansion project might obstruct heritage structures in the Aduana area. In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design. Abalayan’s main concern was that the port expansion could block the view of the historically significant Malacañang sa Sugbo (now the National Museum of Cebu) and the Compaña Derecho. He met with CPA officials on Friday, May 24, to discuss the project’s status and potential impacts. He said CPA general manager Anacleto Dellosa III assured him that there would be no vertical constructions that would block the view of the National Museum. However, Abalayan wanted the CPA to present the exact plan or design for the area. “Bisan pa’g ni-assure sila (Despite their assurance), I want to see the plans,” he said. It was also not determined if the CPA had secured the necessary authorization from the National Historical Commission of the Philippines. The law mandates the protection of structures and edifices older than 50 years, and any construction within designated buffer zones requires NHCP authoriziation. Earlier this year, Vice Mayor Abalayan brought forth the motion urging the Office of the Building Official to issue a cease and desist order against the construction of the bus station near the Capitol. The Cebu City Council approved it during its regular session last Feb. 28. Abalayan, on Saturday, stood firm in his position to protect the historical value of the Capitol building. He said they already sent a letter to the National Commission for Culture and the Arts regarding the CBRT project’s possible violations of the heritage law, but that they had yet to receive a reply. In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status. Abalayan said the letter will also be signed by Cebu Gov. Edlen Abalayan. Meanwhile, the acting mayor also sought a partnership with the CPA to manage the Depante Derecho and other heritage structures in the Aduana area. Abalayan said both parties agreed to reopen the Puso Village and the mechanical parking that are part of Cebu City and Megawide’s Carbon modernization project, among others, but there are still no written agreements or a specific time frame. “There is really nothing written in stone, apan nag-agree nga ato ni i-develop ang mga (but we agreed to develop the) areas subject to litigation. Cooperation lang jud (We just need to cooperate),” he said. He said both parties agreed to come up with a draft agreement by next week. Abalayan said the matter might take time since there is a pending case in the Court of Appeals regarding the ownership of the area. “Nagsabot lang mi nga (We just agreed that) let’s not talk about the ownership of the property. It is already in the jurisdiction of the court. Sila nay mo-decide (They will be the ones to decide) as to the ownership,” Abalayan said. He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles. He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter. “I have to get the authority coming from the council before I could sign the MOA (memorandum of agreement) or compromise agreement, and we have to submit it to the court and the court has to approve it. After that, the construction can start,” Abalayan said.",Asa sila nagplano nga magpadala og sulat sa pag-update sa status sa proyekto?,"In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status.",Department of Transportation,1932,2101,60,88
00381-005,381,‘Liba liba’ nga panagat misiaw na sab,"Misulbong pagbalik ang illegal nga matang sa panagat nga liba-liba sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. Ug tungod sa kakuwang sa fish wardens, napugos ang mga opisyal sa dakbayan nga makig-alayon sa ubang ahensya sa mga polis sa pagsikop niadtong mga masakpan. Ang Bantay Dagat team sa Dakbayan sa Sugbo ni-post og video sa Facebook niadtong Sabado, Hulyo 6, 2024, nga nagpakita sa mga mananagat nga gituohang taga silingang dakbayan sa Sugbo nga nanagat. Nasulat sa caption sa maong post ang panawagan sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Philippine National Police Maritime Group nga gidili ang liba liba fishing ubos sa Republic Act (RA) 10654 o ang Philippine Fisheries Code of 1998. Ang liba-liba, nailhan usab nga hulbot-hulbot. Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4. Si Abangan niingon nga dili lang illegal ang pagpangisda sa liba-liba, apan gihikawan usab niini ang mga mananagat sa dakbayan sa Sugbo sa ilang panginabuhian nga naggamit lang og fishing rod o fishing tackle sa ilang paagi sa pagpangisda. Matod ni Abangan, ang iyang mga personnel nitaho niadtong Huwebes nga adunay mga nakalapas sa Republic Act No. 8550 o ang “Fisheries Code of the Philippines as amended by RA 10654 .Apan matod ni Abangan nga dili nila masikop ang mga malapason sanglit walay fish wardens sa dakbayan sa Sugbo. Isip paagi sa pagtubag sa pagsulbad sa isyu, si Abangan ni-tap sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) aron i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat isip fish wardens aron aduna nay makadakop sa mga malapason. Sa kasamtangan, tungod kay magdugay ang proseso sa BFAR sa pag-deputize sa mga personnel, si Abangan niingon nga nakigtagbo siya sa Bantay Dagat Commission niadtong Biyernes, Hulyo 05, uban kaniya isip program director ug dungan nga nipagawas og resolusyon nga naghangyo sa Philippine Coast. Guard (PCG) nga magbutang og detachment. Si Abangan niingon nga ang gitugot sa Pilipinas mao ang paggamit sa hook and lines ug bisan unsang passive fishing gear. Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat. “Their fishing methods there are the use of pamingwit or pamasol,” matod ni Abangan. Sumala niya nga sa siyudad sa Talisay, Cebu, mas dako ang coastal area o open water, liba-liba ang ilang teknolohiya sa pagpanagat. “Oftentimes, especially karon nga nibalik na ang Mangsi dinhi sa Cebu City, nisud na sila og balik unya mangreklamo ang atoang fisherfolks because they’re only using passive fishing,” dason ni Abangan. “Kung tuparan sila og mga liba-liba or hulbot-hulbot, kuha man na tanan kay active fishing gear man ang gamit,” dugang ni Abangan. Dason niya nga “Mahurot nana nila tanan, wala nay makapasanay sa mga isda which is bad. ”Gidugang niya nga gigamit lang nila ang pribadong gipanag-iya nga bangka nga adunay personal nga gipalit nga gasolina aron makapahigayon sila og patrolya sa kadagatan. Sigon ni Abangan, ubos sa resolusyon mao ang paghangyo sa Coast Guard Station sa Cebu, ubos sa Coast Guard District Central Visayas, nga magbutang og mga personahe sa pag-establisar og outpost sa Cebu City Bantay Dagat Forward Operating Base ug pagpahigayon og regular nga pagpatrolya batok sa illegal, unregulated, ug unreported (IUU) fishing sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. “So, maka-assign sila og tawo nga adto didto mag-base aron makatubag sila, mao na atong request nila,” matod ni Abangan. Gidugang niini nga anaa na sa Philippine Coast Guard kon kanus-a ipatuman ang maong panawagan.",Kanus-a nahitabo ang liba-liba fishing nga nakuha sa video?,"Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4.",Hulyo 4,731,910,171,178
00106-001,106,DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",Kinsa ang mipasidaan batok sa mga ilegal nga mpox vaccines?,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno.",Department of Health (DOH),0,264,16,42
01616-012,1616,"Hubog ‘mibabag’ sa raid sa tigbakay, gisikop","Napulo ra ang nasikop sa kapulisan sa mga sugarol sa duha ka mga tigbakayan nga ilang gironda sa Miyerkules sa hapon, Nobiyembre 1, 2023. Kay sa usa sa mga gironda nga tigbakayan, nibabag ang usa ka hubog nga dunay “amigo’ng major. ”Ang mga polis sa Liloan Police Station unang ningronda mga alas 1:30 sa hapon sa Miyerkulis sa Purok Kamino, Brgy. San Vicente, lungsod sa Liloan. Nasikop sila si Nico Pardillo, Gemon Pardinez, ug Cabe Abalayan. Nakuha sa kapulisan gikan possession sa mga dinakpan ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang ug P300 nga gituohan nga pusta. Pagka-alas 2:30 sa hapon sa Sitio Sambag, Brgy. San Vicente, gironda nasab sa kapulisan ang laing tigbakayan human sila nakadawat og tawag sa telepono. Usa ka Julian Bongo, gidemalas kay na trap, wala nakadagan busa napusasan. Nakuha sa iyang possession ang usa ka manok bihag, usa ka buwang, P200 nga pusta. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga alas 4:05 sa hapon sa Miyerkulis, sila nakadawat og tawag nga dunay tigbakay sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, Brgy. Cotcot. Nasikop nila sa pagpangronda ang lima ka mga sugarol nga giila nga sila si Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire. Narekuber ang usa ka bihag nga manok, usa ka buwang ug P400 nga pusta. Apan usa ka hubog, nga giila nga si Cirilo Gertrudes Paro gipusasan kay nibabag sa kapulisan. Matod ni Antic nga nanghilabot si Paro sa pagpanakop sa mga personnel sa Liloan Police Station. “Ngano man ning dakupon nga naa daw siya kaila nga major sa Siyudad,” asoy ni Antic sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Nobiyembre 2. Matod sa hepe nga tungod sa pagbabag niini, ubay-ubay sa mga sugarol ang nakadagan, lima ra ang ilang nasikop.",Unsa ang gibuhat ni Cirilo Gertrudes Paro sa panahon sa pagpanakop?,Matod ni Antic nga nanghilabot si Paro sa pagpanakop sa mga personnel sa Liloan Police Station.,nanghilabot,1462,1557,19,30
00330-005,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Unsa ang alyas sa nasikop?,"Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo.",Boyboy,268,371,32,38
00736-013,736,Nigerian national sakpang nangawat,"Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.",Unsa ang oras nga nagmata ang biktima?,"Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na.",alas 7:00 sa buntag,593,782,124,143
00989-004,989,"Baboy gikan sa Sugbo, apil sa Bantayan, Camotes gidili","Hingpit nga gidili sa probinsya sa Negros Occidental ang pagsulod sa tanang buhing baboy, semilya sa baboy, karneng baboy, pork products, ug uban pang mga pagkaon gikan sa Bacolod City ug uban pang mga lugar nga apektado sa African swine fever nga gideklarar sa Department of Agriculture (DA). Ang pagdili gisubli ni Gobernador Louie Range Ladao sa Executive Order 24-07, Series of 2024, nga iyang giisyu niadtong Lunes, Pebrero 26. Gawas sa Bacolod City, ang ubang mga lugar nga sakop sa total pork ban mao ang Luzon, Mindanao, Region 8, Panay Island, Guimaras Island, Province of Cebu, Camotes Islands, Bantayan Islands, Negros Oriental, ug uban pang nasod nga adunay ASF. Ang ASF usa ka mananakod nga sakit sa baboy nga nakaapekto sa tanang edad tungod sa bisan unsa sa 23 ka strain sa virus nga dunay 100 porsyento nga fatality rate, nga walay tambal ug bakuna nga magamit. Niadtong Pebrero 23, ang probinsiya sa Negros Occidental ug siyudad sa Bacolod nipagawas og joint EO nga nagsalikway sa kanhi joint EO nga ilang giisyu niadtong 2023, diin nagtakda sa mga guidelines sa pagsulod sa mga baboy ug mga produkto sa baboy gikan sa mga lugar nga adunay mga kaso sa ASF. Gilibkas sa dakbayan sa Bacolod ang pagdili sa pagsulod sa mga buhing baboy, karneng baboy, ug mga produkto sa baboy gikan sa ubang bahin sa nasod aron matubag ang nagkadako nga panginahanglanon ug buhion ang lokal nga industriya sa baboy. Si Ladao, sa iyang EO, nipahayag, “In view of the different ASF zoning classifications of the City of Bacolod and the Province of Negros Occidental and upon recommendation of the DA, there is a need to issue separate guidelines on the entry of live pigs, pork, pork products, and other pork relate food items from areas with reported cases of ASF. ”“Majority of the cities/municipalities in the province of Negros Occidental are classified as Pink to Light Green Zones and are now ready for hog repopulation and implementation of biosecurity measures to prevent the recurrence of transboundary swine diseases,” nipasabot ang gobernador.",Kinsa ang nipagawas og joint EO duol sa Pebrero 23 sa tuig 2024?,"Niadtong Pebrero 23, ang probinsiya sa Negros Occidental ug siyudad sa Bacolod nipagawas og joint EO nga nagsalikway sa kanhi joint EO nga ilang giisyu niadtong 2023, diin nagtakda sa mga guidelines sa pagsulod sa mga baboy ug mga produkto sa baboy gikan sa mga lugar nga adunay mga kaso sa ASF.",probinsiya sa Negros Occidental ug siyudad sa Bacolod,878,1173,25,78
01613-010,1613,4 gipamusil patay,"Upat ka mga tawo ang gipamusil patay sa Sugbo, tulo sa Cebu City samtang ang usa sa Carcar City. Duha sa mga pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa Brgy. Mambaling sa usa lang ka adlaw. Unang pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa alas 6:35 sa gabii sa Martes, Oktubre 31, 2023 sa Unit 3, Opra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa iyang mga silingan nga si Lydio Parasam Bravo, hingkod, nagpuyo sa maong lugar. Sigun sa mga saksi nga taodtaod na nga nagpaabot ang suspek nga giila nga si Cyrus Mansanales, taga Brgy. Apo, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang tibuok hitabo, gikan sa paghuwat sa suspek sa biktima ngadto na sa pagpamusil nakuha sa closed circuit television (CCTV) hinungdan nga nailhan si Paray. Nasuta nga nag-inom pa ang suspek sa wa pa niabot si Bravo. Sa dihang nakita niini nga naa na ang biktima, kalit lang niya nga giduol ug gihapak sa iyang armas nga gituohang kalibre 45 nga pistola. Human niya mahapak si Bravo, gipusil dayon niya nga niresulta sa pagkahagba, apan ang suspek nga wala magtabon sa nawong, nibalik pa ug giusban makaduha sa pagpusil ang biktima aron pagsiguro nga mamatay. Ang Guadalupe Police Station mosusi pa kon sakto ba ang pag-ila sa suspek. Si Paray ang gidudahan usab nga maoy nipusil sa usa ka Prangkoy Espina, 24, taga Basak Pardo, Cebu City sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 28, 2023 sa alas 4 sa hapon. Ang ikaduha nga pagpamusil nahitabo sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, Cebu City. Ang biktima nga si Lucas Elmer Cahnal Parayno nga nagpuyo ra usab sa maong dapit namatay human pusila samtang naglingkod daplin sa karsada. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nasuta nga usa ka wala mailhing lalaki nga sakay og itom nga Yamaha NMax, nag sul-ob og facemask, helmet ug long sleeve nga color itom, nipusil sa biktima tumong sa liog. Gisusi pa nila ni Police Major Robert Jimeno, hepe sa Mambaling police, ang motibo. Samtang pagka alas 11 sa gabii, gipusil patay usab ang usa ka konduktor sa Sunrays Bus Liner sulod sa ilang grahean sa Dan C. Padilla, Brgy. Mambaling. Ang biktima giila nga si Adrian Erenio Abellon, konduktor, samtang ang suspek kauban ra usab nga konduktor nga giila nga si Edcel Jeff Atamosa, 21, taga Sitio Riverside, Brgy. Pahina Central, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station, nasayran nga nagkalalis na ang duha sa sayo pa. Ang ilang panaglalis nagsugod sa probinsya sa Sugbo. Sa gilusad nga follow up operation nadakpan hinuon pagka kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2, si Atamosa sa Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang usa ka 9mm Ingram sub-machine pistol nga dunay mga bala sa magazine niini. Samtang sa Dakbayan sa Carcar, napusilan patay sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1 sa uyoan ang drayber nga giangkasan sa iyang lalaki’ng pag-umangkon nga iya untang target sa Sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, Siyudad sa Carcar. (Basaha ang lahi nga estorya. )Ang biktima nga napagan giila nga si Leodivino Montesclaros, 23 , taga Proper, Valladolid sa maong siyudad. Ang suspek giila nga si Wilnar Paras, alyas Boy, 60, minyo samtang ang naangol nga mao untay gipusil sa suspek mao si Jeremy Paragas, 39, minyo.",Kinsa ang gipusil patay nga konduktor sa Sunrays Bus Liner?,"Samtang pagka alas 11 sa gabii, gipusil patay usab ang usa ka konduktor sa Sunrays Bus Liner sulod sa ilang grahean sa Dan C. Padilla, Brgy. Mambaling. Ang biktima giila nga si Adrian Erenio Abellon, konduktor, samtang ang suspek kauban ra usab nga konduktor nga giila nga si Edcel Jeff Atamosa, 21, taga Sitio Riverside, Brgy. Pahina Central, dakbayan sa Sugbo.",Adrian Erenio Abellon,1912,2274,177,198
01435-016,1435,52 ka balay unang naguba,"Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.",Nganong nalangan ang demolisyon nga gitakdang sugdan niadtong 2022?,ng demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement.,tungod sa pakigsabot sa LGU,577,768,68,95
00134-002,134,"90 ka kompaniya moabag sa Butuanon River, Mahiga Creek","Napalig-on ang tinguha sa pag-rehabilitate sa grabeng hugaw sa Butuanon River ug Mahiga Creek human nisuporta ang 90 ka mga pribadong kompanya sa Environmental Management Bureau’s (EMB) Adopt-an-Estero/Water Body Program sa Dakbayan sa Mandaue. Ang Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7) kaabag ang City Government ug Environmental Management Bureau sa Central Visayas, nipirma og memorandum of agreement (MOA) niadtong Biyernes, Septiyembre 6, 2024, aron limpyuhon ang Butuanon River nga nagsagubang og polusyon tungod sa mga basura. Nalatid sa MOA nga ang DENR maoy mosusi sa kalidad sa tubig ug mopatuman sa lakang aron maminosan ang polusyon. Lakip sa mga kompanya nga ningtabang mao ang Crafters of Cebu, METS Logistics Inc. - Mandaue, Makati Development Corp. - Cebu, RRDS Environmental Services, Inc. , Conqrete Batching Plant, ug MDC ConQrete Inc. Ang ilang matampo naglakip sa pagtanom og kawayan ug ubang mga tanom sa kilid sa sapa, pagtukod og parke ug ubang mga pasilidad nga gikinahanglan aron maminosan ang polusyon ug molambo ang kalidad sa tubig. Samtang, ang EMB-7 mopatuman sa environmental regulations ug makigsabot sa komunidad ug ang local governments ug barangay officials mao ang modumala sa paghakot sa basura ug maseguro ang pagsunod sa solid waste management policies. “The establishments near the river, along with the barangays in the area, will work together to help with cleanup efforts. These establishments must also comply with environmental regulations within their operations,” matod ni Mandaue City Cenro head Banarez Bandelaria. “Failure to comply may result in violations, with possible penalties coming from both the Mandaue City Environment and Natural Resources Office (Mcenro) and EMB-7.”Nagkanayon si EMB 7 director Jundy Bandiala nga bisan gamay nga mga lakang, mahinungdanon kini alang ning maong tahas.",Unsang ahensya ang nipirma og MOA aron limpyuhon ang Butuanon River?,"Ang Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7) kaabag ang City Government ug Environmental Management Bureau sa Central Visayas, nipirma og memorandum of agreement (MOA) niadtong Biyernes, Septiyembre 6, 2024, aron limpyuhon ang Butuanon River nga nagsagubang og polusyon tungod sa mga basura.",Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7),245,571,4,79
00771-014,771,Driver sa SUV dili na ikiha; nagkasinabot na sa pamilya,"Nakagawas na sa kustodiya sa kapulisan ang drayber sa Mitsubishi Xpander Cross nga unang gikustodiya sa Traffic Police Unit (TPU) sa Cebu City Police Office (CCPO) human namatay ang drayber ug angkas sa motorcycle hailing app nga Move It sa viaduct sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo sa Miyerkules sa buntag, Abril 10, 2024. Kini human niluwat og pinanumpaang pamahayag ang kabanay sa duha ka mga biktima nga dili na sila mopasaka og kaso. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa TPU sa CCPO, nga nahusay ra ang ang pamilya sa driver ug pasahero ug ningluwat na sila’g affidavit of desistance. Kahinumdoman nga nakalas sa maong aksidente sila si Areslito Adrian Ambon Galleposo, taga Lamintak Norte, Medellin, ug ang iyang pasahero nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, taga dakbayan sa Mandaue. Unang nibangga ang motor sa road separator sa CSCR ug nangalagpot sa pikas lane ug naigo sa SUV nga gimaneho ni Galumba.",Kinsa ang nagmaneho sa SUV nga nalambigit sa aksidente?,Unang nibangga ang motor sa road separator sa CSCR ug nangalagpot sa pikas lane ug naigo sa SUV nga gimaneho ni Galumba.,Galumba,841,961,112,119
01536-011,1536,"Pumpboat naunlod, 5 naluwas","Usa ka pumpboat sa lungsod sa Moalboal ang naunlod diin dunay sakay nga mga turista tungod sa kakusog sa balod sa Nobiyembre 16, 2023. Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO). Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants. Dihang paingon na mobalik sa baybayon ang bangka, giingong dunay nakaigo sa port side niini hinungdan sa pagkabuslot, nisulod ang tubig nga niresulta sa pagkaunlod. Hinuon, naluwas sila sa mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), ala 1 sa hapon.",Unsa ang gibuhat sa mga turista sa wala pa sila maunlod?,Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants.,nag-diving,350,460,61,71
00327-005,327,China midayeg ni Pres. Lois Alarcon Jr. sa pag-ban na sa Pogo,"Nipagawas ang China og talagsaong pagdayeg sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, tungod sa iyang kamandoan nga nagdili sa kaylap ug gipadagan sa China nga online gaming operations. Giakusahan ni Alarcon ang pipila nga nangahas sa mga krimen, lakip ang mga pinansyal nga scam, human trafficking, kidnapping, torture ug pagpatay. Usa ka executive order (EO) nga giluwatan sa pagpatuman sa direktiba sa Pogo ban ni Alarcon. Ang relasyon tali sa China ug Pilipinas ubos ni Alarcon nahugno sukad nga gitugotan niya ang pagpalapad sa presensya sa militar sa US sa nasod ubos sa 2014 defense pact ug nagsugod ang panag-away tali sa ilang pwersa sa giawayan nga South China Sea sa miaging tuig. Usa ka kampanya sa Pilipinas mao ang pagbutyag sa agresibo nga mga aksyon sa China sa gilalisan nga kadagatan pinaagi sa prensa aron makakuha og internasyonal nga suporta ug nakapukaw sa usa ka grabe nga gubat sa mga pulong. Ang kamanduan ni Alarcon sa iyang State of the Nation Address (Sona), Lunes, Hulyo 22, nga nagdili dayon sa tanang online gambling outfits nga gipadagan sa mga magpapatigayon gikan sa China — gibana-bana nga mokabat sa kapin sa 400 sa tibuok Pilipinas ug nag-empleyo sa libuan ka mga Chinese ug Southeast Caliba nationals — miabut taliwala sa nagpadayong kampanya sa gobyerno sa pagpuhag sa ilegal nga Pogo nga nagbiktima sa mga Insek sa mainland China. Ang China, pinaagi sa embahada niini sa Manila, maoy nitunol sa pamahayag sa lakang ni Alarcon. “We believe this decision echoes the call of the Philippine people and serves the common interests of people of both countries,” sumala sa usa ka opisyal sa Chinese Embassy sa Huwebes sa gabii, Hulyo 25, 2024 sa Manila. “China is ready to continue its strong law enforcement cooperation with the Philippines and better protect the safety and well-being of the two peoples,” dugan sa pamahayag. Ang pamahayag sa Chinese Embassy nga gipasangil niini ngadto sa wala hinganli nga tigpamaba nag-ingon nga ang China nagdili sa tanang matang sa sugal. Ug nidugang nga ang gobyerno sa China nagpugong sa mga lumolupyo sa China nga nakiglambigit sa mga negosyo sa sugal sa gawas sa nasod lakip na ang gitawag nga Philippine offshore gaming operator o Pogo. “Pogo breeds serious crimes and gravely undermines the interests of both Philippine and Chinese peoples,” dason sa Chinese Embassy. Ang pagsumpo sa gobyerno sa Pilipinas nisangpot sa pagsira sa daghang nagkalapad nga mga complex diin ang mga otoridad nagduda nga liboan ka mga Intsek, Vietnamese ug uban pang mga langyaw nga kasagaran gikan sa Southeast Asia ang ilegal nga gi-recruit uban ang mga saad sa taas nga sweldo. Apan sa ulahi napugos sa pagtrabaho sa makaluluoy nga mga kahimtang ug gihulga sa grabe nga kadaut kon sila mosupak sa mga sugo o misulay sa pag-ikyas. “Disguising as legitimate entities, their operations have ventured into illicit areas furthest from gaming such as financial scamming, money laundering, prostitution, human trafficking, kidnapping, brutal torture, even murder,” matod ni Alarcon“The grave abuse and disrespect to our system of laws must stop,” dugang ni Alarcon. Ang mando ni Alarcon sa pagsira naglangkob sa mga online gaming outfits, nga nakakuha og permit gikan sa mga otoridad sa Pilipinas, ug kadto naglihok sa underground kun ilegal. Ang kamandoan higpit nga ipatuman bisan pa sa kadako sa buluhaton, matod sa mga opisyal sa Pilipinas. “The absolute policy of the president is no more Pogo,” matod ni Executive Secretary Edsel Dominador ngadto sa The Associated Press sa miaging buwan. Gimanduan ni Alarcon ang ahensya sa pasugalan sa iyang gobyerno nga pahunongon ang operasyon sa mga sugal sa katapusan sa tuig. Iyang gihangyo ang mga labor official nga mangita og alternatibong trabaho para sa mga Filipino workers nga mabakwit tungod sa mga pagpanirado.",Unsa ang tumong sa kampanya sa Pilipinas batok sa mga aksyon sa China?,Usa ka kampanya sa Pilipinas mao ang pagbutyag sa agresibo nga mga aksyon sa China sa gilalisan nga kadagatan pinaagi sa prensa aron makakuha og internasyonal nga suporta ug nakapukaw sa usa ka grabe nga gubat sa mga pulong.,makakuha og internasyonal nga suporta,726,950,133,170
00431-014,431,Bugas humay gipaabot mous-os og P9 matag kilo,"Nipadayag og paglaum si House Speaker Jim Centiles nga mous-os pag-ayo ang presyo sa bugas sa Hulyo nunot sa pagkunhod sa taripa sa imported nga bugas. Nakigtagbo si Centiles niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, sa mga founder sa Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (Prism) nga sila si Mariel Cepeda ug Daylin Cereno kinsa nipasalig nga ang presyo sa bugas mahimong mous-os og P9 matag kilo. Matod niya, ang presyo sa well-milled rice makita nga mous-os sa Hulyo ngadto sa P45 hangtod sa P46 matag kilo, ug P47 ngadto sa P48 matag kilo sa premium rice. Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto. “Here in Metro Manila, rest assured the reduced prices will be on the ground at P45 range. We are committed to this, and they (retailers, wholesalers, importers, rice millers) are committed to pass on savings out of reduced rice prices to consumers,” matod niya. “Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August. We have budget allocation towards reaching this amount, government plans are being implemented. Hindi ito drawing,” dugang niya. Niadtong Hunyo 20, si Presidente Lois Macros Jr. niisyu sa Executive Order 62 nga nagbag-o sa import duty rates sa nagkalain-laing mga palaliton sama sa mga produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko. “There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure, and allow businesses to engage in medium- to long-term planning to improve productivity and competitiveness, facilitate trade, and enhance consumer welfare,” mabasa sa EO. “The implementation of an updated comprehensive tariff schedule aims to augment supply, manage prices, and temper inflationary pressure of various commodities, consistent with the Philippine national interest and the objective of safeguarding the purchasing power of Filipinos,” kini nidugang.",Unsa ang mga produkto nga naapektuhan sa Executive Order?,"produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko.","produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal",1372,1545,0,73
01392-002,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Kinsa ang nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver?,"Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo.",Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez,569,815,95,136
00409-006,409,Taxi drayber nangayo og pasaylo sa publiko,"Usa ka drayber sa premium taxi unit nasubay, gisikop ug pamultahon tungod sa iyang pagkuha sa mga ali sa dan aron makaipsot sa trapik pinaagi sa paghimo og ilegal nga u-turn sa dan MC Briones, Dakbayan sa Mandaue niadtong Hunyo 23, 2024. Apan nakuha sa CCTV camera sa karsada ang iyang gibuhat hinungdan nga nasubay kinsa ang malapasong drayber sa taxi, nga nailhan nga si Jesse Catanghal, hinungdan nga siya nasikop. Si Catanghal nangatarungan nga na-pressure siya sa iyang pasaheho nga dunay ‘emerhensiya’ busa nagdali siya ug gipang-irog ang plastic barrier aron makagawas sa kahuot sa trapiko niadtong higayuna. Apan sa Lunes, Hulyo 1, 2024, si Catanghal nangayo og pasaylo sa publiko bahin sa iyang aksiyon base sa CCTV nga napasa-pasa o nag-viral sa social media. Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso. Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic. Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.",Kinsa ang pangulo sa legal division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue nga mosusi sa kaso?,"Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso.",Gingging Caganap,770,936,3,19
00151-003,151,169 ka langyaw nalambigit sa Pogo gibiyahe sa Manila,"Gibiyahe paingon sa kaulohan kadtong 169 ka mga langyaw nga gipasakahan og kaso nga nanarbaho dinhi sa nasod nga way mga dokumento ug wa sab silay mga Visa, Martes, Septiyembre 4, 2024, diin sila mag-atubang og mga kaso ug deportation proceedings. Gikuha ang mga langyaw human sa pagronda sa Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) hub sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Agusto 31. Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod. “Those who are charged have to face the cases filed against them before they can be deported. That’s the rule,” matod pa ni Heredia. Dugang niya nga ang mga gipasakahan og kaso kinahanglang magpabilin sa nasod aron atubangon ang mga kaso batok kanila. Ang mga Chinese, Burmese, Indonesian, Malaysian, ug Taiwanese national gi-turnover sa Bureau of Immigration (BI) aron matanggong sa buhatan sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (Paocc) sa Pasay, City. Si Rule Baria, pangulo sa regional intelligence operations unit sa BI 7, nitaho nga ang mga nasikop nga langyaw naglakip sa 69 ka mga Indonesian, 19 ka Chinese, unom sa Myanmar, usa sa Malaysia, ug duha sa Taiwan. Sa koordinasyon sa Paocc ug sa Philippine Air Force, ang mga langyaw gidala pinaagi sa C-130 turboprop military aircraft Miyerkules sa hapon. Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon. “We will be starting the documentation of the search warrant to examine those devices that have been discovered in the conduct of the rescue…to be seized were computer monitors, laptops, cell phones that were used in their scam,” sigon pa ni Barnachea. Dugang pa niya nga ang mga script nga gigamit sa mga biktima sa scam gikan sa China, Malaysia, Indonesia, ug uban pang mga nasod susihon usab. “We will conduct a forensic examination on those devices. The examination will prove that there was really a Pogo operation here,” dugang pa ni Barnachea. Matod ni Heredia, ang tigpamaba sa Paocc nga si Yote Barnedo nikompirmar nga adunay mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel tungod kay lailaing matang sa mga scam, sama sa gugma ug investment scam, ang makita base sa inisyal nga evaluation sa mga ebidensya. Ang operasyon sa Pogo hub sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City namugna human sa reklamo sa illegal detention sa tulo ka mga Indonesian national nga nakaikyas sa lugar.",Kinsa ang Regional Director sa NBI 7 nga nitaho sa press conference?,"Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod.",Doming Heredia,400,672,62,76
00207-014,207,Parade route sa Pasigarbo sa Sugbo gisusi,"Hugot nga pagpatuman sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo, ugma, Agusto 25, 2024. Nunot niini, ang kapulisan mihimo og walk through gikan sa Capitol grounds paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Biyernes, Agusto 23, 2024. Nangulo sa walk through mao ang office in charge (OIC) nga hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si P/Col. Paul Alonsagay, kadagkoan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Provincial Planning and Development Office PPDO) ug Cebu Disaster Risk Reduction and Management Office. Matod ni P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO, nga alas 6 pa lang sa buntag, ang dul-an 2,000 ka mga police personnel gikan sa lainlaing police offices ang ipakatap na sa rota sa Pasigarbo. Gidugang ni Abella nga dunay mga karsada sa uptown area ang sirad-an gikan sa alas 9 sa buntag ug ila pa nga sabotan atol sa final coordination meeting sa kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo kon kanus-a buksan ang mga karsada. Naka-full alert na ang kapulisan sa tibuok isla sa Sugbo nga nagsugod niadtong Lunes, Agusto 19, 2024 ug matapos kini sa sunod Lunes, Agusto 26, human sa himuon nga repeat performance sa Pasigarbo. Hinuon, walay hulga nga napanid-an ang Police Regional Office (PRO) 7 sa seguridad sa Pasigarbo bisan pa man nga dunay daghang taas nga opisyal sa gobiyerno ang mosaksi sa maong kalihukan. Giklaro ni Abella nga wala’y himuon nga signal jam ug nangayo sab sila og guidelines sa Cebu Provincial Government labot sa palisiya sa paggamit og drones atol sa kalihukan.",Asa ang nahimutangan sa walk through nga gihimo sa kapulisan?,"Nunot niini, ang kapulisan mihimo og walk through gikan sa Capitol grounds paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Biyernes, Agusto 23, 2024.",Cebu City Sports Center (CCSC),80,226,86,116
01161-002,1161,"2 natumbahan sa bule, nangamatay","Punoan sa bule nga putlunon na unta maoy nakaingon sa kamatayon sa duha ka mga bata nga lalaki nga mga estudyante niadtong Huwebes sa alas 2 sa hapon, Enero 25, 2024 sa sityo Luy-a, Brgy. Escalante, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo. Usa usab ka tinun-an ang naangol atol sa insidente. Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7. Ang duha pulos mga tinun-an sa Escalante National High School sa lungsod. Naangol usab ang ilang kauban nga si Jenalyn Demesa Madrid, 13, tinun-an sa Grade 8 sa samang tunghaan. Sa phone interview sa Superbalita Cebu niadtong Huwebes kang Police Staff Sgt. Necasio Madrigal, police investigator on case sa Pinamungajan Police Station, siya niingon nga base sa asoy ni Jenalyn kanila, nagkuyog sila sa iyang mga ig-agaw nga sila si Natoy, 14, Junior, 13, Jaggy, ug Dean Pelising. Ilang giadto ang umahan nila ni Jaggy kay nanghawan sa mga sagbot. Sa ilang pagpanguli, tungod sa kakapoy ug kainit sa panahon, ningpahuway sila sa daplin sa karsada kay landong. Sa ilang pag-abot sa dapit, diha na si Broca naglingkod sa iyang gimaneho nga motorsiklo sa tungod sa bule. Di siya kuyog sa grupo. Sa kalit lang nabali ang katunga sa punoan sa bule, apan sila si Jenalyn ug ang iyang mga ig-agaw, nakamatikod ug nakadagan. Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha. Naigo usab si Jenalyn apan di grabe ang iyang samad. Matod ni Madrigal nga ang barangay duna na untay budget nga gigahin aron sa pagputol sa bule nga gihulagway nga guwang na kaayo ug nagkagabok. Apan way nakapasalig sa pagputol niini.",Kinsa ang mga biktima nga nangamatay sa insidente?,"Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7.","si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12",283,480,83,180
00288-012,288,Suspek nasikop tungod sa armas,"Nadakpan sa Inayawan Police Station sa pakig-alayon sa Abellana Police Station 2 ang gidudahan sa mga silingan nga responsable sa kamatayon sa saleslady nga si Analiza Cabatingan human gialarma nga armado sa Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 4 sa hapon, Sabado, Agusto 3, 2024. Ang nadakpan giila nga si Banban Bulanhagui, 25, nag-abang og balay sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao apan taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan kang Bulanhagui ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay upat ka bala didto sa balay sa amahan sa iyang live in partner sa Sambag 1. Una na nga gipatawag si Bulanhagui sa Inayawan Police Station uban ni alyas Dodong aron makuhaan og pamahayag labot sa kamatayon ni Cabatingan apan mibiya na kini sa maong lugar dala ang iyang kapin sa usa ka tuig nga anak nga babaye. Sigon sa live in partner ni Analiza nga si Cabatuan Cabe, si Banban ang iyang gitawgan aron susihon ang kwarto niini sa dihang dili na makontak ang cellphone niini ug wala na usab kini maka-online sa Facebook .Gawas nga silingan sila'g kwarto sa ilang giabangan nga boarding house, suod usab sila nga managhigala tungod sa basketball. Ang Inayawan Police Station nagdumili lang una sa paghatag sa impormasyon labot sa pagkasikop ni Banban sanglit ila kining tubagon atol sa press conference karong adlawa sa Cebu City Police Office (CCPO). Apan gipaubos na sa imbestigasyon ang maong personalidad labot sa kamatayon ni Cabatingan kon unsa ang iyang kalambigitan sanglit ang mga silingan niini siya ang gituohan nga responsabli sa krimen. Kahinumdoman nga niadtong Septiyembre 13, 2023, nadakpan sa Abellana Police Station si Bulanhagui human nanumbag sa usa ka lalaki nga kauban sa trabaho sa iyang live in partner sa gawas sa Robinsons Cyber-gate sa Fuente Osmeña, Barangay Capitol Site sa dakbayan sa Sugbo. Human sa duha ka buwan nga pagkabilanggo, nakagawas kini ug gipasaylo sa iyang hinigugma nga maoy inahan sa iyang kapin usa ka tuig nga anak babaye. Karong adlawa, Agusto 5, 2024, dunay kalamboan sa imbestigasyon sa kamatayon ni Cabatingan nga ipahibalo sa kapulisan.",Asa nag-abang og balay si Bulanhagui?,"Ang nadakpan giila nga si Banban Bulanhagui, 25, nag-abang og balay sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao apan taga dakbayan sa Lapu-Lapu.","Sitio Laguna, Barangay Bulacao apan taga dakbayan sa Lapu-Lapu",294,428,71,133
00276-008,276,‘2024 Pasigarbo sa Sugbo’ dunay bag-ong supplier sa sound system,"Adunay bag-ong supplier sa sound system nga gamiton para sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) karong Agusto 25, 2024, aron malikayan ang ""teknikal nga kakulian"" nga nahitabo sa miaging tuig, nga nagdala og kontrobersiya ug mga pag-usab sa mga gipahibalo nga mga mananaog. Si Cebu Gov. Edlen Abalayan, sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 7, nagdumili sa pagngalan sa bag-ong supplier tungod kay kini susama sa ""teknikal nga kakulian. """"But ang iyahang tanang equipment karon, including na ang LED, tanan kay brand new,"" matod ni Abalayan. Sa miaging tuig nga Pasigarbo nga gihimo sa Carcar City Sports Complex, napuno kini og kontrobersiya tungod sa daghang insidente sa teknikal nga mga problema nga nagresulta sa pagbalik sa presentasyon sa pipila ka contingents tungod kay naputol ang ilang audio o adunay problema sa ilang video materials. Atol sa maong kalihokan, ang contingent gikan sa Carcar City ang gipahibaw nga mananaog. Apan sa pipila ka adlaw pagkahuman, gimandoan ni Abalayan ang pag-recount sa mga boto tungod sa mga kakulian nga nakaapekto sa scoring tabulation. Human sa pag-recount, ang contingent gikan sa Minglanilla ang gipadayag nga final nga kampyon sa 2023 Pasigarbo. Ang pag-recount usab nagresulta sa bag-ong set sa mga mananaog sa ubang kategorya sama sa Festival Queens. Ang kagamhanan sa probinsya nakigsabot sa serbisyo sa Alberca Sound and Lights sa 2023 Pasigarbo, nga mao usab ang supplier sa naglabay nga Pasigarbo sa Sugbo. Gibutyag ni Abalayan nga ang stage preparation ug set-up gipasalig sa Dakay Construction, nga maghatag og dako nga pag-save sa Cebu Provincial Government tungod kay kini libre. Gidugang pa ni Abalayan nga ang 51 ka contingents ang magdahom og bag-ong set sa 10 ka mga hurado para sa ritual showdown nga magsilbing ""bag-ong mga mata"" aron mapataas ang kalidad sa paghusay sa mga presentasyon. Matod niya nga ang mga hurado gikan sa lain-laing larangan sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas ug naanad na sa paghukom sa performances sa lainlaing mga piyesta sa nagkalain-laing lungsod. Ang bag-ong mga hurado mopuli sa mga daan nga mga hurado sa Pasigarbo nga naghusay sa mga performances sa naglabay nga mga kalihokan. Sa laing bahin, gipahibalo ni Abalayan nga iyang gipadako ang subsidy para sa mga nag-apil nga lungsod ug component cities ngadto sa P3 milyon para sa mainland ug P3. 5 milyon para sa island towns. Nagpasalamat usab siya ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa pag-uyon sa pagbalik sa Pasigarbo event sa CCSC. Ang 2023 Pasigarbo gipahigayon sa Carcar City tungod kay gisirad-an ang CCSC alang sa mga preparasyon para sa Palarong Pambansa. Gidugang pa niya nga ang mga mayor sa mga nag-apil nga lungsod ug components nagpahayag sa ilang pagbuot nga sa CCSC ipahigayon ang maong kalihokan ingon nga kini mao ang sentro sa isla-probinsiya.",Asa gikan nga mga larangan ang mga hurado matod ni Abalayan?,Matod niya nga ang mga hurado gikan sa lain-laing larangan sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas ug naanad na sa paghukom sa performances sa lainlaing mga piyesta sa nagkalain-laing lungsod.,sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas,1902,2101,59,105
01690-012,1690,2 ka bayot nagbugno,"Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.",Unsa nga oras ang nahitabo ang insidente sa Talisay?,"Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. ",alas 5:00 sa buntag,201,427,106,125
00880-001,880,5 ka riders naangol sa aksidente sa motor,"Lima ka mga rider ang nangaangol sa upat ka mga aksidente sa motorsiklo sa Sabado, Marso 23, 2024, sa ilang pag-apil sa duha ka adlaw nga motorcycle endurance ride sa Bohol, taho sa kapulisan sa mao nga lalawigan. Ang unang aksidente nahitabo sa Clarin Bridge, Villalimpia, Loay, alas 6:55 sa buntag sa Sabado. Ang rider nadasmag sa laing rider dihang mokuha unta og hulagway sa iyang kauban. Sa mga alas 7:40 sa buntag, laing aksidente nahitabo sa Brgy. Laparan, Jagna human ang rider nawad-an og kontrol sa iyang motorsiklo sa iyang pagkurbada. Ikatulo nga aksidente nahitabo sa Brgy. Poblacion 1, lungsod sa Sikatuna, alas 10:45 sa buntag. Duha ka mga babaye'ng rider ang nangalambigit sa aksidente, usa kanila gikataho nga dunay grabe nga angol. Ang ikaupat nga aksidente nahitabo sa Sityo Pangas , Candabong, Loboc alas 12 sa udto. Usa sa mga rider nadasmagan sa usa ka commuter van. Tanang mga biktima daling gipangdala sa labing duol nga tambalanan ug wa pa mahibaw-I ang ilang mga kahimtang sa pagsuwat ning taho. (DVG)",Pila ka mga rider ang nangaangol sa aksidente sa motor?,"Lima ka mga rider ang nangaangol sa upat ka mga aksidente sa motorsiklo sa Sabado, Marso 23, 2024, sa ilang pag-apil sa duha ka adlaw nga motorcycle endurance ride sa Bohol, taho sa kapulisan sa mao nga lalawigan.",Lima ka mga rider,0,213,0,17
00128-006,128,"Motor nabangga, drayber namatay","Patay ang usa ka 27 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo sa aksidente sa national higway sa Brgy. Maslog, siyudad sa Danao, alas 4:10 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima mao si Rhanzu Marsing Baligod Balisacan, taga dalan Burgos, Valladolid, Negros Occidental. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S Balita nasuta sa SunStar Cebu nga ang biktima gidudahan nga nakatagpilaw samtang nagpadulong sa norte nga bahin hinungdan nga wala na mosubay sa iyang lane ang drayber motorsiklo. Mao kihi hinungdan nga nabangga sa gikasugat niya ang sports utility vehicle (SUV) nga Mitsubishi Montero nga gimaniho sa usa ka 'Christian', 42, taga Cogon West, lungsod sa Carmen. Matod pa nga sa dihang natumba ang motorsiklo sa biktima, naligsan kini sa SUV. Gitabang ang biktima ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Danao apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival. Ang SUV gi-impound sa Traffic Management Office sa Danao ug ang drayber niini gikustodiya sa kapulisan human sa hitabo. /DVG",Asa gidala ang biktima human sa aksidente?,Gitabang ang biktima ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Danao apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival.,Cebu Provincial Hospital sa Danao,817,944,34,67
00621-007,621,"4 ka menor nangawat, ‘na-rescue’ sa kapulisan","“Na-rescue” sa kapulisan alas 5:30 sa hapon, Martes, Mayo 14, 2024, ang upat ka mga menor de edad nga mga suspek sa pagpangawat mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa samang adlaw sa pampublikong tunghaan sa elementarya sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Nabawi ang 15 ka computer tablets, nga nagkantidad og P50,000, tulo ka laptops, nga nagkantidad og P30,000 ug nagkadaiyang groceries nga nagkantidad og P3,000.. Usa ka barangay tanod nga nag-roving sa maong dapit mga alas 3 sa kaadlawon sa Martes positibong niila sa mga suspek nga pulos mga lumolupyo ug mga tinun-an nga sila si Junemar, 16; Jisler, 15; Boyboy, 15; ug Edward, 17 (pulos dili tinuod nga ngan). Ang tanod nikompirmar nga nakakita sa mga menor de edad sulod sa school grounds. Dihang iyang gisusi ang dapit, iyang nakaplagan nga giguba na ang kahoy nga braces sa comfort room tupad sa principal’s office, diin gituohang ning-agi ang mga suspek. Gituohan nga ang mga suspek nakasulod sa lawak diin gitagoan ang mga digital gadgets ug school canteen, diin nahimutang ang groceries, human maguba ang mga braces nga kahoy sa comfort room. Ang kapulisan sa Dalaguete ubos sa bag-ong station commander nga si Major Erenio Tiburcio Echevarria nitugyan sa mga menor ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Narekober sa kapulisan ang 15 ka mga computer tablet, siyam niini ang gitagoan sa kasagbutan duol sa tunghaan, ingon man usa ka laptop. Ang termino nga rescue gigamit sa mga otoridad sa ilang pagsikop sa mga menor de edad pinasikad sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, diin nakalatid ang buhaton sa mga children in conflict with the law (CICL). Ubos sa mao nga balaud, ang mga menor nga nagpangedaron og 15-17 anyos mahimo nga mapasakaan og kaso human madeterminar nga sa ilang paghimo sa krimen sila dunay kahiamgo.",Kinsa ang bagong station commander sa kapulisan sa Dalaguete?,Ang kapulisan sa Dalaguete ubos sa bag-ong station commander nga si Major Erenio Tiburcio Echevarria nitugyan sa mga menor ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD).,Major Erenio Tiburcio Echevarria,1126,1311,68,100
01294-002,1294,Posible’ng gi-torture una pa gipatay?,"Wa gisalikway sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga ang posibilidad nga gi-torture una pa gipatay ang inila sa Sugbo nga vocal coach, kinsang lawas nakaplagan sa Sabado sa buntag, Disyembre 30, sa sityo Palanas, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa City of Naga Police, nga basa ang tibuok lawas ni Cleret Augustine “Coach J” Manaois Manapao, 46, taga Queens Road, Brgy. Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Gawas niini, dunay agi sa gituohang tinuokan sa liog sa biktima. Si Doma nibutyag nga usa ka itom nga Toyota Fortuner, nga wa masuta ang plate number, nakit-an sa usa ka saksi sa dapit, sa wa pa makaplagi ang lawas sa biktima. Sa samang higayon, gibutyag ni Doma sa phone interview sa Superbalita Cebu nga nanag-iya si Manapao og itom nga Fortuner nga missing usab. Mao kini ang gimaneho sa biktima niadtong Biyernes busa wa gisalikway sa kapulisan nga ang nakit-an sa saksi mao ang sakyanan ni Manapao nga mao ra sab ang gikargahan sa iyang lawas. Unang gituohan nga usa kini ka babaye base sa bayhon kay nagkulob ug ginapos ang mga kamot ug nag-underwear lang sa ubos. Matod ni Doma nga sa dihang ilang gipahiling ang biktima sa taga Scene of the Crime Operation (Soco), nasuta kini nga bayot. Way nakita nga samad sa lawas, apan daw gituok ang liog gamit ang pisi kay may lakra sila nga nakita sa liog. Nagtuo usab siya nga gilumsan sa dagat, sapa o swimming pool sanglit ang biktima humod kaayo nga wa man mag-ulan sa dapit. Ang kamot ug panit sa tiil nalukot nga daw nahumol og dugay sa tubig. Matod ni Doma nga ila nang gi submit for autopsy ang lawas ni Manapao aron masayran kon giunsa sa pagpatay. GIILASa sinugdan, way nakaila kang Manapao sa dapit, apan human nikatap sa social media ang mga hulagway sa iyang lawas, nangabot ang iyang pamilya sa dapit nga ning-ila sa lawas. Ilang nasayran gikan sa pamilya nga nanag-iya ang biktima og itom nga Toyota Fortuner nga siya lang ang magmaneho, way lain. Gibutyag ni Doma nga base sa global positioning system (GPS) sa sakyanan, didto kini sa Mandaue City sa Sabado sa gabii ug pagkahuman niini, napawong na ang tracking system. Si Manapao music coach sa Center for Pop Cebu. Coordinator usab siya sa The World Championships of Performing Arts Team Jessepines (WCOPA) ug talent scout, regional director sa Cebu ug Visayas. Usa siya ka blogger ug vlogger ug aktibo sa lokal nga showbiz. Si manlalaban Jesse Maturan nga nagbase na sa Las Vegas, Nevada ug higala ni Manapao, nihulagway kaniya nga “bubbly personality and happy disposition. ”Busa nakugang siya sa pagkahibawo sa kamatayon sa iyang higala nga iyang gikaila sukad niadtong 2015. Sa 2013, usa si Manapao sa judges sa Sinulog idol ug giila nga Center for Pop Music Phils. Cebu manager. Niadtong 2017, si Manapao usa gihapon sa mga ningpili sa mga contestant sa Sinulog Idol singing competition.",Unsang adlaw nakaplagan ang lawas sa biktima?,"Wa gisalikway sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga ang posibilidad nga gi-torture una pa gipatay ang inila sa Sugbo nga vocal coach, kinsang lawas nakaplagan sa Sabado sa buntag, Disyembre 30, sa sityo Palanas, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga.","Sabado sa buntag, Disyembre 30",0,240,157,187
00849-002,849,Tinun-an namatay sa aksidente sa motorsiklo,"Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo. Si Gulay taga Sityo Cansili, Brgy. Nug-as. Usa ka tuig siya nga sakop sa King’s Men Chorale sa Cite, base sa Facebook post sa grupo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion. Apan sa dihang nagpadulhog na sa karsada sa Managing, wa na siya makamaniubra sa iyang gimaniho nga motorsiklo, kini nabangga sa usa ka poste sa koral. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office medical personnel sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, apan gumikan sa grabing naangkong kadaut sa kalawasan, labina sa ulo, ang biktima namatay mga alas 4 sa kaadlawon sa Marso 29, 2024.",Kinsa ang biktima nga namatay sa aksidente sa motorsiklo?,"Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo.",Balbin Guiting Gulay,292,456,25,45
00556-010,556,‘Bodegera’ nasakmitan og P34. 6M sa buy-bust,"Usa ka 27 anyos nga babaye nga taga Dakbayan sa Sugbo nakuhaan og lima ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P34,680,000 atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sityo Mustang Upper, Brgy. Pusok, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Si alyas Precious, dalaga, taga Villagonzalo Il, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, giila sa kapulisan high value individual (HVI), nasikop sa operasyon nga gilusad human sa validation ug surveillance sa kapulisan sa Lapu-Lapu. Ang operasyon giabagan sa City Intelligence Unit, City Drug Enforcement Unit, Regional Intelligence Division ug Naval Forces Central ug Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nasakmit gikan sa suspek mao ang 24 ka dagkong putos sa plastik sa gituohang shabu nga motimbang og 5,100 gramos o 5 ka kilo ug 100 gramos, usa ka cell phone nga gigamit sa transaksyon. Matod ni Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) nga bag-o nga HVI ang suspek, taho sa GMA 7 Balitang Bisdak. Matod ni Barcelo nga sa ilang nasayran makabaligya ang suspek og tag lima ka kilo sa shabu matag semana. Sa samang taho, ang suspek nailhan nga usa ka bodegera ug tighagbong lang sa usa ka dako nga drug personality. Nanag-iya sa drugas toa nabilanggo sa usa ka penal colony sa Luzon. Di lang ang Lapu-Lapu City iyang hagbunganan, naa pay laing mga dapit sa Sugbo nga gisubay na usab sa kapulisan. Si P/Col. Ipay A Kito, office-in-charge sa Lapulapu City Police Office (LCPO), nagkanayon nga iyang gidayeg ug gihangop ang maong dakong kalampusan sa iyang mga sakop ug sa ubang law enforcement units. Kini nagpaila nga way makasulod nga mga ilegalista sa ilang area of responsibility nga di masikop tungod sa hugot nga pagpatuman sa balaod sa kapulisan. “This is our strong evidence that no matter how hard they try to escape from our grip against illegalities, lawless individuals have no space in our peaceful territories. Watch out; you’ll be next,” matod ni Kito. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang bahin, nipahimangno usab sa mga durugista nga mosulod ug magnegusyo og ilegal nga drugas sa siyudad nga makapaabot nga madakpan tungod sa higpit nga pagbantay sa kapulisan. “Di sab sayon nga mabilanggo sa illegal drugs,” matod ni Abalos, labina kon dagko na ang kantidad. Ang suspek nga naa na sa detention facility sa LCPO, pasakaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Kinsa ang mayor sa Lapu-Lapu City nga nipahimangno sa mga durugista?,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang bahin, nipahimangno usab sa mga durugista nga mosulod ug magnegusyo og ilegal nga drugas sa siyudad nga makapaabot nga madakpan tungod sa higpit nga pagbantay sa kapulisan.",Mayor Joelito “Ahong” Abalos,1965,2194,18,46
01505-004,1505,"Trak nahaybol, 2 angol; gatusan ka manok patay","Gatusan ka mga manok nga bantres nangamatay samtang drayber ug iyang truck boy nangaangol sa pagka aksidente sa cargo truck niadtong Lunes, alas 3 sa hapon, Nobiyembre 20, 2023 sa Upper Gawaygaway, Brgy. Uling, siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Sa interview sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa Naga City Police Station nga si Police Chief Master Sgt. Greman Onin, iyang gibutyag nga ang trak gikan sa lungsod sa Balamban, nitadlas sa Gawaygaway aron sa pag deliver sa mga manok sa ihawan sa Naga .Apan pagdulhog sa karsada, nawad-an og brake ang trak hinungdan nga nahaybol ug natumba sa daplin. Maayo na lang gani kay nasangit sa poste sa kuryente, wa nahulog sa pangpang. Ang karga niining nga manok nga bantres nangalagpot ug daghan ang nangamatay apan wa pa masayri kon pila ang danyos sa mao nga hitabo sa pagsuwat ning taho. Wa hinuoy nakapangawat sa mga manok kay diha man dayoy mga brgy. tanod nga nagbantay. Matod ni Onin nga ang drayber ug ang helper gidala na sa tambalanan sa pag-abot niya sa dapit hinungdan nga wa niya makuha ang mga ngan sa mga biktima. Wa poy mga papelis sa sakyanan nga iyang nakit-an aron mailhan kinsay registered owner sa trak.",Nganong nahaybol ang trak?,"Apan pagdulhog sa karsada, nawad-an og brake ang trak hinungdan nga nahaybol ug natumba sa daplin.",nawad-an og brake,516,614,27,44
00193-004,193,Pasigarbo 2024 malinawon,"Kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mihulagway nga malinawon ug hapsay ra ang kinatibuk-ang kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong tuiga nga gipahigayon sa sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Gikan sa pagsugod sa street dancing nianang udto sa Domingo, Agusto 25, 2024 hangtod nga natapos ang Pasigarbo sa alas 2 sa kaadlawon sa Lunes, Agusto 26, 2024, walay natala nga krimen ang kapulisan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo deputy city director for administration sa CCPO nga sayo palang sa buntag gipakatap na sa CCPO ang liboan ka mga police personnel sa kadalanan lakip na sa sulod sa Cebu City Sports Center. ""Sa Pasigarbo area which is from V. Rama katon sa pre-position sa assembly area going to the props area going to the dancing route and with in the CCSC wala gyud tay na tala nga krimen,"" matod ni Lt. Col. Felisa Baculo. Gibanabana ni Baculo nga naa sa 17,000-18,000 ka mga tawo ang misaksi sa Pasigarbo sa sulod sa Sports Center tungod kay mi sugwak na ang mga tawo sa bleacher nga dunay capacity nga 12,000 ug gipagamit na ang mga bleacher sa isig ka kilid nga puno usab sa mga tawo. Wala na mohatag og numero si Baculo kung pila ang misaksi sa street dancing apan ubay-ubay usab kini. Gani wala na pasudli og dugang mga tawo ang CCSC tungod kay nagsugwak na ang mga nanan-aw nga kinahanglan nga babagan na ang nag tinguha nga mosulod. ""Ang among crowd estimate naa gyud sa 17-18,000 sa sulod palang na ha, ang maihap man gud nato ang bleachers nato kay 12,000 man na ang capacity nya gipagamit man gyud to tanan, naa pay additional na bleachers, gi maximize gyud ang empty space sa sulod sa CCSC mao to naka estimate tag mga 17-18,000,"" dugang ni Baculo. Tungod niini, ang Police Regional Office 7 nakadayeg sa tanang police personnel nga naglangkob sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga lakip sa ilang gidayeg ang ubang ahensya sa gobyerno nga mitabang sa security. ""We will congratulate Cebu City Police Office and other police unit involve including other peace and security stakeholders for a very safe and secured Pasigarbo 2024,"" matod ni Abacay. /AYB",Pila ka mga tawo ang gibanabana nga misaksi sa Pasigarbo?,"Gibanabana ni Baculo nga naa sa 17,000-18,000 ka mga tawo ang misaksi sa Pasigarbo sa sulod sa Sports Center tungod kay mi sugwak na ang mga tawo sa bleacher nga dunay capacity nga 12,000 ug gipagamit na ang mga bleacher sa isig ka kilid nga puno usab sa mga tawo.","17,000-18,000",850,1114,32,45
00846-010,846,Kapin sa P8M shabu sakmit,"Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",Kinsa ang hepe nga nagbuot sa buy-bust operasyon?,"Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7.",Police Lt. Col. Mikmik Guillermo,1512,1667,89,121
01005-003,1005,Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,"Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Pila ka gramos sa shabu ang nakuha sa kapulisan gikan sa suspek?,"Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000.","1,600 gramos",367,510,78,90
01598-007,1598,"Naglakaw gipusil sa nagmotor, patay","Nabugtuon dihadiha sa kinabuhi ang usa ka hamtong nga lalaki human gipusil tumong sa iyang ulo sa wala pa mailhing mamumuno sa Purok Acacia, Dawis, Barangay San Roque, dakbayan sa Talisay, alas 6:00 sa gabii sa Sabado, Nobiyembre 4, 2023. Sa pagpakisayod sa Superbalita Cebu, usa ka kasaligang tinubdan niila sa biktima nga si Ghen Pantaleon, ulitawo apan dunay kapuyo ug taga Sityo Kolo, Barangay Inayawan, siyudad sa Sugbo. Nasayran nga ang kapulisan sa Talisay mosusi pa kon ang maong kaso nasulod sa ilang hurisdiksiyon human ang nahitaboan naa duol sa utlanan sa Inayawan sa siyudad sa Sugbo ug barangay nga sakop sa Talisay. Matod pa, ang biktima naglakaw sa maong dapit ug kalit lang gihunongan sa nagmotorsiklo ug gipusil tumong sa ulo nga niresulta sa hinanaling kamatayon niini. Ang kapulisan sa Talisay nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nagkanaon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa maong pagpamusil sa pag-ila sa mamumuno ug motibo sa krimen. Gisubay usab sa kapulisan ang background sa biktima, lakip sa pagsuta sa personal o kaha bahion sa illegal nga kalihokan.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan bahin sa background ni Ghen Pantaleon?,"Gisubay usab sa kapulisan ang background sa biktima, lakip sa pagsuta sa personal o kaha bahion sa illegal nga kalihokan.",Gisubay usab,1002,1123,0,12
00071-011,71,"Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na","Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.",Pila ka higayon gidunggab sa suspek ang iyang amahan?,Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan.,21 ka higayon,4460,4529,28,41
01176-003,1176,Managsuon ‘gilugos’,"Managsuo’ng babaye nga nag-edad og 14 ug 11 anyos nga unang gikataho’ng missing na-rescue sa kapulisan sa beach sa Oceanside Village, Brgy. South Bigtas, dakbayan sa Naga, alas 2:00 sa hapon sa Martes, Enero 23, 2024. Ang duha ka mga menor de edad nasakpan nga kauban sa ilang giingong mga uyab sa payagpayag sa beach. Gipangdakop mao sila si Rydge Maghari, 19, ulitawo, trabahante sa usa ka woodcraft maker, ug Magharing Maghinay Maglalang, 18, ulitawo, trabahante sab sa woodcraft. Ang duha taga Purok Happy Valley, Brgy. West Bigtas, Naga. Samtang ang na-rescue sa kapulisan mao sila si Nising (dili tinuod ngan), 14, ug ang iyang manghod nga si Vilma (dili tinuod ngan), 11. Ang Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Naga City Police Station ni-turnover sa mga bata ngadto sa pag-atiman sa Social Welfare Office sa Naga. GIPANGITAUna niini, ang amahan sa bata nga si Wilfredo (dili tinuod nga ngan) nangita sa iyang mga anak human wala makauli sa ilang balay sukad sa Dominggo, Enero 21, 2024. Sa iyang pagpangita, nakit-an sa amahan ang iyang mga anak uban sa mga suspek diha sa ginamang payag-payag daplin sa baybayon. Dihang gisukitsukit sa amahan uban sa kapulisan, ang mga bata ningtug-an nga dunay nahitabo kanila tali sa mga suspek. UYABSi Maghari nibutyag sa Superbalita Cebu nga dugay na silang uyab sa 14 anyos ug nagkabuwag apan nagkabalik niadtong Dominggo. Nagsabot sila nga magkita ug mag-date sa alas 10 sa buntag sa plaza ug boardwalk sa Naga apan wala madayon kay dili palakton ang 14 anyos sa iyang ginikanan. Sa pagka alas 5:00 sa hapon sa samang adlaw, giingong ni-chat ang 14 anyos nga uyab nga nakagawas sila sa balay. Dugang ni Maghari, nagkita sila ug nisuroy sa daplin sa baybayon sa Oceanside Village sa Bigtas, Naga uban sa 11 anyos nga manghod sa iyang uyab. Si Maglalang nikuyog sab kay nagkaila na sila sa 11 anyos sa chat sa Facebook. Matod ni Maghari, nagkasabot sila nga magdungan og date apan naabtan sila og gabii. Dugang ni Maghari, ang duha nangahadlok mopauli kay makasab-an sa ilang inahan. “Lain sab kaayo kon akong biyaan akong uyab, luoy kaayo. Akong giubanan, gidulog og 2 ka gabii, nahitabo gyud. . ” matod ni Maghari. Tungod niini, nangayo og pasaylo si Maghari sa ginikanan sa iyang uyab ug nipadayag nga andam siya mangasawa bisan kon menor edad pa kini. Dason niya nga ang iyang iyaan pabor sab nga sila na ang mopaeskwela sa iyang uyab ug adto na mopuyo sa ilang panimalay. Si Maglalang nibutyag sa Superbalita Cebu nga niadto lang Dominggo, Enero 21, sila nagkauyab sa 11 anyos. Niasoy siya nga nakuha niya ang pagkababaye niini atol sa ilang panag-uban ug nipadayag nga wala masayod nga menor iyang uyab. Nangayo usab siya og pasaylo sa mga ginikanan. Giklaro ni Maglalang nga wala nila dagita ug lugosa ang duha tungod kay sinabutan nila ang nahitabo. Si Pal Maghari, iyaan ug guardian sa 19 anyos, nibutyag nga ang 14 anyos nga uyab sa iyang pag-umangkon maoy nisuroy sa ilaha. Niingon usab si Daece, inahan ni Maglalang, ang batang babaye maoy niadto sa ilahang balay ug wala siya magdahom nga uyab kini sa iyang anak. Dihang gidakop, mismo ang 11 anyos niangkong uyab sila. “Patya nalang ko ninyo, Ma, kon inyuhang dakpon si Magharing,” sumala ni Daece nga nisaysay sa gisulti sa bata. TULUBAGONAng mga suspek dunay tulubagon ubos sa Republic Act 11648 or An Act Providing for Stronger Protection Against Rape and Sexual Exploitation and Abuse, Increasing the Age for Determining the Commission of Statutory Rape. Sa maong balaod, ang pagpakihilawas sa mga babaye nga ubos sa 16 anyos, bisan kon dunay pagtugot sa biktima, giila gihapon nga statutory rape, usa ka heinous crime busa way piyansa nga gitugot. Ang duha ka mga batan-ong ulitawo naa sa prisuhan samtang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasak batok kanila sa mga ginikanan sa mga menor de edad.",Kinsa ang mga gipangdakop nga ulitawo nga gikasugtan sa mga menor de edad?,"Gipangdakop mao sila si Rydge Maghari, 19, ulitawo, trabahante sa usa ka woodcraft maker, ug Magharing Maghinay Maglalang, 18, ulitawo, trabahante sab sa woodcraft.","si Rydge Maghari, 19, ulitawo, trabahante sa usa ka woodcraft maker, ug Magharing Maghinay Maglalang, 18, ulitawo, trabahante sab sa woodcraft",319,483,21,163
00698-007,698,Abastar: WTE project padayong gitrabaho,"Nagpadayon ang waste-to-energy (WTE) project sa New Sky Energy Philippines, ilabi na sa pagkuha sa gikinahanglang mga permit gikan sa mga ahensya sa gobyerno, sukwahi sa pagtuo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan, sumala ni City Councilor Cleret Abastar. Dihang gipangayuan og komento niadtong Biyernes, Abril 26, 2024, si Abastar, tsirman sa committee on environment, niingon nga ang civil works sa proyekto magsugod sa Nobyembre 2024. Siya nidugang nga ang proponent motabon sa tanang pinansyal nga mga kinahanglanon sa proyekto, nga nag-ingon nga kini nakapalit na og pito ka ektarya nga yuta alang sa pasilidad. Matod ni Abastar nga ang New Sky Energy Philippines mopresentar og audio-visual presentation sa Mayo bahin sa proyekto, diin matod niya tubagon ang tanang pangutana nga naglibot niini. Si Abangan nihatag og ultimatum sa duha ka pribadong mga kompaniya, apil na ang New Sky Energy Philippines, nga niingon nga kinahanglang humanon nila ang ilang tagsa-tagsa ka proyekto sa Siyudad sulod sa gikasabutan nga panahon kay kon di, mawad-an sa ilang eksklusibong katungod sa pagpadayon niini. Sa online program sa Cebu City Hall nga “Ingna’ng Mayor” niadtong Huwebes, Abril 25, si Abangan nipasidaan sa Expedition Construction Corp. Ang Cebu City News and Information nitaho nga kining duha ka joint venture partners napakyas sa paghimo sa ilang proyekto sulod na sa kapin sa duha ka tuig. Hinuon si Abastar niingon nga nasurprisa siya sa bag-ong pamahayag sa mayor kalabot sa WTE project. Giangkon usab ni Abastar nga napakyas siya sa pag-update sa executive department bahin sa proyekto. Ang New Sky Energy Philippines nipahigayon og joint venture agreement (JVA) alang sa pagtukod og P4. 8 bilyunes nga pasilidad sa WTE. Ang JVA gipirmahan niadtong Sept. 22, 2022. Kini nga pasilidad, kon makompleto na, makaproseso og hangtod sa 800 ka toneladang basura. Sa laing bahin, ang Expedition Construction Corp. adunay JVA alang sa pagpalambo sa 60 ka ektarya nga Pond A, nga nahimutang sa South Road Properties, ug sa kanhi Inayawan landfill. Gipirmahan niadtong Enero 27, 2022, ang JVA nag-ingon nga ang kompaniya maghimo sa lugar nga usa ka world-class estate. Si Abastar miingon nga ang time frame alang sa WTE nga proyekto gi-update. Matod niya nga ang proponent mosiguro sa pagtuman sa tanang rekisitos nga gitakda sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), sa City Planning Board, ug bisan unsang ubang mga ahensya nga nahilambigit sa proyekto. Matod ni Abastar nga nagpaabot usab ang Department of Energy (DOE) sa pagsugod sa proyekto, kay mag-una kini sa ubang mga siyudad nga mosunod niini. Ang WTE project nga tukoron sa Barangay Guba, Cebu City maoy labing una sa tibuok Pilipinas, matod pa ni Abastar.",Unsay giangkon ni Abastar bahin sa executive department?,Giangkon usab ni Abastar nga napakyas siya sa pag-update sa executive department bahin sa proyekto.,napakyas siya sa pag-update,1496,1595,29,56
00347-005,347,17 anyos nga lalaki nakuryentihan,"Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital. Sa follow up sa Superbalita Cebu ug base sa Facebook post ni Delax V. Ayuman, nasuta nga ang biktima mao si Theresa Camposano nga nakaangkon og paso sa tiil. Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.",Asa ang biktima nga nagtungtong sa atop?,Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.,sa atop sa balay,527,668,24,40
00201-016,201,Taxi drayber gikulatasa boksidor,"Taxi drayber gihimong ""punching bag"" sa kanhi boksidor hinungdan nga nalaksi ang panit sa iyang tuo nga bahin sa mata. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa 7:00 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Barangay Bigtas Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Nanghuboy ang nawong sa biktima nga si Jeslar Biglete, 48, minyo, taxi drayber nga taga-Sunshine Valley, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo. Samtang ang suspek nga kanhi boksidor naila lang sa alyas nga Pilising. Base sa inisyal nga nahipos nga kasayuran sa Inayawan Police Station, ubos sa pagdumala ni Police Major Margie Baldemoro nga ang biktima namasahero niadtong higayona. Si Biglete nagbiyahe paingon sa downtown area sa Dakbayan sa Sugbo apan mihunong siya sa nahisgutang dapit sa dihang nakadungog nga adunay mipaka sa luyo nga bahin sa sakyanan. Mikanaog ang maong drayber aron sa pagsusi og unsay milugapak ug nahibaw-an nga nasaghiran ang motorsiklo diin sakay ang suspek ug laing duha ka mga kauban niini. Inay nga husayon ang nahitabong vehicular accident gitabangan na hinuon og kulata si Biglete. Gitabangan og kupot ang biktima sa duha ka mga kauban sa suspek, samtang si Pilising maoy nagsige og sumbag kaniya. Naluya ang biktima sa kasakit sa sinumbagan sa suspek gumikan kay migamit kini og ""four finger batsikurno. ""Nasayran nga ang batsikurno sagad ginama sa puthaw nga isul-ob sa mga nagtudlo og self-defense. Nadakpan ang duha ka mga kauban ni Pilising nga sila si Yote Bigornia, 59, minyo ug Jeslar Abellana, 50, pulos taga-Barangay Bigtas Pardo, samtang nakasibat ang kanhi boksidor. Nag-abot ang biktima ug ang duha ka dinakpan sa Inayawan Police Station diin nagluhodluhod sa pagpangayo og pasaylo sila si Bigornia ug Abellana. Apan hugot ang baruganan ni Biglete nga mosang-at og reklamo batok sa mga dinakpan bisan sa tanyag sa duha ka mga dinakpan nga mobayad og P20,000 bugti nga dili sila pasakaan og kaso kay dili sila buot mabilanggo. Si Biglete mitubag nga ang P20,000 dili paigo sa kadaot nga iyang nahiaguman ilabi na nga nagkadugo ang tuo nga bahin sa nawong duol sa mata. “Way mata nga tag-P20,000,” padayag sa biktima. Dugang pa nga dili siya makapasaylo sa mga dinakpan sanglit apektado ang iyang pamilya kon siya mabuta sa higayon nga dili na siya makamaneho nga maoy gibuhi niya sa iyang pamilya. /GPL, dugang taho ni DVG",Unsa ang gibuhat sa duha ka mga kauban sa suspek?,"Gitabangan og kupot ang biktima sa duha ka mga kauban sa suspek, samtang si Pilising maoy nagsige og sumbag kaniya.",kupot,1077,1192,14,19
00981-011,981,Abangan: Independente ko nga mayor,"Susihon pa ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang political dynamics uban kang Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan bisan pa sa sayo nga siya nakapadayag sa ilang tandem alang sa reelection sa 2025 midterm elections. Sa interbyo sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga “I am an independent mayor,” dihang gipangutana bahin sa iyang relasyon ni Abalayan. Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo. “There’s no pretension here. I mean, [this] is my 32 years already serving Cebu City. My colleagues should be very careful, very careful. But talking about political changes, of course so far, [it’s] the way I want,” matod niya. Si Abangan nitataw nga sa Oktubre pa ang filing sa certificates of candidacy. “October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",Unsa nga pamahayag ang gihimo ni Abangan nga gihisgutan sa artikulo?,"Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”",igo na,367,499,123,129
00963-012,963,P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit,"Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /",Asa gikan ang supply nga maabot sa Central Visayas sumala sa custodial debriefing?,Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip.,Luzon,1705,1890,137,142
00215-013,215,Hubog nagmotorsiklo ‘misungag’ sa kasugat nga laing motorsiklo,"Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban. Samtang ang ilang gikaengkuwentro ang laing motorsiklo nga gimaneho ni Romey Boday, 26 ug iyang angkas nga si Ingrid Bohol, 26, hinigugma sa drayber nga pulos taga Barangay Buanoy, Balamban. Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon. Si Bohol nga angkas sa iyang uyab ang misaysay nga kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo si Bobis sakay ang duha ka mga kauban niini nga wala magsul-ob og helmet. Gihulagway nga nag ikis-ikis ang dinaganan niini. Gikataho nga misugat na sa pikas lane sila si Bobis diin nagsubay si Boiser nga nagmaneho sa iyang Suzuki Gixer 150. Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada. Nasayran nga anaa sa kritikal nga kahimtang si Boiser nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center.",Kanus-a nahitabo ang disgrasya?,"Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024.","10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024",0,237,205,236
00871-013,871,Barangay konsehal napagan sa pagpusil,"Usa ka konsehal sa barangay ang samdan human napagan sa pagpamusil sa Purok Bayabas, Brgy. Poblacion, lungsod sa Compostela, alas 7:50 sa gabii, Sabado, Marso 23, 2024. Ang biktima mao si Benabaye Spencer, hamtong ang panuigon, minyo, barangay konsehal sa Magay, Compostela. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Lino Tryss Dacudao Casanova III sa Compostela Police Station, nasuta nga ang konsehal naigo sa liog. Ang suspek sa pagpamusil usa ka babaye nga sakop sa first responder sa Brgy. Poblacion sa Compostela nga si Antoinette Agasino Hidalgo, hamtong ang panuigon, dunay kapuyo ug molupyo sa dapit nga nahitaboan. Matod sa polis, ang suspek nga si Hidalgo ug ang kapuyo niini nga si Robert Balasabas, nagkalalis. Dugang pa, ang suspek niuli sa ilang balay ug nagkuha’g pusil nga gisud sa bag ug gibalikan ang iyang kapuyo. Apan ang kapuyo nga nakamatikod nga pusil ang gidala sa suspek, nidagan kini maoy hinungdan nga wa maigo sa dihang gipusil kini sa suspek. Ug ang si Spencer nga nagbarogbarog sa maong dapit, maoy naigo ug daling gidala sa tambalanan. Ang suspek, matod ni Casanova, nihimakak nga siyay nakaigo sa konsehal apan daghang saksi nga nakakita nga nitumbok kaniya. Hinuon, wa na ma-recover ang armas apan ang suspek gikatakda nga pasakaan og kasong frustrated murder.",Unsang barangay ang gikinanlan sa biktima nga si Benabaye Spencer?,"Ang biktima mao si Benabaye Spencer, hamtong ang panuigon, minyo, barangay konsehal sa Magay, Compostela.",Magay,169,274,87,92
00879-010,879,28 ka brgy. iduso sa state of calamity,"Giduso na ngadto sa Cebu City Council sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Council ang pagpaubos sa state of calamity sa 28 ka bukirang mga barangay sa Dakbayan sa Sugbo. Sa taho sa sibyaanang dyHP sa Sabado, Marso 23, 2024, gikutlo si disaster management office head Remigio Bayon nga niingon nga 28 ka bukirang mga barangay sa Cebu City ila nang giduso ngadto sa City Council aron ipaubos sa state of calamity. Kini tungod kay apektado na ang mao nga mga dapit sa nagpadayong epekto sa El Niño phenomenon nga nagdala og huwaw sa Sugbo. Wa hinuon nganli sa taho kon unsa kini nga mga barangay. Matod ni Bayon nga ila nang giduso ngadto sa Konseho ang resulosyon alang niini nga katuyoan nga gikinahanglan alang sa paggamit sa calamity fund sa Siyudad. Nagpaabot si Bayon nga ning semanaha, sa di pa mag-holiday alang sa Semana Santa, mapalabang na ang resolusyon. Sa sayo pa, si Mayor Cedie Abangan nipadayag sa iyang pag-uyon sa pagdeklarar og state of calamity sa mga dapit sa Siyudad nga apektado sa huwaw. “Nganong dili man? Nganong dili man. ?As I have been very much proactive on all of these,” kutlo sa Public Information Office (PIO) sa mayor atol sa usa ka program sa Facebook live sa mao nga buhatan. Niminos na ang tubig sa kasapaan ug dunay mga portion nga hapit na nihubas, labina ang Buhisan Dam nga usa sa mga nag-supply og surface water sa Metro Cebu Water District (MCWD). Sa miaging adlaw, giapil na sa Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa) ang Sugbo nga usa sa mga dapit sa Pilipinas nga nakasinati og drought kun huwaw. Sa wa pa kini, ang Sugbo giila lang nga ubos sa dry spell. Ang MCWD mismo niangkon nga nagkagamay ang ilang supply sa tubig sa kasapaan tungod sa nagpadayong kainit sa panahon. Apan gipaabot nga kini matapakan sa bulk water supply gikan sa ilang desalinated water supplier karong Abril. (REV)",Unsa ang giangkon sa MCWD bahin sa supply sa tubig sa kasapaan?,Ang MCWD mismo niangkon nga nagkagamay ang ilang supply sa tubig sa kasapaan tungod sa nagpadayong kainit sa panahon.,nagkagamay ang ilang supply sa tubig sa kasapaan,1658,1775,28,76
00484-005,484,‘Nangawat aron ibayad’,"Na-intercept sa pantalan sa lungsod sa Samboan, habagatan sa Sugbo ang trabahante nga nangawat og mga butang ug salapi sa iyang agawon sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, Lunes sa kaadlawon, Hunyo 11, 2024, kay matod niya, iya usab kini nga ibayad sa iyang nakawatan sa ilang dapit. Atol sa manhunt, nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Samboan, habagatang bahin sa Sugbo, ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental. Nakuha sa iyang posisyon ang bag nga iyang gisudlan sa mga butang nga gipanag-iya sa iyang amo nga naglakip sa iPhone, bulawan nga kwentas nga dunay pendant, itom nga pitaka ug kwarta nga mokantidad og P54,600. Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000. Usa sa ilang gidudahan ang iyang trabahante nga si Alonzoflores sanglit na missing na pagkabuntag dungan sa pagkawala sa nahisgutang kuwarta ug mga butang. Tungod niini, dali nga nihimo og pakisusi ang mga imbestigador sa Guadalupe Police Station pinaagi sa pagpangutana sa mga drayber sa habal-habal sa dapit. Usa kanila ang nitug-an nga nagpahatod kini sa Cebu South Bus Terminal nianang kaadlawon. Dali usab nga niadto ang mga polis sa terminal apan wala na nila maabti hinungdan nga nakig-alayon ang Guadalupe Police Station sa mga police station sa kalungsoran ug sa mga pantalan nga dunay barko nga mobiyahe sa Negros Oriental. Ilang gipaalerto ang mga polis nga kon dunay bayot nga mosakay patabok sa Negros nga giila nga si Jhonnylou Alonzoflores, ila kini nga ipa-hold. Tuod man, pasado alas 12 sa udto, nadakpan si Cuas sa pantalan sa Samboan ug nakuha gikan kaniya ang mga butang apan ang kwarta nagkuwang na. “Kaya lahat na police station sa south na may mga pier na papuntang Negros kase taga Negros man yan yung suspek. So na ano ng Samboan doon sa port, papunta na talaga siya sa Negros at doon sa Samboan sya nahuli,” matod ni Asis. Giangkon ni Alyas Asila nga duha pa lang ka buwan nga nahimo niya nga trabahante si Cuas human nihawa sa pikas nga tindahan nga silingan ra usab nila. Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat. Pamahayag sa suspek nga mangawat siya aron usab iyang ibayad sa iyang gikawatan sa ilang lugar. Kasong qualified theft ang ipasaka sa biktima batok sa suspetsado bisan sa pagpangayo'g pasaylo sa iyang amo.",Asa nga lugar ang may karaan nga kaso na ang suspek sa pagpangawat?,"Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat.",Tanjay City,2317,2494,75,86
00217-015,217,Gob. Abalayan: Probinsiya sa Sugbo lig-on,"""The state of the Province is strong in fact it is super strong. "" Garbo nga gipahibawo ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa iyang State of the Province Address (SOPA) diha sa Cebu Provincial Capitol, Social Hall sa Agusto 20, 2024. Gipasigarbo ni Abalayan ang moabot og P309 bilyones nga net assets sa lalawigan sukad sa Disyembre 31, 2023 nga nagbutang sa probinsya isip labing dato sa tibuok nasod, subay sa moabot og P74 bilyunes nga significant increase sa miaging tuig. Kini taliwa sa P500 milyunes nga pagkunhod sa national tax allocation sa 2023. Hinuon, nabawi kini pinaagi sa local tax collection. Subay sa datos sa kagamhanan, ang probinsiya nakuha ang P181. 9 bilyunes nga collection gikan sa fees ug charges. Sukad kini milingkod sa katungdanan, nagpadayon ang pagpatuman niya sa infrastructure projects, diin natala ang moabot 890 kilometros nga Provincial road projects ang nakompleto na samtang laing 219 kilometro nga barangay roads. Moabot sa 7, 858 ka solar lights na ang nakasiga sa 196. 45 kilometros nga barangay roads lakip sa 19 bridge projects. Sa bahin sa programa sa panglawas, pipila ka mga pasilidad ug hospital nga gi-upgrade. Gipasigabo usab ni Abalayan ang programa sa agrikultura, turismo ug ang bahn sa edukasyon. Sa uwahing bahin sa iyang taho, iyang gipasalamatan ang tanang sakop sa legislative office mga partner sectors, ug uban pa.",Kinsa ang nagpadagan sa State of the Province Address?,Garbo nga gipahibawo ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa iyang State of the Province Address (SOPA) diha sa Cebu Provincial Capitol,Cebu Governor Edlen Abalayan,67,202,24,52
01217-007,1217,4 patay sa aksidente sa da’n,"Duha ka mga pasahero sa usa ka van ang nangamatay human nawad-an og brake ang sakyanan sa Martes sa hapon, Enero 16, sa bukiran sa dakbayan sa Sugbo. Samtang sa Barangay Marigondon, Dakbayan sa Lapu-Lapu, adunay duha usab nga nangamatay sa dihang ang motorsiklo nga ilang giluwanan midasmag sa sementadong paril. (Lahi nga storya mabasa sa pahina 5). Base sa inisyal nga imbestigasyon sa Cebu City Police Office, Traffic Enforcement Unit (TEU) nga duha kamga tawo ang nangamatay sa vehicular accident sa Sityo Kamanggahan, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga biktima nga patay nang nangabot sa ospital mao sila si Mafalda Bucoy, hingkod, taga sityo Kamanggahan, usa lang ka pedestrian ug usa ka wala mailhi nga lalaki nga rider. Ang mga nangaangol giila nga sila si Talina Bulsico, taga sityo Kamanggahan; iyang silingan nga si Iliot Arpon Sr. , driver sa motorsiklo; Dionson Bugayong, hingkod, nagpuyo sa dapit; ug Ares Manalo, hingkod. Samtang ang driver sa van giila nga si Michael Manalocon Base, minyo, taga Donsol, Sorsogon. Sa pamahayag sa hepe sa TEU, Police Major Robert Abueva Lenon, ang van nga nagsubay sa dulhogon nga kalsada sa Brgy. Guadalupe dihang nawad-an og brake. Gihulagway nga naratol si Base ug wa na makahigayon pa og sirbato sa mga motorista sa unahan sa dihang wa na niya nakontrolar ang naghaguros nga sakyanan. Gikataho’ng upat ka mga motorsiklo ang gidaro sa van resulta sa pagkalagpot sa mga sakay niini. Padayon pa sab nga gikompirmar ang gidaghanon sa mga biktima nga nangaangol. Makita sa video nga kuha sa netizen nga si Martin Manalon nga usa sa mga motorsiklo maayong pagkagupok, samtang adunay usa ka lalaki sa may gutter ang wa na maglihok ug adunay dugo sa iyang ulohan nga bahin. Nagpasad sab sa kalsada ang nagkadaiyang mga butang sa mga biktima human sila madasmagi, nga timailhan nga grabe ang impact sa pagkadasmag. Samtang maayo’ng pagkapiyapi sa atubangang bahin sa van, diin matod pa ni Abueva Lenon, wa kini laing sakay gawas sa drayber. Ang hepe sa Guadalupe Police Station, Police Captain Ralph Manaloto, nagkanayon nga gikan sa gitrabaho nga usa ka subdivision ang nagmaneho sa van nga giingong iya sa subcontractor sa maong development project. Drayber sa van kasamtangan nga gitanggong sa Guadalupe Police Station. Gihikay na ang kasong reckless imprudence resulting to homicide and physical injuries and damage to property batok kang Base.",Kinsay laing sakay sa van gawas sa drayber?,"Samtang maayo’ng pagkapiyapi sa atubangang bahin sa van, diin matod pa ni Abueva Lenon, wa kini laing sakay gawas sa drayber.",wa kini laing sakay,1871,1996,88,107
00721-008,721,Parking area sa NAIA nasunog; 19 ka mga sakyanan apektado,"Di mominos 19 ka mga sakyanan ang nangadanyos sa sunog nga niigo sa parking area sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) Terminal 3 sa Pasay City. Sa usa ka pamahayag, ang Manila International Airport Authority (MIAA) niingon nga ang Rescue and Firefighting Division niini nideklarar og fire out ala 1:57 sa hapon. “Investigation into the extent of damage and the cause of the fire in the area is currently ongoing,” matod niini. Si MIAA General Manager Eric Range Princesa niingon nga ang parking area gipadagan sa usa ka pribadong concessionaire. Matod niya nga posibleng tungod sa grabeng kainit ang sunog tungod kay kasagbutan ang parkinganan. Wala maapektuhi sa sunog ang operasyon sa NAIA. /TPM/SunStar Philippines",Kinsa ang nagdeklara og fire out sa sunog?,"Sa usa ka pamahayag, ang Manila International Airport Authority (MIAA) niingon nga ang Rescue and Firefighting Division niini nideklarar og fire out ala 1:57 sa hapon.",Rescue and Firefighting Division,152,319,87,119
00250-005,250,2 ka kawatan nangasikop sa akto tungod sa 'marites’,"Nasakpan sa akto ang duha ka mga lalaki nga ninglungkab sa balay sa usa ka negosyante sa Barangay Catarman, Lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo, Martes sa kaadlawon, Agusto 13, 2024. Ang mga suspek giila lang sa mga pangalan nga Renato, 23, ug Sesmundo, 37, pulos taga Liloan apan sa managlahing barangay. Balay sa usa ka 'Francisca' ang gisaka sa maong mga kawatan atol nga wala ang tagbalay. Maayo na lang nga adunay mga sakop sa barangay tanod nga nag-roving niadtong higayona sa dihang usa ka concerned citizen ang nakamatikod nga adunay kasikas sa balay ni Francisca bisan nga wa diha ang tag-iya. Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system. Nasayran sa Liloan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Isles Buhian nga ang duha ka mga kawatan miagi sa comfort room human nila giguba ang rehas diha sa bintana. Ang mga dinakpan anaa na sa kustodiya sa Liloan Police Station. /DVG",Unsa nga mga appliance ang gidala sa mga suspek?,Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system.,flat-screen TV ug ang component sound system,604,790,141,185
00939-014,939,Bag-ong gikasal nawad-a’g P100K,"Bag-ong kasal wala na molahos sa plano nga honeymoon human gikawatan og P100,000 atol sa adlaw sa ilang pagkasal sa Brgy. Poblacion 2, lungsod sa Malabuyoc, Huwebes, Marso 7, 2024. Si Police Senior Master Sgt. Areston Cutad, imbestigador sa Malabuyoc Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang 29 anyos nga negosyante nga taga Brgy. Montañeza niabot sa simbahan, alas 5:45 sa buntag sa naasoy nga adlaw, uban sa iyang pangasaw-unom, kabanay ug mga higala. Ang iyang motorsiko gi-park atubangan sa simbahan duol sa kahoy nga mahogany alas 6:00 sa buntag. Human sa kasal, nidiretso ang bag-ong matiayon sa motorsiklo apan nakugang sila dihang pag-abli sa u-box sa motorsiklo, wala na didto ang ilang kuwarta nga gibilin. Nipadayon sila sa giamdam nga salosalo apan wala magdugay, niadto sa buhatan sa kapulisan aron pag-blotter. “Wala na sila maka photo opportunity sa kalihukan. Naguol ang bag-ong kinasal. . ” dugang ni Cutad. Matod ni Cutad, wala pa silay matumbok nga responsabli sa pagpanglungkab sa motorsiklo. Apan wala sab isalikway sa kapulisan ang posiblidad nga kaila sa biktima ang kawatan sanglit nakahibalo nga dunay dakong kwarta nga gibilin sa motorsiklo. Gipugos sa kawatan paglangkat ang lingkuranan sa motorsiklo. Ang kapulisan nakakuhag kopya sa CCTV camera apan layo kaayo sa nahimontangan sa motorsiklo hinungdan nga wala silay nakitang tawo.",Unsa ang gihimo sa kapulisan pagkahuman sa insidente?,Ang kapulisan nakakuhag kopya sa CCTV camera apan layo kaayo sa nahimontangan sa motorsiklo hinungdan nga wala silay nakitang tawo.,nakakuhag kopya sa CCTV camera,1253,1384,14,44
00525-017,525,"Papa, anak operator sa drug den","Amahan ug anak nga nag operate og drug den, ug laing usa ka tawo, nadakpan sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ug Negros Oriental Police Provincial Office uban sa 705th MC Regional Mobile Force Battalion 7 sa Larena Drive, Brgy. Taclobo, Dakbayan sa Dumaguete, alas 3:04 sa Lunes sa hapon. Ang mga nadakpan mao silang Jaymos Dayan, 54, usa ka electrician ug ang 32 anyos nga anak nga si Rev. Lakip sa nadakpan mao si Bogert Dayanan, 56, street sweeper sa dakbayan sa Dumaguete. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 6 gramos nga mobalor og P40,800 ug buy bust money, lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga nakadawat og impormasyon ang ilang buhatan sa Negros Oriental gikan sa concerned citizens labot sa maong drug den. Tungod ani ilang gipaubos sa tulo ka semana nga case buildup ug nasuta nga makabaligya ang amahan ug anak og 20 gramos matag semana. DALAGUETEMga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo, nakadakop sa ilang buy-bust og high value individual sa ilegal nga drugas. Ang suspek nasakmitan og 5. 12 gramos sa gidudahang shabu nga may gibana-banang standard drug price nga moabot og P34,816 ug .45 kalibre nga pistola nga dunay mga bala. Ang operation sa kapulisan ug PDEA nisangko sa pagkasikop ni alyas Kyle, minyo, taga Sityo Upper Village, Brgy. Cawayan, Dalaguete sa alas 11:45 sa buntag sa Martes, Hunyo 4, 2024 sa Sityo Dunggo-an, Brgy. Cawayan, Dalaguete Sugbo. Ang suspek taudtaud nang na validate sa mga sakop sa MDUE apan gihulagway nga idlas.",Pila ka pakete sa shabu ang nakuha sa mga operatiba?,"Nakuha sa mga operatiba ang lima ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 6 gramos nga mobalor og P40,800 ug buy bust money, lakip na ang mga drug paraphernalia", lima ka mga pakete,501,678,27,46
01317-012,1317,Mga OFW giabi-abi sa OWWA sa MCIA,"Kapin sa 30 ka Overseas Filipino Workers (OFWs) ang mainitong giabi-abi sa mga sakop sa Overseas Workers Welfare Administration (OWWA 7) sa usa ka programa nga gipahigayon sa Terminal 2 Arrival area sa Mactan-Cebu International Airport sa Sabado, Disyembre 23, 2023. Ang mga OFW sakay sa Emirates flight gikan sa Dubai nga niabot sa nasod mga alas 3:30 sa Sabado sa hapon. Isip tinuig nga kalihukan, ang Pamaskong Handog para sa mga OFW, sila gihatagan og mga token isip usa ka porma sa “Salamat”, matod pa ni OWWA 7 officer-in-charge Aurelio Mendez. Ang mga OFW maoy gikonsiderar nga modernong bayani sa nasod, dugang ni Mendez Ang OWWA 7 nag-organisar usab og raffle, nga nagtanyag og ganting salapi ug mga Christmas gift bags nga adunay mga Noche Buena packs.",Kinsa ang gi-considerar nga modernong bayani?,"Ang mga OFW maoy gikonsiderar nga modernong bayani sa nasod, dugang ni Mendez Ang OWWA 7 nag-organisar usab og raffle, nga nagtanyag og ganting salapi ug mga Christmas gift bags nga adunay mga Noche Buena packs.",OFW,551,762,8,11
00772-002,772,"Hubog ga-wild sa videokehan, nasikop","Usa ka lalaki gidakop ug gipriso sa kapulisan sa dakbayan sa Naga human nag-wild sa kahubog sud sa videokihan sa Purok Onion 2, Barangay South Poblacion, siyudad sa Naga, alas 12 sa tungang gabii, Huwebes, Abril 11, 2024. Ang suspek giila nga si Jeron Galura Delgra, 22, ulitawo, taga Purok Sili 2, Barangay South Poblacion. Siya girekamo sa tag-iya sa Lorn Idin Sari-Sari Store & KTV tungod sa pagpamuak sa screen sa TV hinungdan sa kahadlok usab sa ubang mga kustomer. Ang tag-iya nga si Alejang Galvanra Debheijer, 69, minyo, maoy nanawag sa kapulisan aron pagpadakop sa ilang kustomer nga nag-wild sa kahubog. Niresponde dayon ang kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Galvez Alajar hinungdan nga nasikop ang suspek. Sumala sa imbestigasyon, ang suspek nakatulog sa kahubog apan nakamata ug kalit nga gisumbag ang TV sa videoke machine nga way igong katarungan. Wa masayri kon nganong siya nag-wild og kalit. Ang suspek nga gikahinabi sa Superbalita Cebu niangkon nga siya hubog apan wa siya niangkon sa pasangil nga iyang gisumbag ang TV ug nabuak.",Kinsa ang suspek nga gidakop sa kapulisan?,"Ang suspek giila nga si Jeron Galura Delgra, 22, ulitawo, taga Purok Sili 2, Barangay South Poblacion.",Jeron Galura Delgra,222,324,24,43
00908-002,908,"Lolo nadasmagan sa multicab, patay","Dead on arrival (DOA) sa tambalanan ang 76 anyos nga lolo nga nadasmagan sa usa ka multicab sa provincial road sa Dapdap, Barangay Poblacion 3, siyudad sa Carcar, alas 4:00 sa hapon, Biyernes, Marso 15, 2024. Ang biktima mao si Dioscoro Delgra De Falcasantos, 76, minyo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Samtang ang multicab pick-up, gimaneho sa tag-iya niini nga si Jeremy Enaje Inigo, 56, minyo, ug taga Purok 2, Barangay Zaragoza, lungsod sa Aloguinsan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Police Cpl. Gonesto Inlao, ang assistant traffic investigator sa Carcar City Police Station, nasayran nga ang biktima naglakaw sa daplin sa karsada. Apan, matod pa nga wa ma bantayi ang biktima sa drayber sa multicab nga gikan sa Zaragoza, Aloguinsan hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nga nakabaton og kadaut sa iyang lawas ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar apan, ang biktima gideklarar nga DOA sa attending physician nga si Dr. Craige Inoc. Ang drayber sa multicab gikustodiya na sa kapulisan sa Carcar ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niya. (DVG)",Kinsa ang biktima nga nadasmagan sa multicab?,"Ang biktima mao si Dioscoro Delgra De Falcasantos, 76, minyo, ug molupyo sa naasoy nga dapit.",Dioscoro Delgra De Falcasantos,209,302,19,49
00348-016,348,"Nabalia’g kamot, tiil","Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.",Unsa nga mga parte sa lawas ang nabalian sa langyaw nga tinun-an?,"Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024.",kamot ug tiil,0,224,18,31
00174-006,174,LTO: Dakop na sa Lunes,"Way abiso nga lugway sa gitakda nga tagal sa paggamit sa improvised ug temporaryong plaka sa mga sakyanan ug motorsiklo karong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, ang Land Transportation Office (LTO) 7 molusad og operasyon sa pagpanakop sa illegal nga plaka sugod sa Lunes, Septiyembre 2, 2024. Kini taliwala sa kalibog sa ubang tag-iya sa mga motorsiklo ug sakyanan bahin sa implementasyon sa Circular No. VDM-2024-2721 o ‘The guidelines on use of improvised and temporary motor vehicles and motorcycle plates sa dili pa ang deadline. Sumala sa Circular No. VDM-2024-2721, ang paggamit sa temporaryong plaka nga magpakita sa MV File Number nga gitugotan ra alang sa mga motorsiklo nga napalit sa dili pa ang Enero 1, 2023. Nagpasabot kini nga ang mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit human sa gilatid nga petsa kinahanglan nga adunay awtorisasyon, ug ang dili pagbutang niini makadawat og multa nga P5,000. Apan sukad nga gianunsyo ang maong mando, ang LTO 7 sa Robinsons Galleria, Dakbayan sa Sugbo gihugpaan sa mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan bisan ang uban dili apektado sa mando. “Didto sa gipalitan nako og motor kay ingon man siya nga need na ko mukuha og authorization letter. Wa sab seguro sila kahibawo nga ang need ra kay 2023 hangtod 2024,” matod sa usa ka tag-iya og duha ka motorsiklo nga taga Dakbayan sa Sugbo nga nagpatago sa iyang ngan. Laing tag-iya sa motorsiklo nga adunay duha ka mga unit nilinya sa sanga sa LTO Robinsons Galleria gikan sa alas 10 sa buntag ug nagpadayon gihapon sa paghulat sa iyang turno sa alas 6 sa gabii sa Biyernes, Agusto 30, 2024.“Gahapon pa nako nahibaw-an gikan sa akong dealer ang bahin sa mando apan ang akong 2019 nga plaka lang akong nakuha, apan ang 2016 nag backlog. Mao nga nangutana ko sa dealer unsay buhaton, ug ang dealer miingon nga kinahanglan ko mangayo ug awtorisasyon gikan sa LTO,” matod sa tag-iya nga nadismaya human pagpasabot sa usa ka LTO nga empleyado nga ang motor nga napalit human sa Enero 1, 2023 ra ang kinahanglan og awtorisasyon. Samtang si Kobe Arleigh, 40, taga Brgy. Mabolo, Dakbayan sa Sugbo, usa ka habal-habal nga drayber, klaro nga nasabtan ang anunsyo human niya mabasa ang impormasyon sa usa ka Facebook post. Apan nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon sa LTO 7 Robinsons Galleria niadtong Huwebes, Agusto 22 tungod kay puno kini sa mga tawo tungod sa ‘miscommunication’ human makig-istorya sa uban nga co-riders nga niingon nga dunay na sila plaka sa wa pa ang Enero 1, 2023.“Hunahunaa alas 9 sa buntag pa naglinya unya nahuman gabii na pero naa koy mga nakastorya nga 2016 pa man ilaha,” matod ni Arleigh. “Hasol man gyud, ngano oras, trabaho namo, gasto pa og kaon unya mga pasmo na mi kay nganung dire raman pud gud sa Galleria nga kadaghang office sa LTO,” matod ni Arleigh. Sa pakisayod sa SunStar Cebu sa pipila ka mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan nga naglinya, sila nalibog sa apprehension nga gi-stress nga kon ipatuman sa LTO 7 ang Circular No. VDM-2024-2721 alang sa mga non-compliant nga adunay improvised plate, unsaon nalang ang mga backlog nga plate number sa mga napalit nga sakyanan ug motorsiklo sa dili pa ang Enero 1, 2023. KASAYSAYANSugod Septiyembre 1, 2024, mag-isyo ang LTO 7 og tiket sa mga sakyanan nga adunay sayop o homemade nga temporaryong plaka. Kini nahitabo bisan pa sa kapin 300,000 ka license plates nga wala pa makuha sa mga tawo. Niadtong Miyerkules, Agusto 21, gipahibalo sa LTO 7 ang bag-ong mga lagda sa paggamit sa temporaryong plaka sa usa ka memo nga gitawag nga Circular No. VDM-2024-2721. Kini nga mga lagda apektado ang tanang sakyanan sa Pilipinas. Ang Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 nagkinahanglan nga ang tanang sakyanang adunay improvised plate nga naghulat ug kapuli kinahanglan mangayo ug awtoridad o permit sa paggamit sa improvised nga plaka. Ang bag-ong memorandum gipuli ang kanhing Circular No. JMT-2023-2400, nga girevoke niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024. Ang Regional Director sa LTO 7, Rechris G. Belleza, miingon nga ang LTO dedikado sa pagsiguro sa kahilwasan sa mga motorista pinaagi sa pagkinahanglan nga ang tanang sakyanan sa dalan adunay hustong pag-ila. Abli ang LTO 7 Robinsons Galleria karong adlawa, Agusto 31, 2024. /CDF",Kanus-a nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon?,"Apan nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon sa LTO 7 Robinsons Galleria niadtong Huwebes, Agusto 22 tungod kay puno kini sa mga tawo tungod sa ‘miscommunication’","Huwebes, Agusto 22",2202,2370,88,106
00047-016,47,"Bag-ong nakagawas sa prisuhan, nadakpan","Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail (CCJ) ang nadakpan pagbalik sa buy-bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024, sa Sitio San Vicente, dalan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Aldion Alega, 31, residente sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima. Nakuha sa mga operatiba ang mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 130 gramos nga dunay standard drug price nga P884,000. Lima ka tuig nga nabilango sa CCJ si Alega sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug niadto lang Agusto nakagawas sa bilanggoan. Sa sulod sa bilanggoan, sumala sa kapulisan, iyang naamigo si alyas ‘Junpee’ nga maoy nag-agni niya nga inig gawas sa bilanggoan, mo-supply sa ilegal nga drugas. Hatagan siya og suhol sa pagbodega sa supply sa gidiling drugas ug gawas niini, hatagan siya og drugas nga siya maoy mobaligya. Ang iyang area nga baligyaan mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo diin makabaligya kini og 150 gramos matag semana, nasuta sa imbestigason sa kapulisan.",Taga-asa ang suspek?,"Ang suspek giila nga si Aldion Alega, 31, residente sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima.","Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima",274,369,55,94
01268-008,1268,210 ka pamilya nawad-an og pinuy-anan,"Duha ka dagkong sunog ang niigo sa managlahing dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa gabii, Enero 6, 2024. Sa kinatibuk-an, 210 ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan. Unang sunog nahitabo sa Sityo Kalapukan, Barangay Carreta, alas 9:21 sa gabii, niabot sa 3rd alarm. Gawas sa mga bombero sa siyudad sa Sugbo, nitubag sa alarma ang mga bombero gikan sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), nikabat sa 66 ka mga balay ang nasunog ug nagbilin sa danyos nga P4. 5 milyunes. Dugang sa CCFO, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Perlita Marmita nga gipuy-an ni Heart Marmol ug kaubanan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Fire Officer 3 Regie Bueno sa Bureau of Fire Protection-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga gawas sa balay ni Marmita nga kabahin sa 66 ka mga balay nga nasunog, ang 60 niini maoy hingpit nga naugdaw. Dili mominos 90 ka pamilya nga gilangkuban sa 400 ka mga tawo, ang nangapektuhan sa maong sunog. Hinuon, way gikataho nga napaso o nakalas sa maong sunog. Atol ning pagsuwat, ang BFP-CCFO nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog apan ilang gisubay ang posibilidad nga ‘electrical misuse. ’Samtang, ang ikaduhang sunog nahitabo sa luyo sa Wetlands sa Sityo Kanipaan, Brgy. Basak Pardo, alas 11:33 sa gabii ug gipasaka usab sa 3rd alarm. Sa imbestigasyon ni SF01 Annie V. Julve, fire investigator sa BFP-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa panimay nga gipanag-iya ni Marquez Noynay nga gipuy-an ni Miles Noynay ug mga kauban. Ang maong sunog nakaapekto sa 95 ka mga balay apan 90 niini ang hingpit nga naugdaw sa kayo. Dili mominos 120 ka pamilya nga gilangkuban sa 420 ka tawo, ang nawad-an og pinuy-anan. Nagbilin kini og P5. 26 milyunes nga danyos. Sama sa unang sunog, ang mga bombero nagsubay nga posibling ‘electrical misuse’ usab ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Naangol sa maong insidente si Dulce Eprol Marquina, 21, dalaga, kinsa nakaangkon og samad sa iyang agtang. Ang mga biktima sa duha ka mga sunog gipahiluna sa gym sa barangay samtang ang uban sa temporaryo nga mga gambalay. Gihatagan sila og ayuda nga pagkaon ug kagamitan sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO) ug sa kagamhanan sa barangay.",Kinsa ang tag-iya sa panimay nga nagsugod ang ikaduhang sunog?,"Sa imbestigasyon ni SF01 Annie V. Julve, fire investigator sa BFP-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa panimay nga gipanag-iya ni Marquez Noynay nga gipuy-an ni Miles Noynay ug mga kauban.",Marquez Noynay,1339,1551,154,168
00110-012,110,"Hepe sa tanod nga ‘kublan’ girakrakan, samdan","Girakrakan ang hepe sa barangay tanod sa Candulawan, Dakbayan sa Talisay sa wala mailhing armadong tawo sa atubangan sa barangay, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyember 12, 2024, apan kini naangol lang. Si Craige Balang, 42, igo lang nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug kalawasan apan wala makabsi sa kinabuhi bisan sa pagrakrak. Ang suspek sa pagpangrakrak giila nga si Benjamin Adolfo alyas Pilokoy, taga Sitio Iba, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagbarog siya atubangan sa barangay hall dihang kalit nga naabot ang suspek sakay sa motorsiklo ug walay daghang pangutana, gipa-uwanan siya og bala sa armas niini. Human sa pagpamusil daling nisibat ang suspek ug ang biktima gidali sa pagdala sa South General Hospital. Nasayran nga ang biktima gi-ambusan sab ni Pilokoy niadtong Agusto 10, 2024, alas 6:00 sa buntag, sa Brgy. Candulawan apan wala siya madutli kay ang bala giingong niuntol ra sa iyang lawas. Ang suspek mibahad ni nga patyon silang mga barangay tanod ug usa ka konsehal human namatay ang igsuon niini nga si Totoy Adolfo. Si Totoy gipusil-patay sa barangay tanod sa Candulawan tungod sa atraso. Apan mipasangil nsi Pilokoy nga apil ang tanang tanod sa pagpatay kang Totoy hinungdan sa pagpanimalos niini.",Kinsa ang nagpusil-patay kang Totoy?,Si Totoy gipusil-patay sa barangay tanod sa Candulawan tungod sa atraso.,barangay tanod sa Candulawan,1089,1161,26,54
00665-003,665,"Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol","Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).",Kinsa ang mga nangaangol sa aksidente?,Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo.,mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo,273,352,29,78
01286-014,1286,"Brgy. Guadalupe nakadawat og sakyanan, office supplies","Nakadawat ang Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar og bag-ong sakyanan ug office supplies gikan sa buhatan ni Secretary Godofredo Sylvian Matibag sa Commission on Filipino Overseas. Kini ang gipahibalo ni Matibag atol sa iyang pagbisita sa naasoy nga barangay sa Dominggo, Disyembre 31, 2023. Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program. Si Brgy. Kapitan Jeff Jorge Lawas sa Guadalupe uban sa mga sakop sa konseho, barangay health workers, mga barangay tanod, ug mga staff sa barangay ang ning-abiabi sa kalihim. Si Matibag nibutyag ning buwan sa Enero ipadala niya ang Toyota Revo ug ubang kagamitan sa brgy. hall sa Guadalupe. Ang programa ni Matibag gitumong nga makatabang sa komunikasyon sa mga migrant Pinoy sa ilang mga kabanay dinhi sa nasod.",Ngano nga importante ang Barangay Guadalupe sa programa ni Matibag?,Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program.,benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program.,295,398,47,103
01242-016,1242,"Wristband sa Sinulog sa Lalawigan, susihon","May mga personnel gikan sa Kapitolyo, lakip ang kapulisan, nga mosusi kon lehitimo ba ang wristband nga gigamit o gipakita sa mga Sugbuanon o bisita nga motan-aw sa Sinulog sa Lalawigan sa Dominggo, Enero 14, 2024. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa final coordination meeting sa Kapitolyo sa Huwebes, Enero 11, 2024. Gumikan sa gilantaw nga posibling pagpameke unya sa ipang-apud-apod nga writsbands sa matag lokalidad sa probinsya, lakip na ang tri-cities sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu, aron makalantaw sa Sinulog sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Subay sa listahan sa Kapitolyo, anaa sa 12,000 ka mga Sugboanon, lakip ang bisita nga gihatagan og color-coded wristbands aron pag-identify sa mga lugar nga kalingkuran niini. Kini base sa orihinal nga kapasidad sa complex. Apan matod ni Abalayan nga sanglit iyang gitugot nga libre ug mahimo’ng makalantaw ang tanan sulod sa CCSC, gikinahanglan gihapon nga susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband niini aron kalikayan ang tikas. “There will be personnel from the Capitol manning the entrance to check whether these are authentic or not; for the authentic wristbands you can safely pass but for those with manufactured, fraudulent, fake wristbands you will lose your wrists. So if you value your wrists, do not wear fake wristbands, klaro?” matod ni Abalayan nga nakapakatawa sa mga nitambong atol sa tigom. Giklaro sa gobernador nga dunay mga tawo nga i-assign sa mga ganghaan sa CCSC aron maoy mo-check sa legitimacy sa wristband. Hinuon, dili kini pagpasabot nga dili na makasulod ang mga walay wristband. Gipasabot ni Abalayan nga makasulod gihapon nga libre ang tanan, apan kinahanglan nga giyahan sa kapulisan ang mosulod aron dili moresulta sa overcrowding ug maglisod na pag guwa ang mga manan-aw ugaling dunay mga di maayo’ng hitabo. Subay niini, gipahibawo sa kagamhanan nga adunay moabot 73 ka mga medical personnel nga i-deploy atol sa kalihukan ugaling dunay nagkinahanglan og medikal nga atensyon.",Unsay kinahanglan buhaton aron kalikayan ang tikas?,"Apan matod ni Abalayan nga sanglit iyang gitugot nga libre ug mahimo’ng makalantaw ang tanan sulod sa CCSC, gikinahanglan gihapon nga susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband niini aron kalikayan ang tikas.",susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband,805,1021,134,184
01659-009,1659,PDLs makabotar na sa BSKE,"Mokabat sa 5,520 ka persons deprived of liberty (PDLs) sa Central Visayas (CV) ang makagamit sa ilang katungod sa pagboto sa umaabot nga Barangay ang Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Mao kini ang unang higayon nga makabotar ang mga PDL alang sa piniliay sa Barangay ug Sangguniang Kabataan subay sa mando gikan sa Korte Suprema sa 2022. Si Jail Superintendent Emanuel Jonel Penalosa, chief community relations service section sa Bureau of Jail and Management Penology 7 (BJMP 7) niingon nga ilang gisiguro nga ang mga kuwalipikadong PDLs makaapil sa proseso sa eleksyon. “Karon nagpadayon atong kahimtang sa atong mga pasilidad nga makaabot sa mga PDL kadtong mga registered voters gyud,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Sa mga kwalipikadong PDL nga botante, 4,679 ka lalaki, nga adunay 3,063 ka botante sa onsite ug 1,616 ka offsite. Samtang, adunay 841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye, nga gilangkuban sa 713 nga onsite ug 128 nga mga botante sa gawas. UNANG HIGAYONAng siyam ka panid nga hukom sa Korte Suprema, nga pinetsahan niadtong Marso 29, 2022, apan gimantala niadtong Agusto 30, 2022 nagbasura sa petisyon nga nagtinguha nga pugngan ang mga piniriso sa pag-apil sa 2016 nga eleksyon hangtod nga mahatagan og klarong mga giya. Tubag sa petisyon nga gisang-at ni Atty. Victor Aguinaldo, gibasura kini ug gilibkas ang partial temporary restraining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016, nga nagdili sa mga piniriso sa pagbotar sa lokal nga piniliay nianang tuiga. Ang mga mahistrado nakamatikod nga ang petitioner walay personal nga interes sa kaso, nga napakyas sa pagkab-ot sa mga kinahanglanon alang sa I Dugang pa, nakita sa Korte Suprema nga dili kinahanglan nga tukion ang mga substantibong isyu nga gipatungha sa petitioner. Tungod niini, hingpit nang mapatuman sa Commssion on Elections (Comelec) ang Resolution No. 9371, nga nagtugot sa mga piniriso nga magparehistro ug makabotar sa tanang umaabot nga lokal ug nasudnong piniliay. PROSESOAng mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar sa lokal nga eleksyon, naglakip niadtong nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso, mga indibidwal nga nagsilbi nga sentensiya nga wala pay usa ka tuig, ug kadtong nakonbikto sa rebelyon o sedisyon. Matod sa Comelec, ang mga PDL mahimong mogamit sa ilang katungod sa pagboto pinaagi sa specialized polling centers sulod sa ilang detention facility o pinaagi sa pagbisita sa regular nga voting precincts kon ang ilang rehistradong lungsod nga natawhan motakdo sa siyudad o munisipyo diin nahimutang ang prisohan. Sa mga kaso diin adunay labaw sa 50 ka mga botante sa PDL, ang mga espesyal nga polling center mahimong ibutang sulod sa mga bilanggoan. Kon kulang ang maong mga sentro, ang mga piniriso i-escort ngadto sa voting precinct sa ilang tagsa-tagsa ka barangay uban sa mga security personnel. Si Penalosa nitaho nga sa Central Visayas, adunay 41 ka gitudlo nga onsite voting centers sulod sa mga prisohan ug dugang 10 ka lokasyon ang gihikay alang sa offsite voting. Sumala sa BJMP 7, ang mga jail facility nga adunay onsite voting mao ang mosunod: Bohol District Jail-Male Dormitory (MD), Bohol District Jail-Female Dormitory (FD), Carmen District Jail, Talibon District Jail, Ubay District Jail, Tagbilaran City Jail, Argao District Jail, Bantayan District Jail, Medellin District Jail-MD, Medellin District Jail-FD, Tuburan District Jail, Bogo City Jail, Carcar City Jail, Cebu City Jail-MD, Cebu City Jail-FD, Cebu City Jail-Annex, Danao City Jail-MD, Danao City Jail-FD, Lapu-Lapu City Jail-MD, Lapu-Lapu City Jail-FD, Mandaue City Jail-MD, Mandaue City Jail-FD, Naga City Jail-MD, Naga City Jail-FD, Talisay City Jail-MD, Talisay City Jail-FD, Toledo City Jail-MD, Toledo City Jail-FD, Balamban Municipal Jail, Consolacion Municipal Jail, Minglanilla Municipal Jail, Bayawan District Jail, Dumaguete City District Jail-MD, Dumaguete City District Jail-FD, Guihulngan District Jail, Tanjay District Jail, Bais City Jail Canlaon City Jail, Mabinay Municipal Jail, Vallehermoso Municipal Jail, ug Siquijor District Jail. Ang correctional facility lamang sa Manjuyod District Jail sa Negros Oriental ang wala makadawat sa pagtugot sa Comelec, busa dili kini magpahigayon sa onsite voting alang sa mga PDL.",Kinsa ang mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar?,"Ang mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar sa lokal nga eleksyon, naglakip niadtong nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso, mga indibidwal nga nagsilbi nga sentensiya nga wala pay usa ka tuig, ug kadtong nakonbikto sa rebelyon o sedisyon.",nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso,2012,2279,81,151
00976-014,976,DJ ‘gi-rape’ sa 2 ka mga taga banko,"Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay sa usa ka FM station sa Sugbo “gitabangan og lugos” sa duha ka mga opisyal sa banko alas 2 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 1, 2024 sa Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Mga ngan sa mga suspek gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga polis samtang ang biktima di sab manganlan kay gawas nga menor, biktima usab siya sa abuso. Ang biktima nga si Deling (di tinuod nga ngan),17, taga Brgy. Liburon, Carcar City, tinun-an sa college, samtang ang mga suspek mao sila si Laborte, 28, bank supervisor, taga Brgy. Agus, Dakbayan sa Lapu-Lapu ug si Florencio, 24, account officer, taga Sitio Dunggo-an, Brgy. Bolinawan, Carcar City Si Police Lt. Col. Bryan ‘O Densing Amit, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang mga suspek ilang nadakpan sa hot pursuit operation alas 6:00 sa buntag sa ilang gipangpuy-an. Ang biktima uban sa iyang uyab, nga kauban sa trabaho sa mga suspek, maoy nagkuyog pag-report sa kapulisan. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagpaabot siya sa iyang uyab nga nagtrabaho sab sa banko nga gikataho’ng nag audit hangtod sa kaadlawon. Samtang nagpaabot siya, ang mga suspek nga hubog nibunlot kaniya, gibira siya sa likod sa banko dungan sa pagtabon sa iyang baba. Wala siya nakasukol sa duha ka mga suspek hinungdan nga nakuha ang iyang pagkababaye. Sa pag-abot sa iyang uyab, iya kining gisultihan sa nahitabo ug dali sila nga ningtaho sa police station. “Kompiyansa ang biktima kay kauban man sa trabaho sa uyab. Naunsa man gipugos naman siya pagbunlot,” dugang ni Amit. Ang biktima gipa-medical exam na sa kapulisan samtang sa Lunes ilang ipasaka ang tukma’ng kaso. Ang mga suspek wala ninghimakak sa hitabo apan lahi-lahi og mga pamahayag kabahin sa nahitabo.",Unsang oras nadakpan ang mga suspek?,"Si Police Lt. Col. Bryan ‘O Densing Amit, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang mga suspek ilang nadakpan sa hot pursuit operation alas 6:00 sa buntag sa ilang gipangpuy-an.",alas 6:00 sa buntag,684,927,201,220
00477-012,477,"Giilugan sa motor, gipusil sa carnapper","Gipusil sa carnapper ang usa ka lalaki nga iyang giilugan og motorsiklo sa 6th Street, Happy Valley, Brgy. Guadalupe, Siyudad sa Sugbo, alas 2:30 sa hapon sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Ang biktima giila nga si Allan Cruz, 50, taga Sitio Villa Bulsita, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit. Dugang sa kapulisan, gituparan kini sa laing nagsakay og motorsiklo ug giagaw ang motorsiklo sa biktima dayon gipusil. Naigo si Cruz sa iyang wala nga paa hinungdan sa pagkaospital. Nagpadayon ang hot pursuit sa kapulisan sa pagsikop sa carnapper ug pag-recover sa motorsiklo samtang gisuwat kining taho.",Unsa ang giingon sa imbestigasyon bahin sa biktima?,"Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit.",nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas,284,498,163,198
00223-011,223,"3 misukol sa polis, 1 patay","Usa ang namatay samtang duha ang naka ikyas atol sa engkuwentro sa kapulisan sa Lungsod sa Argao, Cebu sa sayo sa buntag, Martes, Agusto 20, 2024 sa Barangay Jampang, bukirang Argao, Sugbo. Nasayran nga ang mga sakop sa Intelligence Police ug warrant server sa Argao Police Station ang motunol unta og warrant of arrest ngadto sa subject nga si Robert Bontilao nga nag-atubang og kasong pagkupot og armas nga way lisensiya. Pag-abot sa mga polis sa maong dapit nakamatikod si Bontilao ug ang ig agaw niini nga si Kenn Derold Alamares Booc Bontilao lakip ang igsuon sa subject nga si Cleret Bontilao. MISUKOL Inay atubangon ang warrant server ug pagtahan sa kaugalingon sa malinawon nga paagi, namusil na hinuon hinungdan nga miresulta sa sinukliay sa bala sa dihang mibawos ang habig sa kapulisan. Nasamdan si Kenn Derold samtang ang managsuon nga sila si Robert ug Cleret ang nakahigayon sa pagsibat. Gidali sa pagdala sa Isidro Kintanar Memorial Hospital sa Brgy. Bogo, Argao si Kenn Derold apan nakabsan kini sa kinabuhi. Nakuha gikan sa namatay ang high powered firearm nga KG9 submachine gun. GRANADAIgo nga nauli sa police station ang team, nakadawat sila og tawag sa Argao Communication Center nga napahibawo nga adunay granada nga wa makabuto nga napalgan sa dapit diin nahitabo ang pinusilay. Nagtuo ang pulis nga gilabay kini sa suspek apan wa makabuto. Tungod sa maong explosibo nanawag pa og explosive ordnance disposal (EOD) technician aron paghipos sa maong granada. Nasuta nga wa kabuto ang maong granada gumikan kay gitaya na ang pin. TUNNEL Nakapakugang sa mga polis sa dihang gisiksik ang balay sa subject nga si Robert Bontilao diha sa sawog nga adunay agianan. Sa dihang gisulod kini, adunay pipila ka metros nga tunnel nga nasudlan sa team apan wa una sila molahos sa tumoy nga bahin tungod kay nangayo sila og back-up. Nianang pagka-alas 10 sa buntag mibalik ang kapulisan aron nga susihon ang nadiskubrehan nga langob apan dili na kini masudlan tungod kay dali nga gi-welding ang pultahan niini. Nagduda si Police Major Terrence Aguas, hepe sa Argao Police Station nga posibleng bodega sa mga ilegal nga mga butang ang maong gikubkob nga tunnel. Tungod niini nagkinahanglan nga mokuha una og search warrant ang kapulisan aron maablihan ang maong tagoanan.",Kinsa ang gitawag aron paghipos sa granada?,Tungod sa maong explosibo nanawag pa og explosive ordnance disposal (EOD) technician aron paghipos sa maong granada.,explosive ordnance disposal (EOD) technician,1364,1480,40,84
00504-008,504,"‘Hitman’ sa illegal drug personality, nadakpan","Giila sa kapulisan nga hitman sa usa ka drug personality, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa Labangon Police Station, Sabado sa gabii, Hunyo 8, 2024, sa Sityo Bonbon, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado giila nga si Rei Dagoc Dagohoy, alyas Rev, 33, taga Block 2, dan Magsaysay, Barangay Suba, siyudad sa Sugbo. . Nakuhaan si Rev og mga pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 10. 65 gramos nga dunay standard drug price nga P72,420. Lakip sa nakuha sa mga operatiba ang .38 nga kalibre nga pistola nga dunay tulo ka bala niini. Giingong gawas sa pagkalambigit sa gun-for-hire ni Dagohoy giingon mamaligya usab kini’g illegal nga drugas. Nabilanggo na kini sa Cebu City Jail ug nakagawas niadtong Marso 2024 sa kaso niini sa illegal nga drugas. Giandam na ang kasong kalapasan sa Sections 5 ug 11, Article II RA 9165 ug Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ang ipasaka nga kaso sa Labangon Police Station karong adlawa.",Unsang mga seksyon sa balaod ang giandam nga kasohan kay Rev?,"Giandam na ang kasong kalapasan sa Sections 5 ug 11, Article II RA 9165 ug Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ang ipasaka nga kaso sa Labangon Police Station karong adlawa.","Sections 5 ug 11, Article II RA 9165 ug Republic Act 10591",798,989,35,93
00887-007,887,"Forest, grassfire nabantayan sa bukid sa Argao","FOREST ug grassfire miigo sa usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Nakit-an sa mga residente ang pagsilaob sa mga kahoy ug kasagbutan sa Mt. Takliad, nga gihulagway nga lisod katkaton tungod sa ka taas sa mao nga bukid ug ka layo niini. Mga duha ka oras kini nga lakwon gikan sa labing duol nga karsada. Matod ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Inspector Rodger Ibana nga sukad kagahapon, ilang gi-monitor ang kayo. Sa mga alas 7 sa buntag sa Huwebes, Marso 21, wa nay nakita nga kayo sa mao nga bukid, apan wa pa masayri unsay hinungdan sa sunog.",Kinsay nakakita sa pagsilaob sa mga kahoy ug kasagbutan sa Mt. Takliad?,"Nakit-an sa mga residente ang pagsilaob sa mga kahoy ug kasagbutan sa Mt. Takliad, nga gihulagway nga lisod katkaton tungod sa ka taas sa mao nga bukid ug ka layo niini.",mga residente,120,289,12,25
01406-008,1406,"Gipusil sa kauban sa trabaho, angol","Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.",Asa nagtrabaho ang biktima ug ang suspek?,Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit.,sa pagpamaligya og karne sa dapit,399,449,16,49
01415-006,1415,"Bisan way hulga, seguridad higpitan","Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.",Kinsa ang nakigtagbo sa mga Muslim leader?,Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong.,Si Abad,951,1170,0,7
00785-012,785,Sunog miulbo pagbalik sa Sambag 2,"Human sa dakong sunog niadtong Lunes, Abril 8 sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nausban na sab pagkasunod adlaw, Martes, Abril 9. Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon. . Dali ra sab nga napawong ang kayo sa kabomberuhan nga nakamugna og kadaut sa balay ni Gardon nga gibana-bana nga mokabat sa P15,500 ang danyos. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa pag-ulbo pag-usab sa sunog. STATE OF CALAMITYGideklarar nga ipaubos sa state of calamity ang Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo human naigo sa sunog niadtong Lunes, Abril 8, 2024 nga nakaapekto sa tulo ka mga sityo nga naglangkob sa Kalubihan, Riverside ug Brupa nga naglibot sa Tuberculosis Pavilion. Ang insedente milamoy sa 104 ka mga balay ug 669 ka mga residente ang nawad-an sa ilang pinuy-anan. Gibana-bana nga mokabat sa P7,500,000 ang danyos sa sunog. Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9. Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente. Matod pa ni Balagulan nga adunay purohan nga mosaka ang gidaghanon sa mga nabiktima ilabi na nga nagpadayon pa ang ilang gihimong validation sa listahan. Dugang pa niya nga nagtagbo ang konseho ug nauyonan nga ipaubos sa state of calamity ang barangay aron mapadali ang pag-release sa emergency funds ug resources nga matunol ngadto sa mga apektado. REBLOCKINGMatod ni Balagulan nga sa pagkakaron, ang tanang apektadong mga residente anaa sa City Central National High School sa may Osmeña Boulevard sa dakbayan sa Sugbo. Adunay kinatibuk-an nga 231 ka mga pamilya sa pagkakaron. Giklaro niya nga dili una niya tugotan nga mobalik ang mga nasunogan nga motukod og balik sa ilang mga panimalay sanglit ipatuman nila ang re-blocking sa lugar. Si Eddie Gariando, 54, taga Sitio Kalubihan, nangayo og tabang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron ilang matukod pag-usab ang ilang balay. Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila. “We hope nga naay monetary assistance nga maabot namo para makasugod mig balik kay lisod gyud among sitwasyon,” matod ni Gariando. Ang mother-in-law ni Gariando nga si Tikya Garlando, 64, kinsa na-stroke, nihangyo sab og donasyon nga folding bed, kinsa nagsalig lang sa iyang wheelchair. ASSISTANCESi Perla Dicdiquin, pangulo sa Department of Social Welfare Services sa dakbayan, niingon nga isip unang lakang, ilang gipaneguro nga mabakwit ang tanang mga biktima ngadto sa tunghaan ug hatagan nila ang mga biktima og pagkaon sa tulo ka kan-anan sud sa unang tulo ka adlaw. Nag-apod-apod sab sila og disaster kits nga adunay sulod nga banig o habol nga banig nga ginama sa dahon sa pandan, balde, ug hygiene kits. Ang matag apektadong indibidwal makadawat ug lima ka kilong bugas ug de lata. Dugang pa, ang mga pamilya adunay katungod sa cash assistance ug housing materials sa 10 ka sheets sa galvanized irons ug 10 ka piraso sa plywood gikan sa City Government. Ang kinatibuk-an ug partially burned nga mga balay makadawat og P20,000; ang mga sharers ug mga nag-abang makadawat og P10,000; makadawat og P5,000 ang mga absentee owners o kadtong mga tag-iya sa balay nga wala nagpuyo. Base sa inisyal nga datos, adunay 89 ka balay ang totally burned, lima ka partial, 62 ka nag-abang, 37 ka sharer, ug 39 ka lodger. Sa laing bahin, si Balagulan niingon nga ilang gi-maximize ang magamit nga electric fan sulod sa mga classroom aron makapabugnaw sa mga nasunogan gikan sa grabeng kainit. PAG-ULBOSa report sa kabumberohan ang sunog niadtong Lunes nagsugod alas 3:57 sa hapon. Unya, giisa kini sa unang alarma sa alas 3:59 sa hapon, gisundan sa ikaduhang alarma sa alas 4:16 sa hapon, ug sa ikatulo nga alarma alas 4:23 sa hapon, niabot sa status nga under control pagka alas 5:01 sa hapon. Gideklarar sa Cebu City Fire Office nga kontrolado ang sitwasyon alas 8:22 sa gabii, ug hingpit napawong ang kayo pagka alas 10:16 sa gabii. Adunay tulo ka naangol nga mga indibidwal, lakip ang duha ka babaye nga nag-edad og 22 ug 26 anyos nga naglisod sa pagginhawa, ug usa ka 46-anyos nga lalaki adunay pilas sa wala nga tunga nga tudlo. Wala pa’y final report ang kabumberohan apan gitan-aw nila nga problema sa kuryente sa aircon nga depektuso maoy hinungdan sa sunog. Dugang pa niini, ang kahagip-ot sa mga karsada sulod sa maong dapit hinungdan nga milanat og pito ka oras ang ilang pagpawong sa kayo.",Pila kabuok ang mga miyembro sa pamilya ni Eddie Gariando?,"Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila.",walo ka tawo,2083,2187,15,27
00972-003,972,2 ka ‘tulisan’ nasikop,"Duha ka suspetsadong mga tulisan nasikop sa kapulisan sa managlahing mga dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024, sa aktong paghimo sa krimen. Nasikop ang giingong notadong tulisan ug kawatan sa mga sakop sa Mabolo Police Station nga nagdala og armas alas 10:30 sa Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024 sa Salinas Drive, duol sa usa ka pawnshop sa Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Range Antolin Abing, 19, taga Sanciangko St. , Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre .38 nga revolver nga dunay tulo ka mga bala. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, dunay babaye nga nagbarug duol sa usa ka bus stop sa Salinas Drive nga nagpaabot sa pag-agi sa modern jeep nga mobiyahe paingon sa Minglanilla. Apan ang grupo sa mga lalaki nisuway pagkuot sa bag sa biktima nga naa didto ang cellular phone niini. Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on hinungdan nga nangayo siya og pakitabang sa mga polis nag beat patrol sa duol. Dali nga ningresponde sila si Police Patrolman Vincent Labayan Labayen ug Police Patrolman Joey Abril Babia. Ilang nakuptan si Abing samtang ang iyang mga kauban nakadagan. Dugang ni Aficionado nga ang modus niining maong batan-on nga mga lalaki mao ang pagduol sa ilang biktimahon ug kuhaon ang cellphone dayong sibat. Nadakpan na kaniadto si Abing sa kasong robbery ug ilegal nga drugas ug bag-o lang nakagawas sa bilanggoan. GITULISUsa ka inn nga nahimutang sa dalan P. Aguinaldo Emelito, Barangay Kamagayan, Dakbayan sa Sugbo gitulis alas 7 sa Biyernes sa gabii. Dali hinuon nga nadakpan ang suspek nga giila nga si Jesse Dean Labbao Laberinto, 37, taga North Poblacion, dakbayan sa Naga. Positibo siya nga gitudlo sa cashier sa Crystal Inn sa Kamagayan. Matod sa biktima nga kalit lang nisulod sa inn ang suspek ug nirumbo sa front desk ug dayon og tion sa dala niini nga screw driver ug nideklarar og tulis. Nakuha sa suspek ang kwarta nga mobalor og P10,100 ug nisibat apan nadakpan dayon sa mga polis nga nag beat patrol sa dapit inabagan sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Henry Gutierrez. Nabawi usab ang kwarta nga iyang gitulis. Gisuwayan sa Superbalita Cebu ang pagkuha sa habig si Laberinto apan nagdumili na siya sa pagluwat og pamahayag. Apan iyang gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis sanglit kini pa ang labing unang higayon. Nahimo matod pa niya ang krimen tungod sa personal nga problema nga wa niya itug-an. Si Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga mohimo sila’g background investigation kon nabilanggo na ba kaniadto si Laberinto. Sa iyang nahibaw-an nagumon sa ilegal nga drugas ang suspek.",Kinsa ang suspek nga giila sa kapulisan?,"Ang suspek giila nga si Range Antolin Abing, 19, taga Sanciangko St. , Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo.",Range Antolin Abing,406,515,24,43
00158-013,158,Buho sa kasagbutan gihimong suyopanan,"Nakurat ang kapulisan sa diskarte sa mga adik nga naghimo og buho nga gihimong suyopanan og gidiling drugas sa Sityo Cambangyao, Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete. Nadiskubrihan kini human sa buy-bust sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado niadtong Sabado, Agust 31, 2024, ala una sa hapon. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang operasyon ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcment Agency (PDEA) 7. Ang ilang rumbo sa buy-bust mao si Maco Bayawa alyas Russue, 29, ulitawo apan may kapuyo ug kauban niini nga si Dean Piollo Baylon alyas Reigner, 32, ulitawo, pulos mga molupyo sa dapit. Ang poseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit sa usa ka gamay nga pakite sa shabu ngadto sa maong mga suspek. Sa dihang sila nadakpan, nakuhaan pa og dugang lima ka pakite sa gituohang shabu. Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas. Ang mga suspek nga gikahinabi sa Superbalita nagkanayon nga dugay na nga suyopanan og shabu ang buho sa kasagbutan apan dili sila ang naggamit niini.",Giunsa paggamit sa mga durugista ang langub nga nadiskobrehan?,Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas.,gihimong langub aron adto maagsuyop,912,1119,70,105
01222-015,1222,Higpit nga liquor ban ipatuman sa Sinulog,"Hugot nga gidili sa tibuok dakbayan ang pag-inom og ilimnong makahubog sa publikong dapit sa adlaw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024. Kini human nihimo og pamahayag si City Mayor Cedie Abangan nga nagpasiugda nga dili lang kini ipatuman sa rota sa Grand Parade sa South Road Properties (SRP), apil apan sa tibuok siyudad. Matod niya nga kini aron malikayan ang posibling kagubot ug kaguliyang sa publiko ilabina niadtong mahubog. “Now, those who will carelessly drink publicly, and you will cause commotion, you will be accountable, so you have to be responsible,”matod niya sa Martes, Enero 16. Matod sa mayor nga samtang hugot nga ipatuman ang pagdili sa publikong mga dapit, wala siya nagdasig o nagpasiugda nga mahimo’ng moinom og ilimnong makahubog bisan naa sa su’d sa mga balay. “They should be aware about it, because usually those who will cause commotion in the [parade] are those coming from houses (drunk),” dugang niya. Matod ni Abangan nga nakuha kini niya sa iyang kasinatian sa miaging Sinulog Festival, kanus-a usa ka palahubog niiduol kaniya ug kalit nga nagbutang og hugaw sa iyang nawong. “Kon walay liquor ban? Kahibawo ta unsay mahitabo. Naay time, ako gani mayor, naay niabot nga hubog kaayo, kabalo siya nga mayor ko, kahibaw ka unsay iyang gibuhat nako? Gihugawan niya akong nawong,” midugang siya. Matod niya nga dili siya moluwat og bisan unsang sinulat nga direktiba kalabot sa maong pagdili, sanglit aduna nay kasamtangang ordinansa sa Siyudad bahin niini ug nagkinahanglan lamang kini og higpit nga reinforcement. Base sa taho sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 2018, ang City Ordinance 1929 nagpahamtang og silot sa publikong paghuboghubog sa mga dapit sama sa kadalanan, eskinita, plaza, ug mga parke sulod sa dakbayan sa Sugbo. Giingon usab niini nga ang mga makalapas mahimo’ng mag-atubang sa tulo ka bulan nga pagkabilanggo, P1,000 nga multa, o ang duha, sa pagbuot sa korte. Sa laing bahin, giingon usab sa taho nga gidili usab ang pag-inom og ilimnong makahubog duol sa mga eskwelahan o ospital. Ang Section 12 sa City Ordinance 1413 o ang Liquor Licensing Ordinance nag-ingon nga “no liquor license shall be issued to any person, partnership, firm or corporation whose place of business is within the residential zone of urban areas and within 100 meters from the perimeter or property boundary line of any school or hospital. ”Dugang pa, si Abangan niingon nga ang pagdili sa pag-inom di magamit sa mga indoor area sa mga hotel, resort, restaurant, ug susamang mga establisemento nga gi-certify sa Department of Tourism nga “tourist-oriented. ”Sa buwag nga pakighinabi, si Konsehal Rosalito Juvelyn, kinsa maoy chairman sa committee on peace and order, niingon sa Martes nga bisan pa sa gipahibalo sa mayor, gikinahanglan nila ang executive order sa written form. Siya nihatag og gibug-aton nga sa pagpatuman sa liquor ban, kinahanglan nila nga susihon pag-usab ang mga permit nga gi-isyu alang sa liquor dispensing ug mga lisensya nga nagtugot sa pag-inom sa mga ilimnong makahubog.",Unsa ang giingon ni Mayor Abangan bahin sa mga tawo nga mag-inom sa publiko?,"“Now, those who will carelessly drink publicly, and you will cause commotion, you will be accountable, so you have to be responsible,”matod niya sa Martes, Enero 16.","you will be accountable, so you have to be responsible",477,642,78,132
00329-010,329,"Motor nabangga, 1 patay","Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human nabangga ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa center island sa Dalan F. Llamas, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala. Samtang nagsabotsabot, nag-inom sila ug pagka alas 3 sa kaadlawon nakahukom na nga manglakaw sakay sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. Gihimakak ni Pitz nga daghan sila og nainom ug pulos sila hubog sanglit usa ka botelya lang nga hard liquor ilang gipalit. Nag-una siya sa pagpadagan sa motorsiklo nga iyang gihulagway nga dili kaayo kusog apan pag-abot sa F. LLamas, giapas siya sa iyang kauban ug gipahibalo nga nabangga si Jesus. Hugot sad niya nga gihimakak nga naglumbaanay sila sa pagpadagan sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. “Dili pud kayo kusog among dagan kay ni menor man gani ko kay naa may eskina gud. Ni menor ko wala nako kabantay sa luyo kay nagsunod man na siya nako,” matod ni Calibo. Apan sa kuha sa CCTV video sa dapit, makita nga kusog ang dagan sa duha ka motorsiklo ug pag abot sa dapit, ang drayber nga naa sa ulahi nga motorsiklo wala na magsubay sa iyang lane ug didto nibangga sa center island nga maayong pagkalagpot sa drayber. Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet. Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Police Staff Sergeant Daniel Calica, imbestigador sa TEU sa CCPO, nga kusog gyud ang dagan sa biktima ug nakainom usab subay sa pamahayag sa iyang mga kauban. “Medyo kusog-kusog gyud siya kay og hinay pani diha rana iyang motor natumba,” matod ni Calica. Subling nanawagan ang kapulisan sa mga motorista nga kon makainom na labing maayo nga dili na mo-drive sa ilang mga motorsiklo aron sa paglikay sa disgrasya.",Unsa ang nahitabo sa ulo sa biktima tungod sa kakusog sa impact?,"Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet.",nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada,1492,1613,29,80
01462-009,1462,Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue,"Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.",Unsa ang kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan sumala ni Ocumen?,Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.,mga resulta sa diskusyon,2061,2259,28,52
00861-013,861,Anak napusilan patay sa amahan,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Ngano nasuko ang biktima sa iyang amahan?,Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan.,gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan,535,668,85,132
01557-017,1557,"Bayot ‘nanglubot,’ gidunggab, angol","Nakaangkon og mga samad dinunggaban sa ibabaw nga bahin sa iyang lawas ang usa ka 39 anyos nga bayot human dunggaba niadtong Sabado sa alas 11:35 sa gabii, Nobiyembre 11, 2023, sa maguwang nga lalaki sa 15 anyos lalaki nga giingong iyang sekswal nga giabusohan. Mga ngan gipugngan ning mantalaan kay naglambigit og sexual abuse. Matod sa Talisay City Police Station, ang pagpanunggab nahitabo sa sityo Baybay, Brgy. Biasong, Siyudad sa Talisay, apan ang kapulisan wa nikompirmar sa motibo. Ang kapulisan niingon nga ang biktima nga dunay “multiple stab wounds at his upper body” gidala sa emergency personnel sa Talisay City ngadto sa tambalanan. Ang suspek nga 19 anyos, taga sityo Ilang-Ilang, Brgy. San Isidro, dakbayan sa Talisay, nadakpan ug gi-turnover sa barangay tanod sa Biasong ngadto sa kapulisan sa alas 5:20 sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 12, 2023. Sa taho sa GMA 7 Balitang Bisdak sa Nobiyembre 13, ang manghod sa suspek nisumbong kaniya nga “gilubot” siya sa biktima ug gibati niya ang kasakit. Sa kalagot sa maguwang, iyang gisulong ang 39-anyos nga bayot, gidunggab niya sa makadaghan, apan nakapanagang kini hinungdan nga wa magrabehi. Matod sa Talisay police, naa na sa luwas nga kahimtang ang biktima.",Kinsa ang nagimbestiga sa maong panghitabo?,"Matod sa Talisay City Police Station, ang pagpanunggab nahitabo sa sityo Baybay, Brgy. Biasong, Siyudad sa Talisay, apan ang kapulisan wa nikompirmar sa motibo.",Talisay City Police Station,329,489,9,36
01236-001,1236,Suspek sa pagpatay ni coach J mitahan,"Nitahan sa Naga City Police Station niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, ang suspek sa pagpatay kang Sinulog voice coach Cleret Augustine Manapao, nga naila nga si coach “J”. Ang iyang lawas napalgan niadtong Disyembre 30, 2023 sa kaadlawon sa Sitio Palanas, Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Ang suspek giila nga si Rowena Manas, 21, taga Purok 2, Barangay Bitoon, lungsod sa Clarin, Misamis Occidental. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga niluwat og extra-judicial confession ang suspek diin iyang giangkon ang krimen nga siya ray naghimo. Matod ni P/Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga police, nga si Manas gikuyogan sa iyang maguwang nga si Hernan. Nihimo kini og extra judicial confession atubangan nila ni manlalaban Shiela Mangubat Manguiat ug Alpha Vit M. Maniago, nga iyang napatay si Manapao mga alas 11 sa gabii sa Disyembre 29 ,2023 sa may national highway sa Brgy. Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Duna silay wa pagsinabtanay hinungdan nga iyang natuok ang biktima. “Ang iyang giingon siya rang usa. But we are not closing the investigation. Kon duna pa bay additional nga mga suspects. But as of now naa naman siyay extra-judicial confession, amo na lang gipang verify, gi-validate kon tinuod ba tong tanan,” matod ni Abacay.",Kanus-a mitahan ang suspek sa pagpatay ni coach 'J'?,"Nitahan sa Naga City Police Station niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, ang suspek sa pagpatay kang Sinulog voice coach Cleret Augustine Manapao, nga naila nga si coach “J”.",Enero 12,0,176,65,73
01070-014,1070,Portion sa Osmeña Blvd. gisirhan,"Usa ka bahin sa Osmeña Boulevard temporaryong gisirad-an tungod sa kakuyaw sa pagtangtang sa skywalk sa maong dapit. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), niingon nga ang rason sa pagsirado sa Osmeña Boulevard tungod sa nakitang mga debris nga nangahulog sa istruktura. “Kuyaw kaayo mag sige ta og agi didto nya mangatagak ang parts sa skywalk,” ni Tonton. Matod niya sunod semana pa unta nila pasirad-an ang karsada, apan mas gisayo pa nila kini aron masiguro ang kaluwasan. Matod niya nga mao usab kini ang hinungdan nganong wa makapagawas og public notice ang Cebu City Transportation Office (CCTO). Gisirad-an sa CCTO ang usa ka bahin sa Osmeña Boulevard, gikan sa Arlington Pond Street duol sa CAP Art Gallery building paingon sa Fuente Osmeña Circle. Ang tanang sakyanan nga mopaingon sa Downtown (Jones) kinahanglang molahos sa F. Ramos St. , dayon moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , ug moliko sa wala sa Osmeña Blvd. Ang tanang sakyanan nga paingon sa Uptown (Capitol ug B. Babia St. ) kinahanglang moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , dayon moliko sa wala sa F. Ramos St. , ug sa katapusan moliko sa wala sa Fuente Osmeña Circle.",Unsa ang hinungdan nga ang Osmeña Boulevard gisirhan?,"Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), niingon nga ang rason sa pagsirado sa Osmeña Boulevard tungod sa nakitang mga debris nga nangahulog sa istruktura.",tungod sa nakitang mga debris nga nangahulog sa istruktura,117,309,133,191
00484-002,484,‘Nangawat aron ibayad’,"Na-intercept sa pantalan sa lungsod sa Samboan, habagatan sa Sugbo ang trabahante nga nangawat og mga butang ug salapi sa iyang agawon sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, Lunes sa kaadlawon, Hunyo 11, 2024, kay matod niya, iya usab kini nga ibayad sa iyang nakawatan sa ilang dapit. Atol sa manhunt, nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Samboan, habagatang bahin sa Sugbo, ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental. Nakuha sa iyang posisyon ang bag nga iyang gisudlan sa mga butang nga gipanag-iya sa iyang amo nga naglakip sa iPhone, bulawan nga kwentas nga dunay pendant, itom nga pitaka ug kwarta nga mokantidad og P54,600. Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000. Usa sa ilang gidudahan ang iyang trabahante nga si Alonzoflores sanglit na missing na pagkabuntag dungan sa pagkawala sa nahisgutang kuwarta ug mga butang. Tungod niini, dali nga nihimo og pakisusi ang mga imbestigador sa Guadalupe Police Station pinaagi sa pagpangutana sa mga drayber sa habal-habal sa dapit. Usa kanila ang nitug-an nga nagpahatod kini sa Cebu South Bus Terminal nianang kaadlawon. Dali usab nga niadto ang mga polis sa terminal apan wala na nila maabti hinungdan nga nakig-alayon ang Guadalupe Police Station sa mga police station sa kalungsoran ug sa mga pantalan nga dunay barko nga mobiyahe sa Negros Oriental. Ilang gipaalerto ang mga polis nga kon dunay bayot nga mosakay patabok sa Negros nga giila nga si Jhonnylou Alonzoflores, ila kini nga ipa-hold. Tuod man, pasado alas 12 sa udto, nadakpan si Cuas sa pantalan sa Samboan ug nakuha gikan kaniya ang mga butang apan ang kwarta nagkuwang na. “Kaya lahat na police station sa south na may mga pier na papuntang Negros kase taga Negros man yan yung suspek. So na ano ng Samboan doon sa port, papunta na talaga siya sa Negros at doon sa Samboan sya nahuli,” matod ni Asis. Giangkon ni Alyas Asila nga duha pa lang ka buwan nga nahimo niya nga trabahante si Cuas human nihawa sa pikas nga tindahan nga silingan ra usab nila. Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat. Pamahayag sa suspek nga mangawat siya aron usab iyang ibayad sa iyang gikawatan sa ilang lugar. Kasong qualified theft ang ipasaka sa biktima batok sa suspetsado bisan sa pagpangayo'g pasaylo sa iyang amo.",Kinsa ang suspek sa kaso nga nangawat?,"ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental.",Jhonnylou Cuartero Cuas,377,499,18,41
01469-017,1469,3 ka mga tulis miigo sa Cebu,"Tulo ka mga pagpanulis ang niigo sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023. Ang labing dako nga balor sa kantidad nga nakuha mao ang sa pawnshop nga nahimutang sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo. Ang Oro Sugbo gitulis sa upat ka mga tawo nga ningpaila’ng mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) nga pulos armado og tag-as nga kalibre sa armas alas 9:05 sa Sabado sa buntag. Sa kuha sa closed circuit television (CCTV) camera sa Oro Sugbo, makita nga kalit lang nangabot ang upat ka wala mailhi’ng mga lalaki nga pulos naka ball cap ug naka face mask. Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa. Ang duha nagsilbing look out samtang ang usa nisulod sa kahera nga maoy mikuha sa tanang bulawang mga alahas nga naa sa sulod sa estante gi-display. Lain usab nga lalaki ang nisulod niini sa dako’ng bag. Base sa timer sa CCTV, ang hitabo wa nilanat og dos minutos. Dali nga nanibat ang mga tulisan sakay sa duha ka mga motorsiklo nga naghuwat. Sigun sa mga saksi nga niliko patuo ang mga tulisan sa dalan Leon Kilat ug wala na sila nasayod kon asa paingon. Walay bisan usa ang nangahas sa pagtawag sa kapulisan samtang nagpadayon ang pagtulis tungod sa kahadlok. Gani ang duha ka mga guwardiya sa silingan nga tindahan ningtago sa sulod tungod kay wala silay issue nga armas sa ilang security agency. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mohatag og kwentada ang Carbon Police Station kon pila ang kantidad sa mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, apan base sa nangaging mga tulis, hayan minilyon ka pesos ang kantidad. SAKSIMatod sa usa sa mga tig-ayo og sapatos nga si alyas Cristitulo nga pag-abot sa upat ka mga tulisan gitiunan dayon siya og pusil dayon gipasibat. “Taas kaayo ang armas. Giingnan rako nga hawa diha. Nidagan nako didto kay pusilon pa lang ta, ako giingnan ang mga tawo nga ayaw mo'g agi diha kay gitulis ang pawnshop,” asoy niya. Samtang si alyas Tata nga tiglimpyo’g alahas nga nakakita sa tanang panghitabo nibutyag nga pagsulod sa mga suspek niingon, matod pa, ang usa nga “wanted ning guwardiya, mga NBI ni walay lihok. ”Base sa kuha sa CCTV, armado og M203 grenade launcher ug M4 rifle ang mga tulisan. Kini nga mga armas gi-issue lang alang sa military ug ubang law enforcers. Si Police Major Gai Offemaria, hepe sa Carbon police station, nibutyag nga dugay nga nakatawag og polis ang trabahante sa pawnshop. Milanat pa og pila ka minutos una sila nakapanawag sa Carbon Police Station. “Yan ang tingnan natin kung taga saan ito dahil mga high powered firearms yung dala nila. So i-conduct natin ang investigation,” matod ni Offemaria. Ila nga i-backtrack ang mga CCTV kay nagtuo siya nga planado ang pagtulis. Sa pangutana kon nganong walay polis nga nakabantay sa downtown area, matod ni Offemaria nga duna apan nag roving kini paingon sa laing block. Apan dunay usa ka polis nga gipatawag sanglit wala sa iyang outpost sa dihang nahitabo ang insidente. Siya nipasabot nga dunay gilakaw, apan gipasuwat siya og pagpasabot. TOLEDO CITYGipukaw sa mga tulisan ang usa ka kanhi labor leader ug iyang pamilya sa ala 1 sa kaadlawon sa Sabado sa Purok Bagay 1, Brgy. Jumawan, siyudad sa Toledo. Ang biktima giila nga si Tilde Aboc, 67, biyudo apan may kapuyo, retiradong trabahante sa Carmen Copper ug presidente sa usa ka labor group kaniadto. Ang biktima kuyog sa ginikanan sa iyang kapuyo nakamata sa ilang pagkatulog sa pag-abot sa tulo ka mga tawo nga nag-bonnet nga armado, nipahapa kanila. Gihimas sa mga tulisan ang bag sa biktima nga may sud nga mga alahas, kuwarta ug importanting mga dokumento. Human sa tulis, nanggawas sa main door ang mga tulisan pinaagi sa pagguba sa padlock gamit ang bolt cutter. Nanibat ang mga tulisan sakay sa usa ka puti nga awto ug wa na maabti sa kapulisan. Matod sa Toledo police ubos sa pagpangulo ni Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang mga tulisan nakasulod sa bentana nga glass sliding nga wa na-lock. Gibana-bana nga ang mga alahas nagkantidad og P500,000 samtang ang cash sama sab nga kantidad. Way naunsa sa mga biktima kay wa sila ningsukol. LILOANSamtang patay nang nakaplagan ang usa ka American national nga gibinaklid og gapos sulod sa ilang giabangan nga panimalay alas 6:05 sa buntag Sabado sa Purok Red Rose, Merit Hills Subd. , Brgy. Yati, lungsod sa Liloan. Ang biktima giila sa iyang asawa nga si Remrem Edgie Munoz, 72, retired chef. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon “tulis ug personal” ang motibo sa krimen nga ilang gisubay. Matod ni Venerandoyon nga ang asawa nga si Tinang Munez Munoz, 30, taga Venerandoog city, diha sa pikas kwarto natulog. Nakurat siya sa pagmata sayo sa buntag kay nakit-an niya iyang bana sa sawog nga walay panimuot nga nagkadugo ug dunay samad sa agtang. Gibinaklid sa paggapos ang duha ka mga kamot ug mga tiil. Nawala ang P1,200 cash, pitaka, nagkadaiyang ID ug importanteng butang. Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek. Ikaduhang motibo personal grudge kay ang biktima daghang gikaaway sa silingan kay matod sa asawa tungod sa batasan sa iyang bana.",Unsa ang posibleng nahitabo nga rason nganong napatay ang biktima?,Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek.,nisukol ang biktima,4918,4969,10,29
01528-001,1528,Kapitan sa Inayawan motabang sa kapulisan,"Ang barangay kapitan sa Inayawan, dakbayan sa Sugbo andam moabag sa imbestigasyon sa posibleng kalambigitan sa iyang duha ka mga tanod sa pag rescue sa duha mga suspek sa pagpatay sa usa ka sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 (RPDEU 7) nga si Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Kapitan Gorial Mikhael Bitoon nga niadtong Miyerkules sa kaadlawon, Nobiyembre 15, nga dunay kalit nga nangabot nga mga polis sa iyang barangay aron molusad og hot pursuit operation. Gi pick up ang iyang duha ka mga barangay tanod ug gidala sa police station kay maoy gitudlo nga ningtabang sa pagpaikyas kanila ni Atong Moratillo ug Delax Mactal. Iya kining gisusi ug gikahinabi ang deputy commander sa police station, lakip na ang team leader. Gisaysayan siya niini labot sa hitabo ug gitumbok ang iyang duha ka mga tanod nga maoy ningresponde dala ang sakyanan sa barangay sa Sitio Pagtambayayong, Brgy. Kinasang-an. Human mabati ang kasayuran, gisaad ni Bitoon sa kapulisan nga mohimo og imbestigasyon ug andam siya mokooperar ug naa ra sa iyang barangay ang duha ka mga tanod. “Ato usab gipanegurado sa kapulisan ang atong 100% nga pagsuporta ug kooperasyon para sa kasulbaran niining kasoha. Dili kita moundang sa pakig-alayon kanila bisan unsa pa mang orasa,” matod ni Bitoon. Ang maong pamahayag gihangop sa Police Regional Office 7. MASAYRANMatod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Pacia,hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sa nagpadayon nga imbestigasyon, dinhi masayran kon ang pagtabang sa duha ka mga tanod sa pag-eskapo sa mga kriminal kalapasan ba sa balaod. “Yes, their cooperation in the investigation will be crucial to know whether or not the actions made by the said tanods were intended to facilitate the escape of the suspects,” matod ni Abacay. Samtang usa ka pribadong indibidwal nitanyag og P50,000 nga ganti sa makatudlo sa nahimutangan nilang Moratillo ug Mactal. Ang gitanyag nga kantidad gihulagway ni Police Colonel Tiyan Callada, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo, nga dako’g matabang sa pagpangita sa mga suspek. Nibutyag si Callada nga miapil na sila sa manhunt operation. Gani dunay mga impormasyon nga naa sa probinsya ang mga suspek nga mao karon ang iyang gipatutukan. Tanang intelligence operatives sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nagtinabangay na pagpangita sa duha.",Kinsa ang barangay kapitan sa Inayawan nga andam moabag sa imbestigasyon?,"Matod ni Kapitan Gorial Mikhael Bitoon nga niadtong Miyerkules sa kaadlawon, Nobiyembre 15, nga dunay kalit nga nangabot nga mga polis sa iyang barangay aron molusad og hot pursuit operation.",Kapitan Gorial Mikhael Bitoon,296,487,9,38
01180-014,1180,"Nag-dirty finger gipasaylo, gikiha","Bisan sa pagpangayo’g pasaylo sa duha ka mga engineering student sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo ngadto sa mga polis nga naapil sa paghulagway nga nag-dirty finger, sila gipasakaan gihapon og kasong unjust vexation. Una nang niangkon si Cole Gemon Magsayo Magsino, 21, uban sa iyang barkada nga si Jesse Inego Magsombol Aboc nga nag kiatkiat lang sila. Apan ang pag dirty finger nila wala gitumong ngadto sa mga polis nga naa sa ilang luyo. Apan matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, leksyon kini sa tanan nga kinahanglan nga dili magbugalbugal aron dili mapasakaan og kaso. “This should serve as a warning to everyone nga be very careful in your actions because like this one, our police officers were religiously delivering their duties performing their duties, and you cannot insult them and you cannot just offend them by doing this very insulting actions,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga sa maong hitabo nga ang mga polis hugot nga nagbantay sa siguridad sa gawas sa Basilica Minore del Santo Niño apan ang duha ka mga tinun-an nagkiatkiat na kini. Gibadlong na sila sa mga polis apan wala mopatuo. Ang gihimo sa duha usa ka pag-insulto sa nakauniporme nga police officer nga mamahimong mapasakaan og kasong unjust vexation ubos sa Article 287 sa Revised Penal Code. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nagkanayon nga human nila madungog nga sensiro ang pagpangayo’g pasaylo sa duha, ila na kini’ng gipasaylo apan kinahanglan gihapon nga ikiha aron dili sundon sa uban.",Unsa ang gibuhat sa mga polis sa dihang nagkiatkiat ang duha ka estudyante?,Nipasabot si Abacay nga sa maong hitabo nga ang mga polis hugot nga nagbantay sa siguridad sa gawas sa Basilica Minore del Santo Niño apan ang duha ka mga tinun-an nagkiatkiat na kini. Gibadlong na sila sa mga polis apan wala mopatuo.,Gibadlong,988,1222,185,194
01550-007,1550,Feeding program gilusad,"Pormal nga gilusad ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang simultaneous Sugbo School Feeding Program sa tanang mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Subay sa talaan sa Department of Education (DepEd) sa probinsya, adunay 878,619 ka mga tinun-an sa kinder hangtod sa Grade 12 lukop lalawigan ang na enroll sa 1, 494 ka mga pampublikong tunghaan nga makabenepisyo sa maong programa. Ang pagpakaon sa mga tinun-an himuon matag adlaw sa tibuok school year o hangtod sa Hunyo 2024. Atol sa maong kalihukan, nagpasalamat ang gobernador sa tabang sa mga pribadong sektor lakip na sa mga ginikanan ug magtutudlo. “Ang NFA gipakomiter nako nga kinahanglan makahatag sa gikinahanglan nato nga ang usa ka kilo nga NFA nga bugas makahimo na og more or less 35 ka mga cups o bowls aning pospas. Apan niingon ang PTA nga sa sunod adlaw pwede Gov, lahion na pod namo dili pospas. Niingon ko naa nana ninyo basta ang kondisyon nako makakaon gyud ang tanan nga mga estudyante gikan sa kindergarten kutob sa K-12,” matod ni Abalayan. “Kinahanglan magpadayon ni kutob mahuman ang klase kutob sa Hunyo,” dugang niya. Nahimong pilot area sa feeding program sa probinsya ang Tabogon Central School nga gitambungan sa 800 ka mga tinun-an. Si Dr. Farnacio Bajala, regional director sa DepEd-7, nagkanayon nga dugay nang nag-atubang sa dakong hagit sa malnutrisyon ang kabataan nga dako og epekto sa ilang performance ug focus sa pagtuon. “Actually its been a perennial problem of the Department of Education kani gyu’ng health. Ang pagpanghatag nato og ayuda, apil na nga gihisgutan unsaon gyud pagsulbad ang problema sa malnutrition, unsaon pagsulbad nga ang feeding program dili lang sa pipila ka mga bata but dinhi nagsugod gyud sa Sugbo,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 15, 2023 pinaagi sa Cebu Provincial Information Office.",Kinsa ang regional director sa DepEd-7 nga naghisgot bahin sa malnutrisyon?,"Si Dr. Farnacio Bajala, regional director sa DepEd-7, nagkanayon nga dugay nang nag-atubang sa dakong hagit sa malnutrisyon ang kabataan nga dako og epekto sa ilang performance ug focus sa pagtuon.",Dr. Farnacio Bajala,1245,1442,3,22
00726-006,726,P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust,"Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.",Pila ang timbang sa duha ka dakong pakite sa shabu?,"duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000.",100 gramos,1220,1317,45,55
00210-001,210,"Dul-an sa P4M drugas, nasakmit","Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 atol sa simultaneous anti-criminality operations (Sacleo) gikan sa Agusto 19 ngadto 21, 2024 sa Cetral Visayas nga niresulta sa pagkasikop sa 320 ka mga tawo. Kini ilang gihingusgan subay sa ilang pagpangandam sa seguridad alang sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Sa maong operasyon, nakasikop ang kapulisan og 85 ka nga drug pushers ug pagkasakmit sa 581. 21 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,952,228. 00. Gihingusgan usab sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms nga tungod ani nakaimbargo sila og 111 ka dili lisensyado nga armas. Dako kini'g kalampusan sa pagpugong sa kaso sa pagpamusil sa tibuok rehiyon 7, ilabi na atol sa kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong Agusto 25, 2024. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga bisan paman nga wala sila maka-monitor nga dunay hulga sa siguridad sa Pasigarbo apan wala nila wad-a ang posibilidad nga dunay mopahimulos sa panahon. Tungod niini duna silay gihimo nga contingency plans nga nakaandam na kung dunay insidenteng mahitabo. “These operations are intentionally launched to pave way for a secure landscape for the Pasigarbo sa Subo 2024,"" matod ni Abad. Ang mga nadakpan nga mga suspek kasamtangan nga gipangbalhog sa custodial facilities sa lainlaing police stations sa Central Visayas.",Unsa ang total nga balor sa ilegal nga drugas nga nasakmit?,"Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 atol sa simultaneous anti-criminality operations (Sacleo) gikan sa Agusto 19 ngadto 21, 2024 sa Cetral Visayas nga niresulta sa pagkasikop sa 320 ka mga tawo.",P4 milyunes,0,258,10,21
01174-003,1174,80 ka balay sa Talisay naugdaw,"Nikabat sa 80 ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Purok Kamungay, Sitio Libra, Barangay Poblacion, dakbayan sa Talisay pasado alas 8 sa buntag sa Miyerkules, Enero 24, 2024. Matod ni Fire Officer (FO1) Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office (TCFO), ilang nadawat ang alarma sa sunog alas 8:10 sa buntag ug ilang gisaka sa 1st alarm pagka alas 8:12 sa buntag. Tungod sa kakusog sa kayo nga nikaon sa kabalayan nga ginama sa light materials, gisaka pa sa 2nd ug 3rd alarm sa pagka alas 8:18 ug alas 8:23 sa buntag. Kini maoy hinungdan nga ang mga bombero sa Metro Cebu sama sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu ningresponde na. Gideklarar nila nga under control sa pagka alas 9:12 sa buntag ug nianang alas 9:20 sa buntag hingpit nang napawong ang kayo. Gibana-ana sa kabomberuhan nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa sunog ug nakaapekto og di mominus 120 ka mga pamilya. SINUGDANANUnang migawas nga impormasyon nga didto sa panimalay ni Elmer Demesa nagsugod ang kayo apan hugot niya kining gihimakak. Matod ni Demesa nga imposible kaayo nga sa ilaha magsugod ang kayo tungod kay bag-o pa siya nakalakaw. Iyang gisiguro nga naka off ang tanang appliances ug wala usay nagluto. “Ang ilang giingon nga niulbo kuno nga wala man koy giluto diha nga koan nya mao pasad ang paglakaw nako. Ang akong asawa naa sad gilakaw,” matod ni Demesa. Si Bido Buenafe, usa sa mga biktima sa sunog, nibutyag nga didto nagsugod ang kayo sa balay sa lain nilang silingan (gipugngan ang ngalan). Matod niya nga ang unang nakabantay nga niaso na ang balay sa ilang silingan mao ang iyang asawa hinungdan nga iyang gipahibawo ang tagbalay nga miulbo na ang kayo. Gibutyag usab ni Buenafe nga maka lima na kini ka higayon nga nasunog ang balay sa ilang silingan ug ning katapusan daghan na gyud ang napagan. Sa miaging mga insidente, ang mga anak sa ilang silingan giingong nagduwa og lighter ug pusporo ug magdaub sa sulod sa ilang balay. “Paggawas nako, Sir, gikan ko sa amoa kay natulog ko, nakita nako ang kayo nga gikan sa ilahang _____ nga nagsugod sa second floor. Ako nana gibadlong kay ikalima naman na nasunog ang ilang balay. Karon ang ikalima nga nadayon na gyud nga daghan na naamong,” matod ni Buenafe. NASAAG?Nasagmuyo si Buenafe nga duol ra unta kaayo ang bombero nga malabay ra gani og bato apan wala dayon makaresponde kay nasaag kay didto miagi sa luyo nga matod niya, mahimo unta nga moagi sa Larawan beach. Si FO1 Godinez nibutyag nga mohimo pa sila’g imbestigasyon kon asa sa duha ka mga balay nagsugod ang kayo. Ilang ipatawag ang duha ka mga tagbalay. Si Attorney Ghen Maghanoy, city fire marshall sa Talisay City Fire Office, nagkanayon nga wala silay nakitang problema sa agianan kay maka-access ra sila apan ang kakusog sa hangin ang ilang nakita nga problema. “Pwerte gyud kusoga sa hangin, nag bali-bali,” matod ni Maghanoy. Kasamtangan nga gipahimutang sa gymnasium sa dakbayan ang mga apektadong pamilya ug gihatagan na usab og hinabang sama sa pagkaon sa City Social Welfare and Services. HINABANGAng barangay nanghatag na og mga packed lunch alang sa mga pamilyang naapektuhan sa sunog nga kasamtangang nag-estar sa makeshift tents sa Poblacion gym. Atol ning pagsuwat, ang City Social Welfare Development Office (CSWDO) team nagpadayon pa sa pag-assess ug pag-validate sa lugar ug sa ilang tagsa-tagsa ka pamilya. Nagtukod usab og medical station uban sa mga doktor ug nars aron mahatagan og tabang medikal ang mga nasunogan.",Sa kanus-a na-deklarar nga under control ang sunog sa Talisay?,Gideklarar nila nga under control sa pagka alas 9:12 sa buntag ug nianang alas 9:20 sa buntag hingpit nang napawong ang kayo.,alas 9:12 sa buntag,670,795,43,62
00826-002,826,"Kapin P4M shabu, nasakmit; 4 sikop","Kapin sa P4 milyunes nga illegal nga drugas ang nasakmit ug upat ka mga tawo ang nasikop atol sa managlahing anti-illegal drug operations sa Metro Cebu sa Martes, Abril 2, 2024. Unang nasikop sa alas 6:51 sa gabii sa Sitio San Rafael, Barangay Tangke, dakbayan sa Talisay, ang usa ka 17-anyos nga high-value individual (HVI) gikan sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, kansang ngan gipugngan tungod kay menor de edad, ug ang iyang kauban nga si Kareen Tracy Gozon, 42, taga Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo. Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000. Sa pagka alas 10:45 sa gabii, ang buy-bust sa DEU sa Minglanilla Police Station, pinangulohan ni Lieutenant Edcel Gozum, ug PDEA 7 niresulta sa pagkasikop sa 48-anyos nga si Kile Grafil alyas Gravino, security guard nga taga Purok Magbanwa, Barangay Pulpogan, lungsod sa Consolacion, ug ang iyang kauban nga si Buddy Grefalda, 47, construction worker nga taga Purok Campo Drive, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang gituohang shabu nga motimbang og 501 gramos ug mobalor og P3,406,800. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa Minglanilla Police Station nga si Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, namahayag nga ang raiding team nakigtransaksyon kang Grafil aron mopalit og illegal nga butang gikan kaniya nga mobalor og P2,000. Human ihatag sa poseur-buyer ang kuwarta ngadto sa mga suspek bugti sa drugas, gisikop dayon kini sa mga polis ug gikuha gikan kang Grafil ang laing tulo ka medium-sized ug lima ka dagkong pakete sa shabu nga gibutang sa iyang bag. Nakuha usab gikan kang Grefalda ang usa ka gamay nga pitaka nga adunay sulod nga tulo ka medium-sized nga shabu. Si Elcamel niingon nga si Grafil natanggong usab sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) niadtong 2011 tungod sa paghupot og illegal nga mga drugas, apan gibuhian siya niadtong 2019 isip kabahin sa plea agreement. Hinuon, gipadayon niya ang iyang mga kalihokan sa gidili nga droga, ug ang iyang kontak sa droga mao ang kanhi piniriso sa CPDRC nga ginganla’g “Ronaldo”, kinsa gibalhin na sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City.",Unsang orasa ug adlaw nasikop ang 17-anyos nga HVI sa Talisay?,"Unang nasikop sa alas 6:51 sa gabii sa Sitio San Rafael, Barangay Tangke, dakbayan sa Talisay, ang usa ka 17-anyos nga high-value individual (HVI) gikan sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, kansang ngan gipugngan tungod kay menor de edad, ug ang iyang kauban nga si Kareen Tracy Gozon, 42, taga Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo.",6:51 sa gabii,178,534,22,35
01109-016,1109,Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus,"Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.",Unsa ang description nga gihatag sa biktima?,"Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City.","hamtong, adunay kapuyo",362,458,38,60
01010-011,1010,"Ex-con gipusil, patay","Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.",Asa dapit nagpuyo si Jherson Eutiquia Landicho?,"Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan.","Doña Christina, Banawa sa Guadalupe",186,318,61,96
00615-001,615,P18M danyos sa 2 ka sunog,"Duha ka mga sunog ang ning-ulbo sa managlahing mga dapit sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 15, 2024. Unang insidente nahitabo alas 5:45 sa hapon sa usa ka bodega nga dunay sulod nga mga plastik sa District 1, Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion. Dili mominos sa P17. 5 milyunes ang danyos sa maong sunog ug usa ka empleyado nga giila nga si Tilde Dumapias, 21, naangol. Matod ni Fire Officer 2 Serging Dumaraos, fire investigator sa Consolacion Fire Station, nga si Emeniano Jorge Dy maoy tag-iya sa 1-storey warehouse building nga nahimutangan sa Marscel Manufacturing Corp. Alas 6:46 sa gabii nakontrolar ang kayo ug alas 8:06 sa gabii hingpit nga napalong. Padayon pa ang imbestigasyon sa kabumberohan aron masayran kon unsa ang hinungdan sa sunog. Sa pagka alas 10:27 sa gabii, laing sunog niigo sa Villagonzalo 2, Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, diin duha ka mga panimalay ang nangasunog. Ang kayo hingpit nga napalong alas 10:54 sa gabii ug gibana-bana ang danyos nga P696,000. Ang insidente maoy hinungdan sa pagpabakwit sa 113 ka mga tawo. Tulo ka mga tawo ang nangasamdan sa sunog nga giila nga sila si Davinder Tiburcio Jovani, kinsa adunay samad sa tuo nga kamot; Emmarie Dumarig, kinsa mibati og kasakit sa ubos sa iyang buko-buko; ug Cynthia Eprol Dumlao, kinsa nakaangkon og abrasion sa iyang tuo nga kamot. Si Fire Officer 2 Lycel Ariadne Calixtro niingon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa pagsuta sa hinungdan sa sunog.",Kanus-a nahitabo ang mga sunog sa Metro Cebu?,"Duha ka mga sunog ang ning-ulbo sa managlahing mga dapit sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 15, 2024.","Miyerkules, Mayo 15, 2024",0,100,74,99
00538-012,538,"32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay","Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.",Unsay nahitabo sa kuyog sa biktima sa dihang nahitabo ang insidente?,Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.,Wala na igkita ang kuyog sa biktima ,1243,1307,0,36
01129-009,1129,"Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi","Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.",Asa gidala ang biktima human sa aksidente?,"Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.",tambalanan,759,889,66,76
01082-015,1082,"3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol","Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /",Asa paingon ang motorsiklo sa dihang wala kini nakontrolar?,Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada.,pikas nga lane sa kalsada.,609,705,70,96
01686-001,1686,Official website sa Ubos Balay-Balauranan gi-hack,"Laing website sa kagamhahan ang biktima sa hacking. Kini ang website sa House of Representatives (www. congress. gov. ph) nga gi-hack sa usa ka anonymous user “3musketeerz” sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Ang atubangang panid sa website nagpakita sa usa ka troll face meme, ang iskedyul sa mga miting sa komite giusab, ug ang seksyon sa mga photo journal ug mga press release gidaot sa usa ka troll face nga mga hulagway. Sa usa ka pahayag, si Secretary-General Efipanio Pinol niingon nga ang opisyal nga website sa Ubos Balay-Balauranan nakasinati og “unauthorized access. ”“Immediate steps have been taken to address the issue, and we are working closely with the Department of Information and Communications Technology (DICT), Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC), and law enforcement agencies concerned to investigate the matter,” pamahayag ni Pinol. Ang Kamara nipagawas og pahimangno sa publiko nga magmatngon sa bisan unsang komunikasyon nga giingong gikan sa House of Representatives. “While we work to restore the website fully, we ask for patience and understanding. We are committed to ensuring the security and integrity of our digital platforms, and we will implement additional measures to prevent such incidents in the future,” matod ni Pinol. Kini ang ikatulo nga dagkong cyberattack sa usa ka ahensya sa gobiyerno sa Pilipinas. Niadtong Septiyembre, gi-hack ang Philippine Statistics Authority (PSA) ug sayo ning buwana, gi-target usab ang Philippine Health Insurance Corp. (Philhealth). “For the moment, we advise the public to be cautious of any suspicious emails or communications that claim to be from the House of Representatives,” dason ni Pinol. Ang PSA ug Philheath hinahinay na nag-recover sa ilang website hangtod nibuto na usab kining ulahing cyber attack. .Official website sa Ubos Balay-Balauranan gi-hack",Kinsa ang nag-hack sa website sa House of Representatives?,"Kini ang website sa House of Representatives (www. congress. gov. ph) nga gi-hack sa usa ka anonymous user “3musketeerz” sa Dominggo, Oktubre 15, 2023.",3musketeerz,52,203,108,119
01200-008,1200,250K ka debotos miapil sa Walk with Mary,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño. Bisan pa sa pagtaligsik, wala kini makabalda sa mga deboto ni Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), malinawon ug hapsay ang Walk with Mary. Gisunod nila ang oras nga gitagana nga maabot ang mga imahen sa Basilica alang sa Traslacion. Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary. “Magpasalamat kami sa kooperasyon sa tanan kay kasabot gyud mi sa gibati sa tanan ilabi na kay kini usa ra gyud ka panghitabo sa usa ka tuig nga gusto gyud moduol, gusto gyud mosulod sa karosa. Nagpasalamat mi sa ilang pagpaminaw, sa atong mga hangyo nga dili lang gyud nato maalihan ang atong karosa ug ma beat ang oras,” matod ni Baculo. Way nadawat nga report ang kapulisan nga dunay nabiktima sa kuot o kaha kawat atol sa kalihukan. Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam. Dili pa siya makabutyag kon siyento porsiyento na bang andam ang ilang mga security plan sanglit wala pa hingpit magsugod ang maong kalihukan. Awhag lang niya sa publiko nga motuman lang sa lagda nga ilang iimplementar aron maangkon ang hapsay ug luwas nga Sinulog 2024.",Unsa ang rota sa Walk with Mary?,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño.",gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño,0,297,167,296
01369-003,1369,Drugas ‘motibo’ sa pagpatay,"Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.",Kinsa ang nanawag sa kabanay sa biktima?,"Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil.",kauban ni Buena,1299,1593,250,265
01235-017,1235,"Polis ‘utangan, nanulis’","Dul-an sa P1 million ang giingon nga utang ni Police Patrolman Arman Jertano tungod sa iyang pagkagumon sa sugal nga e-sabong ug gituohang maoy nitukmod kaniya sa binugtong nga pagtulis sa usa ka sanga sa kooperatiba sa Dakbayan sa Toledo niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, 2024. Nisuway pa unta paghikog sa holding cell ang polis apan nasanta sa iyang mga kauban nga nakabantay sa iyang gibuhat. Si Police Staff Sgt. Edoy De Falcasantos, imbestigador sa Toledo City Police Station sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado, Enero 13, nagkanayon nga ang 28-anyos nga asawa nibutyag nga nalubong sa utang ang iyang bana. Nagsugod ang problema human “naungo” sa online sabong gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023. Sa iyang nahibaw-an, ang iyang bana nakautang og mga P700,000, apan nagtuo siya’ng duna pay lain. Nakabayad na unta kini kay naka loan, apan nakautang na sab hinungdan nga wa na nakaimpas. Ang asawa nibutyag nga gumikan sa problema sa utang, panagsa ra mopauli sa ilang balay ang iyang bana nga polis. Mouli man tuod apan di usab magdugay, matod ni De Falcasantos base sa sulti sa asawa. Niadtong 2017 nadawat sa pagka polis si Jertano ug nadestino isip motor riding cop sa siyudad. Ang magtiayon dunay usa ka anak. CCTVNasubay sa mga imbestigador si Jertano pinaagi sa mga footage sa closed circuit television (CCTV). Ilang nakaplagan ang motorsiklo mga alas 2 sa hapon sa Biyernes likod sa St. Dean de Madariago Church sa Magsaysay Hills, Brgy. Poblacion. Nakuha gikan sa motorsiklo ang service firearm ni Jertano, black jogging pants ug itom nga sunglasses nga hayan iyang gigamit sa krimen. Human niya biyai ang motorsiklo, nisakay kini sa laing motorsiklo nga giisyu kaniya isip polis. Human nila nasayran ang gipuy-an sa suspek, ila kining giadto ug naabtan ang ikaduha nga motorsiklo nga nailhan pinaagi sa CCTV. Matod ni De Falcasantos nga naratol ang suspek human niya nakita sa ilang group chat nga nasubay ang iyang giagian samtang nagmotorsiklo. Sa alas 11:45 sa Biyernes sa gabii, ilang gidakop ang suspek base sa mga ebidensya nga ilang nakuha. “Naratol na man daw siya kay pagtan-aw niya sa ilang GC, na indentify sa CCTV ang motorsiklo, ug asa nipadulong ang suspek,” dugang ni De Falcasantos sa interbyo. “Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema. Unya bisa’g wala direkta mi-angkon, ang ebidensiya kompleto,” dugang ni De Falcasantos. RECOVERAlas 10 sa buntag sa Sabado, usa ka 24-anyos nga dalaga nitawag sa kapulisan sa Toledo ug niuli sa backpack ni Jertano, nga dunay sulod nga kwarta. Nipahibalo kanila ang babaye nga Biyernes sa hapon gitawagan siya ni Jertano nga ipakuha ang backpack nga naa sa giabangan nga kwarto sa Brgy. Luray 2, dakbayan sa Toledo. Ang instruction nga ipadala kini apil ang mga bulingon kay palabhan. Wala pa niya maablihi ang maong backpack dihang iyang gihatud sa Toledo Police station. HIKOGNisuway paghikog sulod sa custodial facility sa Toledo City police station si Jertano. Maayo gani kay nabantayan siya nga nihigot sa iyang liog gamit ang higot sa short pants niini ug ang tumoy gihigot usab sa gripo sa tubig samtang siya naglingkod. Dali siya nga gisanta sa iyang mga kauban ug malampuson nga naluwas. Dunay nakuha nga suwat pagpanamilit ug last will and testament ang mga imbestigador nga iya ni Jertano sulod sa iyang giabangan nga boarding house.",Kanus-a nadawat si Jertano sa pagka polis?,Niadtong 2017 nadawat sa pagka polis si Jertano ug nadestino isip motor riding cop sa siyudad. Ang magtiayon dunay usa ka anak.,Niadtong 2017,1108,1235,0,13
01191-015,1191,Veto ni Abangan gi-override sa Konseho,"Gi-veto ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang pipila ka mga probisyon sa 2024 annual budget nga giaprobahan sa Konseho sa Dakbayan. Ang mayor niingon nga ang mga butang “makadaot sa kaayuhan sa publiko. ”Apan gi-override sa Konseho ang mga veto sa mayor. Si City Councilor Marilyn Auguis, vice chairperson sa budget and finance committee ug co-author sa 2024 annual budget ordinance, niingon nga ang samang probisyon gilangkob sa 2023 annual budget nga mokabat sa P50 bilyunes, apan kini gipadayon. Unang giaprobahan sa Konseho niadtong Disyembre 20, 2023 ang 2024 annual budget nga P19,998,463,532. 30 alang sa general funds ug P2,095,399,689. 40 alang sa special accounts. Apan kini giamendar niadtong Disyembre 27, nidugang og dul-an sa P4 bilyunes, hinungdan nga nisaka ngadto sa P25,833,177,745. 20. Usa sa mga gi-veto ni Abangan mao ang defunding sa wala magamit nga capital outlay, nga matod niya supak sa daghang mga balaod. Matod niya nga ang probisyon nga gitakda sa ordinansa nakalapas sa Section 322 sa Republic Act 7160, o ang Reversion of Unexpended Balances of Appropriations, Continuing Appropriations, ingon man Section 306 (d), ug Sections 24 ug 25 sa Government Accounting Manual for Local Government mga Yunit (LGUs) Volume 1. Kini ug uban pang mga probisyon ang iyang gi-veto ug matod niya, “Thus, as local chief executive and lawyer, consistent with my duty to uphold the law, I hereby veto this section for being ultra vires as it is in contravention of statute. ”Si Abangan, sa iyang suwat, niingon nga ang pagpatuman sa budget, lakip na ang nagkalainlaing operational nga aspeto sa pag-budget, evaluation sa trabaho ug pinansyal nga mga plano alang sa tagsa-tagsa ka mga kalihukan, regulasyon ug pagpagawas sa mga pundo, ug uban pang may kalabutan nga mga kalihukan nga naglangkob sa budget execution cycle, mao ang “eksklusibo nga gigamit” sa executive department. “I respectfully register my veto to the foregoing sections which provide special conditions to the sourcing and release of funds for being post-enactment measures which are beyond the oversight function of the Sangguniang Panlungsod,” sumala sa suwat sa mayor. “From the moment the law becomes effective, the legislature’s law-making role necessarily comes to an end and from there the executive’s role of implementing the budget begins. So as not to blur the constitutional and statutory boundaries between them, the council must not concern itself with details for implementation by the executive,” dason ni Abangan. Si Abangan, sa hinapos nga bahin sa iyang sulat, nipasalig sa mga residente sa Dakbayan sa Sugbo nga ang 2024 budget ipatuman “sa tukma sa panahon ug transparent nga paagi. ”Si City Councilor Adrian Jorge Abaya, sakop sa committee on budget and finance, niduso sa pag-override sa mga veto ni Abangan nga gipaluyohan nila ni Konsehal Orlando Abcede Jr. ug Nestor Archival, nagkahiusa ang Konseho atol sa ilang regular session niadtong Miyerkules, Enero 17.“The lined item vetoes the same provisions which are the safety nets we have put in place in order to safeguard the funds of the City,” matod ni Abaya. (JJL)",Pila ang total nga pondo sa 2024 annual budget alang sa general funds?,"Unang giaprobahan sa Konseho niadtong Disyembre 20, 2023 ang 2024 annual budget nga P19,998,463,532. 30 alang sa general funds ug P2,095,399,689. 40 alang sa special accounts.","P19,998,463,532. 30",498,673,84,103
00610-013,610,Gwen mideklarar og state of calamity,"Gipaubos ni Cebu Cebu Governor Edlen Abalayan sa state of calamity ang tibuok lalawigan sa Sugbo tungod sa nagkagrabe’ng kadaut sa mga pananom ug kahayupan tungod sa El Niño phenomenon. Matod ni Abalayan nga ang deklarasyon palig-unon pinaagi sa usa ka resolusyon nga gikatakdang aprubahan sa Hunta Probinsyal sa Lunes, Mayo 20, 2024.“Today i will issue an executive order that will put the province of cebu under a state of calamity. This will be further supported by a Board resolution that will be passed when the Provincial Board meets this Monday,” matod ni Abalayan sa Mayo 17, 2024. Gipasabot ni Abalayan nga dili na normal ang kainit sa panahon nga nakadaut na sa mga yuta ug bisan pa sa mga panagatan. Base sa partial nga talaan sa Kagamhanan sa Probinsya sa Mayo 16, 2024, moabot na og P176. 8 milyunes ang kadaut nga mugna sa El Niño. Kini naglakip sa P82,421,571. 29 nga kadaut sa mga pananom sa mais ug humay. Moabot usab sa P62,878,064. 12 ang kadaut nga naangkon sa mga pananom sa utanon; P27,939,696 usab ang kadaut sa mga prutas, ug P2,747,566. 20 sa mga lagutmon. Samtang sa mga panagatan, moabot usab og P887, 300 ang kadaut nga naangkon. Sunod semana, makigtigum usab siya sa mga mayor aron hisgutan ang mga posibling alibyo sa nagpadayong hagit sa tibuok lalawigan. Iyang gidugang nga gikatakda usab nga kwentahon sa Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) ang insaktong ayuda nga mahatag ngadto sa mga mananagat ug mag-uuma nga apektado sa El Niño. Sa listahan sa Probinsya, anaa sa 32 na ang apektadong mga local government unit (LGU) nga adunay 12, 312 ka mga mag-uuma ug mananagat. Gawas sa tigom, gisugdan na usab sa kagamhanan ang pagpahigayon sa desilting ug pag rechannel sa mga sapa nga mahimo pang maka-produce og tubig nga ikadugang sa supply sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa mga konsumidor niini sa Metro Cebu. Ning semanaha, niluwat og special permits ang Kapitolyo alang sa mga kontraktor nga maoy gitahasan nga moabag sa pagpaluag sa agianan sa tubig sa mga sapa sa Mananga sa dakbayan sa Talisay ingon man sa Mangitngit ug Luyang sa Carmen. “. . There is water, you just need to bring back the river channel because right now it has become a road,” matod ni Abalayan sa Mayo 17, 2024.“We feel that. In fact, even with this present situation, there is water that can be made available to MCWD in Mananga. . . just that its trapped underneath its not too deep. ” dugang niya. Ang duha ka mga sapa makahatag og 30,000 ngadto sa 60,000 ka metro kubiko nga supply sa tubig matag adlaw. Apan subay sa milabay’ng datos, moabot na lang sa 6,000 metro kubiko ang ma-produce sa Mananga samtang 8,000 sa Lusaran.",Unsa ang gigahatag sa Kapitolyo alang sa mga kontraktor?,"Ning semanaha, niluwat og special permits ang Kapitolyo alang sa mga kontraktor nga maoy gitahasan nga moabag sa pagpaluag sa agianan sa tubig sa mga sapa sa Mananga sa dakbayan sa Talisay ingon man sa Mangitngit ug Luyang sa Carmen.",special permits,1877,2110,26,41
01345-001,1345,Mga biyahe sa barko sa Sugbo,"Samtang nag-irog gikan sa silangan ang tropical depression nga ‘Kabayan’ sa habagatang kadagatan sa nasod, ang Signal No. 1 giisa sa mga isla sa Camotes ug Bantayan sa Sugbo. Si Tantan Juana, weather specialist sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, nitambag sa mga residente sa paghimo og preemptive measures. “We need to monitor the strong likelihood of heavy rainfall in the next 24 to 48 hours, especially tomorrow. It’s risky for susceptible areas; it’s better to prepare,” matod ni Juana. Temporaryo sab nga gisuspenso sa Cebu Port Authority (CPA) ang mga biyahe sa tanang matang sa mga barko ug sakyanan sa kadagatan. KANSELADOSa post sa Dominggo, Disyembre 17, 2023, gipahibalo sa CPA ang pagkanselar sa mga biyahe paingon sa Hilongos, Ormoc ug Palompon sa Leyte; Getafe, Talibon, Tubigon ug Tagbilaran City sa Bohol; Dumaguete City sa Negros Oriental; ug Siquijor. Gikanselar usab niini ang tanang biyahe paingon ug gikan sa Camotes. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Dominggo sa hapon, si Juana niingon nga ang warning signal gipaabot nga molugway sa ubang bahin sa Sugbo sa mosunod nga mga oras. Base sa tropical cyclone bulletin nga giluwatan sa Pagasa alas 5:00 sa hapon sa Dominggo, giisa usab ang Signal No. 1 sa Southern Leyte, Leyte, sa habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), sa habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, City of Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Llorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), ug Siquijor. Sa Mindanao, ang warning signal moabot sa Dinagat Islands, Surigao del Norte, Surigao del Sur, ang amihanang bahin sa Davao Oriental (Cateel, Boston, Baganga, Manay, Caraga), Agusan del Norte, Misamis Oriental, Camiguin, Bukidnon, Agusan del Sur, Davao de Oro, Misamis Occidental, Lanao del Norte, Lanao del Sur, ang amihanan ug sentral nga bahin sa Davao del Norte (Santo Brian, New Montealegre, Montealto E. Dujali, Lungsod sa Panabo, Asuncion, Lungsod sa Tagum, Talaingod, Carmen, Kapalong, San Isidro), Davao City, ang amihanang bahin sa Cotabato (Arakan, Carmen, Banisilan, Alamada, President Roxas, Kabacan, Matalam, Antipas, Magpet), ug ang amihanang bahin sa Maguindanao (Buldon, Barira, Matanog). Gitambagan ni Juana ang mga residente sa mga lugar nga naila nga mag-amping, tungod kay ang kusog nga hangin nga adunay gamay hangtod gamay nga epekto, ang gilauman. Matod niya, ilang gitagna ang pag-ulan sa kini nga mga rehiyon, nga adunay mga pasidaan labi na sa mga lugar nga prone sa pagbaha ug pagdahili sa yuta nga gipahinabo sa ulan, labi na sa taas o bukiron nga yuta. Ang weather bureau nagkanayon nga ang shear line gipaabot nga magdala og kusog nga ulan sa sidlakang bahin sa habagatang Luzon karong Domingo ug sa silangang bahin sa Luzon sa Lunes, Disyembre 18. Matod ni Juana, hugot nilang gibantayan ang sitwasyon ug wala nila gisalikway ang posibilidad nga mokusog si Kabayan ngadto sa tropical storm.",Asa nga mga isla ang giisa ang Signal No. 1?,"Samtang nag-irog gikan sa silangan ang tropical depression nga ‘Kabayan’ sa habagatang kadagatan sa nasod, ang Signal No. 1 giisa sa mga isla sa Camotes ug Bantayan sa Sugbo.",Camotes ug Bantayan,0,174,145,164
00471-007,471,"Mananagat naigo sa barko, namatay","Napalgang patay ang usa ka mananagat nga gituohang nadasmagan sa usa ka barko samtang nanagat sa alas 9 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 14, 2024 sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Aurelio Cortez, 51, minyo, taga Purok 5, Brgy. Argawanon sa mao nga lungsod. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan nga ang biktima nanagat mga alas 5:30 sa hapon nianang adlawa sakay sa iyang baruto. Mga alas 9 sa gabii, may barko nga miagi ug nabantayan sa laing mananagat nga nawala ang biktima ug iyang gipangita apan wa makit-i ingon man ang iyang baruto. Sa alas 10 sa Sabado sa buntag, ang amahan sa biktima ug mga silingan nangita kang Cortez sa kadagatan diin siya nanagat. Nakit-an ang nabungkag nga baruto sa biktima ingon man siya nga nabaat ang lawas sa pisi. Nangayo sila og tabang sa Micoippine Coast Guard (PCG) ug nakuha ang biktima. Gidala siya Rural Health Unit apan si Dr. Orieta Ursal nideklarar kang Cortez nga patay na.",Unsa ang nakit-an sa mga nangita sa biktima?,Nakit-an ang nabungkag nga baruto sa biktima ingon man siya nga nabaat ang lawas sa pisi.,nabungkag nga baruto,790,879,13,33
01133-012,1133,"DENR 7: Mopaak kon ‘mahagit’, palayo lang","Taliwa sa bag-o lang gikataho nga mga engkwentro sa mga King cobra o Banakon, ang mga eksperto sa kalikupan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa paglikay sa pag-ataki niini tungod kay ang mga kobra kasagaran dili mopaak gawas kon hagiton. Si Pitz Jayne, ecosystems management specialist sa Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7), niawhag sa publiko nga magmabinantayon ug maalamong paagi sa pag-atubang niini nga mga bitin bisan sa ilang natural nga pinuy-anan o makit-an kini sa residential areas. Ang mga kobra, nga nailhan tungod sa ilang grabe nga hilo o la, kanunay nga dili masabtan bisan sila adunay mahinungdanon nga papel sa pagbalanse sa ekolohiya pinaagi sa pagkontrol sa populasyon sa mga ilaga ug ubang mga mananap. Samtang ang ilang makahahadlok nga reputasyon nag-una kanila, ang mga eksperto nagpasiugda nga kini nga mga bitin mas gusto nga maglikay sa komprontasyon ug moataki lamang ingon nga katapusan nga paagi. “Let us keep our distance because people’s thoughts, especially on social media, when they see a snake or a King cobra, it might attack them. . . ” matod ni Jayne sa Superbalita Cebu. Kon ikaatubang, ang mga kobra kasagaran magpakita og pasidaan, sama sa ingon nga mositsit, sa dili pa modangop sa depensa. Si Jayne niingon nga sa labing maayo, momintinar sa luwas nga gilay-on nga labing menos lima ka metros ang gilay-on ug magtugot sa bitin nga makapalayo. MOLIHAY KINIDugang pa niya nga ang mga kobra, ilabi na kadtong makit-an sa lasang, dili moataki kon pasagdan lang. Sa ingon, gitambagan nga pasagdan sila nga mokamang nga dili moduol sa mga tawo aron malikayan ang bisan unsang potensyal nga pag-atake, ug dili sundon kon diin padulong. Matod niya nga kon adunay makit-an nga cobra sa usa ka residential area, mahinungdanon nga dili kini patyon. Giawhag hinuon ang publiko nga molihok dayon pinaagi sa pag-alerto sa mga otoridad. ECOSYSTEMSi Micheal Macadaya, kinsa usa usab ka ecosystems management specialist sa DENR 7, niingon nga ang mga kobra ug ubang mga bitin nga makit-an sa mga panimalay tungod kini sa presensya sa mga ilaga. “Ang usa ka biodiverse nga lugar adunay usa ka symbiotic nga relasyon, sama sa prey-predator nga relasyon. Ang mga bitin kasagaran makit-an sa mga lugar nga gisudlan sa mga ilaga, tungod kay ang mga ilaga naglangkob sa ilang nag-unang tinubdan sa pagkaon,” siya miingon. Gihatagan og gibug-aton ni Macadaya ang kamahinungdanon sa pagpatuman sa epektibo nga mga lakang sa pagpugong sa ilaga aron mapugngan ang mga bitin nga makasulod sa mga lugar nga puy-anan. Dugang pa, giawhag niya ang mga tag-iya sa balay nga ipadayon ang kalimpyo ingon usa ka lakang sa pagpugong, nga makunhuran ang pagkadani sa mga ilaga sa pagsulod sa mga balay. TAMBALDunay anti-venom nga tambal apan anha lang kini makuha sa usa ka buhatan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VCMMC). Matod pa, ang maong tambal dili basta-basta usab ihatag sa pasyente nga kinahanglan nga i-assess una sa doktor ang kahimtang niini. Giingon nga risgo kini nga tambal nga posible usab nga makapasamot sa kondisyon sa pasyente busa di kini basta-basta ibutang sa mga health center o ospital sa kalungsoran. BALAODAng pag-apil sa maong mga buhat mahimong dili lamang makabalda sa natural nga balanse sa mga ekosistema kondili makalapas usab sa kasamtangan nga mga balaod. Gipasiugda sa mga otoridad nga ang pagdaot o pagpatay sa ihalas nga mga mananap, lakip na ang mga kobra, ubos sa mga balaod ug silot sa pagpanalipod sa kinaiyahan, sama sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act o Republic Act No. 9147 sa 2001.“There are exemptions in the law, but it only states that you can kill an animal if your life is already endangered,” matod niya.",Asa makuha ang anti-venom nga tambal?,Dunay anti-venom nga tambal apan anha lang kini makuha sa usa ka buhatan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VCMMC).,Vicente Sotto Memorial Medical Center (VCMMC),2764,2886,76,121
00608-003,608,"17 anyos miuwang sa away gidunggab, patay","Namatay ang usa ka 17 anyos nga lalaki human dunggaba sa gikaaway sa iyang higala niadtong Miyerkules sa ala 1 sa kaadlawon, Mayo 15, 2024, sa sityo Lower Sun-ok, Brgy. Ibabao, lungsod sa Cordova. Naangol ang iyang 16-anyos nga barkada samtang ang suspek nadakpan sa ginukdanay tali sa kapulisan, inabagan sa mga barangay tanod. Ang hitabo nasayran na sa media sa Biyernes, Mayo 17, human niluwat og press release ang Cordova Police Station pinaagi sa ilang hepe nga si Police Donayre. Rex Dondiego, labot sa hitabo. Ang biktima nga namatay taga Sityo Lower Sun-ok, Ibabao samtang ang naangol iyang silingan. Ang suspek nga nadakpan sa hot pursuit operation giila nga si Junelito Donina Dorado, 24, ulitawo, taga Purok Caimito, Brgy. Cogon, Cordova. Sa imbestigasyon, nasuta nga ang 16 anyos nigawas sa diskohan kay mopauli na sa ilang balay. Apan sa kalit lang giatake siya ni Dorado, gisumbag ug gidunggab sa nagkadaiyang bahin sa lawas apan wa siya maintimano. Didto nahitabo ang rambol kay naglinabanay na ang ilang mga higala. Ang 17 anyos nga biktima nga naka kita sa lamoklamok niuwang lang unta sa away. Apan giingong diha nga nakaila si Dorado nga kauban siya sa 16 anyos, siya gidunggab og apil sa suspek. Ang mga biktima gipangdala sa tambalanan apan ang 17 anyos patay nang nidangat sa ospital. Si Dorado nieskapo apan gigukod sa mga polis ug barangay tanod nga ningresponde sa hitabo. Ang suspek nagtingkagol na sa bilanggoan sa Cordova police station ug pasakaan og kaso nga murder ug frustrated murder.",Kinsa ang hepe sa Cordova Police Station nga nagpagawas og press release sa hitabo?,"Ang hitabo nasayran na sa media sa Biyernes, Mayo 17, human niluwat og press release ang Cordova Police Station pinaagi sa ilang hepe nga si Police Donayre. Rex Dondiego, labot sa hitabo",Police Donayre. Rex Dondiego,329,515,141,169
01240-002,1240,"Brian: Scrap Rama, Abaya, Auguis, di ang CBRT project","Nipadayag sa iyang pagsupak si kanhi Cebu City Mayor Brian Abcede sa awhag sa pipila ka mga konsehal sa dakbayan nga ipahunong ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa committee on transportation sa Konseho, nipadayag sa daghang mga ‘kalapasan’ sa proyekto nga timailhan sa tino nga kapakyasan sa proyekto. Gidasunan kini sa majority floor leader sa Konseho nga si Marilyn Auguis nga nitumbok sa pagbasura sa samang proyekto sa ubang nasod. “We should scrap Auguis, Abaya, including Rama and all their councilors. Save Cebu,” sumala ni Abcede sa usa ka chat message sa media sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Abcede niangkon nga dili perpekto ang CBRT apan nihatag og gibug-aton sa kaayuhan niini alang sa mga kabos nga way sakyanan sa layo nga habagatan ngadto sa amihanan sa dakbayan. Si Abcede nipasangil kang Abaya nga gipaboran ang pribado’ng mga sakyanan kay sa pampublikong transportasyon, nga nagkanayon. “Elitist Abaya wants to treat private cars like first class citizens and public transportation as second class citizens (status quo),” dason sa pamahayag ni Abcede. Dugang niya, ang BRT importante sa kadaghanan, ilabina sa pagsalig sa pampublikong transportasyon. Ubos sa administrasyon nila ni Abastillas ug Rama, si Abcede niangkon nga gikanselar ang mga rota paingon sa Pardo ug Talamban, diin ang BRT karon nakabenepisyo na gikan sa SM Seaside paingon sa Ayala. Nangatarungan siya nga bisan pa sa pagkunhod sa distansya gikan sa 25 km ngadto sa 12 km, ang gasto sa proyekto nagpabilin sa P16 bilyunes. “To the poor Cebuanos, I say the joke is on you,” matod ni Abcede. “Worse, you have to shop by SM and Ayala before you go home to Talamban and Pardo,” dugang niya. Si Abcede niingon nga daghan pa siya’g madugang, apan dili na niya responsibilidad ang pagtabang sa Sugbo.",Unsa ang gipahayag ni Konsehal Adrian Jorge Abaya bahin sa CBRT project?,"Si Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa committee on transportation sa Konseho, nipadayag sa daghang mga ‘kalapasan’ sa proyekto nga timailhan sa tino nga kapakyasan sa proyekto.",daghang mga ‘kalapasan’,170,352,97,120
00313-013,313,"Driver patay, angkas grabe","Patay ang dalaga nga nagmaniho sa motorsiklo samtang angol ang angkas nga menor de edad nga lalaki sa bangga nga nahitabo sa dan sa Sityo Timbangan, Barangay Guinacot, siyudad sa Danao, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Hulyo 27, 2024. Ang namatay giila nga si Charity Aguas, 37, ug taga Purok Santan Lower, Barangay Quisol, Danao. Samtang ang iyang angkas mao si 'Gertrudes', 16, usa ka tinun-an. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio Balita, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang mga biktima nitadlas didto sa maong dapit gikan sa Poblacion sa Danao ug nakasugat sa usa ka Fuso Canter drop side nga gimaniho ni Pipoy Calagos Calahatian, 64, minyo, drayber sa kagamhanan sa Danao, ug taga Sitio Drydock, Barangay Dunggoan sa naasoy nga dakbayan. Matod sa drayber sa truck, gikan siya sa Barangay Cahumayan sa Danao ug nagpadulong sa Poblacion. Dugang sa drayber, nawad-an siya og kontrol sa iyang gimaneho nga Fuso Canter ug nilapas sa pikas lane sa dan nga gisubay sa motorsiklo sa mga biktima hinungdan nga nabanggaan kini. Sa kakusog sa impact sa bangga, ang trak nilahos pa sa pagbangga sa steel gate sa balay ni Merlina Calalang Enjambre. Ang mga biktima nga sakay sa motorsiklo nangalamba sa karsada. Gidali sila og tabang ug gidala sa Provincial Hospital sa Danao apan ang dalaga nga drayber sa motorsiklo gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Kem Fe Calalo. Samtang ang drayber sa LGU Danao, ang naa na sa kustodiya sa kapulisan sa siyudad. Nagpaabot kini sa tukmang lakang nga himuon sa pamilya sa mga biktima batok kaniya nga hayan mapasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /",Unsa ang hinungdan ngano nga nabangga ang motorsiklo?,"Dugang sa drayber, nawad-an siya og kontrol sa iyang gimaneho nga Fuso Canter ug nilapas sa pikas lane sa dan nga gisubay sa motorsiklo sa mga biktima hinungdan nga nabanggaan kini.",nawad-an siya og kontrol sa iyang gimaneho nga Fuso Canter ug nilapas sa pikas lane sa dan nga gisubay sa motorsiklo sa mga biktima,893,1074,19,150
00034-013,34,"Motorsiklo nabanggaan, drayber patay","Patay nang nadangat sa tambalanan ang 17 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo dihang nabanggaan sa usa ka passenger bus sa national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 10:07 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas nasuta nga usa ka passenger bus sa El-Joesur Highlander Trans ang gikasugat sa motorsiklo nga gimaneho sa menor de edad nga si Rosell S. Albite, 17, taga Brgy. Canbantug, bukiran sa Argao. Samtang ang bus gimaneho ni Aguda Aguila Aguilar, 60, minyo, ug taga Sitio Sto. Niño, Brgy. Mantalongon, Lungsod sa Dalaguete. Ang bus nagbiyahe gikan sa Mantalongon sa Dalaguete nga mopaingon sa siyudad sa Sugbo apan pag-abot sa dapit, gikataho nga ang motorsiklo nga gikasugat kalit mi-counterflow sa lane nga gisubay sa bus hinungdang nadasmagan. Ang menor de edad nakaangkon og grabeng kadaot sa lawas, gitabang sa emergency responders sa Argao ug gidala sa ICKMH Bogo Argao District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Ang drayber sa passenger bus gikustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.",Asa nahitabo ang panghitabo sa pagkabungkag sa motorsiklo?,"Patay nang nadangat sa tambalanan ang 17 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo dihang nabanggaan sa usa ka passenger bus sa national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 10:07 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024.","national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao",0,241,121,189
01254-003,1254,5K security personnel alang sa Sinulog,"Nakahan-ay na ang kapin sa 5,000 ka hiniusang pwersa sa kapulisan, kasundaluhan, Philippine Coast Guard (PCG), Bureau of Fire Protection (BFP), mga force multiplier ug ubang mga ahensya sa gobyerno nga magbantay sa seguridad alang sa mga kalihukan sa ika-459 Fiesta Senior. Sa Miyerkules sa buntag, ang 3,500 niini ka uniformed personnel sa PNP ug Armed Forces of the Philippines ningtambong sa sendoff ceremony nga gipahigayon sa South Road Properties (SRP). Matod ni Police Colonel Achilles Abing, deputy regional director for operations sa Police Regional Office (PRO 7), ang ilang prayoridad mao ang kaluwasan sa publiko ug dako ang iyang pagsalig sa security personnel. Dugang niya, gisalig usab niya ang tanan sa Labaw nga Makagagahom ug ang pag-abag sa ubang mga ahensya sa gobiyerno aron ilang makab-ot ang kalampusan. “The safety and security of out people shall be our top most priority,” matod ni Abing. Sa wala pa gipakatap ang 3,500 ka mga polis ug sundalo, gipanalanginan sila sa Augustinian friars nga nagdumula sa Basilica Minore del Santo Niño nga gipangulohan ni Selfred. Fr. Badoy Mantilla nga nagdala sa replica sa imahen ni Sr. Santo Niño. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nitambong usab sa sendoff ceremony ug niawhag sa mga personnel nga motutok sa kasegurohan sa kapistahan sa Senyor. Human sa mubo nga mensahe sa mayor, nisayaw kini sa tuno sa Sinulog sa iyang pito ug nagdala og gamay nga imahen sa Santo Niño. Niduyog sa pagsayaw ang kadagkuan sa kapulisan, kasundaluhan ug mga opisyal sa ubang mga ahensya sa gobyerno. Si Abangan nipatingog sa pito sunod sa Sinulog beat unya ang uban sa iyang likod maoy tingsinggit og Pit Senyor. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug ground commander sa security sa Task Force Sinulog, nagkanayon nga duna pa silay gihimo nga adjustments sa deployment apan magsugod na ang ilang pagpakatap sa mga polis karong adlawa subay sa pagsugod na sa novena mass. Iyang gidugang nga usa ka adlaw sa dili pa ang dakong kalihukan nga mao ang fluvial procession ug ang Sinulog Grand parade, dunay himuon nga simulation exercise aron pagseguro nga hapsay ang pagpakatap sa ilang mga personnel. “A day before naa tay buhaton nga simulation para masiguro nato ang plastada sa atung mga personnel sa actual na gyud nga deployment,” matod ni Bacquian. Ang Joint Task Group-Cebu pinaagi sa kumander niini nga si Army Colonel Louell Manuel nipahibawo nga modugang sila’g kapin sa usa ka libo ka mga sundalo, lakip na ang mga reservists, atol sa parade nga maoy magsilbing crowd control. Apil sila sa nag monitor sa hulga sa siguridad sa maong dakong kalihukan apan iyang giklaro nga wala ray seryuso nga hulga nga ilang nadawat sanglit wala may problema sa insurgency ang Sugbo. WAY SIGNAL JAMSamtang, subling gipahibalo ni Abangan nga walay mahitabo’ng signal shutdown sa tanang telephone companies atol sa mga kalihukan sa Sinulog gikan sa seaborne procession sa Enero 20, 2024 hangtod na sa Sinulog grand parade sa Enero 21, 2024. Matod sa mayor nga kinahanglan nga maminaw niya ang kadagkuan sa kapulisan ilabi na ang naa sa ulohang buhatan sanglit ang taga Sugbo ang nasayod sa sitwasyon kay sukad pa kaniadto walay kakulian nga nasugatan ang Sinulog.",Unsa ang prayoridad nga gihisgutan ni Police Colonel Achilles Abing?,"Matod ni Police Colonel Achilles Abing, deputy regional director for operations sa Police Regional Office (PRO 7), ang ilang prayoridad mao ang kaluwasan sa publiko ug dako ang iyang pagsalig sa security personnel.",kaluwasan sa publiko,460,674,144,164
00095-009,95,"4 ka mga sakyanan nagbangga, 5 samdan","Sa lima nga nangaangol, tulo ang nalandig sa tambalanan tungod sa grabeng samad ug bun-og nga nahiagoman sa lawas sa nahitabong karambola sa tulo ka mga sports utility vehicle (SUV) ug usa ka taxi sa transcentral highway sa Barangay Malubog, siyudad sa Sugbo, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Toyota Hilux pickup nga gimaneho ni Staff Sgt. Clent Badilla Bado, 37, minyo, sakop sa Philippine Army, nadestino sa Reserve Command (Rescom) 7 ug taga Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ikaduhang mao ang Ford Ranger pickup nga gimaniho ni Darius Badong Baello, 44, ug taga 66 Gorordo Avenue, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo. Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, ang SUV nga gimaneho ni Bado gisundan sa Toyota Hi-Ace ni Delax nga nitadlas sa maong dapit nga dulhogon nga dalan sa pariho nga direksyon. Samtang si Bagonraton nga nagmaniho sa Ford Ranger pickup ug si Bagsic nga nagmaniho sa taxi ang nagtungas sa dalan sa opposite direction padulong sa sentro sa dakbayan sa Sugbo. Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi. Ang v-hire padayon nga nidagan ug niigo na usab ngadto sa Ford Ranger pickup, ug ngadto sa Toyota Hilux nga service vehicle sa Philippine Army. Ug sa kakusog sa impact, adunay lima nga mga nangaangol nga gidala sa Perpetual Succour Hospital ang nagrabehan. /",Unsa ang nahitabo sa v-hire nga nagmaniho sa pikas lane?,"Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi.",nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga,1548,1724,88,152
00066-012,66,7 ka sakyanan gidaro; 14 angol,"Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.",Unsay karga sa Isuzu Forward Truck nga nakadaro?,ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan,mga kawayan,2021,2098,66,77
00290-006,290,Laing rehabilitasyon sa CCSC ipahigayon,"Magpadayon ang laing hugna sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga maglakip sa multipurpose building, grandstand, ug swimming pool grandstand isip key areas sa proyekto. Usa ka dokumento gikan sa opisyal nga website sa Cebu City nagpakita nga ang mga butang sama sa mobilization, excavation sa estruktura para sa ramp, concrete sa estruktura para sa ramp, pag-install sa rebars, acoustic panel wall, pagtangtang sa mga babag, plumbing works, pag-install sa collapsible stage, electrical works, pag-install sa mga pultahan ug bintana, ug pag-install sa pavers mao ang key inclusions sa rehabilitasyon alang sa multipurpose building. Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization. Adunay repainting works, tiling works para sa comfort rooms, plumbing fixtures, ug electrical works alang sa swimming pool grandstands. Sa mga miaging report sa SunStar, ang Cebu City nagpaabot na sa stage preparations para sa pagbalik sa Pasigarbo sa Sugbo sa CCSC. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival. Ang ritwal nga showdown naka-schedule sa Agusto 25 ug ang awarding ceremonies ipahigayon sa sunod adlaw, Agusto 26. Ang CCSC temporaryo nga gisira sugod sa Mayo 18, 2023 aron magpaandam alang sa rehabilitasyon human nga napili nga host sa national sporting event. Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro. Human sa kapin sa usa ka tuig nga pagsira, ang CCSC giabli pag-usab niadtong Hunyo 27, atol sa pagsugod sa Palaro. Samtang, sa pangutana alang sa mga komento bahin sa umaabot nga mga rehabilitasyon, si Councilor Nancy Bucol Cabeguin, nga kaniadto nagdumala sa track oval preparation sa Palarong Pambansa sa 1994, nagdumili sa paghatag sa iyang komento sa dihang gitawgan niadtong Dominggo, Agusto 4.“Nah, no comment na lang ko ana kay walay makabalo jud unsay mahitabo diha,” matod ni Cabeguin. Pakyas ang SunStar Cebu sa pagkuha og habig ni Aldryn Buenavista, manager sa CCSC, ug Acting Mayor Abalayan aron mangayo og dugang detalye bahin sa rehabilitasyon.",Unsa ang mga key inclusions alang sa grandstand?,"Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization.","pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization",648,876,28,227
01072-006,1072,Valentine’s Day gift gipangtunol sa PNP sa mga motorista,"Hugot nga siguridad ang gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagselebrar sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa relehiyosong kalihukan sa simbahang Katoliko nga mao ang Ash Wednesday. Apan bisan pa niini, dunay linahi nga kalihukan ang Cebu City Police Office aron pagpakita sa ilang dakong gugma sa publiko. Sila ningduyog sa pagsaulog sa Valentine’s Day pinaagi sa pagpanghatag og buwak. Nangunay si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) sa pagpanghatag og pula nga roses niadtong naa sa sulod sa simbahan, lakip na sa publikong lugar. Matod ni Bacquian nga ning pagselebrar sa Valentine’s Day ug pagsugod na sa Kwarisma magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Duna silay mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. Ang Waterfront police station sa pagpangulo ni Police Major Mather Balatero nanghatag usab og buwak sa mga turista nga ningbisita sa Plaza Independencia ug Fort San Pedro. Samtang pinasahi usab ang gihimo sa Highway Patrol Group 7 (HPG 7) sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo gumikan kay nag muntar sila’g checkpoint sa ML. Quezon Ave. sa Barangay Pajo, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang ilang gipara ang mga motorista nga inay isyuhan og violation tickets,nanghatag hinuon sila og regalo nga kabahin sa pagsaulog sa Valentine’s Day.",Asa nanghatag ang Waterfront police station og buwak sa mga turista?,Ang Waterfront police station sa pagpangulo ni Police Major Mather Balatero nanghatag usab og buwak sa mga turista nga ningbisita sa Plaza Independencia ug Fort San Pedro.,Plaza Independencia ug Fort San Pedro,821,992,133,170
01188-014,1188,"Milungkab sa tunghaan sa Sibonga, nadakpan","Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024Si Arsenia Mahilum, school head sa Teodoro Dela Vega Memorial National High School, maoy nireklamo sa kapulisan. Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili. Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal. Mga ebidensya nga nakuha gikan sa suspek mao ang screw driver nga gigamit sa pagpanglungkab ug P200 nga salapi. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Terence Cielo, nagbutyag nga ang suspek nilungkab sa buhatan sa maong head teacher,Way suwerte kay nasakpan ug nadakpan.",Unsa ang giingong gikuha sa kawatan gikan sa eskwelahan?,Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan,P200 nga sensilyo,0,112,81,98
01568-005,1568,Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo,"Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.",Kinsa ang uban pang mga personahe nga ning-ayuda sa pagpaanak?,"Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma.","olice Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma",1183,1508,89,324
00911-003,911,3 ka menor nag-pot session sa marijuana,"Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.",Unsa ang nakuha gikan sa mga menor?,Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk.,mga linikit nga marijuana,530,656,38,63
00746-016,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Unsa ang nahitabo sa biktima sa wala pa siya gisikop?,"Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok.",naigo sa may ibabaw sa walang ilok,983,1114,96,130
00649-012,649,P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop,"Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.",Pila ka mga sugarol ang nakasikop sa Police Regional Office (PRO 7)?," BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). ",22 ka mga sugarol,2628,2929,77,94
00467-010,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Unsay giingon ni Cao mahitungod sa paglapas sa RA 7279?,"“Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao.",ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon,1881,2126,50,110
01048-015,1048,Freediving sa Valentine’s Day,"Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Unsa ang gisulti ni Dela bahin sa iyahang panginabuhi?,"“Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela.",Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,1445,1549,1,87
00825-008,825,"3 ka Koryano ‘nanulis’, 1 patay","Usa ka Korean national ang napatay ug laing duha ang nasikop sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa pagtulis sa usa ka negosyanteng Koryana sa Maria Luisa Subdivision, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang nakalas human nisukol sa kapulisan mao si Felicisimo Rambo Golingay, 47, taga South Korea ug ang duha nga nabalhog sa Mabolo Police Station mao silang Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49, giingong nagpuyo sa usa ka hotel sa Barangay Mabolo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , gisulod sa tulo ka mga suspek ang balay sa 43 anyos nga negosyante diin uban niini ang duha niya ka katabang nga pulos Filipina ug gitulis kini gamit ang duha ka mga pistola. Apan dunay nakabantay sa maong krimen nga maoy hinungdan nga nanawag sila og polis ug nipahibawo nga dunay mga armado nga nisulod sa usa ka balay sa maong subdivision. Dali nga niresponde ang mga polis sa Mabolo uban sa mga personnel sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7 ug giawhag pa ang mga suspetsado nga motahan. Inay nga motahan, namusil naman hinuon ni nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka polis nga dunay ranggo nga Police Staff Sergeant. Nibawos ang mga polis nga maoy nakaigo sa usa sa mga suspetsado nga nisangpot sa kamatayon ni Golingay. “Nakadawat mig tawag gikan sa subdivision nga naay armed persons mao to nga miresponde ang atong kapulisan, ang atong unit sa SWAT, atoang personnel sa RID 7 ug sa atong CIU. . ” matod ni Aficionado. Daling gidala ang polis sa labing duol nga tambalanan ug giingong naa pa kini sa talandugon nga kahimtang tungod sa daghang pinusilan niini sa lawas. Nakuha pagbalik sa mga pulis ang kwarta nga moabot sa P200,000, tulo ka armas ug duha ka relo ug alahas nga mokantidad ang tanan sa P25 milyunes. Dugang ni Aficionado nga mihimo pa sila karon sa ilang background investigation sa mga suspetsado ug subayon kon kanus-a kini naabot sa siyudad sa Sugbo. Nibisita sa police station ang wala magpailang opisyal sa Korean consul nga giingong nagpakisayod sa dagan sa imbestigasyon sa kapulisan. Wala usab sila motubag sa mga pangutana sa mga sakop sa media labot sa nahitabo sa ilang citizen. “Ato pa giimbestigahan kon unsa gyud ilang business diri sa atoa either nag business sila ug nanarbaho ba, basta ongoing ang atong investigation, Sir,” dugang ni Aficionado. Wala na moluwat og pamahayag ang mga suspetsado samtang giandam na ang kasong robbery ug frustrated homicide nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa duha ka mga suspetsado.",Unsa ang gihimo ni Aficionado sa mga suspetsado?,Dugang ni Aficionado nga mihimo pa sila karon sa ilang background investigation sa mga suspetsado ug subayon kon kanus-a kini naabot sa siyudad sa Sugbo.,background investigation,1768,1921,55,79
01448-006,1448,"Kapitolyo mopalit og tubig, ibaligya sa MCWD","Nitanyag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa pagsulod og kasabutan tali sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo ug Metropolitan Cebu Water District (MCWD) aron pagpanagana sa posibleng kakuwang sa supply sa tubig. Kini subay sa gikatakda nga pag-terminate na sa Cebu Manila Water Development Inc. (CMWD) sa kontrata niini tali sa MCWD sugod sa Disyembre 1, 2023. Sa gikatakdang pag-terminate, putlon usab ang supply sa tubig sa maong mga dapit nga nag supply og 35 million liters matag adlaw. “That was when we decided that by December first we will continue to cut off the supply but on the other hand, the Province of Cebu will come in and state that you MCWD, will not cut off the supply. CMWD now terminates the contract,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023. Ang MCWD nag supply og tubig sa mga lokalidad sa Liloan, Consolacion, Mandaue City, Lapu-Lapu City ug ubang bahin sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Luyang River sa lungsod sa Carmen pinaagi sa CMWD. Tungod niini, si Abalayan nigarantiya nga paliton sa Probinsya ang tubig sa Carmen ug ibaligya niini ngadto sa MCWD sa tag P24. 59 kada metro kubiko nga tubig. Niining paagiha, ang Kapitolyo na ug ang MCWD maoy mopaubos sa usa ka kasabutan hangtod kinahanglan pa sa buhatan ang supply. “The Province of Cebu comes in deals directly with MCWD on a government with GOCC interaction and offer to purchase the water from CMWD at the same price and sell it to MCWD at the same price. . . so there will be no stoppage of the distribution of water,” dugang niya. Sa Enero 2023, una nang nahisgutan ang pagpatuman sa P24. 59 kada metro kubiko sa tubig nga singil sa CMWD ngadto sa MCWD. Apan ang maong hisgutanan wala gihapon mahatagi og katin-awan. “Because we cannot survive the joint venture as you could see, continued to spend for now escalated prices on water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors which affect the price of water. . . the CMWD is hemorrhaging,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023 atol sa press conference sa Kapitolyo. Giklaro ni Abalayan nga wala siya’y planong mosawsaw sa kagubot o hisgutanan sa MCWD ilabi na sa pag-usab sa mga nangulo niini. Apan iyang gisaad nga mahatagan og igong solusyon ang supply nga tubig sa mga Sugboanon sa lalawigan ingon man sa ubang bahin sa Metro Cebu nga maapektuhan sa termination of contract sa CMWD tali sa buhatan. Subay niining pagsuwat, gipatawag sa gobernador ang bag-ong sakop sa MCWD aron mahisgutan ang tinguha sa probinsya.",Pila ang presyo kada metro kubiko nga tubig nga ibaligya sa Probinsya ngadto sa MCWD?,"Tungod niini, si Abalayan nigarantiya nga paliton sa Probinsya ang tubig sa Carmen ug ibaligya niini ngadto sa MCWD sa tag P24. 59 kada metro kubiko nga tubig.",P24. 59 kada metro kubiko,959,1118,123,148
00509-001,509,Lalaki nga gi-salvage pabilin pang wa mailhi,"Wa pay niila sa usa ka lalaki nga gituohan nga gi-salvage ug gilabay sa sapa sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang lawas nadiskubrehan alas 5:30 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 6, 2024, butyag ni P/Staff Sgt. Exuperio Dagpin sa Tuburan police sa interbyo sa sibyaanang dyLA sa Sabado, Hunyo 8, 2024. Matod pa niya nga ni-post sila sa ilang Facebook page sa Tuburan ug giklaro ang mga tattoo sa biktima. Sila nanawagan sa mga tagtungod o pamilya ug kaila sa biktima apan way ni-response sa comments nga nakaila. Si Dagpin nagduda nga di taga Tuburan ang biktima. Ang nakakaplag sa lawas mao si Mangga brgy. councilor Daguplo Abing, kinsa ni-report sa kapulisan sa Tuburan mahitungod sa napalgang lawas nga naglutaw sa sapa. Dali kini nga girespundihan nila ni Police Executive Master Sgt. Licayan ug P/SSgt. Exuperio Dagpin ug mga kauban. Ilang gihulagway ang biktima nga nag black long sleeve, mga tiil giputos og itom nga black plastic garbage bag ug gigapos sa packaging type. Ang ulo giputos og black plastic garbage bag ug may cotton blanket, way samad nga nakit-an. Ang biktima gidala sa Tuburan District Hospital ug gihulagway sa attending physician nga si Dr. Pidoy Dal nga ang biktima sobra 24 oras nang patay dihang nakaplagan. Ang lawas naa sa Saint Peter Funeral Homes.","Nailhan na ba ang biktima nga gi-salvage sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan?","Wa pay niila sa usa ka lalaki nga gituohan nga gi-salvage ug gilabay sa sapa sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan, tunga-tungang kasadpang Sugbo.",Wa pay niila,0,162,0,12
00176-009,176,5 ka sakyanan nagkarambola,"Nakamugna og huot nga dagan sa trapiko sa dalan D. M. Cortes duol sa U. V. traffic light, Mandaue City resulta sa vehicular accident nga nahitabo Huwebes sa hapon, Agusto 29, 2024. Base sa pagrespondi sa mga sakop sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (TEAM) nga ang maong aksidente naglambigit sa lima ka mga sakyanan nga naglangkob sa bus, prime mover nga adunay trailer, taxi ug laing duha ka pribado nga mga sakayanan. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang hinungdan sa maong aksidente.",Unsang adlaw sa semana nahitabo ang aksidente?,"Nakamugna og huot nga dagan sa trapiko sa dalan D. M. Cortes duol sa U. V. traffic light, Mandaue City resulta sa vehicular accident nga nahitabo Huwebes sa hapon, Agusto 29, 2024.",Huwebes,0,180,146,153
01149-012,1149,Drug den sa Tagbilaran gironda; 5 nasikop,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ug Bohol Maritime Police, Tagbilaran City Police station ug Naval Forces Central (Navforcen) ang usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol, alas 9:48 sa buntag sa Lunes, Enero 29, 2024. Nadakpan lakip ang suspetsadong drug den maintainer nga maoy target sa operasyon nga si Catalino Macato, 36, construction worker, ug iyang kauban nga sila si Dean Macatuno Macavinta, 25, construction worker ug Lou Macawili, 22. Apil sa nadakpan ang duha nga nagsuyop sa sulod nga silang Charie Marie Macaytuna, 33, barbecue vendor, ug Kreen Maceda, 30, usa ka collector. Nakuha sa mga operatiba ang 11 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay estimated market value nga P74,800 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat sa ilang buhatan ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan ug gipaubos dayon kini sa case build up sulod sa tulo ka semana. Sa kasayuran nga nakuha sa PDEA 7, makabaligya ang maong nga suspek og 10 ngadto sa 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, 12, ug 26 sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa sa kustodiya sa buhatan sa PDEA Bohol.",Unsang balaod ang giintra nga kalapasan sa mga suspetsado?,"Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, 12, ug 26 sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa sa kustodiya sa buhatan sa PDEA Bohol.",Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002,1198,1391,48,109
01257-018,1257,"2 anyos nahulog sa kanal, nalumos","Patay nang naugkat ang 2 anyos nga lalaki nga nahulog ug nalumos sa kanal niadtong Sabado, Enero 6, gawas sa ilang balay sa Sityo 3-H, Brgy. Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang kamatayon ni Dean Rene Manzo sa Martes, Enero 9, lang nataho sa banay ngadto sa kapulisan. Ang apuhan sa bata nga si Enan Manzo niasoy sa dySS Super Radyo nga sa mga alas 10 sa gabii niadtong Sabado, Enero 6, naugkat niya ang iyang apo, pipila ka oras human nila nabantayan nga nawala ang bata. Saysay ni Enan nga nianang hapon nakatulog ang iyang apo ug iyang gipatupad sa iyang asawa nga naghigda sa ikaduhang andana sa ilang balay. Nibalik siya sa silong aron motan-aw og programa sa telebisyon. Dangtan og mga 20 minutos, nisaka siya og balik ug iya na lang nabantayan nga wa na diha sa tupad sa iyang asawa ang ilang apo. Gilibot na nila ang tibuok balay sa pagpangita apan wa nila igkita ang bata. “Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid. Kay naa ra man diha (silingan ra) ang amahan mag-ulian panagsa,” matod pa ni Manzo. Nasayran nga usa ka tuig nang buwag ang mga ginikanan ni Dean Rene, ang iyang inahan 17 anyos pa lang samtang 23 anyos ang amahan. Naglain na ang huna-huna ni Enan kay dako ang iyang pagtuo nga nalumos sa kanal ang iyang apo ug gituohang taw-an ang dakong kahoy sa likod sa ilang balay. Ilabi na nga pulos namalibad ang amahan ug inahan niini nga wa nila gidala si Dean Rene. Sud sa tulo ka higayon gisungasong ni Enan ang kanal una niya nakapkapan ang lawas sa iyang apo nga nagkulob sa lapukon nga kanal. Dali nga gidala sa tambalanan ang bata apan gideklarar nga dead-on-arrival. Nasayran nga ang waste water sa mga residente diha magpundo sa maong kanal tungod kay way lutsanan sa tubig ang maong dapit.",Unsa ang rason nga ni Enan nga dugay siya nilusong sa kanal?,Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid.,nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid,880,981,41,100
01512-005,1512,"300 ka mga tinun-an mi-walkout, nag-rally","Dili mominos sa 300 ka mga estudyante gikan sa nagkalainlaing unibersidad ug kolehiyo ang ning-apil sa mass walkout ug nihimo og martsa-rali sa uptown sa dakbayan sa Sugbo, Lunes sa buntag, Nobiyembre 20, 2023. Ang mga estudyante gikan sa University of the Philippines Cebu (UP-Cebu), University of San Carlos (USC), Cebu Normal University (CNU), University of Cebu (UC), University of San Jose-Recoletos (USJ-R), Southwestern University (SWU), ug Cebu Institute of Technology - University (CIT-U). Usa sa ilang mga isyo sa pagprotesta mao ang budget cut sa state universities and colleges (SUCs) nga nakaapekto sa pagpalambo sa pasilidad sa mga tunghaan ug scholarships nga gitanyag. Sa proposed 2024 National Budget, ang SUCs gihatagan og kinatibuk-ang gahin nga P100 bilyunes, dul-an sa unom ka porsyento nga pagkunhod itandi sa miaging tuig nga budget nga P107 bilyunes. Samtang sa mga pribadong tunghaan, ang nanagprotesta nisaysay sa pagtaas sa ilang matrikula apan walay katugbang nga kalamboan sa pasilidad ug umento sa suweldo sa mga magtutudlo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Herminigilda Oroza, Kabataan Partylist CNU Chapter secretary general, niingon nga ang kasagarang isyo sa CNU mao nga walay igong pisikal nga pasilidad sulod sa institusyon. “For Cebu Normal University, this has been ongoing for how many years,” matod ni OrozaMatod ni Oroza nga kinahanglang makig-away ang mga tinun-an sa uban aron makagamit sa classrooms tungod sa kakuwang sa mga pasilidad ug ang institusyon adunay kanunay nga pagkapalong sa kuryente nga makabalda sa klase. Sa gisugyot nga National Expenditure Program (NEP) alang sa 2024, ang CNU gilauman nga dunay dul-an sa P176 milyunes nga pagkunhod sa pundo, kun 26 porsyento nga pagkunhod itandi sa ilang 2023 nga budget nga P705 milyunes. Ang pagkunhod sa badyet, dason ni Oroza, makaapekto sa pagtukod sa dugang pasilidad, pagkuha sa mga kawani ug serbisyo sa estudyante. Si Talyo Orquia, presidente sa USC Supreme Student Council, niingon nga adunay pagtaas sa tuition alang sa mga pribadong unibersidad ug kolehiyo. Samtang, ang grupo nagsuporta usab sa nasudnong panawagan sa tulo ka adlaw nga transport strike sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operator Nationwide (Piston) sugod sa Lunes, Nobiyember 20, 2023. Apan ang Piston Cebu chapter mohimo lang og usa ka adlaw nga welga sa Miyerkules, Nob. 22, aron pagtahod sa kapistahan sa patron sa dakbayan sa Lapu-Lapu, ang Birhen sa Regla, ning adlawa, Nobiyembre 21. Nag-unang isyo sa Piston mao ang pagprotesta tungod sa nagkaduol na nga deadline sa konsolidasyon sa traditional jeepney ngadto sa kooperatiba karong Disyembre 31, 2023.",Unsa ang nahitabo sa matrikula sa mga pribadong tunghaan?,"Samtang sa mga pribadong tunghaan, ang nanagprotesta nisaysay sa pagtaas sa ilang matrikula apan walay katugbang nga kalamboan sa pasilidad ug umento sa suweldo sa mga magtutudlo.",pagtaas,875,1054,65,72
00239-001,239,Spaghetti wires mawala na sa Cebu City,"Kinahanglang i-instalar na ilawom sa yuta ang tanang electric, telecommunications, television/cable entities ug uban pa sa Dakbayan sa Sugbo human naaprubahan sa konseho ang ordinansa kabahin niini niadtong Agusto 14, 2024. Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts. Nidugang si Jeganiel nga luwas ug kasaligan ang pagtaod og underground lines ug cables. Sa usa ka interbyu, gipaneguro ni Jeganiel nga dili maapektuhan ang underground wirings kon adunay baha. “Ang kanang issue sa flooding, its only on the surface of the road. But kani, underground installation ni siya, dili ra ma apektohan sa baha,” matod ni Jeganiel. Gitataw ni Jeganiel nga ang gitutokan og maayo sa underground wiring mao ang telco wires gumikan kay 60% niini dili na live. Nagkanayon si Jeganiel nga sa kasamtangan, tutokan ning maong proyekto ang mayorihiyang kadalanan sama sa N. Bacalso St. , South Road Properties, Colon St. , Jones Ave. , V. Rama, ug uban pa gumikan kay makita ning maong mga dapit ang daghang telco wires. “Although the ordinance covers the electrical wires and telco wires, our main focus for now is to really put the telco wires underground kay mao may pinakabaga kaayo, pinakahugaw tan-awon sa palibot,” pasabot ni Jeganiel. “The electrical wires would be for separate contract and agreements. ”Giklaro ni Jeganiel nga sa higayon nga itaod na ang underground telco wires, wala ra’y mahitabong power disruption tungod kay lahi man kini sa electrical wires. Kabahin sa pundo, nagkanayon si Jeganiel nga makigtambayayong ang gobiyerno sa pribadong sektor. Matod ni Jeganiel nga sa dili pa mahuman ang tuig 2024, hayan kinahanglang makakita na sila og contractor aron masugdan na ang proyekto. Gitataw ni Jeganiel nga dili kini lisod gumikan kay ang telco companies naggamit na man og fiber optic wirings nga nipis kaayo. “I don’t think maghuot siya sa underground,” pasabot ni Jeganiel. Ang mapiling contractor mao na sab ang modumala sa maintainance sa proyekto. Si Konsehal Maricel Julito Sr. niingon nga nindot man tuod kining maong ideya apan ning puntoha, dili makahatag kini og dili maayong epekto hilabi na sa mga konsumidor. “This is a very good idea; this is the best idea. But right now, if you’re going to put all the electrical underground, all the expenses will be paid by all of us,” pasabot ni Julito. “It should be noted, it is very clear that it is capital expense. And according to the law, all capital expense for distribution companies should be charged to the consumers. ”Apan gitino ni Jeganiel nga adunay lahi nga implementasyon ang kabahin sa electric wire ug tutokan una ning maong proyekto ang telco wites. Sa iyang bahin, si Konehal Marilyn Auguis nga angayan na nga i-implementar ang proyekto ug kinahanglang mo-invest ang Dakbayan sa Sugbo niini. “That will be part of the payment of the utility companies to pay their payments on franchise stocks. That is precisely why they are paying franchise stocks because they are allowed to utilize government properties,” pasabot ni Auguis.",Kanus-a naaprubahan ang ordinansa kabahin sa underground installation sa mga wires sa Cebu City?,"Kinahanglang i-instalar na ilawom sa yuta ang tanang electric, telecommunications, television/cable entities ug uban pa sa Dakbayan sa Sugbo human naaprubahan sa konseho ang ordinansa kabahin niini niadtong Agusto 14, 2024.","Agusto 14, 2024",0,223,207,222
01417-001,1417,"Bana ‘giilisag’ driver sa asawa, naghikog","Vendor naghigot sa iyang liog sa iyang paghikog tungod sa iyang pagduda nga ang iyang asawa ug ilang drayber adunay relasyon. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), taga Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, napalgan sa iyang banay alas 6:30 sa gabii sa Lunes, Disyembre 4, 2023 nga nagbitay sulod sa pansayan sa ilang balay. Sa ilang imbestigasyon, matod pa ni Police Major Robert Caseda, walay foul play ang kamatayon sa biktima. Nasuta sa kapulisan nga nagselos ang bana sa ila ra usab nga drayber tungod sa pagtuo nga aduna kiniy relasyon sa iyang asawa. Gikataho’ng ang magtiayon nagsige og away gumikan sa pangabubho sa bana. Sa wala pa ang hitabo, matod ni Caseda nga nagkasinumbagay ang bana ug ang ilang drayber. Gani nakaangkon og black eye ang bana, kinsa giingong nalupig sa sukmagay. Nianang Lunes sa hapon nakigtagay siya og ilimnong makahubog ug nisaysay sa iyang problema ngadto sa iyang mga igsuon, dugang ni Caseda. Giingong nipasidaan ang biktima nga mawala na siya sa Lunes hinungdan nga siya gitambagan sa iyang kabanay nga mokalma lang. Nakugang na lang sila nga nagbitay siya sa pansayan nga wa nay kinabuhi.",Kinsa ang naghikog?,Vendor naghigot sa iyang liog sa iyang paghikog tungod sa iyang pagduda nga ang iyang asawa ug ilang drayber adunay relasyon.,Vendor,0,125,0,6
00757-010,757,Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta,"Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).",Unsa ang gituohan sa mga mayor kabahin sa Opinion No. 046?,"Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).",adunay misinterpretation,1763,2230,358,382
01058-010,1058,"6K ka drayber sa habalhabal, narehistro na","Mokabat na sa 6,000 ka mga drayber sa habalhabal ang nagparehistro sa usa ka coordinating council sa dakbayan sa Sugbo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Cebu City Councilor Cristitulo Abarquez niingon nga iyang gipaabot nga dunay kinatibuk-ang 10,000 ka mga drayber sa habalhabal ang magparehistro sa dili pa matapos ning tuig. “Samtang dili kini legal kay gidawat kini sa publiko isip mode of transportation,” matod ni AbarquezMatod ni Abarquez, ang mga rehistrado sa dakbayan mopailawom sa mga seminar aron masiguro nga luwas ang drayber ug pasahero sa pagbiyahe. Dugang niya, hatagan og vest ang mga drayber sa habalhabal aron mailhan nga rehistrado kini sa dakbayan. Niadtong Mayo 2023, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og Executive Order 8 nga nagmando sa pagmugna sa Cebu City Habal-habal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO) nga magamit sa tanang habalhabal drivers o motorcycle-for-hires nga residente ug rehistrado nga mga botante sa dakbayan. Nasayran nga naa sa balaod nga ang motorsiklo o ang sakyanan nga duha lang ang mga ligid dili mahimo’ng gamitong public transportation. Apan ang habalhabal nahimong popular nga sakyanan sa mga tawo sa mga bukirang dapit nga lisod ang transportasyon ug karon, ang habalhabal popular na usab sa mga sentro nga dapit.",Unsaon pagtan-aw sa publiko sa habalhabal isip mode of transportation?,"“Samtang dili kini legal kay gidawat kini sa publiko isip mode of transportation,” matod ni Abarquez",gidawat kini sa publiko,330,430,29,52
00737-009,737,CPPO misusi sa kaso nga pagransak sa 2 ka balay,"Mohimo og lawom nga imbestigasyon ang Argao Police Station labot sa aligasyon sa duha ka mga pamilya, usa sa biktima negosyante, sa Sityo Himongbongan Barangay Taloot, lungsod sa Argao niadtong Martes, Abril 16, 2024, sa alas 11:00 sa gabii, nga gi-ransack ang ilang balay sa napulo ka armadong mga lalaki nga nagpailang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Matod ni Police Major Brandon Catacutan, information officer sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), nga gimandoan na ang hepe sa Argao Police Station sa direktor sa CPPO nga si Police Colonel Orlan Callada sa paglusad og imbestigasyon labot sa maong pasangil. Makig-alayon ang kapulisan sa Argao sa mga biktima ug mga residente sa dapit nga dunay kasayuran sa insidente aron masayran kon unsa ka tinuod ang pangangkon nilang Ranilo Cabungcal Frias ug Nilo Frogoso Joworski. Dugang ni Catacutan nga walay operation ang nagkalainlaing ahensya sa gobyerno sa Argao sanglit kon duna man, mo-coordinate kini sa local police station nga maoy standard operating procedure. “So we are appealing the public labi na mismo sa mga tag-iya sa balay or mga silingan nga naa didto nga naay first hand information kon what transpired, please coordinate with your local police para ma incorporate sa atong investigation,” matod ni Catacutan. Sa nasayran nga unang gisulod sa armado nga mga lalaki ang balay ni Frias ug gipanghikyad ang mga gamit sa sulod. Gikuha pa ang multicab niini nga mobalor og P175,000 lakip na ang duha ka mga motorsiklo. Gipasakay pa siya sa sakyanan ug gipangutana kon asa gibutang ang iyang supply sa ilegal nga drugas. Siya nagtuo nga nadudahan sila nga namaligya og shabu sa ilang dapit apan gipakanaug siya sa Valladolid, dakbayan sa Carcar nianang pagka ala 1 sa kaadlawon. Si Frias niingon nga siya nagnegosyo og pautang og kuwarta ug namaligya og karne sa baboy, hinungdan nga sila nakapundar. Gisunod sa pagransak ang balay ni Nilo Frogoso Joworski apan wala siya maabti human siya nakadagan sa kasilyas sa luyo sa balay. Gigipangsiksik sa armadong mga tawo ug gikuha ang kwarta nga mobalor og P140,000, tulo ka cellphones, usa ka tablet, lakip na ang motorsiklo niini. Sa pagkakaron, blangko pa ang kapulisan kon kinsa ang naghimo sa krimen. Ila pa nga gipangsubay ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit nga makatabang sa ilang gihimo nga imbestigasyon.",Pila ang gibalor sa kwarta nga gikuha gikan sa balay ni Joworski?,"Gigipangsiksik sa armadong mga tawo ug gikuha ang kwarta nga mobalor og P140,000, tulo ka cellphones, usa ka tablet, lakip na ang motorsiklo niini.","P140,000",2020,2167,72,80
01262-006,1262,"Poultry products sa France, Belgium gidili","Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.",Unsa ang kondisyon aron tugutan ang mga gi-import nga karne nga makasulod sa nasod human sa pagdili?,"Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium.","giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France",1038,1345,195,260
00230-002,230,P1. 5M kita sa CCSC human gibuksan sa Hulyo 2024,"Gipahibawo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference Lunes, Agusto 19, 2024, human mipresentar ang management board sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa posible nga kitaon sa maong pasilidad. Nasayran nga ang CCSC mikita og P1. 5 milyones gikan sa mga gibayad human sa usa ka buwan nga gibuksan niadtong Hulyo 23, 2024. Samtang giklaro sab ni Abalayan nga ang rubberized track oval nga gikatakda nga ipaubos na sab sa major renovation human sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo sa Agusto 25–26, 20224. Anam anam ang pag-ayo sa maong track oval diin maghatag og higayon sa publiko nga makagamit gihapon sa maong facility. Matod pa sa acting mayor nga ang maong proposal sa board magkinahanglan nga adunay suggestions ug comments gikan sa contractor ug engineers. Sa pangutana kalabot sa timeline sa maong renovations gikan sa pagsugod ngadto na sa pagtapos, si Abalayan mitubag: “But I’m not an expert. I’m not an engineer, I’m only a lawyer so I have to seek clarification from the city engineer and the contractor. ”Apan siya mipasalig nga dili kini hingpit nga sirhan atol sa pag-ayo tungod kay adunay ubang sporting facility nga dili maapektuhan. Sa sayo pa, migawas sa taho sa SunStar Cebu ang ang CCSC naalkansi og P60,000 matag adlaw human kini gisira niadtong Mayo 2023 tungod sa renovation ug repair work agi og pangandam sa 2024 Palarong Pambansa. Kon hisgustan ang kita lang track oval moabot kini ngadto sa P17,500 ang adlaw gikan sa entrance fee sa mga mogamit niini.",Pila ang kita sa CCSC human kini gibuksan?,"Nasayran nga ang CCSC mikita og P1. 5 milyones gikan sa mga gibayad human sa usa ka buwan nga gibuksan niadtong Hulyo 23, 2024.",P1. 5 milyones,225,352,32,46
01064-012,1064,PDEA 7 nakasakmit og P714K nga shabu sa Bohol,"Drug personality nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police station sa Purok 3, Barangay Aliguay, Maribojoc, Probinsya sa Bohol ala 1 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang suspek giila nga si Robby Ligutom, 43, taga Loay, Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang 21 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 105 gramos nga dunay estimated market price nga P714,000, lakip na ang buy bust money, cellular phone ug usa ka motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga dul-an duha ka buwan nila nga gipaubos sa case build up ang suspek, kinsa giingong makabaligya og og 100 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso sa PDEA 7 batok sa suspek.",Pila ang timbang sa shabu nga gikuha gikan sa buy-bust operation?,"Nakuha sa mga operatiba ang 21 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 105 gramos nga dunay estimated market price nga P714,000, lakip na ang buy bust money, cellular phone ug usa ka motorsiklo.",105 gramos,321,525,81,91
01567-008,1567,Bakery gitulis sa 4 ka batan-ong lalaki,"Gitulis sa upat ka mga batan-ong lalaki ang bakery sa Barangay Mangoto, lungsod sa Pinamungajan, alas 4:00 sa kaadlawon sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa officer in charge (OIC) sa Pinamungajan Police Station nga si Police Capt. Cedie Elizalde, nasayran nga ang gitulis mao ang Famiilas Bakery. Sumala sa tindera ug cashier nga si Jelly Paler, 28, minyo, taga Brgy. Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, upat ka wala mailhing mga batan-ong lalaki nga gibana-bana nga nagpangidaron og 17 ngadto sa 20 anyos, nagpakaaron-ingnon nga gipang-uhaw ug nangayo’g tubig. Apan, asoy sa tindera ngadto sa kapulisan, gipasulod siya ug gitionan og screw driver ug nideklarar og tulis. Matod sa tindera, sa iyang kahadlok, gihatag niya ang P20,000 nga halin ug ang iyang cellphone nga balor og P5,000. Ang upat ka mga tulisan daling ningsibat ug wa na maabti sa kapulisan sa Pinamungajan nga niresponde sa alarma. Padayon pa ang ilang pag-ila sa mga tulisan.",Unsa ang nahitabo human sa pagpangawat?,Ang upat ka mga tulisan daling ningsibat ug wa na maabti sa kapulisan sa Pinamungajan nga niresponde sa alarma.,mga tulisan daling ningsibat,817,928,12,40
00786-013,786,Abangan sa nang-hire sa JOs: Kamoy sweldo,"Giawhag ni Cebu City Mayor Cedie Abangan kadtong mitugot nga makatrabaho ang mga job order (JO) personnel sa City Hall sugod niadtong Enero ning tuiga nga walay appointment maoy manubag sa pagsweldo kanila. Kini nga desisyon nahitabo tungod kay ang tulo ka buwan nga sweldo sa mga JO personnel nagpabilin nga wala mabayri tungod sa nagpadayon nga appointment renewal. “Those (who are) until now working since January and not being covered, but (were) allowed to work, whoever allowed them to work should take the responsibility of paying them,” matod ni Abangan sa usa ka press conference sa Lunes, Abril 8, 2024. Si Abangan niingon nga mas gusto niya kining mga tawhana nga tawgon nga adunay “project-based employment contracts” kaysa tawgon nga “job order personnel. ”Dihang gipangutana kon makadawat pa ba og bayad ang mga JO kansang appointment wala na ma-renew sukad niadtong Enero, si Abangan nagdumili sa pagtubag sa pangutana. “I cannot answer that until I (get to) know kinsa ni. Kinsay nanghinambog. Unsa ni ilang trabaho, aron mahibaw-an nato (what were their jobs, so we would know), then action will be taken upon facts and documentations presented,” matod ni Abangan. “That should have been covered and even before another appointment will be issued, covering from May onward,” dugang niya. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og mga komentaryo gikan sa mga empleyado sa JO sa City Hall. Hinunoa, ang mga giduol alang sa komento nagdumili nga mainterbyu, tungod sa kahadlok sa mga epekto gikan sa ilang mga labaw. Sa usa ka interbyo kaniadtong Lunes, Abril 8, ang pangulo sa Human Resources and Development Management Office nga si Peping Garperio niingon nga daghang mga hinungdan, lakip ang dokumentasyon ug mga paglangan sa pamaagi, ang hinungdan sa pagkalangan sa mga appointment sa JO. Sa miaging pakighinabi sa usa ka babaye nga JO, kinsa nihangyo nga dili nganlan, siya niingon nga sa 21 ka JO sa iyang departamento, walo na lang ang nahibilin. “Ang uban wala na g’yud sila nag-duty since January. . . Actually, depende ra man sa department head kon mopadayon mo. Ang uban man gud, I think wala na sila nagpadayon kay syempre ikaw daw wala nay appointment, magtrabaho sila walay assurance,” matod niya. Sa laing bahin, pipila ka mga JO gikan sa Department of Public Services nitaho nga nakadawat na sila sa ilang sweldo alang sa Enero ug Pebrero, ug kasamtangan silang nagpaabot sa bayad sa Marso.",Kinsa ang may katungod sa paghimo sa desisyon kung mopadayon ba ang JO?,"“Ang uban wala na g’yud sila nag-duty since January. . . Actually, depende ra man sa department head kon mopadayon mo. Ang uban man gud, I think wala na sila nagpadayon kay syempre ikaw daw wala nay appointment, magtrabaho sila walay assurance,” matod niya.",department head,1963,2220,85,100
00286-016,286,Gwen: Sugbo nagkahiusa alang sa pagsuporta ni President Alarcon,"Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. “As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr. This is a statement and a commitment, as well as a challenge to my fellow governors. Now more than ever, let our voices ring out in the entire Philippines. . . We need to move forward and we must move forward, and we can only do this with a united country,” pakigpulong sa gobernador. Nagsilbing pinasidunggang dinapit sa maong kalihokan si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon. Diin adunay gihimo nga ‘Manifesto of Support’ diin si Gov. Abalayan, Bise gobernadora Abina Tomas III, mga opisyal ingon man ang ubang gobernardor nga mitambong ang mipirma sa maong manifesto alang sa Bagong Pilipinas nga gisaksihan ni FL Alarcon. Lakip sa maong kalihokan ang pagpasiugda og Tabo sa Kapitolyo 2024 nga adunay mga nagkadaiyang lagutmon, produkto gipasigarbo sa nagkadaiyang lungsod ug dakbayan sa probinsiya. Karong adlawa, Agusto 6, ang Civil Service Commission nipagawas og regional advisory nga Special Holiday sa Probinsiya sa Sugbo ug gidaklarar nga way trabaho ang government offices. Samtang pipila ka mga publiko ug pribadong tunghaan sa Sugbo ang way klase. /FVQ",Unsa ang awhag ni Gobernador Edlen Abalayan sa mga gobernador?,"Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr.",pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr.,0,222,163,222
00309-016,309,Rebulto sa Gertrudes ‘naghilak’,"Naukay ang mga resident human ang rebulto sa Sr. Sto. Gertrudes nga 'nagluha' niadtong Biyernes sa gabii, Hulyo 26, 2024, sa Sitio Tayud, Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Brenda Cai, 37, minyo mibutyag sa Superbalita Cebu ang nakasaksi sa maong hitabo, gani nanglimbawot ang iyang balahibo sa iyang nakita. Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto. Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9. NAGLUHASamtàng si Star, naglimpiyo sa rebulto ni Sr. Sto. Gertrudes, iyang pag-umangkon nipahibalo nga nihilak ang Sto. Gertrudes. “Mihilak man ang Sr. Sto. Gertrudes iyang walang mata mitulo ang luha. Gitrapuhan niya pero mipadayon sa pagdagayday ang luha,” dugang ni Geraldine. Gumikan niini, nagkagubot ang mga silingan nga ningdugok sa balay ni Caibiran, samtang ang uban nagkuha og video sa maong panghitabo. Bisan sa gipakitang milagro ang pamilya ni Caibiran nga mibalhin na og puyo ngadto sa lungsod sa Alcoy, niadtong Dominggo ang mibilin sa maong rebulto. Giingong nahadlok ang maong tag-iya hinungdan nga wa nila dad-a og apil sa ilang pagpamalhin ang nagmilagro nga Sto. Randy. SILINGAN Si Cheche Nancy Caigoy, 28, minyo, nitug-an sa Superbalita Cebu nga naabtan og usa ka oras ang pagtulo sa luha sa rebulto. Nakita niya ug mihikap og iyang gihikap ang luha dayon pahid niini ngadto sa tulo ka buwan niyang anak. Alang ni Caigoy nga usa ka milagro ang nahitabo tungod kay na-ulian sa balatian ang iyang anak niadtong higayona. Lain nilang silangan nga adunay usa ka tuig nga bata nga gikan naospital ang gikatahong naayo sab sa sakit. Sila nagtuo nga adunay mensahe ang Ginuo o sa kabalaka nga adunay mahitabo. Usa ka Cainday Abueva Lenon, 68, biyudo ang naabtan ning tigbalita nga mihawok ug mihunghong sa maong rebulto. Si Abueva Lenon, matod pa, nmihunghong sa Sto. Randy nga maayo ang mga gipamate nga sakit sa mga senior citizens sa ilang lugar. Laing hangyo niya sa rebulto nga mapanalipdan sila nga dili ma-demolish ang ilang mga pinuy-anan kay giingong bawion na sa tag-iya sa luna ang maong dapit. BINUANG Si Betsy Caingles, 57, minyo, ang dili motuo sa maong phenomenon nga gikagubtan sa iyang mga silingan. Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “Sa akong kasinati-an giihi-an rana sa iring. Akong Santos sa altar natingala ko nabasa pagsusi ihi ra man diay sa Iring,” dugang ni Caingles. Kini nga taho sa Superbalita Cebu gibase lang sa pangangkon sa tag-iya ug sa ubang mga tawo nga nahinabi, apan ang Superbalita wala makakuha og katin-awan sa habig sa simbahan ug wala pa kini ma-validate sa simbahang Romano Katoliko ingon man sa scientific nga pagtuon. Ang giingong mga milagro kinahanglan moagi pa sa proseso sa simbahan lakip sa ubang pagtuon una ilhon nga matuod nga milagro.",Unsay gituohan ni Caingles nga posibleng hinungdan sa pagluha sa rebulto?,"Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “",dunay mibutang og tubig sa rebulto,2224,2433,94,128
00781-001,781,"Probinsya nagbantay sa supply sa tubig, mga ani","Si Aries. Edlen Abalayan nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo aron matubag ang epekto sa taas nga heat index. Sa press conference niadtong Lunes, Abril 8, 2024, si Abalayan niingon nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nag-monitor sa sitwasyon sa tanang local government units (LGUs) sa ilang hurisdiksyon, apil na ang pagtuon sa ani ug suplay sa tubig. Iyang gipasaligan ang mga mag-uuma ug mananagat nga sila naka-insured ubos sa Philippine Crop Insurance Corp. “Damage to crops will be compensated accordingly,” matod ni Abalayan. “As of now, we will watch and study the situation very carefully. We will assist where we can assist and we will make a decision when we have to make a decision,” dugang ni Abalayan. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makakuha og data sa produksiyon sa mga tanom sa probinsiya, apan ang Provincial Agriculture Office dili mohatag niini kon walay pagtugot sa Office of the Governor. PROBLEMAGitataw sa gobernador nga ang problema sa suplay sa tubig makita lamang sa dakbayan sa Sugbo. Siya niingon nga ang Probinsiya adunay joint venture deal sa usa ka water firm nga nakabase sa Manila aron mokuha og tubig gikan sa Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen nga gisuplay sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Niadtong Abril 3, ang MCWD nitaho sa pagminos sa produksiyon sa tubig tungod sa El Niño phenomenon. Niresulta kini sa pagreklamo sa mga konsumedor bahin sa ubos nga presyur sa tubig o wala’y suplay sa tubig, labi na sa mga elevated ug interior nga lugar. Si Abalayan niingon nga iyang gipatawag ang tanang City ug Municipal Risk Reduction and Management Offices ubos sa hurisdiksyon sa Probinsya sa pagpalig-on sa preventive measures aron mamenosan ang epekto sa hulaw, sama sa mga insidente sa sunog. Usa ka grass fire ang niulbo sa mga hilit nga lugar sa habagatang lungsod sa Oslob niadtong Sabado sa gabii, Abril 6, nga nakaapekto sa mokabat sa 70 ka ektarya nga yuta sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daan Lungsod. “To see to it that everyone is reminded of the risk of flammable materials that were normally, dili unta. This precisely because of abnormally high-temperature indices,” matod ni Abalayan. WAY HUNONGAng weather bureau nga Pagasa nipahibawo niadtong Martes nga ang taas nga temperatura sa adlaw magpadayon bisan pa sa katag-katag nga pag-ulan nga masinati sa gabii. Si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Pagasa Visayas niingon nga nilabay ang mga pag-ulan ug naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hanging naandan nga mohuros sa silangan kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Adunay higayon nga moagi sa hinay nga pag-ulan, apan ang panahon magpadayon nga init,” ingon niya. Ala 1 sa hapon niadtong Martes, ang Sugbo nitala og heat index nga 37 degrees Celsius. Ang numero ubos sa extreme caution, nga anaa sa taliwala sa 32 ug 41 degrees Celsius, ug mahimo’ng hinungdan sa kainit ug kakapoy ug mahimo usab nga mosangpot sa heat stroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon.",Kinsa ang nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo?,Si Aries. Edlen Abalayan nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo aron matubag ang epekto sa taas nga heat index.,Aries. Edlen Abalayan,0,141,3,24
01068-008,1068,Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,"Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.",Unsa ang nahitabo sa biktima sa tambalanan sa lungsod?,Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot.,gideklar sa doktor nga patay nang niabot,1279,1369,49,89
01657-011,1657,"70 anyos nahug sa seawall, nalumos","Patay na nga nadiskobrehan ang usa ka 70 anyos nga lola sa kadagatan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Alegria, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 5:00 sa hapon sa Sabado, Oktubre 21, 2023. Base sa usa ka kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, nasayran nga ang biktima giila nga si Jessie Baagen, minyo ug molupyo sa naasoy nga dapit. Matod pa, hubog ang lola nga naglakawlakaw sa seawall sa maong dapit ug aksidente nga nahagbong ngadto sa dagat. Apan ulahi nang namatikdan sa iyang mga silingan nga nahulog kini sa dagat hinungdan nga wa kini dayon madali sa pagtabang ug nalumos. Wala pa matino sa kapulisan kon walay foul play sa insidente.",Unsay gibuhat sa lola sa seawall nga nakahatag ug problema?,"Matod pa, hubog ang lola nga naglakawlakaw sa seawall sa maong dapit ug aksidente nga nahagbong ngadto sa dagat.",naglakawlakaw,340,452,29,42
00841-014,841,Krimen sa Semana Santa sa 2024 sa CV mas minos sa 2023,"Miubos og 51. 16 porsiyento ang krimen sa Central Visayas (CV), gikan sa Marso 25-31, 2024, kon tandi sa Semana Santa sa 2023. Sa data nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO 7), nakatala lang sila og 42 ka mga kaso itandi sa 86 sa miaging tuig nga Holy Week. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga tungod kini sa subsob nga Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo). Usa sa nakatampo sa pagkunhod sa crime volume sa CV ang pag-ubos sa 8 focused crimes sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga naa na lang sa 37 porsiyento. Sa datus sa CPPO gikan sa Abril 3-9, 2023, nga maoy mga petsa sa Semana Santa sa miaging tuig, nakatala ang CPPO og 27 ka mga kaso itandi sa 17 nga na record sa mga police station sa lalawigan gikan sa Marso 25-31, 2024 kun mga adlaw sa Semana Santa sa 2024. Sa 17 nga natala, naglangkob kini sa siyam ka mga kaso sa kawat, lima sa tulis, duha sa physical injuries ug usa sa murder. Mao usab sa Cebu City Police Office (CCPO), diin ang ilang 8 focused crimes nikunhod usab. Sugod sa Abril 2-8, 2023, nakatala sila og 18 ka mga krimen sa lainlaing kaso apan karong 2024, naka record sila og 18 gikan sa Marso 24-30.“Reports would indicate how smooth and peaceful the observance of holy week in Central Visayas. We have witnessed how cooperative the citizens of Central Visayas are in terms of peace and security. I also commend my men for their unwavering commitment to maintain peace, and stability across the region,” matod ni Abad. Ang pagkunhod sa krimen sa CV sa Semana Santa dako og natampo sa malinawon nga pagtimaan ug pagbalaan sa mao nga mga adlaw.",Unsa ang mga klase sa krimen nga naglangkob sa 17 nga kaso?,"Sa 17 nga natala, naglangkob kini sa siyam ka mga kaso sa kawat, lima sa tulis, duha sa physical injuries ug usa sa murder.","kawat, lima sa tulis, duha sa physical injuries ug usa sa murder",845,968,58,122
00692-014,692,"77 anyos nakit-an nga nagkadugta, baho na","Patay na nga nakit-an ang usa ka 77 anyos nga biyudo human gikataho nga missing sulod sa usa ka semana. Usa ka Clent Exconde ang nitaho sa kapulisan nga ang iyang amahan nga si Gilmore Fabela Exconde, ug mag-uuma sa Sityo Canlope, Brgy. Poblacion, lungsod sa Alcoy, ang ilang gipangita sud na sa usa ka semana. Ila na lang kini nakit-an nga patay na sa kakahoyan nga tres kilometros gikan sa ilang balay, alas 11:45 sa buntag, Dominggo, Abril 28, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang P/Executive Master Sgt. Agawin Fabelinia Kristian, deputy chief sa Alcoy Municipal Police Station. Girespondihan sa kapulisan uban sa ilang hepe nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila uban sa mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office. Nakaplagan ang maong biyudo nga nagkulob nga baho na ug nagkadugta na. Sumala sa pamilya, ang ilang amahan dunay gihambin nga balaian ug nilakaw nga wa mananghid kanila. Ang pamilya nakahukom nga dili na ang ipa-autopsy human nagtuo nga way foul play sa kamatayon niini.",Unsang opinyon ang gihimo sa pamilya bahin sa kamatayon sa ilang amahan?,Ang pamilya nakahukom nga dili na ang ipa-autopsy human nagtuo nga way foul play sa kamatayon niini.,way foul play sa kamatayon niini,926,1026,67,99
01526-012,1526,"Gidudahang cobra, nasikop","Gilalisan sa social media ang nag-viral nga post ni Jeslar Pacatang kon unsang klase ang nasikop nga halas sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Pacatang, giasoy niya nga nagmotorsiklo siya sa alas 7:00 sa buntag, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, padulong sa trabaho isip security guard sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco) 1 ug iyang naagian ang usa ka lalaki nga si Lito Pabualan, molupyo sa naasoy nga dapit nga nagkupot sa dinakpan nga halas nga gibaatan na ang baba. Si Pacatang nangutana kon asa madakpi, kini niingon nga sa dan sa maong dapit. Si Pabualan niingon nga ang dinakpan niyang halas mobukad ang liog hinungdan nga gituohan nga usa ka King Cobra, usa ka endangered specie sa halas sa nasod. Atol ning pagsuway, ang halas gikatakdang i-turnover sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) alang sa tukmang paghipos ug tukmang pag-ila sa klase niini. Sa laing bahin, nag-viral usab sa social media ang nasikop nga reticulated python o sawa gikan sa kisame sa balay sa usa ka sityo sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga molupyo sa dapit nga si Dionson Pacheco, hamtong, maoy maisugon nga nidakop sa sama nga dunay timbang nga kapin sa otso kilos. Sa pagkakaron, ang sawa gipasagop na sa usa ka lisensiyado nga snake keeper.",Unsang adlaw natabo ang insidente?,"Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Pacatang, giasoy niya nga nagmotorsiklo siya sa alas 7:00 sa buntag, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, padulong sa trabaho isip security guard sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco) 1 ug iyang naagian ang usa ka lalaki nga si Lito Pabualan, molupyo sa naasoy nga dapit nga nagkupot sa dinakpan nga halas nga gibaatan na ang baba.","Sabado, Nobiyembre 18, 2023",159,522,109,136
00532-017,532,Nanigbas kay ‘gipalaway’ sa sud-an samtang gutom,"Construction worker nga gigutom nanigbas sa iyang manghod kay nasuko nga wala manghatag sa ginisang sardinas ug itlog niadtong Sabado sa alas 7:15 sa gabii, Hunyo 1, 2024, sa Sitio Tiera Dulce, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek mao si Ricky Delacruz, 31, ulitawo, natanggong sa Inayawan Police Station. Siya gipadakop sa iyang mga ginikanan human sa krimen. Nasamdan sa walang bahin sa mata ang manghod nga si Asyong Delacruz, 20. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek nagumon sa bisyo ug makadaghan na gialarma. Napungot kini tungod lang kay wala matagai og pagkaon hinungdan nga gitigbas ang igsuon gamit ang plamingko. Karong adlawa, Martes kasong attempted homicide ang ipasaka batok kaniya. Si Ricky, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa kremin human nagdinawo ang iyang manghod. Sumala pa niya nga “nibaba” na ang iyang “tama” hinungdan nga gigutom na siya og maayo. Nagluto iyang manghod og ginisang sardinas nga gisagulan og itlog apan apan wala siya hatagi dihang nangayo. Gisultihan siya nga kulang ra niya ang sud-an. Tungod sa gihimo sa iyang manghod nagsakit iyang dughan. Sa kalagot niya, nikuha siya og plamingko, iyang gitigbas. Giusban niya pagdunggab sa makadaghan.",Unsa ang hinungdan ngano nga napungot si Ricky sa iyang manghod?,Napungot kini tungod lang kay wala matagai og pagkaon hinungdan nga gitigbas ang igsuon gamit ang plamingko,wala matagai og pagkaon,629,736,30,53
00809-007,809,Awto nabangga sa flyover; drayber angol,"Naangol ang usa ka drayber human siya nabangga sa kilid sa flyover sa Brgy. Mambaling, siyudad sa Sugbo sa mga alas 5 sa buntag sa Biyernes, Abril 5 samtang nagmaneho sa iyang awto. Ang biktima nga nahilandig sa tambalanan giila pinaagi sa iyang driver’s license nga si Jomari Gil, 40, taga Brgy. Gabi, Cordova, Cebu. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang Cebu City Traffic Police investigator P/Staff Sgt. Daniel Calica, nahibaw-an nga si Gil gikan sa south nga nagmaniho sa iyang awto padulong sa north, hayan padulong mouli sa Cordova agi sa South Road Properties (SRP). Apan pag-abot sa likuanan padulong sa SRP, naalanganin ang biktima, nasangit ang iyang sakyanan sa kongkretong barrier sa tiilan sa flyover. Si Gil naangol kay namumo ang baba sa manobila sa iyang awto kay wa nigana ang air bag. Dali siyang gidala sa tambalanan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office.",Pila ka tuig si Jomari Gil?,"Ang biktima nga nahilandig sa tambalanan giila pinaagi sa iyang driver’s license nga si Jomari Gil, 40, taga Brgy. Gabi, Cordova, Cebu.",40,182,317,100,102
01067-009,1067,Pagdunggab self defense?,"Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay. Si Toledo, usa ka tourist guide, taga Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, apan nagpuyo uban sa iyang asawa sa Cabadiangan. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcantara ubos ni Police Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta nga gidunggab ni Toledo ang biktima gawas sa diskuhan human siya gitigbas sa duha ka mga pag-umangkon sa biktima. Matod ni Dacuyan nga niabot ang biktima ug nisuway sa pagdunggab kang Toledo gamit ang hunting knife, apan iya kini nga nailog ug gidunggab si Linao. Si Toledo nasikop sa kapulisan human sa insidente. Giangkon ni Toledo nga self-defense ang iyang gihimo.",Asa nahitabo ang pagdunggab?,"Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024.",Barangay Cabadiangan,0,301,174,194
01253-007,1253,"Lola nabanggaan, patay; 1 naangol","Patay ang usa ka 82 anyos nga lola ug angol usab ang 58 anyos nga ginang nga nabanggaan og van dihang sila ninglabang sa pedestrian lane sa national highway nga atubangan sa Telano Market sa Sityo Linao, Barangay Lipata, lungsod sa Minglanilla, alas 5:12 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024 .Ang namatay giila nga si Broqueza Duque, 82, minyo, ug angol mao si Estela Trason, 58, minyo. Ang duha pulos taga sityo Lower, Barangay Lipata, Minglanilla. Sumala sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang mga biktima nadasmagan sa van nga gipanag-iya sa JAC Aluminum nga gimaniho ni Nico Cacdac Manjares, 46, minyo, taga Barangay Balirong, siyudad sa Naga. Matod pa nga si Manjares ni-overtake og laing duha ka sakyanan. Ang mga biktima gitabang sa mga sakop sa Minglanilla Municipal Disaster Risk Management Office (MMDRRMO) ug gidala sa Minglanilla District Hospital. Apan ang 82 anyos nga si Manlapas gideklarar ni Dr. Manlikmot A. Radam nga dead on arrival (DOA). Samtang, ang drayber sa van gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang mga kaso.",Unsa ang nahitabo sa drayber sa van pagkahuman sa insidente?,ang drayber sa van gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang mga kaso.,gitanggong sa kapulisan,1050,1139,19,42
00786-004,786,Abangan sa nang-hire sa JOs: Kamoy sweldo,"Giawhag ni Cebu City Mayor Cedie Abangan kadtong mitugot nga makatrabaho ang mga job order (JO) personnel sa City Hall sugod niadtong Enero ning tuiga nga walay appointment maoy manubag sa pagsweldo kanila. Kini nga desisyon nahitabo tungod kay ang tulo ka buwan nga sweldo sa mga JO personnel nagpabilin nga wala mabayri tungod sa nagpadayon nga appointment renewal. “Those (who are) until now working since January and not being covered, but (were) allowed to work, whoever allowed them to work should take the responsibility of paying them,” matod ni Abangan sa usa ka press conference sa Lunes, Abril 8, 2024. Si Abangan niingon nga mas gusto niya kining mga tawhana nga tawgon nga adunay “project-based employment contracts” kaysa tawgon nga “job order personnel. ”Dihang gipangutana kon makadawat pa ba og bayad ang mga JO kansang appointment wala na ma-renew sukad niadtong Enero, si Abangan nagdumili sa pagtubag sa pangutana. “I cannot answer that until I (get to) know kinsa ni. Kinsay nanghinambog. Unsa ni ilang trabaho, aron mahibaw-an nato (what were their jobs, so we would know), then action will be taken upon facts and documentations presented,” matod ni Abangan. “That should have been covered and even before another appointment will be issued, covering from May onward,” dugang niya. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og mga komentaryo gikan sa mga empleyado sa JO sa City Hall. Hinunoa, ang mga giduol alang sa komento nagdumili nga mainterbyu, tungod sa kahadlok sa mga epekto gikan sa ilang mga labaw. Sa usa ka interbyo kaniadtong Lunes, Abril 8, ang pangulo sa Human Resources and Development Management Office nga si Peping Garperio niingon nga daghang mga hinungdan, lakip ang dokumentasyon ug mga paglangan sa pamaagi, ang hinungdan sa pagkalangan sa mga appointment sa JO. Sa miaging pakighinabi sa usa ka babaye nga JO, kinsa nihangyo nga dili nganlan, siya niingon nga sa 21 ka JO sa iyang departamento, walo na lang ang nahibilin. “Ang uban wala na g’yud sila nag-duty since January. . . Actually, depende ra man sa department head kon mopadayon mo. Ang uban man gud, I think wala na sila nagpadayon kay syempre ikaw daw wala nay appointment, magtrabaho sila walay assurance,” matod niya. Sa laing bahin, pipila ka mga JO gikan sa Department of Public Services nitaho nga nakadawat na sila sa ilang sweldo alang sa Enero ug Pebrero, ug kasamtangan silang nagpaabot sa bayad sa Marso.",Unsa ang tubag ni Abangan kon makadawat pa ba og bayad ang mga JO nga wala na ma-renew ang appointment?,"”Dihang gipangutana kon makadawat pa ba og bayad ang mga JO kansang appointment wala na ma-renew sukad niadtong Enero, si Abangan nagdumili sa pagtubag sa pangutana. “I cannot answer that until I (get to) know kinsa ni. Kinsay nanghinambog. Unsa ni ilang trabaho, aron mahibaw-an nato (what were their jobs, so we would know), then action will be taken upon facts and documentations presented,” matod ni Abangan.","“I cannot answer that until I (get to) know kinsa ni. Kinsay nanghinambog. Unsa ni ilang trabaho, aron mahibaw-an nato (what were their jobs, so we would know), then action will be taken upon facts and documentations presented,”",769,1181,166,394
00522-003,522,Abalayan: Palaro 90% ready na,"Naa na sa 90 porsiyento ang kaandam sa pag-host sa dakbayan sa Sugbo sa 2024 Palarong Pambansa. Kini ang update ni Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa tigom sa mga kontraktor sa Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Ang mayor nimando sa pagpaspas sa trabaho sa tanang pasilidad human duha lang ka semana sa dili pa ang pag-abot sa mga delegado. “We are already about 90 percent, that’s my honest assessment. Gamay na lang jud kaayo we will be done,” matod ni Abalayan atol sa press conference sa samang adlaw. Dugang ni Abalayan nga ang kontraktor sa oval track nisaad nga mahuman ang proyekto sulod sa 15 ka adlaw. “The oval, ang ilang promise nako, they will finish about four to five days and one week for curing and after that magbutang sila sa linya. . . another three to four days,” dason ni Abalayan. Si Abalayan nakigtagbo sa daghang stakeholders sa Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Miyerkules. Matud ni Abalayan, ang oval track gilauman nga mahuman sa Hunyo 20, 2024.",Unsay gimirahim ni Mayor Abalayan aron makapaspas sa trabaho?,Ang mayor nimando sa pagpaspas sa trabaho sa tanang pasilidad human duha lang ka semana sa dili pa ang pag-abot sa mga delegado.,pagpaspas sa trabaho sa tanang pasilidad,224,352,21,61
00557-016,557,"Maestro nadasmagan, naospital","Maestro nga nagmotorsiklo padulong sa Guadalupe Elementary School sa Brgy. Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo, nadasmagan sa laing motorsiklo alas 6 sa buntag, Miyerkules, Mayo 29, 2024. Giila ang biktima nga si Johnny Delprado, Grade 4 adviser sa naasoy nga tunghaan, gidali sa pagdala sa tambalanan tungod sa bun-og sa kalawasan ug nihuboy ang ibabaw sa walang mata. Gikataho nga ang biktima nag-signal sa iyang Honda Airblade aron moliko sa wala ngadto sa eswkwelahan apan nadasmagan sa naghaguros nga Suzuki Raider 150 nga motorsiklo nga gimaneho ni Agelio Delrosario, 32, minyo, taga Oprra Road, Brgy. Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Si Delrosario mopauli na sa ilang balay gikan nipalit og isda sa Carbon Public Market ug niangkon sa Superbalita Cebu nga kusog ang iyang pagpadagan kay nag-apas sa pag-uli. Matod niya, nagbusina siya aron pagpasidaan apan, dason niya, ang naulahi nipadayon sa iyang direksyon nga niresulta sa pagkabangga. Samtang, wa makuha sa Superbalita Cebu ang habig sa biktima sanglit sa pagkuha ning taho gikarga na siya sa ambulansya.",Unsa ang petsa sa nahitabo nga insidente?,"Maestro nga nagmotorsiklo padulong sa Guadalupe Elementary School sa Brgy. Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo, nadasmagan sa laing motorsiklo alas 6 sa buntag, Miyerkules, Mayo 29, 2024","Mayo 29, 2024",0,179,166,179
00281-016,281,Mga guwardiya sa real estate company gipamusil,"Mga 12 ka security guard sa real estate company sa Barangay Saavedra, Lungsod sa Moalboal, Sugbo ang gipamusil sa riding in tandem niadtong Lunes sa hapon, Agusto 5, 2024. Sa 12, usa ang naigo ug nasamdan apan luwas ra sa makuyaw nga kahimtang. Ang naangol nailhan lang sa pangalang Edoy Jr. , ulitawo, residente ra sa b sa maong dapit, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang hawak. Ang ubang mga kaubang guwardiya dali nga nakapasalipod ug nakatago sa dihang duha ka gunmen nga sakay sa motorsiklo namusil sa ilang nahimutangan. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Moalboal Police Station nga ang duha ka mga gunman sakay sa motorsiklo ug nailhan nga managsuon nga nagdala sa alyas nga London, 53, ug Sinoy, 43, taga-Barangay Manga, Lungsod sa Alcantara, Cebu. Nasayran sa Superbalita Cebu nga nakadawat og tawag ang kapulisan nga giingong headquarters sa real estate ang girakrakan. Padayon pa ang hot pursuit operations batok sa mga suspek ingon man ang imbestigasyon aron sa pagsuta sa motibo sa pagpamusil. Adunay pito ka kabhang sa bala ang nahipos sa kapulisan sa wa pa matino nga kalibre sa armas nga gigamit.",Kinsa ang ulitawo nga nag-angkon og samad pinusilan?,"Ang naangol nailhan lang sa pangalang Edoy Jr. , ulitawo, residente ra sa b sa maong dapit, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang hawak.",Edoy Jr.,245,388,38,46
00262-013,262,MCCI naa’y kabalaka kabahin sa isyu sa umento sa suweldo,"Nipadayag sa ilang kabalaka ang Mandaue Chamber of Commerce and Industry (MCCI) kabahin sa gisugyot nga umento sa suweldo sa Central Visayas partikyular kabahin sa potensyal nga hatod niini sa lokal nga pamatigayon ug ekonomiya. Gilaumang mao kini ang mahimong sentro sa diskusyon atol sa umaabot nga public hearings sa Regional Tripartite Wages and Productivity Board (RTWPB) nga gikatakda karong Agusto 20, 2024. Ang wage board nag-eskedyul og lima ka public hearings sa Rehiyon 7 aron pagtuki kabahin sa bag-ong minimum wage classification. Kini subay sa direktiba ni President Lois Alarcon Jr. nga tun-an og maayo ang kabahin sa suweldo. Gitino sa MCCI nga ang bisan unsang kausaban nga mahitabo kabahin sa suweldo sa Sugbo o asa man nga dapit sa Pilipinas, direktang makaapekto sa inflation rates, customs costs, ug employment landscape. Ang unemployment rate sa Dakbayan sa Mandaue natali sa 4. 1 porsyento, usa ka gamay’ng kalambuan sa 4. 8 porsyento niadtong Agusto sa niaging tuig. Nabalaka ang MCCI nga ang pagsaka sa suweldo posibleng makabali sa resulta sa dagan sa unemployment rate sa dakbayan.",Unsa ang ginatan-aw sa MCCI nga makaapekto sa lokal nga pamatigayon?,"Gitino sa MCCI nga ang bisan unsang kausaban nga mahitabo kabahin sa suweldo sa Sugbo o asa man nga dapit sa Pilipinas, direktang makaapekto sa inflation rates, customs costs, ug employment landscape.",kausaban nga mahitabo kabahin sa suweldo,642,842,36,76
00385-001,385,Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente,"Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.",Kinsa ang magapasabot nga adunay pag-umento sa bill sa kuryente?,Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I).,Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I),0,107,70,106
01097-007,1097,Kapitolyo ‘mangompra’ og bulto sa semento,"Nagplano ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo nga paliton sa bulto nga kantidad ang mga supply nga sinako’ng semento sa cement companies alang sa nagpadayon nga pag-ugmad sa mga infrastructure project sa kalungsoran sa lalawigan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nagkanayon nga paagi kini sa Kapitolyo aron maminusan ang bayranan sa mga kontraktor nga mopalit og supply alang sa mga himuong proyekto sa tibuok probinsya. Matod ni Abalayan, makadaginot usab niini ang Kapitolyo sa kantidad nga itagana unta sa mga kontraktor nga sagad makasinati og managlahi nga presyo sa semento sa matag panahon sa pagpatuman sa proyekto. Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho. Atol sa tigom sa cement companies sa Kapitolyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024, nga pinangulohan ni Abalayan, nasayran nga sagad sa mga semento sa pagkakaron mokantidad og tag P170 ngadto na sa P230 ang matag sako. Subay niini, gihatagan ni Abalayan og kahigayunan ang cement companies nga mohimo og business proposal alang sa labing barato nga presyo sa semento nga ilang mahatag sa Kapitolyo isip buyer. Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan. Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024. Anaa usab sa P3. 3 bilyunes niini ang alang sa inter-local government units (LGU) water system, ug P500 milyunes alang sa pagpanday og public buildings ug ubang mga istruktura. “My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing datos sa Provincial Engineering Office, di mominos sa 1, 687, 306 ka sako sa semento ang magamit sa mga road project sa Kapitolyo. Sa Pebrero 12, 2024 gikatakda ang ikaduhang tigom niini aron tukion ang mamahimo’ng presyo sa mga sinako nga semento.",Unsay gituohan nga benepisyo sa pagpalit sa semento nga ang Kapitolyo buhaton?,Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan.,mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan,1182,1271,34,88
01687-007,1687,P1M danyos sa sunog sa balay sa negosyante,"Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. Matod ni Bueno, ang sunog ilang gisaka ngadto sa unang alarma human sa pipila ka gutlo sa wala pa nakontrolar ang kayo. Dugang niya nga way nakalas o naangol sa maong sunog samtang walay laing balay nga naapektohan. Atol ning pagsuwat, ang CCFO nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa panimalay sa mga Go.",Asa nahitabo ang sunog nga nagdala ug danyos?,"Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023","1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo",0,201,78,151
00639-014,639,Wa pay klarong motibo sa pagpatay sa kargador,"Wa pay naestablisar nga motibo ang kapulisan sa Carbon Police Station sa pagpusil patay sa usa ka kargador ala 1 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024 sa Block 7, Brgy. Sawang Calero, dakbayan sa Sugbo, samtang kini natulog. Ang biktima giila nga si Marvin Enanoria, 40, nagpuyo ra usab sa maong dapit, kinsa nakaangkon og usa ka samad pinusilan sa ulo. Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na. Matod ni Police Captain Japher Encarnacion, hepe sa Carbon Police Station, nga base sa pamahayag sa mga tawo sa dapit, nakadungog na lang sila og buto sa armas. Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo. Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. Usa sa ilang subayon kon duna bay nakaaway ang biktima sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Si Police Staff Sergeant Sara Necasio Endona, investigator on case, nagkanayon nga personal nga atraso ang ilang gitan-aw nga motibo. Apan sigun sa mga residente sa dapit nga buotan si Enanoria busa natingala sila nganong gipusil. “Buotan man daw na, Sir. Wala sad na ma involved sa drugs matod sa mga tawo didto. Mao na nga amo pa gyud na subayon nganong gipusil na siya,” matod ni Endona. Naghimo pa sa ilang imbestigasyon ang Carbon police station labot sa pagpamusil.",Asa gikan ang medical team nga niresponde sa buhat sa pagpusil?,"Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na.",Brgy. Sawang Calero,356,478,40,59
01327-016,1327,Lalaki nakigpinaakay sa bitin; halas namatay,"Kon ang tawo ug bitin nga di venomous magpinaakay, kinsa kaha ang mamatay? Sagad ang tawo, di ba?Apan niay talagsaon kaayo’ng hitabo sa lalawigan sa Bohol ning semanaha. Gikompirmar sa imbestigador sa Antequera Municipal Police Station nga si Police Staff Sgt. Rufina Mercader ang nag-viral sa social media post bahin sa usa ka tawo nga nakigpinaakay tali sa usa ka bitin nga Baksan kun reticulated python. Kini nahitabo sa Barangay Quinapon-an sa lungsod sa alas 2 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 19, 2023. Si Mercader nibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Disyembre 21, pinaagi sa telepuno, nga tinuod ang na-post sa social media nga usa ka Mercado Merced, 48, taga Cabayugan, Calape, Bohol, ang nalandig Governor Celestino Gallares Memorial Hospital sa siyudad sa Tagbilaran human napaakan og bitin ang iyang tuo nga bukton, apan ang halas iya usab nga gipaak hangtod namatay. Matod ni Mercader, si Merced nagmaniho sa iyang motorsiklo pauli sa dapit sa Calape, alas 2 sa kaadlawon sa maong adlaw. Apan sa kalit lang, nahunong siya sa dihang may nag-ali nga dako’ng bitin nga Baksan sa karsada hinungdan nga gipaabot niya nga mokamang daplin sa dan. Apan sa kalit lang, nituyhakaw ang bitin ug dayon nitundok sa iyang tuo’ng bukton ug nibalikos kaniya. Ang biktima natumba dulog sa iyang motorsiklo, apan wa matarantar si Merced, iya usab nga gipaak ang bitin sa tangkugo nga diriyot maputol. Didto na siya malugaki sa pagbalikos kaniya. Si Merced nakapanampit og tabang sa mga lumolupyo sa maong dapit mao nga nadala sa tambalanan. Ang reticulated python walay hilo apan kusgan kini kaayo, mopatay sa iyang biktimahon pinaagi sa paglikos ug pagtuok hangtod nga mamatay.",Unsay kasagaran nga mahitabo kung ang tawo ug bitin nga di venomous magpinaakay?,"Kon ang tawo ug bitin nga di venomous magpinaakay, kinsa kaha ang mamatay? Sagad ang tawo, di ba?Apan niay talagsaon kaayo’ng hitabo sa lalawigan sa Bohol ning semanaha.", Sagad ang tawo,0,169,74,89
00882-005,882,Baluyut misusi sa 3 ka resort nga sulod sa Chocolate Hills,"Tulo ka mga estabilisemento nga nasulod sa nailang Chocolate Hills sa Lalawigan sa Bohol, nga gideklarar sa UNESCO nga Global Geopark ug usa ka protected area, gisusi ni Adriano Baluyut, kalihim sa Department of the Interior and Local Govenment (DILG) sa Huwebes, Marso 21, 2024. Kauban ni Baluyut ang lokal nga mga opisyal ug mga opisyal sa hingtungdang mga ahensiya sa kagamhanan bahin sa pagkatukod sa maong mga resort sulod sa usa ka protected area. . Unang gisusi ang kontrobersiyal nga nag-viral sa social media nga Captain’s Peak Garden and Resort sa lungsod sa Sagbayan. Lakip sa gisusi mao ang Sagbayan Peak sa samang lungsod nga taudtaod nang nahimo’ng suroyanan. Laing gisusi mao ang usa ka estabilisemento sa lungsod sa Carmen nga sentro sa Chocolale Hills. Niadtong Lunes, Marso 18, 2024, si Baluyut nagtukod og special investigation team sa pag-ugkat sa posible nga environmental ug administrative violations tungod sa katukuran sa maong mga resort.",Unsa ang laing gisusi nga lugar sa lungsod sa Sagbayan?,Lakip sa gisusi mao ang Sagbayan Peak sa samang lungsod nga taudtaod nang nahimo’ng suroyanan.,Sagbayan Peak,579,673,24,37
01667-008,1667,Tambagi ko Noy Kulas: Lalaki og kalit,"Dear Noy kulas,Itago lang ko sa ngan nga Freday. 36 years old na ko ug sukad sa bata pa, kahibawo na ko nga bayot ko. Ang nakaayo lang sa akong side, Noy Kulas, kay gidawat ko sa akong family but gisultihan ko nila nga di lang ko magsenina og binabaye. Which ako sab gituman kay lainan pud ko nga dunay mokatawa sa akoa. Mao to daghan ko og friends nga females gikan sa elementary hangtod sa nag work na ko. But naa koy kababata nga close kaayo nako nga naminyo but nagkabuwag sila sa iyang bana kay sumasakabilang bahay. Kaduha na gani gailis, second ug third party. Sa among ka close, ako ang iyang sumbongan sa tanang mga problema sukad pa kaniadto. Hala, mao ni akong problema karon kay kadto last week, nagtagay ming duha unya pagkahubog namo, nagmaoy na siya. Ako siyang gialam-aman og maayo unya naunsa ba to, Noy Kulas, naa na man hinuoy nahitabo namo. Sa iya tingali tong kahubog, nakatulog siya og kahuman nya ako wa ko katuo kay na lalaki ko og kalit. Akong na worry sa iyaha kay basin momabdos siya. Ako sab, after ato, naganahan na ko niya while siya, bayot gihapon iyang tawag sa akoa. Unsa may akong buhaton? Di kaha ni siya masuko kon mag mention ko parte atong hitaboa? Please tambagi ko. Maayo kaha mosulti ko niya sa tinuod nako nga na feel karon?FREDAYFreday,Few letters ug circumstances na ang akong nasugatan sama sa imoha. Di ikahibulong kay babaye ug lalaki mo. Dunay possibility nga magkadugay, ma-develop ang feeling samtang magkalawom ang communication. Yes, diha sa communication magsugod ang uban nga mga relasyon, aside sa attraction. Mas lawom ang communication. Kon buwag na siya sa iyang bana, basin okay ra sa bana nga makarelasyon siya og laing lalaki ug makabaton og anak sa lain. Kon ang bana naa na say anak sa laing babaye, di na manghilabot sa inyoha. Pero ayaw lang pud pag overthink, kanang magtuo na kang momabdos siya until segurado na. Sultihi siya sa imong gibati. Basin nagpa pretend ra sab na siya nga di siya conscious atol sa hitabo kay maulaw siya. Wa may mawala nimo kon mopadayag ka sa imong pagbati. NOY KULASrojval69@yahoo. com",Ngano nga nagapanuko ang iyang kababata nga túbagon ang nahitabo?,Basin nagpa pretend ra sab na siya nga di siya conscious atol sa hitabo kay maulaw siya,kay maulaw siya,1911,1998,72,87
00574-013,574,British national nalumos sa Panglao,"Napalgan nga wa nay panimuot ang usa ka lalaking British national samtang naglutaw sa kadagatan sa Brgy. Tangnan, Panglao, Bohol sa alas 7 sa Biyernes sa buntag, Mayo 24, 2023. Ang kapulisan sa Lungsod sa Panglao nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Dean Fel D. Abellon, nihulagway nga “drowning incident” ang namatyan sa langyaw sa ilang gipagawas nga press release. Sa pasiunang imbestigasyon, nasuta nga ang way panimuot nga langyaw nakit-an sa laing foreigner nga Korean national nga naglutaw samtang siya nag snorkeling activity. Ang langyaw daling nangayo og tabang sa mga staff sa Relax Diver Resort. Ang British national gidala sa baybayon ug ang municipal health officer nga si Dr. Dean Emeniano Deyan nideklarar nga patay na ang biktima “due to acute respiratory failure secondary to asphyxiation by drowning injury. ” / DVG",Giunsa sa langyaw ang pagkuha og tabang human sa insidente?,Ang langyaw daling nangayo og tabang sa mga staff sa Relax Diver Resort.,daling nangayo og tabang,543,615,12,36
01182-002,1182,PNP: Way hulga sa destabilisasyon,"Walay nadawat nga report ang Police Regional Office 7 nga dunay nagtinguha nga mga police official nga makigbatok sa gobyerno kun destabilization plot. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga maayo ang relasyon sa kapulisan tali sa laing law enforcement agencies sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas. Tanang impormasyon sa mga ahensya sa gobyerno sa rehiyon 7 wala magtumbok nga dunay movement aron gub-on ang pamunoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. Gidugang ni Abacay nga high morale ang kapulisan sa Central Visayas human sa paghatag sa hugot nga seguridad sa bag-o lang natapos nga Sinulog Grand parade nga gitambungan sa 3 milyunes ka mga tawo. Si Philippine National Police (PNP) Chief Police General Rasheed Magtalas Jr. ningdayeg sa mga polis nga naghatag og siguridad sa Sinulog nga niresulta sa malampuson ug malinawon nga dako’ng kalihukan. “The state of the morale of the police is very high especially after the security coverage sa atong Sinulog 2024 which turnout to be one of the most secure and safest sinulog celebration in recent years,” matod ni Abacay. Wala pa usab makadawat og impormasyon ang PRO 7 nga dunay ipatuman nga lapad nga lahugay ang PNP sa tibuok nasod. Apan gipasabot ni Abacay nga kon dunay heneral nga moretiro, normal na sa ilang organisasyon nga ipatuman ang lahugay aron usab mosaka ang ranggo sa ubang mga police official. Sa kaulohan, dunay pipila ka retirado nga mga heneral nga ningpahibawo sa Presidente nga way kamatuoran nga dunay nagtinguha nga siya pakanaugon sa katungdanan pinaagi sa pag-alsa sa kapulisan ug kasundalohan.",Kinsa ang spokesperson sa Police Brigadier General Jorge Abad?,"Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga maayo ang relasyon sa kapulisan tali sa laing law enforcement agencies sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas.",Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay,152,403,9,47
01619-007,1619,Gagmay ra’ng butang sa sementeryo nasakmit,"Ang Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga gagmay lang nga mga butang nga gigamit sa pagpanglimpyo sa mga lubnganan sama sa “guna” o mga sundang alang sa mga sagbot ug silhig ang nasakmit atol sa pagsaulog sa All Soul’s Day sa Huwebes, Nobiyembre 2 sa dakbayan sa Sugbo. Malinawon ug hapsay usab ang selebrasyon karong tuiga. Matod ni Lieutenant Colonel Felisa Baculo, information officer ug deputy city director for operations sa CCPO, mokabat sa 16,500 ka mga tawo ang gibana-bana nga naa sa 21 ka mga sam-ang sa alas 10 sa buntag sa Huwebes sa dakbayan sa Sugbo. “Sa Calamba, naay mga ginagmay kana rang mga pang limpyo nga gi pang ban ang na confiscate,” niingon si Baculo. Matod niya nga gagmay ra nga mga gamit sa pagpanglimpyo ang nasakmit sanglit ang pagpanghawan sulod sa mga sementeryo gitugot lang hangtod sa Oktubre 31 sa mga tagdumala. Gipasalamatan usab ni Ivarter ang publiko sa ilang kooperasyon. “Mapasalamaton gyud ta sa kooperasyon, naminaw atong katawhan sa atong hangyo nga dili na magdala og mga hinagiban diha or anything nga maka hamper sa pag flow sa atong traffic diha sa atong mga entrance,” niingon si Baculo. Si Baculo, sa buwag nga pakighinabi niadtong Nobiyembre 1, nagkanayon nga base sa assessment ni CCPO Director Colonel Jake Bacquian, direktor sa CCPO, hapsay ang sitwasyon sa mga sementeryo. “Ang atong mga sementeryo sa pagkakaron nagpabilin nga klaro ug hapsay,” niingon si Baculo. Giawhag usab niya ang publiko nga magtinabangay ug magmatngon sa kainit sa pagbisita sa sementeryo ug girekomendar sa mga tigulang nga mobisita sa hapon. Si Baculo miingon usab niadtong Nobiyembre 1 nga ang gidaghanon sa mga tawo nga ningbisita mas gamay kaysa sa miaging tuig nga ang hinungdan mahimong ang publiko ningbisita sa mga sementeryo sa mga adlaw sa wala pa mopahimulos sa taas nga weekend. TRAPIKOSi Konsehal Jeff Abayon, TMC chairman, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre 1, 2023 nga ang tanang traffic enforcer sa Cebu City Transportation Office gipakatap sa pagdumala sa dagan sa trapiko subay sa giaprobahan nga traffic management plan sa TMC. Si Abayon niingon nga kapin sa 600 ka personnel ang gipakatap sa mga importanteng lugar. Matod pa ni Abayon nga mao kini ang mga lugar diin gipakatap ang mga traffic personnel:Carreta, Calamba, Pardo, Queen City Memorial Gardens, Labangon, Cebu Memorial Park, Chinese Cemetery, Golden Haven, ug Veterans Cemetery.",Unsay girekomenda ni Baculo sa katawhan bahin sa pagdala og mga hinagiban sa sementeryo?,"“Mapasalamaton gyud ta sa kooperasyon, naminaw atong katawhan sa atong hangyo nga dili na magdala og mga hinagiban diha or anything nga maka hamper sa pag flow sa atong traffic diha sa atong mga entrance,” niingon si Baculo.",dili na magdala og mga hinagiban,917,1141,82,114
01064-006,1064,PDEA 7 nakasakmit og P714K nga shabu sa Bohol,"Drug personality nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police station sa Purok 3, Barangay Aliguay, Maribojoc, Probinsya sa Bohol ala 1 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang suspek giila nga si Robby Ligutom, 43, taga Loay, Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang 21 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 105 gramos nga dunay estimated market price nga P714,000, lakip na ang buy bust money, cellular phone ug usa ka motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga dul-an duha ka buwan nila nga gipaubos sa case build up ang suspek, kinsa giingong makabaligya og og 100 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso sa PDEA 7 batok sa suspek.",Unsang mga seksyon ang gi-refer sa kaso batok sa suspek?,"Kalapasan sa Section 5, ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso sa PDEA 7 batok sa suspek.","Section 5, ug 11 Article II",708,863,13,40
01193-017,1193,Pari: Dili mohangop sa mga ‘patuotuo’,"Usa ka Augustiania nga pari niawhag sa publiko nga dili mohangop sa Sto. Gertrudes de Cebu nga nagsul-ob og green vestments o ubang kolor kay gilambigit kini sa superstition o mga patuotuo. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu niingon nga wala nila gisimba ug gibendisyunan kining mga imahen sanglit gigamit kini isip ‘lucky charms. ’Ang mga prayleng Agustino, sakop sa Order of St. Augustine (OSA) maoy nagdumala sa Basilica, diin nahimutang ang Balaang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu nga gidala ni Lois Magellan niadtong 1521. Matod ni Jemimah, ang imahen nga nagsul-ob og green nga outfit gitawag og “Sto. Gertrudes de la Suerte (of luck)”, nga gigamit isip lucky charm. “In our belief, in our faith, we do not need a [lucky] charm. In our faith itself is enough. We receive enough blessings from the Lord,” matod niya niadtong Enero 19, 2024. Dugang niya nga ang paggamit sa Sto. Ang Gertrudes de la Suerte gibantog sa usa ka kulto niadtong dekada 90. Apan, ang pari wala magtino o magngalan sa kulto. PULANG BESTEGikutlo ni Jemimah ang usa ka dokumento gikan sa mga 20 ka tuig na ang milabay ni anhing Cebu Archbishop Ricardo Cardinal Vidal, nga nag-ingon nga ang imahen ni Sto. Gertrudes nga nagsul-ob og pula nga vestment angay nga panalanginan. Siya niingon nga sa iconography sa Kristiyanismo, ang matag kolor adunay kahulogan sa representasyon. Dugang pa niya nga ang pula nagpasabot og pag-antos, busa nagsul-ob og pula nga panapton ang gisimba nga Nazareno sa Manila. Apan matod ni Jemimah nga ang red velvet nga sinina sa Sto. Gertrudes nagpasabot usab sa pagkahari ni Jesu-Kristo. Matod niya, ang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu adunay korona nga bulawan, globus cruciger, sash, sceptres, tungod sa iyang honorary nga titulo. Si Jemimah nagkanayon nga sa panahon sa kolonyal nga Espanyol, ang Sto. Gertrudes gihatagan sa pinakataas nga ranggo sa militar sa kapitan heneral sa mga pwersang Espanyol sa Pilipinas. DOKUMENTOBase sa taho sa Union of Catholic Asian News niadtong 1994, ang kanhi lider sa relihiyon nakaobserbar nga ang oportunistang mga negosyante nagpahimulos sa mga hilig sa mga tawo ngadto sa materyalismo ug patuotuo. Kini pinaagi sa pagbaligya sa mga imahe sa Balaang Bata nga adunay lainlain nga kolor, nga nagpakita sa usa ka tinguha alang sa lainlaing temporal nga mga benepisyo. “We have only one Santo Nino and that´s the Santo Nino de Cebu. That is enough,” gikutlo niya ang gisuwat ni Vidal. Giingon usab nga ang laing variant o kalahian nga nagsul-ob sa yellow nga vestment, nga gitawag usab nga Sto. Gertrudes de la Abion (para sa kalinaw) gibaligya. SUPERTISYON“That is our limitation and where we draw the line between fanaticism with the lucky charms. . . and we have limitation with our Christian faith,” matod niya. Matod ni Jemimah nga atol sa pagbendisyon sa mga religious icons, nagdumili sila sa pagbendisyon sa Sto. Gertrudes kansang mga hulagway gidayandayanan sa lain-laing kolor sa sapot, hinuon nagdasig sa tag-iya sa pagpili og red vestment. Siya miingon nga kini may kalabutan usab sa Feung Shui nga praktis sa kadaghanan, diin siya niingon nga dili kinahanglan nga ilakip sa Kristohanong pagtuo. Dugang pa niya nga adunay usa ka higayon nga ang usa ka deboto miadto sa Basilica nga adunay dala nga daghang salapi, nga gitumong sa pagdani sa bahandi ug kaabunda, gibendisyonan human sa usa ka Santos nga Misa, apan siya nibalibad. Gipasiugda ni Jemimah nga ang Katolisismo nagpasiugda sa pagtuo sa Diyos, sagradong mga tradisyon, ug balaang grasya, nga nagpaluyo sa pagsalig, disa patuotuo, aron mapugngan ang pagtuis sa tinuod nga relihiyusong debosyon. (KJF)",Unsa ang ginadili ni Jemimah atol sa pagbendisyon sa mga religious items?,"Matod ni Jemimah nga atol sa pagbendisyon sa mga religious icons, nagdumili sila sa pagbendisyon sa Sto. Gertrudes kansang mga hulagway gidayandayanan sa lain-laing kolor sa sapot, hinuon nagdasig sa tag-iya sa pagpili og red vestment.",pagbendisyon sa Sto. Gertrudes kansang mga hulagway gidayandayanan sa lain-laing kolor sa sapot,2800,3035,84,179
01188-009,1188,"Milungkab sa tunghaan sa Sibonga, nadakpan","Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024Si Arsenia Mahilum, school head sa Teodoro Dela Vega Memorial National High School, maoy nireklamo sa kapulisan. Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili. Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal. Mga ebidensya nga nakuha gikan sa suspek mao ang screw driver nga gigamit sa pagpanglungkab ug P200 nga salapi. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Terence Cielo, nagbutyag nga ang suspek nilungkab sa buhatan sa maong head teacher,Way suwerte kay nasakpan ug nadakpan.",Unsa ang nahitabo sa suspetsadong kawatan?,"Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024",Nasikop,0,194,0,7
01461-014,1461,Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas,"Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)",Unsay nahitabo sa pagsulay sa pag-hijack sa mga tripulante?,Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack.,napakyas,782,894,72,80
01595-004,1595,Ulo nga kalabera gibutang ibabaw sa kaldero,"Nalisang ang tagbalay dihang ilang nakit-an ang kalabera sa ulo sa tawo apan aduna pay buhok ug ngipon nga gipatong sa giku’b nga kaldero ug gihanigan og dahon sa saging. Sumala sa kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Master Sgt. Reniel Dedase, investigator on case sa Toledo City Police Station, nakaplagan ang kalabera alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 8 , 2023, sa panimalay ni Katindig Abagat, 61, manghihilot, taga Sityo Tataan, Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Matod ni Dedase, ang anak ni Katindig nga si Estrellita ug ang kapuyo niini maoy nakakita sa ulo nga gipatong sa ibabaw sa kaldero dihang padung motubag sa sugo sa lawas. Ang duha ningtaho gilayon sa mga opisyal sa barangay ug ngadto sa kapulisan sa Toledo. Si Dedase niingon nga base sa ilang pakisusi uban sa Scene of Crime Operation (Soco), nasuta nga kini gikawat gikan sa sementeryo ug posible nga gibutang sa banggera aron panghadlok. Apan, matod ni Dedase, wa pa siyay nakita’ng motibo kon nganong gihadlok ang tagbalay ug wala pa usab nila masayri kon kinsa ang naghimo niini. Dugang ni Dedase, kon ilang masubay kon kinsay nagkawat sa kalabera gikan sa sementeryo nga may tulo kilometro ang gilay-on gikan sa balay, mahimong pasakaan og pagpangawat ug grave threat. Samtang, atol ning pagsuwat, wala pa masayri sa kapulisan kon kini iya ba sa usa ka babaye o lalaki. Ang kalabera gidala sa buhatan sa Soco alang sa dugang pagsusi.",Kinsa ang ningtaho sa nahitabo nga insidente?,"atod ni Dedase, ang anak ni Katindig nga si Estrellita ug ang kapuyo niini maoy nakakita sa ulo nga gipatong sa ibabaw sa kaldero dihang padung motubag sa sugo sa lawas. Ang duha ningtaho gilayon sa mga opisyal sa barangay ug ngadto sa kapulisan sa Toledo.",si Estrellita ug ang kapuyo niini,506,762,41,74
01122-016,1122,"Kapitolyo, 30 ka mga LGU sa Cebu gipasidunggan","Ang Cebu Provincial Government gihatagan og Good Financial Housekeeping award sa Department of the Interior and Local Government (DILG) sa fiscal year 2023, Si DILG Cebu Provincial Director Atty. Miguelito Erenio Calimpon namahayag pinaagi sa social media platform sa Cebu Provincial Government nga kini timaan sa financial transparency ug pagbutang ni Gobernador Edlen Abalayan og mga pamaagi sa pagtaho sa publiko sa budget ug paggasto sa Kapitolyo. Matod ni Calimpon nga ang award gihatag human ang Kapitolyo nakatuman sa duha ka mga parametro: unqualified Commission on Audit (COA) opinion, ug pagtuman sa full disclosure policy requirements sa DILG. “Dili gyod ko kalimot. Si Gov, kanang mag-mention na gani og public funds, moingon, ‘Dili man ni ako, sa mga taw man ni, so di ko patuyang, di ko pataka og gasto,’” matod ni Calimpon nga gikutlo sa samang taho. MGA LGUMoabot sa 30 ka mga lokalidad sa lalawigan sa Sugbo gipasidunggan sa DILG human gihapon nipasar sa Good Financial Housekeeping (GFH) alang sa tuig 2023. Nalakip sa gipasidunggan ang lima ka component cities ug 25 ka mga munisipalidad sa probinsya tungod sa pagpakita sa transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto alang sa ilang mga konstituwente. Mas ubos kini nga datos kon itandi sa tuig 2022 nga anaa sa 41 ka mga lokalidad ang nakapasar sa GFH. Ang mga siyudad nga nalakip sa listahan mao ang Dakbayan sa Bogo, Carcar, Danao, Naga ug Talisay. Samtang naglangkob usab sa mga lungsod sa Alcoy, Alegria, Badian, Balamban, Bantayan, Boljoon, Borbon, Carmen, Catmon, Consolacion, Daanbantayan, Dalaguete, Dumanjug, Liloan, Madridejos, Medellin, Minglanilla, Moalboal, Oslob, Pinamungahan, Samboan, San Remigio, Santander, Sogod, ug Tudela. Ang Good Financial Housekeeping nagtumong sa pag-ila sa mga Local Government Unit (LGUs) nga adunay maayong performance sa financial transparency.",Unsa ang giila sa mga LGUs sa Good Financial Housekeeping?,Nalakip sa gipasidunggan ang lima ka component cities ug 25 ka mga munisipalidad sa probinsya tungod sa pagpakita sa transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto alang sa ilang mga konstituwente.,transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto,1026,1247,117,187
00518-010,518,"Lolo, lola nagkuptanay, napalgan nga patay na","Gipaabot sa Labangon Police Station ang resulta sa autopsy sa mga patay’ng lawas sa magtiayong senior citizens nga napalgang patay sulod sa ilang balay sa Rosalina Village, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 4 sa hapon, Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang bana nagpangidaron na og 95 ug ang asawa 85 anyos, nagkupot sa ilang mga kamot sa kama sulod sa ilang lawak. Ang kapulisan way nakitang timailhan sa foul play sa ilang kamatayon apan nipadayag og katingala sa dungan nga pagkamatay sa duha. Matod sa usa ka pag-umangkon sa magtiayon nga mao usab ang nanag-iya sa balay nga gipuy-an sa duha nga padu’ng siya nga moduaw sa duha apan natingala siya nga way nisugat niya ug nanimaho na usab ang sulod sa balay. Gawas sa kabaho nga nialisngaw gikan sa kuwarto sa magtiayon, nanglupad usab ang daghang mga langaw. Dali siya nga nanawag og polis aron masusi ang sulod sa balay ug sa paglili pa sa bintana sa kwarto sa polis gikan sa Labangon Police Station, nakita niini ang duha nga naghigda nga wala na maglihok. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, sigon sa paghiling sa tibuok balay sa mga biktima, wala silay nakita nga timailhan nga dunay tawo nga naghimo sa krimen. Naka-lock usab ang mga pultahan sa atubangan ug sa luyo nga nagpasabot nga walay laing tawo nga nakasulod. Bisan pa niini, gipaubos gyud sa autopsy ang mga lawas sa magtiayon aron masayran unsay hinungdan sa ilang kamatayon.",Kinsa ang nagreport sa sitwasyon sa magtiayon sa mga kapulisan?,"Matod sa usa ka pag-umangkon sa magtiayon nga mao usab ang nanag-iya sa balay nga gipuy-an sa duha nga padu’ng siya nga moduaw sa duha apan natingala siya nga way nisugat niya ug nanimaho na usab ang sulod sa balay. Gawas sa kabaho nga nialisngaw gikan sa kuwarto sa magtiayon, nanglupad usab ang daghang mga langaw. Dali siya nga nanawag og polis aron masusi ang sulod sa balay ug sa paglili pa sa bintana sa kwarto sa polis gikan sa Labangon Police Station, nakita niini ang duha nga naghigda nga wala na maglihok",usa ka pag-umangkon,494,1009,9,28
01648-017,1648,Nangampaniya nadasmagan,"Unom ka mga tawo nga nagpanon sa pagpanglakaw sa kalsada sa Sityo Kalubihan, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo aron pagpangampanya alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections nadasmagan og sakyanan sa Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023. Duha sa mga biktima kandidato, usa pagka barangay kapitan samtang ang usa pagka barangay konsehal. Mga ngalan sa mga biktima wa ibutyag sa kapulisan apan nasayran gikan sa kasaligan tinubdan nga ang usa mao si Dale Magallanes, kandidato pagka barangay kapitan ug ang usa mao si Siaboc Lolito, kandidato pagka konsehal. Matod sa Talamban Police Station nga ang aksidente nahitabo sa Martes sa alas 9 sa buntag sa sityo Kalubihan samtang naglakaw ang mga biktima daplin sa karsada aron mangampanya. Samtang nagbaktas ang mga kandidato uban sa ilang mga supporter, sila gidaro sa usa ka Toyota Rush Wagon nga misutoy lang sa pagpadagan, resulta sa pagkaangol sa mga biktima. Giingon nga nagrabehan si Lolito samtang si Magallanes gamay ra og angol. Tug-an ni Police Major Antonietto Bulalaque, hepe sa Talamban police station, nga ang 26 anyos nga drayber sa sakyanan, kinsa’ng ngan wa niya gibutyag, nakatagpilaw samtang nagmaneho. Nasuta nga ang drayber, ulitawo, usa ka call center agent, taga Villa Del Rio, Barangay Bacayan, Cebu City. Siya gitanggong sa police station. Ang mga biktima nga nangaangol dali nga gidala sa North General Hospital ug Perpetual Succor Hospital. Gidala usab sa kapulisan sa police station ang sakyanan sa drayber alang sa tukmang pag dokumento alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in multiple injuries. Wa pa masayri ning pagsuwat ang kahimtang ni Lolito samtang si Magallanes nakuhaan og hulagway sa mga netizen nga naninguha nga matabang gilayon ang iyang mga kauban. “The vehicle of the suspect incurred damaged at the right side front bumper, fender and flat tires,” matod sa press release sa kapulisan. Ang sakyanan padulong sa Talamban proper dihang nahitabo ang aksidente.",Unsa ang gibuhat sa mga netizen para sa mga biktima?,Wa pa masayri ning pagsuwat ang kahimtang ni Lolito samtang si Magallanes nakuhaan og hulagway sa mga netizen nga naninguha nga matabang gilayon ang iyang mga kauban.,naninguha nga matabang gilayon ang iyang mga kauban,1616,1782,114,165
01087-002,1087,Pagasa: Bugnaw nga panahon magpadayon,"Wala pa mahuman ang bugnaw nga panahon, kay mibalik na sa hingpit ang hanging Amihan, nga nagdala sa bugnaw nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia dinhi sa Sugbo. Ang China ug ang rehiyon sa Siberia karon nakasinati sa panahon sa tingtugnaw. Si Edoy “Al” Quiblat, hepe sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, niingon nga kini nga nagpatigabaw nga panahon magpadayon human sa bag-o lang niundang nga ting-ulan sa miaging semana. Ang monsoon break nagpasabot sa temporaryo nga paghunong o paghunong sa naandan nga pattern sa monsoonal nga pag-ulan. Ang monsoon usa ka seasonal nga pattern sa hangin nga nagdala og dakong kausaban sa ulan sa pipila ka rehiyon.4 KA SISTEMALabing menos upat ka mga sistema sa panahon - shear line, northeast monsoon, easterlies ug localized thunderstorms - ang nakaapekto sa kadaghanan nga bahin sa nasod gikan sa Lunes hangtod sa sayo sa Martes, Pebrero 13. Ang Pagasa niingon nga ang hiniusang epekto sa shear line ug easterlies nagdala og madag-umon nga kalangitan inubanan sa katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat sa Eastern Visayas, Capiz, Aklan, Iloilo, Bicol Region ug Romblon. Ang Pagasa niingon nga ang northeast monsoon o “amihan” nakaapekto sa Metro Manila ug sa ubang bahin sa Luzon diin posibleng mopatigbabaw ang madag-umon nga kalangitan. Way nabantayan nga bagyo o low pressure area sulod sa area of responsibility sa nasod.",Kinsa ang hepe sa Pagasa Mactan?,"Si Edoy “Al” Quiblat, hepe sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, niingon nga kini nga nagpatigabaw nga panahon magpadayon human sa bag-o lang niundang nga ting-ulan sa miaging semana.",Edoy “Al” Quiblat,263,506,3,20
00867-016,867,22 anyos gipatay sa ‘kompetensya’,"Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human pusila sa gidudahang kakompetensya sa ilegal nga drugas samtang nag-inom kauban sa iyang mga higala sa Lower Phase 3, Sitio Kadasig, Brgy. Tisa, Cebu City alas 8 sa Dominggo sa gabii Marso 24, 2024. Ang biktima nga gideklarar nga patay na sa medical team nga nitubag sa emerhensya giila nga si Dean Rebumaphil Beltran Herreria, nagpuyo ra sab sa lugar. Sa imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Abadiano Abagat, samtang nag-inom ang biktima uban sa iyang mga barkada, kalit lang niabot ang gunman ug dayong pusil sa biktima sa makadaghang mga higayon. Naigo ang biktima sa lainlaing bahin sa lawas. Nailhan ang gunman ug iyang kauban base sa pamahayag sa mga saksi apan gipugnan lang una sa kapulisan ang ilang mga ngalan samtang nagpadayon ang manhunt operations, sigun ni Abagat. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen, matod ni Abagat, sanglit ang biktima ug killer giingon nga nalambigit sa ilegal nga drugas. Giingong nagkainitay ang duha tungod sa kompetensya sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas sa lugar.",Kinsa ang naka-ila sa gunman?,"Nailhan ang gunman ug iyang kauban base sa pamahayag sa mga saksi apan gipugnan lang una sa kapulisan ang ilang mga ngalan samtang nagpadayon ang manhunt operations, sigun ni Abagat.",mga saksi,697,879,56,65
00552-010,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Kinsa ang mga opisyal nga nangasuspenso uban kang Abangan?,"Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.","City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",1745,2138,35,393
01423-003,1423,SUV mibangga sa multicab; 6 angol,"Unom ang nangaangol sa panagbangga sa usa ka multicab ug sports utility vehicle (SUV) alas 10:10 sa buntag sa Lunes sa Maracas St. , Nivel Hills, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Jayjay Necasio Nemenzo, sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga nakatu’g ang drayber sa SUV ug milabang sa pikas lane hinungdan nga nabanggaan ang multicab. Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan. Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo. “Nakatulog na man daw siya niadtong higayuna. Okay raman pagsubida niya. Kalit mag kawat sa pikas lane ang sakyanan, nadasmag,” dugang ni Nemenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu. Ang mga residente sa dapit nibutyag nga kalit lang nidaro ang SUV sa multicab. Nakita nila nga nga si Inchak Lydwena nilupad lusot sa windshield tungod sa kakusog sa impact. Ang bana gihulbot na sa mga rescue personnel gikan sa multicab human napiit.",Kinsa ang gikustudiya human sa panagbangga?,"Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan.",Geraldine Borbon Neneria,370,507,3,27
00125-001,125,"Lalaki miambak sa SRP viaduct, naka-Fb live","Naluwas sa tino nga kamatayon ang usa ka 34 anyos nga lalaki nga niambak sa viaduct sa South Road Properties (SRP), Dominggo sa kaadlawon, Septiyembre 8, 2024, human nabangalan kini sa usa ka mananagat sa Barangay Pooc, siyudad sa Talisay. Ang biktima residente kini sa Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo nga niadto sa viaduct sa SRP dayong ambak sa dagat, sumala sa usa ka 20 anyos nga lalaki nga nakasaksi sa hitabo. Atol sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station 3 sa dakbayan sa Sugbo nga misaksi siya og party sa Plaza sa Sugbo ug samtang nagkalingaw ang mga tawo sa maong party, niduol kaniya ang lalaki ug namalihog nga gunitan ang iyang cellphone nga niadtong tungora nag-live sa iyang Facebook account. Gigunitan niini ang cellphone apan natingala nalang ang saksi nga samtang naghawid siya sa cellphone, kalit lang kini nga miambak sa dagat sa pagtuo niini nga maligo lang. Apan sa wala pa kini moambak, namalihog nga ihatag ang iyang cellphone kung kinsa ang mo-claim niini ilabi na sa iyang kabanay. Iya pa kini nga gisuwayan sa pagpugong ug gibadlong nga dili moambak apan wala na kini maminaw kaniya. Ang tanang panghitabo na kita ug nabati sa Facebook live sa biktima gani iya pa kini nga gitawag nga mobalik apan nawala lang kinig kalit sa dagat. Dali nga nangayog pakitabang ang 20 anyos nga lalaki sa police station ug ila dayon kini nga gi alarma. Milusad dayon og search and rescue operation ang Philippine Coast Guard pinaagi sa pagsawom sa dagat ilawom sa viaduct apan naabtan nalang sila og alas 10 sa Domingo sa buntag wala na nila kini makita. Apan nakadawat og tawag sa telepono ang Waterfront Police Station 3 sa pagka alas 10 sa buntag gikan sa Talisay City District Hospital nga dunay nalandig nga tawo sa ilang tambalanan nga napalgan sa kadagatan sa maong syudad. Dali nila kini nga gisusi ug nasuta nga ang maong biktima mao kadto ang miambak sa viaduct sa SRP. Nabangalan diay kini sa usa ka mananagat alas 6 sa buntag nga mao nay nagdala kaniya sa tambalanan. Rason matod pa sa biktima nganong nahimo niya ang pag-ambak sa dagat tungod sa kadaghan sa iyang problema. Ang maong 34 anyos nga lalaki dunay tulo ka anak ug giingong naputos siya sa problema sa kinabuhi ug miangkon nga naka-inom siya atol sa iyang pag ambak sa dagat. /AYB",Unsang edad ang lalaki nga niambak sa viaduct sa SRP?,"Naluwas sa tino nga kamatayon ang usa ka 34 anyos nga lalaki nga niambak sa viaduct sa South Road Properties (SRP), Dominggo sa kaadlawon, Septiyembre 8, 2024, human nabangalan kini sa usa ka mananagat sa Barangay Pooc, siyudad sa Talisay.",34 anyos,0,239,41,49
01405-004,1405,"Dul-an sa P1B drugs, nasakmit","Moabot ngadto sa P828,931,249 nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO 7) sa ilang subsob nga simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sukad sa Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023. Sa data nga gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sulod sa 11 ka buwan sa 2023, nakalusad sila og 5,892 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 7,154 ka drug personilities. Sa dul-an P1 bilyon nga balor sa ilegal nga drugas, ang labing daghan niini ang shabu nga dunay gibug-aton nga 119. 529 kilos. Gisundan kini sa dahon sa pinauga’ng marijuana ug mga punoan niini, lakip na ang nubain. Matod ni Abacay nga ang gidaghanon sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan nagpasabot lang nga wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini. “This will tell us that nga ang atong gubat batok sa ilegal nga drugas nagpabiling relentless, but on the other hand this will also tell us nga naa pa gihapon tay challenge sa illegal drugs supply nato,” matod ni Abacay. Unang gibutyag ni Abacay nga daghan ang nadakpan karon nga drug personalities itandi sa miaging tuig apan mikunhod ang supply nga nasakmit. Rason niini mao ang pagbalik na sa normal nga sitwasyon human sa gipatuman sa miaging tuig nga estrikto nga restriction tungod sa coronavirus. Gisaad ni Abacay nga magpadayon pa kini ug mas pakusgan pa nila ang ilang kampanya sa sunod tuig sa tinguha nga mapugngan ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa Central Visayas.",Unsa ang gisulti ni Abacay bahin sa kahimtang sa kampanya sa kapulisan batok sa ilegal nga drugas?,"Matod ni Abacay nga ang gidaghanon sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan nagpasabot lang nga wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini.","wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini",773,946,102,172
00030-010,30,"2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit","Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.",Pila ang buy-bust money nga nakuha gikan kang Enan?,"Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.",P10 mil,1470,1554,76,83
01478-006,1478,"No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop","Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.",Kanus-a gi-issue ang warrant of arrest kang Llyod Olaguer?,"Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan","Nobiyembre 20, 2023",241,591,250,269
01143-009,1143,Nag-volleyball gipusil-patay,"Nagkatibuwaag ang mga nagduwa og volleyball human gipusil-patay sa duha ka mga tawo ang usa ka lalaki sa Purok Caimito, Brgy. Lagtang, siyudad Talisay, alas 6:50 sa gabii sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang biktima giila nga si Retsel Macaraig, 43, minyo, taga Purok Caimitohan, Brgy Lagtang, Talisay City. Duha ka wala mailhing mga lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug maong pants ug nag- face mask og kolor itom ang killers. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay gikan sa amahan sa biktima nga samtang nagduwa og volleyball ang iyang anak, ning-abot ang duha ka wa mailhing mga lalaki, usa niini nipusil sa biktima nga dul-it sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Ang duha ka mga killer ningsibat sakay sa usa ka motosiklo ug wa na maabti sa mga polis.",Pila ka mga lalaki ang nagpusil sa biktima?,Duha ka wala mailhing mga lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug maong pants ug nag- face mask og kolor itom ang killers.,Duha ka wala mailhing mga lalaki,304,429,0,32
00281-007,281,Mga guwardiya sa real estate company gipamusil,"Mga 12 ka security guard sa real estate company sa Barangay Saavedra, Lungsod sa Moalboal, Sugbo ang gipamusil sa riding in tandem niadtong Lunes sa hapon, Agusto 5, 2024. Sa 12, usa ang naigo ug nasamdan apan luwas ra sa makuyaw nga kahimtang. Ang naangol nailhan lang sa pangalang Edoy Jr. , ulitawo, residente ra sa b sa maong dapit, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang hawak. Ang ubang mga kaubang guwardiya dali nga nakapasalipod ug nakatago sa dihang duha ka gunmen nga sakay sa motorsiklo namusil sa ilang nahimutangan. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Moalboal Police Station nga ang duha ka mga gunman sakay sa motorsiklo ug nailhan nga managsuon nga nagdala sa alyas nga London, 53, ug Sinoy, 43, taga-Barangay Manga, Lungsod sa Alcantara, Cebu. Nasayran sa Superbalita Cebu nga nakadawat og tawag ang kapulisan nga giingong headquarters sa real estate ang girakrakan. Padayon pa ang hot pursuit operations batok sa mga suspek ingon man ang imbestigasyon aron sa pagsuta sa motibo sa pagpamusil. Adunay pito ka kabhang sa bala ang nahipos sa kapulisan sa wa pa matino nga kalibre sa armas nga gigamit.",Unsa ang gihimo sa kapulisan batok sa mga suspek?,Padayon pa ang hot pursuit operations batok sa mga suspek ingon man ang imbestigasyon aron sa pagsuta sa motibo sa pagpamusil.,hot pursuit operations,890,1016,15,37
00460-008,460,Bakery nasunog; P4. 2M danyos,"Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.",Unsa nga klase sa paso ang nakuha sa firefighter?,Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo.,first degree burns,412,529,14,32
00062-001,62,"Asawa gipusil sa bana tungod sa selos, patay","Asawa patay human gipusil sa makadaghang higayon sa iyang bana sa dan Nacario, Brgy. Tabunok, Dakbayan sa Talisay, alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024. Ang biktima mao si Liberata Amodia Anacleto, hingkod ang panuigon, negosyante og karne ug taga Camp 2, Barangay Jaclupan, Talisay, kinsa namatay sa tambalanan. Wala na igkita ang bana nga si Amoin Anacleto, hingkod ang panuigon, kinsa daling misibat human sa krimen. Sumala sa kapulisan, ang biktima nanihapon sa may kan-anan sa daplin sa dalan uban sa mga kabanay ug kalit niabot ang bana nga nagsakay sa motorsiklo. Walay daghang pangutana mibunot sa armas ug iyang gipusil ang biktima sa makadaghang higayon ug daling misibat samtang ang asawa gidala sa tambalanan apan namatay kini. Si Police Lt. Col. Alfero Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga selos ang motibo sa krimen nga ilang gisubay sa imbestigasyon. Matod ni Paguyod, gibutyag sa kabanay nga ang suspek nagduda nga dunay laing lalaki nga gikarelasyon ang asawa. Gumikan niini, dason ni Paguyod, dili layo ang posibilidad nga grabe’ng selos ug kalagot sa bana. Hinuon, nagpadayon gihapon ilang imbestigasyon kabahin sa maong kaso. ""Siguro sa tindi nang galit niya (suspek) nang nakunpermar niyang may iba ang asawa binaril, pero ongoing pa rin ang ating imbestigasyon dito,"" dugang ni Paguyod. Gihulagway niini nga walay kukaluoy ang suspek nga namusil sa biktima dihang naabot kini sakay sa motorsiklo. Ang biktima gidali sa pagdala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan si Dr. Adrian Amora, nideklarar sa biktima nga patay pipila ka gutlo human sa pag-abot sa ospital. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ug pagpangita sa suspek nga bana. /GPL / DVG",Kanus-a gipusil ang biktima?,"Asawa patay human gipusil sa makadaghang higayon sa iyang bana sa dan Nacario, Brgy. Tabunok, Dakbayan sa Talisay, alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024.","alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024",0,166,115,165
00755-015,755,PRO 7: Transport strike walay epekto sa trapiko,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas (CV) nga hugot sila nga nag monitor sa dagan sa trapiko kon maparalisar ba kini tungod sa maong kalihukan. Apan wala mabalaka ang kapulisan gumikan kay daghan sa mga modern public utility vehicle ang nagdagan sa kadalanan aron mohatag og serbisyo sa riding public. Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon. Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta. Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.",Unsang adlawa gasugod ang protesta sa Piston?,"Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024.",Lunes,0,232,211,216
01181-010,1181,‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay,"Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.",Kinsa ang gitahasan sa mayor sa paghimo sa administratibong proseso sa mga suspek?,"Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo.",City Administrator,2021,2190,35,53
01227-016,1227,CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko,"Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.",Unsa ang panawagan sa CCPO sa publiko?,Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.,dili magdala’g mahalong butang,1142,1285,68,98
01208-015,1208,‘Gihunghongan’ aron mopatay?,"Suspek sa pagdunggab-patay sa usa ka inahan nga nagpatutoy sa iyang anak nangangkon nga ‘dunay naghunghong’ kaniya niadtong Miyerkules, Enero 17, 2024,alas 7:00 sa buntag, sulod sa balay sa biktima sa Sityo Calugtungan, Barangay Cerdeña, lungsod sa Malabuyoc. . Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Malabuyoc Police ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Arnie Mallari, nasayran nga ang biktima diha sa ilang balay samtang ang kapuyo niini nagtrabaho sa dakbayan sa Sugbo. Samtang siya nagpatutoy sa iyang duha ka buwan nga anak, kalit nga nisulod ang suspek ug nanunggab sa makadaghang mga higayon gamit ang kutsilyo. Hinuon, wala apila ang masuso. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga kabanay ug gidala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga patay na pag-abot. Samtang, ang suspek nadakpan sa kapulisan sa Malabuyoc nianang alas 11:00 sa buntag nga diha ra sa ilang balay. Si Mallari nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang iyang bayaw, igo lang nitubag nga wa siya nakahibawo sa iyang gibuhat. Dason niini nga sa wa pa ang insidente, dunay naghunghong kaniya ug nakadungog og mga katawa nga sama sa nagbugalbugal kaniya. Dugang ni Mallari, sa iyang pagpangutana sa asawa sa suspek, kini nitug-an nga ang iyang bana dunay problema nga di makatulog. Nagduda ang asawa nga nag-antos sa nervous breakdown kun sakit sa pangisip ang iyang bana hinungdan nga nakadungog og bisan unsa na lang ug nabuhat ang krimen. Matod ni Mallari, walay away ug maayo ang relasyon sa suspek tali sa biktima ug pamilya niini. Ang suspek, bisan nangatarungan nga wa siya masayod sa iyang gibuhat ug wa niya planoha ang pagpatay, pasakaan gihapon kini og kasong murder sa kapulisan. /",Unsa ang pangalan sa biktima sa insidente?,"Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo.",Dinah Malingin Ebon,262,402,102,121
00502-012,502,"Lalaki 'gibanhigan' naigo sa agtang pagpusil, patay","Patay dihadiha ang usa ka hamtong nga lalaki sa dihang giagtang sa pagpusil sa Sityo Josing Enong, Brgy. Jampang, lungsod sa Argao, Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang biktima giila nga si Butalon Joncel, taga Sityo Josing Enong sa Jampang, Argao, samtang ang mamumuno wa pa mailhi. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang pipila ka mga lumolupyo sa dapit nakadungog sa sipa nga pagbuto og armas. Sa ilang pagsusi, ang biktima nagdulog na sa iyang motorsiklo daplin sa karsada sa maong dapit nga nag-helmet ug nasuta aduna kini samad pinusilan sa iyahang agtang. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao aron masayran kon si kinsa ang mamumuno ug unsa ang motibo sa pagpatay sa biktima.",Nailhan na ba ang mamumuno o wala pa?,"Ang biktima giila nga si Butalon Joncel, taga Sityo Josing Enong sa Jampang, Argao, samtang ang mamumuno wa pa mailhi.",wa pa mailhi,185,303,105,117
00800-010,800,10 ka oras nga brownout tungod sa prime mover,"Moabot og 10 ka oras ang nasinati’ng brownout sa duha ka mga barangay sa lungsod sa Argao, Sugbo sa Sabado sa buntag, Abril 6, 2024 human nasabod ang prime mover sa mga linya sa kuryente ug telecom. Ang apektado mao ang Brgy. Balisong ug Brgy. Talaga, butyag ni Talaga brgy. konsehal Chris Gepitulan nga gikahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno. Nasabod ang van sa mga linya nga nakatumba sa duha ka mga poste sa Cebeco 1 ug duha ka mga poste sa Globe telecom. Sa lahi nga interview sa Superbalita Cebu kang Argao Police Station traffic police investigator Patrolman F. Gerolin, nasayran nga ang insidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Balisong mga alas 3 sa kaadlawon. Ang drayber sa prime mover nga may kargang dakong container van giila nga si Geron Gerona, 33, minyo, taga Lumbangan, Mabinay, Negros Oriental. Ang drayber gikan sa Tampi sa Santander ug padulong sa Siyudad sa Sugbo, apan pag-abot sa Balisong Argao, wa siya nakamatikod nga may nagyanyan nga wire sa telco mao nga nasabod. Naapektuhan usab ang mga linya sa kuryente ug duha ka mga balay ang natumbahan sa mga poste apan di grabe. Matod pa ni Gerolin nga wa pa siyay sumada kon pilay damage sa tanan nga naapektuhan, apan wa nila gikustodiya ang drayber kay dunay amicable settlement nga nakab-ot.",Kinsa ang konsehal nga nakigsulti sa Superbalita bahin sa brownout?,"Ang apektado mao ang Brgy. Balisong ug Brgy. Talaga, butyag ni Talaga brgy. konsehal Chris Gepitulan nga gikahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno.",Chris Gepitulan,199,368,85,100
00232-013,232,"Tourist van driver ga-sideline pagka pusher, nasikop","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa kapulisan sa lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo ang usa ka drayber sa tourist van nga nag-sideline sa pagpamaligya og shabu human nasikop sa buy-bust, alas 2:40 sa hapon, Lunes, Agusto 19, 2024, sa Purok Cogon, Barangay San Vicente. Ang suspek giila sa si Marvin Terence, 30, ulitawo, ug taga Purok Tambis, Tambok-Lamac, Barangay Yati, Liloan. Ang buy-bust gihimo sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit (MDEU) sa Liloan Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa hepe nga si P/Maj. Charlie Santiago pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa nga ang suspek na-validate sa mga MDEU Liloan hinungdan nga gilusad ang buy-bust diin ang poiseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit og usa ka gamay pakite sa shabu gikan niini. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini og laing tulo ka mga gagmay sa gidudahang shabu ug usa ka medium size diin ang tanan motimbang og P5. 2 gramos ug may gibanabanang standard drug prize mga moabot og P35,360./DVG",Unsa ang edad sa suspek nga si Marvin Terence?,"Ang suspek giila sa si Marvin Terence, 30, ulitawo, ug taga Purok Tambis, Tambok-Lamac, Barangay Yati, Liloan.",30,271,381,39,41
00115-013,115,"Atleta napiang tungod sa CCSC oval, mokiha","Atleta sa martial arts nga Karate ang midemanda og P880,000 nga danyos human nga nasukamod sa track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) samtang nag-training agi og pangandam sa iyang tournament nga salmutan. Duha na ka buwan ang milabay sa pagtapos sa 2024 Palarong Pambansa ang rubberized track oval nga bag-uhay pa nga gi-ayo ang nangaguba ug adunay mga lungag. Nakaangkon og piang sa iyang tudlo ang atleta hinungdan nga wa siya mahinayon sa iyang tournament. Ang atleta nangayo og P880,000 nga damages alang sa iyang medical expenses, loss of income ug moral damages. Sa giluwatan nga privilege speech ni Cebu City Councilor Jeff Abayon atol sa regular session sa konseho, Miyerkules, Septiyembre 11, iyang gipahinumduman nga tulobagan sa siyudad ang nahitabo sa maong atleta, base sa Article 2189 of the Civil Code of the Philippines, “Allowing the public to use the track oval without any safeguards despite its continuing state of disrepair is a reckless endangerment of the public and the City is unnecessarily exposing itself to liability for injuries to the hapless public,” tipik sa pamahayag sa konsehal. Tungod sa maong hitabo giawhag ni Abayon si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga mapadali ang pagpaayo sa rubberize track ug ang temporaryo nga pagsira sa lanes nga adunay guba aron dili na masubli ang aksidetne. “What I want from the Sangguniang is for the City to be relieved of any case that may arise from the injuries that may fall on those who use the track oval,” matod pa ni Abayon. Dugang pa sa opisyal nga angayan sab manubag ang kontraktor SBD Builders Inc. , sa nahitabo sa atleta. Sa sayo pa, ang Cebu City government migasto og P54 milyunes alang sa pag-renovate sa sports center lakip na ang pagtarong sa track oval. Apan sa dihang nagkaduol na ang Palaro ang track oval aduna nay mga guba ug ang sayop nga lane markings.",Asa nga lugar nahitabo ang aksidente sa atleta?,"Atleta sa martial arts nga Karate ang midemanda og P880,000 nga danyos human nga nasukamod sa track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) samtang nag-training agi og pangandam sa iyang tournament nga salmutan.",Cebu City Sports Center (CCSC),0,210,108,138
00049-013,49,Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill,"USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)",Unsa ang gibuhat sa balaudnon sa mga tawo nga nagdumili sa pag-ila sa ID?,"Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000.","silotan og multa nga P500,000",578,759,151,180
00954-014,954,Biktima nakaangkon og 11 ka samad-pinusilan,"Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan. Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano, hamtong, silingan sa biktima. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Tuburan Municipal Police Station, nasuta pinaagi sa imbestigasyon ni Police Staff Master Sgt. Gilmore Jennefer ubos sa kamandoan ni Police Col. Myco C. Kadusale, nga ang biktima nga nagpakaon sa iyang iro sa gawas sa iyang balay dihang gipusil sa suspek. Bisan nakabaton na siya’g mga samad pinusilan, nakamaniubra pa kini sa pagkamang ngadto sa kalibunan ug nakatago. Gitabang siya sa iyang mga silingan, ang uban nanawag og rescue sa kapulisan. Nasuta nga ang duha may bangi na daan ug kanunay nga may mainiton nga panaglalis. Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer. Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis ug gibaharan kini nga patyon. Apan ang biktima wa magpa-blotter sa kapulisan sa maong insidente. Hangtod ning pagsuwat, ang suspek wa pa makadakpi sa kapulisan.",Unsang estado sa kinabuhi si Eddie Juntilla Jusayan?,"Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano",ulitawo,185,327,53,60
01014-009,1014,Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha,"Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.",Kinsa ang nagpahibalo nga nagsugod ang gobyerno sa pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa 1987 Konstitusyon?,"Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw.",Alarcon,2192,2432,39,46
00878-015,878,LTO molusad sa Oplan Biyaheng Ayos,"Ang Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) gikatakdang molusad sa “Oplan Biyaheng Ayos: Semana Santa and Summer Vacation 2024” karong adlawa, Marso 24 nga molungtad hangtod sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Gimanduan ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang tanan niyang kadagkuan sa district ug extension office lakip na ang mga hingtungdan nga personnel nga mag- heightened alert sa gipaabot nga pagdagsa sa mga motorista sa karsada nunot sa long weekend sunod semana. “We will start deploying our personnel in major terminals in the region by Sunday, March 24 wherein they will conduct random inspection of public utility vehicles to make sure that they are road-worthy and ready for the influx of passengers going back to their provinces and others taking their vacation,” matod ni Belleza. Ipahigayon ang mga random terminal joint roadside inspections alang sa mga PUV ubos sa pakigtambayayong sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) aron masiguro nga walay kolorum nga mga sakyanan. Atol sa usa ka semana nga “Oplan Biyaheng Ayos”, makig-alayon usab ang LTO 7 personnel sa local government units ug Philippine National Police aron ipatuman ang lainlaing traffic management ug masiguro nga luwas ang mga dalan alang sa mga motorista ug mga pasahero. “We want to ensure the safety, security, and sanitary health compliance of all motorists, the general public, and other road users leading to places of worship and other pilgrimage areas,” dugang ni Belleza. Atol sa usa ka semana nga operasyon, palig-unon usab sa LTO 7 ang ilang “Oplan Isnabero” nga operasyon batok sa mga taxi ug PUV drivers nga magdumili sa paghatod sa mga pasahero sa ilang destinasyon. Ang “Oplan Isnabero” magtutok usab sa pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro, kapakyas paghatag og diskwento sa pletihan, ug uban pang mga buhat nga naglangkob sa paglapas sa kondisyon sa ilang prankisa. (REV gikan sa PR)",Alang sa unsa nga mga sa mga drayber ang operasyon?,"Atol sa usa ka semana nga operasyon, palig-unon usab sa LTO 7 ang ilang “Oplan Isnabero” nga operasyon batok sa mga taxi ug PUV drivers nga magdumili sa paghatod sa mga pasahero sa ilang destinasyon.",mga taxi ug PUV drivers,1536,1735,112,135
01546-014,1546,"Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust","Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.",Kanus a nahibaw an nga polis ang ilang gihatagan sa shabu? ,"Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.",Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan,1127,1235,0,36
01257-011,1257,"2 anyos nahulog sa kanal, nalumos","Patay nang naugkat ang 2 anyos nga lalaki nga nahulog ug nalumos sa kanal niadtong Sabado, Enero 6, gawas sa ilang balay sa Sityo 3-H, Brgy. Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang kamatayon ni Dean Rene Manzo sa Martes, Enero 9, lang nataho sa banay ngadto sa kapulisan. Ang apuhan sa bata nga si Enan Manzo niasoy sa dySS Super Radyo nga sa mga alas 10 sa gabii niadtong Sabado, Enero 6, naugkat niya ang iyang apo, pipila ka oras human nila nabantayan nga nawala ang bata. Saysay ni Enan nga nianang hapon nakatulog ang iyang apo ug iyang gipatupad sa iyang asawa nga naghigda sa ikaduhang andana sa ilang balay. Nibalik siya sa silong aron motan-aw og programa sa telebisyon. Dangtan og mga 20 minutos, nisaka siya og balik ug iya na lang nabantayan nga wa na diha sa tupad sa iyang asawa ang ilang apo. Gilibot na nila ang tibuok balay sa pagpangita apan wa nila igkita ang bata. “Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid. Kay naa ra man diha (silingan ra) ang amahan mag-ulian panagsa,” matod pa ni Manzo. Nasayran nga usa ka tuig nang buwag ang mga ginikanan ni Dean Rene, ang iyang inahan 17 anyos pa lang samtang 23 anyos ang amahan. Naglain na ang huna-huna ni Enan kay dako ang iyang pagtuo nga nalumos sa kanal ang iyang apo ug gituohang taw-an ang dakong kahoy sa likod sa ilang balay. Ilabi na nga pulos namalibad ang amahan ug inahan niini nga wa nila gidala si Dean Rene. Sud sa tulo ka higayon gisungasong ni Enan ang kanal una niya nakapkapan ang lawas sa iyang apo nga nagkulob sa lapukon nga kanal. Dali nga gidala sa tambalanan ang bata apan gideklarar nga dead-on-arrival. Nasayran nga ang waste water sa mga residente diha magpundo sa maong kanal tungod kay way lutsanan sa tubig ang maong dapit.",Unsa ang hinungdan nganong magpundo ang waste water sa kanal?,Nasayran nga ang waste water sa mga residente diha magpundo sa maong kanal tungod kay way lutsanan sa tubig ang maong dapit.,way lutsanan sa tubig,1649,1773,86,107
00516-014,516,Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia,"Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.",Mahitungod sa unsa ang kasabutan?,Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer.,pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer,0,263,124,262
01149-001,1149,Drug den sa Tagbilaran gironda; 5 nasikop,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ug Bohol Maritime Police, Tagbilaran City Police station ug Naval Forces Central (Navforcen) ang usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol, alas 9:48 sa buntag sa Lunes, Enero 29, 2024. Nadakpan lakip ang suspetsadong drug den maintainer nga maoy target sa operasyon nga si Catalino Macato, 36, construction worker, ug iyang kauban nga sila si Dean Macatuno Macavinta, 25, construction worker ug Lou Macawili, 22. Apil sa nadakpan ang duha nga nagsuyop sa sulod nga silang Charie Marie Macaytuna, 33, barbecue vendor, ug Kreen Maceda, 30, usa ka collector. Nakuha sa mga operatiba ang 11 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay estimated market value nga P74,800 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat sa ilang buhatan ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan ug gipaubos dayon kini sa case build up sulod sa tulo ka semana. Sa kasayuran nga nakuha sa PDEA 7, makabaligya ang maong nga suspek og 10 ngadto sa 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, 12, ug 26 sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa sa kustodiya sa buhatan sa PDEA Bohol.",Kinsa ang nag-guidang sa operasyon sa pag-ron sa drug den sa Tagbilaran?,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ug Bohol Maritime Police, Tagbilaran City Police station ug Naval Forces Central (Navforcen) ang usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol, alas 9:48 sa buntag sa Lunes, Enero 29, 2024.",Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7),0,332,11,54
00619-016,619,9 ka ‘illegal recruiters’ na-entrap,"Siyam ka mga suspek sa large scale illegal recruitment alang kunohay sa Australia na-entrap ug gitanggong sa selda sa National Bureau of Investigation (NBI 7). Gipresentar ni Atty. Doming Bucol Heredia, direktor sa NBI 7 ngadto sa mga tigbalita sa Miyerkules, Mayo 15, 2024, ang siyam ka mga suspek sa pagpang recruit og mga tawo, sagad mga mag-uuma, nga gipasaligan og trabaho kunohay sa usa ka farm sa Australia. Dili mominos 40 ka mga reklamante ningdangop sa NBI 7 human taudtaod na silang gisaaran sa ilang aplikasyon apan walay usa pa kanila ang nakalarga. “The modus as a result of the investigation we discovered that the modus of this group is they will require the applicants to recruit more applicants with the promise to be preferred for the travel abroad, the non-existent travel abroad if they can recruit a certain number of applicants also,” matod ni Heredia. Ilang nasayran nga ang mga suspek nakapahigayon na og kunohay seminar sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo. Base sa talaan sa NBI 7, moabot sa 983 ang ningtambong sa orientation and seminar niini sa usa ka beach resort sa lungsod sa Tuburan; 200 sa Sta. Lucia, Asturias; ug 108 ka mga tawo sa dakbayan sa Talisay. “This is to warn the previous victims of the other orientation seminars that these persons who were applicants themselves and were promoted to team leaders because they were able to recruit additional applicants so they will know that they have been victimised by this group already,” dugang ni Heredia. Atol sa operasyon sa NBI-7 pinangulohan ni NBI-7 Agent Cunanan Dy, nasikop ang subject nga si Alice Josefino Dycoco sa Barangay Pooc, Dakbayan sa Talisay niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024. Lakip sa nasikop mao sila si Junmar E, Ebal Ebarola, Lenlen Ebon, Moning Ebora, Marilyn Ebrahim, June Ebreo, Luisito Ebuenga, ug Echarri Baagen, kinsa pulos ninghimakak sa mga pasangil. Matod ni Heredia nga target sa mga recruiter sagad mga mag-uuma, ilabi na kadtong mga pursigido nga molangyaw aron makatrabaho sa giingong farm. Sila gipasaligan nga makadawat og sweldo nga di mominos P2,000 ang oras. Dugang sa ilang modus, aron makatrabaho, kinahanglan una nga moagi sa nagkadaiyang mga proseso ug i-comply ang mga rekisitos sama sa pagbayad og P100-P200 nga entrance fee; P1,500 nga seminar fee; P500 alang sa vlogging fee, ug laing P500 alang sa t-shirt. Gikinahanglan usab nga mang recruit og lain ang mga motambong sa seminar. Gawas sa seminar, may himuon usab kining vlog diin kuhaan og video ang mga na recruit, pasul-ubon og kalo sa mag-uuma ug pabasahon sa giandam niini nga script. Nahimo na nila kini sa nagkadaiyang mga lokalidad sa Asturias, Balamban, dakbayan sa Carcar, dakbayan sa Lapu-Lapu, Talisay ug lungsod sa Tuburan. Asoy sa usa sa mga biktima nga si Luisitoardo Echavez nga taga Lapu-Lapu City, gipaatubang sila sa camera ug gipabasa kanila ang usa ka script nga gisulat sa kartolina. Ang video maoy giingong i-send sa gipasalig nga kompaniya sa Australia. Subay sa pagsusi sa Department of Migrant Workers (DMW) sa Sugbo, walay record si Josefino pagpamatuod sa iyang pagpang-recruit. Ang siyam mag-atubang og kasong illegal recruitment in large scale and syndicated nga kalapasan sa Sec. 6 sa RA 8042 kun Migrant Workers and Overseas Filipinos Act of 1995 as amended by RA 10022 ug wala kini piyansa. Nanawagan si Heredia sa publiko nga magmabinantayon ug isumbong sa buhatan ang mga sudlan nga recruitment agencies o ba kaha ang mga tawo nga dunay ilegal nga tuyo aron wa nay mabiktima.",Unsa ang gisukit sa Department of Migrant Workers bahin kay Josefino?,"Subay sa pagsusi sa Department of Migrant Workers (DMW) sa Sugbo, walay record si Josefino pagpamatuod sa iyang pagpang-recruit.",walay record si Josefino pagpamatuod sa iyang pagpang-recruit,2963,3091,66,127
00971-017,971,51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan,"Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF",Unsa ang nahitabo sa Sugbo nga nagpadayun sa pagkakasubo sa pagsaulog sa Fire Prevention Month?,"Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45.",nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog,0,193,86,129
00246-014,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Unsa ang gipaniguro ni ASec. Bayrante alang sa mga transaksiyon sa online?,Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya.,masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya,1141,1353,134,211
00417-015,417,Mall gibangagan; tenant nakawatan og P85K cash,"Tindahan og cellphone sulod sa mall sa Barangay Poblacion, Dakbayan sa Carcar, Sugbo, nawad-an og P85,000 nga kuwarta sa mga tulisan. Nadiskubrehan sa mga sales staff ang pagpangawat mga alas 7:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 29, 2024, dihang ablihan na unta nila ang tindahan. Hinuon walay cellular phone nga nakuha sa mga tulisan. Gisuwayan usab sa mga tulisan ang pag-abli sa vault sa laing nag-abang sa mall, usa ka pawnshop, gamit ang usa ka bara,diin gibutang ang mga alahas apan wala sila molampos ug niungot ang bara sa pultahan sa vault. Nasuta nga nakasulod ang mga tulisan sa mall pinaagi sa pagguba sa sementadong bungbong sa likod nga bahin sa establisemento. Tungod sa insidente, napugos usab ang tagdumala sa Gaisano Grand Mall sa pagpasira sa makadiyot alang sa usa ka imbentaryo. Nibalik sila sa operasyon pagka udto. Ang kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, ubos sa pagdumala ni Lieutenant Colonel Mikhael O’Densing Amit, station commander, kasamtangang nagsusi sa CCTV footage sa maong establisemento aron mailhan ang mga kawatan. Ang mall di maoy una nga gilungkab ning buwana pinaagi sa pagbangag sa bungbung nga kongkreto. Usa ka mall sa Dakbayan sa Danao gisulod usab sa mga tulisan pinaagi sa pagbangag sa kongkreto nga bungbong.",Unsa ang nakuha sa mga tulisan gawas sa kuwarta?,Hinuon walay cellular phone nga nakuha sa mga tulisan.,walay cellular phone,276,330,7,27
00215-001,215,Hubog nagmotorsiklo ‘misungag’ sa kasugat nga laing motorsiklo,"Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban. Samtang ang ilang gikaengkuwentro ang laing motorsiklo nga gimaneho ni Romey Boday, 26 ug iyang angkas nga si Ingrid Bohol, 26, hinigugma sa drayber nga pulos taga Barangay Buanoy, Balamban. Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon. Si Bohol nga angkas sa iyang uyab ang misaysay nga kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo si Bobis sakay ang duha ka mga kauban niini nga wala magsul-ob og helmet. Gihulagway nga nag ikis-ikis ang dinaganan niini. Gikataho nga misugat na sa pikas lane sila si Bobis diin nagsubay si Boiser nga nagmaneho sa iyang Suzuki Gixer 150. Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada. Nasayran nga anaa sa kritikal nga kahimtang si Boiser nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center.",Kinsa ang drayber nga giingong hubog sa disgrasya sa motorsiklo?,"Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban",Manman Bobis,238,471,31,43
01378-011,1378,PRO 7 miluwat og pasidaan sa publiko,"Ning panahon sa Pasko, mosaka ang mga krimen sama sa kawat, pagpanglabni ug ubang mga kriminalidad sa palibot tungod sa pagdagsa sa mga tawo sa dagko’ng mga tindahan ug mga simbahan. Tungod niini, ang Police Regional Office (PRO 7) nipagawas karon og pahimangno sa publiko nga likayan nga mahimong target sa mga kriminal sama sa pagbantay sa mga lugar nga daghan ang mga tawo nga magtapok. Giawhag ang katawhan nga kon mogawas sa ilang panimalay kinahanglang naka-lock kini, dili magsul-ob og mahalo nga alahas sa paglakaw ug dili magdala’g daghang kwarta. Magbantay sa mga mangunguot, salisi gang, laglag barya gang ug uban pa nga posibling naa ra sa palibot ug kon dunay mamatikdan labing maayo nga mangita og polis nga nadestino sa maong lugar aron madakpan ang mga suspek. Si Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nagkanayon nga kinahanglan nga magmabinantayon ang publiko sa ilang mga lakaw aron dili sila maoy mabiktima niining mga kriminal. Gipasalig ni Abacay nga ning semanaha sa dili pa magsugod ang Misa de Gallo sa Disyembre 16, pabahaan sa PRO 7 og mga police personnel ang kadalanan lakip na ang mga simbahan nga dunay relihiyusong kalihukan.",Unsa ang mga klase sa krimen nga mosaka ning panahon sa Pasko?,"Ning panahon sa Pasko, mosaka ang mga krimen sama sa kawat, pagpanglabni ug ubang mga kriminalidad sa palibot tungod sa pagdagsa sa mga tawo sa dagko’ng mga tindahan ug mga simbahan.","kawat, pagpanglabni ug ubang mga kriminalidad sa palibot",0,182,53,109
00660-012,660,Miligis ni Dimalanta nadakpan na,"Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.",Unsa ang nahitabo kang Dimalanta sa Queens Road?,"Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima.",gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima.,1817,1930,47,113
00492-014,492,"Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat","Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.",Sa asa nga CCTV nakita ang mga kawatan?,"Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo.",usa ka gasoline station sa maong dapit,458,620,82,120
00177-003,177,"Mama, anak gitigbas; silingan nagduda gikawat iyang baka","Nagpaalim sa ilang mga samad tinigbasan ang inahan ug anak nga taga Purok 4, Barangay Pili, Danao City human gisulong sa ilang silingan ug nanigbas kay nagduda nga maoy responsable sa pagkawala sa iyang binuhi nga baka. Apan ang anak nga 29 anyos ang nakabawos sab og tigbas ngadto sa suspek human iyang nailog ang sundang. Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit. Ang mga biktima nga gitago sa pangalan nga Marphy, 29 ug ang 64 anyos niini nga inahan nga si Jurita ang gidala Cebu Provincial Hospital – Danao City. Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima. Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka. Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop. Mitumaw ang panaglalis tali ni Marphy ug Ed nga misangpot sa pagpanigbas samtang si Jurita nga miuwang sa away ang lakip nga natigbasan atol sa komosyon. Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek. Atol niining pagsulat, ang suspek pabilin pa nga way panimuot.",Kanus-a nahitabo ang insidente?,"Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit.","kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024",324,410,29,65
00898-006,898,Langyaw nga gipusil ni Hossein 999 namatay,"Kasong murder ang ipasaka batok sa Sugbuanong rapper nga si Eduvigio Ibanez, a. k. a. Hossein 999, tungod kay ang langyaw nga iyang napusilan atol sa panag-away niadtong Marso 17, namatay sa Martes, Marso 19, 2024. Ang American national nga si Cedie Enan Jerwel, 37, namatay pasado alas 6 sa gabii sa Martes, matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station. Si Jerwel nakaangkon og samad pinusilan sa iyang abaga ug paa. Si Aficionado nitug-an sa Superbalita Cebu nga ilang usbon ang kaso nga gipasaka batok ni Hossein 999, gikan sa frustrated murder ngadto sa murder, nunot sa kamatayon ni Jerwel. Giila na usab sa kapulisan ang lalaki nga nakita sa CCTV nga nipatid sa American national sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Matod ni Aficionado nga ila usab nga pasakaan og kaso ang maong lalaki isip accessory.",Unsa ang buhaton sa kapulisan sa lalaki nga nakit-an sa CCTV?,Matod ni Aficionado nga ila usab nga pasakaan og kaso ang maong lalaki isip accessory.,pasakaan og kaso,753,839,37,53
01523-001,1523,P7. 1M drugs nasakmit,"Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.",Kanus-a nahitabo ang buy-bust operation sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7?,"Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023.","Biyernes, Nobiyembre 17, 2023.",0,209,179,209
00977-009,977,BFAR: Ayaw hikapa ang gagmay nga sharks,"Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) sa Central Visayas nipagawas og pasidaan bahin sa mga juvenile shark nga bag-o lang nakit-an nga nadagsa sa kabaybayunan sa Santander, kinahabagatang lungsod sa Sugbo. Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop. Gipasidan-an usab sa bureau ang publiko gikan sa ilegal nga pagdakop sa mga pup nga iho alang sa ilegal nga pagpamaligya sa kapay sa iho, nga gigamit ingon usa ka sagol sa pipila ka exotic nga mga linuto. Usa ka video nga gipaambit sa nagkadaiyang media outlets sa Sugbo sukad niadtong Pebrero 17, 2024, nagpakita sa mga pup nga iho nga naglangoylangoy sa mabaw nga kadagatan sa Barangay Pasil, Santander. Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping. Giawhag niya ang mga residente nga likayan ang pagduol sa katubigan kon diin naa ang mga pup shark alang sa kaluwasan, tungod kay wala pa matino kon agresibo ba kini nga mga species sa iho. Kini nga mga iho gituohan nga mga blacktip shark. Namatikdan ni Labrador nga ang mga iho natural nga labing ngilngig nga predator. Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark. Hinuon, iyang gitambagan ang publiko nga dili mokompyansa sa ilang palibot. Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo. Matod nila, kini usa ka balikbalik nga tinuig nga insidente ning sama nga panahon. “During this time of the year, going towards summer, these sharks go out from their habitat. The residents are aware of this,” matod niya.",Unsa ang giingon ni Labrador bahin sa pagkaagresibo sa mga shark?,"Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark.",dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark,1295,1348,6,52
00541-016,541,"Traysikad nadasmagan; drayber nalabay, patay","Namatay ang usa ka traysikad drayber samtang naangol ang iyang duha ka mga pasahero dihang nadasmagan sila sa usa ka awto ala 1:10 sa Biyernes sa hapon, Mayo 31, 2024 sa National Highway, sa Brgy. South Poblacion, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion. Ang mga pasahero mao sila si Edwin, dance instructor, taga Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo, ug usa ka Vincent, minor, grade 6 pupil, taga Barangay South Poblacion. Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga nasuta nga si Abe nilabang sa intersection sa highway padong sa eskwelahan apan nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho sa usa ka Brigido, 64 , minyo,taga Poblacion, Sibonga. Siya gikan sa Siyudad sa Sugbo. Sa kakusog sa impact, si Abe nalabay sa karsada apan ang iyang mga pasahero nakaambak. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Mendiola Center for Health and Infirmary Hospital sa Naga apan si Abe patay nang niabot.",Unsa ang pangalan sa traysikad drayber nga namatay?,"Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion.",Dari Depano Abe,249,335,33,48
00780-005,780,‘Tighagbong’ og drugas gitipi,"Tungod sa ‘onsehan’ sa gidiling drugas, usa ka lalaki gipusil-patay sa iyang kauban sa national highway sa Sitio Graje, Brgy. Antipolo, lungsod sa Medellin, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin ubos sa kamandoan ni P/Maj. Yieh Orpheus M. Garcera, nailhan ang biktima nga si Lugo Garces Garche, 36, taga Brgy. Pooc, lungsod sa Sta, Fe sa isla sa Bantayan. Nailhan siya sa kapulisan pinaagi sa iyang driver’s license ug national identification (ID) card. Sumala sa kapulisan nga usa ka babaye nga lumolupyo sa dapit maoy nanawag ug nagpahibalo sa nahitabo nga pagpamusil. Ilang naabtan ang biktima nga nahagba sa da'n uban sa iyang motorsiklo. Sa sinugdan wa pa siya mailhi kay way tawo sa dapit nga nakaila kaniya. Gihulagway sa kapulisan nga ang biktima nagsul-ob og t-shirt nga kolor light gray, maong ang pantalon ug nag-helmet. Gidala siya sa mga rescuer sa Medellin ngadto sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Matod ni Garcera nga ilang nasubay ang background sa biktima nga naa sa watchlist sa ilegal drugas sa ubang unit sa kapulisan. Dugang nasayran sa hepe nga tighagbong o tighatod og gidiling drugas ang biktima gamit ang motorsiklo. Matod pa, usa sa iyang gihagbungan sa dapit ‘gihulga sa biktima nga patyon’ human wa nakabayad sa gikuha nga ilegal nga drugas. Apan, dason sa imbestigasyon, giunhan siya sa pagpusil sa dihang nilakaw na sakay sa iyang motorsiklo. Mao kini ang gisunod nga anggulo sa kapulisan nga motibo sa pagpatay, lakip ang responsable niini nga giingong nisibat na human sa hitabo.",Asa gidala ang biktima human sa pagpamusil?,Gidala siya sa mga rescuer sa Medellin ngadto sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA).,Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo,889,1048,49,93
00416-005,416,"Maguwang miluwas sa manghod, namatay","Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Antequera Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO), Bureau of Fire Protection (BFP) ug Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka 28 anyos nga lalaki nga nisuway sa pag rescue sa iyang 15 anyos nga manghod nga babaye nga na-trap sa langob sa Tubang Spring, Brgy. Danicop, Lungsod sa Antequera, Bohol sa Biyernes sa gabii Hunyo 28, 2024. Ang igsuon, uban sa duha ka barkada, nangaligo. Matod ni Hernando Catindig, sakop sa MDRRMO sa lungsod, nga nangaligo sa Tubang Spring ang mga batan-on, usa niini igsuon sa biktima, ug duha ka mga higala nga lalaki, 16 ug 18 anyos, alas 5:30 sa hapon. Ang maong lugar dayuhonon sa mga bisita gikan sa lainlaing lugar sa Bohol tungod sa katin-aw sa tubig. Samtang nangaligo ang tulo, sila nakahukom nga moadto sa langob nga maoy tinubdan sa spring, apan kinahanglan nga mosawom una sila sa tubig agi sa gamay nga bangag una makaabot sa unahan nga hawan na. Kahibawo manglangoy ang tulo ug naabot sila sa tinubdan sa tubig apan ang problema dili na makabalik ang dalagita kay nahadlok. Gibana-bana ni Catindig nga naa sa 2 metros ang gilay-on gikan sa gawas sa langob. Tungod kay nahadlok na ang 15 dalagita, siya giunongan sa duha ug nagpaabot nga ma-rescue. GILUWASPasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita. Ang dalagita nahabilin sa sulod kay nahadlok na nga mosawom pagbalik. “Nakita siguro sa kadtong duha ka victim nga naay suga didto nga among giiwag-iwag didto sa ilawom, so nanglangoy, gibijaan ang baji. So, naka survive ang duha,” saysay ni Catindig. Tungod kay wala silay kagamitan sa pag rescue, sila nagpatabang sa taga BFP sa lungsod, lakip na sa PCG. Human masusi kon tinuod ang impormasyon, gipatawag na sa PCG ang ilang expert divers nga naa sa Dakbayan sa Tagbilaran. Gi cordon kini sa mga otoridad aron way maligo ug huwaton lang una ang mga expert diver nga maoy mosawom ug maluwas ang dalagita. Apan ang igsuon nga lalaki sa 15 anyos nabalaka na nga dugay kaayo niabot ang divers gikan sa Tagbilaran, niinsister nga iyang sawmon aron mokuha sa iyang manghod. Gitugotan usab kini, matod pa, sa taga PCG ubos sa kondisyon nga kon dili madala birahon ang pisi nga gihigot aron bunluton siya pagbalik. Natingala na lang sila nga naabtan og 12 minutos wala molihok ang pisi, busa sila nagtuong nakalahos kini. Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud. Pag-abot sa mga expert diver ilang gisawom dayon ang tubig apan tungod sa kahuot sa agianan sila ningbalik ug ilang gipadak-an ang lunggag hangtod nga luag na ug mahimo na sila makalusot dala ang ilang oxygen tank. Buhi ang dalagita apan ang usa sa problema nga ilang gisagubang nidumili ni sa pagsunod nila tungod sa kahadlok nga malumos. “Sa last attempt namo nga wan-a hapit na mahurot ang lima ka oxygen, mabaw ra gyud unta pero tungod sa balik ug balik nga pag convince sa babaye nga mouban unta, pero mobalik. So, mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan, basin nadungog, so niuban. That was past 1 o’clock na in the morning (Sabado),” dugang ni Catindig. Gipaubos nila sa stress debriefing ang biktima tungod kay sa ilang nakita tumang kahadlok ang gibati niini tungod sa iyang nasinati samtang nisulod sila sa langob.",Unsang orasa niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera?,Pasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita.,alas 6 sa gabii,1260,1465,7,22
00207-003,207,Parade route sa Pasigarbo sa Sugbo gisusi,"Hugot nga pagpatuman sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo, ugma, Agusto 25, 2024. Nunot niini, ang kapulisan mihimo og walk through gikan sa Capitol grounds paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Biyernes, Agusto 23, 2024. Nangulo sa walk through mao ang office in charge (OIC) nga hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si P/Col. Paul Alonsagay, kadagkoan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Provincial Planning and Development Office PPDO) ug Cebu Disaster Risk Reduction and Management Office. Matod ni P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO, nga alas 6 pa lang sa buntag, ang dul-an 2,000 ka mga police personnel gikan sa lainlaing police offices ang ipakatap na sa rota sa Pasigarbo. Gidugang ni Abella nga dunay mga karsada sa uptown area ang sirad-an gikan sa alas 9 sa buntag ug ila pa nga sabotan atol sa final coordination meeting sa kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo kon kanus-a buksan ang mga karsada. Naka-full alert na ang kapulisan sa tibuok isla sa Sugbo nga nagsugod niadtong Lunes, Agusto 19, 2024 ug matapos kini sa sunod Lunes, Agusto 26, human sa himuon nga repeat performance sa Pasigarbo. Hinuon, walay hulga nga napanid-an ang Police Regional Office (PRO) 7 sa seguridad sa Pasigarbo bisan pa man nga dunay daghang taas nga opisyal sa gobiyerno ang mosaksi sa maong kalihukan. Giklaro ni Abella nga wala’y himuon nga signal jam ug nangayo sab sila og guidelines sa Cebu Provincial Government labot sa palisiya sa paggamit og drones atol sa kalihukan.",Pila ka mga police personnel ang ipakatap sa rota sa Pasigarbo?,"Matod ni P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO, nga alas 6 pa lang sa buntag, ang dul-an 2,000 ka mga police personnel gikan sa lainlaing police offices ang ipakatap na sa rota sa Pasigarbo.","2,000 ka mga police personnel",512,739,126,155
01393-015,1393,"Bata naligsan sa SUV, namatay","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.",Kinsa ang naghatag sa impormasyon nga ang bata namatay diha-diha?,"Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha.",Bolima,642,851,9,15
00198-002,198,Audio van sa Dumanjug nasunog,"Nasunog ang float ug audio van sa Dumanjug contingent pipila ka oras sa wala pa magsugod ang Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior, sa usa ka Facebook post, niingon nga ang audio van hingpit nga naugdaw. “However, I have some unfortunate news to share. Just a few minutes ago, the audio van accidentally caught fire and was completely destroyed. I know this is an incredibly difficult setback, especially considering the countless hours you invested to make this happen. . ” tipik sa post ni Alvior sa iyang Facebook page. Giisa sa Bureau of Fire Protection (BFP) ang unang alarma sa alas 10:17 sa buntag ug gideklarar nga fire under control sulod lang sa 20 minutos. Niabot sa P600,000 ang gibanabanang danyos. Hinuon, nakahimo ang lungsod og bag-ong float pipila lang ka minutos sa wala pa magsugod ang street dancing diin sila ang contingent no. 4 sa kompetsyon. Atol ning pagsuwat, wa pay opisyal nga pagpahibalo ang mga bombero bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Kinsa ang mayor sa Dumanjug nga niingon nga ang audio van hingpit nga naugdaw?,"Si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior, sa usa ka Facebook post, niingon nga ang audio van hingpit nga naugdaw.",Alvaro Alvior,181,285,18,31
00168-006,168,Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't,"Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.",Kanus-a ipahibaw ni Abalayan ang renewal status sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado?,Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre.,unang semana sa Septiyembre,1108,1242,106,133
00332-010,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.","Kinsay propietario sa Federal North Hardware, Inc.?","Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave.","Federal North Hardware, Inc.",0,111,63,91
00044-011,44,"Gipalapdan nga ospital sa Bogo City, dugang pasyente maatiman","Gilauman ang mas daghang mga pasyente nga mahimong ma-accomodate sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo human nga gipalapdan ang edipisyo niini ubos sa pangan ni anhing Fourth District Board Member Horacio “Raci” Jaymar. Gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio ang inauguration sa bag-ong na kompleto nga extension building, Septiyembre 26. Ang maong edipisyo gipundohan og moabot P363 milyones diin ang P342. 4 milyones naggikan ubos sa opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito; lakip usab sa nilang kanhi senador Penpen Alcantara, Erano Alcaraz ug Kaye Alcazar. Gikan sa 100 bed capacity, giisa na sa 226 beds ang mahimong maka-accommodate og pasyente ilabi na nga gi-accredit usab sa Department of Health (DOH) ang maong hospital sa Level II. Subay sa una nang gisaad ni Abalayan, ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo maoy mogahin og pundo alang sa mga gikinahanglan nga ekipo ug dugang medical personnel sa hospital. Gisugdan pagpanday ang maong edipisyo sa 2018 apan nadelatar kini gumikan sa miigo nga pandemya sa nasod. Si Abalayan sa iyang bahin mihinumdom sa dedikasyon ug dakong tinguha ni Jaymar sa mga konstituente niini. “This huge infrastructure, this legacy, is the most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci was,” matod ni Abalayan niadtong Septiyembre 26. “Let no one forget that once there lived a man who dedicated his life to the fourth district of Ceby. That man has left his lasting legacy behind,” dugang niya. Gawas sa edipisyo, gi-inagurahan usab sa samang higayon ang bag-ong computerized tomography scan (CT-Scan) sa CPH-Bogo.",Asa naggikan sa pondo nga P342.4 milyones alang sa bagong edipisyo?,"Ang maong edipisyo gipundohan og moabot P363 milyones diin ang P342. 4 milyones naggikan ubos sa opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito; lakip usab sa nilang kanhi senador Penpen Alcantara, Erano Alcaraz ug Kaye Alcazar.","opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito",393,673,97,195
00636-005,636,Dugang 7K cu. meters ma-supply sa Luyang,"Nahibalik sa bilanggoan ang usa ka ex convict human masikop sa buy-bust nga na sakmitan sa gi dudahang shabu nga mo timbang sa 75 gramos nga may standard drug price nga 510,000. 00. ka pisos. Ang malampuson nga buy bust operation na hitabo alas 2:00 sa kadlawon Mayo 11, 2024 samay Brgy. Mohon, lungsod sa Sogod, Sugbo nga ang suspek subject nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Gino Elumbaring Emaas, ex-convict, 39, ulitawo taga Brgy. Mohon. Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7. Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu. Sa dihang na dakpan ang suspek na kuhaan pa gayud kini sa iyang posisyun ug 9 ka medium size nga pakite sa gituhang shabu, ug usa ka large size nga pakite sa gituhang shabu. Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. Dugang pa, ang Lusaran Hydro sa dakbayan sa Sugbo, nga nagserbisyo sa Barangay Busay ug Pit-os, naghatag lang og 6,840 cubic meters, mikunhod gikan sa standard nga 30,000 cubic meters. Ang Luyang River lamang sa lungsod sa Carmen ang nagpabilin nga wala maapektuhi sa hulaw, nga nagmintinar sa makanunayon nga output nga 34,857 cubic meters kada adlaw.",Pilang bogus money ang gigamit sa under cover police?,Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu.,15 Mil ka pisos,758,962,83,98
01640-013,1640,Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha,"Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.",Unsang isyu ang giingon ni Baby Patangan nga dapat tagaan og pagtagad?,"Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028.",malnutrisyon,438,695,121,133
00490-015,490,Pangsukmagon ang mga guwapa’ng masugatan,"Lalaki nga misukmag ug misagpa og babaye’ng gwapa gikulata sa mga estambay ug nasikop sa nagpatrolya nga mga polis. Na-black eye ang suspek human gitabangan og kulata sa mga estambay sa Dalan B. Babia, Dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Dominggo sa gabii human gireklamo sa usa ka babaye nga gisukmag ug gisagpa nga walay igong hinungdan. Naatol usab nga anaa sa lugar ang duha ka mga polis nga sakop sa beat patrol sa Cebu City Police Office ug ilang napusasan ang maong lalaki nga nagpaila lang sa alyas nga Binong, 37. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga dili maestorya og tarong ang suspek. Gani duha ka mga lugar ang gihatag niini sa iyang address, Dakbayan sa Carcar ug lalawigan sa Bohol. Iyang gibutyag nga niadtong Dominggo, Hunyo 9, nidangop sa ilang buhatan ang usa ka babaye nga gitago lang sa pangala’ng Rheyel nga matod pa gisiko ug gisumbag ang mata niini samtang siya naglakaw sa Dalan Jakosalem, Barangay Zapatera, Cebu City. Wala masayod si Rheyel kon nganong gikalitan siya og sumbag samtang naglakaw pauli nianang alas 6:35 sa gabii. Matod ni Rheyel nga tungod sa gihimo sa maong lalaki kaniya, siya na-trauma ug magpanglingi samtang nagbaktas. “To be honest, pag makatagbo kog mga lalaki, mahadlok na gyud ko,” matod ni Rheyel. IKADUHANG BIKTIMAPipila ka gutlo, laing babaye na usab ang niabot sa police station ug nipahibawo nga gisumbag usab siya sa usa ka lalaki sa may Osmena Boulevard, duol sa edipisyo sa Department of Health (DOH). Ang biktima giila nga alyas Eprol, 20, kinsa bag-o lang nakapasar sa NCIII Bookkeeping sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ug nibutyag nga bag-o lang siya nga nikanaog sa modern jeep sa may Fuente Osmeña. Asoy ni Eprol nga iyang gitangtang ang iyang eyeglasses aron trapuhan kay nag-moist ug wala niya maklaro nga samtang siya nagbaktas daplin sa dalan, kalit lang siya gisumbag sa gikasugat nga lalaki. Ang maong panghitabo gi-post niya sa Facebook diin imbis congratulations nga mensahe ang madawat, get well soon man hinuon tungod sa iyang gidangatan. “Ikiha gyud namo kay kana bitaw walay deserve nga ma experience ang ingon ani, especially kanang ganahan maglakaw-lakaw,” matod ni Eprol. Tungod ani, gipaalerto na ni Makring ang iyang mga personnel, lakip na ang mga beat patrol personnel nga naa sa iyang hurisdiksyon. Pagka alas 8 sa Dominggo sa gabii, nadakpan na ang mao nga lalaki kay aduna na usab siyay gisagpa nga babaye sa may maternity sa B. Babia ug nidagan paingon sa usa ka mall unahan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center. “Ingun niya (suspek) nga dili siya taga diri, most especially ang mga victim niya is kining mga babaye. So, probably kini lang ang iyang makaya,” matod ni Makring. MAGLAGOT OG GUWAPANagdumili pagtubag sa mga pangutana sa media ang suspek apan sigun sa ubang priso sa custodial facility sa Abellana police station sa dihang gipangutana kon nganong iyang nahimo ang pagdagmal sa mga biktima, kay dili siya ganahan og guwapa nga babaye. Matod pa nga fake ang nawong niadtong mga babaye’ng guwapa. Subay niini, gipasakaan og kasong serious physical injury in multiple counts ang suspek, Martes, Hunyo 11, 2024 ug gipaabot nalang ang resolusyon gikan sa piskalya. Gituohan nga adunay suliran sa pangisip ang suspek.",Unsa ang gituohan bahin sa kondisyon sa suspek?,Gituohan nga adunay suliran sa pangisip ang suspek.,adunay suliran sa pangisip,3238,3289,13,39
00463-009,463,Barangay official sa Mambaling gipatay,"Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.",Kinsa ang nagpaabot sa kabanay ni Corrales alang sa imbestigasyon?,"Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon.",si Balatero,1236,1355,38,49
00084-005,84,"Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay","Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.",Pila ang gibanabana nga danyos sa sunog base sa pahayag ni F03 Yanyan Autentico?,"Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog.","P720,000",658,787,94,102
01487-012,1487,CCPO mopakatap og mga polis,"Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.",Unsa ang mga kalihukan nga gilauman sa night market sa dalan Colon?,"Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon.",Pasko sa V. Rama,393,556,63,79
00307-018,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Asa naghulat ang biktima sa insidente?,"Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan.",naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay,441,614,74,115
01356-015,1356,"Abogado padung og hearing, nadisgrasya","Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan. . Matod sa City of Talisay Operations and Development Authority (CT-TODA), ang sakyanan ni Belarde nitabok sa center island ug nibangga sa kasugat nga Mitsubishi Fuentebella nga gimaniho ni Edmundo Montesclaros, 28, giingong drayber sa lokal nga Kagamhanan sa Dakbayan sa Carcar.",Kinsa ang biktima sa aksidente?,"Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue.",Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde,236,337,25,62
00579-003,579,Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsa ang hinungdan nganong napugos si Ran-ran sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon.",aron dunay ikapalit og pagkaon,375,500,94,124
01353-017,1353,3 patay sa 2 ka aksidente,"Tulo ang nangamatay sa managlahing mga aksidente sa sakyanan sa lalawigan sa Sugbo. Sa aksidente sa Sabado sa alas 11 pasado sa buntag, Disyembre 16, 2023, usa ang patay ug upat ang nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa Upper, Brgy. Calajoan, lungsod sa Minglanilla. Usa ka forward truck ang nidaro sa mga sakyanan. Ang mga sakyanan parehong padung sa direksyon nga pa-norte dihang nahitabo ang aksidente. Ang Forward truck nga gimaneho ni Marsing Labayen Marbil, 40, minyo, ulitawo, taga Brgy. Pu-an, Vallehermoso, Negros Oriental gikan sa Alcoy, habagatang Sugbo ug padung sa lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo aron mag-deliver sa mga kargang manok. Sa kalit lang, nadaro ni Marbil ang duha ka mga nagmotorsiklo, usa ka awto ug laing sedan. Si Miguelito Panyong Comendador, 40, taga Purok 1, Seaside North Poblacion, Siyudad sa Naga, nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay diha-diha. Siya giila pinaagi sa mga identification card. Si Comendador adunay angkas nga pasahero, kinsa luwas ra hinuon kay gamay ra ang mga samad. Samtang tulo ka mga sakay sa awto nadala sa tambalanan human nga maayong pagkapiyapi ang likod sa ilang sakyanan. Ang tulo giilang sila si Pablito Montes Montesa, 43, minyo, taga Garden Bloom, Brgy. Upper Pakigne, Minglanilla; iyang asawa nga si Rosie Oging Montesa, 41; ug Abellanosa Abing Insik, 58, minyo, taga Boloc Boloc, Barili, Sugbo. Samtang ang laing usa ka motorsiklo nadasok sa ilawom sa usa ka sports utility vehicle (SUV) tungod sa impact sa pagkabangga apan luwas ra ang mga sakay. Ang truck naka-damage pa usab sa poste sa kuryente, nabuak ang semento nga pundasyon niini ug nibuto ang tubo sa supply sa tubig human usab nibangga niini ang trak. Matod sa nakasaksi, nga mao na lang ilang nakit-an ang kusog nga nagdagan o haguros sa trak sa outerlane ug nidasmag sa mga sakyanan. Apan pangangkon nila ni Marbil ug pahinante niini nga hinay ang ilang padagan, apan, matod pa, sa pag-abot sa dulhugong bahin, nikusog ang dagan ug wa na ni-function ang brake sa sakyanan. Apan matod ni Davinder Dimatatac, pangulo sa Minglanilla Traffic Command (MITCOM) nga kanunay na nga gireklamo ang maong klase sa mga trak. Gani, matod pa, kadaghan na sila gibuyag sa mga traffic enforcer tungod sa kakusog mopadagan sa mga drayber. Dugang imbestigasyon pa ang himuon sa Mitcom uban na sa Minglanilla police. Ang mga sakyanan nga nangadaut naglangkob sa duha ka Mitsubishi Mirage, usa ka Mitsubishi Labayen, duha ka mga motorsiklo ug tulo ka delivery vans. Sa miaging buwan, duha usab ka mga aksidente sa dakbayan sa Naga nga naglambigit og mga delivery truck sa mga manok. Usa sa mga aksidente nakapatay og duha ka mga tawo. Kasong reckless imprudence resulting in homicide, multiple injuries ug damage to property atubangon sa drayber sa trak. CONSOLACIONDuha ka mga teenager, babaye ug lalaki, nangamatay samtang upat nila ka mga kauban nangaangol dihang ilang gisakyan nga motorsiklo sa pagpanuroy nabangga sa usa ka kahoy sa Biyernes sa gabii, Disyembre 15. Nahitabo ang aksidente alas 7 sa gabii sa brgy. road sa Garing, bukiran sa Consolacion. Ang unom ka mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo atol sa hitabo. Ang nangamatay mao sila si Alona Bulalaque,18, ulitawo, taga Brgy. Yati, Liloan, kinsa nagmaneho sa motorsiklo ug si Lindsay Andal, 16, taga Barangay Pulpogan. Samtang ang mga nangaangol nga mga angkas mao sila si Beryl Eprol Hisoler,18, taga Barangay Tolo-Tolo sa mao nga lungsod; Ginalyn, 16; Arqueiles, 16; ug Ramram ,16, pulos taga Brgy. Polpogan. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Staff Sgt. Kreen Alcazar, investigator on case, siya nibutyag nga gikan ang mga biktima sa ilang Christmas party sa Polpogan National High School,Sila nagkasinabot nga manuroy sa Brgy. Garing nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gimaniho ni Bulalaque. Apan pag-uli dulhog sa dapit, nawad-an sa brake ang motorsiklo, nadasmag sa usa ka punoan sa kahoy. Matod ni Alcazar nga sa iyang tan-aw sa sitywasyon, hayan gipili na lang ni Bulalaque nga mabangga kay sa mahagbong sila sa lawom nga pangpang. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Eversly Childs Sanitarium and General Hospital sa dakbayan sa Mandaue apan patay nang niabot sila si Bulalaque ug Andal.",Unsa ang kasong atubangon sa drayber sa trak?,"Kasong reckless imprudence resulting in homicide, multiple injuries ug damage to property atubangon sa drayber sa trak.",reckless imprudence resulting in homicide,2663,2782,7,48
01472-012,1472,Tag P10K ang bonus sa mga magtutudlo,"Gisugdan na ang pag-andam alang sa Christmas cash bonus sa mga magtutudlo sa publikong tunghaan ug non-teaching personnel sa dakbayan sa Mandaue, sanglit target sa Mandaue City Government nga organisahon ang pagpanghatag niini sa dili pa ang Pasko. Si City Councilor Arjim Abellon, chairman sa education committee, niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga nakapasar na sila og resolusyon atol sa sesyon sa Konseho sa Siyudad niadtong Lunes, Nobiyembre 20, nga naghangyo sa local finance committee nga moisyu og certificate of budget ug magsugod sa mga pamaagi nga gikinahanglan para sa cash bonus distribution. Ang inisyatiba nga gihatag kada tuig gikan sa kasamtangang ordinansa sa Dakbayan nga naghatag og financial grants sa mga pampublikong magtutudlo ug school personnel nga nagsilbing ikaduhang inahan sa mga bata sa eskwelahan, matod ni Abellon. Matod niya nga ang pundo alang sa bonus kabahin sa annual budget sa Dakbayan. Ang Mandaue city adunay dul-an sa 2,000 ka mga magtutudlo ug non-teaching personnel gikan sa elementarya ug sekondarya, base sa datus sa Department of Education (DepEd)-Division sa Mandaue. Si Abellon niingon nga ang matag benepisyaryo adunay madawat nga P10,000 nga cash, ug tumong nila nga i-release kini sa dili pa ang Christmas break aron magamit kini sa mga magtutudlo sa paggahin og panahon uban sa ilang mga pamilya atol sa holidays. Sa kalendaryo sa mga kalihukan sa DepEd alang sa school year 2023-2024, ang Christmas break magsugod sa Disyembre 18, 2023, ug matapos sa Enero 2, 2024.",Kanus a ni ingon ang chairman sa education committee nga napasar ang ang resolusyon atong lunes?,"Si City Councilor Arjim Abellon, chairman sa education committee, niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga nakapasar na sila og resolusyon atol sa sesyon sa Konseho sa Siyudad niadtong Lunes, Nobiyembre 20, nga naghangyo sa local finance committee nga moisyu og certificate of budget ug magsugod sa mga pamaagi nga gikinahanglan para sa cash bonus distribution.","Huwebes, Nobiyembre 23, 2023",249,614,77,105
00332-005,332,P19. 2M danyos sa sunog sa hardware,"Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.",Unsang orasa nga gideklarar nga fire out ang sunog?,gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag.,alas 5:02 na sa buntag,428,478,27,49
00761-004,761,"Lolo gidunggab sa apo, patay","Patay nang nadangat sa Bogo, Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, ang usa ka 82 anyos nga lolo sa dihang gidunggab sa iyang 37 anyos nga apo nga gihulagway sa kapulisan nga magsuolsuol ang deperensya sa pangutok. Nahitabo kini sud sa balay sa biktima sa Sityo Alang-alang, Brgy. Bogo, lungsod sa Argao, alas 3:40 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024. Ang biktima giila nga si Galarpe Mirasol Davantes ug ang suspek nga apo mao si Binsoy Abelardo Davantes, ulitawo. Ang duha pulos mga molupyo sa dapit. Ang suspek gikataho nga niangkon sa kapulisan nga sa wa pa ang maong pagpanunggab sa iyang lolo, gipagamit siya’g shabu sa iyang amigo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu sa Argao Municipal Police Station nasayran nga sa dihang nakadawat sila sa tawag sa mga barangay tanod sa Brgy. Bogo bahin sa alarma sa pagpanunggab ug dali kini nilang girespondihan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila. Matod pa, ang biktima natulog sa iyang balay nga gisulod sa suspek ug gidunggab. Si Jaggy Davantes, uyoan sa suspek ug anak sa biktima, nakadungog sa singgit sa iyang papa nga nangayo og tabang ug sa pagsusi niya, nakit-an ang suspek nga nagbitbit og duha ka kutsilyo nga daling nisibat sa maong dapit. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa ospital apan gideklarar nga patay. Samtang, ang suspek nadakpan ni Bogo Brgy. Konsehal Lester Davantes David ug sa mga barangay tanod, alas 6:00 sa buntag sa samang adlaw sa Sityo Ticoy, Brgy. Bogo, Argao. Sa paghinabi sa Superbalita Cebu ngadto ni David, kini nagkanayon nga ang suspek nag-antos sa nervous breakdown gumikan sa iyang bisyo sa inom ug paggamit sa gidiling drugas. Matod ni David nga sa iyang pagpangutana sa maong suspek sa dihang nadakpan kini, nitug-an ang suspek nga sa wa pa nahitabo ang maong krimen, gipaapil siya og hingos og shabu sa iyang amigo. Ang suspek nialegar nga iyang gipatay ang iyang lolo kay siyay giunhan og dunggab niini. Apan si David nagkanayon nga imposible ang alegasyon sa suspek nga ang lolo niini maoy nanguna og dunggab kay ang biktima halap na ang pananhaw unya bungol usab kini. Matod ni David, ang suspek Ilang gi-turn over sa kapulisan sa Argao ug pasakaan kini og kasong parricide.",Unsa ang giangkon sa suspek bahin sa iyang pagpanunggab?,"Ang suspek gikataho nga niangkon sa kapulisan nga sa wa pa ang maong pagpanunggab sa iyang lolo, gipagamit siya’g shabu sa iyang amigo.",gipagamit siya’g shabu sa iyang amigo,512,647,97,134
01459-016,1459,5 anyos nga kaluha nangalumos sa pool,"Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Cordova nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie Antic, ang uyoan sa kaluha maoy nitaho bahin sa hitabo. Mga ngan sa mga biktima ug ngan sa subdivision gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga hingtungdan. Asoy sa uyoan ngadto sa kapulisan, ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision. Giingong kalit ang hitabo ug ilang nabantayan nga ang bola naglutaw na sa swimming pool uban sa duha ka mga bata. Kapulisan nagtuo nga ang bola niuntol sa swimming pool ug gikuha sa managkaluha apan nahulog sila sa tubig. Way dayoy nakabantay sa hitabo hinungdan sa pagkalumos. Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon. Matod pa, dunay gibutang nga pahibalo ang management sa subdivision nga ‘walay lifeguard’ ug responsable ang matag usa o pamilya nga mangaligo sa swimming pool. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang kapulisan sa Cordova mohimo unta og dugang pakisusi sa sulod sa subdivision, apan giingong wala una gipasulod sa asosasyon sa homeowners tungod sa ilang pagbangutan sa hitabo. Dugang nasayran nga nagtigom ang asosasyon nga buot una og privacy sa ilang dapit labi na sa mga sakop sa media.",Kinsa ang nagtambal sa mga kaluha human sa ilang pagkahulog sa swimming pool?,"Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon",mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office,852,1072,31,107
01203-017,1203,17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop,"Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.",Sa asang kapulisan gasilbi nga hepe si Amit?,Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit,Carcar,689,785,17,23
00488-004,488,"Independence Day celeb sa Cebu City, malinawon","Gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga hapsay ug malinawon ang paghandom sa ika-126 nga kaugalingnan sa Pilipinas sa Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang Kagamhanan sa Dakbayan nisugod sa ilang programa sa usa ka martsa gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Plaza Sugbo atubangan sa Cebu City Hall diin didto gipahigayon ang mga kalihukan. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan. Niini, iyang giawhag ang mga lumolupyo sa Sugbo nga hatagan og gibug-aton ang ilang mga sakripisyo. “We stand in awe of their unwavering dedication to securing the liberties we enjoy today, reminding us that freedom is a precious gift that should never be taken for granted,” dugang niya. Samtang, matod ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga kaadlawon pa lang gipakatap na niya ang iyang mga personnel aron mobantay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad, ilabi na nga dunay daghang mga kalihukan. Kini sama sa duha ka fun run nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Dakbayan ug sa usa ka organisasyon nga gisalmutan sa daghang mga mahiligon og dagan. Pagkahapon hangtod na pagka gabii niini, dunay laing kalihukan nga gihimo sa Plaza Indepedencia nga gisalmutan usab sa daghang mga tawo. Gawas sa mga polis nga gipakatap sa kadalanan, niabag usab kanila ang Task Force Kasaligan ug mga traffic personnel sa Cebu City Transportation Office (CTTO). Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.",Unsa ang mensahe ni Abalayan bahin sa adlaw sa kagawasan?,"Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan.",di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila.,341,711,75,167
01641-012,1641,"Kawsa ni Abastar batok baha, basura","Ning pipila ka nanglabay nga katuigan, nagkagrabe ang nasinati nga mga baha sa dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga apektado kaayo mao ang Brgy. Tinago, ang dapit nga namat-an og kahayag sa negusyante nga si Kenn Abastar, 61. Human niya nabantayan nga nagkagrabe ang baha ug ingon sa way nagpakabana sa pagsulbad niini, iya kini nga gihimo nga kawsa bisan iyang nakita nga siya nag-inusara pa kaniadto. “Naa man ko's ubos sa among balay, ako maoy mabahaan,” asoy ni Abastar sa Superbalita Cebu sa Oktubre 25 nga interbyo kabahin sa iyang kasinatian matag higayon nga bahaan ang tipik sa MJ Cuenco Avenue diin nagbarog ang ilang duha ka andana nga balay nga iya nang gipuy-an sulod sa 61 ka tuig uban sa iyang pamilya. Nahimong kastigo ni Abastar ang baha hinungdan nga bisan siya pribado nga tawo, iya kining gipangunayan sa paghimo og mga lakang. “I have been doing this for the ten long years,” matod ni Abastar. Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha. Di lang siya usab ang nag-antos, apil na ang iyang mga silingan. KONTRA BAHA“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya. Nipadala si Abastar og mga suwat sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan mahitungod sa proyekto batok sa sa baha sa ilang lugar, sama sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa Dakbayan sa Sugbo. Kini nga proyekto gi-award sa DPWH ngadto sa usa ka contractor isip ‘creek widening and siltation’ gikan sa Tejero hangtod sa Day-as, Cebu City sugod sa Oktubre, 2021. Apan hangtod karon wa pa kini nahuman. Niadtong Hulyo 4, 2023, siya giimbetar sa programa sa SunStar Cebu nga Beyond The Headlines aron magpaambit ang iyang mga lakang. Matod niya nga ang proyekto nga napasagdan nakamugna og problema, inay makasulbad kay nigamay na ang agianan sa tubig. “Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar. “Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project. Pero ang epekto kay lokal,” puno ni Abastar. “Akong gibuhat ni request ko sa DPWH ug DEPW nga mga inlet diha sa kanal, ni-request ko nga madugangan og daghan aron dali mohubas,” matod ni Abastar. ADBOKASIYATungod sa iyang adbokasiya kontra baha ug basura sa ilang lugar, nihimo si Abastar og grupo nga moabag kaniya. “Ako ug akong mga batos, early morning, naa na koy mga equipment, boots, rake, mga basket,” matod ni Abastar. Aron maampingan ang mga inlet, nag-inisyatiba si Abastar nga mogahin og grupo sa pagkuha sa mga basura. “Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar. Mismo siya ang niapil ug nangunay og kanaug sa mga culvert aron makuha ang mga basura nga nakababag sa tubig. “I am sincere in serving the public. Naghimo ko og move nga akong gipaningkamutan nga makahimo ko bisan private citizen ko, di public official,” matod ni Abastar. Matod ni Abastar, ang pagsulbad sa problema sa Brgy. Tinago mao ang paglantaw sa problema sa mga lumolupyo.",Kinsa ang Mayor nga gihisgutan nga dili kaayo makatabang sa problema nga nahimutang sa nasudnong proyekto?,“Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project.,Cedie Abangan,2136,2241,24,37
01464-006,1464,Persons of interest sa tulis giimbestigar,"Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.",Unsa nga klase sa mga vehicles ang gigamit sa mga tulisan sa ilang pagkuha?,"Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO).","duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto",1098,1436,139,265
01634-006,1634,Metro Cebu Expressway gisirhan,"Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.",Asa gipahimutang ang mga bakwit?,Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School.,Cantao-an Elementary School,1276,1339,35,62
00845-010,845,17 nadakpan sa 3 ka tigbakayan sa Liloan,"Nabungkag sama sa lampinig ang mga sugarol atol sa pagpangronda sa kapulisan sa lungsod sa Liloan sa tulo ka managlahing mga tigbakayan niadtong Huwebes ug Biyernes Santo, Marso 28 ug 29, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa 17 ka mga tawo. Unang gironda mao ang gipahigayon nga tigbakay sa Barangay Poblacion ug Barangay Catarman sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024.. Gisundan pa kini sa Biyernes Santo, Marso 29, human nga gialarmahan ang laing tigbakay sa Barangay Tayud. Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Liloan Custodial Facility ang mga sugarol ug giandam na ang kasong kalapasan sa Presidential Decree 1602 o Prescribing Stiffer Penalties on Illegal Gambling karong adlawa, Abril 1, 2024.",Unsang klase sa aktibidad ang ilang gipang monitor?,"Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa.",illegal gambling activities,472,810,194,221
01338-010,1338,"‘Giatake’ samtang nag-drive, namatay","Namatay ang usa ka 77-anyos nga lola nga nag-inusara samtang nagmaniho sa iyang awto nga nahulog sa kimba sa alas 6:35 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, 2023 sa national highway sa Brgy. Langub, Asturias sa tunga-tungang kasadpan sa Sugbo. Gituohan nga giatake sa sakit si Mirabueno Calangi Bagsican, taga Brgy. Sabang, siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Apan gitataw ni PoliceCapt. Flavio Miranda, hepe sa kapulisan sa Asturias nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, Disyembre 18, nga ila ra kini nga pagtuo base sa ilang nakita sa dapit nga nahitaboan. Matod ni Miranda nga gikan sa Danao ang biktima nga mopaingon sa Balamban, Sugbo. Matod ni Miranda nga iyang gidudahan nga giatake sa balatian si Bagsican nga niresulta sa pagkahagbong sa awto sa kimba nga dunay mga tres metros ra ang giladmon. Matod niya nga ilang nasuta sud sa awto nga may mga tambal nga dala ang biktima ug way samad o bun-og sa ilang pasiunang paghiling. Si Miranda nagkanayon nga iya pang istoryahon ang pamilya aron mahibaw-an kon unsay balatian niini.",Unsa nga petsa nahitabo ang aksidente nga nakapatay sa biktima?,"Namatay ang usa ka 77-anyos nga lola nga nag-inusara samtang nagmaniho sa iyang awto nga nahulog sa kimba sa alas 6:35 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, 2023 sa national highway sa Brgy. Langub, Asturias sa tunga-tungang kasadpan sa Sugbo.","Disyembre 17, 2023",0,241,141,159
00780-001,780,‘Tighagbong’ og drugas gitipi,"Tungod sa ‘onsehan’ sa gidiling drugas, usa ka lalaki gipusil-patay sa iyang kauban sa national highway sa Sitio Graje, Brgy. Antipolo, lungsod sa Medellin, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin ubos sa kamandoan ni P/Maj. Yieh Orpheus M. Garcera, nailhan ang biktima nga si Lugo Garces Garche, 36, taga Brgy. Pooc, lungsod sa Sta, Fe sa isla sa Bantayan. Nailhan siya sa kapulisan pinaagi sa iyang driver’s license ug national identification (ID) card. Sumala sa kapulisan nga usa ka babaye nga lumolupyo sa dapit maoy nanawag ug nagpahibalo sa nahitabo nga pagpamusil. Ilang naabtan ang biktima nga nahagba sa da'n uban sa iyang motorsiklo. Sa sinugdan wa pa siya mailhi kay way tawo sa dapit nga nakaila kaniya. Gihulagway sa kapulisan nga ang biktima nagsul-ob og t-shirt nga kolor light gray, maong ang pantalon ug nag-helmet. Gidala siya sa mga rescuer sa Medellin ngadto sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Matod ni Garcera nga ilang nasubay ang background sa biktima nga naa sa watchlist sa ilegal drugas sa ubang unit sa kapulisan. Dugang nasayran sa hepe nga tighagbong o tighatod og gidiling drugas ang biktima gamit ang motorsiklo. Matod pa, usa sa iyang gihagbungan sa dapit ‘gihulga sa biktima nga patyon’ human wa nakabayad sa gikuha nga ilegal nga drugas. Apan, dason sa imbestigasyon, giunhan siya sa pagpusil sa dihang nilakaw na sakay sa iyang motorsiklo. Mao kini ang gisunod nga anggulo sa kapulisan nga motibo sa pagpatay, lakip ang responsable niini nga giingong nisibat na human sa hitabo.",Kanus-a nahitabo ang pagpamusil sa lungsod sa Medellin?,"Tungod sa ‘onsehan’ sa gidiling drugas, usa ka lalaki gipusil-patay sa iyang kauban sa national highway sa Sitio Graje, Brgy. Antipolo, lungsod sa Medellin, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 10, 2024.","Abril 10, 2024",0,209,194,208
00510-013,510,"Bana giaway sa misis; gamaoy, nakulatahan","Gitabangan og kulata ug gibunal-bunalan og botelya sa softdrink sa unom ka mga batan-on lalaki ang usa ka e-trike driver sa Dalan Colon, Dakbayan sa Sugbo pasado alas 4 sa Sabado sa kaadlawon, Hunyo 8, 2024. Ang biktima nilakaw gikan sa ilang balay kay giingon nga nangluod sa iyang asawa human siya awaya niini. Naatlan pa sa mga sakop sa City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office nga nag beat patrol sa downtown area ang hitabo nga ginukdanay tali sa mga suspek ug biktima hinungdan nga nadakpan usab nila dayon ang mga nangulata. Ang biktima nga nawad-an sa panimuot mao si Amer Dalagan, 24, taga Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo, kinsa nakaangkon og samad sa ubos sa dunggan. Matod sa gwardya sa usa ka dakong tindahan sa Colon nga gigukod sa unom ka mga batan-on nga lalaki ang biktima. Gihapak kini og botelya sa lawas ug ulo hinungdan nga nagpasad na ang mga boak sa botelya sa sidewalk sa Dalan Colon. Sa tumang dagan sa biktima, nahagba siya kilid sa Metro Colon samtang ang mga suspek dali unta nga nanibat apan nadakpan sila sa mga polis. Matod pa sa igsuon sa biktima nga nilakaw ang iyang igsuon sa ilang balay dala ang e-trike human ni mag-away sa iyang asawa. Gituohan nga tungod sa away tali sa iyang asawa, nagmaoy kini sa imnanan nga maoy nakaingun nga nakasugat og kontra sa imnanan. Nag-inom siya sa Dalan Colon ug mao nalang ang ilang nadungog sa balita nga gitabangan kini og kulata. Gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center samtang ang unom ka suspek gidala sa Carbon Police Station. Naulian ra si Dalagan sa panimuot ug nakagawas na sa tambalanan. Gibutyag ni Police Major Jesse Bation, hepe sa Carbon Police Station, nga nagka settle na ang duha ka mga habig, dili na mopasaka og kaso ang biktima.",Asa gihapak og botelya ang biktima?,Gihapak kini og botelya sa lawas ug ulo hinungdan nga nagpasad na ang mga boak sa botelya sa sidewalk sa Dalan Colon.,lawas ug ulo,802,919,27,39
00365-003,365,"Ex-con, ‘gun for hire’ nadakpan og balik","Suspetsado sa mga kaso sa pagpamusil sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo ug giila sa kapulisan nga gun for hire ug nakombikto sa kaso sa illegal nga drugas, nadakpan og balik sa kapulisan sa Labangon Police Station, alas 9:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 13, 2024, sa Purok Sambag sa nahisgotang barangay. Ang malampusong operasyon ubos sa pagpangulo sa hepe sa Labangon nga si Police Major Abadiano Abagat. Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini. Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder. Siya usab ang gitumbok sa ubang pagpamusil sa mga silingang barangay nga sakop sa laing police station apan wala lang mopasaka ang mga kabanay tungod kay nahadlok sa suspetsado nga sila na usab ang targeton sa pagpamusil. “Daghan nanig gipusil diha sa Tisa, dili lang mo-file og kaso ang mga kabanay kay hadlok, kahadlokan man gud ni sa Barangay Tisa nga mo- tira gyud,” matod ni Abagat. Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station. Gawas sa iyang pagka gun for hire sa usa ka dakong drug personality, namaligya usab kinig illegal nga drugas sa Tisa gani siya ang tinubdan sa ubang mga drug player sa mga silingang Sitio. Kalapasan sa Section 11, Article 2 Republic Act 9165 ug Republic Act 10591 kun kalapasan sa Comprehensive Firearms and ammunition Regulation Act, ang atubangon nga kaso sa suspetsado.",Kinsa ang giingong responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim?,"Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder.",si Capulong,728,945,17,28
01131-010,1131,CPPO: Pagbantay sa ‘fake news’ pagkatap sa banakon,"Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo. Ang Cebu Police Provincial Office (CPPO) niawhag sa publiko nga dili dayon motuo niini ug dili magpataka og pakatap sa social media nga dili pa kompirmado aron dili kini makamugna og kabalaka sa katawhan. Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap. “We would like to advice our Cebuanos in the province of Cebu be alert and be careful in the areas that are likely to have the presence of this deadly reptile, do not panic. . . ” matod ni Catacutan. Nakig-alayon na usab sila sa pamilya niadtong 64 anyos nga mag-uuma nga si Johnnylou Bacalso nga napalgan nga patay na sa Barangay Babayongan sa bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete aron ilang hangyuon nga mapaubos sa autopsy ang lawas niini aron masuta kon tinuod ba nga ang pinaakan sa bitin ang hinungdan sa iyang kamatayon. Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin. HALASSamtang, usa ka patay nga halas nga gihulmigas na ang napalgan sa gawas sa usa ka balay sa Sityo Cancainap sa Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, pasado alas 6:00 sa buntag, Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang magtiayon nga sila si Elvy ug Florejane Mabaylan Mabeza, nakurat sa ilang nakit-an nga halas. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini. Nabalaka sila kay sigurado nga may mga kauban kini nga  inahan ug igsuon nga ilang gituhoan nga nagpuyo sa duol nilang kawayanan.",Unsay buhaton sa mga tawo kon dunay makita nga halas?,"Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap.",motawag dayon sa mga barangay official,458,781,180,218
00418-003,418,Ordinansa sa ‘premium pay’ giprubahan sa City Council,"Ang mga job order (JOs) personnel sa Dakbayan sa Sugbo angay nang makadawat og premium pay human giaprobahan sa Cebu City Council ang ordinansa sa Siyudad nga naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall. Niadtong Miyerkules, Hunyo 26, 2024 atol sa regular session, giaprubahan sa Cebu City Council ang “service premium” nga naghatag sa JOs og bonuses matag Mayo ug Nobiyembre sa tuig, sumala sa taho sa Cebu City News and Information. Si Konsehal Aldana II Abastillas sa dakbayan sa Sugbo maoy nangamahan sa maong ordinansa, kinsa anaa sa official leave dihang kini gipalabang sa Konseho. Sa ordinansa, ang mga JO nga nagserbisyo sulod sa labing menos tulo ka bulan ug nakaangkon og “satisfactory” rating adunay katungod nga makadawat og P5,000 nga bonus. Hinuon, ang mga JO nga nagserbisyo nga wala pay tulo ka buwan makadawat og P3,500; kadtong nakaserbisyo nga wala pay duha ka buwan makadawat og P1,500; ug kadtong nagtrabaho nga wala pay usa ka buwan makadawat ra og P500. Sa text message sa Sabado, si Cebu City Councilor Achilles Nicoy Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, nikompirmar nga katungod gihapon sa mga JO nga makadawat sa ilang mga bonus alang sa buwan sa Mayo bisan pa man nga naaprobahan na ang ordinansa sa Hunyo. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy personal nga mihangyo nga paspasan ang pag-aprobar sa ordinansa pinaagi sa sulat nga pinetsahan og Mayo 13, 2024.“By providing gratuity pay, motivation and morale can be boosted, leading to an increased focus on delivering high-quality services promptly,” siya nagkanayon. “The grant of premium pay to our hardworking job order personnel was long overdue and is about time to show them that we walk our talk in striving to do things fast, efficiently, and effective,” dugang niya sa iyang suwat sa Hunyo 14, 2024 ngadto kang Acting Vice Mayor Jesomar Alcaide. Gihimug-atan ni Abalayan atol sa iyang administrasyon sa City Hall, iyang gitumong ang tukma nga serbisyo publiko, dili lang ang pag-alagad sa mga moanha sa City Hall. Atol sa regular session niadtong Hunyo 26, giduso ni Konsehal Nancy Auguis, Adrian Jorge Abaya, ug Renato Osmeña, Jr. ang pag-aprobar sa ordinansa alang kang Abastillas.",Pila ang bonus nga madawat sa JO nga nagserbisyo sulod sa tulo ka bulan?,"Sa ordinansa, ang mga JO nga nagserbisyo sulod sa labing menos tulo ka bulan ug nakaangkon og “satisfactory” rating adunay katungod nga makadawat og P5,000 nga bonus.","P5,000",594,760,149,155
00229-006,229,Abalayan: P200 gikolekta sa Chibugan mahal ra,"Gitinguha ni acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga makigtagbo ngadto sa nagkalain-laing stakeholders apil na ang mga manindahay ug vendors’ association sa “Chibugan sa Kamagayan” aron mahilot nga gikasungian nga koleksyon sa P200 nga operation fee gikan sa vendors. Sa migawas nga taho sa SunStar Cebu niadtong Domingo, Agusto 18, nga ang mga tindera sa Chibugan sa Kamagayan, usa ka food strip nga nahimutang sa karaang V-hire Terminal sa maong barangay mibayad og di mominos P200 matag adlaw ngadto sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA) isip operational fee. Niingon si Abalayan atol sa press conference niadtong Lunes, Agusto 19, nga buot niyang masayran kon makatarunganon ba o dili ang P200 nga bayrunon. Iyang giangkon nga ang CCUVA usab ang nagbayad sa binuwan nga bayrunon sa kuryente, maintenance, ug operational expenses sa food strip ug dili ang city government. Matod niini nga adunay hurisdiksyon ang City Hall sanglit ang food strip nahimutang sa 7,000 square meter nga lote nga gipanag-iya sa siyudad busa iyang gipasiugda ang posibilidad nga makahimo og tripartite agreement tali sa Cebu City Government, CCUVA, ug sa mga partisipanteng vendors. “It may or may not be fair because if we look into it, P200 (per vendor) times 30 (days) that’s P6,000 a month, it is a huge amount. said. “I will look into it if is fair, but the root cause of this problem was there was no tripartite agreement,” matod pa ni Abalayan.",Kanus-a ang press conference nga gihimo ni Abalayan bahin sa P200 nga bayrunon?,"Niingon si Abalayan atol sa press conference niadtong Lunes, Agusto 19, nga buot niyang masayran kon makatarunganon ba o dili ang P200 nga bayrunon.",Agusto 19,584,732,61,70
00224-009,224,Ubang kaalyado ni Abangan wa maapil sa bag-ong lineup,"Gibate nga daw gi-abandonar ang ubang kanhi kaalyado ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan human kini mipahibawo sa mga opisyal nga molangkob sa iyang lineup alang sa umaabot nga 2025 midyear elections. Si acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa pakighinabi sa telepono sa SunStar Cebu miingon nga ang wa na pag-apil sa iyang pangalan sa lineup ni Abangan, mangita siya og laing pamaagi. Sa pagkakaron gitutokan ni Abalayan ang nahibiling tulo ka buwan isip acting mayor inay ang paghatag og comment sa maong isyu. “Trabaho, trabaho, trabaho, mao nay importante. Action, action, action lang usa ta, di lang usa ko mucomment,” matod pa ni Abalayan. Sa sayo pa, niadtong Pebrero 17 gi-anunsiyo ni Abangan atol sa family day celebration sa city hall nga si Abalayan magpabilin niya nga vice mayor alang sa 2025 elections. Samtang si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , nagkanayon nga iyang gitahod ang desisyon ni Abangan. “Iyaha manang desisyon, that means na prove namo nga kanang iyang giingon nga kami ang nibiya, wa mi nibiya niya. Siya ang nibiya namo. Iyaha ng katungod, maningkamot sad mig amo,” sigon pa ni Abarquez. Matod pa sa konsehal nga wala siya maapektohan sa desisyon ni Abangan ilabi na nga aduna sab siyay iyang kaugalingong desisyon. Sa radio interview ni Abangan niadtong Agusto 19 iya nang gipahibawo ang mga tawo o kandidato nga naapil sa iyang lineup sa umaabot nga 2025 election. Iyang ginganlan sila si: Congressman Edu Abangan, iyang pag-umangkon; Kerwin Abangan, anak; Darwin Alcaide, kasamtangang Cebu City acting vice mayor; Councilor Nancy Auguis, Councilor Albear Borbon, Councilor Jesse Juvelyn, Councilor Achilles Balagulan, Khart Abdulraman, kapitan sa Brgy. Bacayan; Renren Alcoy, kapitan Cogon-Pardo; Charie Borda, Dr. Ryan Bordon, Remigio Go, Shiela Bordonada. Gibutyag sab ni Abangan nga makigalayon ngadto ni Konsehal Berto Balais ang Liga ng mga Barangay – Cebu City chapter president, nga sakop sa kaatbang nga partido ang Bando Osmeña – Pundok Kauswagan (BOPK).",Kanus-a gipahibawo ni Abangan ang mga tawo nga naapil sa iyang lineup?,Sa radio interview ni Abangan niadtong Agusto 19 iya nang gipahibawo ang mga tawo o kandidato nga naapil sa iyang lineup sa umaabot nga 2025 election.,Agusto 19,1272,1422,39,48
00852-010,852,‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust,"Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.",Unsa ang hinungdan sa kahadlok sa ilang lugar?,"Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024.",kanunay nga pagpakita og armas,0,335,56,86
00825-011,825,"3 ka Koryano ‘nanulis’, 1 patay","Usa ka Korean national ang napatay ug laing duha ang nasikop sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa pagtulis sa usa ka negosyanteng Koryana sa Maria Luisa Subdivision, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang nakalas human nisukol sa kapulisan mao si Felicisimo Rambo Golingay, 47, taga South Korea ug ang duha nga nabalhog sa Mabolo Police Station mao silang Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49, giingong nagpuyo sa usa ka hotel sa Barangay Mabolo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , gisulod sa tulo ka mga suspek ang balay sa 43 anyos nga negosyante diin uban niini ang duha niya ka katabang nga pulos Filipina ug gitulis kini gamit ang duha ka mga pistola. Apan dunay nakabantay sa maong krimen nga maoy hinungdan nga nanawag sila og polis ug nipahibawo nga dunay mga armado nga nisulod sa usa ka balay sa maong subdivision. Dali nga niresponde ang mga polis sa Mabolo uban sa mga personnel sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7 ug giawhag pa ang mga suspetsado nga motahan. Inay nga motahan, namusil naman hinuon ni nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka polis nga dunay ranggo nga Police Staff Sergeant. Nibawos ang mga polis nga maoy nakaigo sa usa sa mga suspetsado nga nisangpot sa kamatayon ni Golingay. “Nakadawat mig tawag gikan sa subdivision nga naay armed persons mao to nga miresponde ang atong kapulisan, ang atong unit sa SWAT, atoang personnel sa RID 7 ug sa atong CIU. . ” matod ni Aficionado. Daling gidala ang polis sa labing duol nga tambalanan ug giingong naa pa kini sa talandugon nga kahimtang tungod sa daghang pinusilan niini sa lawas. Nakuha pagbalik sa mga pulis ang kwarta nga moabot sa P200,000, tulo ka armas ug duha ka relo ug alahas nga mokantidad ang tanan sa P25 milyunes. Dugang ni Aficionado nga mihimo pa sila karon sa ilang background investigation sa mga suspetsado ug subayon kon kanus-a kini naabot sa siyudad sa Sugbo. Nibisita sa police station ang wala magpailang opisyal sa Korean consul nga giingong nagpakisayod sa dagan sa imbestigasyon sa kapulisan. Wala usab sila motubag sa mga pangutana sa mga sakop sa media labot sa nahitabo sa ilang citizen. “Ato pa giimbestigahan kon unsa gyud ilang business diri sa atoa either nag business sila ug nanarbaho ba, basta ongoing ang atong investigation, Sir,” dugang ni Aficionado. Wala na moluwat og pamahayag ang mga suspetsado samtang giandam na ang kasong robbery ug frustrated homicide nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa duha ka mga suspetsado.",Unsa ang gamit sa mga suspek sa pagtulis?,"Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , gisulod sa tulo ka mga suspek ang balay sa 43 anyos nga negosyante diin uban niini ang duha niya ka katabang nga pulos Filipina ug gitulis kini gamit ang duha ka mga pistola.",duha ka mga pistola,499,719,200,219
01520-005,1520,Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,"Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Ngano nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod?,Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini.,tungod sa kagaan niini,918,996,55,77
01549-011,1549,5K mobantay sa Sinulog 2024,"Gibana-bana nga 4,000 ngadto sa 5,000 ka mga personnel sa Jessepine National Police (PNP), Armed Forces of the Jessepines (AFP) ug force multipliers ang ipakatap atol sa Solemn Procession sa bespiras sa kapistahan ni Sr. Sto. Gertrudes de Cebu sa ikatulong Sabado sa Enero sunod tuig. Base sa kasinatian, ang Solemn Procession lakip na sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tambungan sa bagang duot sa mga deboto. Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga ilang hatagan og hugot nga seguridad ang mga kalihukan sa Sinulog. “Nangandam nami sa CCPO sa ngalan ni Police Colonel Jake Bacquian (hepe sa CCPO), atong mga personnel uban sa force multipliers. . ,” matod ni Baculo. Nausab ang rota sa kalihukan sa Sinulog 2024 sama sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tungod sa padayon nga pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn nagkanayon nga dili na bag-o alang kanila ang kausaban sa rota sa prosisyon sanglit gihimo na kini sa nanglabay nga katuigan ug wala silay nakitang problema. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nibutyag nga ang usa sa ilang gipangandaman ang petty crimes. Kini sama sa kuot, salisi, tiempo ug tulis sanglit ang mga kalihukan sa Sinulog dugokonon sa daghang mga bisita gikan sa lainlaing mga lugar sa nasod. “Kasagaran ani nila they’re coming from Manila, from Bulacan moari diri mag rent og apartment. Ang ilang buhaton manglabni, mangawat. Last year we were able to arrest 16 pickpockets. Ang atoang ika-assure is we are monitoring these people,” matod ni Abacay. Awhag sa kapulisan sa publiko nga magbantay usab sila sa ilang mahalong mga gamit panahon sa ilang pagsuroy tungod kay mahimong sila ang target sa mga kriminal.",Unsa ang gibuhat sa mga bisita nga nagdala og problema sa Sinulog?,"Ang ilang buhaton manglabni, mangawat. Last year we were able to arrest 16 pickpockets.","manglabni, mangawat",1551,1638,18,37
00608-006,608,"17 anyos miuwang sa away gidunggab, patay","Namatay ang usa ka 17 anyos nga lalaki human dunggaba sa gikaaway sa iyang higala niadtong Miyerkules sa ala 1 sa kaadlawon, Mayo 15, 2024, sa sityo Lower Sun-ok, Brgy. Ibabao, lungsod sa Cordova. Naangol ang iyang 16-anyos nga barkada samtang ang suspek nadakpan sa ginukdanay tali sa kapulisan, inabagan sa mga barangay tanod. Ang hitabo nasayran na sa media sa Biyernes, Mayo 17, human niluwat og press release ang Cordova Police Station pinaagi sa ilang hepe nga si Police Donayre. Rex Dondiego, labot sa hitabo. Ang biktima nga namatay taga Sityo Lower Sun-ok, Ibabao samtang ang naangol iyang silingan. Ang suspek nga nadakpan sa hot pursuit operation giila nga si Junelito Donina Dorado, 24, ulitawo, taga Purok Caimito, Brgy. Cogon, Cordova. Sa imbestigasyon, nasuta nga ang 16 anyos nigawas sa diskohan kay mopauli na sa ilang balay. Apan sa kalit lang giatake siya ni Dorado, gisumbag ug gidunggab sa nagkadaiyang bahin sa lawas apan wa siya maintimano. Didto nahitabo ang rambol kay naglinabanay na ang ilang mga higala. Ang 17 anyos nga biktima nga naka kita sa lamoklamok niuwang lang unta sa away. Apan giingong diha nga nakaila si Dorado nga kauban siya sa 16 anyos, siya gidunggab og apil sa suspek. Ang mga biktima gipangdala sa tambalanan apan ang 17 anyos patay nang nidangat sa ospital. Si Dorado nieskapo apan gigukod sa mga polis ug barangay tanod nga ningresponde sa hitabo. Ang suspek nagtingkagol na sa bilanggoan sa Cordova police station ug pasakaan og kaso nga murder ug frustrated murder.",Asa naggikan ang 16 anyos nga biktima sa dihang giatake siya?,"Sa imbestigasyon, nasuta nga ang 16 anyos nigawas sa diskohan kay mopauli na sa ilang balay.",diskohan,750,842,53,61
00099-013,99,Gov. Abalayan pabayron og $2. 8M nga utang sa banko; gikwestiyon sa legal counsel,"Gisalikway sa Supreme Court (SC) ang apelasyon ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga mapugngan ang mando nga pabayron siya og $2. 8 million nga iyang utang gikan sa usa ka langyaw nga bangko. Alang sa SC, usa kini ka petisyon ni Abalayan aron malangan ang proseso. Hinuon, ang kampo ni Abalayan wala pa’y nadawat nga kopya sa desisyon ug niawhag sa publiko nga dili magpadala sa “dili kompleto, makalipat ug malisyusong taho” nga makadaot sa maayong imahen sa gobernador. Sa 12 ka mga pahina nga hukom nga gipakanaog niadtong Disyembre, 2023 apan nabutyag sa publiko niini lang Martes, Septiyembre 10, 2024, ang SC nimando ni Abalayan sa pabayad sa Hongkong Shanghai Banking Corporation (HSBC) sa kantidad nga $700,000 isip danyos ug dugang pa ang interes ug legal costs. “Abalayan failed to raise any facts or circumstances which would justify the quashal of the alias writ of execution in this case. Tellingly, Abalayan can point to no specific error in the amount under the alias writ issued by the trial court. She does not even claim that the legal and accumulated interest was improperly calculated and merely objects to the ‘staggering amount,'” tipik sa hukom nga gilagdaan ni Associate Justice Eddie Bagtas Jr. PAMAHAYAGSi Atty. Alex O. Baguinat Jr. sa Gana Atienza Baguinat Law Offices, ang legal counsel ni Abalayan, niluwat og pamahayag nga niabot sa ilang atensyon ang naasoy nga hukom sa SC pinaagi sa social media apan wala pa sila nakadawat og kopya sa giingong desisyon. ""For the information of the public, this case originated from a decision of the Regional Trial Court of Makati Branch 57 which awarded the amount of Eight Hundred Ninety Thousand Three Hundred Forty Seven & 92/100 US Dollars ($ 890,347. 92) and later reduced by the Court of Appeals to Seven Hundred Thousand US Dollars (700,000 USD) in favor of HSBC. This award was contested by our client since it had no basis (Gov. Miyang actually put up a collateral that was worth more than the award) and especially since HSBC wanted to enforce collection at already a ridiculous sum of Two Million Eight Hundred Thousand US Dollars (2,800,000 USD). This is the case that we challenged and elevated to the Supreme Court. . . "" tipik sa pamahayag. Alang ni Baguinat Jr. , wala’y tulobagon nga kaso si Abalayan hangtod nga dili pa pinal ang desisyon sa SC. ""From the foregoing facts, it is very clear that there is no real, imminent threat of enforcement of any civil liability against Gov. Miyang Abalayan. Unless and until the Supreme Court decides with finality,"" pamahayag ni Baguinat Jr. Ang kaso nagsugod 1996 dihang si Abalayan nihuwam og $900,000 gikan sa HSBC aron pagpalit og cargo barge alang sa iyang negosyo nga mao ang GGC Enterprises. Ang kaso nahukman na sa ubos nga korte, Court of Appeals (CA) ug ngadto sa SC. /CDF, RRM",Unsay giingon bahin sa posibilidad nga mahimong epekto ang kaso ni Abalayan?,"""From the foregoing facts, it is very clear that there is no real, imminent threat of enforcement of any civil liability against Gov. Miyang Abalayan. Unless and until the Supreme Court decides with finality,"" pamahayag ni Baguinat Jr","there is no real, imminent threat",2335,2569,49,82
00816-009,816,2 ka Korean national gipasakaan og kaso,"Gikiha na sa Mabolo Police Station ang duha sa tulo ka mga Korean national nga nalambigit sa pagpanulis sa usa ka Koryana sa Maria Luisa Subdivision sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa gabii, Abril 2, 2024, ug nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde sa alarma, usa kanila ang napatay. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, gipasakaan nila sa Huwebes hapon, og kasong robbery with homicide, frustrated homicide ug direct assault sila si Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49 sa Cebu City Prosecutor’s Office. Niluwat na og pinanumpaang pamahayag ang biktima nga negosyanteng Koryana, lakip na sa mga saksi sa krimen, ug duna na silay natigom nga mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso. Nipasabot si Aficionado kon nganong robbery with homicide ang ilang gipasaka sa duha sanglit duna may usa nga namatay bisan kon ila kining kauban nga si Felicisimo Rambo Golingay, 47, nga maoy namusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka police staff sergeant nga sakop sa Regional Intelligence Unit 7. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa polis. Makig-alayon ang Mabolo Police Station sa ubang mga ahensiya sa gobiyerno aron makakuha og dugang background sa mga suspek. Nahinabi na usab sa usa ka Korean consul ang duha dungan sa pagbutyag nga mohatag sila sa mga report nga kinahanglanon sa kunsalado. Nasagmuyo ang gobyerno sa South Korea sa gihimo sa ilang citizen sa Sugbo ug nipakita og kasubo sa nahitabo sa polis nga naangol sa insidente. “Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” matod ni Aficionado. Gihulagway hinuon ni Aficionado nga isolated ang maong krimen nga naglambigit sa mga Korean national. Giingong wala magbase sa dakbayan sa Sugbo ang tulo ka mga Koryano sanglit didto kini namuyo sa kaulohan.",Unsa ang giingon ni Aficionado bahin sa gibati sa mga Korean national sa polis nga nasamdan?,"“Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” matod ni Aficionado.","“Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” ",1534,1679,0,125
00166-002,166,Basilica Minore del Sto. Niño dunay 'dress code' sugod karong Oktubre 1,"Moimplementar og dress code ang Basilica Minore del Santo Niño de Cebu (BMSN) alang sa mga tawong mosulod sa maong dapit sugod karong Oktubre 1, 2024. Sa usa ka anunsyo nga gi-post sa BMSN official Facebook page niadtong Septiyembre 1, ang Augustinian Friars sa Basilica Community nimando sa tanang mga turista ug manimba nga motuman ning bag-ong lagda. Gipahimangnuan sab ang tanang mga bisita nga kon maimplementar na ang bag-ong lagda, ang simbahan dili na mopahuwam og shawls sa entrance. “Effective October 1, 2024, the Basilica will no longer provide shawls for all visitors. To maintain the solemnity of our worship space, those arriving in attire deemed unsuitable for worship or who attempt to wear shawls rented outside the Basilica will be denied entry,” tipik sa anunsyo sa BMSN. Gimugna ang bag-ong lagda aron pagpakita og respeto sa pagkasagrado sa simbahan ug masunod ang standards sa ubang mga simbahan ug shrines sa tibuok kalibutan. Tipik sa anunsyo sa BMSN nag-ingon nga gisugyotan ang mga turista nga dili moduaw sa mga adlaw nga Biyernes ug Dominggo kon dili kini moapil sa liturgical services. Si Cebu City Councilor Nancy Auguis, kinsa usa ka deboto ug tourism committee chairperson, niingon nga wala’y negatibong impact ang bag-ong lagda sa sektor sa turismo. “It is really the prerogative of the church to come up with guidelines to preserve the sacredness of the Basilica. I would say there is no problem. We will disseminate and discuss the information to all our tour operators to be properly advised on what to wear and not,” batbat ni Auguis. Sa ipatuman nga dress code sa BMSN, ang gitugotan ra mao ang collared blouses with sleeves, neckline tops with sleeves, polo shirts or collared shirts, t-shirts ug long sleeve shirts. Puwede sab ang knee-length long skirts, dresses with sleeves, office wear or smart casual clothing ug jeans/slacks. Sa footwear, ang mga babaye gi-require nga magsul-ob og closed shoes o strapped sandals samtang closed shoes o slide sandals sa mga lalaki. Samtang, kalo o caps, sando o bisan unsang sinina nga walay kwilyo ug sleeves, tank tops, tubes, spaghetti straps, sleeveless with plunging necklines, racerbacks o barebacks, low-waist pants o ripped jeans, ug bisan unsay mubo nga skirts ug shorts ang gidili. Ang 460th Fiesta Señor upat ka buwan na lang ug gipaabot nga mohugpa ang mga deboto ug mga turista sa dapit.",Unsa ang mahitabo sa shawls sa simbahan kung maimplementar na ang bag-ong lagda?,"Gipahimangnuan sab ang tanang mga bisita nga kon maimplementar na ang bag-ong lagda, ang simbahan dili na mopahuwam og shawls sa entrance.",dili na mopahuwam og shawls sa entrance,354,492,98,137
01369-012,1369,Drugas ‘motibo’ sa pagpatay,"Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.",Kinsa ang nagpasabot sa plano sa pag-ila sa kauban ni Buena?,"Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil.",Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo,1439,1593,23,62
01433-015,1433,335 na ka OFW nakauli,"Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW). Ang datus nga gihatag sa DMW nagpakita nga aduna nay 335 ka mga OFW nga gipapauli gikan sa Israel. Kini human ang ika-10 nga batch sa mga OFW luwas nga nakauli sa ilang pag-abot sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Huwebes sa gabii, Nobiyembre 30, pinaagi sa PAL PR731 flight sa Philippine Airlines. Sa kinatibuk-an, 36 ka OFWs ang naglangkob sa pinakaulahing batch, diin 32 niini ang caregiver ug upat ang hotel workers. Sa wala pa ang ilang pag-abot, siyam ka batch ang nakauli na. Ang unang siyam ka batch adunay kinatibuk-ang 299 ka OFWs ug 14 ka bata. Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel. “We are not putting a timeline to this since we don’t know yet when this end,” matod ni Girana sa miaging interbyo. (HDT sa SunStar Philippines)",Unsa ang plano sa gobyerno para sa mga OFW nga nakabase sa Israel?,"Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel.",magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW,772,991,129,195
01451-016,1451,"Nanghagit og sinukmagay, gipatay sa silingan","Lalaki nga nanghagit og sinukmagay gipatay sa iyang silingan, nga gituohang naupos na ang pasensya. Ang naabtan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete nga dunay daghang mga samad dinunggaban mga alas 11:40 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 27, mao si Cleret Obsioma, 27, taga Sityo Upper Lahug, Barangay Mantalongon, bukirang bahin sa lungsod sa Dalaguete. Ang suspek giila nga si Dionson Ocampo, 25, mag-uuma. Sa nahipos nga kasayuran sa Superbalita Cebu, hubog niadtong higayuna si Obsioma nga giingong nisulong sa balay ni Ocampo. Gikataho’ng nanghagad og sinukmaagay si Obsioma apan nipailob ang suspek ug gitambagan niini nga mopauli sa ilang balay. Apan nagmagahi ang biktima ug nanghagit kang Ocampo. Sa kapungot ni Ocampo, giingong nikuha kini og kutsilyo dayon nidunggab sa biktima sa makalima ka mga higayon tumong sa dughan. Lima ka mga samad dinunggaban ang naangkon sa biktima. Siya gidali sa pagdala sa Bogo Argao District Hospital apan gideklarar sa mananambal nga patay na. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Major Lennard Felicia Jr.",Giunsa ni Ocampo pag-atubang ni Obsioma sa iyang panghag-it?,Gikataho’ng nanghagad og sinukmaagay si Obsioma apan nipailob ang suspek ug gitambagan niini nga mopauli sa ilang balay.,nipailob ang suspek,529,649,53,72
01666-009,1666,Binghay: Dili death sentence ang cancer,"Daghang nangutana kon nganong sunodsunod akong pag-suwat mahitungod sa breast cancer. Gawas nga Breast Cancer Awareness Month ang Oktubre, ako mismo makabahin sa akong personal nga kasinatian isip usa ka breast cancer survivor lima ka tuig na ang milabay. Misaad ko sa akong padayong pagka-ayo nga akong ipadayon ang pagtuki, pahibalo, pasabot ug pagsibya ning maong isyo aron mas daghan ang mahibalo nga ang cancer di death sentence, nga wa nay pag-asang matambalan ug maayo pa. Gawas pa sab, nagka-anam og ka moderno ang atong teknolohiya ug kahimanan para ma detect og sayo ang mga abnormalities unya kadtong malignant nga tumor o cancer cells matangtang ug mawagtang sa dayon. Samtang sayo pa, kita mismo angay mahibalo unsaon pag self-examine sa atong suso ug pagbisita/ konsulta sa mananambal. Kasagarang doctor motambag nga regular magpa-mammogram labi na tong hapit na mo 50, nag menopause na, dunay kaliwat nga nasakit og breast cancer, dunay nakita nga abnormality sa suso sama sa bugol-bugol nga makapkapan, discharges sa atngal nga sama sa lasaw nga dugo, nalupyak ang atngal o nagkandiis nga suso. Kasagarang doctor morekomendar nga ipa positron emission tomography scanning (PET scan), ultrasonography o magnetic resonance imaging (MRI). Kon ilang makita nga naay tumor nga mitubo, ila dayon kining ipa-biopsy aron matino kon malignant ba (cancerous) o benign (di cancer). Kon ugaling cancer gyod, duna nay mga tambal nga mobatok ug mo igo sa specific nga klasi sa cancer aron di kini mokatag ug mamatay sa dayon. Ang pagtambal sa cancer magdepende sa iyang lokasyon, gidak-on og kon mikatag na ba kini sa ubang parti sa lawas. Lain-lain ang option nga idalit sa doktor, gikan sa operasyon pagtangtang sa tumor, parisan og immunotherapy , radiation therapy ug chemotherapy para mahurot og kawala ang cancer cells. Duna gali koy mga kaila nga wala na i-chemo kay gamitoy ra man ang nakuha nga cancer unya wa pa sab ka katag (Stage 1). Hinumdumi, ‘early detection is better than cure’.",Kinsa ang angay buhatan og self-examination?,"Samtang sayo pa, kita mismo angay mahibalo unsaon pag self-examine sa atong suso ug pagbisita/ konsulta sa mananambal.",kita mismo,681,799,17,27
00448-009,448,HVI sa Panglao sikop,"GIILA nga high-value individual sa lungsod sa Panglao, probinsya sa Bohol ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation sa alas 11:59 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 20, 2024 sa Purok 4, Barangay Looc nga nakuhaan og binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 150 gramos. Ang suspetsado mao si Alyas Co, 20, taga Barangay Mansasa, Dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol. Ang mga sakop sa Panglao Municipal Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Dean Fel Alek Abellon milusad sa buy-bust operation nga miresulta sa pagkasikop ni Co. Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas. Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas. Subay niini si Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office-Central Visayas, midayeg sa mga personnel niini sa Panglao police station tungod sa padayon nga kampanya batok sa illegal nga drugas. “The success of the drug bust operation is a result of our intelligence-based operations aimed at effectively combatting all forms of criminality in the region,” matod ni Abad. Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini. Matod ni Abad nga kung wala ang abag sa komunidad buta ang kapulisan sa pag pangita sa mga nagpayuhot sa illegal nga drugas. (AYB)",Kinsa ang gipasalamatan sa heneral sa pagtabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas?,Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini.,ang publiko,1333,1507,30,41
00989-005,989,"Baboy gikan sa Sugbo, apil sa Bantayan, Camotes gidili","Hingpit nga gidili sa probinsya sa Negros Occidental ang pagsulod sa tanang buhing baboy, semilya sa baboy, karneng baboy, pork products, ug uban pang mga pagkaon gikan sa Bacolod City ug uban pang mga lugar nga apektado sa African swine fever nga gideklarar sa Department of Agriculture (DA). Ang pagdili gisubli ni Gobernador Louie Range Ladao sa Executive Order 24-07, Series of 2024, nga iyang giisyu niadtong Lunes, Pebrero 26. Gawas sa Bacolod City, ang ubang mga lugar nga sakop sa total pork ban mao ang Luzon, Mindanao, Region 8, Panay Island, Guimaras Island, Province of Cebu, Camotes Islands, Bantayan Islands, Negros Oriental, ug uban pang nasod nga adunay ASF. Ang ASF usa ka mananakod nga sakit sa baboy nga nakaapekto sa tanang edad tungod sa bisan unsa sa 23 ka strain sa virus nga dunay 100 porsyento nga fatality rate, nga walay tambal ug bakuna nga magamit. Niadtong Pebrero 23, ang probinsiya sa Negros Occidental ug siyudad sa Bacolod nipagawas og joint EO nga nagsalikway sa kanhi joint EO nga ilang giisyu niadtong 2023, diin nagtakda sa mga guidelines sa pagsulod sa mga baboy ug mga produkto sa baboy gikan sa mga lugar nga adunay mga kaso sa ASF. Gilibkas sa dakbayan sa Bacolod ang pagdili sa pagsulod sa mga buhing baboy, karneng baboy, ug mga produkto sa baboy gikan sa ubang bahin sa nasod aron matubag ang nagkadako nga panginahanglanon ug buhion ang lokal nga industriya sa baboy. Si Ladao, sa iyang EO, nipahayag, “In view of the different ASF zoning classifications of the City of Bacolod and the Province of Negros Occidental and upon recommendation of the DA, there is a need to issue separate guidelines on the entry of live pigs, pork, pork products, and other pork relate food items from areas with reported cases of ASF. ”“Majority of the cities/municipalities in the province of Negros Occidental are classified as Pink to Light Green Zones and are now ready for hog repopulation and implementation of biosecurity measures to prevent the recurrence of transboundary swine diseases,” nipasabot ang gobernador.",Ngano gilibkas sa Bacolod ang pagdili sa pagsulod sa mga baboy nga produkto?,"Gilibkas sa dakbayan sa Bacolod ang pagdili sa pagsulod sa mga buhing baboy, karneng baboy, ug mga produkto sa baboy gikan sa ubang bahin sa nasod aron matubag ang nagkadako nga panginahanglanon ug buhion ang lokal nga industriya sa baboy.",aron matubag ang nagkadako nga panginahanglanon ug buhion ang lokal nga industriya sa baboy,1174,1413,147,238
00635-009,635,Kapin P1. 5M danyos sa sunog,"Sulod sa 24 oras, tulo ka sunog ang niigo sa dakbayan sa Sugbo. Nasunog ang usa ka estabilismento sa ikatulong andana sa Ayala Center Cebu, Barangay Luz, alas 8:53 sa buntag, Mayo 12, 2024. Alas 9:01 sa buntag niabot ang mga bombero apan daling gideklarar nga fire out human nakatubag usab dayon ang fire responders sa mall. Wala kini nakaapekto sa ubang estabilisemento apan nagbilin og danyos nga gibanabana nga P1,200,000. Si SFO1 Annie V Remar, fire investigator sa Cebu City Fire Office (CCFO), nihulagway nga partially burned ang establisemento. Atol ning pagsuwat, gihimo pa ang imbestigasyon sa kabomberohan bahin sa sunog. ERMITAAlas 5:41 sa hapon niadtong Sabado, Mayo 11, 2024, ang kabomberohan niresponde sa sunog nga niigo sa Unit 3 Carbon Market sa dan F. Gonzalez, Barangay Ermita. Nasunog ang usa ka edipisyo nga gipanag-iya ni Clotilde Dy nga giokupahan sa nag-abang nga si Jiceree Abu ug uban pa. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 5:46 sa hapon, fire under control sa alas 6:30 sa gabii ug gideklarar nga fire out pagka alas 6:38 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga gibanabanang moabot og P300,000. Ang sunog nakaapekto sa duha ka establisemento diin usa hingpit nga nasunog ug usa ang partially burned nga duha ka pamilya ang naapektohan ug unom ka mga indibiduwal, sumala ni Remar, diin wala hingpit nasubay ang hinungdan sa sunog. MABOLOSamtang sa dan Tres Borces Padres, Barangay Mabolo, ning siyudad, usa ka balay ang nasunog sab, alas 6:26 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang balay gipanag-iya ni Broqueza Elorriaga nga gipuy-an ni Ma. Conching Delgra ug uban pa nga nag-abang. Gipasaka sa 1st alarm ang maong sunog ug nakontrolar sa alas 6:30 sa gabii ug fire out pagka alas 6:34 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga P72,000 ug nakaapekto sa walo ka mga indibiduwal, sumala ni FO1 Cedie Dean Bugaing sa CCFO nga nagsusi sa hinungdan sa maong sunog.",Unsang oras gipasaka ang sunog sa 1st alarm?,"Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 5:46 sa hapon, fire under control sa alas 6:30 sa gabii ug gideklarar nga fire out pagka alas 6:38 sa gabii.",alas 5:46 sa hapon,915,1063,35,53
00349-008,349,Tourist van mibangga sa koral,"Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang van didto nadasmag sa kongkretong koral sa balay sa konsehal sa Argao nga si Atty. Canada Canceran. Matod sa drayber nga si ‘Ghen’, 35, minyo ug taga Brgy. Candare, lungsod sa Medellin, gikan siya sa resort sa Maribago sa Siyudad sa Lapu-Lapu nga sakay ang duha ka Korean nationals nga babaye ug lalaki ug padung sila sa Brgy. Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching (butanding). Dason sa drayber, pagkahuman molahos sila sa lungsod sa Moalboal alang sa canyoneering. Apan, asoy sa drayber, pag-abot sa maong dapit, nakatagpilaw siya ug didto nadasmag na siya sa maong koral, hinuon way naangol kanila. Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung. Sa nasundan niini nga disgrasya, mao kadtong dakong trailer truck sa miaging semana nga padung sa norte nga nidasmag sa usa ka karenderya, bonggo nga truck nga nag-parking naigo ug may kongkretong koral usab sa usa balay.",Unsa ang hinungdan sa damhang mga aksidente?,"Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung.",Ang maong blind curve,805,898,0,21
00491-002,491,8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete,"Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.",Unsang orasa nahitabo ang insidente sa pagkalumos?,Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw.,alas 12:30 sa hapon,170,292,37,56
01356-008,1356,"Abogado padung og hearing, nadisgrasya","Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan. . Matod sa City of Talisay Operations and Development Authority (CT-TODA), ang sakyanan ni Belarde nitabok sa center island ug nibangga sa kasugat nga Mitsubishi Fuentebella nga gimaniho ni Edmundo Montesclaros, 28, giingong drayber sa lokal nga Kagamhanan sa Dakbayan sa Carcar.",Asa nahitabo ang aksidente?,"Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023.",duol sa Talisay Cty Fish Port,0,235,128,157
01172-001,1172,"PCSO: Lotto lisod, di matikas","Ang general manager sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga si Sari Magdangal niinsister sa Huwebes, Enero 25, 2024, nga ang resulta sa mga dula sa lotto dili gayod mamaniobra tungod sa mga proteksyon sa sistema. Gipasalig ni Magdangal sa gihimo’ng inquiry sa Senate Committee on Games and Amusement nga gipangulohan ni committee chairman Senator Orvin Idos bahin sa integridad sa mga dula sa PCSO lotto. “We would like to assure you that you can never manipulate it kaya nga po allowed kami mag-bet even I can bet because it is beyond me, even if we wanted to, with the system that we have we cannot (manipulate),” siya niingon. “Kung mamanipulahin yan at kaya naming manipulahin yan, I don’t think you would have to bet more kasi kung ang premise natin mamamanipulate, I think just P20 will be enough,” dugang niya. Gilusad ni Idos ang imbestigasyon human ang nag-inusarang mananaug nakadaog sa Super Lotto 6/49 jackpot prize nga nagkantidad og P640,654,817. 60 niadtong Enero 16, duha ka semana human ang nag-inusarang bettor nakadaog sa P571 milyunes nga jackpot sa Ultra Lotto 6/58, ang pinakadakong jackpot prize niadtong 2023./TPM sa SunStar Philippines",Kinsa ang general manager sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO)?,"Ang general manager sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga si Sari Magdangal niinsister sa Huwebes, Enero 25, 2024, nga ang resulta sa mga dula sa lotto dili gayod mamaniobra tungod sa mga proteksyon sa sistema.",Sari Magdangal,0,224,75,89
00724-011,724,Nagrasyon og tubig,"Kanihit sa tubig nasinati sa mga molupyo sa dakbayan sa Sugbo tungod sa huwaw mugna sa El Niño phenomenon. Daan nang nipahibalo ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga nagkaubos ang supply sa tubig hinungdan sa ilang pagpasidaan sa unang 12 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Talisay nga apektado niini. Ang MCWD nagrasyon na og tubig pinaagi sa direktang pagbutang o inject niini ngadto sa linya sa MCWD sa maong mga dapit. Apan sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang MCWD nipahibalo usab nga dunay mga dapit sa dakbayan sa Sugbo nga naapiki na usab sa tubig. Naglakip kini sa mga barangay Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko. Dugang sa MCWD, low pressure ngadto sa way tubig sulod sa 57 oras hangtod sa Martes, Abril 23, 2024, tungod sa preventive maintenance sa JE Hydro facility (bulk supplier sa MCWD) sa Barangay Lusaran. Samtang, si San Nicolas Proper Barangay Captain Clifford Jude Niñal nihimo og lakang sa pagpakabana sa paghatod og tubig gamit ang multicab sa barangay ngadto sa mga residente sa Lower San Roque ug dan V. Rama sa Barangay Calamba. Matod pa sa mga molupyo nga nakasinati na sila og hinay nga agas sa tubig sud na sa usa na ka buwan.",Unsay gibuhat ni Barangay Captain Clifford Jude Niñal sa mga residente sa Lower San Roque?,"Samtang, si San Nicolas Proper Barangay Captain Clifford Jude Niñal nihimo og lakang sa pagpakabana sa paghatod og tubig gamit ang multicab sa barangay ngadto sa mga residente sa Lower San Roque ug dan V. Rama sa Barangay Calamba.",paghatod og tubig gamit ang multicab,1086,1316,103,139
00105-015,105,P384M SB2 aprubado sa konseho sa Cebu City,"Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024. Si Konsehal Achilles Balagulan, kinsa maoy nagsulat sa ordinansa, niingon nga ang tipik sa SB2 alang sa maintenance ug uban pang operating expenses (MOOE) aron mapundohan ang nagkalainlaing serbisyo sa pagkolekta ug paglabay sa basura nga mokabat sa P145 milyunes. Ang Department of Public Services (DPS) una nang nangayo og budget nga P445 milyunes, apan gilaslas kini ngadto sa P300 milyunes. Sakup usab niini ang MOOE alang sa pagpasemento sa nagkadaiyang kadalanan, ug uban pa, ubos sa Department of Engineering and Public Works nga mokabat sa P100 milyunes. Ang SB2 nigahin usab og P39 milyunes alang sa scholarship program ubos sa Office of the Mayor aron ma-settle ang tuition sa mga scholars. Dugang pa ni Balagulan nga ang P384 milyunes naglakip usab sa P10 milyones aron ma-settle ang mga bayranan sa City Administrator’s Office ug P70 milyunes nga pundo sa nagkadaiyang gasto sa tambal ug tambal, reinforce manpower ug pagpalit og reagents alang sa chemical test ubos sa City Health Department. Laing P26 milyunes ang gigahin alang sa capital outlay alang sa pagpalit sa Information and Communication Technology equipment aron ma-digitalize ang pagkolekta ug paghipos sa datos sa mga pasyente sa Cebu City Medical Center. Matod niya nga aduna usay gahin alang sa pagpalit og usa ka garbage truck matag usa alang sa Barangay Sambag 2 ug Barangay Mabolo, ug pagbutang og LED display panel sa Cebu City Sports Center. Gikwestiyon ni Konsehal Nestor Julito ang pipila ka mga butang, lakip na ang dugang gahin sa budget alang sa garbage collection ug disposal program. Matod ni Julito nga ilang nasabutan atol sa diskusyon sa 2024 budget proposal mao ang gahin nga mokabat sa P20 milyones alang sa katukoran sa material recovery facility (MRF) hulip sa garbage collection ug disposal. Giklaro ni Balagulan nga ang konseho makapaus-os sa proposed budget, apan dili makadugang og bag-ong programa o alokasyon gawas sa budget proposal sa executive. Iyang girekomendar ang paglakip sa P20 milyones alang sa MRF ubos sa Annual Budget 2025 isip kabahin sa solid waste management program sa Siyudad. Giawhag ni Konsehal Berto Balais ang City Planning and Development Office nga iapil ang budget alang sa MRF sa Annual Investment Plan ug sa 2025 Annual Budget. Samtang, giawhag ni Konsehal Gumersindo Juvelyn ang executive department nga ipadayon ang “no segregation, no collection” policy aron makatabang sa pagpatuman sa solid waste management plan sa Siyudad. Matod ni Juvelyn, mamenosan niini ang nagkataas nga gasto sa City Government labot sa tipping fee matag labay niini sa basura sa landfill sa Binaliw.",Unsa ang gamit sa SB2?,"Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024","pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa",0,318,135,260
00330-007,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Asa ang suspek kasamtangan nga gikustodiya?,Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.,PRO 7,1373,1580,42,47
00053-008,53,"Dinakpan sa sabong sa kaka, napun-an","Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas. Ang mga nangadakpan mao sila si: Dean Garry Alid Alim, 41, residente sa Poblacion, Sibonga; Lance Alimagno Da-al, 24, taga B. Rodriguez, Barangay Sambag 2; Alisuag Alivio Almarinez, 53 ug Jomart Almario Almazan, 31, nga pulos taga Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa samtang ang nakaikyas giila nga si Dylan Marjon. Nasakmit sa mga operatiba sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almeda Almenia, deputy chief sa Labangon Police Station ang usa ka improvised spider ring nga dunay pisi ug unom ka gagmayng kahon nga adunay sulod nga unom ka buhing damang o kaka lakip na ang P2,900 nga kwarta sa sugal. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis. “Daghan tawag sa mga silingan kay saba unya daghan na pud bata mutan-aw, mao ato gi-aksyonan. Mao naman gud poy nauso karon pero ang problema kay gihimo na mang sugal,” nagkanayon si Police Major Abagat. Dugang ni Abagat nga makadaghan na sila makadawat og reklamo sa mga molopyo sa lugar tungod kay apil na ang mga bata nga magsugal na sab. Gani ang tawag sa telepono nga dul-an sa 50 na ka mga tawo ang nagsugal niadtong Martes apan sa pag-abot sa mga polis naglumba ni og panagan palayo sa lugar. Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek. Sa sayo pa, niadtong Septiyembre 23 sa Sityo Lawis, Barangay Lorega San Miguel adunay 42 ka sugarol sa kaka ang nadakpan.",Asa nahitabo ang sabong sa kaka nga gistrikto sa mga polis?,"Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas.","Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City",0,273,48,96
00437-008,437,Wa na unyay sakyanan agi sa heritage district,"Sa dili madugay, wala nay public utility vehicles (PUV) nga tugotan nga maka-operate sa Osmeña Boulevard sa downtown area, nga nagsilbi nga ‘link to the port project. “The plan is, wala naman nya public vehicles diha because there is rerouting already. Naa nay bag-ong rota para sa public vehicles. Kana diha will just be for private vehicles,” matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang link to the port project molangkob sa kinatibuk-ang 1. 15 ka kilometro. Sa ato pa, gikan sa P. Aguinaldo Emelito hangtod sa Plaza Independencia. Si Abalayan niingon nga ila usab nga giplanuhan ang tartanilla nga molatas sa maong mga dapit aron ma-highlight ang historical district feature sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan, ang maong plano alang usab sa turismo. Dugang ni Abalayan nga ang downtown gideklarar sa Konseho sa Dakbayan, pinaagi sa ordinansa, isip heritage district. Siya niingon nga ang kinatibuk-ang direksyon sa pedestrianization project mao ang pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan sama sa tartanilla. Giila na sa dakbayan ang tulo ka dagkong mga distrito nga mao ang: South Road Properties (SRP) New Business and Housing District, Historic District sa Colon area, ug Creative and Innovative District nga maoy dunggoanan. Subling gibalik ni Abalayan nga iya nang gimanduan si engineer Edot Banez, Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager, sa pagtangtang sa mga street light nga gitaod taliwala sa karsada duol sa Basilica Minore Aguinaldo Santo Niño. Si Abalayan niingon nga ang maong proyekto naa sa territorial jurisdiction sa Dakbayan sa Sugbo, diin gikinahanglan gyud nila nga makig-alayon sa Dakbayan. Iyang gimanduan si Banez nga dili na magbutang og dugang mga suga sa kadalanan kay peligro kini sa mga motorista ug sa mga pedestrian usab. Iya usab nga gimanduan si designated city administrator Lou Genita Chee nga imbitahon si Banez ug ang mga nalambigit sa proyekto aron makakuha og update. Matod ni Abalayan, iya lang giaprubahan ang maong plano, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang moagi sila sa ubang tukma nga mga proseso, lakip na ang Konseho sa dakbayan, Cebu City Transportation Office (CCTO), ug Technical Infrastructure Committee nga gipangulohan ni Konsehal Arce Jeganiel. Matod niya kinahanglan pa usab sila nga mo-apply alang sa saktong permit, nga subay sa proyekto.",Unsa nga direksyon sa pedestrianization project nga gipasabot ni Abalayan?,Siya niingon nga ang kinatibuk-ang direksyon sa pedestrianization project mao ang pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan sama sa tartanilla.,pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan,942,1122,82,160
01402-014,1402,Demolisyon gisibog,"Dili mahinayon ang unang gikatakda nga demolisyon sa skywalk duol sa Cebu Normal University (CNU) sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo karong adlawa, Biyernes, Disyembre 8, 2023. Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan. Sa pakighinabi sa telepono sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa project manager sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga si Edot Banez, siya niingon nga usa ka bahin sa Abcede Blvd. ang ‘partially’ sirad-an aron pagbungkag sa atop sa skywalk nga nahimutang duol sa CNU. Matod ni Banez, ang karsada nga ilang sirad-an mao ang bahin diin nagpadayon ang civil works alang sa pagtangtang sa atop. Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop. Siya niingon nga kon matangtang na ang tanang atop ug puthaw nga tubo, mosunod ang konkretong mga bahin, ang mga hagdanan, sagbayan, ug mga haligi. Subay niini, ang matag usa sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. gilauman nga maguba sulod sa labing menos upat ngadto sa lima ka adlaw, nga mosangpot ngadto sa temporaryo nga pagsira sa mga dalan ug usa ka traffic rerouting scheme. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Cebu City Councilor Revy Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, niingon nga ang Department of Transportation (DOTr) niatubang sa Cebu City Transportation Office (CCTO) aron hisgutan ang mga plano sa pagsira sa kadalanan ug traffic rerouting scheme alang sa demolisyon sa duha ka skywalks. Matod ni Jeganiel nga nihangyo ang kontraktor og pagsirado sa karsada aron dili mabalda ang ilang trabaho. Matod niya, ang kontraktor nakigtagbo sa CCTO ug gipresentar ang ilang pamaagi sa demolisyon, nga nagkanayon nga ang CCTO “sa sinugdanan” naaprobahan ang pagpahigayon sa demolisyon sa lainlaing mga adlaw. Sa chat message niadtong Miyerkules, si Cebu City Councilor Jeff Abayon, Traffic Management Coordination Committee (TMC) chairman, niingon nga nakakuha na ang kontraktor og clearance gikan kanila, sa kondisyon nga ilang mahuman sulod sa duha ka semana. “A traffic management plan has already been mapped-out as well, and directional signs will be installed accordingly,” matod ni Abayon. Dugang pa niya nga doblehon ang gidaghanon sa ipakatap nga traffic enforcers sa apektadong mga lugar aron madumala ang dagan sa trapiko. Sa interbyo sa SunStar online program sa Facebook nga ‘Beyond The Headlines, si CCTO head Hilda Revy nipadayag nga nakaandam na siya sa unang plano sa hingpit nga pagsira sa maong dapit sa Abcede Blvd. Gipasalig ni Revy nga dili sirad-an ang tibuok bahin sa Abcede Blvd,, apan ipatuman ang traffic scheme. Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",Asa moliko ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown?,"Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",moliko sa tuo sa R. R. Joerge St.,2820,3261,98,131
01261-015,1261,Signal shutdown wa uyoni ni Abangan,"Wa uyoni ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hangyo sa kapulisan nga signal shutdown sa cell phones atol sa mga kalihukan sa 2024. Giangkon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga sila nirekomendar sa Sinulog Foundation Incorporated (SFI) atol sa security conference nga ipatuman ang signal shutdown. Apan kini gisupak ni Abangan sanglit dili siya ganahan mga mabalda ang komunikasyon sa publiko atol sa kalihukan. “As mayor of the City of Cebu, I already made my statement. That (cellular signal) jamming during the Sinulog is jurassic (old-fashioned policy),” nakutlo si Abangan sa Cebu City News and Information. Nisalig si Abangan sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan busa iyang nakita nga wa na kinahanglana pa nga pagngon ang signal sa mga cell phone sa dagkong mga kalihukan sa Sinulog. GAHOMMatod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay katungod ug gahom ang mayor nga mohukom sanglit siya ang chairman sa Sinulog. Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad. Samtang subling nipahibawo ang kapulisan ug ang Basilica Minore del Sto. Niño nga ilang hugot nga idili sa mga debotong Katoliko nga magdala og dagkong bag atol sa pagsugod sa novenario. Matod ni Baculo nga makamugna og kalangay sa mga manimbahay ang dagkong bag sanglit susihon kini sa mga polis ug security personnel sa simbahan. Kapin sa 300 ka mga polis ang ipakatap sa CCPO sa sulod ug gawas sa Basilica. Dunay 18 ka K9 units ang magpuli-puli sa pagsusi sa mga bagahe aron way kontrabando nga makasulod. Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay. Dugang niya nga adunay 5,000 ang kapasidad sa Basilica ug iyang giklaro nga dili na susama kaniadto ang sitwasyon karon sanglit gikonsiderar gyud nila ang kaluwasan sa mga deboto. Dili ra sab maguol ang mga deboto tungod kay magbutang sila og LED wall sa gawas sa simbahan alang sa mga tawo nga dili na makasulod, ilabi na sa pagsugod sa siyam ka adlaw nga novenario nga sugdan sa Enero 11. DI LIBRESi Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14. Nipasabot ang mayor nga magdasok ang mga tawo sa sulod kon himuon kini nga libre. “Kon walay fee, unsa may mahitabo? Dili lang kay tapuk-an, maggubot gyud na,” pagpasabot sa mayor. Hinuon P100 lang ang entrance sa CCSC. Samtang si Minggoy Camacho, city protocol officer, nibutyag nga 4,000 na ang nipalit og ticket alang sa Sinulog grandstand sa South Road Properties (SRP), nga adunay 10,000 nga kapasidad. Ang ticket sa grandstand nagbalor og P1,000 alang sa VIP ug P500 ang general admission. (dugang taho ni REV)",Kanus-a ang Sinulog sa Lalawigan?,Si Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14.,Enero 14,2253,2373,111,119
01330-017,1330,Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan,"Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.",Unsa ang awhag ni Baculo sa publiko bahin sa seguridad sa palibot?,Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.,pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot,1223,1464,38,80
00529-011,529,2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil,"Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.",Nganong walay laing gidudahan si Lani sa pagpamusil kang Reymark?,Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas.,wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini,1694,1824,59,108
00682-013,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Kinsa ang nangulo sa manhunt sa kasong lugos?,"Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis.",Major Estrella Apolonia,183,465,121,144
01662-008,1662,Balay naugdaw sa sunog,"Naugdaw ang usa ka balay sa bukirang bahin sa Argao, habagatang Sugbo sa sunog sa Sabado sa buntag, Oktubre 21. 2023. Base sa imbestigasyon ni SF01 Aris Penaranda sa kabomberohan sa lungsod sa Argao, nasayran sa Superbalita nga ang sunog sa alas 9 sa buntag niigo sa usa ka balay sa Brgy. Tiguib. Ang balay gipanag-iya sa magtiayon nga Pedro ug Florian Penarroyo. Matod ni Penaranda nga ang magtiayon ningtambong sa ilang church anniversary. Ang abuhan may mga baga sa kayo nga nahibilin maoy ilang gituhoan nga hinungdan sa sunog. Wa hinuon makatapon og silingan nga balay ang sunog kay way kasikbit. Way naangol sa sunog, apan nagbilin og danyos nga P480,000.",Asa nahitabo ang sunog nga nakapangdawat sa balay?,"Naugdaw ang usa ka balay sa bukirang bahin sa Argao, habagatang Sugbo sa sunog sa Sabado sa buntag, Oktubre 21. 2023.",bukirang bahin sa Argao,0,117,28,51
01118-007,1118,Biyahidor: Suplay sa isda gikan sa Zamboanga hayan mominos,"Hayan magnihit ang supply sa isda sa dakbayan sa Sugbo o Metro Cebu kon padayong ipatuman ang Executive Order (EO) No. 2 Series of 2024 ni Aries. Edlen Abalayan. Ang maong EO nag-ulohan og “An order prohibiting entry of wet goods in unsanitary conditions within the territorial jurisdiction of the Province of Cebu. ”. Usa kini sa hinungdan nga nangreklamo ang ubang biyahidor og isda sa Cebu City Fish Market (kanhi Pasil Fish Port) gikan sa Zamboanga Peninsula. Matod nila, ang maong EO dili makiangayong sanglit mabalda ang pag-deliver og mga fish car o closed van. DAKPONSi Abellanosa Lumbrera, 66, taga Zamboanga, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga mabalda ang ilang pagtumod og isda tungod sa pangdakpon gumikan sa isyu nga ‘unsanitary. ’“It has been observed that the transport of wet goods, such as agricultural products, meats, seafood, liquids, and chemicals, often occurs in unsanitary conditions,” tipik sa EO 2. Ang mando naglista sa dili maayo nga mga kondisyon sama sa paggamit sa bukas nga mga sudlanan (banyeras) o recycled leaking styrofoam, nag-awas nga mga sudlanan, dili husto nga drainage, presensya sa hugaw o debris, dili maayo nga mga materyales sa pagputos, ug dili husto nga bentilasyon. Dugang sa EO 2, kini nga mga kondisyon “pose significant risks to public health and safety,” including the “spread of foodborne illnesses, environmental hazards, traffic accidents and unpleasant orders. ”Matod ni Lumbrera, dili malikayan nga dunay motulo nga tubig kay alang kini sa ‘water break’ sa sakyanan tungod sa kalayo sa biyahe. Apan dason niya, limpiyo ang ilang dalang isla human silyado kini sa ilang closed van o mga wing van. Gawas pa, doble ang putos sa ilang sudlanan nga styrofoam. Ug inig abot na sa fish market ablihan hinungdan nga dili baho, dili sab hugaw. Si Lumbrera niingon nga ang mga isda nga ilang gidala dakog ikatabang sa supply sa Sugbo ug nasayod usab siya nga kini i-distribute sa kamerkadohan sa Kalungsoran sa probinsiya ug Metro Cebu. Gibutyag ni Lumbrera nga kon kusog ang biyahe, dunay 10 ka mga dagkong trak sa isda matag adlaw ang moabot sa merkado sa isla sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Zamboanga. “Dili ni bongbong o binuthan among isda. Niagi ni sa BFAR (Bureau of Fisheries and Aquatic Resources) Zamboanga to Cebu,” dugang ni Lumbrera. Si Rogelio Lumingkit, truck boy ug taga Zamboanga nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nasahol sab sila. Matod niya, imbes adto sa Oslob port modunggo gikan sa Dapitan City Post sa Zamboanga del Note nga dali o barato nga rota padulong sa dakbayan sa Sugbo, ang anha na lang sila mosakay og barko nga direkta modunggo sa pier sa dakbayan sa Sugbo aron paglikay sa dakop kon moagi sa dan sa probinsiya sa Sugbo. Dugang niya, dunay uban mga fish car nga niagi sa Oslob port apan gipabalik sa isyu sa pagtulo sa tubig sa dan. Nasagmuyo sila human dili hugaw ilang isda, dili sab baho, dili na makasulod sa Sugbo. KUWANGSi Era Luna, 62, trabahante sa fish port, nagkanayon luoy ang mga ordinaryong mamalit og isda sanglit dako kaayo tabang ang mga isda gikan sa Zamboanga. Dugang niya, ang mga isla sa Bohol ug amihanan sa Sugbo kulang alang sa supply sa dakong konsumo sa Sugbo. Ang supply sa Negros ug sa Bantayan gamay ra gyud kaayo, dugang ni Luna“Nakasabot mi aning sentimento sa mga biyahidor. Kay kining mga isda gisulod sa close van, wing van naka-freezer, limpiyo kumparar anang mga baboy gi-deliver baho, manok, atong masundan sa sakyanan,” dugang ni Luna.",Unsa ang mga risgo nga posibleng dala sa mga kondisyon sa transport?,"Dugang sa EO 2, kini nga mga kondisyon “pose significant risks to public health and safety,” including the “spread of foodborne illnesses, environmental hazards, traffic accidents and unpleasant orders.",pose significant risks to public health and safety,1229,1431,40,90
00711-014,711,Gipusil tungod sa pagdumot,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila makaduha ka higayon sa tiyan sa Sityo Upper, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo, pasado alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 24, 2024. Ang biktima giila nga si Jhonnylou Abilon, usa ka pintor, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat. Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas. Samad sa tiyan ang naangkon ni Abilon gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas dayon gidala sa usa ka tambalanan. DUMOTSa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga nasuko, matod pa, ang suspek sa biktima sanglit niadtong mga bata pa sila, nadakpan sila ug nasulod sa Operation Second Chance (OSC) sa Siyudad sa Sugbo. Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away. Giingong nibahad ang suspek sa biktima nga kon magkita sila pag-usab, dunay mahitabo niini. Tuod man, nag-abot sila sa usa ka lugar sa Carreta diin didto nahitabo ang pagpamusil. Ang biktima dunay kasong pagpangawat niadto hinungdan nga nadala sa OSC, samtang ang suspek nalambigit sa illegal nga drugas ug lain pang krimen dihang sila mga menor pa.",Unsa ang nabati sa mga saksi nga nagpasabot sa pagpanuko sa insidente?,"Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas.",duha ka buto sa armas,440,553,91,112
01277-016,1277,PRO 7: Killers ni Manapao ‘kaila niya’,"Gipaubos na sa forensic examination sa Philippine National Police Forensic Unit 7 ang cellular phone ni vocal coach Cleret Augustine Manaois Manapao, kinsa napalgang patay niadtong Disyembre 30, 2023 sa Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga sila nagtuo nga ang mga killer kaila ra usab sa biktima. Lakip sa ilang gituohan nga sa wala pa mahitabo ang krimen, duna pay nahitabong komunikasyon tali sa biktima ug killers. Tungod niini, dako og matabang sa imbestigasyon ang cellular phone sa biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Apan giklaro ni Abacay nga sa pagkakaron wala pa silay video kon asa nisakay ang mga killer. “When we have the report sa forensic examination, we are positive nga naa na gyud tay ma identify nga suspects no, hopefully. While ang atong mga imbestigador nag back track pa padayon sa CCTV, because sa pagkakaron no ang reports sa atong investigators on the ground, wala pa gyud tay nakuha nga footage para ma determined nato diin dapita nisakay ang suspects,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga ang gihimo karon sa mga imbestigador mao ang pagsubay kon unsay nahitabo sa wala pa mapalgi ang lawas sa biktima hangtod na sa pagkahuman sa krimen. Nagtuo ang kapulisan nga diha ra sa sulod sa sakyanan ni Coach J gihimo ang pagpatay base sa theory sa mga imbestigador. Gihimo kini sa usa ngadto sa duha ka mga tawo tungod kay sa pamaagi sa pagpatay nga gituok pa kini. Matod ni Abacay nga sa back tracking, dunay higayon nga nihunong og 10 ngadto sa 12 minutos ang sakyanan nga nagpasabot nga dunay gihimo sa sulod.",Unsay gibuhat sa mga imbestigador sa pagkahuman sa pagpatay?,Nipasabot si Abacay nga ang gihimo karon sa mga imbestigador mao ang pagsubay kon unsay nahitabo sa wala pa mapalgi ang lawas sa biktima hangtod na sa pagkahuman sa krimen.,pagsubay kon unsay nahitabo,1155,1327,69,96
00609-014,609,"530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7","Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.",Unsay nahitabo sa unang operasyon sa HPG 7 bahin sa citation tickets?,"Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. ","Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets,",1429,1763,0,116
00850-006,850,Nurse nga brgy. konsehal nasikop sa buy-bust,"Usa ka brgy. konsehal nga registered nurse usab pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act 0f 2002 human siya nasikop sa buy-bust sa mga alas 6:30 sa gabii sa Marso 26, 2024, sa Brgy. Bitoon, lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Ang suspek nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Renan Gemma Gumafelix Gumiran, 36, minyo, taga Brgy. Bitoon. Ang Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa Dumanjug nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Clavero Gunay Gustilo nakakuha’g impormasyon nga ang suspek namaligya’g shabu. Ila kining gi-validate ug sa dihang positibo, ilang gi-buy-bust pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Nakuhaan og gituohang shabu ang suspek, kinsa gipriso na sa Dumanjug Police Station alang sa pagpasaka og kaso.",Kanus-a nahitabo ang buy-bust operasyon?,"Usa ka brgy. konsehal nga registered nurse usab pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act 0f 2002 human siya nasikop sa buy-bust sa mga alas 6:30 sa gabii sa Marso 26, 2024, sa Brgy. Bitoon, lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo.","Marso 26, 2024",0,284,203,217
00678-016,678,"‘Mi-tumbling’ sa halin sa drugs, gipatay","Ex-convict nga wala kabayad sa utang sa drugas, ang namatay human gipauwana’g bala alas 12:40 sa kaadlawon Huwebes, May 2, 2024, sa may Sitio Kamansi, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbu. Si Marwin Estipona, 35, ulitawo, ex-convict, nagpuyo sa dapit, gipusil patay sa duha ka lalaki. Ang biktima nakaangkon og fatal nga samad pinusilan sa lawas. Si Major Wildemar Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station, mibutyag nga duha ka suspek nga ginganlan og Aldrin ug Dean Doe, maoy mipusil sa biktima. Ang duha ka suspek gipangita na karon sa kapulisan nga gituohang nalambigit sa drugas. Sa gihimong imbestigasyon sa kapulisan, gituohan nga drugas ang motibo sa kremin human masayri nga matod pa adunay dakong na-despalko nga kuwarta sa illegal nga drugas ug gisigehan na og paningil ang biktima. Nasuta nila nga ang biktima bag-o lang nakapiyansa sa kaso sa illegal nga drugas. Narekuber sa kapulisan sa crime scene ang duha ka kabhang sa bala sa kalibre .45 ug usa ka pakite nga drugas.",Kinsa ang nag-imbestiga sa kaso?,"Sa gihimong imbestigasyon sa kapulisan, gituohan nga drugas ang motibo sa kremin human masayri nga matod pa adunay dakong na-despalko nga kuwarta sa illegal nga drugas ug gisigehan na og paningil ang biktima.",kapulisan,590,798,29,38
01580-007,1580,Drug den sa Sibulan gi-raid,"Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office ang usa ka balay sa Purok Ipil, Barangay Tubtubon, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental nga gihimo nga suyopanan alas 12:36 sa Biyernes sa udto, Nobiyembre 10, 2023. Duha ka mga tawo ang nasikop. Ang target sa operation mao si Wesley Pamintuan, 49, kinsa nadakpan sa mga operatiba samtang nakaikyas ang iyang igsuon nga si Terence Enan Pamintuan. Lakip sa nadakpan si Rexter Miguelito Pamplona, 44, empleyado sa Department of Agriculture (DA). Nakuha sa PDEA ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay balor nga P108,800. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad diin ila dayon nga gipaubos sa case build up. Giingong makabaligya si Pamintuan og 10 gramos matag semana. Ang mogamit sa shabu sa sulod sa iyang balay pabayron og P50 matag usa.",Pila ka gramos ang gibaligya ni Pamintuan matag semana?,Giingong makabaligya si Pamintuan og 10 gramos matag semana.,10 gramos,803,863,37,46
00682-001,682,"Wanted sa kasong lugos, nadakpan","Usa ka construction worker nga nakauyab og 12 anyos nga silingan napusasan ala 1:58 sa hapon, Miyerkules, Mayo 1, 2024, sa Purok 6, Brgy. Maslog, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis. Si Apolonia, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Estrellanes ika-8 sa most wanted person (MWP) sa regional level sa Police Regional Office (PRO 7) ug no. 2 sa listahan sa wanted person sa Negros Oriental, tungod sa kasong 4 counts of statutory rape. Si Judge Marmar Alberio Estrera-Estorco sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 31, Dumaguete City, Negros Oriental, maoy niisyu sa warrant of arrest nga gipitsahan og March 21, 2024, nga walay piyansa. Si Apolonia nagtago-tago sukad sa 2023 human ang ginikanan sa 12 anyos nga uyab sa construction worker nipasaka og kaso. Nasakpan ang construction worker sa chat nga dunay relasyon sa 12 anyos, kinsa nitug-an nga dunay nahitabo kanila. Ang 12 anyos nibutyag nga upat ka higayon siyang nahilabtan sa akusado.",Kinsa ang nasikop sa kasong lugos?,"Si Marky Estrada, alyas Ongke, 22, taga Purok Tamsi, Brgy. Puhagan, lungsod sa Valencia, Negros Oriental nasikop nila ni Major Estrella Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental Provincial Fiel Units (PFU), nga maoy nangulo sa manhunt isip kabahin sa ilang kampanya nga Oplan Pagtugis.",Marky Estrada,183,465,3,16
01377-001,1377,Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar,"Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.",Kinsa ang nipasar sa ordinansa alang sa tangke sa tubig sa Mandaue?,"Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan.",Konseho sa Dakbayan sa Mandaue,0,398,91,121
00426-012,426,Inahan nakaanak sa daplin sa dalan,"Usa ka inahan nga mabdos ang wala na makahuwat nga madala sa tambalanan ug nanganak sa daplin sa dalan sa Sitio Brahmans, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:13 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Nabantayan ni sa usa ka fire volunteer sa Mambaling nga si Jomari Cebritas nga kaanakon na ang ginang nga maoy hinungdan nga iya ning gipahigda sa lamisa sa kilid sa dalan ug gitabangan nga mogawas ang himsog nga batang babaye. Human mahimugso ang bata, gidala kini sa tambalanan. Ang ngalan sa nanganak mao si Cedeno Celeste 37 anyos nga taga Mambaling nga padung na unta nga mosakay og taxi kay moadto sa paanakan kay nagbati. Matod ni Cebritas, nabantayan niya nga migawas na ang bata nga maoy hinungdan nga iya nalang kini nga gitabangan nga makaanak. Sa interview sa dyHP RMN Cebu, giangkon ni Cebritas nga nakasaksi na siya unsaon pagtabang sa mga manganak kay ang iyang igsuong babaye naa sa health center nagtrabaho diin dunay mga panahon nga manabang kini sa pag- paanak. “Ang akong igsuon magpaanakay man sad sa health center. So, nakat-on na lang sad ko kay sige kog tan-aw. . "" matod ni Cebritas. Human nga nakagawas ang bata, sigon ni Cebritas nga iyang gipikpik ang sampot ani aron mohilak ang bata. Ang amahan sa bata nga si Gilmore Celestial, 29, mibutyag nga alas 5 sa kaadlawon sa Miyerkules nagsakit ang tiyan sa iyang live in partner. Iyang giangkon nga ikapito na nila nga anak ang bag-ong gihimugso, upat niini mga lalaki samtang tulo ang babaye. Nanawag na lang sila og ambulansya aron madala sa tambalanan apan giputlan una kini og pusod.",Unsa ang giingon ni Cebritas mahitungod sa iyang igsuon?,"“Ang akong igsuon magpaanakay man sad sa health center. So, nakat-on na lang sad ko kay sige kog tan-aw. . """,magpaanakay man sad sa health center,991,1099,18,54
00218-017,218,Abando gisuspenso sa Ombudsman,"Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service. 'Ang suspensiyon nga gipagawas niadtong Agusto 12, 2024, ni Graft Investigation and Prosecution Officer Thomas Bolanos Bolante, naggikan sa administratiba nga kaso nga may kalabutan sa desisyon ni Abando nga ibutang si Abanto Abao Jr. isip acting head sa City Social Welfare Services (CSWS). Ang reklamo nagpalibot sa desisyon ni Abando nga ipahimutang si Abanto Abao Jr. sa posisyon sa CSWS human kini nga posisyon nabakante niadtong Hulyo 2022 human nagretiro ang kanhi hepe. Ang nagreklamo nag-ingon nga si Abando nakalapas sa Seksyon 483 sa Republic Act No. 7160 (Local Government Code). Gipahayag nila nga ang posisyon nabakante sulod sa halos usa ka tuig ug imbes nga magpahimutang og kwalipikado nga Social Welfare Development Officer (SWDO), gipasagdan ni Abando ang mandatory kinahanglanon pinaagi sa pagbutang ni Abao, nga gipahayag nga kulang sa mga kwalipikasyon, lakip ang pagka-icensed social worker ug ang gikinahanglan nga lima ka tuig nga kasinatian. Ang kaniadto nga papel ni Abao mao ang Administrative Aide ubos sa usa ka Contract of Service ug siya lang gipahiluna nga Community Affairs Officer IV niadtong Enero 2023. Gipahayag sa mga nagreklamo nga kini nga pag-assign nakalapas sa mga sumbanan sa civil service, tungod kay ang nauna ug kasamtangang posisyon ni Abao kay First Level, samtang ang CSWSO kay Second Level nga posisyon nga nagkinahanglan og licensed social worker. TUBAGSa ilang tubag, si Abando ug Abao misalikway sa mga alegasyon nga nag-ingon nga si Abao adunay angay nga kasinatian pinaagi sa iyang trabaho sa KAABAG Mandaue, usa ka socio-civic NGO, ug ang iyang kalambigitan sa mga komunidad sukad niadtong 2017. Matod nila nga ang iyang pagkatudlo uyon sa mga kasamtangang regulasyon. Apan ang Office of the Ombudsman nakakita nga ang pag-assign ni Abao dili regular ug nakalapas sa mga balaod ug sumbanan sa civil service. Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon. Ang desisyon adunay dakong implikasyon sa pamunoan sa Mandaue City. Sumala sa Ombudsman, kon ang suspension order dili mapatuman sa dili pa ang 2025 nga eleksyon, ang silot mahimong ilisan og multa nga katugbang sa usa ka tuig nga basic salary ni Abando. Sigon ni City Administrator Jamaal Adrian Abangad atol sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 21, nga eligible gihapon si Abando nga modagan sa 2025 midterm election kay ang suspension dili naglakip og diskwalipikasyon. Ang multa sa suspensiyon mahimong bayaran ngadto sa Ombudsman ug posibleng kuhaon gikan sa mga accumulated leave credits ni Abando o bisan unsang mga nadawat gikan sa iyang opisina. DESISYONGipasabot ni Abangad nga ang siyudad bag-o lang nakadawat og kopya sa desisyon sa Ombudsman. Bisan pa sa suspension order, gitambag ni Abangad kang Abando nga ipadayon ang iyang mga katungdanan hangtod mapatuman na ang order sa angay nga ahensya. ""As the city administrator, I will advise the mayor to continue until we receive the implementation of the order,"" matod ni Abangad. Ang posibleng kausaban sa pamunoan usa ka kritikal nga kabalaka alang sa Siyudad. VM BERCEDEKon ang suspension ipatuman, si Vice Mayor Davinder Barcenas ang molingkod isip acting mayor alang sa gitas-on sa suspension nga molungtad og usa ka tuig. ""The city is still uncertain when the suspension will take effect, but if it does, Vice Mayor Davinder Barcenas will assume the role of acting mayor,"" dugang ni Abangad. Atol ning pagsuwat, si Abando tua pa sa Manila ug wala dayon makaisyo og pamahayag. Ang kaso nga nagdala sa suspension order usa lang sa daghang mga ongoing nga legal nga gubot nga naglambigit sa mayor. Ang inisyal nga reklamo gipahiluna sa mga indibidwal nga nangutana sa pag-assign ni Abando kang Abao isip acting head sa CSWS. Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City. ""Abao only met them during the clarificatory hearings and had no prior acquaintance with the three complainants,"" pasabot ni Abangad. WAY KORAPSIYONGipasiugda ni Abangad nga ang suspension wala’y kalabutan sa korapsyon. ""There is no issue of corruption issued in the decision, even if the decision is there, there is no corruption,"" pasabot ni Abangad. Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment. Bisan pa sa suspension, nagpabilin nga determinado si Abando nga magpadayon sa pagserbisyo sa katawhan sa Mandaue City.",Unsa ang giingon sa aksyon ni Abando?,Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment.,dili usa ka opisyal nga appointment,4530,4620,54,89
01430-006,1430,Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras,"Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.",Kanus-a gi-renew ang kasabutan sa parking management services?,"Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino.","niadtong Pebrero 8, 2022",1686,1819,73,97
00868-018,868,Mga polis ipakatap sa 33 ka simbahan sa Cebu City,"Sugod sa Miyerkules Santo, Marso 27, 2024, ipakatap na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang kapin sa 300 ka mga polis sa dili mominos sa 33 ka mga Simbahang Katoliko sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay 33 ka mga simbahan ang giila sa kapulisan nga dunay relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Sama sa nangaging Semana Santa, sila magbutang og police assistance desks sa matag simbahan diin kadtong mga polis nga naa sa admin nga opisina maoy gitahasan nga mohimo’g police visibility sa mga simbahan gawas sa mga polis nga naa sa kadalanan nga nag beat patrol. Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas. Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal. Naka heightened alert na ang kapulisan karon sa Lunes Marso 25, 2024 diin way gitugotan nga maka-absent o mo-leave sa ilang trabaho. “The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo. Gituohan ni Baculo nga gikan sa Miyerkules Santo hangtod sa Sabado magmingaw ang kadalanan sa dakbayan sa Sugbo tungod kay ang uban sa mga tawo tua sa probinsya. Bisan pa niini, mopahugot gihapon ang CCPO sa ilang seguridad ilabi na sa mga financial establishment basin sakyan sa mga kriminal ang kamingaw sa panahon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga barangay official aron matabangan sila sa pag monitor sa ilang tagsa-tagsa a huresdiksyon. Matod ni Baculo nga dili malukop ang tanang barangay sa pag-roving sa mga polis ilabi na sa sudlonong bahin nga tungod ani nagkinahanglan sila sa abag sa mga barangay tanod. Way nadawat nga direktang hulga ang kapulisan sa siyudad apan wala sila mokompyansa nga tungod ani gimandoan ang tanang police stations nga magmabinantayon.",Unsa ang ginaingon ni Baculo bahin sa pag-realign sa mga personnel?,"“The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo.","The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol",1110,1383,1,254
00109-005,109,"Technician nag-ayo og Internet connection nakuryentihan, patay","Patay ang usa ka technician nga nakuryentihan sa Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen, alas 7:00 sa buntag, Huwebes, Sept. 12, 2024. Ang biktima mao si Greg Bienvinido Lesty, 26, minyo, usa ka technician sa One Love Wifi, ug taga Barangay Bactas, lungsod sa Catmon. Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit. Matod pa, ang biktima sa dihang nisaka para sumpayon na unta ang kable, iyang gibantingan og bato ang kable ug kini giitsa ngadto sa sanga sa kahoy aron motaas ang kable ug di na masangit sa sakyanan. Apan sa iyang paglabay, didto kini masablay sa main line sa kuryente sa Cebeco 2 mao nga nakuryentihan ang biktima ug nahagbong. Ang iyang ulo nabunal sa gahi nga bahin sa maong karsada hinungdan nga nakaangkon og dako’ng samad sa ulo. Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.",Kinsa ang rural health doctor nga nitabang sa technician?,"Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.",Fatima Jessel E. Salas,1097,1303,85,107
00357-016,357,Tighimo’g fake ID nasikop,"Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit. Matod sa NBI 7 nga ilang nadawat ang suwat gikan sa Bureau of Internal Revenue (BIR 7) aron magpatabang sa pagpakisusi sa giingong kalihukan sa pagpangilad sa mga indibidwal nga gustong mokuha og BIR Tax Identification Number (TIN) cards sa mas dali nga paagi. Subay sa maong request, nipahigayon og imbestigasyon ang buhatan diin nasayran nga adunay daghang mga posting sa social media site o sa online nga nag-agni, nagbaligya ug nahimong resellers og TIN Cards sa mga aplikante sa kantidad nga P180 ngadto na sa P300 nga ang pagbayad ipaagi usab sa online transaction. Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer. Gawas sa bayad, mohatag usab og importanteng mga detalye ang mga kustomer ngadto sa seller ug aron makompleto ang transaksyon, ihatod sa delivery riders ang IDs sa gipadala nga delivery address. Tungod niini, nisuway sa pag-transact ang mga operatiba sa buhatan diin nag order sila og duha ka mga BIR TIN card pinaagi sa reseller nga si alyas Canta Abalos. Samtang ang laing BIR TIN card gibaligya ni Canoy nga nangalyas isip Natasha Anata. Subay niini, gironda sa buhatan ang panimay ni Canoy diin nasakmit kaniya ang usa ka laptop, printer ug cutter nga gituohang gigamit sa pag produce og government cards. Nakuha usab kaniya ang 240 ka nahimo na nga mga BIR TIN card ug 250 ka mga blanko nga Philhealth cards. Matod sa suspek nga nabuhat niya ang maong modus gumikan sa kalisod. Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan. Nagtuo si Atty. Clarence Heredia, Regional Director sa NBI 7, nga ang nadakpan usa pa lang sa daghang mga nangilad ug namaligya sa mga peke nga IDs. Samtang si Atty. Jay Arvin Cantal, legal division officer sa BIR-7, nanawagan sa publiko nga mas maayong sa mga buhatan nga hingtungdan mismo mokuha sa mga lehitimong cards. Iyang gidugang nga isumbong o i-surrender ang mga peke nga card sa ilang buhatan aron dili makamulta sa paggamit og falsified documents. Ang suspek mag-atubang og kasong may kalapasan sa Republic Act (RA) 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012 ug RA 8484 o Access Devices Regulation Act of 1998. /",Unsay gibuhat ni Canoy pagkahuman nga masikop siya?,Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan.,Nisaad hinuon siya nga dili na mousab,1817,1874,0,37
01455-012,1455,"7 angol sa bangga sa SUV, bus","Pito ka mga tawo ang angol sa panagbangga sa usa ka mini bus ug sports utility vehicle (SUV) sa eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay, alas 3:28 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Giila ang drayber sa Sepo mini bus nga si Jherson Ochoa, 33, ulitawo, taga Barangay Tutay, lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpang Sugbo. Ang drayber sa SUV nga Isuzu MU-X mao si Reynald Urbane Oclarit, 23, ulitawo, estudyante, taga Seaview Heights Subdivision, Lawaan 1, Talisay. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, ang mini bus nagpadulong sa siyudad sa Sugbo gikan sa Pinamungajan. Ang Isuzu MU-X gikan sa siyudad sa Sugbo ug padulong sa Talisay apan giingong kalit nga niliko sa wala sa CSCR bisan stop ang signal sa traffic light hinungdan nga nagkabangga sa mini bus tunga sa naasoy nga eskina duol sa Star Mall.",Asa ang dapit sa panagbangga?,"Pito ka mga tawo ang angol sa panagbangga sa usa ka mini bus ug sports utility vehicle (SUV) sa eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay, alas 3:28 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023.","eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay",0,251,96,196
00564-016,564,Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government,"Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Kinsa ang wala pa makahatag sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit?,Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan.,si Abalayan,3087,3180,18,29
01034-010,1034,Drug den gironda; 3 sikop,"Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.",Pila ka mga suspek ang nasikop sa operasyon?,"Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho.",Tulo ka mga suspek,223,342,0,18
01012-006,1012,"Patay’ng lawas sa 4 ka NPA, gikuha sa pamilya","Gikuha na sa pamilya ang upat sa lima ka mga patayng lawas sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) nga nakalas sa engkwentro atol sa pag-serve sa usa ka warrant of arrest sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Kataposan nga ni-claim mao ang amahan ni Merlina Nancy Faith alyas Maya o Lean nga giingong pasado sa 2023 Bar examinations nga nakompirmar usab sa kapulisan ug gitakdang dalhon ang lawas niini sa probinsya sa Samar. Alas 3:00 sa hapon sa Sabado, Pebrero 24, 2024, nibisita ang amahan ni Merlina sa Holy Name Funeral Homes diin kasamtangang gipahimutang ang mga patayng lawas sa mga nakalas nga NPA. Ang amahan giila kini nga si Langamin Alegre Faith hingkod ang pangidaron diin nakapakita kinig mga dokumento nga iya kining anak. Matod ni Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office (BPPO), ang nagpabilin nga wala pa mailhi ang tinuod nga pangalan mao si alyas Dion ug wala pa usab mopakita ang kabanay niini didto sa Bohol. Si Flavio Langing alyas Martino nga taga Inabanga, gi-claim na sa iyang igsuon sa ala 1:00 sa hapon, Sabado, Pebrero 24, 2024, ug gidala na sa ilang lungsod. Si Labastida gikuha na usab sa iyang anak lalaki ug gidala sa ilang panimalay lakip na si Querubin Langit alyas Aldrin. Matod ni Leyson, giingong naabot sa Bilar sa Bohol si Faith tungod kay, matod pa, hinigugma niya ang usa sa mga squad leader sa NPA nga usa ka Flavio Langing alyas Martino base sa ilang nakuha nga kasayuran nga ila pang gisubay kon unsa ka tinuod. Gawas niini, sakop sa usa ka progresibo pundok si Merlina ug miabag kini sa grupo ni Fiesta Labastida sa pagpang-agni sa mga molupyo sa kabarangayan nga sakop sa Bilar ug kasikbit nga kalungsoran nga moapil sa ilang kawsa. “Posible, Sir, no kay sa amo man gud nga nakuhang mga data, kini man gung grupo ni alyas Silong (Fiesta Labastida) nag-conduct ni silag mass recruitment ug recovery effort sa white area sa mga masa dihang dapita ug sa mga sikbit nga mga lungsod,” matod ni Leyson. Gibutyag niya nga sa miaging mga buwan, nakadawat na sila og report nga dunay mga tag-as nga opisyal ug mga personalidad nga sakop sa NPA ang miabag na sa pag-organize sa masa sa maong lungsod. Niadtong Septiyembre 2023, sunodsunod ang engkwentro nga nahitabo tali sa pwersa sa gobyerno ug sa mga NPA sa Bilar nga mga sakop ni Labastida. GISAWAY SA NGOApan gisaway sa cause oriented groups ang gihimo sa mga polis ug sundalo sa Bilar diin ilang gihulagway nga usa kini ka masaker ug dili engkwentro ang nahitabo. Giangkon sa Karapatan Central Visayas nga ang usa sa nakalas nga si Merlina Faith kanhi field investigator ug paralegal. Dason sa Karapatan, ang kamatayon sa lima nga unang gipahibawo sa kapulisan ug kasundalohan nga engkwentro kadudahan sanglit duna silay impormasyon nga usa sa namatay nga nakitang wala nay sapot buhi pa kini sa sayong oras sa maong adlaw. Tungod niini, dugang sa Karapatan, ang gihimo sa 47th IB ug sa BPPO nakalapas sa ‘protocols of war’ diin sa maong sitwasyon wala nay kahigayonan nga makasukol ang lima nga angayan unta nga ipaubos sila isip prisoners of war. Nanawagan sila karon og independent investigation sa ilang gihulagway nga linuog nga insidente nga hinimoan sa kapulisan ug kasundalohan. “Clearly, the actions of the 47th IB and BPPO deliberately violated the protocols of war. Given their incapacity to resist and fight back, the five individuals should have been treated as prisoners of war, afforded due process, and provided humane treatment. Instead, state forces subjected them to torture before their unlawful execution, constituting a blatant violation of international humanitarian law. Adding insult to injury, state forces and their funded online trolls paraded and desecrated their remains on social media akin to a trophy. . ” tipik sa pamahayag sa Karapatan CV. GIHIMAKAK SA BPPOGihimakak kini sa BPPO ang maong pasangil tungod kay dunay duha ka polis ang naigo, usa ani ang nakalas gani. Matod ni Leyson, ang tropa sa gobyerno ang giunhan sa dihang mo-serve lang unta silag warrant of arrest ug didto na ang nahitabong engkwentro.",Kinsa ang gikuha sa iyang anak lalaki ug gidala sa ilang panimalay?,Si Labastida gikuha na usab sa iyang anak lalaki ug gidala sa ilang panimalay lakip na si Querubin Langit alyas Aldrin.,Si Labastida,1168,1287,0,12
00553-013,553,DTI: Price freeze sa Cebu province,"Gipatuman na sa Department of Trade and Industry (DTI) ang price freeze sa basic necessities sa mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo subay sa pagpaubos sa probinsya sa state of calamity. Tuyo niini nga matabangan ang mga Sugboanon nga apektado sa krisis ug epekto sa El Niño. Gimando sa DTI ang pagpatuman sa price freeze sulod sa 60 ka adlaw diin gitahasan ang mga negosyante nga motuman sa maong lagda. Ang mapakyas sa pagtuman niini mag-atubang og silot hangtod sa P1 milyon o pagkapriso sulod sa 10 ka mga tuig. Subay sa price list sa DTI, anaa gihapon sa P19. 50-P20. 50 ang presyo sa sardinas; anaa usab sa P7. 25-P9. 20 ang presyo sa instant noodles, moabot sa P42. 00-P64. 75 ang presyo sa gatas ug P6. 50-P40 ang presyo sa kape. Ang tubig nga mainom anaa sa P6-P90 ang presyo magdepende sa gidak-on. Lakip usab niini ang presyo sa sabon panglaba nga anaa sa P17-P25. Nanawagan ang buhatan sa DTI sa mga consumer nga isumbong o motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301 kon ugaling dunay mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo nga wala mosunod sa lagda.",Kinsa ang gimandoan sa DTI aron motuman sa price freeze?,Gimando sa DTI ang pagpatuman sa price freeze sulod sa 60 ka adlaw diin gitahasan ang mga negosyante nga motuman sa maong lagda,mga negosyante,274,401,86,100
00562-016,562,"P3. 4M kapin balor sa drugas, sakmit","Gibanabana nga 505 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P3,434,000, ang nasakmit sa buy-bust sa Sityo Sawsawan, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay, alas 9:58 sa gabii, Mayo 25, 2024. Nasikop ang rumbo sa operasyon nga giila sa kapulisan nga high-value individual (HVI) mao si Geromelao Daan Molato alyas Dodot, 28, ulitawo, way trabaho, ug taga Purok Rosal, Barangay San Dari. Ang iyang kauban nga nasikop mao sila si Frederick Dean Delatorre Delavega alyas Jayjay, 26, ulitawo, usa ka parking boy ug taga Sityo Laray, Brgy. San Dari, ug July Lauron Delacion(frombatangasandmindoro) Jr. , 29, ulitawo, taga Upper Villa Bolsita, Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa sa dihang na-validate ang nahisgutan nga taho bahin sa kalihokan sa mga suspek bahin sa illegal nga drugas, gilusad sayon ang buy-bust. Ang poseur buyer naggamit kini og P500 apan gipailawman og peke nga 59 ka tag P500 ug 20 ka peke nga tag P1,000 bugti sa usa ka plastik nga putos sa shabu. Sa dihang nadakpan ang mga suspek, nakuhaan pa gayod kini sa onse ka putos sa gituohang shabu. Ang mga suspek gitanggong na sa kapulisan sa Talisay ug gipaabot nga pasakaan og tukmang kaso ning adlawa. /",Unsa ang edad ni Geromelao Daan Molato?,"Nasikop ang rumbo sa operasyon nga giila sa kapulisan nga high-value individual (HVI) mao si Geromelao Daan Molato alyas Dodot, 28, ulitawo, way trabaho, ug taga Purok Rosal, Barangay San Dari",28,211,403,128,130
00062-012,62,"Asawa gipusil sa bana tungod sa selos, patay","Asawa patay human gipusil sa makadaghang higayon sa iyang bana sa dan Nacario, Brgy. Tabunok, Dakbayan sa Talisay, alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024. Ang biktima mao si Liberata Amodia Anacleto, hingkod ang panuigon, negosyante og karne ug taga Camp 2, Barangay Jaclupan, Talisay, kinsa namatay sa tambalanan. Wala na igkita ang bana nga si Amoin Anacleto, hingkod ang panuigon, kinsa daling misibat human sa krimen. Sumala sa kapulisan, ang biktima nanihapon sa may kan-anan sa daplin sa dalan uban sa mga kabanay ug kalit niabot ang bana nga nagsakay sa motorsiklo. Walay daghang pangutana mibunot sa armas ug iyang gipusil ang biktima sa makadaghang higayon ug daling misibat samtang ang asawa gidala sa tambalanan apan namatay kini. Si Police Lt. Col. Alfero Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga selos ang motibo sa krimen nga ilang gisubay sa imbestigasyon. Matod ni Paguyod, gibutyag sa kabanay nga ang suspek nagduda nga dunay laing lalaki nga gikarelasyon ang asawa. Gumikan niini, dason ni Paguyod, dili layo ang posibilidad nga grabe’ng selos ug kalagot sa bana. Hinuon, nagpadayon gihapon ilang imbestigasyon kabahin sa maong kaso. ""Siguro sa tindi nang galit niya (suspek) nang nakunpermar niyang may iba ang asawa binaril, pero ongoing pa rin ang ating imbestigasyon dito,"" dugang ni Paguyod. Gihulagway niini nga walay kukaluoy ang suspek nga namusil sa biktima dihang naabot kini sakay sa motorsiklo. Ang biktima gidali sa pagdala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan si Dr. Adrian Amora, nideklarar sa biktima nga patay pipila ka gutlo human sa pag-abot sa ospital. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ug pagpangita sa suspek nga bana. /GPL / DVG",Unsa ang gibuhat sa bana sa iyang asawa?,Walay daghang pangutana mibunot sa armas ug iyang gipusil ang biktima sa makadaghang higayon ug daling misibat samtang ang asawa gidala sa tambalanan apan namatay kini.,gipusil ang biktima,585,753,50,69
01426-017,1426,"‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol","Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)",Kanus-a nahitabo ang pagbuto nga gihisgutan sa artikulo?,"Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023.","Disyembre 3, 2023",0,241,223,240
00292-016,292,"Truck misilaob, P500K danyos","Usa ka trailer truck ang kalit nisilaob samtang nagdagan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay, alas 10:48 sa buntag, Dominggo, Agusto 4, 2024. Ang trailer nagkarga og dakong container van, nakabalda ug nakaali sa trapiko tungod sa pagtubag sa mga bombero sa alarma sa sunog. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Talisay, Sugbo nasayran nga pinaagi ni fire investigator F01 Gonesto Cabello nga ang maong trailer truck gikan sa Pier 4 nga nitadlas sa maong dapit nga gimaniho ni Filomena Cabias, 42, minyo ug taga Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo. Matod pa nga kalit nag-spark ang wirings sa trailer truck ug niaso ug dayon niulbo ang kayo. Way kinabuhi nga naapektohan apan naapil og kasunog ang dakong container van. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagbilin og dayon nga P50,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa mga bombero ug wa pa gibutyag kon unsay sud sa container van.",Unsa ang natabo human sa pag-spark sa wirings?,Matod pa nga kalit nag-spark ang wirings sa trailer truck ug niaso ug dayon niulbo ang kayo.,niaso ug dayon niulbo ang kayo,614,706,61,91
00689-004,689,‘Killer’ sa brodkaster nadakpan,"Nasikop sa kapulisan sa Lunes, Abril 29, 2024, ang nag-unang suspek sa pagpatay kang Misamis Occidental broadcaster Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba. Si PNP chief Public Information Office (PNP) Colonel Margilyn Abelardo niingon nga si Eboy Etrata nasikop mga alas 3 sa kaadlawon sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte. Matod niya nga si Etrata, base sa imbestigasyon sa kapulisan, mao ang gunman nga nisulod sa radio station ni Euraoba ug nipusil kaniya kaduha sa nawong samtang nag-live broadcast niadtong Nobiyembre 5. Si Abelardo niingon nga si Etrata wala pa nitubag sa bisan unsang pangutana kalabot sa pagpatay kang Euraoba. Si Etrata adunay walo ka standing arrest warrants alang sa direct assault, frustrated ug murder nga mga kaso. Siya niingon nga ang tulo ka mga suspek sa pagpatay kang Euraoba na-account na. Sa sayo pa, nasikop sa kapulisan ang manag-agaw nga sila si Jerald Eusebio Evangelio ug Jomari Evangelista Evangelio, 39, kinsa giingong nagsilbing lookout. “Case solved po ito dahil sa parameter po ng PNP ang isang kaso ay nako-consider case solved pagka ang suspek ay na identify at napasa-ilalim sa police custody at naisampa ang kaso,” matod ni Abelardo. /TMP, SunStar Philippines",Nanay tubag si Eboy Etrata sa mga pangutana bahin sa pagpatay kang Euraoba?,Si Abelardo niingon nga si Etrata wala pa nitubag sa bisan unsang pangutana kalabot sa pagpatay kang Euraoba.,wala pa nitubag,526,635,34,49
01321-009,1321,Babaye gipusil-patay sud sa internet cafe,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima mao si Cheryl Belocora, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dugang sa tinubdan, ang suspek sa pagpamusil mao si Range Martinito Herminigildo, alyas Seroy, hamtong. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Wayne Magbanaua, sa wa pa ang pagpamusil, dihang adlaw pa, ang suspek nangita nga masuk-anon sa biktima. Pagka alas 6:00 sa gabii sa samang adlaw, ang suspek nakatultol sa biktima nga naa sa internet cafe. Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang suspek nisibat human sa pagpamusil ug gilusad dayon sa kapulisan ang hot pursuit. Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.",Unsa ang gisubay nga motibo sa kapulisan?,Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.,illegal drugs,1106,1256,45,58
00330-006,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Pila ka semana nga gipaubos sa monitoring si Boyboy?,Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation.,tulo ka semana,519,713,45,59
01537-012,1537,Kapulisan nainsulto,"Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust",Unsa ang gipahimangno ni Police Colonel Jake Bacquian sa mga police personnel?,"Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas.",dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas,2145,2372,130,226
00405-002,405,"‘Blue man’ na-trap sa drainage, naluwas","Usa ka hamtong nga lalaki, nga mas naila nga si ‘Blue Man’, nakaplagan nga na-trap sa drainage canal sa Dalan S. Cabahug, Sityo Sudlon, Brgy. Maguikay, Dakbayan sa Mandaue, pasado alas 9 sa buntag sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview. Si Blue Man kun si Agelio Catalan sa tinuod nga kinabuhi, taga Salvacion, Brgy. Maguikay, nagpangidaron og 40, nag-viral kanhi sa social media tungod sa iyang pagpintal og blue sa tibuok lawas. Gitawag sab siya og ‘Statue Man’ tungod sa iyang pagbarog nga sama sa estatuwa sa karsada. Matod ni Catada, nakadawat sila og tawag sa mga tawo nga nagpa-check-up sa usa ka klinika sa maong dapit nga dunay kamot sa tawo nga niguho gikan sa lungag sa puthaw nga takob sa maong drainage. Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw. Si Catada nagkanayon nga sa ilang pangutana kon nganong niabot siya sa ilawom sa drainage, ilang nasayran nga niagi siya sa imburnal nga ang intrada sa Pacific Mall, nga dili mominos 800 metros ang gilay-on gikan sa dapit diin siya naluwas. Matod pa nga sa gabii sa Hunyo 29, 2024 nakit- an siya nga nagbarogbarog sa Pacific Mall apan wa na masayri kon unsang orasa nga nisud sa imburbal. Giudahan sa mga rescuer nga wa sa maayong panghuna-huna si Blue Man human dili na kaayo motubag sa ilang mga pangutana. Siya gihatagan og trabaho sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue ubos sa pamunoan ni Mayor Brody Abando human masayri ang iyang sitwasyon. Gihatagan usab siya og P30,000 nga hinabang. Ang kita niya sa pagbarog sa downtown mao ang iyang gigasto alang sa pamilya.",Unsa ang nahitabo sa ilawom sa drainage?,"Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw.",si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw,847,1204,294,356
00935-009,935,Barko padayong giguba bisan sa CDO ni Abalos,"Kapin sa 300 ka mga residente gikan sa upat ka mga sitio sa Barangay Punta Engaño, dakbayan sa Lapu-Lapu ningpresentar og petisyon aron ipadayag ang ilang pagkadismaya sa padayong operasyon sa pagguba sa barko nga M/V Diamond Highway. Ang operasyon gikataho’ng nagpadayon sa Sitio Proper Baste bisan pa sa cease and desist order nga giluwatan sa Kagamhanan sa Lapu-Lapu City niadtong Enero. Ang mga residente ningtambong sa press conference sa Arterra Hotel sa Punta Engaño niadtong Biyernes, Marso 8, 2024, aron awhagon si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos sa pagpahunong sa pagguba sa barko. Matod nila nga ang operasyon makahatag gihapon og problema sa panglawas sa ilang mga anak ug pipila ka mga tigulang. Ang mga lumulupyo sa Sityos Lupa, Colo, Proper Baste, ug Mangal nangreklamo sa rashes sa panit ug uban pang makita nga mga sakit sa panit sukad nagsugod ang trabaho sa pagguba sa barko, nga nakamugna og fiber dust sa ulahing bahin sa miaging tuig. OIL SPILLKaniadtong Disyembre 2023, pipila ka mga indibidwal ning-report nga nakasinati og mga isyo sa respiratory sama sa ubo ug sip-on, nga ilang gipasangil sa fiber dust nga anaa sa hangin. Nagtuo sila nga ang fiber dust resulta sa recycling activities nga gihimo sa duol nga barko, nga mao ang M/V Diamond Highway. Kini nga abog namilit sa ilang mga tanom, atop, ug linabhan, ug sila nagtuo nga kini nakaapektar sa kalidad sa hangin nga ilang giginhawa. Si Rom Jayme, gitudlo nga barangay administrator ug residente sa Sitio Lupa, niingon nga tungod niining mga risgo sa panglawas, siya ug ang ubang mga residente ningbalhin sa mas luwas nga mga dapit aron malikayan ang mga hugaw. Pipila ka mga residente, kinsa ningpili nga dili magpaila, nangreklamo sa grabe nga kasaba gikan sa operasyon sa pagguba sa barko. Gikataho usab nila nga nakakita sila og oil spill sa duol nga tubig sa dagat. Niadtong Biyernes, Marso 8, si Lapu-Lapu City Councilor Jun Abril nipahigayon usab og ocular inspection sa dapit diin gibungkag ang M/V Diamond Highway. Atol sa usa ka inspeksyon, si Abril, nga nagtrabaho kaniadto isip usa ka trabahante sa barko, nakadiskubre nga adunay pipila ka fiber nga basura nga wala gilabay sa husto. Gipadayag niya ang kabalaka nga kini nga basura makadaot sa duol nga mga residente ug mga trabahante nga nagguba sa barko. Kini nga makadaut nga materyal adunay potensyal nga hinungdan sa kanser. Gitambagan ni Abril ang tag-iya sa barko nga makig-alayon sa Lapu Lapu City Health Office (LLCHO) ug sa City Environment and Natural Resources Office (Cenro) aron makakuha og rekomendasyon. Matod niya nga kinahanglang tumanon sa shipping company ang bisan unsang rekisitos nga mahimo’ng ipahamtang sa City Government sa dili pa nila libkason ang cease and desist order. Sa taho sa SunStar niadtong Pebrero 3, nipagawas og cease and desist order si Abalos niadtong Enero 31 nga nagdili sa kompaniya nga nagbungkag sa barko sa pagputol sa bisan unsang bahin sa M/V Diamond Highway. Kini agi’g tubag sa mga reklamo sa dul-an sa 200 ka mga residente sa Sitios Tulo, Lupa, ug Malingin, ingon man sa duol nga compound, nga nag-angkon nga nag-antos sa mga libagha sa panit, iritasyon sa tutunlan, ug ubo tungod sa mga abog gikan sa mga operasyon sa pagguba sa barko. Si barangay konsehal Emeniano Jereos nitaho nga ang mga opisyal sa Cenro, LLCHO, ug Department of Environment and Natural Resources (DENR) nipahigayon og mga test aron masuta ang kaluwas sa tubig duol sa barko. Sa dihang gipangutana bahin sa kaluwasan sa mga mangaligo, ang Public Information Office sa Dakbayan namahayag nga walay mga resort nga nahimutang duol sa ship-breaking area. Si Flordeliz Edna, pangulo sa Lapu-Lapu City Health Office, nikompirmar sa phone interview sa SunStar Cebu niadtong Pebrero 14 nga walay nadawat nga reklamo gikan sa mga apektadong residente human unang nabalita ang insidente niadtong Pebrero. Ang SunStar Cebu nisuway usab sa pagkontak sa Cenro aron makuha ang resulta sa gipahigayon nga test, apan wala pa silay tubag.",Unsang diskubre ang mabuhat ni Jun Abril sa pag inspeksyon sa lugar?,"Atol sa usa ka inspeksyon, si Abril, nga nagtrabaho kaniadto isip usa ka trabahante sa barko, nakadiskubre nga adunay pipila ka fiber nga basura nga wala gilabay sa husto.",adunay pipila ka fiber nga basura nga wala gilabay sa husto,2009,2180,111,170
00355-006,355,Abalos miluwat og CDO alang sa kompaniya sa sand and gravel,"Usa ka cease and desist order (CDO) ang giluwatan sa Lapu-Lapu City Government niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024 ngadto sa usa ka sand and gravel company human nahugno ang ilang mga stockpile ngadto sa residential area sa Sitio Kawot, Barangay Bankal. Nunot sa insidente nga nipabakwit sa 12 ka mga pamilya niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, uban ni Atty. Adrian Gemon Cano gikan sa City Legal Office, nipatuman og CDO sa mga operasyon sa nahimutangan sa nahugno nga stockpile aron malikayan ang dugang risgo sa kaluwasan sa duol nga mga tag-iya sa mga balay. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Sabado, Hulyo 20, giklaro ni Cano nga gidid-an sa CDO ang mga personahe sa kompaniya sa pagsulod sa luna sa Sitio Kawot, gawas lang sa mga operasyon nga naglambigit sa pagbalhin sa stockpile ngadto sa bag-ong nahimutangan. Dugang pa ni Cano nga gimanduan ni Mayor Abalos ang kompaniya nga tangtangon dayon ang mga granular nga materyales sa lugar ilabi na sa pagsugod sa ting-ulan nga posibleng moresulta sa laing aksidente. Duha ka mga semana sa wala pa ang insidente, nabantayan na ni Abalos ang dakong tapok sa bas ug graba sa maong dapit, apan wala siya makadawat og feedback gikan sa mga tag-iya sa negosyo sa ilang pagsusi. Atol sa iyang Facebook live, gitumbok usab ni Abalos nga ang kompaniya nakalapas sa mga regulasyon sa Siyudad pinaagi sa pagbutang og stockpile nga wala masakop sa unang business permit nga ilang gisusi. Dugang pa ni Abalos nga ang kompaniya sa bas ug graba kulang usab sa location ug sanitary clearance, nga nakatampo sa ilang “discrepancies. ”Gibana-banang 200 ka mga trak nga napuno sa bas ug graba gikan sa Albay ug Leyte, nga nagkantidad og 19. 32 cubic meters matag usa, ang direktang ihatod sa kliyente sa Mandaue City, matod sa kontraktor sa maong negosyo. Si Barangay Captain Acaylar Abratique niingon nga sa 12 ka mga balay nga naapektuhan, unom ang “totally damaged” sa insidente nga nahitabo niadtong Biyernes sa hapon. Ang tag-iya sa kompaniya sa bas ug graba nipasalig sa pagtabang sa pag-ayo sa naguba nga mga balay. Dugang pa, ang negosyo motabang usab sa pinansyal nga panginahanglan sa pagpaospital sa 64-anyos nga babaye nga naapektuhan sa pagkahulog sa mga solidong sangkap. Ang City Government, pinaagi sa City Social Welfare and Development Office, manghatag usab og pagkaon ug mga kinahanglanon sa mga pamilya nga nangita karon og kapuy-an sa tunghaan ug silingan sa barangay.",Unsang mga clearance ang kulang sa kompaniya sa bas ug graba?,"Dugang pa ni Abalos nga ang kompaniya sa bas ug graba kulang usab sa location ug sanitary clearance, nga nakatampo sa ilang “discrepancies. ”",location ug sanitary clearance,1480,1621,69,99
00054-017,54,"‘Tsismoso’ gibunalan og tubo, talandugon","Gikataho nga anaa sa talandugon ang kahimtang sa 68 anyos nga mag-uuma human gihapsan og tubo tumong sa iyang ulo sa iyang silingan kay matod pa nanabi nga adunay kabit. Ang maong insendente nahitabo niadtong alas 10:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 24 sa Barangay. Bunga, Toledo City. Anga biktima nga gitago sa pangala’ng Cesar ang nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang suspek giila nga si Jeff Charles Almerol, 30, mag-uuma ug silingan ra sab sa biktima. Si Police Staff Sgt. Hopkins Almirante, imbestigador sa Toledo Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi Superbalita Cebu nga hubog ang biktima atol sa kremin. Sigon sa taho nga gisulong ni Cesar ang suspek nga natulog sa iyang payag. Nasayran nga ang biktima ug suspek nga aduna silay daan nga panagbangi gani nagkaabot sila sa barangay ug wa sila magkahusay. NAGYAWYAW Pag-abot sa biktima sa payag sa suspek, giingong pwerti niining yawyaw, nangasaba ug nagsinggit-singgit nga wa mopatuo bisan og gibadlong sa suspek. Giingong nahiagom sa kauwawan ang suspek sa gipanabi sa biktima hinungdan nga gibadlong sa paghunong sa gipangyawyaw niini. Inay mopatuo si Cesar mipunit kini og bato dayon labay sa suspek. Nakalihay ang suspek sa mga bato nga gipa-uwan. Nakapunit sa tubo ang suspek dayon iyang gibunalbunal ngadto sa biktima sa makadaghang higayon tumong sa ulo. Sa dihang nalup-og ang biktima, misibat ang suspek. Ang mga silingan mao nay nagdala sa biktima sa tambalanan sa Toledo. Tungod kay kritikal gidali sa pagbalhin sa VSMMC. GIREKLAMOMatod ni PSSGT. Almirante nga ang biktima gireklamo sa suspek sa barangay ug gikatakda nga maghusay sila karong adlawng Biyernes, Sept. 27.“Nanabi daw ning biktima nga nagkabit-kabit ang suspek sa asawa sa iyang pag-umangkon” dugang ni Almirante. Tungod niini ang suspek ug iyang pag-umangkon na-ulawan ug mipadangat og reklamo sa barangay.",Kinsa ang gisulong ni Cesar sa iyang payag?,Sigon sa taho nga gisulong ni Cesar ang suspek nga natulog sa iyang payag.,ang suspek,638,712,36,46
01187-013,1187,"Mihalok sa babaye atol sa Sinulog party sa uptown, gitabanga’g kulata","Nabalhug sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka 29 anyos nga lalaki nga giingong mentally challenged human kalit nga nihalok lips sa usa ka dalaga atol sa party sa Baseline sa uptown, dakbayan sa Sugbo, pasado ala 1 sa kaadlawon, sa Lunes, Enero 22, 2024. Ang suspek gitago sa ngan nga ‘Dean Junrex’, taga dakbayan sa Sugbo, nabun-og sa kalawasan ug nawong sa dihang gitabangan og kulata sa mga batan-on nga naglingaw-lingaw sa maong dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nakainom, matod pa, ang suspek sa Baseline ug duna siyay nakitang babaye nga iyang nagustohan. Sa dihang iya kining giduol ug gihagkan sa ngabil, giingong wala siya magtuo nga makakita ang uyab hinungdan nga gisumbag siya sa makadaghang mga higayon. Ningsunod usab ang laing mga batan-ong lalaki nga kauban sa grupo sa pagsumbag. Gidakop si Dean Junrex ug gidala sa police station apan ang kabanay sa suspek nipahibawo sa kapulisan sa Abellana Police Station nga duna kini problema sa pangisip. “Ingon siya (suspect) nga naibog daw siya sa female nga victim that’s why he kissed the victim. Unfortunately the crowd wasn’t happy on what he did and also the boyfriend nga kauban sa babaye nga gi-kiss mao to nga gitabangan sa crowd ang suspect,” matod ni Makring hinungdan sa pagtubag sa kapulisan sa maong alarma. Subay niini, ilang ipahiling sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) ang suspek. Kon masuta nga duna kini sakit sa pangisip, posibling mahimo’ng buhian ug makalingkawas sa kasong acts of lasciviousness. Nagpaabot usab ang Abellana Police Station sa biktima kon idayon ba og file ang kaso ngadto sa korte. Kahinumdoman, human sa Sinulog sa SRP, daghang mga batan-on ang nagtapok sa mga bar ug ubang imnanan sa General Maxilom Ave. o dapit sa uptown area sa dakbayan aron pagpadayon sa ilang kalingawan sa kapistahan. Hinuon, daghang mga polis ang gipangdestino sa naasoy nga dapit.",Kinsa ang nagsulti bahin sa kahimtang sa suspek?,"Matod ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nakainom, matod pa, ang suspek sa Baseline ug duna siyay nakitang babaye nga iyang nagustohan.",Police Captain Emeniano Don Apechi Makring,474,654,9,51
00775-009,775,P11M ‘shabu’ nasakmit gikan sa drug courier,"Nasikop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ang 46 anyos nga lalaki atol sa buy-bust sa Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang suspek giila nga si Wilbert Elias Gana, kanhi PUJ driver sa Manila, lumad nga taga Barangay Dungig, lungsod sa Sta. Teresita, Cagayan Valley. Nakuha gikan sa suspek ang dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,625 gramos nga dunay standard drug price nga P11,050,000 nga gisulod sa Chinese tea bags ug itom nga backpack. Ang mga sakop sa PIU-CPPO nakadawat og impormasyon labot sa pag-abot sa daghang supply sa ilegal nga drugas sa lalawigan sa Sugbo gikan sa Luzon hinungdan sa paglusad sa otoridad sa intelligence monitoring. Nigawas ang ngalan ni Gana mao nga ila dayon nga gipanid-an ug sa dihang nasuta nga naabot na ang maong supply, gihimo dayon ang operasyon nga gipangulohan ni Police Lieutenant Albear Ganaden nga ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia Jr. subay sa kamandoan ni Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo. Gawas sa ilegal nga drugas naimbargo usab sa kapulisan ang usa ka .22 magnum revolver nga dunay upat ka mga bala. TAGA LUZONGiangkon sa suspek nga naa siya kasamtangan nagpuyo sa San Mateo, Rizal ug dunay personalidad nga nagsugo kaniya nga ipahatod kini dinhi sa Sugbo bugti sa dakong suhol. Sa matag kilo nga iyang mabaligya, duna siyay madawat nga P30,000. Napugos, matod pa, siya sa maong trabaho tungod kay duna pa siyay gipaeskwela nga anak ug tungod sa kalisud nisugal siya bisan sa ka risgo. Wala masayod ang iyang pamilya nga nahimo na siya nga drug courier tungod kay ilang nahibaw-an driver siya ug dunay mga long distance nga biyahe. Makalima na siya ka higayon nga nakadala og daghang supply sa shabu sa Sugbo. Ang labing una nidala siya og usa ka kilo niadtong Enero 2024. Ikaduha ug ikatulo niadtong Marso diin naka deliver siya og upat ka kilo ug ang ikaupat sa Abril, diin siya nakadala og upat ka kilo sa shabu. Kining upat ka mga higayon pulos malampuson ang iyang pag deliver kay niabot sa mga local drug player. Iyang giangkon nga gisulod lang niya sa backpack ang kinilo nga shabu ug isakay niya’g bus gikan sa Metro Manila hangtod naabot siya sa Sugbo nga wa masusi ang iyang kargamento. “Nag tanong-tanong lang ako kung saan sasakay papunta sa Cebu, commute lang ako at fist time kong nahuli,” matod ni Gana. Wala siyay kontak sa Sugbo, apan ang instruction sa iyang agalon mao ang pagpaabot sa tawag sa cellular phone kon kinsa ang iyang hatdan dinhi. Duna nay ngalan ang kapulisan sa probinsya sa Sugbo kinsa ang amo sa suspek nga maoy sunod nga target sa ilang mga anti-illegal drug operation sa mosunod nga mga adlaw. Si Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa CPPO, nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “The police force will be ruthless with its campaign against illegal drugs to assure the Sugboanons that the police will not rest to capture criminals in order to provide for a peaceful community,” matod ni Debuton. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act ang atubangon nga mga kaso sa suspek.",Pila ka higayon nga nakadala ang suspek og shabu sa Sugbo?,Makalima na siya ka higayon nga nakadala og daghang supply sa shabu sa Sugbo.,Makalima na siya ka higayon,1774,1851,0,27
00198-003,198,Audio van sa Dumanjug nasunog,"Nasunog ang float ug audio van sa Dumanjug contingent pipila ka oras sa wala pa magsugod ang Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior, sa usa ka Facebook post, niingon nga ang audio van hingpit nga naugdaw. “However, I have some unfortunate news to share. Just a few minutes ago, the audio van accidentally caught fire and was completely destroyed. I know this is an incredibly difficult setback, especially considering the countless hours you invested to make this happen. . ” tipik sa post ni Alvior sa iyang Facebook page. Giisa sa Bureau of Fire Protection (BFP) ang unang alarma sa alas 10:17 sa buntag ug gideklarar nga fire under control sulod lang sa 20 minutos. Niabot sa P600,000 ang gibanabanang danyos. Hinuon, nakahimo ang lungsod og bag-ong float pipila lang ka minutos sa wala pa magsugod ang street dancing diin sila ang contingent no. 4 sa kompetsyon. Atol ning pagsuwat, wa pay opisyal nga pagpahibalo ang mga bombero bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Unsa ang nahitabo sa audio van nga gimention ni Dumanjug Mayor Alvaro Alvior sa iyang Facebook post?,"“However, I have some unfortunate news to share. Just a few minutes ago, the audio van accidentally caught fire and was completely destroyed. I know this is an incredibly difficult setback, especially considering the countless hours you invested to make this happen. . ” tipik sa post ni Alvior sa iyang Facebook page.",accidentally caught fire and was completely destroyed,286,604,87,140
00533-008,533,6 ka mga tawo gipangharos sa service sa barangay,"Imbes brake, gasolinador ang natamakan sa drayber sa service sa Brgy. Pahina San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Mao kini hinungdan nga naharos sa pagbangga ang unom ka mga tawo sa dan duol sa barangay hall pasado alas 11 sa gabii sa Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang nangaangol nga pulos nangalandig sa tambalanan giila lang sa mga ngalan nga Emelisa, Francis, Britney nga mabdos og upat ka bulan, Merame, 2; Tosing, ug Adelix .Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay. Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador. Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab. Gikaho nga si Brgy. Captain Eustaquio Deleon pasiunang nigamit sa iyang kuwarta sa pagpatambal sa mga biktima sa ospital. Nasayran nga nipatawag siya og emergency session sa konseho sa barangay samtang si Delapaz gitaktak sa serbisyo. Atol pagsuwat, wala makuha kon pila ang kantidad sa nagastos sa barangay kapitan. Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.",Asa nga dapit nahitabo ang pagbangga sa mga biktima?,Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab.,daplin sa karsada,704,807,35,52
00832-004,832,Heat index hayan moabot og 51°C,"Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.",Unsa ang gipakita nga init sa panahon nga bation sa lawas?,Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo.,heat index o “feels-like” nga temperatura,574,734,4,45
00216-014,216,Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC,"Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.",Kinsa ang nagdesisyon nga ipahigayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration?,"Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.",Si Abangan,2531,2679,0,10
00888-010,888,"Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu","MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)",,"Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer.",pulos walay mga trabaho,262,425,108,131
01581-005,1581,"Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.",Unsay gibuhat sa suspek sa tindahan?,Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban.,mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog,705,836,29,75
00766-006,766,Mibalibad og sex mao nga gikulata?,"Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.",Unsa ang gipasabut ni Bords bahin sa nahitabo?,Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya.,siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya,863,953,24,89
00321-007,321,"Polis gipusil sa menor, patay","Nagsubo karon ang Mandaue City Police Office (MCPO) tungod sa kamatayon sa usa sa ilang personnel alas 12:10 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, human gipusil sa usa ka lalaking menor de edad sa Dalan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima mao si Police Staff Sergeant Mildred Genesis Cahnal Cabral, 43, taga lungsod sa Consolacion, nadestino sa Station 5 sa MCPO. Si P/Lt. Col. Bekang Alonzoro, information officer sa MCPO, niasoy sa Superbalita Cebu nga padulong mokuha sa iyang asawa ang biktima’ng polis sa Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City. Apan naagian sa polis ang mga sakop sa Barangay Police Security Officers (BPSO) nga nag-roving ug nangita sa mga menor de edad subay sa pagpatuman sa curfew. Ang mga menor nag-estambay sa gawas bisan sa lawom nang kagabhion. Nakita sa polis nga usa sa mga batan-on nidagan ug tungod niini, iyang gigukod aron i-turnover unta sa mga barangay tanod apan nibunot hinuon og armas ang menor ug dayon nipusil kang Cabral tumong sa ulo niini. Patay diha-diha ang polis human maigo sa bukton ug ulo sa bala sa kalibre .38 nga revolver samtang ang menor de edad dali nga nidagan pahilayo. Nilusad og manhunt ang kapulisan apan wala nila ni madakpi. Pagka buntag, usa ka magtutudlo sa menor de edad nga suspek, nanawag sa Police Station 4 sa MCPO, nitaho nga nitahan kini kaniya. Gidala sa magtutudlo ang suspek ngadto sa police station aron itahan uban sa armas nga iyang gigamit sa krimen. Nasuta sa imbestigasyon nga nahadlok siya nga dakpon sa polis tungod kay duna siyay armas ug miyembro usab sa usa ka gang ang suspek, matod ni Alonzoro. Nakasulod sa PNP organization si Cabral niadtong 2008. Siya dunay duha ka mga anak. Matod ni Alonzoro nga hatagan og financial assistance ang pamilya sa namatay lakip na ang pagpadali sa death benefits niini ug uban pa nga makuha sa PNP. “Among tabangan sa pag process ang iyang pamilya sa benefits gikan sa PNP. Gawas pa ana naay ihatag nga hinabang ang MCPO sa iyang asawa ug mga anak ana niya, Sir,” matod ni Alonzoro. Giandam na usab ang kasong murder sa MCPO batok sa maong menor de edad.",Asa gidala sa magtutudlo ang menor?,Gidala sa magtutudlo ang suspek ngadto sa police station aron itahan uban sa armas nga iyang gigamit sa krimen.,police station,1349,1460,42,56
00420-002,420,"Nadasmagan sa bus, patay","Patay nang nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga nadasmagan sa usa ka mini bus sa national highway, Barangay Poblacion 2, dakbayan sa Carcar Sugbo, alas 8:00 sa gabii, Martes, Hunyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Catinec Catipon, 56, minyo ug taga Sityo Dan-dan, Barangay Poblacion 1, Carcar. Nakaigo sa biktima mao ang EDC mini bus nga gimaneho ni Jaspe Catungal, 39, minyo ug taga Bahay, lungsod sa Sibonga. Sa follow-up sa Superbalita Cebu nasuta nga ang mini bus gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa Sibonga apan pag-abot sa maong dapit, ang biktima kalit nga nilabang sa karsada hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nakabaton og samad sa ulo ug gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital - Carcar apan gideklarar sa attending physician nga si Melson Cayanan nga dead on arrival (DOA). Ang drayber sa mini bus gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa hukom sa pamilya sa biktima kon mopasaka kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide.",Kinsa ang biktima nga nadasmagan sa bus?,"Ang biktima giila nga si Catinec Catipon, 56, minyo ug taga Sityo Dan-dan, Barangay Poblacion 1, Carcar.",Catinec Catipon,199,303,25,40
01607-010,1607,"Gipusil kay nag-shorts, angol","Nahilandig sa tambalanan ang usa ka construction worker human pusila sa usa ka security guard kay nag short pants sa trabahoan alas 12:30 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 4 2023, sa Sityo Bay-ang Ridge, Barangay Sta Cruz, Liloan, amihanang Sugbo. Giila ang biktima nga si Boyax Lopez, minyo, construction worker, taga Brgy . Lamac, Lungsod sa Consolacion, Sugbo samtang ang suspek giila nga si Emeniano Luther Paquio, hamtong, taga Brgy. Tabla, sa mao nga lungsod. Matod sa mga saksi nga ang suspek nag-duty samtang ang biktima nisulod sa trabaho nga nag short pants lang. Ang suspek giingong gikasab-an sa ilang subdivision safety officer kay nganong gipasulod ang biktima nga nag short pants lang. Tuod man, giduol ni Paquio ang biktima ug giingnan nga magsul-ob og karsones, apan giingong nitubag kini og “saba diha, bunalan noon tika og tobo”. Ang duha didto na nanagkalalis sa gate sa maong subdivision. Dihang si Paquio nikuha sa iyang pusil, si Lopez dali nga nakasakay sa iyang motorsiklo aron mosibat, apan naigo siya sa duha ka pagpusil sa suspek kaniya. Si Lopez naigo sa tuo nga abaga ug nahagba hinungdan sa pagkaospital. Samtang ang suspek nitahan sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Major Johnrey Antic. Gidala ni Paquio ang iyang .38 kalibre nga revolver nga service firearm nga gigamit sa pagpusil.",Unsa ang gikahatag nga sugyot ni Paquio sa biktima?,"Tuod man, giduol ni Paquio ang biktima ug giingnan nga magsul-ob og karsones, apan giingong nitubag kini og “saba diha, bunalan noon tika og tobo”.",magsul-ob og karsones,697,844,55,76
00111-013,111,Salisi gang nailhan na,"Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.",Unsang istasyon gikan nakuha ang mga rekord bahin sa mga suspek?,"“Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,”",station 3,986,1269,102,111
00707-014,707,Alarcon motambong sa 'Kadaugan sa Mactan',"HUGOT nga seguridad ang ipatuman atol sa reenactment sa Kadaugan sa Mactan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu karong Sabado, Abril 27, 2024, tungod sa presensiya ni Presidente Lois Alarcon, Jr. ug ubang mga taas nga opisyal sa nasod. Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan. Lakip sa gidapit mao si Bise Presidente Arile Bustamante apan wala pa mokompirmar, matod ni Bado, atol ning pagsuwat sa taho. Dugang niya nga nikompirmar nga motambong mao si House Speaker Jim Centiles ug ubang senador ug kongresista. ""Alang sa motan-aw sa reenactment, expect na lang strict security measures, rerouting and road closure,"" pasidaan ni Bado. Hinuon, si Bado nagkanayon nga ang traffic plan labina sa road closure ilang ipahibalo sa media ug makita usab sa official website ug Facebook page sa Lapu-Lapu. Matod sa PIO, way personahe gikan sa showbiz sa kaulohan nga modala sa papel sa nag-unang karakter, sama ni Lapu-Lapu ug Magellan, apan pulos lokal nga magdudula sa entablado. ""Atong i-promote sad ang local talents. Daghang maayo kanila. Dili usab mabentahaan,"" dugang ni Bado. (RRM)",Unsa ang numero sa Kadaugan sa Mactan nga gikinahanglan sa reenactment?,"Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan.",503rd Kadaugan sa Mactan,224,460,211,235
00702-016,702,Misugpo sa atubangan sa maestra nadakpan,"Usa ka 28 anyos nga construction worker nga taga lungsod sa Pinamungajan gipadakop sa usa ka maestra human gisugpo ang iyang atubangan dihang sila nagkasugat sa usa ka dan sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Talisay, pasado alas 5:00 sa buntag sa Biyernes, Abril 26, 2024. Ngan sa maestra ug construction worker gipugngan ning mantalaan nunot sa hangyo sa kapulisan. Matod sa maestra nga 22 anyos nga taga Bulacao, dakbayan sa Talisay nga samtang siya nagbaktas, iyang nasugatan ang suspek. Inay molihay, gilabyog ang kamot niini paingon sa iyang bilahan. Wa pa matagbaw, giusban pa paglabyog sa suspek nga gituohan sa biktima nga tinuyo na. Tungod niini, nanawag og polis ang maestra ug gipadakop ang construction worker. Apan hugot nga gihimakak sa suspek ang iyang ikaduhang pagsugpo sa atubangan sa maestra ug wala usab niya kini tuyoa. Bisan pa sa wala pag-angkon sa suspek, nangayo gihapon siya og pasaylo sa maestra.",Kinsa ang gipadakop sa polis?,"Tungod niini, nanawag og polis ang maestra ug gipadakop ang construction worker.",construction worker,636,716,60,79
01621-013,1621,Eastern Samar gilinog,"Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.","Kinsa ang nakasinati sa linog pag Nobiyembre 2, 2023?","Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023.",pipila ka bahin sa Eastern Visayas,0,110,44,78
00169-005,169,PRO 7: Belisano nag ‘yaga-yaga’ sa hugpong sa Phil. Natl Police,"Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan. Ang pasangil ni Belisano nga ang PNP usa ka dakong crime group maisip nga pagyaga-yaga ug pagpangdaot sa kapulisan tibuok nasud. Ilabi nga ang uban nagtinarong sa ilang serbisyo gani ang uban misakripisyo sa ilang kinabuhi sa tinguha nga mapatuman ang kahapsay ug kalinaw ingon man ang paghatag og seguridad ngadto sa publiko. “This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7. Giangkon sa PRO 7 nga adunay pipila ka mga polis nga nag pabadlong apan wala ni magpasabot nga ang tibuok hugpong sa PNP ang naghimo'g krimen kon basehan ang pamahayag ni Bella. Gihatagan og sanglitanan sa PRO 7 kadtong mga police official nga napahamtangan og silot human namatod-an nga sad-an adunay uban ang gitaktak sa serbisyo. “We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof. Therefore, if he is aware of any crime committed by any member or members of the PNP, we encourage him to press charges and supply his assertions with facts and evidence so that those who are guilty will be penalized in accord with law. “Without presenting proof, his motive of asserting this serious allegation is highly suspect,” dugang sa PRO 7. Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.",Unsa ang giingon sa PRO 7 mahitungod sa mga pamilya sa mga polis?,"“This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7.",worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,719,876,14,118
00782-010,782,Pagasa: Kainiton sa temperatura magpadayon,"Bisan pa sa kalit nga pag-ulan sa kagabhion, ang state weather bureau niingon nga ang taas nga temperatura sa panahon sa adlaw magpadayon, nga dala sa ting-init ug El Niño phenomenon. Si Weather Specialist Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga nilabay lang ang mga pag-ulan nga naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hangin nga gikan sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Naay change gihapon na passing light rains na kalit ra. But still taas ang time nga init ang panahon,” matod niya sa SunStar Cebu sa Martes, Abril 9, 2024. Dugang pa, ang Sugbo nitala og 37 degrees Celsius nga heat index sa Martes, sa ala 1 sa hapon. Ang numero ubos sa klasipikasyon sa hilabihang pag-amping, nga anaa sa taliwala sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius nga nagsugyot sa mga kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity aron makita kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon. Sa pagkakaron, karong tuiga, siya niingon nga ang labing taas nga heat index nga natala sa Sugbo niadtong Marso 27, nakatala og 37 degrees Celsius. Gipadayon ni Elorde ang ilang pahinumdom sa publiko kalabot sa taas nga heat index, sa ingon, gidasig sila nga sundon kanunay ang mga precautionary ug preventive measures alang sa kaluwasan sa panglawas. Sa unang mga taho, ang Pagasa niingon nga ang kainit labing mabati gikan sa alas 10 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, apan usa ka eksperto sa Department of Health Central Visayas, nisugyot nga likayan na lang ang gawas sa alas 9 sa buntag. Sa miaging buwan, si regional epidemiologist Dr. Anselma Mercedes Cerio gikan sa Department of Health Central Visayas nagtakda og mga lakang nga sundon sa publiko karong panahuna. Gawas sa paglikay sa gawas sa panahon sa peak hours kon ang heat index anaa sa pinakataas, girekomendar usab niya ang pagbutang og sunscreen kon magsuroy-suroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Sa laing bahin, ang SunStar Cebu, sa sayo pa, nitaho nga ang heat index sa Sugbo mahimo’ng moabot sa “delikado” nga 51 degrees Celsius sa umaabot nga mga buwan. Matod niya nga ang historical data nagpakita nga ang Sugbo kasagaran makasinati sa labing taas nga temperatura sa Mayo. Niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa surface temperature nga 37 degrees Celsius. Naatol kini sa pinakataas nga heat index nga 49 degrees Celsius. Pasabot ni Elorde ang pagsaka sa heat index sa El Niño phenomenon nga karon gi-categorize ubos sa huwaw ug sa nagpadayon nga dry hot summer.",Unsa ang heat index?,Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity aron makita kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon.,naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity aron makita kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon,1082,1242,46,159
00934-008,934,114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan,"Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.",Kinsa ang assistant department head sa Team?,"Si Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko",Hyll Caganap,935,1125,3,15
00284-004,284,Suspek miangkon sa krimen,"Niangkon ang suspek sa pagpatay sa 27 anyos nga saleslady sa usa ka mall niadtong Biyernes sa buntag, Agusto 2, 2024, sa lawak sa boarding house sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Kini ang gisulti ngadto sa kapulisan ni Banban Cabatu Bulanhagui, 25, silingan sab sa biktima, kinsa unang nadakpan sa Abellana ug Inayawan Police Stations human maalarma nga armado sa Barangay Sambag 2, sa dakbayan sa Sugbo. Gipresentar siya sa media sa Lunes, Agusto 5, 2024, sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Banban nga niadtong Biyernes pasado alas 7 sa buntag, misulod siya sa kwarto sa mag live in partner nga si Cabatuan Cabe ug ang biktima nga si Analiza Cabatingan nga hubog. Sa iyang pagsulod giingong naligo sa banyo ang biktima nga si Analiza nga wala manira sa pultahan ug iya kining gisulod ug gibira pagawas. Ang tumong, matod pa ni Banban, nga makighilawas siya niini apan nibalibad na ang biktima. GITUOKIya kining gigakos apan tungod kay basa pa ang hubo nga lawas sa biktima pulos sila nangatumba sa sawog nga semento ug iyang natuok ang liog niini. Nagtuo si Banban nga nakuyapan lang ang biktima human niya matuok pinaagi sa pag-lock sa liog niini gamit ang iyang bukton. Giklaro ni Banban nga wala niya mahilabti ang pagka babaye niini sanglit naglibog na siya kon unsay iyang angayan nga buhaton. Mikuha siya og burner sa butane kay gusto niya nga sunogon ang biktima apan nausab ang iyang hunahuna nga mao nalang ang pagsunog sa buhok niini. “Ako unta to sunugon ang katong foam, foam nila ba kay para mura ganig mo aso para ang mga tawo makabantay ba para inig sulod nila makaingun sila nga si Analiza nakuyapan ra tungod sa aso, matabunan nako akung gibuhat, Giangkon nako ni kay nakonsensya nako sa akung gibuhat,” matod ni Banban. KASUHANSi Police Colonel Rhonikkotto Alonsagay, acting director sa CCPO, nagkanayon nga kasong murder ang ilang ipasaka sa korte sa Miyerkules, Agusto 7, 2024. Matod ni Alonsagay sa pagkakaron si Bulanhagui pa lang ang ilang pasakaan og kaso sanglit wala pa silay makita nga dunay lain nga kauban ang suspetsado sa paghimo sa krimen. Magpaabot pa usab sila sa resulta sa autopsy nga gihimo sa PNP Forensic Unit 7 kon duna bay nahitabong pagpanglugos bisan pa man sa pangangkon ni Bulanhagui nga wala niya mahilabti ang biktima. Iyang gibutyag nga kompleto ang gihimo sa PNP kini sama sa pagkuha sa mga swab sample sa patayng lawas sa biktima alang na sa DNA test. Kon masuta nga nalugos gyud ang biktima, ilang i-amendar ang unang kaso nga ipasaka inay murder ila kining ikiha og rape with homicide. “After the result will be release and we will see if there is a deposit of sperm own by him. . then there might a possibility of rape with homicide,” matod ni Alonsagay. Sa death certificate ni Analiza nga giluwatan sa Medico Legal Officer sa PNP Forensic Unit 7 ang hinungdan sa kamatayon niini mao ang Asphyxia by Manual Strangulation kun gituok ang liog niini. GIDAYEG NI MAYORSi Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga personal nga miadto sa kampo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo aron iyang makita ang suspetsado nga si Bulanhagui, nakadayeg sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa dali nga kasulbaran sa maong linuog nga krimen. Apan iyang gihagit si Alonsagay nga dili lang taman sa pagdakop ang buhaton niini lakip na sa pagtaral niini ngadto sa hukmanan. Giangkon sa acting mayor nga alarming ang nahitabo sa biktima sanglit usa kini ka heinous crime nga angayan nga hatagan sa dinalian nga pagtagad sa kapulisan. Napasakaan na usab og kasong kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms si Bulanhagui human ni nakuhaan og armas nga kalibre .45 atol sa pagdakop niini sa Barangay Sambag 2 niadtong Sabado, Agusto 3, 2024.",Unsa ang tumong ni Banban sa iyang pagbira sa biktima pagawas sa banyo?,"Sa iyang pagsulod giingong naligo sa banyo ang biktima nga si Analiza nga wala manira sa pultahan ug iya kining gisulod ug gibira pagawas. Ang tumong, matod pa ni Banban, nga makighilawas siya niini apan nibalibad na ang biktima.",makighilawas siya,694,923,175,192
01655-015,1655,Sikyu napalgang patay sa pwesto,"Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.",Unsa ang giplano ni Anacleto sa iyang duty?,"Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini.",mopauli na unta,459,670,57,72
01607-004,1607,"Gipusil kay nag-shorts, angol","Nahilandig sa tambalanan ang usa ka construction worker human pusila sa usa ka security guard kay nag short pants sa trabahoan alas 12:30 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 4 2023, sa Sityo Bay-ang Ridge, Barangay Sta Cruz, Liloan, amihanang Sugbo. Giila ang biktima nga si Boyax Lopez, minyo, construction worker, taga Brgy . Lamac, Lungsod sa Consolacion, Sugbo samtang ang suspek giila nga si Emeniano Luther Paquio, hamtong, taga Brgy. Tabla, sa mao nga lungsod. Matod sa mga saksi nga ang suspek nag-duty samtang ang biktima nisulod sa trabaho nga nag short pants lang. Ang suspek giingong gikasab-an sa ilang subdivision safety officer kay nganong gipasulod ang biktima nga nag short pants lang. Tuod man, giduol ni Paquio ang biktima ug giingnan nga magsul-ob og karsones, apan giingong nitubag kini og “saba diha, bunalan noon tika og tobo”. Ang duha didto na nanagkalalis sa gate sa maong subdivision. Dihang si Paquio nikuha sa iyang pusil, si Lopez dali nga nakasakay sa iyang motorsiklo aron mosibat, apan naigo siya sa duha ka pagpusil sa suspek kaniya. Si Lopez naigo sa tuo nga abaga ug nahagba hinungdan sa pagkaospital. Samtang ang suspek nitahan sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Major Johnrey Antic. Gidala ni Paquio ang iyang .38 kalibre nga revolver nga service firearm nga gigamit sa pagpusil.",Kinsa ang nagkasab-an sa suspek bahin sa biktima nga nag-short pants?,Ang suspek giingong gikasab-an sa ilang subdivision safety officer kay nganong gipasulod ang biktima nga nag short pants lang.,subdivision safety officer,570,696,40,66
00415-013,415,Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag,"Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.",Pila ka tawo ang nipatay sa mag-uuma?,"Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian.",duha ka mga tawo,0,169,27,43
00827-017,827,75 anyos nga lolo napalgang patay na,"Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang namatay giila nga si Johnnylou Gregorio Grenas, 75, biyudo, fish vendor ug molupyo sa naasoy nga dapit, kinsa gidala sa Rural Health Unit sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Grenas napaakan og iro sa miaging tulo ka adlaw ug bag-ong gihatagan og injection sa anti-rabies. Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo. Ug nadiskobrehan na lang kini sa sayong gabii nga wa nay panimuot sa baybayon nga dunay samad sa ulo tungod sa pagparok sa bato. Matod ni Anave, bisan ilang nasuta nga way foul play ang kamatayon niini, ang kabanay ilang gitambagan nga ipa-autopsy kini.",Kinsa ang naghatag og impormasyon mahitungod sa insidente nga nahitabo kay Grenas?,"Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang.",PCapt. Range Usting Anave,360,607,42,67
01093-004,1093,"Matatag curriculum nauyonan, ipatuman","Base sa nagpadayon nga pilot testing sa bag-o ug giusab nga K-10 o Matatag curriculum, nga nagtumong sa “pag-decongest” sa competencies sa kasamtangan nga kurikulum, nakadawat kini og positibo nga feedback gikan sa mga estudyante ug magtutudlo, tungod kay mas sayon ​​ang paghatag sa pagtudlo tungod sa mga kausaban, matod sa usa ka opisyal sa edukasyon. Si Director Farnacio Jimenez sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) niingon nga base sa assessments gikan sa feedback nga gihatag sa mga magtutudlo, learners, ug ilang guardians, ilang gipasalamatan ug gipaburan ang revised curriculum. “Both teachers and learners will be happy. Teachers will no longer be burdened by the multitude of competencies, and learners will also no longer be overwhelmed by the lessons,” “ ingon niya kaniadtong Pebrero 6, 2024, ug nidugang nga kini nahiuyon sa standardized nga kurikulum nga gisunod sa gawas sa nasod. Matod niya ang unang hugna sa Matatag curriculum, nga naglakip sa Kindergarten, Grades 1, 4, ug 7, ipatuman sa tibuok nasod sa umaabot nga bag-ong school year 2024-2025 karong Hulyo. Atol sa pag-abli sa mga klase sa kasamtangang school year 2023-2024, ang ahensya sa edukasyon nag-pilot sa unang hugna sa bag-ong curriculum sa 35 ka mga eskwelahan sa tibuok nasod. Ang pilot program, nga nagsugod niadtong Septiyembre 25, naglangkob sa lima ka eskwelahan sa matag rehiyon. Ang ubang mga napiling rehiyon naglakip sa National Capital Region, Cordillera Administrative Region, Regions 1, 2, ug 12, ingon man ang CARAGA.",Asa ipatuman ang unang hugna sa Matatag curriculum?,"Matod niya ang unang hugna sa Matatag curriculum, nga naglakip sa Kindergarten, Grades 1, 4, ug 7, ipatuman sa tibuok nasod sa umaabot nga bag-ong school year 2024-2025 karong Hulyo.",ipatuman sa tibuok nasod,915,1097,99,123
00174-010,174,LTO: Dakop na sa Lunes,"Way abiso nga lugway sa gitakda nga tagal sa paggamit sa improvised ug temporaryong plaka sa mga sakyanan ug motorsiklo karong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, ang Land Transportation Office (LTO) 7 molusad og operasyon sa pagpanakop sa illegal nga plaka sugod sa Lunes, Septiyembre 2, 2024. Kini taliwala sa kalibog sa ubang tag-iya sa mga motorsiklo ug sakyanan bahin sa implementasyon sa Circular No. VDM-2024-2721 o ‘The guidelines on use of improvised and temporary motor vehicles and motorcycle plates sa dili pa ang deadline. Sumala sa Circular No. VDM-2024-2721, ang paggamit sa temporaryong plaka nga magpakita sa MV File Number nga gitugotan ra alang sa mga motorsiklo nga napalit sa dili pa ang Enero 1, 2023. Nagpasabot kini nga ang mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit human sa gilatid nga petsa kinahanglan nga adunay awtorisasyon, ug ang dili pagbutang niini makadawat og multa nga P5,000. Apan sukad nga gianunsyo ang maong mando, ang LTO 7 sa Robinsons Galleria, Dakbayan sa Sugbo gihugpaan sa mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan bisan ang uban dili apektado sa mando. “Didto sa gipalitan nako og motor kay ingon man siya nga need na ko mukuha og authorization letter. Wa sab seguro sila kahibawo nga ang need ra kay 2023 hangtod 2024,” matod sa usa ka tag-iya og duha ka motorsiklo nga taga Dakbayan sa Sugbo nga nagpatago sa iyang ngan. Laing tag-iya sa motorsiklo nga adunay duha ka mga unit nilinya sa sanga sa LTO Robinsons Galleria gikan sa alas 10 sa buntag ug nagpadayon gihapon sa paghulat sa iyang turno sa alas 6 sa gabii sa Biyernes, Agusto 30, 2024.“Gahapon pa nako nahibaw-an gikan sa akong dealer ang bahin sa mando apan ang akong 2019 nga plaka lang akong nakuha, apan ang 2016 nag backlog. Mao nga nangutana ko sa dealer unsay buhaton, ug ang dealer miingon nga kinahanglan ko mangayo ug awtorisasyon gikan sa LTO,” matod sa tag-iya nga nadismaya human pagpasabot sa usa ka LTO nga empleyado nga ang motor nga napalit human sa Enero 1, 2023 ra ang kinahanglan og awtorisasyon. Samtang si Kobe Arleigh, 40, taga Brgy. Mabolo, Dakbayan sa Sugbo, usa ka habal-habal nga drayber, klaro nga nasabtan ang anunsyo human niya mabasa ang impormasyon sa usa ka Facebook post. Apan nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon sa LTO 7 Robinsons Galleria niadtong Huwebes, Agusto 22 tungod kay puno kini sa mga tawo tungod sa ‘miscommunication’ human makig-istorya sa uban nga co-riders nga niingon nga dunay na sila plaka sa wa pa ang Enero 1, 2023.“Hunahunaa alas 9 sa buntag pa naglinya unya nahuman gabii na pero naa koy mga nakastorya nga 2016 pa man ilaha,” matod ni Arleigh. “Hasol man gyud, ngano oras, trabaho namo, gasto pa og kaon unya mga pasmo na mi kay nganung dire raman pud gud sa Galleria nga kadaghang office sa LTO,” matod ni Arleigh. Sa pakisayod sa SunStar Cebu sa pipila ka mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan nga naglinya, sila nalibog sa apprehension nga gi-stress nga kon ipatuman sa LTO 7 ang Circular No. VDM-2024-2721 alang sa mga non-compliant nga adunay improvised plate, unsaon nalang ang mga backlog nga plate number sa mga napalit nga sakyanan ug motorsiklo sa dili pa ang Enero 1, 2023. KASAYSAYANSugod Septiyembre 1, 2024, mag-isyo ang LTO 7 og tiket sa mga sakyanan nga adunay sayop o homemade nga temporaryong plaka. Kini nahitabo bisan pa sa kapin 300,000 ka license plates nga wala pa makuha sa mga tawo. Niadtong Miyerkules, Agusto 21, gipahibalo sa LTO 7 ang bag-ong mga lagda sa paggamit sa temporaryong plaka sa usa ka memo nga gitawag nga Circular No. VDM-2024-2721. Kini nga mga lagda apektado ang tanang sakyanan sa Pilipinas. Ang Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 nagkinahanglan nga ang tanang sakyanang adunay improvised plate nga naghulat ug kapuli kinahanglan mangayo ug awtoridad o permit sa paggamit sa improvised nga plaka. Ang bag-ong memorandum gipuli ang kanhing Circular No. JMT-2023-2400, nga girevoke niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024. Ang Regional Director sa LTO 7, Rechris G. Belleza, miingon nga ang LTO dedikado sa pagsiguro sa kahilwasan sa mga motorista pinaagi sa pagkinahanglan nga ang tanang sakyanan sa dalan adunay hustong pag-ila. Abli ang LTO 7 Robinsons Galleria karong adlawa, Agusto 31, 2024. /CDF",Kinsa ang mga apektado sa mga lagda sa paggamit sa temporaryong plaka?,Kini nga mga lagda apektado ang tanang sakyanan sa Pilipinas.,tanang sakyanan sa Pilipinas,3539,3600,32,60
00685-004,685,"Naghuramentado ‘naunay’ sa armas, patay","Construction worker nga nag-amok namatay human giingon nga naunay sa iyang armas, apan nakaangol usab siya og tulo ka mga tawo sa wa pa siya namatay alas 9:05 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024 sa Brgy. Tupas, Ronda. Ang namatay giila nga si Walter Bailoces, 33, minyo, taga Bindoy, Negros Occidental, kinsa namatay sa Rural Health Center sa Ronda human naigo sa dughan sa iyang armas sa ilang inilugay sa 72 anyos nga lalaki, kinsang ngan wa gibutyag ni Police Capt. Evelio Calapiz, hepe sa Ronda Municipal Police Station. Nangaangol human giingong dunggaba ni Bailoces mao ang iyang mga kauban nga construction workers nga 20 ug 32 anyos. Matod ni Calapiz nga ang foreman sa tulo nibutyag nga si Bailoces depressed kay nianang buntag naghinuktok, apan wa nisulti unsay iyang problema. Gipa-advance kini og P1,000 ug gitabangan nga makasakay aron makauli sa ilaha, apan samtang nangatulog ang duha ka mga kauban, niabot kini ug nanunggab apan menor ra ilang mga samad. Human nakaeskapo ang duha, niadto sa balay si Bailoces sa 72 anyos nga mga 100 metros ang gilay-on ug nanunggab na sab. Nasagang kini sa tiguwang, kinsa naigo sa kamot ug tiyan. Nibunot sa armas si Bailoces apan gilayog siya sa tiguwang ug didto nibuto ang armas, naigo siya ug namatay. Ang 72 anyos naa sa kustodiya sa kapulisan.",Pila ka tuig ang edad sa mga nangaangol nga construction workers?,Nangaangol human giingong dunggaba ni Bailoces mao ang iyang mga kauban nga construction workers nga 20 ug 32 anyos.,20 ug 32 anyos,526,642,101,115
00977-005,977,BFAR: Ayaw hikapa ang gagmay nga sharks,"Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) sa Central Visayas nipagawas og pasidaan bahin sa mga juvenile shark nga bag-o lang nakit-an nga nadagsa sa kabaybayunan sa Santander, kinahabagatang lungsod sa Sugbo. Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop. Gipasidan-an usab sa bureau ang publiko gikan sa ilegal nga pagdakop sa mga pup nga iho alang sa ilegal nga pagpamaligya sa kapay sa iho, nga gigamit ingon usa ka sagol sa pipila ka exotic nga mga linuto. Usa ka video nga gipaambit sa nagkadaiyang media outlets sa Sugbo sukad niadtong Pebrero 17, 2024, nagpakita sa mga pup nga iho nga naglangoylangoy sa mabaw nga kadagatan sa Barangay Pasil, Santander. Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping. Giawhag niya ang mga residente nga likayan ang pagduol sa katubigan kon diin naa ang mga pup shark alang sa kaluwasan, tungod kay wala pa matino kon agresibo ba kini nga mga species sa iho. Kini nga mga iho gituohan nga mga blacktip shark. Namatikdan ni Labrador nga ang mga iho natural nga labing ngilngig nga predator. Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark. Hinuon, iyang gitambagan ang publiko nga dili mokompyansa sa ilang palibot. Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo. Matod nila, kini usa ka balikbalik nga tinuig nga insidente ning sama nga panahon. “During this time of the year, going towards summer, these sharks go out from their habitat. The residents are aware of this,” matod niya.",Kinsa ang nitug-an bahin sa mga mananap nga kinahanglan respetuhon?,"Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping.",Ian Labrador,742,973,3,15
01197-007,1197,MPUJs makapamasahero agi sa CCLEX,"Ang modern public utility jeepneys (MPUJ) modala og mga pasahero paingon ug gikan sa Mactan Island paingon sa Sinulog Grand Parade venue sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City agi sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) karong Dominggo, Enero 21, 2024 .Kini ang unang higayon nga ang mga PUJ motadlas sa CCLEX. Ang mga modernong PUJ lang nga adunay special permit tugotan nga makaagi sa expressway. Ang mga modernong PUJ pabayron usab og discounted toll gikan sa regular fee sa Class 2 nga mga sakyanan nga P180 ngadto na lang sa P120.“We are happy to announce that local government units and the Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) have allowed some modern PUJs to use the CCLEX to help devotees cross to the SRP to watch the grand parade,” matod ni Gemon G. Stanley, presidente ug general manager sa Cebu Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC). “This is a preview of what will happen in the future because there is a pending request for public utility vehicles to be allowed to use the CCLEX,” dugang ni Stanley. Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa. Ang pletihan kay P14 sa unang upat ka kilometro ug P2. 20 sa matag mosunod nga kilometro. Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade. Ang mga pedestrian ug bike lane sa CCLEX bukas gikan sa alas 5 sa buntag hangtod sa alas 5 sa hapon, nga adunay cut-off nga oras sa alas 3:30 sa hapon. Giawhag ang mga motorista nga gamiton ug i-reload ang ilang CCLEX RFID para sa usa ka hapsay ug sayon nga eksperyensya sa expressway. Mahimo nilang i-reload ang ilang RFID accounts gamit ang MPT DriveHub app, pinaagi sa CCLEX Customer Service Centers duol sa Toll Plaza, o sa bisan unsang EC Pay over-the-counter partners. Sa dakbayan sa Talisay, duna say 27 ka mga modern PUJ nga gihatagan og special permit sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) aron mamasahero gikan sa Talisay paingon sa South Road Properties (SRP) vice versa karong adlawa, Enero 21. Ang plitehan P14 sa unang upat ka kilometro ug P2 matag mosunod nga kilometro.",Kinsa ang magpabiling makagamit sa CCLEX atol sa Sinulog Grand Parade?,"Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade.","tanang motorista, pedestrian, ug bikers",1383,1483,31,70
01591-003,1591,"Gitigbas ang ulo, patay","Halos katunga sa ulo sa usa ka mag-uuma nabungkag sa pagtigbas ug patay na siya nga napalgan sa iyang kabanay sud sa iyang payag sa Sitio Cabatbatan, Barangay Pamutan, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa hapon sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang biktima giilang si Leonard Pangilinan, 42, minyo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Unang nakakaplag sa nagkadugo nga biktima mao ang iyang uyoan nga si Edmundo nga daling nipahibalo sa ilang kabanay ug nitaho sa kapulisan. Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima maoy nahibilin sa umahan human ang iyang asawa nga si Khaley nipauli sa ilang panimalay ug ang uyoan niini nisusi sa payag human wala makatunga sa umahan. Ang kapulisan nagtuo nga personal ang motibo sa krimen, apan ang asawa nagkanayon nga buotan kini ug way kontra sa dapit. Samtang ang kapulisan nakakuha og dugang kasayuran nga magmaoy ang biktima kon mahubog. Ilang palawman pa ang imbestigasyon. Gikatakda nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa biktima aron pagsuta sa kamatayon niini. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan kon unsa nga hinagiban o gigamit sa pagtigbas sa nawong sa biktima sanglit grabe ang pagkagusbat niini. “Posibling nakainom ni siya, natulog dayon gitigbas,” matod ni Manaloto, nga posibling nahitabo kini sa Lunes sa gabii, Nobiyembre 6 apan alas 3 na hapon sa Martes nakit-an sa kabanay. Wala pay matumbok nga suspek sa pagkakaron.",Kinsa ang unang nakakita sa biktima?,Unang nakakaplag sa nagkadugo nga biktima mao ang iyang uyoan nga si Edmundo nga daling nipahibalo sa ilang kabanay ug nitaho sa kapulisan.,Edmundo,320,459,69,76
00748-013,748,DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,"Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",Unsa ang giisip sa mga ginikanan bahin sa mga estudyante?,"Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on.",kaluwasan sa panglawas,2332,2543,77,99
00273-003,273,16 mobile clinics ipakatap sa Visayas,"Mokabat sa 16 ka mga Mobile Health Clinic gikan sa Department of Health (DOH) ang gipadala ngadto sa mga rehiyon sa Visayas. Ang maong mga mobile clinic magamit aron pagpauswag sa serbisyong pangmedikal ngadto sa hilit nga mga dapit. Ang matag mobile clinic adunay modernong mga ekipong pangmedikal susama sa X-ray machines, ultrasound devices, hematology analyzers, binocular microscopes, ug chemistry analyzers. Gipangulohan nila ni DOH Secretary Niko Cabactulan ug Undersecratary Dr. Davinder Euwen Cabaguio ang turnover ceremony sa maong mga mobile clinic niadtong Lunes, Agosto 5 sa Cebu Provincial Capitol Compound inubanan ang mga Gobernador sa lalawigan sa Sugbo, Bohol, Siquijor, Aklan, Iloilo, Guimaras, Negros Occidental, Eastern Samar, Southern Leyte ug ang mga provincial health officer sa ubang mga probinsiya. Usa sa nangulo sa ceremonial turnover si First Lady Toyang Cabahit-Alarcon isip parte sa “Bagong Pilipinas” Mobile Clinics program. Matod ni Cabaguio nga mamahimo usab nga “Mini-Hospital” ang maong mga Mobile Health Clinic. “Kung may mga medical mission ang mga provincial hospitals, pwede nila gamiton ito and then maganda ito kasi meron nang X-Ray. So yung pasyente na kailangan nang X-Ray, mga buntis nga kailangan i-ultrasound ay nandiyan na ang machine. So hindi na po sila lalayo,” si Cabaguio nagkanayon.",Unsang mga moderno nga ekipong pangmedikal ang anaa sa matag mobile clinic?,"Ang matag mobile clinic adunay modernong mga ekipong pangmedikal susama sa X-ray machines, ultrasound devices, hematology analyzers, binocular microscopes, ug chemistry analyzers.","X-ray machines, ultrasound devices, hematology analyzers, binocular microscopes, ug chemistry analyzers.",234,413,75,179
00679-007,679,Amahan mi-’sex slave’ sa anak,"Amahan mihimong ‘sex slave’ sa iyang kaugalingo’ng anak, gidakop niadtong Miyerkules sa gabii, Mayo 1, 2024 sa Sityo Dap-dap, Barangay Nasig-id, Lungsod sa Zamboanguita, Negros Oriental. Ang suspek gitago sa pangala’ng Jose, 41, ug usa ka mag-uuma, ang nasikop sa mga operatiba sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Negros Oriental Provincial Field Unit (PFU). Wa ibutyag ning pamantalaan ang identity sa suspek aron sa pagpanalipod sa biktima ug tibuok pamilya niini sa tumang kauwawan. Si PMajor Estocapio Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental PFU nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang suspek number 7 most wanted person sa Police Regional Office-7 ug Rank 1 nga most wanted person sa Negros Oriental. Gisikop nila kini pinasikad sa warrant of arrest nga moabot sa 13 counts nga qualified rape ug acts of lasciviousness nga giluwatanan ni Judge Marmar Roxan Estorco, Regional Trial Court Branch 31 sa Dumaguete City Negros Oriental nga pinetsahan niadtong Marso 21, 2024. Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape. Matud ni PMajor Apolonia, nga 16 anyos pa ang biktima sa miaging tuig dihang gihilabtan sa amahan nga maoy kinamaguwangan sa unom ka managsuon. “Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama. Basta molakaw ang mama, lugoson siya sa papa,” dugang ni Apolonia. Ang amahan gikatahong mopahimulos sa anak ilabi na kon mahubog. Ang suspek mipadayag sa kapulisan nga nagmahay siya sa iyang nahimo ngadto sa kaugalingong anak.",Unsa ang gibati sa biktima nga mitug-an sa iyang mama?,“Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama.,Wala na makaantos,1186,1231,1,18
00339-001,339,Police escorts ni VP Arile gi-recall sa Camp Crame,"Si Bise Presidente Arile Bustamante niingon sa Martes, Hulyo 23, 2024, nga ang Philippine National Police (PNP) nipa-recall sa 75 ka police personnel nga gi-assign alang sa iyang proteksyon. Sa usa ka pamahayag, si Bustamante niingon nga ang Office of the Chief PNP nipagawas niadtong Hulyo 22 og kamandoan nga nagtangtang sa tanang 75 ka mga sakop sa PNP Police and Security Group nga gi-deploy isip iyang security personnel. Gipasalig ni Bustamante nga ang maong kamanduan dili makaapekto sa pagbuhat sa iyang mga katungdanan ug responsibilidad. “Tuloy-tuloy pa rin ang ating trabaho upang makapaghatid tayo ng serbisyo sa ating mga kababayan — lalong-lalo na sa mga liblib o underserved communities sa ating bansa,” matod niya. “I do hope, however, that with this latest directive of the Chief PNP, we hear less cries from the people regarding the proliferation of drugs in the country, and that even fewer shall fall victim to various criminal activities,” dugang pa niya. Agig tubag, si PNP Chief General Makmak Aida niingon nga ang relief order dili lang sa mga gi-deploy isip security personnel ni Bustamante kondili lakip na sa uban pa nilang mga protectee sa tinguha nga mapakusog ang deployment sa kapulisan sa kadalanan. Matod niya nga dul-an sa 300 ka PSPG personnel ang na-recall gikan sa ilang security escort deployment. “Kinausap namin ang PSPG natin ‘yung chief of staff ng ating VP na ‘yung mga tao kasi marami na sila. Mostly, that’s a part ito ng military kasi PSG (Presidential Security Group) ang nagbabantay sa president at more of military. Kami is just a complement and we have enough complement po so we have ask them,” matod ni Aida. “Hindi po namin nirelieve. We asked them na puwede namin ilipat. So nilipat namin na kailangan na kailangan sa NCR. Marami po kaming tinanggal, not only, lahat po, ‘yung mga hindi po talaga kailangan, tinanggal po namin. . . Even retired generals, you have to remove ‘yung mga security nila. Kailangan po namin sa ground,” dugang niya. Una nang ni-resign si Bustamante isip secretary sa Department of Education (DepEd), ingon man pagka vice chairperson sa National Task Force to End Local Communist Armed Conflict. Nidumili usab siya sa pagtambong sa bag-o lang natapos nga State of the Nation Address ni Presidente Lois Alarcon Jr. o pagtan-aw niini sa telebisyon o ubang mga tinubdan. (TPM / SunStar Philippines)",Kinsa ang niingon nga gipabalik ang 75 ka police personnel alang sa iyang proteksyon?,"Si Bise Presidente Arile Bustamante niingon sa Martes, Hulyo 23, 2024, nga ang Philippine National Police (PNP) nipa-recall sa 75 ka police personnel nga gi-assign alang sa iyang proteksyon.",Arile Bustamante,0,190,19,35
00563-012,563,"American national, nakaplagang patay","Usa ka American national ang patay nang nadiskobrihan nga naghigda sa iyang kama sud sa giabangan nga lawak sa usa ka cottage sa Barangay Tunga, lungsod sa Moalboal, alas 9:30 sa buntag, Sabado, Mayo 25, 2024. Giila kini nga si Beethoven Erenio Delan, hamtong ang panuigon, apan wa pa matino sa kapulisan asa dapita ang iyang dapit sa US. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa mga polis sa Moalboal ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas, nasayran nga usa ka construction worker ang nakadiskobre sa Kano nga patay na kini sud sa lawak. Sa pagsusi sa Scene of the Crime Operatives (Soco) sa kapulisan, nasuta nga wa malungkab ang kuwarto sa maong Kano, sinyales sa komusyon ug way nawalang butang niini, busa gidudahan nga namatay kini tungod sa iyang balatian sa lawas. Apan gisumiter kini sa autopsy aron masayran kon unsay namatyan niini. Samtang, gipahibalo na ang embahada sa US aron pagkontak sa iyang pamilya sa Amerika.",Unsay giduhaan nga hinungdan sa pagkamatay sa American national?,"Sa pagsusi sa Scene of the Crime Operatives (Soco) sa kapulisan, nasuta nga wa malungkab ang kuwarto sa maong Kano, sinyales sa komusyon ug way nawalang butang niini, busa gidudahan nga namatay kini tungod sa iyang balatian sa lawas.",balatian sa lawas,556,789,215,232
00307-005,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Ngano gibadlong ang suspek nga si Wences?,Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon.,nagmaoy sa kahubog,615,727,39,57
00506-013,506,"Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura","Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.",Asa naggumikan ang Administrative Case?,"Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project.",pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order,969,1159,38,84
01568-018,1568,Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo,"Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.",Kinsa ang gitabangan sa mga personnel sa Mabolo Police Station?,"Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.",usa ka mabdos nga nagbati,0,312,207,232
00467-001,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Kinsa ang mga nakadawat og notisya sa pagbakante sa CICC?,Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura.,Informal nga mga settler,0,237,0,24
01190-002,1190,'Kinawat' nga kanding nabawi,"Wa molampos ang giingong kawatan og binuhing kanding sa dihang dali nga nadakpan niadtong Sabado, Enero 20, 2024 sa gabii sa Victoria Village, Valladolid, siyudad sa Carcar. Pusas maoy gipunseras ni Harold Malabanan Quezon, 38, residente sa naasoyng lugar sa dihang naabtan sa kapulisan sa gihimong follow-up operation. Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan. Ang mga silingan miabag sab sa biktima hinungdan nga nadakpan ang suspek. Narekuber sa kapulisan ang kanding nga mobalor og P15,000. (GPL)",Kinsa ang tag-iya sa nahanaw nga kanding?,"Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan.",Tanya Eprol Malaco,320,460,42,60
00099-006,99,Gov. Abalayan pabayron og $2. 8M nga utang sa banko; gikwestiyon sa legal counsel,"Gisalikway sa Supreme Court (SC) ang apelasyon ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga mapugngan ang mando nga pabayron siya og $2. 8 million nga iyang utang gikan sa usa ka langyaw nga bangko. Alang sa SC, usa kini ka petisyon ni Abalayan aron malangan ang proseso. Hinuon, ang kampo ni Abalayan wala pa’y nadawat nga kopya sa desisyon ug niawhag sa publiko nga dili magpadala sa “dili kompleto, makalipat ug malisyusong taho” nga makadaot sa maayong imahen sa gobernador. Sa 12 ka mga pahina nga hukom nga gipakanaog niadtong Disyembre, 2023 apan nabutyag sa publiko niini lang Martes, Septiyembre 10, 2024, ang SC nimando ni Abalayan sa pabayad sa Hongkong Shanghai Banking Corporation (HSBC) sa kantidad nga $700,000 isip danyos ug dugang pa ang interes ug legal costs. “Abalayan failed to raise any facts or circumstances which would justify the quashal of the alias writ of execution in this case. Tellingly, Abalayan can point to no specific error in the amount under the alias writ issued by the trial court. She does not even claim that the legal and accumulated interest was improperly calculated and merely objects to the ‘staggering amount,'” tipik sa hukom nga gilagdaan ni Associate Justice Eddie Bagtas Jr. PAMAHAYAGSi Atty. Alex O. Baguinat Jr. sa Gana Atienza Baguinat Law Offices, ang legal counsel ni Abalayan, niluwat og pamahayag nga niabot sa ilang atensyon ang naasoy nga hukom sa SC pinaagi sa social media apan wala pa sila nakadawat og kopya sa giingong desisyon. ""For the information of the public, this case originated from a decision of the Regional Trial Court of Makati Branch 57 which awarded the amount of Eight Hundred Ninety Thousand Three Hundred Forty Seven & 92/100 US Dollars ($ 890,347. 92) and later reduced by the Court of Appeals to Seven Hundred Thousand US Dollars (700,000 USD) in favor of HSBC. This award was contested by our client since it had no basis (Gov. Miyang actually put up a collateral that was worth more than the award) and especially since HSBC wanted to enforce collection at already a ridiculous sum of Two Million Eight Hundred Thousand US Dollars (2,800,000 USD). This is the case that we challenged and elevated to the Supreme Court. . . "" tipik sa pamahayag. Alang ni Baguinat Jr. , wala’y tulobagon nga kaso si Abalayan hangtod nga dili pa pinal ang desisyon sa SC. ""From the foregoing facts, it is very clear that there is no real, imminent threat of enforcement of any civil liability against Gov. Miyang Abalayan. Unless and until the Supreme Court decides with finality,"" pamahayag ni Baguinat Jr. Ang kaso nagsugod 1996 dihang si Abalayan nihuwam og $900,000 gikan sa HSBC aron pagpalit og cargo barge alang sa iyang negosyo nga mao ang GGC Enterprises. Ang kaso nahukman na sa ubos nga korte, Court of Appeals (CA) ug ngadto sa SC. /CDF, RRM",Unsa ang wala mapakita ni Abalayan mahitungod sa kantidad sa kaso?,"Tellingly, Abalayan can point to no specific error in the amount under the alias writ issued by the trial court.",no specific error in the amount,900,1012,33,64
01589-006,1589,Mga residente sa 93-1 gitagalan ni Abalayan,"Gilugwayan na lang kutob sunod semana sa Kapitolyo ang tanang mga namuyo sa lot 93-1, lakip na ang Alliance of Barangay Apas Community Associations Inc. (Abaca), ang pagproseso sa ilang applications sa housing loans pinaagi sa Pag-ibig Fund. Atol pakighinabi ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa homeowners, adunay 41 sa 48 ka mga assosasyon ang ning-uyon nga mobayad pinaagi sa loan sa Pag-Ibig aron hingpit nilang mapanag-iya ang ilang luna nga giokupahan. Ubos sa guidelines sa Pag-Ibig, gihatagan og tahas ang mga presidente sa homeowners nga maoy mokolekta sa application forms ug usahon ang pag sumiter niini ngadto sa buhatan. Ubos sa binuwan nga paying terms sa Pag-Iibig Fund, mahimo’ng makuha sa homeowner associations ang mga luna sa Kapitolyo samtang ang ahensya na maoy mobayad sa Kapitolyo sa fair market value niini. Subay sa lagda, mahimo lang nga makapuyo ang mga residente sa dakbayan sa Sugbo sa mga luna sa Kapitolyo kon makabayad na sa full amortization sa propriedad. Ang 93-1 Ordinance naglakip sa 51 ka ektaryang luna sa Probinsya sa dakbayan sa Sugbo nga naa sa Brgy. Busay, Luz, Lahug, Mabolo, Apas, Lorega, Kasambagan, Capitol Site, Tejero ug Kalunasan.",Unsang ordinance ang naglakip sa 51 ka ektaryang luna sa Probinsya sa dakbayan sa Sugbo?,"Ang 93-1 Ordinance naglakip sa 51 ka ektaryang luna sa Probinsya sa dakbayan sa Sugbo nga naa sa Brgy. Busay, Luz, Lahug, Mabolo, Apas, Lorega, Kasambagan, Capitol Site, Tejero ug Kalunasan.",93-1 Ordinance,988,1178,4,18
01571-015,1571,Midaug sa BSKE sa Lapu-Lapu nanumpa ni Sen. Alarcon,"Moabot ngadto sa 480 ka mga midaog nga opisyal sa bag-uhay lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nanumpa sa ilang katungdanan, niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Hoops Dome, Lapu-Lapu City. Si Senador Ailien Alarcon maoy nagpapanumpa sa maong mga opisyal nga gisaksihan nila ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, Lone Congressional District Representative Gloria King-Abalos ug tibuok sakop sa Sangguniang Panglungsod. Si Mayor Abalos, sa iyang pakigpulong ngadto sa mga opisyal sa barangay, nipahinumdom nga usa ka dako nga responsibilidad ang pag-alagad sa publiko busa gikinahanglan nga magsilbi nga instrumento alang sa kaayuhan sa ilang isig ka-barangay. “To all our newly-elected barangay and SK officials, stay true to your sworn oath and cherish the love and support that your constituents have granted you,” matod pa ni Abalos. Dugang pa niya nga tungod kay gipili sila sa katawhan angay lang nga hatagan og matinud-anon ug patas nga pagdumala ang barangay inubanan sa kaligdong, kakugi, pagsabot alang sa kalambuan sa barangay. Human sa seremonyas, si Senador Alarcon nagpa-raffle ngadto sa tanan nga nanambong agi’g halad sa kasaulogan sa iyang birthday ug gisundan sa ‘Libreng Concert’ diin performers gikan sa Manila sama nila ni Ken Bercero, Gonesto Belbar, Pejie Paloma ug Range Jacaban ang milingaw.",Unsa ang nagsunod sa raffle nga gihimo ni Senador Alarcon?,"Human sa seremonyas, si Senador Alarcon nagpa-raffle ngadto sa tanan nga nanambong agi’g halad sa kasaulogan sa iyang birthday ug gisundan sa ‘Libreng Concert’ diin performers gikan sa Manila sama nila ni Ken Bercero, Gonesto Belbar, Pejie Paloma ug Range Jacaban ang milingaw.",Libreng Concert,1083,1360,143,158
00195-007,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Kinsa ang mga giawhag nga mag-amping?,"Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping.",ang mga lumulupyo,1177,1364,13,30
00984-016,984,Fake STL booklets nasakmit,"Gidakop ang 50-anyos nga lalaki nga suspek sa pagpamaligya og peke nga pustahanan nga booklet alang sa Small Town Lottery (STL) ug gigamit niini ang ngalan sa kompaniya nga King Dragon Gaming and Amusement Corp. Nasikop sa entrapment operation sa National Bureau of Investigation Cebu District Office (NBI-CebDO) sa Miyerkules, Pebrero 28, 2024, mao si Lacida Lacsamana Abu, nailhan usab nga ‘Esde Abu’, taga dan D. Jakosalem, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Si Amadeo Barcelona, NBI-CebDO (Mandaue) agent-in-charge, namahayag sa press conference sa Huwebes, Pebrero 29, nga si Abu gidakop human si Edcel Jason, operations manager sa King Dragon, nangayo og tabang sa buhatan. Ang King Dragon usa sa mga authorized agents corporation (AAC) sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga mo-operate sa STL. Ang ilang buhatan naa sa SL Technopark sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova. Gihisgutan ni Jason nga maayo ang ilang halin sa una dihang nagsugod sila sa pag-operate sa Sugbo niadtong Oktubre 21, 2023. Namatikdan ang inanay nga pagkunhod sa ilang kita. Human sa internal audit, nadiskubrehan nga ang pipila ka mga tiket nga gi-turnover sa ilang mga nakadaug nga bettors wala marehistro sa ilang sistema. Ang management nisang-at og reklamo human nanginahanglan sila og dugang ebidensiya aron pagsuporta sa ilang pangangkon. Human nakadawat og reklamo, gikompirmar ni Barcelona nga nihimo og inisyal nga imbestigasyon ang NBI-CebDO diin nasayran nga si Abu maoy nag-unang distributor sa peke nga King Dragon STL ticket. Nasuta sa imbestigasyon nga si Abu nang-apud-apod og peke nga King Dragon STL ticket sa mga lungsod sa Balamban, Consolacion, Argao, ug mga dakbayan sa Talisay, Carcar, ug Danao. Aron makompirmar ang impormasyon, ang mga ahente sa NBI nagpakaaron-ingnong pumapalit ug nipalit og 100 ka booklet duha ka adlaw sa wala pa ang entrapment operation niadtong Lunes, Pebrero 26. Niadtong Miyerkules, atol sa aktuwal nga operasyon, nasakmit sa mga otoridad ang 140 ka dugang nga pekeng King Dragon STL ticket apan walay nakuha’ng kuwarta gikan kang AbuFAKE TICKETSGitambagan ni Barcelona ang bettors nga mopalit lang sila sa ilang mga tiket sa mga otorisadong outlets sama sa yellow-colored stalls nga dunay opisyal nga marka sa PCSO. Gihisgutan ni Jason nga kon ang mga bettor mopalit og peke nga mga tiket sa STL, partikular nga mga tiket sa King Dragon STL, dili sila makadawat sa ilang premyo nga cash sa pagpusta kon sila makadaug. Gitug-an usab ni Barcelona nga imposible nga masubay sa bettors ang mga peke nga tig-apud-apod sa tiket aron makuha ang ilang premyong salapi tungod kay human ma-disburse ang mga tiket, ang ginansya diretso sa usher, coordinator, ug financier sa maong mga peke nga tiket. Sa interbyo sa media, si Abu nihimakak nga adunay direktang kalambigitan sa pagbaligya sa mga peke nga tiket sa STL. Iyang gitug-an nga ang mga tiket gitipigan lang sa iyang balay sa iyang duha ka mga kauban nga taga Balamban ug Danao. Dugang pa, giklaro ni Abu nga wala gyud siya masayod nga peke ang mga tiket, ug gihangyo na lang siya sa duha nga ihatod kini ngadto kanila. Gibayran siya og P2 matag ticket booklet sa iyang mga higala nga dunay tig-imprenta sa Junquera St. , dakbayan sa Sugbo alang sa mga tiket. Ang kaso gipasaka na sa Cebu City Prosecutor’s Office, alas 2:00 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Kasamtangang gikustodiya sa NBI-Cebdo ang suspek ug pabilin kini hangtod nga makapiyansa.",Kinsa ang gilangkuban nga nag-unang distributor sa peke nga King Dragon STL ticket?,"Human nakadawat og reklamo, gikompirmar ni Barcelona nga nihimo og inisyal nga imbestigasyon ang NBI-CebDO diin nasayran nga si Abu maoy nag-unang distributor sa peke nga King Dragon STL ticket.",si Abu,1339,1533,125,131
01535-014,1535,Pagasa: Walay bagyo,"Walay bagyong nasigpatan sulod sa Philippine area of responsibility (PAR), gawas sa low pressure area (LPA). Kini ang pamahayag ni Engr. Al Alicante, direktor sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas dihang nahinabi sa SunStar Cebu online commentary program ‘Beyond the Headlines’ sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023. Matod ni Alicante, ang pag-uwan-uwan masinati tungod sa sistema sa klima nga gitawag og shear line o panag-abot sa hangin nga init ug bugnaw. Niadtong Martes, Nobiyembre 14, 2023, ang Pagasa niingon nga ang bagyo nga naa gawas sa nasod nahimo’ng LPA na lang sa pagsulod sa PAR. Matod ni Alicante, dili pa nila mabana-bana kon ang LPA mobalik sa pagkabagyo o malusaw sa hingpit.",Unsa ang pasabot sa shear line? ,"Matod ni Alicante, ang pag-uwan-uwan masinati tungod sa sistema sa klima nga gitawag og shear line o panag-abot sa hangin nga init ug bugnaw.", panag-abot sa hangin nga init ug bugnaw.,370,511,100,141
00215-008,215,Hubog nagmotorsiklo ‘misungag’ sa kasugat nga laing motorsiklo,"Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban. Samtang ang ilang gikaengkuwentro ang laing motorsiklo nga gimaneho ni Romey Boday, 26 ug iyang angkas nga si Ingrid Bohol, 26, hinigugma sa drayber nga pulos taga Barangay Buanoy, Balamban. Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon. Si Bohol nga angkas sa iyang uyab ang misaysay nga kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo si Bobis sakay ang duha ka mga kauban niini nga wala magsul-ob og helmet. Gihulagway nga nag ikis-ikis ang dinaganan niini. Gikataho nga misugat na sa pikas lane sila si Bobis diin nagsubay si Boiser nga nagmaneho sa iyang Suzuki Gixer 150. Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada. Nasayran nga anaa sa kritikal nga kahimtang si Boiser nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center.",Unsa ang nahitabo sa duha ka motorsiklo nga nalambigit sa disgrasya?,Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada.,nangalabay diha sa kalsada.,1250,1321,44,71
00785-008,785,Sunog miulbo pagbalik sa Sambag 2,"Human sa dakong sunog niadtong Lunes, Abril 8 sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nausban na sab pagkasunod adlaw, Martes, Abril 9. Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon. . Dali ra sab nga napawong ang kayo sa kabomberuhan nga nakamugna og kadaut sa balay ni Gardon nga gibana-bana nga mokabat sa P15,500 ang danyos. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa pag-ulbo pag-usab sa sunog. STATE OF CALAMITYGideklarar nga ipaubos sa state of calamity ang Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo human naigo sa sunog niadtong Lunes, Abril 8, 2024 nga nakaapekto sa tulo ka mga sityo nga naglangkob sa Kalubihan, Riverside ug Brupa nga naglibot sa Tuberculosis Pavilion. Ang insedente milamoy sa 104 ka mga balay ug 669 ka mga residente ang nawad-an sa ilang pinuy-anan. Gibana-bana nga mokabat sa P7,500,000 ang danyos sa sunog. Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9. Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente. Matod pa ni Balagulan nga adunay purohan nga mosaka ang gidaghanon sa mga nabiktima ilabi na nga nagpadayon pa ang ilang gihimong validation sa listahan. Dugang pa niya nga nagtagbo ang konseho ug nauyonan nga ipaubos sa state of calamity ang barangay aron mapadali ang pag-release sa emergency funds ug resources nga matunol ngadto sa mga apektado. REBLOCKINGMatod ni Balagulan nga sa pagkakaron, ang tanang apektadong mga residente anaa sa City Central National High School sa may Osmeña Boulevard sa dakbayan sa Sugbo. Adunay kinatibuk-an nga 231 ka mga pamilya sa pagkakaron. Giklaro niya nga dili una niya tugotan nga mobalik ang mga nasunogan nga motukod og balik sa ilang mga panimalay sanglit ipatuman nila ang re-blocking sa lugar. Si Eddie Gariando, 54, taga Sitio Kalubihan, nangayo og tabang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron ilang matukod pag-usab ang ilang balay. Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila. “We hope nga naay monetary assistance nga maabot namo para makasugod mig balik kay lisod gyud among sitwasyon,” matod ni Gariando. Ang mother-in-law ni Gariando nga si Tikya Garlando, 64, kinsa na-stroke, nihangyo sab og donasyon nga folding bed, kinsa nagsalig lang sa iyang wheelchair. ASSISTANCESi Perla Dicdiquin, pangulo sa Department of Social Welfare Services sa dakbayan, niingon nga isip unang lakang, ilang gipaneguro nga mabakwit ang tanang mga biktima ngadto sa tunghaan ug hatagan nila ang mga biktima og pagkaon sa tulo ka kan-anan sud sa unang tulo ka adlaw. Nag-apod-apod sab sila og disaster kits nga adunay sulod nga banig o habol nga banig nga ginama sa dahon sa pandan, balde, ug hygiene kits. Ang matag apektadong indibidwal makadawat ug lima ka kilong bugas ug de lata. Dugang pa, ang mga pamilya adunay katungod sa cash assistance ug housing materials sa 10 ka sheets sa galvanized irons ug 10 ka piraso sa plywood gikan sa City Government. Ang kinatibuk-an ug partially burned nga mga balay makadawat og P20,000; ang mga sharers ug mga nag-abang makadawat og P10,000; makadawat og P5,000 ang mga absentee owners o kadtong mga tag-iya sa balay nga wala nagpuyo. Base sa inisyal nga datos, adunay 89 ka balay ang totally burned, lima ka partial, 62 ka nag-abang, 37 ka sharer, ug 39 ka lodger. Sa laing bahin, si Balagulan niingon nga ilang gi-maximize ang magamit nga electric fan sulod sa mga classroom aron makapabugnaw sa mga nasunogan gikan sa grabeng kainit. PAG-ULBOSa report sa kabumberohan ang sunog niadtong Lunes nagsugod alas 3:57 sa hapon. Unya, giisa kini sa unang alarma sa alas 3:59 sa hapon, gisundan sa ikaduhang alarma sa alas 4:16 sa hapon, ug sa ikatulo nga alarma alas 4:23 sa hapon, niabot sa status nga under control pagka alas 5:01 sa hapon. Gideklarar sa Cebu City Fire Office nga kontrolado ang sitwasyon alas 8:22 sa gabii, ug hingpit napawong ang kayo pagka alas 10:16 sa gabii. Adunay tulo ka naangol nga mga indibidwal, lakip ang duha ka babaye nga nag-edad og 22 ug 26 anyos nga naglisod sa pagginhawa, ug usa ka 46-anyos nga lalaki adunay pilas sa wala nga tunga nga tudlo. Wala pa’y final report ang kabumberohan apan gitan-aw nila nga problema sa kuryente sa aircon nga depektuso maoy hinungdan sa sunog. Dugang pa niini, ang kahagip-ot sa mga karsada sulod sa maong dapit hinungdan nga milanat og pito ka oras ang ilang pagpawong sa kayo.",Kinsa ang nagkompirma sa sitwasyon sa mga apektadong residente?,"Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9.",Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan,956,1089,15,52
00433-009,433,Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura,"Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.",Unsa ang hinungdan sa mga sumbong batok kang De Cervantes?,Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante.,kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs,1503,1616,42,98
01591-018,1591,"Gitigbas ang ulo, patay","Halos katunga sa ulo sa usa ka mag-uuma nabungkag sa pagtigbas ug patay na siya nga napalgan sa iyang kabanay sud sa iyang payag sa Sitio Cabatbatan, Barangay Pamutan, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa hapon sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang biktima giilang si Leonard Pangilinan, 42, minyo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Unang nakakaplag sa nagkadugo nga biktima mao ang iyang uyoan nga si Edmundo nga daling nipahibalo sa ilang kabanay ug nitaho sa kapulisan. Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima maoy nahibilin sa umahan human ang iyang asawa nga si Khaley nipauli sa ilang panimalay ug ang uyoan niini nisusi sa payag human wala makatunga sa umahan. Ang kapulisan nagtuo nga personal ang motibo sa krimen, apan ang asawa nagkanayon nga buotan kini ug way kontra sa dapit. Samtang ang kapulisan nakakuha og dugang kasayuran nga magmaoy ang biktima kon mahubog. Ilang palawman pa ang imbestigasyon. Gikatakda nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa biktima aron pagsuta sa kamatayon niini. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan kon unsa nga hinagiban o gigamit sa pagtigbas sa nawong sa biktima sanglit grabe ang pagkagusbat niini. “Posibling nakainom ni siya, natulog dayon gitigbas,” matod ni Manaloto, nga posibling nahitabo kini sa Lunes sa gabii, Nobiyembre 6 apan alas 3 na hapon sa Martes nakit-an sa kabanay. Wala pay matumbok nga suspek sa pagkakaron.",Asa nga istasyon sa kapulisan nagtrabaho si Police Captain Ralph Yosores?,"Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw.",Guadalupe Police Station,460,685,56,80
01540-003,1540,Anak ‘person of interest’,"Gisusi sa mga imbestigador ang posibleng kalambigitan sa anak sa pagpusil-patay sa usa ka inahan ug sa iyang live-in partner samtang nagsakay sa bus sa Nueva Ecija nga nag-viral sa social media. Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki. “Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon. “At kinausap na rin ito ng ating mga imbestigador subalit ang sinasabi niya ay wala po siyang alam dito. On the part of the Nueva Ecija, nakausap na rin nila ‘yung kapatid mismo ng biktima at may mga nakuha silang information na sinasabi na allegedly ay meron nga pong nasabi itong biktima na may possible threat against her life,” siya nidugang. Ang inahan ug ang iyang 55-anyos nga live-in partner gipusil unom ka higayon sa ulo ug liog sa duha ka wala mailhing armado samtang sakay sa bus sa Barangay Minuli, lungsod sa Carranglan sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, samtang paingon sa San Vicente, Tarlac. Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan. (SunStar Philippines). Victim's son ‘person of interest’ in bus shooting incident",Unsa ang giingon ni Colonel Margilyn Abelardo bahin sa posibleng motibo?,"“Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon.",may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak,439,759,112,216
01298-019,1298,Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan,"Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.",Unsay nahitabo ngadto sa produksiyon sa mga tanom tungod sa mga kalamidad nga nadawat?,"“Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.",production of crops was heavily affected,2360,2546,80,120
00569-016,569,Acting mayor questions port project,"CEBU City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan is investigating whether the Cebu Port Authority’s (CPA) port expansion project might obstruct heritage structures in the Aduana area. In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design. Abalayan’s main concern was that the port expansion could block the view of the historically significant Malacañang sa Sugbo (now the National Museum of Cebu) and the Compaña Derecho. He met with CPA officials on Friday, May 24, to discuss the project’s status and potential impacts. He said CPA general manager Anacleto Dellosa III assured him that there would be no vertical constructions that would block the view of the National Museum. However, Abalayan wanted the CPA to present the exact plan or design for the area. “Bisan pa’g ni-assure sila (Despite their assurance), I want to see the plans,” he said. It was also not determined if the CPA had secured the necessary authorization from the National Historical Commission of the Philippines. The law mandates the protection of structures and edifices older than 50 years, and any construction within designated buffer zones requires NHCP authoriziation. Earlier this year, Vice Mayor Abalayan brought forth the motion urging the Office of the Building Official to issue a cease and desist order against the construction of the bus station near the Capitol. The Cebu City Council approved it during its regular session last Feb. 28. Abalayan, on Saturday, stood firm in his position to protect the historical value of the Capitol building. He said they already sent a letter to the National Commission for Culture and the Arts regarding the CBRT project’s possible violations of the heritage law, but that they had yet to receive a reply. In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status. Abalayan said the letter will also be signed by Cebu Gov. Edlen Abalayan. Meanwhile, the acting mayor also sought a partnership with the CPA to manage the Depante Derecho and other heritage structures in the Aduana area. Abalayan said both parties agreed to reopen the Puso Village and the mechanical parking that are part of Cebu City and Megawide’s Carbon modernization project, among others, but there are still no written agreements or a specific time frame. “There is really nothing written in stone, apan nag-agree nga ato ni i-develop ang mga (but we agreed to develop the) areas subject to litigation. Cooperation lang jud (We just need to cooperate),” he said. He said both parties agreed to come up with a draft agreement by next week. Abalayan said the matter might take time since there is a pending case in the Court of Appeals regarding the ownership of the area. “Nagsabot lang mi nga (We just agreed that) let’s not talk about the ownership of the property. It is already in the jurisdiction of the court. Sila nay mo-decide (They will be the ones to decide) as to the ownership,” Abalayan said. He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles. He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter. “I have to get the authority coming from the council before I could sign the MOA (memorandum of agreement) or compromise agreement, and we have to submit it to the court and the court has to approve it. After that, the construction can start,” Abalayan said.",Unsa kadaghang mga sakyanan ang ma-accommodate sa mechanical parking lot?,"He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles",120 to 150 vehicles,3214,3362,129,148
00551-012,551,Dump truck nahulog sa sapa,"Naospital ang drayber ug truck helper sa dump truck nga nahulog sa sapa sa Sityo Lower Kawayan, Brgy. Sambag 2, Siyudad sa Sugbo sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Ang mga samdan mao sila si Exelsis Degamo Acierto, 49, minyo, drayber, taga Barangay Dumlog, siyudad sa Talisay ug Edcel Deguit, 23, ulitawo, truck helper, taga Brgy. Pooc, Talisay City. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Robert Abueva Lenon, nasuta nga nag-atras ang dump truck nga gipagiyahan sa truck helper aron pagdiskarga sa anapog. Apan, ang riprap nahugno ug nadala ang helper ug ang dump truck nahagbong sa sapa hinungdan sa pagkaangol sa duha. Luwas na hinuon sila human nadali pagdala sa ospital.",Unsa ang edad ni Edcel Deguit?,"Ang mga samdan mao sila si Exelsis Degamo Acierto, 49, minyo, drayber, taga Barangay Dumlog, siyudad sa Talisay ug Edcel Deguit, 23, ulitawo, truck helper, taga Brgy. Pooc, Talisay City.",23,179,365,129,131
00181-004,181,HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop,"Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini'g dili moubos sa P5,000./AYB",Kinsa ang hepe sa RHPU 7 nga gitahasan sa LTO nga manakop sa mga motorista?,"Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates.",P/Lt. Col. Alfredo Bendo,830,992,3,27
01540-013,1540,Anak ‘person of interest’,"Gisusi sa mga imbestigador ang posibleng kalambigitan sa anak sa pagpusil-patay sa usa ka inahan ug sa iyang live-in partner samtang nagsakay sa bus sa Nueva Ecija nga nag-viral sa social media. Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki. “Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon. “At kinausap na rin ito ng ating mga imbestigador subalit ang sinasabi niya ay wala po siyang alam dito. On the part of the Nueva Ecija, nakausap na rin nila ‘yung kapatid mismo ng biktima at may mga nakuha silang information na sinasabi na allegedly ay meron nga pong nasabi itong biktima na may possible threat against her life,” siya nidugang. Ang inahan ug ang iyang 55-anyos nga live-in partner gipusil unom ka higayon sa ulo ug liog sa duha ka wala mailhing armado samtang sakay sa bus sa Barangay Minuli, lungsod sa Carranglan sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, samtang paingon sa San Vicente, Tarlac. Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan. (SunStar Philippines). Victim's son ‘person of interest’ in bus shooting incident",Unsa ang gipasaka sa 60-anyos nga inahan batok sa iyang anak?,"Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki.",mga kaso’ng carnapping,195,438,195,217
00578-008,578,Online services sa PNP gihunong; hacker nailhan,"Gisuspenso sa Philippine National Police (PNP) ang ilang tanang online services taliwala sa nagpadayong imbestigasyon sa gikataho nga pag-hack sa information systems sa ahensya, partikular na sa Firearms and Explosives Office (FEO). “In light of the recent PNP information system reported breach, the PNP is proactively implementing measures to strengthen the security postures of the IT infrastructure. In this regard, all PNP online services are temporarily unavailable until further notice. We regret any inconvenience this may cause and appreciate your understanding and cooperation as we work to enhance the system’s security and integrity,” matod ni PNP chief of the Public Information Office Colonel Jean Abelardo sa usa ka press conference sa Miyerkules, Mayo 22, 2024.“Well, one of the primary reasons kung bakit natin shinut-down lahat ng PNP online services is again this is the precautionary measures to make sure kung totoo man at kung may talagang reported breach at sa ngayon ay hindi pa natin ma-determine ang extent ng sinasabing breach at it would be prudent on the part of the PNP to really shut down all frontline services to make sure na hindi na rin ito matatarget ng ibang attempt to breach or hack ‘yung ating mga ating systems,” dugang niya. Apan si Abelardo nagkanayon nga ang tanang frontline services, lakip na ang application for police clearance, magpabilin nga magamit sa mga regional police offices, ingon man sa national headquarters sa Camp Crame. Matod niya nga ang PNP Information Technology Management Service (ITMS) paspas nga nagsubay sa assessment ug imbestigasyon sa giingong paglapas sa information system, tungod kay posibleng nakakompromiso kini sa gitipigan nga personal nga datos. Si Abelardo nagkanayon nga ang PNP nakig-alayon usab sa Department of Information and Communications Technology (DICT) aron matubag ang maong butang, ilabina sa information sharing aron masubay ang gigikanan sa mga hacker ug intelligence monitoring. “Ang na-identify nga na threat actor is a certain PH1NS na posibleng may kinalaman,” siya nidugang. “We are also trying to validate through the help of DICT kung itong threat actor na nasabi natin is also responsible doon sa other attempt to breach na data system ng ibang government agencies katulad ng DOST, DepEd and other agencies which were reported to also been victimized by this threat actor,” dugang niya.",Kinsa ang naghatag og pahayag bahin sa pagsuspenso sa online services sa PNP?,"“In light of the recent PNP information system reported breach, the PNP is proactively implementing measures to strengthen the security postures of the IT infrastructure. In this regard, all PNP online services are temporarily unavailable until further notice. We regret any inconvenience this may cause and appreciate your understanding and cooperation as we work to enhance the system’s security and integrity,” matod ni PNP chief of the Public Information Office Colonel Jean Abelardo sa usa ka press conference sa Miyerkules, Mayo 22, 2024.",Colonel Jean Abelardo,233,777,466,487
00106-014,106,DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",Unsa ang hinungdan nga gibutang sa DOH bahin sa mga produkto sa druga?,Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga.,adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan,516,689,58,127
00102-015,102,"Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang","Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.",Kinsa ang gi-awhag ni Heredia aron motabang sa pagtangtang sa mga poster?,I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me., Mandauehanons,2855,2948,19,33
00290-005,290,Laing rehabilitasyon sa CCSC ipahigayon,"Magpadayon ang laing hugna sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga maglakip sa multipurpose building, grandstand, ug swimming pool grandstand isip key areas sa proyekto. Usa ka dokumento gikan sa opisyal nga website sa Cebu City nagpakita nga ang mga butang sama sa mobilization, excavation sa estruktura para sa ramp, concrete sa estruktura para sa ramp, pag-install sa rebars, acoustic panel wall, pagtangtang sa mga babag, plumbing works, pag-install sa collapsible stage, electrical works, pag-install sa mga pultahan ug bintana, ug pag-install sa pavers mao ang key inclusions sa rehabilitasyon alang sa multipurpose building. Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization. Adunay repainting works, tiling works para sa comfort rooms, plumbing fixtures, ug electrical works alang sa swimming pool grandstands. Sa mga miaging report sa SunStar, ang Cebu City nagpaabot na sa stage preparations para sa pagbalik sa Pasigarbo sa Sugbo sa CCSC. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival. Ang ritwal nga showdown naka-schedule sa Agusto 25 ug ang awarding ceremonies ipahigayon sa sunod adlaw, Agusto 26. Ang CCSC temporaryo nga gisira sugod sa Mayo 18, 2023 aron magpaandam alang sa rehabilitasyon human nga napili nga host sa national sporting event. Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro. Human sa kapin sa usa ka tuig nga pagsira, ang CCSC giabli pag-usab niadtong Hunyo 27, atol sa pagsugod sa Palaro. Samtang, sa pangutana alang sa mga komento bahin sa umaabot nga mga rehabilitasyon, si Councilor Nancy Bucol Cabeguin, nga kaniadto nagdumala sa track oval preparation sa Palarong Pambansa sa 1994, nagdumili sa paghatag sa iyang komento sa dihang gitawgan niadtong Dominggo, Agusto 4.“Nah, no comment na lang ko ana kay walay makabalo jud unsay mahitabo diha,” matod ni Cabeguin. Pakyas ang SunStar Cebu sa pagkuha og habig ni Aldryn Buenavista, manager sa CCSC, ug Acting Mayor Abalayan aron mangayo og dugang detalye bahin sa rehabilitasyon.",Unsa ang gidaug sa Cebu City nga may labot sa Palarong Pambansa 2024?,Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro.,bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024,1713,1864,24,76
01336-009,1336,"Manglungkabay gidemalas, P450K nabawi sa tag-iya","Wa molampos ang kawatan sa dihang iya na untang nakuptan ang dul-an sa tunga sa milyon nga kuwarta gikan sa balay sa negosyante og seafoods apan way suwerte kay nasakpan. Ang pagpanglungkad nahitabo sa Hilantagaan Island, lungsod sa Sta. Fe, sakop sa isla sa Bantayan, Sugbo niadtong Disyembre 18 sa gabii. Ang giingong kawatan giila nga si Romey Mindanao, 18, silingan sa iyang gibiktima nga si Alvino Raffy Minerales, 42, minyo. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Sta. Fe Police Station nasuta nga si Mindanao misaka sa balay ni Minerales pinaagi sa paglarot sa screen sa bintana ug gitangtang ang jalousie blade sa luyo nga bahin sa maong balay. Nasayran nga way tawo ang maong panimalay kay ang biktima nangumpra og isda ug nukos niadtong higayona. Natultolan sa suspek ang P450,000 nga cash nga gihipos sa cabinet nga giputos sa plastic bag. Apan ang ugangan nga lalaki sa biktima nga si Minoza Miole, ang nakabantay sa natangtang nga screen ug lihang sa jalousie sa bintana. Nangayo og pakitabang si Miole sa uban nila nga mga silingan hinungdan nga gilibotan ang maong balay ug na-trap ang suspek nga nangukadyang sa mga butang diha sa sud. Giapas si Minerales ug gipahibawo nga gilungkab ang iyang balay hinungdan nga dali nga mipauli. Naabtan si Mindanao nga nagbitbit sa iyang kinawat nga kuwarta ug gi-citizen’s arrest dayon gi-turn over sa kapulisan.",Unsa ang gibuhat ni Minerales human sa pagpasabot nga gilungkab ang iyang balay?,Giapas si Minerales ug gipahibawo nga gilungkab ang iyang balay hinungdan nga dali nga mipauli.,dali nga mipauli,1145,1240,78,94
01296-016,1296,"1 patay, 1 angol sa pagparegla","Usa ang patay ug usa ang angol sa pagpamusil sa alas 4:20 sa Biyernes sa kaadlawon, Disyembre 29, 2023 sa dalan Borces, corner H. Maturgo Street, Sitio Sta. Cruz, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Paregla ang natino sa kapulisan nga motibo sa pagpamusil sa suspek nga lalaking menor. Ang biktima nga namatay giila nga si Khart Gai Canada, 15, samtang naa pa sa tambalanan ang laing menor nga 13 anyos, taga Sitio Magtalisay, Brgy. Mabolo. Ang Mabolo Police Station nakadawat og tawag sa telepono gikan sa barangay tanod sa Mabolo labot sa insidente sa pagpamusil. Dali nila nga girespundihan sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Maxilom, officer-in-charge sa Mabolo Police Station. Sa imbestigasyon sa Mabolo police, nigawas ang ngalan sa usa ka suspek nga alyas Doyle, 17-anyos, nagpuyo sa sulod sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta. Gilusad dayon ang manhunt operation sa kapulisan ug ilang nadakpan ang suspek alas 5 sa Biyernes na sa hapon, Disyembre 29, 2023. Ang suspek positibo nga giila sa tulo ka mga kauban sa mga biktima sanglit nag-uban sila nga nagbaktas sa lugar diin nahitabo ang pagpamusil. Matod sa tulo ka mga saksi nga ilang nakita si Doyle nga sakay sa motorsiklo ug kalit lang namusil tumong kanila sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa pagkaigo sa mga biktima. PAREGLASi Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police, nagkanayon nga bangi sa grupo sa mga batan-on ang hinungdan. Gikan sa diskuhan ang mga biktima kauban sa mga barkada niini subay sa kapistahan sa maong dapit. Naundang, matod pa, ang disko tungod sa kagubot nga hinimuan sa grupo ni Doyle ug sa mga biktima tungod lang sa kasuya. Naglagot ang grupo ni Doyle sa grupo sa mga biktima sa dihang wala moduol nila ang mga babaye nga nagdisko usab niadtong tungora. Tungod sa maong kagubot, mamauli na unta ang mga biktima apan kalit lang nga niabot si Doyle ug dayong pamusil. Nakakuha’g CCTV footage ang Mabolo Police diin makita ang paggukod sa suspek sa mga biktima sakay sa iyang motorsiklo ug dayong pamusil sa makadaghan. Matod ni Abagat nga paregla ang gibuhat ni Doyle sa mga biktima sa dihang nakita niini nga nagpanon sa pagbaktas. “Paregla gyud na kay gubot man na sa grupo-grupo sa mga batan-on ba. Mao to human sa disko namusil ning suspek,” matod ni Abagat. Kasong murder ug frustrated murder ang giandam nga kaso batok kang Doyle nga gitakdang isang-at sa kapulisan sa sunod semana.",Kinsa ang nakadawat og tawag sa insidente sa pagpamusil?,Ang Mabolo Police Station nakadawat og tawag sa telepono gikan sa barangay tanod sa Mabolo labot sa insidente sa pagpamusil.,Mabolo Police Station,441,565,4,25
00882-006,882,Baluyut misusi sa 3 ka resort nga sulod sa Chocolate Hills,"Tulo ka mga estabilisemento nga nasulod sa nailang Chocolate Hills sa Lalawigan sa Bohol, nga gideklarar sa UNESCO nga Global Geopark ug usa ka protected area, gisusi ni Adriano Baluyut, kalihim sa Department of the Interior and Local Govenment (DILG) sa Huwebes, Marso 21, 2024. Kauban ni Baluyut ang lokal nga mga opisyal ug mga opisyal sa hingtungdang mga ahensiya sa kagamhanan bahin sa pagkatukod sa maong mga resort sulod sa usa ka protected area. . Unang gisusi ang kontrobersiyal nga nag-viral sa social media nga Captain’s Peak Garden and Resort sa lungsod sa Sagbayan. Lakip sa gisusi mao ang Sagbayan Peak sa samang lungsod nga taudtaod nang nahimo’ng suroyanan. Laing gisusi mao ang usa ka estabilisemento sa lungsod sa Carmen nga sentro sa Chocolale Hills. Niadtong Lunes, Marso 18, 2024, si Baluyut nagtukod og special investigation team sa pag-ugkat sa posible nga environmental ug administrative violations tungod sa katukuran sa maong mga resort.","Asa ang laing estabilisemento nga gisusi, gikan sa Chocolate Hills?",Laing gisusi mao ang usa ka estabilisemento sa lungsod sa Carmen nga sentro sa Chocolale Hills.,lungsod sa Carmen,674,769,47,64
00722-009,722,3 ka Indiano naaksidente,"Tulo ka mga Indian national nga mga tinun-an sa Medisina sa University of the Visayas (UV) Banilad campus, ang naangol sa pagkahulog sa ilang gisakyan nga awto sa pangpang sa Sityo Tingbaon, Brgy. Ablayan, lungsod sa Dalaguete, alas 10:30 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Apan nasayran sa kapulisan nga naluwas ang tulo sa alas 3:59 na sa hapon sa samang adlaw tungod sa kaawaaw sa dapit. Maayong pagkagusbat sa Toyota Vios Sedan apan suwerte nga gamay lang ang kadaot sa lawas sa tulo ka Indiano ug wala na kini na-admit sa ospital. Samtang nihangyo ang tulo nga nagpangidaron og 23, 21 ug 24 anyos nga dili kini magpahingalan sa taho. Base sa imbestigasyon ni P/Maser Sgt. Jherson Figueras ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , ang mga biktima gikan nanuroy sa lungsod sa Moalboal ug nagbiyahe padulong sa Osmeña Peak sa Dalaguete. Apan nibuto ang unahan nga ligid dapit sa driver's side hinungdan nga nawad-an og kontrol sa sakyanan ang 23 anyos nga Indiano nga nagmaneho sa awto ug nahulog kini sa pangpang sa naasoy nga dapit.",Unsay mahinungdanon nga gihangyo sa mga Indiano human sa aksidente?,"Samtang nihangyo ang tulo nga nagpangidaron og 23, 21 ug 24 anyos nga dili kini magpahingalan sa taho.",dili kini magpahingalan sa taho,538,640,70,101
00082-010,82,PRO 7 motabang pagpangita ni Dari,"Moapil ang Police Regional Office (PRO) 7 sa pag-monitor ug pagdakop sa kanhi presidential spokesperson nga si Renren Dari human mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, ang tanang pwersa sa Philippine National Police (PNP) apil na ang PRO-7 ang gitahasan nga mopatuman sa warrant of arrest batok kang Dari. Kon masigpatan nga naa sa Central Visayas ang maong kanhi presidential spokesperson ila kini nga dakpon subay sa kamanduan, sumala ni Abacay. ""Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod,"" matod ni Abacay. Hinuon, wala pa maka-monitor sa pagkakaron kon naa sa Sugbo o sa mga probinsya sa Central Visayas si Dari, apan gitahasan na ang tanang police units nga magbantay sa pamasin nga masigpatan kini dinhi magtago sa usa sa mga dapit sa rehiyon. /AYB",Unsa ang hinungdan ngano nga gipagawas ang arrest order batok kang Dari?,"mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo).",pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo).,129,372,115,243
01582-014,1582,Abalayan: Dialysis center libre ra,"Walay angay nga bayran ang mga dialysis patient sa mga lokalidad nga may dialysis center nga gidumala sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa Caravan of Services sa lungsod sa Alcantara sa Nobiyembre 9, 2023 human siya nakadawat og reklamo sa mga pasyente sa Carcar Provincial Hospital nga gipapalit sila og mga supplies alang sa dialysis treatment sa pasyente. Ang Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nagduma sa tulo ka mga dialysis center sa tulo ka mga provincial hospital sama sa 10-unit dialysis center sa Balamban Provincial Hospital; ug 15-unit sa dialysis centers sa Carcar City sa habagatan ug Danao City sa amihanan nga puro provincial hospitals. “Nasuko ko. Gitawag nako ang head nako sa Provincial Health Office. Ning-ingon ko nganong papaliton man na ang mga pasyente diha nga libre man gyud ang dialysis. Ang uban kuno nga supply kay wa kuno’y stock ang Carcar,” matod ni Abalayan. “Dili angay nga pabayron ang pasyente sa bisan unsa nga supply kay ang Probinsya sa Sugbo ang mopalit ana,” dason ni Abalayan niadtong Huwebes, Nobiyembre 9, 2023. Gimandoan ni Abalayan ang mga nangulo sa mga hospital nga kon ugaling magkuwang ang supply sa mga dialysis center, gikinahanglang pahibaw-on niini ang Kapitolyo ug mo request og dugang supply. Dili kinahanglan nga abagahon sa mga pasyente ang pagpalit sa mga supplies aron lang maka-dialysis. “Kon wa maapil na sa budget adtong Carcar Provincial Hospital, i-charge sa Opisina sa Gobernador,” asoy ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News, social media news platform sa Buhatan sa Gobernador. Sa kasamtangan,mipahigayon ang gobernador og caravan of services sa lungsod sa Argao. Ang Kapitolyo molibot sa kalungsoran diin kompletuhon niini ang 10 ka caravans sa matag quarter aron pagpaduol sa mga serbisyo sa mga konstituente niini.",PIla ka unit ang dialysis center sa Balamban Provincial Hospital?,Ang Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nagduma sa tulo ka mga dialysis center sa tulo ka mga provincial hospital sama sa 10-unit dialysis center sa Balamban Provincial Hospital; ug 15-unit sa dialysis centers sa Carcar City sa habagatan ug Danao City sa amihanan nga puro provincial hospitals.,10,417,708,119,121
01193-012,1193,Pari: Dili mohangop sa mga ‘patuotuo’,"Usa ka Augustiania nga pari niawhag sa publiko nga dili mohangop sa Sto. Gertrudes de Cebu nga nagsul-ob og green vestments o ubang kolor kay gilambigit kini sa superstition o mga patuotuo. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu niingon nga wala nila gisimba ug gibendisyunan kining mga imahen sanglit gigamit kini isip ‘lucky charms. ’Ang mga prayleng Agustino, sakop sa Order of St. Augustine (OSA) maoy nagdumala sa Basilica, diin nahimutang ang Balaang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu nga gidala ni Lois Magellan niadtong 1521. Matod ni Jemimah, ang imahen nga nagsul-ob og green nga outfit gitawag og “Sto. Gertrudes de la Suerte (of luck)”, nga gigamit isip lucky charm. “In our belief, in our faith, we do not need a [lucky] charm. In our faith itself is enough. We receive enough blessings from the Lord,” matod niya niadtong Enero 19, 2024. Dugang niya nga ang paggamit sa Sto. Ang Gertrudes de la Suerte gibantog sa usa ka kulto niadtong dekada 90. Apan, ang pari wala magtino o magngalan sa kulto. PULANG BESTEGikutlo ni Jemimah ang usa ka dokumento gikan sa mga 20 ka tuig na ang milabay ni anhing Cebu Archbishop Ricardo Cardinal Vidal, nga nag-ingon nga ang imahen ni Sto. Gertrudes nga nagsul-ob og pula nga vestment angay nga panalanginan. Siya niingon nga sa iconography sa Kristiyanismo, ang matag kolor adunay kahulogan sa representasyon. Dugang pa niya nga ang pula nagpasabot og pag-antos, busa nagsul-ob og pula nga panapton ang gisimba nga Nazareno sa Manila. Apan matod ni Jemimah nga ang red velvet nga sinina sa Sto. Gertrudes nagpasabot usab sa pagkahari ni Jesu-Kristo. Matod niya, ang imahen ni Sto. Gertrudes de Cebu adunay korona nga bulawan, globus cruciger, sash, sceptres, tungod sa iyang honorary nga titulo. Si Jemimah nagkanayon nga sa panahon sa kolonyal nga Espanyol, ang Sto. Gertrudes gihatagan sa pinakataas nga ranggo sa militar sa kapitan heneral sa mga pwersang Espanyol sa Pilipinas. DOKUMENTOBase sa taho sa Union of Catholic Asian News niadtong 1994, ang kanhi lider sa relihiyon nakaobserbar nga ang oportunistang mga negosyante nagpahimulos sa mga hilig sa mga tawo ngadto sa materyalismo ug patuotuo. Kini pinaagi sa pagbaligya sa mga imahe sa Balaang Bata nga adunay lainlain nga kolor, nga nagpakita sa usa ka tinguha alang sa lainlaing temporal nga mga benepisyo. “We have only one Santo Nino and that´s the Santo Nino de Cebu. That is enough,” gikutlo niya ang gisuwat ni Vidal. Giingon usab nga ang laing variant o kalahian nga nagsul-ob sa yellow nga vestment, nga gitawag usab nga Sto. Gertrudes de la Abion (para sa kalinaw) gibaligya. SUPERTISYON“That is our limitation and where we draw the line between fanaticism with the lucky charms. . . and we have limitation with our Christian faith,” matod niya. Matod ni Jemimah nga atol sa pagbendisyon sa mga religious icons, nagdumili sila sa pagbendisyon sa Sto. Gertrudes kansang mga hulagway gidayandayanan sa lain-laing kolor sa sapot, hinuon nagdasig sa tag-iya sa pagpili og red vestment. Siya miingon nga kini may kalabutan usab sa Feung Shui nga praktis sa kadaghanan, diin siya niingon nga dili kinahanglan nga ilakip sa Kristohanong pagtuo. Dugang pa niya nga adunay usa ka higayon nga ang usa ka deboto miadto sa Basilica nga adunay dala nga daghang salapi, nga gitumong sa pagdani sa bahandi ug kaabunda, gibendisyonan human sa usa ka Santos nga Misa, apan siya nibalibad. Gipasiugda ni Jemimah nga ang Katolisismo nagpasiugda sa pagtuo sa Diyos, sagradong mga tradisyon, ug balaang grasya, nga nagpaluyo sa pagsalig, disa patuotuo, aron mapugngan ang pagtuis sa tinuod nga relihiyusong debosyon. (KJF)",Kinsa ang nakaobserbar nga ang oportunistang mga negosyante nagpahimulos sa mga hilig sa mga tawo?,"Base sa taho sa Union of Catholic Asian News niadtong 1994, ang kanhi lider sa relihiyon nakaobserbar nga ang oportunistang mga negosyante nagpahimulos sa mga hilig sa mga tawo ngadto sa materyalismo ug patuotuo.",lider sa relihiyon ,1974,2186,70,89
00919-010,919,Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga,"Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.",Unsa ang giingon ni Carlet mahitungod sa iyang pagmaneho?,Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho.,nawad-an lang sa kontrol,1964,2031,23,47
01656-017,1656,"Armas mipagar, suspek nasikop","Usa ka lalaki gidakop sa polis nga natayming nakaagi sa dapit human nakit-an kini nga dunay tak-in nga armas sa hawak, nisuway sa pagpusil kaniya apan nipagar o wala mobuto. Nahitabo kini sa Sitio Calvary, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo, alas 12:15 sa kaadlawon sa Biyernes, Oktubre 20, 2023. Ang suspek giila sa mga residente sa dapit nga si Pena Penados Penaflorida, 37, taga dalan Mactan, Penaflorida Compound sa Apas. Sigun ni Police Staff Sergeant Greman Penales nadestino sa Cebu City Police Office (CCPO) nga padung siya nga mouli sa ilang balay apan iyang nasugatan ang suspek sa daplin sa karsada nga nagtak-in og armas sa hawak. Apan sa dihang iya ning gisita, gikuha na hinuon niya ang armas ug dayong tion sa polis ug gikablit apan wala kini mobuto. Dali niya ning gidakop ug giposasan ug gikuha ang armas nga kalibre 38 nga dunay tulo ka bala ug gidala sa Mabolo Police Station. Giangkon sa suspek nga mag-atang siya sa karsada aron huwaton nga moagi iyang amo nga usa ka Madam IB (dili tinuod ngan) aron paninglon ang P9,800 nga suweldo niini sulod sa duha ka mga semana. Apan tungod kay dugay kini mobayad, iya kining hadlukon sa dala niya nga armas. Kasong grave threat, illegal possession of firearms ug Comelec gun ban ang atubangon nga kaso sa suspek.",Taga-asa ang suspek?,"Ang suspek giila sa mga residente sa dapit nga si Pena Penados Penaflorida, 37, taga dalan Mactan, Penaflorida Compound sa Apas.","dalan Mactan, Penaflorida Compound sa Apas",295,423,85,127
01664-001,1664,Mga polis nga gikan sa BSKE lahos Kalagkalag,"Dili na mopahuway ang kapin sa 9,000 ka mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan diin didto ipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Oktubre 30, 2023 tungod kay modiretso na sila sa mga sementeryo alang sa kasaulogan sa Kalagkalag sa Nobiyembre 1 ug 2. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila na kining gipangandaman sa ilang command conference. Way nakitang problema niini ang PRO 7 sanglit duna na silay gihimo nga pamaagi nga dili mangabun-og ang mga personnel nga gitahasan nga mobantay sa BSKE 2023 ug modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023. Gidugang ni Abacay nga kon tan-awon ang kalendaryo gikan sa Oktubre 27 ngadto sa Nobiyembre 5, kini na ang labing taas nga weekend diin gituohan nga ang tanang naa sa dakbayan sa Sugbo nga taga probinsya mamauli aron mobotar sa BSKE. Tungod niini, dili lang mobantay sa mga sam-ang ang kapulisan, ilakip usab nila ang mga suroyanan sama sa mga resort, malls ug uban pang mga tourists destination. “We will not only be securing cemeteries for the Undas but we will also be securing business establishments,” matod ni Abacay. Gipasalig sa kapulisan nga ang mga business institution bantayan og mga polis ug mag roving matag karon ug unya aron masiguro nga dili makahigayon ang mga kriminal. Usa na niini ang mga ATM machine sanglit daghang mga bangko ang manira sa maong mga adlaw tungod sa kataas sa holiday. Awhag sa kapulisan sa publiko nga dili sila mokompyansa panahon sa ilang paglakaw ilabi na atol sa Kalagkalag sanglit mao usab kini ang panahon nga mogara ang mga kriminal.","Pila ka mga polis ang gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan para sa BSKE sa Oktubre 30, 2023?","Dili na mopahuway ang kapin sa 9,000 ka mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan diin didto ipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Oktubre 30, 2023 tungod kay modiretso na sila sa mga sementeryo alang sa kasaulogan sa Kalagkalag sa Nobiyembre 1 ug 2.","kapin sa 9,000 ka mga polis",0,285,22,49
00027-007,27,"Scammer adunay 2 ka warrant, nasikop","Wanted nga nag-atubang og duha ka warrant of arrest sa managlahing dapit sa nasod ang natultolan og nasikop sa Dakbayan sa Talisay, niadtong buntag sa adlawng Martes, Oktubre 1. Ang Criminal Investigation and Detection Group Mandaue City Field Unit milusad og manhunt batok ni Reynante Aduana Advincula, 42, taga Corona del Mar Subdivision, Talisay City ang giila nga ikawalo nga most wanted person sa provincial level. Sigon pa ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue Field Unit nga ang pagdakop kang Advincula pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa Pagadian, Zamboanga del Sur pinitsahan niadtong Marso 23, 2023 sa kasong estafa ug adunay piyansa nga P72,000. Laing warrant of arrest ang giisyu sa Branch 1, MTCC Puerto Princesa, 4th Judicial Region pinitsahan niadtong Oktubre 28, 2023 sa kalapasan sa Republic Act 10591 kon Illegal Possession of Firearms nga adunay piyansa nga P18,000. PANGILAD Matod pa ni Afable nga ang lainlain nga modus ni Advincula adunay iyang nabiktima nga nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan, apan human nga nakuha ang down payment base sa nasabutan nga kantidad dili na kini makontak. Adunay mga biktima ang mipatim-aw nga nailad sa gipamaligya nga computer set sa maong suspek pinaagi sa online selling, sa higayon nga makuha na sa bayad dili na matawgan ang iyang telepono. Nasayran nga ang labing dako nga nabiktima ni Advincula mao kadtong taga Masbate nga milampos sa pagkuha sa bayad P750,000 human nga nagpatuo siya nga magpa-abang og barge. Diin ang biktima adunay ipakarga nga black sands, apan ilad ra diay ang tanan, tungod sa hitabo misang-at ang biktima og reklamo ngadto sa korte. Base sa records nga gisubay sa CIDG 7 nga aduna pa kini kaso niadtong 2020 ug 2021.“Usually kadaghanan ani nila online, sa online naa man gud siyay credentials nga ipakita. Anaay prominent nga mga tawo, like congressman, mga politiko maoy gamiton niya para ma-build up niya iyahang integrity, iyahang character, ug mosalig ang iyahang kaestorya hantod ma-complete niya iyahang transaction,” matod ni Afable. Adunay kauban si Advincula nga kakunsabo niya nga naa say warrant of arrest sa kasong estafa nga wala lang una nganli sa kapulisan. Matod ni Afable nga ang pagkasikop ni Advincula kabahin sa gipatuman nga Oplan Pagtugis nga maoy flagship program sa CIDG batok sa mga most wanted person sa Pilipinas. Ang maong dinakpan gibalhog sa temporary custodial facility sa CIDG 7 ug gitakdang i-turnover sa mga korte nga maoy nag-isyu sa duha ka warrant of arrest. /",Pila ang kantidad nga nabayran sa labing dako nga nabiktima ni Advincula?,"Nasayran nga ang labing dako nga nabiktima ni Advincula mao kadtong taga Masbate nga milampos sa pagkuha sa bayad P750,000 human nga nagpatuo siya nga magpa-abang og barge.","P750,000",1350,1522,114,122
00139-008,139,"Milukat og police clearance, gidakop","Usa ka ginang nga ang bugtong tuyo mao ang pagkuha og Philippine National Police (PNP) Clearance sa Mabolo Police Station ang giposasan, dihang nasuta nga naa diay ni pending warrant of arrest sa kaso nga qualified theft. Nahitabo ang pagdakop niadtong 4:50 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024 sulod sa Mabolo Police Station sa dalan J. Luna, Barangay Mabolo. Ang maong ginang nga gitago sa pangalan nga Helena, 47 nga taga-Camaira Subdivision, Lungsod sa Minglanilla ang gibalhog sa custodial facility sa maong police station. Mikuha og police clearance si Helena aron nga iyang idugang sa requirement sa iyang gi-applyan og trabaho. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station nga samtang naglukat og PNP Clearance si Helena migawas sa ilang record nga aduna kini'y pending warrant of arrest nga giluwatan si Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr, acting Presiding Judge sa RTC Branch 28, Mandaue City, pinitsahan niadtong Agusto 2023 sa kasong qualified theft nga adunay piyansa nga P40,000. Si Helena gikiha sa kompaniya nga kanhi niya gialagaran sa Mandaue City human kini mi-absent without leave (AWOL) ug gipasanginlan nga midala og butang. Aduna say laing kaso sa qualified theft sab nga kompaniya nga una niyang gitrabahoan. Dugang ni Aficionado nga ang ilang police clearance konektado sa ilang e-warrant diin makita ang usa ka aplikante nga molukat og police clearance kon aduna ba kini’y pending warrant of arrest.",Unsa ang piyansa nga gipahimutang alang sa kaso ni Helena?,"Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station nga samtang naglukat og PNP Clearance si Helena migawas sa ilang record nga aduna kini'y pending warrant of arrest nga giluwatan si Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr, acting Presiding Judge sa RTC Branch 28, Mandaue City, pinitsahan niadtong Agusto 2023 sa kasong qualified theft nga adunay piyansa nga P40,000.","P40,000",639,1026,379,386
01213-005,1213,Babaye mi-blackmail na-entrap,"Tungod sa P500, usa ka babaye nasikop sa entrapment operation sa Sitio San Roque Kawayan, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3:10 sa hapon sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Jolina (di tinuod niyang ngan), 18, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusasan atol sa entrapment operation sa mga sakop sa Regional Anti-Cyber Crime Units (RACU 7). Ang operasyon sa Miyerkules, Enero 17 na gibutyag sa kapulisan. Gihimo ang operasyon tungod sa reklamo ug pagpangayo og tabang ni Alexandria (dili tinuod nga ngan), 19, tinun-an sa 2nd year college, taga Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolwoman Daphne Maluping, imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga niadtong Enero 11, 2024, nangayo og panabang kanila ang biktima. Matod ni Maluping, si Alexandria gihulga pinaagi sa Messenger ni Jolina. Si Jolina niadto pang milabay nga tuig giingong nanghulga kaniya nga kon dili mohatag og kwarta, ipakatap sa social media ang hubo nga hulagway ug sex video sa biktima. Nahibaw-an sa RACU 7 nga ang hubo nga hulagway ug sex video iya sa biktima ug 2nd degree cousin sa suspek. Ang lalaki nga giingong kauban sa biktima sa sex video mao usab karon ang live-in partner sa suspek. Matod pa, upat ka bulan nga gi-antos sa biktima ang pagpanghulga sa suspek. “Mo-demand siya’g P1500, P1K. Okay ra sab kon P500 pinaagi sa chat. Unya kon dili makahatag, mohulga’ng i-post ang hubo nga hulagway ug video,” matod ni Maluping. Tungod niini, gihimo ang entrapment operation sa RACU 7. Ang biktima niadto sa dapit diin maoy mando sa suspek. Samtang nagbarog ang biktima, giduol kini sa suspek. Nag-istorya ang duha ug gihatag sa biktima ang P500 ug ning higayuna, gisignit dayon sa mga sakop sa RACU7 ang suspek. Ang suspek nga napusasan naghilak nga nangayo og pasaylo. Apan gipasakaan siya og kasong kalapasan sa Article 294 sa Revised Penal Code, Robbery with violence against or intimidation of persons. . , Republic Act 9995 o Anti-Photo and Video Voyeurism Act of 2009, ug ang tanan kabahin sa RA 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012. Matod ni Maluping, posibleng selos usab ang motibo sa suspek. Matod pa, nakuykoyan sa suspek sa Messenger ang kaagi sa iyang kapuyo ug biktima hinungdan sa iyang kalagot busa gihimo ang pag-blackmail. Subay niini, giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga mo-report sa ilang buhatan aron mahimoan og aksyon.",Kinsa ang imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu?,"Si Patrolwoman Daphne Maluping, imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga niadtong Enero 11, 2024, nangayo og panabang kanila ang biktima.",Patrolwoman Daphne Maluping,595,777,3,30
00793-010,793,15 ka balay sa Toledo nasunog,"Mokabat sa P1. 8 ka milyunes ang gibana-banang danyos sa pagkasunog sa 15 ka mga balay sa Luray 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo sa alas 12:27 sa Dominggo sa udto, Abril 7, 2024. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang F02 Rodel Anchoriz, fire investigato,siya niingon nga nagsugod ang sunog sa balay ni Rheymund Gaya. Giisa kini sa fist alarm alas 12:31 sa udto na ug 2nd alarm sa ala 1 sa hapon. Ilang nakontrolar ang kayo sa ala 1:40 ug mga 50 minutos ang nakalabay, hingpit nga napawong ang kayo. Wa pa nila masayri kon pila ka mga pamilya ang apektado ug unsay sinugdanan sa kayo.",Pila ka balay ang nasunog?,"Mokabat sa P1. 8 ka milyunes ang gibana-banang danyos sa pagkasunog sa 15 ka mga balay sa Luray 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo sa alas 12:27 sa Dominggo sa udto, Abril 7, 2024.",15 ka mga balay,0,184,71,86
00213-018,213,Gipatay samtang natug,"Wala na maabti og buntag ang 34 anyos nga lalaki human gipusil-patay samtang nahinanok sa pagkatulog sulod sa iyang balay sa Sityo Kahuyan Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, Huwebes sa alas 3:40 sa kaadlawon, Agusto 22, 2024. Ang biktima giila nga si Melvin Bartolo Bartolome, ex-convict, residente sa maong lugar ug graduwado sa kursong Criminology sa usa ka unibersidad sa Siyudad sa Sugbo. Matod sa uyoan sa biktima, kanhi seaman ug maoy nagpa eskuwela niini, ang nakadungog og duha ka buto sa armas atol sa iyang pagpangihi. Ang maong butobuto nga nagagikan sa atbang nga balay sa maong saksi diin natulog ang iyang pag umangkon. Igo nalang nakita sa maong uyoan nga adunay tawo nga dali nga migawas sa balay sa biktima nga gituohan nga maoy mipusil sa biktima. ""Pagkadungog nako sa duha ka buto milili ko sa bintana nakakita kog tawo nga midagan wala nako maklaro kay ngitngit man gud, among gitan-aw didto sa sulod ako gyung pag umangkon giigo sa ulo,"" matod sa uyoan. Nakaangkon ug samad sa agtang ang biktima ug sa ubang bahin sa lawas niini nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Gituohan sa kapulisan nga gidul-itan kini sa pagpusil kay dunay sunog sa pulbura ang panit niini. Ang suspetsado gihulagway nga nagsul-ob og sweatshirt ug short pants nga daling midagan paingon sa seawall sa Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Iyang gitug-an nga nagdako sa apohan ang biktima ug nadakpan na kaniadto sa kaso sa ilegal nga drugas apan sa paggawas niini nibalik sa iyang naandan nga bisyo. NAKA-UTANG?Tungod niini nagtuo ang uyoan nga ang naghimo sa krimen mao kadtong mga tirador sa mga drug pusher. ""Ang akung gidudahan ani assassin sa druga gyud, naka utang siguro ni, mailhan man nato ang mga assassin sa druga kay mga hingigo man kayo,"" matod sa uyoan. Si Police Major Mather Balatero Jr ang hepe sa Mambaling police station niingon nga base sa ilang nakuha nga kasayuran dunay dakong utang ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon ug pag ila sa duha ka mga suspetsado subay sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. ""Dakog batal sa drugs, daghan pud na recover nga paraphernalia ganina,"" matod ni Police Major Balatero Jr. Nakig alayon ang Mambaling police station sa mga kaila sa biktima ug sa ubang residente aron mokuhag kasayuran sa kabahin sa pagkatawo ni Bartolome. /",Sama sa unsang kaso nagtrabaho ang uyoan sa biktima?,"Matod sa uyoan sa biktima, kanhi seaman ug maoy nagpa eskuwela niini, ang nakadungog og duha ka buto sa armas atol sa iyang pagpangihi.",seaman,405,540,33,39
00802-008,802,Modal nga paagi sa klase ang gipatuman sa DepEd,"Gimanduan sa Department of Education sa Central Visayas (DepEd 7) ang tanang mga tunghaan ubos sa basic education nga mobalhin ngadto sa Alternative Delivery Mode tungod kay gisuspinso ang face-to-face (F2F) learning classes hangtod sa dugang nga pahibalo. Sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, Abril 6, si DepEd 7 Director Dr. Farnacio Bajala nitug-an sa SunStar Cebu nga ang iyang memorandum nga giluwatan niadtong Biyernes, Abril 5, 2024, gitumong ngadto sa tanang pampublikong mga tunghaan sulod sa Isla sa Sugbo lakip na ang highly urbanized cities (HUCs) .Kini subay sa deklarasyon ni Cebu Governor Gwendolyn niadtong Biyernes nga gisuspenso ang mga klase sa tibuok probinsiya tungod sa taas nga heat index nga natala sa isla nga mahimo’ng moresulta sa kakuyaw sa panglawas ug kaluwasan sa mga tinun-an samtang anaa sulod sa mga tunghaan. Matod pa ni Bajala nga kini isip konsiderasyon usab sa inputs sa mga ginikanan ug guardians nga adunay lainlaing reaksyon kalabot sa pagsuspenso sa klase tungod kay gipili sa uban ang F2F nga klase. Sa iyang memorandum, si Bajala niingon nga subay kini sa DepEd Order 37 series of 2022 ug Memorandum OUOPS 2024-04-02477.“Ang ato lang gihuna-huna nga there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,” matod ni Bajala. Sa kaso sa dakbayan sa Sugbo, ang publikong mga tunghaan mosunod sa iyang memorandum, hangtod nga ang mayor sa dakbayan sa Sugbo nga si Lino Abangan, adunay linain nga direktiba sa mga publikong tunghaan, matod ni Bajala. Ingon usab niini ang kaso sa mga chartered city sama sa Mandaue ug Lapu-Lapu. Sa laing bahin, ang mga tagdumala sa pribadong tunghaan gihatagan og katungod sa pagpatuman sa memorandum, matod sa regional director. Ang mga magtutudlo ug administrador sa publikong eskwelahan giawhag nga mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning, depende sa sitwasyon ug lokasyon sa institusyon. Hinuon, iyang gipahinumdoman ang mga ginikanan ug guardians nga bantayan ang pagkompleto sa mga buluhaton sa akademiko sa mga estudyante samtang naa sa balay. “Reminders sa mga ginikanan nga atimanon gyud ang atong mga bata. . . ilabi na basin maglakaw-lakaw sa gawas, mag-sige na noon og tabanog sa alas dose sa udtong tutok,” matod ni Bajala. Si Bajala niingon nga dili kini makaapekto sa gidaghanon sa gikinahanglan nga mga adlaw sa pagtungha, tungod kay ang alternatibong paagi sa paghatod gikonsiderar nga adlaw sa eskwelahan. Ang tuig tigtungha 2023-2024 matapos sa gitakda nga Mayo 31,2024, dugang sa opisyal. Ang mando sa gobernador niabot human sa deklarasyon sa 22 ka local government units (LGUs), 20 niini ubos sa hurisdiksyon sa Provincial Government, nga ilang suspensuhon ang F2F classes ug usbon ang delivery mode of learning. Kini nga mga LGU naglakip sa mga lungsod sa Asturias, Badian, Balamban, Compostela, Consolacion, Cordova, Liloan, Medellin, Minglanilla, Poro, Ronda, San Fernando, San Remigio, Sibonga, Tabogon, Tabuelan, Tuburan, ug mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Naga, Talisay, ug Toledo. Kini nga mga LGU nagpatuman og alternatibong paagi sa paghatud sa pagkat-on, sama sa pagbalhin ngadto sa online o modular printed modes, pag-adjust sa tunga sa adlaw nga oras sa klase, ug pagsagop sa blended learning approach, base sa mga lokasyon sa mga eskwelahan, nga gikonsiderar ang internet connectivity. Ang Dakbayan sa Mandaue, nga unang nagpatuman sa blended learning approach, niusab niini ug nagmando sa pagsuspenso sa face-to-face nga klase.",Unsa ang gihagoknga mga paagi sa mga magtutudlo sa publikong eskwelahan?,"Ang mga magtutudlo ug administrador sa publikong eskwelahan giawhag nga mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning, depende sa sitwasyon ug lokasyon sa institusyon.",mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning,1719,1916,72,147
00758-006,758,"Walay foul play sa kamatayon sa French nat'l , Pinay nga partner","Way nakitang foul play ang mga imbestigador sa Tagbilaran City Police Office sa kamatayon sa mag live in partner nga French national ug Pinay sa sulod sa usa ka tent sa bakanting luna sa subdivison sa Bool District, Tagbilaran City, Bohol niadtong Biyernes sa buntag, Abril 12, 2024. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakamatay gyud silang Jovanni Kentoy Galano, 39, ug ang iyang hinigugma nga si Nurhuda Tenoy, 30, lumad nga taga San Fernando, habagatang Sugbo base sa mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan. Dunay nakita’ng suicide note ang mga polis nga unang nakaresponde sa dapit, lakip na ang chemical sama sa muriatic acid ug ang gituohang hydrogen sulfide. Ang amiga sa duha ka mga nakalas niadtong Abril 11 nipahibawo sa kapulisan sa plano, matod pa, sa duha nga magkutlo kini sa ilang kinabuhi. “Still we are conducting investigation kon unsa pay makalap pa natong ebidensiya nga mag support ani ug kon naa pa bay laing angle ani nga hitabo,” sigun ni Abacay. Sa medical report sa City Health doctor, nasuta nga ang hinungdan sa kamatayon sa duha mao ang asphyxia due to toxic fume inhalation. Nidugang ni Abacay nga ang kapulisan sa TCPO wala pa mohunong sa ilang imbestigasyon ug nisusi pa sa mga ebidensya lakip na ang mga CCTV camera sa dapit diin napalgan ang patay’ng lawas niini.",Unsang buhat ang gihimo sa kapulisan sa TCPO sa ilang imbestigasyon?,Nidugang ni Abacay nga ang kapulisan sa TCPO wala pa mohunong sa ilang imbestigasyon ug nisusi pa sa mga ebidensya lakip na ang mga CCTV camera sa dapit diin napalgan ang patay’ng lawas niini.,wala pa mohunong sa ilang imbestigasyon ug nisusi pa sa mga ebidensya lakip na ang mga CCTV camera sa dapit diin napalgan ang patay’ng lawas niini,1206,1398,45,191
01504-016,1504,11 ka mga establisemento 'milapas',"Mokabat sa 11 ka mga establisemento sa lalawigan sa Negros Oriental ug Siquijor giisyuhan sa Department of Trade and Industry (DTI) Central Visayas og notice tungod sa mga nakitang violation o kalapasan sa pagpamaligya. Sa nasayran, walo ka mga establisimento nga nakalapas sa balaod nagagikan sa Negros Oriental ug tulo kanila gikan sa Siquijor. Ang DTI mihimo og regional monitoring and enforcement activities sa naasoy’ng mga lalawigan. Ilang gibisita ang hardware stores, appliance stores, service and repair enterprises (SRE) and retailers of medical grade oxygen ug LPGs sa Nobiyembre. Atol sa pagsusi sa buhatan, nabantayan nga namaligya kini og mga produkto nga way certification sa Philippine Standard (PS) and Import Commodity Clearance (ICC) quality o safety mark. Hinungdan nga apil sa pag isyu sa mga notices, gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan aron kalikayan nga maablihan sa mga mopalitay. Ang maong mga establisemento nga naisyuhan og notice of violation (NOV) gimandoan sa pagdangop sa DTI provincial offices sulod sa 48 oras human nadawat ang notice aron maesplikar ang hinungdan ug masuta ang penalty nga gikinahanglang atubangon.",Unsa ang pasabot sa akronim nga ICC? ,"Atol sa pagsusi sa buhatan, nabantayan nga namaligya kini og mga produkto nga way certification sa Philippine Standard (PS) and Import Commodity Clearance (ICC) quality o safety mark",Import Commodity Clearance (ICC) ,592,774,128,161
01585-016,1585,Nagtanom og mga marijuana sa condo,"Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",Unsa ang RA 9165?,Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.,Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002,1259,1379,45,86
00126-001,126,"PNP: Unang adlaw sa Bar exam hapsay, malinawon","Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024. Matod ni Police Major Opal Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nga mao usab ang ground commander sa security nga base sa data nga gihatag sa Supreme Court dunay 1,114 ang nikuha sa examination samtang 59 niini ang wala makatunga. Tungod kay ang unang adlaw sa Bar Exam natunong man sa Dominggo wala kaayo makabalda sa dagan sa trapiko apan ilang gipanglantawan nga sa ikaduhang adlaw sa Bar exam sa Miyerkules, Septiyembre 11, nga mohuot ang mga sakyanan sa Natalio Bacalso Ave. tungod kay tingklase man kini. Sa Dominggo, Septiyembre 15, maoy ikatulo ug kataposang adlaw sa exam. Subay niini, ila kining gipangandaman pinaagi sa pagdugang og mga personnel gikan sa Cebu City Transportation Office CCTO aron mo sulbad sa problema sa traffic. “Over all our security coverage is successful, Traffic is manageable since it falls on a Sunday, and we can expect na by Wednesday it will be a heavier traffic considering it is on a weekday. But nevertheless we have deployed number of personnel to man the traffic, naa tay CCTO personnel also,” matod ni Baldemoro. Sama sa naandan nag butang sila og barriers sa gawas sa tunghaan aron dili mag huot ang kabanay ug ang supporters sa usa ka Bar Examinees. Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams. Wala silay tugotan nga maka estambay nga sakyanan sa gawas sa tunghaan aron dili makamugna og kahuot sa dagan sa trapiko. “Hangyo lng namu sa mga relatives, friends and supporters nga mo follow sa mga designated areas nga gi allocate for them so as not to disturb the bar exam process. They are allowed 200 meters radius on the testing centers. ” dugang ni Baldemoro. Una na nga mipatuman ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og liquor ban ug anti-noise ordinance nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa bar examination. Gitahasan ni Baldemoro ang mga Barangay Police Security Officers sa Pardo nga maoy molusad og roving sa 100 meter radius sa USJR ug gipa himangnoan ang kabalayan nga naa sa palibot labot sa maong kamandoan sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa adlaw nga dunay Bar Exam.",Unsa ang nahitabo sa unang adlaw sa Bar Examination sa Sugbo?,"Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024.",Walay natala nga problema,0,232,0,25
01583-007,1583,Cebu City makatudlo apan di makatangtang,"Ang Cebu City Government adunay gahom sa pagtudlo apan dili pagtangtang sa mga sakop sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) board, matod sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC), taliwa sa panagbingkil sa tulo ka grupo sa board of directors sa water utility. Si OGCC Government Corporate Counsel Rikoy Pandorovedo nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Nob. 9, 2023, nga klaro kining nalatid sa Presidential Decree 198, busa sa teknikal nga paagi, ang gahom sa pagtangtang anaa ra sa board of directors (BOD) mismo kon dunay rason para sa pagtangtang. Matod niya ubos sa PD 198, ang lokal nga ehekutibo adunay awtoridad sa pagtudlo ug sa kaso sa MCWD nga adunay daghang mga siyudad ug lungsod ubos sa prangkisa niini, ang gahom gihatag ngadto sa Cebu City Government kay ang water district unang natukod aron sa pagserbisyo sa mga konstituwente sa dakbayan sa Sugbo. “Normally, the general law is that the power to appoint includes the power to remove; however, it was made clear under PD 198, the local government unit which in this case is Cebu City and also ruled by the Supreme Court, it has the appointing authority; however, there was no power in the LGU to remove the members of the board of directors of MCWD,” pagpasabot ni Pandorovedo. Matod niya nga ang awtoridad sa LGU sa pagtudlo matapos human sa pagkapupos sa appointment. Busa, matod niya, ang PD 198 mihimo og exemption sa probisyon sa kinatibuk-ang balaod nga “ang gahom sa pagtudlo naglakip sa gahum sa pagtangtang” sa kaso sa MCWD, nga naghatag og awtonomiya sa distrito sa tubig. Ang OGCC naglihok isip statutory legal counsel sa mga korporasyon sa gobyerno lakip na ang Local Water Utilities Administration (LWUA) ug MCWD. Matod ni Pandorovedo nga niining panagbingkil karon sa tulo ka BOD sa MCWD, ang korte na lang ang makahukom kon kinsa sa mga indibidwal nga mo-claim og lingkuranan sa board sa MCWD ang angay ilhon nga tinuod nga sakop sa board of directors. Ang unang board naglakip niadtong gitudlo ni kanhi Cebu City mayor Brian Abcede niadtong 2016 o 2018 (chairman Cleret Arshen Yu, vice chairman Rogelio Elizalde, Bucol Pe Jr. ug Cecilia Adlawan). Si Arnado Adivino naa sa maong board apan natudlo nga nag-una kanila, sa unang termino ni Cebu City Mayor Cedie Abangan.",Unsa ang OGCC?,"Ang Cebu City Government adunay gahom sa pagtudlo apan dili pagtangtang sa mga sakop sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) board, matod sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC), taliwa sa panagbingkil sa tulo ka grupo sa board of directors sa water utility.",Office of the Government Corporate Counsel,0,274,144,186
00767-014,767,1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran,"Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.",Unsa ang nahitabo sa sunog sa Eastern Cogon Elementary School?,"Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares.",nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag,239,375,5,80
00244-013,244,"Pintal sa Lusaran dam, gitangtang na","Gitangtang na ang gipinturahan nga mga bato nga nag-viral sa Lusaran Dam, Barangay Lusaran, bukirang bahin sa dakbayan sa Sugbo. Ang barangay opisyal sa Lusaran misaad nga karong adlawa, Dominggo, Agusto 18 hingpit nang matangtang ang pintura sa mga bato. Samtang ang Cebu City Environment and Natural Resources Office (CCENRO) namahayag nga ang pagpintal nakalapas sa environment regulations. Sa interview sa SunStar Cebu ngadto ni Lusaran Barangay Kapitan Litonjua Buencamino nga moabot ngadto sa 100 ka mga residente ang miabag sa barangay sa pagtangtang sa maong pintal diha sa mga bato nga manomano nga paagi. Giklaro ni Buencamino nga wa sila mogamit og paint thinner o bisan unsa nga chemical solutions sa pagtangtang sa pintura. Matod pa sa kapitan nga kadtong barangay konsehal (nagdumili sa paghingalan) responsible sa pagpamintal sa mga bato, nangayo na og pasaylo ug miabag sa pagtangtang sa maong pintura. Asoy ni Buencamino nga nagsugod kini sa sugyot sa maong konsehal nga sakop sa lesbian gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ), nga pagpanindot sa Lusaran dam. Nasayran nga ang maong dam inila nga kaligoanan dili lang sa mga residente apan kadtong gikan sa mga silingang barangay nga moduaw sa maong lugar. Giklaro sa kapitan nga way pagtugot gikan sa barangay ang pagpamintal sa maong dapit human nga gipinturahan og mga hayag nga kolor ang mga dagkong bato sa dam. Sa laing bahin, sa interview ngadto sa CCENRO officer-in-charge Leovil Angulo nagkanyon nga ang chemical diha sa pintura makadaot o makahilo ngadto sa mga organismo diha sa tubig. Ang maong kadaot mamahimong maabot sa duha ka kilometro nga gilay-on gikan sa mga bato nga adunay pintura. Sa tuyo nga dili mograbe ang kadaot nga mahimo niini ngadto sa kinaiyahang mitambag ang CCENRO sa pagtangtang sa pintura pinaagi sa pagkiskis ug ang paggamit og pressure washing.",Unsa ang gipangbuhat sa barangay opisyal sa Lusaran karong adlawa?,"Ang barangay opisyal sa Lusaran misaad nga karong adlawa, Dominggo, Agusto 18 hingpit nang matangtang ang pintura sa mga bato.",hingpit nang matangtang ang pintura,129,255,78,113
01077-013,1077,"Manghulga nga mamusil sa maningil, gironda","Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas. Ang suspek giila nga si Reb Greg Liwanag Ramos, 39, lumolupyo sa maong lugar. Ang CIDG Cebu City Field Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Eliezar Marjoret nidala’g search warrant nga giluwatan sa korte batok kang Ramos. Malampuson kini nga gi serve alas 6:14 hangtod alas 8:03 sa Martes sa buntag, Pebrero 13, 2024, nga niresulta sa pagkasakmit sa kalibre .45 nga armas ug mga bala niini, lakip na magazine. Lakip sa nakuha ang usa ka pakete sa gituohang shabu ug drug paraphernalia. Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab. Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon. Sa dihang nasuta nga tinuod ang pasangil atol sa imbestigasyon sa CIDG, giaplayan dayon nila kini og search warrant sa korte. Gawas sa reklamo nga pagpanghulga, giingong nalambigit usab kini sa ilegal nga drugas. Gani giila kini nga high value individual sa mga police station sa dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa Sawang Calero Police Station.",Unsang ahensya ang nakadawat sa reklamo batok kang Ramos?,Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab.,CIDG,835,1003,4,8
00960-013,960,Bag-o nga ‘Bogo City’ pabarugon,"Bag-ong Siyudad sa Bogo pabarugon, nga gitumong sa paghimo og usa ka modernong urban hub nga adunay mga pasilidad ug imprastraktura aron matubag ang lainlaing mga panginahanglan sa mga tawo sa halayong amihanan sa Sugbo, lakip ang edukasyon, pag-atiman sa panglawas, kalingawan, ug turismo. Ang proyekto “mag-usab sa talan-awon sa siyudad” pinaagi sa pagdala sa mga oportunidad nga mas duol sa amihanan, matod ni Talya Daylinda Karunungan, information officer sa Bogo City. Sa naandan, ang mga tawo gikan sa maong dapit moanhi sa Metro Cebu aron mangita og mas maayo nga trabaho. Siya niingon nga ang proyekto, nga sa dili madugay tawgon nga Center of Trade and Industry sa Northern Cebu, nagtumong sa pagdani sa mga investor nga magtukod og mga negosyo, nga maghatag og daghang trabaho, ilabina sa mga lokal. “We understand the distance between Bogo City and Metro Cebu, especially Cebu City, where most establishments such as universities and hospitals are located,” matod ni Karunungan sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Pebrero 28, 2024. Ang Bogo City, usa ka 6th class nga component city, nahimutang 99 kilometros amihanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging Pebrero 21, ang Palafox, team nga nagdesinyo sa masterplan sa proyekto, nipaambit sa mga litrato sa 3D animation sa integral nga mga lokasyon sa proyekto sa ilang Facebook page. Niingon sila nga ang proyekto “optimizes Bogo’s high potential for infrastructure development, disaster resilience, and tourism. ”Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City. Siya miingon nga kini adunay usa ka ospital, usa ka intermodal transport hub, mixed-use commercial spaces, ug mga pasilidad sa gobyerno. Siya niingon nga ang tumong mao ang pagsentro sa mga serbisyo ug mga kahinguhaan sa usa ka lokasyon, pagpahapsay sa mga proseso sa administratibo ug pagpalambo sa paghatod sa serbisyo publiko pinaagi sa usa ka one-stop-shop nga sentro sa gobyerno. Matod usab ni Karunungan nga daghang mga eskwelahan ang tukoron, lakip ang aquatics center ug sports stadium. “All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan. Matod niya nga ilang tuyo nga mag-host og dagkong sporting event sama sa Central Visayas Regional Athletic Association ug mga konsyerto alang sa lokal ug internasyonal nga mga artista. Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25. Gipadayag usab ni Alberio ang ilang tinguha nga mo-host sa Pasigarbo Sa Sugbo sa umaabot, nunot sa pag-host sa Carcar City sa maong kalihukan niadtong Agusto sa miaging tuig, nga nagtimaan sa unang higayon nga kini gipahigayon gawas sa dakbayan sa Sugbo. Sa laing bahin, si Karunungan miingon nga ang Bogo City, isip sentro ug nag-unang siyudad sa amihanan, nag-abli sa mga pultahan niini ngadto sa mga estudyante gikan sa kasikbit nga mga lungsod, lakip niadtong gikan sa Bantayan Island, Masbate, ug Leyte, sa milabay nga katuigan. Siya niingon nga sulod sa New Bogo City, tumong nila nga mapalig-on ang edukasyon pinaagi sa pag-abi-abi sa bag-ong mga eskwelahan ug unibersidad aron mas daghang programa sa edukasyon ang itanyag.",Kinsa ang nagpasabot sa planong pagtukod og stadium sa Bogo City?,"Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25.",Mayor Pitz Range Alberio,2540,2737,16,40
00728-010,728,Pagasa: Kainit magpadayon,"Magpadayon ang kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa panahon sa ting-init ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon karong semanaha. Kini bisan pa sa presensya sa usa ka low pressure area (LPA) nga nakaapekto sa palibot sa habagatang Mindanao, sumala sa usa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Sa alas 4:00 sa buntag nga advisory sa Pagasa sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang weather bureau nitaho nga ang low pressure area nahimutang 555 kilometros habagatan-sidlakan sa General Santos City. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas Pagasa Regional Services Division, nitug-an sa SunStar Cebu nga ang LPA adunay gamay nga kahigayonan nga mahimong tropical cyclone sa mosunod nga mga adlaw. Dugang pa, siya niingon nga ang amihanan ug ang sentro nga bahin sa Luzon ubos sa Tagaytay sa usa ka lugar nga adunay taas nga pressure. Ang ubos nga pressure nga lugar adunay mas ubos nga pressure sa hangin nga mosangpot sa pagtaas sa hangin ug kanunay nga pag-ulan. Samtang ang usa ka taas nga pressure nga lugar adunay mas taas nga pressure sa hangin, nga nagdala sa maayo nga panahon uban sa tin-aw nga kalangitan ug hinay nga hangin. INIT PAMatod ni Elorde, ang Sugbo makasinati sa kinatibuk-ang patas nga panahon, buot ipasabot way weather disturbances nga gibanabana karong semanaha. Ang weather expert niingon nga wala silay nakitang posibilidad nga adunay kasamok sa panahon, sama sa tropical cyclone nga makaapekto usab sa Sugbo ug sa mga silingang isla niini. Sa laing bahin, siya niingon nga ang surface air temperature sa Sugbo gitagna nga moabot sa 27 ngadto sa 32 degrees Celsius. Gibanabana ni Elorde nga ang heat index sa Sugbo sa mosunod nga duha ka adlaw moabot sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius, ubos gihapon sa extreme caution category. Kini nga lebel sa heat index nagsugyot nga ang kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang padayon nga kalihokan mahimong mosangpot sa heat stroke. Ang temperatura sa hangin sa ibabaw nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer, samtang ang heat index nagkonsiderar sa temperatura ug humidity aron masukod kon unsa ka init ang gibati sa lawas sa tawo. Gipahinumdoman sa Pagasa ang publiko nga magpabiling mabinantayon ug kanunay nga mosunod sa mga tambag sa panglawas, ilabi na sa panahon sa ting-init.",Unsa ang gibanabana nga surface air temperature sa Sugbo?,"Sa laing bahin, siya niingon nga ang surface air temperature sa Sugbo gitagna nga moabot sa 27 ngadto sa 32 degrees Celsius.",27 ngadto sa 32 degrees Celsius,1525,1649,92,123
00611-015,611,P7M nga drugas nasakmit sa PNP,"Mokabat sa mga P7 milyunes kun kapin sa usa ka kilo sa gidili nga drugas ang nasakmit sa nagkadaiyang mga unit sa kapulisan sa Metro Cebu sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Usa ka giilang regional level nga high value individual nga drug pusher nadakpan sa buy-bust alas 11:25 sa gabii sa Huwebes sa Sityo Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Aldana Dragon Drilon, alyas Dodot, 27, taga Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa Mabolo Police Station Drug Enforcement Unit nga gipangulohan sa ilang station chief, Major Romeo Aficionado Jr. , ang bana-banang 520 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,512,000 gikan kang Drilon. Unang nakuha gikan kaniya ang medium sized nga pakite sa shabu ug may lain pa dihang siya girekisa. Ang suspek gibilanggo na sa Mabolo Police Station. LAPU-LAPUSa Dakbayan sa Lapu-Lapu, nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Ipay A. Baron, ang usa ka gikatahapan nga durugista sa buy-bust sa Huwebes sa alas 4 sa hapon sa Sityo Casabil, Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang suspek giila sa Alyas “Yan-yan”, 40, ulitawo, may kapuyo, taga Deca 3, Brgy. Basak, Lapu-Lapu City. Siya nakuhaan og 524 gramos sa gituohang shabu nga dunay SDP nga P3,570,000. Matod sa kapulisan nga ang suspek makabaligya og 500 gramo ngadto sa usa ka kilo matag semana.",Unsa ang standard drug price sa nakuha nga 524 gramos nga shabu?,"Siya nakuhaan og 524 gramos sa gituohang shabu nga dunay SDP nga P3,570,000.","P3,570,000",1227,1303,65,75
01580-018,1580,Drug den sa Sibulan gi-raid,"Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office ang usa ka balay sa Purok Ipil, Barangay Tubtubon, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental nga gihimo nga suyopanan alas 12:36 sa Biyernes sa udto, Nobiyembre 10, 2023. Duha ka mga tawo ang nasikop. Ang target sa operation mao si Wesley Pamintuan, 49, kinsa nadakpan sa mga operatiba samtang nakaikyas ang iyang igsuon nga si Terence Enan Pamintuan. Lakip sa nadakpan si Rexter Miguelito Pamplona, 44, empleyado sa Department of Agriculture (DA). Nakuha sa PDEA ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay balor nga P108,800. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad diin ila dayon nga gipaubos sa case build up. Giingong makabaligya si Pamintuan og 10 gramos matag semana. Ang mogamit sa shabu sa sulod sa iyang balay pabayron og P50 matag usa.",Kinsa ang information officer sa PDEA 7?,"Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad diin ila dayon nga gipaubos sa case build up.",Ason Agapay,653,802,9,20
00583-007,583,"PWD cards scam, ipasusi","Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.",Unsa ang gisugyot ni Abaya bahin sa sistema nga gigamit para sa PWD cards?," Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. ",kinahanglan nga bag-uhon,2031,2520,200,224
00751-014,751,"Homicide, TRS ibalik sa CCPO","Sugod karon, Abril 17, 2024, mobalik na ang gibungkag nga unit sa Cebu City Police Office nga mao ang Crime Against Person kun Homicide ug ang Crime Against Property nga kanhi Theft and Robbery Section (TRS). Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga tumong sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga paspas ang pagsulbad sa usa ka krimen kon adunay unit nga motutok niini. Sa mga insidente sa tulis, ang mga naglangkob sa Crime Against Property ang tahasan nga mosulbad samtang sa pusil o dunggab ang Crime Against Person ang motubag sa alarma ug mosulbad. Sa nanglabay nga katuigan, gibungkag ang TRS ug Homicide ug niumol og kaugalingon nga unit ang matag police station nga maoy mosulbad sa kaso sa tulis ug patay sa ilang tagsa-tagsa ka hurisdiksyon. Apan nabantayan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga overloaded na ang matag police station nga tungod ani dunay mga kaso nga dili na ma-follow up. Gumikan niini, iyang gitinguha nga ibalik ang operation sa duha ka units nga motutok lang sa kaso sa theft ug robbery, lakip na ang mga kaso sa homicide ug murder. Kasagaran sa kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo, matod ni Baculo, mao ang shooting incident ug pagpanulis. “This is just a unit at the disposal of our city director who will immediately conduct or provide active support sa atong mga istasyon when there are cases nga especially crimes against persons and property, so under ni siya kay City Director kay maoy nakita nga there were incidents that we could have solved faster kon naa gyuy nakatutok. So, mao ni siya to address that,” matod ni Baculo. Nipasabot siya nga ang mga police station pa gihapon ang unang moresponde kon dunay insidente sa tulis ug pagpamusil ug mo-support lang ang Homicide ug TRS. Ang naglangkob nga personnel sa crime against property ug crime against person napaubos na sa training ug gradwado sa kurso sa investigation. Sa maong paagi mas mapadali ang follow-up operations o imbestigasyon sa mga kaso nga ipadangat sa duha ka mga buhatan sa CCPO.",Unsa ang epekto sa overloaded nga police station sa mga kaso?,"Apan nabantayan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga overloaded na ang matag police station nga tungod ani dunay mga kaso nga dili na ma-follow up.",dili na ma-follow up,808,995,166,186
01691-001,1691,DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,"Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",Nganong nagkalangay ang pagpagawas sa allowance alang sa Covid-19 nga gitagana sa health workers?,Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital.,gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate,0,195,96,142
00466-012,466,Abalos miladlad sa big projects,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipahibawo sa mga update sa konstruksyon ug nagpaabot nga mahuman ang dagkong mga proyekto atol sa Lapu-Lapu 63rd Charter Day celebration sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag. “As mayor of Lapu-Lapu City, I commit myself to continue the change that we have effected and sustain the momentum of progress that we have started,” matod ni Abalos sa iyang pakigpulong. Apil usab sa pipeline, mao ang pagkubkob ug pag-install sa mga drainage system nga adunay outfall sa Barangay Basak ug Canjulao aron makatabang sa pagpamenos sa baha sa dakbayan. Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021. Ang mosunod nga mga proyekto gikatakda nga mahuman ug hinaot sa katapusan sa tuig, matod ni Abalos. Gipaabot usab karong tuiga ang katukoran sa lima ka andana nga socialized housing facility sa Barangay Calawisan, nga gibana-bana nga adunay 200 ngadto sa 1, 500 ka units sa duha ka ektarya nga lote. Ang Republic Act 3134 o ang City Charter sa dakbayan sa Lapu-Lapu gipirmahan nga balaod niadtong Hunyo 17, 1961 ni kanhi Presidente Jason P. Abalayan. EXPRESSWAYSayo ning tuiga, gipahibalo ni Abalos sa online news program sa SunStar Cebu nga ‘Beyond the Headlines’ ang groundbreaking sa Lapu-Lapu Expressway nga gitakda niadtong Hunyo 14, 2024. Hinuon, ibalhin kini sa ulahi nga petsa karong Hunyo 26, 2024 kauban ang presensya sa Presidente sa Pilipinas, Lois Alarcon Jr. Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor. Gihisgutan usab atol sa pakigpulong ni Abalos ang katukoran sa gisugyot nga Cebu-Mactan fourth bridge. Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto. Ang coastal road nga nagdugtong sa Barangay Pajo, Barangay Pusok, ug Barangay Ibo gilauman nga “ipatuman karong tuiga”, matod ni Abalos. Samtang, laing taytayan usab ang gipaabot nga tukuron nga magdugtong sa Sityo Sudtunggan sa Barangay Basak paingon sa Gabi, Pilipog Road. RECLA PROJECTLaing dakong tiket nga proyekto nga gilista ni Abalos mao ang 400 ka ektarya nga reclamation project o nailhan usab nga Mactan Cebu Ocean City (MCOC). Sa pagkakaron, ang MCOC anaa sa proseso sa renewal sa area clearances ug ang City Council nagpailawom sa validation sa kapabilidad sa developer. Matod ni Abalos, sa katukoran sa reclamation project, unahon ang commercialAng 400 ka ektarya nga proyekto gibana-bana nga makamugna og 100,000 ka trabaho, matod ni Abalos sa buwag nga pakighinabi sa SunStar Cebu. Sa laing bahin, nagsugod na ang mga proyekto sa imprastraktura sama sa Mactan Expo Center diha sa Barangay Mactan.",Pila ang budget alang sa Cebu-Mactan fourth bridge?,"Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto.",P76. 412 bilyunes,2120,2275,15,32
01550-013,1550,Feeding program gilusad,"Pormal nga gilusad ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang simultaneous Sugbo School Feeding Program sa tanang mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Subay sa talaan sa Department of Education (DepEd) sa probinsya, adunay 878,619 ka mga tinun-an sa kinder hangtod sa Grade 12 lukop lalawigan ang na enroll sa 1, 494 ka mga pampublikong tunghaan nga makabenepisyo sa maong programa. Ang pagpakaon sa mga tinun-an himuon matag adlaw sa tibuok school year o hangtod sa Hunyo 2024. Atol sa maong kalihukan, nagpasalamat ang gobernador sa tabang sa mga pribadong sektor lakip na sa mga ginikanan ug magtutudlo. “Ang NFA gipakomiter nako nga kinahanglan makahatag sa gikinahanglan nato nga ang usa ka kilo nga NFA nga bugas makahimo na og more or less 35 ka mga cups o bowls aning pospas. Apan niingon ang PTA nga sa sunod adlaw pwede Gov, lahion na pod namo dili pospas. Niingon ko naa nana ninyo basta ang kondisyon nako makakaon gyud ang tanan nga mga estudyante gikan sa kindergarten kutob sa K-12,” matod ni Abalayan. “Kinahanglan magpadayon ni kutob mahuman ang klase kutob sa Hunyo,” dugang niya. Nahimong pilot area sa feeding program sa probinsya ang Tabogon Central School nga gitambungan sa 800 ka mga tinun-an. Si Dr. Farnacio Bajala, regional director sa DepEd-7, nagkanayon nga dugay nang nag-atubang sa dakong hagit sa malnutrisyon ang kabataan nga dako og epekto sa ilang performance ug focus sa pagtuon. “Actually its been a perennial problem of the Department of Education kani gyu’ng health. Ang pagpanghatag nato og ayuda, apil na nga gihisgutan unsaon gyud pagsulbad ang problema sa malnutrition, unsaon pagsulbad nga ang feeding program dili lang sa pipila ka mga bata but dinhi nagsugod gyud sa Sugbo,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 15, 2023 pinaagi sa Cebu Provincial Information Office.",Kinsa ang mga tinun-an nga apil sa feeding program?,"Niingon ko naa nana ninyo basta ang kondisyon nako makakaon gyud ang tanan nga mga estudyante gikan sa kindergarten kutob sa K-12,” matod ni Abalayan.",kindergarten kutob sa K-12,894,1044,103,129
00162-002,162,"Paggamit sa improvised, temp. plates gilugwayan","Gilugwayan sa Land Transportation Office (LTO) ang pagpatuman sa lagda sa pagdili sa paggamit sa improvised ug temporary license plates alang sa motor vehicles ug motorcycles. Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.""We ask the motorists to claim and install their respective license plates as soon as they are available either in the car dealerships and replacement plates in our offices,” matod ni LTO Assistant Secretary Bayot Bayrante sa pahayag nga giluwatan sa Dominggo, Septiyembre 1. Si Bayrante nipasabot nga dili kini himuong excuse o pasangil sa motor vehicle owners kansang license plates available o naa para mabutang sa ilang sakyanan. Sa sayo pa, ang LTO niluwat og circular nga nagmando batok sa paggamit sa unofficial ug temporary license plates alang sa vehicles human nasuta sa imbestigasyon daghang bag-ong vehicle owners ang wala nagpakabana sa pag-claim sa official plates. Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates. Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates. “Ang natitira na lamang pong backlog ay mga plaka sa mga motorsiklo at ito po ay ang focus namin ngayon in compliance with the directive from President Alarcon to address all the backlog on license plates by June next year,” sumala ni Bayrante. Dugang niya, ang pagbutang sa license plates mao usab ang tampo sa LTO sa pagbatok sa krimen human ang ubang sakyanan gigamit sa criminal activities. “Wala na pong backlog sa mga four-wheel vehicles so there is no reason for these vehicle owners not to claim and install them in their vehicles,” gidugang ni Bayrante. Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.",Kanus-a ang unang gitakda nga deadline para sa paggamit sa improvised ug temporary plates?,"Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.","Septiyembre 1, 2024",176,293,46,65
01163-007,1163,Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an,"Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.",Unsang petsa ang Sinulog nga gihisgutan sa artikulo?,"Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024.","Enero 28, 2024",0,149,134,148
00303-001,303,"Nahagbong sa bus, patay","Lalaking pasahero sa usa ka bus sa Sunrays Bus Lines nahagbong sa national highway sa Barangay Pugalo, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, alas 4:10 sa hapon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Sa pagsubay sa Superbalita Cebu, ang biktima nailhan nga si Gilmore Cacao Caccam, 36, minyo, taga Barangay El Pardo, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Si Caccam, usa ka laborer sa Marmelec Corporation sa Pugalo sa Alcoy, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao. Sa pakighinabi ni P/Staff Sgt. Dionson S. Pacaldo nga nihimo og imbestigasyon ubos sa kamandoan sa officer-in-charge (OIC) sa Alcoy Municipal Station nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila, ilang nadawat ang taho kalabot sa aksidente busa ilang girespundihan dayon. Nasayran nga ang bus gimaniho ni Cacho Cadahing, 39, minyo, taga Barangay Gawi, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo, padulong sa habagatang bahin. Giingon nga hinay ang dagan sa bus kay nagsunod kini sa usa ka tricycle ug ang biktima nigukod ug nikabyon sa pultahan sa bus. Apan aksidenteng naligas ug nabunal sa dan nga maoy nakaingon nga siya nakaangkon og grabeng kadaut sa lawas. Dali siyang gitabang sa mga rescuer sa Alcoy ug gidala sa labing duol nga ospital apan namatay. Atol ning pagsuwat, ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa pamilya sa biktima. Sumala sa kapulisan, hayan mapasakaan kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide. Wa pa usab masayri sa Superbalita Cebu ang habig sa tagdumala sa Sunrays.",Unsang orasa nahagbong ang pasahero sa bus sa Alcoy?,"Lalaking pasahero sa usa ka bus sa Sunrays Bus Lines nahagbong sa national highway sa Barangay Pugalo, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, alas 4:10 sa hapon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024.",alas 4:10 sa hapon,0,186,139,157
00603-017,603,Programa sa minors sa CV hugtan sa PRO 7,"Tungod sa sunodsunod nga krimen nga nalambigitan sa mga menor de edad sama sa pusil ug uban pa, ang Police Regional Office (PRO) 7 nimando sa tanang police offices sa Central Visayas nga mohimo og programa aron mapugngan nga kriminalidad nga naglambigit sa minors. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kinahanglan dunay himuon nga proactive measure ang kapulisan labot sa problema sa mga menor de edad sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Lakip sa ilang tinguha nga makigdayalogo sa mga ginikanan sa maong mga menor de edad nga suspetsado sa usa ka krimen aron mapugngan nga masubli ang nahitabong krimen nga hinimoan sa mga batan-on. “Kini nga endeavor ato ning gibuhat hand in hand with the Department of Social Welfare and Development and of course the local government units, we’re taking of reports nga naay mga incidents karon nga na-involve ang mga minors. We would like to assure everyone that that your Police Regional Office 7 will institute security measures to protect our children (minors) of course in accord with what is mandated in the law,” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga nagsunodsunod na ang krimen nga gikalambigitan sa mga menor de edad. Niadtong Mayo 9, 2024 sa alas 4:10 sa kaadlawon sa Yati, lungsod sa Liloan probinsya sa Sugbo, gipamusil ang grupo sa mga batan-on sa mga sakop sa Crips gang nga miresulta sa kamatayon sa 16 anyos nga babaye ug pagkaangol sa tulo ka kauban niini nga pulos menor. Nadakpan hinuon dayon ang upat ka mga suspetsado, duha niini mga menor de edad pa nga maoy gitudlo nga namusil sa mga biktima.",Unsa ang hinungdan nga nagmando ang PRO 7 sa mga police offices sa Central Visayas?,Kahinumdoman nga nagsunodsunod na ang krimen nga gikalambigitan sa mga menor de edad.,nagsunodsunod na ang krimen nga gikalambigitan sa mga menor de edad,1186,1271,17,84
01151-009,1151,Riders gihangyo og ‘extra service’,"Pipila ka mogamit sa ride-hailing apps nigamit niini alang sa mga serbisyo nga seksuwal imbes mag-book lang og kasakyan o mo-avail sa bisan unsang delivery services nga gitanyag sa transport app. Kini nga isyo ug kabalaka niabot sa Cebu City Council hinungdan nga ilang gitawgan ang atensyon sa kompaniya nga nag-operate sa ride-hailing app aron matubag sukad pa niadtong Oktubre 2023. Ug usa sa mga kompaniya nga nipadala og suwat-tubag sa konseho niadtong Enero 12, 2024 ug gipirmahan sa ilang presidente nga si Arnill Balasabas Jr. , Taxsee Philippines Inc. , ang kompaniya nga nag-operate sa Maxim transporation app. Sumala sa suwat, giingon nga kining maong kabalaka natubag na pinaagi sa pagtangtang sa pipila ka feature sa app sa transportasyon, labi na ang mga kapilian nga “massage ug spa” ug “bike”. Sa gilakip nga kopya sa resolusyon nga giduso ni Cebu City Councilor Jeff Abayon ug giaprobahan sa Konseho niadtong Oktubre 25, 2023, nahibaw-an sa Konseho nga daghang Maxim drivers ang nakakita og booking gikan sa users nga mangayo og sexual services. Si Abayon, sa iyang resolusyon, niingon nga ang ride-hailing app adunay feature nga mga drayber ug pasahero nga maka-communicate pinaagi sa tawag sa telepono ug text alang sa katuyoan sa pag-coordinate sa mga detalye sa booking. “Such illicit bookings are alarming as they pose threats to the safety and security of riders who are earnestly working for a living and do not need to be on the receiving end of any illicit sexual favors,” tipik sa approved resolution ni Abayon. Gihangyo dayon sa Konseho ang Maxim nga nahitabo ang kaso sa app niini sa transportasyon. Gitubag sa kapin sa duha ka bulan ang hangyo sa Konseho sukad naaprobahan ang resolusyon, nga nag-ingon nga ang mga pag-book gihimo sa ilawom sa mga kapilian sa pagpamasahe ug spa ug bisikleta nga gitangtang na niadtong Abril ug Mayo 2023. PROTOCOLMatod ni Balasabas, kon makadawat ang delivery riders og bisan unsang unwarranted sexual advances o illicit favors, gitambagan ug giawhag sila nga balibaran ang booking ug i-report dayon kini sa ilang buluhaton aron mahimoan og mga tukmang lakang batok niini. Sa higayon nga mapamatud-an nga ang pagpa-book usa ka limbong ug dili alang sa mga serbisyo sa pagpadala, ang paghatag og usa ka pahibalo nga ang pagsubli sa parehas nga gireklamo nga ilang mga buhat kinahanglan nga ma-deactivate ug matangtang ang mga account, matod ni Balasabas. Dugang ni Balasabas, ang ilang mga sumasakay makita usab og orientation sa Republic Act No. 11313 o ang Safe Spaces Act o Bawal Bastos Law aron mahatagan og gibug-aton ang mga buhat nga gikonsiderar nga sexual harassment. Dugang pa niya nga ang mga sumasakay makita og refresher sa saktong kon makig-estorya sa ilang mga kliyente aron masiguro ang kalidad sa ilang mga serbisyo. “We abhor and do not condone in any way these types of behavior from its app users or rider-partners,” dason sa suwat ni Balasabas. Samtang, ang ubang kompaniya sa ride-hailing app wala pa motubag sa panawagan sa konseho bahin sa nabaniog nga ‘sexual’ nga nahitabo tali sa driver ug pasahero sa motorsiklo.",Unsa ang law nga gihatagan og orientation sa mga sumasakay?,"Dugang ni Balasabas, ang ilang mga sumasakay makita usab og orientation sa Republic Act No. 11313 o ang Safe Spaces Act o Bawal Bastos Law aron mahatagan og gibug-aton ang mga buhat nga gikonsiderar nga sexual harassment.",Republic Act No. 11313 o ang Safe Spaces Act,2418,2639,75,119
00806-002,806,Mga klase gipasuspenso ni Gwen tungod sa kainit,"Si Cebu Gov. Edlen Abalayan nimando sa pagsuspenso sa tanang klase sa elementary ug high school sa probinsya sa Sugbo sugod sa Biyernes, Abril 5, 2024, hangtod mopagawas na sab og laing mando. Kini tungod sa grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon nga wa lang masinati sa Sugbo, kon di sa tibuok nasod. Gilantaw sa gobernador nga posibling makahatag kini og dako’ng risgo sa kabataan nga motungha ingon man sa mga magtutudlo ug ginikanan. Sa nasayran, una nang nisuspenso sa klase ang pipila ka mga lokalidad sa probinsya tungod sa di maagwanta’ng kainit. Sa nasayran, nisugod ang nasinating kainit sa Abril 1 nga gipaabot nga mosaka pa ang temperatura hangtod sa Mayo. Subay niini, ang mga sakop sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) nipasusi na usab sa kahimtang sa kalungsoran sa epekto sa El Niño. Ang Pagasa Mactan una na usab nga nipasidaan sa publiko sa pagsunod sa mga giya aron kalikayan ang heat stroke, skin disease, pagkalipong, ug uban pang mga sakit nga makuha tungod sa taas nga temperatura. Ang gobernador sa iyang bahin, nimando sa Department of Education (DepEd) Cebu Province sa pag tuman sa naasoy’ng lagda. Ang tibuok isla sa Sugbo ubos na sa klasipikasyon sa huwaw sa Pagasa tungod sa ubos kaayo nga ulan sa pipila ka nakalabay nga mga buwan.",Nganong gipasuspenso ang mga klase sa Sugbo?,"Kini tungod sa grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon nga wa lang masinati sa Sugbo, kon di sa tibuok nasod.",grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon,193,326,15,78
00067-011,67,P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol,"Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB",Pila ka anti-illegal drug operations ang nahitabo sa Bohol base sa balita?,"Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.",duha ka managlahing anti-illegal drug operations,0,241,102,150
00421-006,421,SRP tunnel sirad-an para ayuhon sud sa 6 ka buwan,"Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel aron mahatagan og dalan alang sa pag-ayo tungod sa electrical ug structural issues. Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), sa pakighinabi sa online news program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines,” niingon nga ang partial road closure, nga makita nga molungtad og unom ngadto sa pito ka buwan, magsugod human sa pag-host sa dakbayan sa Palarong Pambansa. Ang partial road closure nagpasabot nga ang mga outer lane sa northbound ug southbound nga mga dalan sirad-an alang sa kontraktor sa pagbutang sa mga scaffoldings, samtang ang sulod nga mga lane biyaan nga bukas alang sa mga motorista nga maagian kanunay. Matod ni Tonton nga sila si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa komitiba sa transportasyon, wa nay laing mahimo gawas sa pagpatuman sa pagsira sa karsada alang sa kaluwasan sa publiko. Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel. Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa. Matod niya nga dayag nga 30 ngadto sa 40 porsiyento na lang sa mga suga ang nagpabiling nag-andar. Gimando usab ni Abalayan ang usa ka moratorium nga magsuspende sa tanang construction work diin gihimo ang billeting ug sports events alang sa Palaro.",Unsa ang gipahigayon nga trabaho nga kabahin sa mga eskina sa SRP tunnel?,Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel.,pagpintura og puti sa mga eskina,1255,1436,83,115
00247-018,247,Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw,"Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.",Asa nagsugod ang investigasyon sa sunog?,"Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan.",Bureau of Fire Cebu City,174,372,32,56
00034-014,34,"Motorsiklo nabanggaan, drayber patay","Patay nang nadangat sa tambalanan ang 17 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo dihang nabanggaan sa usa ka passenger bus sa national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 10:07 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas nasuta nga usa ka passenger bus sa El-Joesur Highlander Trans ang gikasugat sa motorsiklo nga gimaneho sa menor de edad nga si Rosell S. Albite, 17, taga Brgy. Canbantug, bukiran sa Argao. Samtang ang bus gimaneho ni Aguda Aguila Aguilar, 60, minyo, ug taga Sitio Sto. Niño, Brgy. Mantalongon, Lungsod sa Dalaguete. Ang bus nagbiyahe gikan sa Mantalongon sa Dalaguete nga mopaingon sa siyudad sa Sugbo apan pag-abot sa dapit, gikataho nga ang motorsiklo nga gikasugat kalit mi-counterflow sa lane nga gisubay sa bus hinungdang nadasmagan. Ang menor de edad nakaangkon og grabeng kadaot sa lawas, gitabang sa emergency responders sa Argao ug gidala sa ICKMH Bogo Argao District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Ang drayber sa passenger bus gikustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.",Unsa nga bus ang nalabot sa aksidente?," Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas nasuta nga usa ka passenger bus sa El-Joesur Highlander Trans ang gikasugat sa motorsiklo nga gimaneho sa menor de edad nga si Rosell S. Albite, 17, taga Brgy. Canbantug, bukiran sa Argao.",El-Joesur Highlander Trans,241,530,136,162
01079-003,1079,Drayber sa trak 6 ka oras nga napiit sa dumptruck,"Nilanat ngadto sa unom ka oras una naugkat ang drayber sa trak nga na-trap sud sa iyang gimaneho nga dump truck nga nalimbuwad. Wa lung-i sa mga sakop sa Agapay Rural Health Unit, Disaster Risk Reduction Management Office, Bureau of Fire Protection ug Agapay police nga gipangulohan ni P/Capt. Carmelita Dacuyan ang pag-rescue sa biktima nga si Fernan Junnel, hamtong, taga Samboan, habagatang Sugbo. Ang trak de karga nga gimaneho ni Junnel naatrasan sa nag-una nga 10-wheeler truck sa Sityo Cabaray, Brgy. Lawaan, Agapay, sa alas 10:15 sa buntag, Pebrero 13, 2024. Ang 10-wheeler truck nga nakaatras gimaneho ni Aurelio Llamos Llanasa, 46, minyo, taga Lamisa , Balamban nga nagkarga og balas. Ang trak sa biktima nagsunod kang Llanasa. Pag-abot sa tungason kaayo nga bahin, naglisod sa pag-abante ang trak ni Llanasa, hayan tungod sa kabug-at sa karga niini. Niatra ug naigo ang trak sa biktima nga niresulta sa pagkalimbuwad niini tungod sa kakusog sa impact. Naluwas ang truck boy helper ni Junnel nga si Roms Llanera, 35, taga City of Naga, habagatang Sugbo. Atol sa gihimong rescue operation, gitauran og oxygen tank ug dextrose  si Junnel nga diha pa sud sa sakyanan sa dihang giabli ang dulong nga bahin sa truck aron pagkuha kaniya. Si Llanasa kasamtangan nga gikustodiya sa Agapay police samtang gihikay ang pakig-settle sa hitabo tungod kay disgrasya man.",Kinsa ang drayber sa 10-wheeler truck nga nakaatras?,"Ang 10-wheeler truck nga nakaatras gimaneho ni Aurelio Llamos Llanasa, 46, minyo, taga Lamisa , Balamban nga nagkarga og balas.",Aurelio Llamos Llanasa,567,694,47,69
01162-007,1162,"100 ka toneladang basura, nahabwa","Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.",Unsa ang ilang naagian nga kalisod sa pagpanglimpyo sa mga sapa?,"Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini.",inadlaw nga gasolina sa operasyon,1585,1724,99,132
00177-008,177,"Mama, anak gitigbas; silingan nagduda gikawat iyang baka","Nagpaalim sa ilang mga samad tinigbasan ang inahan ug anak nga taga Purok 4, Barangay Pili, Danao City human gisulong sa ilang silingan ug nanigbas kay nagduda nga maoy responsable sa pagkawala sa iyang binuhi nga baka. Apan ang anak nga 29 anyos ang nakabawos sab og tigbas ngadto sa suspek human iyang nailog ang sundang. Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit. Ang mga biktima nga gitago sa pangalan nga Marphy, 29 ug ang 64 anyos niini nga inahan nga si Jurita ang gidala Cebu Provincial Hospital – Danao City. Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima. Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka. Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop. Mitumaw ang panaglalis tali ni Marphy ug Ed nga misangpot sa pagpanigbas samtang si Jurita nga miuwang sa away ang lakip nga natigbasan atol sa komosyon. Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek. Atol niining pagsulat, ang suspek pabilin pa nga way panimuot.",Unsa ang gibuhat ni Marphy bisan samaran na siya?,Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek.,nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas,1061,1179,31,100
00671-015,671,‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?,"Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.",Ngano nga gipugngan ang tinuod nga ngan ni Jeff?,Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya.,aron pagpanalipod sa identity sa menor,128,345,48,86
01015-011,1015,"DOT: Dive tourism midoble sa 2023, mikita og P73B","Gibutyag ni Department of Tourism (DOT) Secretary Talina Abalayan Iker sa Sabado, Pebrero 24, 2024, ang P73 bilyunes nga kontribusyon sa dive tourism sa ekonomiya sa nasod sa 2023. Atol sa opening ceremony sa Philippine International Dive Expo (Phidex) 2024 sa World Trade Center sa Pasay City, si Iker niingon nga ang kita sa nasod sa dive tourism midoble niadtong 2023, gikan sa P37 bilyunes niadtong 2022.“United under the guidance and visionary leadership of our President, we can look forward to yielding additional revenue from this industry, reinforcing the Philippine position as the World’s Premier Dive Destination, and tourism’s role as now one of the strongest pillars of our economy. . ” matod ni Iker. Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo. Gisubli ni Alarcon ang mahinungdanong tahas sa partisipasyon sa pribadong sektor sa pagseguro nga ang Pilipinas magpabilin nga usa ka nag-unang destinasyon alang sa mga mahiligon sa diving ug mga propisyonal gikan sa nagkalainlaing dapit sa tibuok kalibutan. Ang Pilipinas giila isip nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan sa World Travel Awards 2023.",Unsay gihuot ni Iker nga buhaton sa mga Pilipino mahitungod sa kadagatan?,"Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo.",maghiusa sa pagpanalipod,716,1043,99,123
00968-003,968,Dul-an P2M budget sa ‘Buhing Kalbaryo,"Dul-an sa P2 milyunes, ang gitagana nga pundo sa Cebu City Government alang sa pagpahigayon sa Buhing Kalbaryo karong tuiga, usa ka relihiyusong kalihokan bahin sa pag-antos ug paglansang kang Hesus. Nangayo og budget nga P1,942,500 ang buhatan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa preparasyon sa 27th Buhing Kalbaryo. Si Cebu City Councilor Achilles Balagulan, committee on budget and finance chair, niduso sa resolusyon alang sa budget ubos sa City-Sponsored Activities. Ang resolusyon giaprobahan sa Cebu City Council atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, 2024. Sa miaging tuig, ang programa nagsugod sa Archdiocesan Shrine of San Nicolas de Tolentino sa Barangay Pasil apan ang pinal nga duwa gipahigayon sa bakanteng luna sa V. Abangan Ave. Ning tuiga, wala pa gibutyag ang pinal nga dapit nga pahigayonan niini.",Kinsa ang niduso sa resolusyon alang sa budget sa Buhing Kalbaryo?,"Si Cebu City Councilor Achilles Balagulan, committee on budget and finance chair, niduso sa resolusyon alang sa budget ubos sa City-Sponsored Activities.",Cebu City Councilor Achilles Balagulan,318,471,3,41
00514-002,514,"Patay gigapos, gilabay sa sapa","Patayng lawas sa usa ka lalaki ang napalgan sa sapa sa Sitio Kaduldulan, Barangay Mangga, lungsod sa Tuburan, lalawigan sa Sugbo, alas 5 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Matod ni P/Lt. Col. Davinder Danan, hepe sa Tuburan Police Station, nagpadayon ang ilang imbestigasyon kon kinsa ang maong tawo kay walay nakaila niini sa mga residente sa dapit. Gihulagway ni Danan ang patayng lawas sa biktima nga giputos og garbage bag gigapos sa packaging tape ang duha ka tiil ug ulo sa biktima. Atol sa paghiling sa lawas sa biktima, wala silay nakita nga samad apan maklaro nga duna kini bun-og sa tiyan nga gituohan nga gikulata kini sa wala pa mamatay. Gibanabana ni Danan nga nagpanuigon ang biktima og 30 anyos nga dunay mga patik sa lawas. Duna kini gitas-on nga 5’4, itom ang buhok ug nagsul-ob og sweatshirt nga dunay markang adidas. Una na nga nanawag ang konsehal sa Barangay Mangga nga si Daguplo Abing nga dunay nakit-ang patayng lawas sa wala mailhing lalaki sa sapa sa Sitio Kaduldulan. Gituohan sa police official nga wala diha patya ang biktima apan igo lang kini nga gilabay sa sapa. “Mag-conduct pa mi og lawom nga imbestigasyon. Ma-identify nato kon kinsa gyud ning tawhana, asa ni siya dapita didto ta magsugod, manukad ta didto. Taga asa ni, interviewhon nato ang mga tagtungod kon naay kaila nga tagtungod,” sigon ni Danan. Nanawagan siya sa mga molupyo sa Tuburan ug mga silingang lungsod nga kon dunay miyembro sa pamilya nga wala makauli, mamahimong modangop sa ilang police station aron pagsusi sa patayng lawas sa biktima.",Kinsa ang hepe sa Tuburan Police Station nga naghatag og impormasyon bahin sa insidente?,"Matod ni P/Lt. Col. Davinder Danan, hepe sa Tuburan Police Station, nagpadayon ang ilang imbestigasyon kon kinsa ang maong tawo kay walay nakaila niini sa mga residente sa dapit.",P/Lt. Col. Davinder Danan,171,349,9,34
00338-006,338,"Nagduwa’g ‘scatter’ sa cellphone, gipusil","Naputol ang pagduwa sa sugal sa scatter sa cell phone ang 29 anyos nga lalaki sa dihang gipusil sa Sityo Balandia, Brgy. Guiwanon, lungsod sa Argao, alas 6:20 sa gabii, Hulyo 23, 2024Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan ni P/Maj. Terrence Aguas nasayran nga ang biktima mao si alyas Davis, 29, ulitawo, lumolupyo sa samang dapit. Ang namusil usa ka wa mailhing lalaki nga angkas sa usa ka motorsiklo. Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao bahin sa maong kaso.",Asa gidala ang biktima pagkahuman sa insidente?,"Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao bahin sa maong kaso.",Bogo Argao District Hospital,421,712,167,195
00985-003,985,Brian modagan isip bise mayor ni Maricel Julito,"Adam modagan isip bise mayor sa mid-term elections sa Mayo 2025 si kanhi Cebu City mayor Brian Abcede sa iyang gisugyot nga padaganon og mayor nga si Maricel Julito, kasamtangang minority floor leader sa Konseho sa Dakbayan sa Sugbo. Ang pamahayag gihimo sa usa ka press conference nga gipahigayon sa Casino Español sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Si Abcede niingon nga dili na siya makaserbisyo isip mayor nga “realistic” tungod sa kondisyon sa iyang panglawas. Apan, matod niya, makatabang siya isip bise mayor, ilabina sa pagdumala sa proyekto sa dakbayan. “If I were to choose, I would choose Julito to be the mayor. He can be a good mayor. . . I will be his vice mayor,” matod ni Abcede atol sa presscon. Atol ning pagsuwat, si Julito nga sakop sa Bando Abcede Pundok Kauswagan (BOPK) wala pay kompirmasyon bahin sa sugyot sa kanhi mayor. Samtang, ang ngalan ni Julito unang nigawas usab sa pamahayag ni Mayor Cedie Abangan nga kabahin sa iyang linya sa mga kandidato nga sakop sa iyang kaabang nga partido. Apan si Julito, dunay katapusang termino pa sa pagka konsehal, niingon nga mokonsulta pa sa iyang partido bahin sa tanyag ni Abangan. Si Abcede namahayag na nga mosuporta og kandidato batok kang Abangan.",Nganong dili na makaserbisyo isip mayor si Brian Abcede?,Si Abcede niingon nga dili na siya makaserbisyo isip mayor nga “realistic” tungod sa kondisyon sa iyang panglawas.,kondisyon sa iyang panglawas,346,460,85,113
01179-016,1179,‘Akyat bahay’ nga pusher nadakpan,"Gihulagway nga notado’ng kawatan napusasan ug nakuhaan og gituohang shabu niadtong Lunes, Enero 22 sa Sitio Mahayahay, Barangay Buenavista, dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Si Eddie Magpili Abu, Jr. , ulitawo, giingong ilado nga kawatan, nagpuyo sa nahisgutang lugar, positibong giila sa biktima nga si Andring Ballesteros Deborah,43, taga Sitio Caraatan, Brgy. Buenavista. Ang Carcar Police pinanguluhan ni Police Lt. Col. Bryan ‘O Raynen Amit, maoy nakasikop kang Abu human giingong nilungkab sa sari-sari store sa biktima. Nadala niini ang halin nga cash nga mobalor og P1,800. Sa pagrekisa, nakuha sa mga polis ang lima ka gagmay’ng putos nga adunay sud nga gituohang shabu, usa ka empty transparent plastic sachet ug itom nga sling bag. Ang suspek gihulagway sa kapulisan sa Carcar nga notadong kawatan. Daghan na kini og nabiktima sa ilang dapit.","Asa ang lugar kung asa nadakpan si Eddie Magpili Abu, Jr.?","Gihulagway nga notado’ng kawatan napusasan ug nakuhaan og gituohang shabu niadtong Lunes, Enero 22 sa Sitio Mahayahay, Barangay Buenavista, dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo.","Sitio Mahayahay, Barangay Buenavista, dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo.",0,177,102,177
00530-015,530,Biyuda gipatay sa riding-in-tandem,"Usa ka biyuda nga motambong unta og husay sa barangay hall gipusil-patay sa riding in tandem sa Lunes sa buntag, Hunyo 3, 2024. Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental. Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Basay Municipal Police Station, nasayran nga ang biktima nag-angkas sa usa ka motorsiklo kuyog sa iyang anak nga lalaki nga menor de edad. Ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima gituparan og laing motorsiklo ug ang backrider nipusil kang Deguia, kinsa naigo sa iyang aping ug nahu'g sa gisakyan niini nga motorsiklo. Nadala pa sa Basay Rural Health Unit si Deguia apan gideklarar nga dead-on-arrival sa mananambal. Gisubay ang posible'ng away sa yuta nga maoy hinungdan sa pagpatay. Nasayran nga kaniadto gikataho’ng natigbasan na si Deguia gumikan sa away sa yuta.",Sa unsang lugar ang insidente nahitabo?,"Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental.",Sityo Cabcabun,128,212,27,41
00849-005,849,Tinun-an namatay sa aksidente sa motorsiklo,"Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo. Si Gulay taga Sityo Cansili, Brgy. Nug-as. Usa ka tuig siya nga sakop sa King’s Men Chorale sa Cite, base sa Facebook post sa grupo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion. Apan sa dihang nagpadulhog na sa karsada sa Managing, wa na siya makamaniubra sa iyang gimaniho nga motorsiklo, kini nabangga sa usa ka poste sa koral. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office medical personnel sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, apan gumikan sa grabing naangkong kadaut sa kalawasan, labina sa ulo, ang biktima namatay mga alas 4 sa kaadlawon sa Marso 29, 2024.",Asa nagpadulong ang biktima sa iyang pagbiyahe?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion",Brgy. Poblacion,590,790,185,200
01164-018,1164,Drayber sa motorsiklo patay sa bangga,"Namatay ang usa ka drayber sa motorsiklo sa panagbangga tali sa usa ka public utility jeepney (PUJ) sa national highway sa Barangay Magay, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo, alas 7:45 sa gabii niadtong Miyerkules, Enero 24, 2024. Giila ang biktima nga si Badoy Gordovin Lacson Jr. , 25, taga Purok Tangke 2, Sitio Tuburan, dakbayan sa Danao. Dali siyang gidala sa Danao City Provincial Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang traffic investigator sa Compostela Police Station nga si Staff Sergeant Takyo Maestrado nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ang biktima paingon sa dakbayan sa Danao dihang nabanggaan ang PUJ nga gimaneho ni Lito Baria. Matod ni Maestrado, base sa pamahayag ni Baria, ang biktima maoy unang nakaigo sa iyang sakyanan. Apan giangkon sa polis nga nasayop si Baria base sa ilang pagsusi sa dapit nga nahitaboan. Si Baria gitanggong sa kapulisan sa Compostela sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og tukmang kaso.",Kinsa ang traffic investigator sa Compostela Police Station?,Ang traffic investigator sa Compostela Police Station nga si Staff Sergeant Takyo Maestrado nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ang biktima paingon sa dakbayan sa Danao dihang nabanggaan ang PUJ nga gimaneho ni Lito Baria.,Staff Sergeant Takyo Maestrado,443,677,61,91
01275-004,1275,Mga badlungon gipangandaman,"Ning nagkaduol na ang dakong kalihukan sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga mao ang Sinulog 2024, ang Police Regional Office 7 (PRO) 7 nipakita na sa ilang kaandam sa paghatag og seguridad. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga nakahimo na sila og sistema sa pag monitor sa mga kriminal sama sa mga manglabnihay, mangingilad, mangunguot ug mga sakop sa salisi gang nga nagtinguha nga modayo sa Sugbo. Gibutyag ni Abacay nga wala sila makadawat og hulga sa siguridad apan gimando ni Abad nga palapdan pa ang ilang intelligence monitoring ug pakig-alayon sa ilang counterparts aron mabantayan ang lihok sa mga kriminal sa mga silingang rehiyon sa nasod. “I would like to assure everyone that your PRO-7 is on top of the situation. We will be exhausting all resources of Police Regional Office-7 to make sure that once again we will be having a safe, secured and most especially solemn Sinulog celebration,” matod ni Abacay. Ang PRO 7 nag-umol na og Task Force Sinulog diin ang ilang security coverage pinasubay sa Major Events Security Framework (MESF) nga maoy gigamit sa kapulisan kon dunay dagko nga mga kalihukan sama sa Sinulog. Tulo ka task group ang gihulma sa PRO-7. Kini naglangkob sa Task Group Security, Task Group Peace and Order ug Task Group Emergency Response nga gidumala sa kapulisan, Armed Forces of the Philippines (AFP), local disaster offices ug mga ahensya sa gobyerno. “The heads of this task group may come from different agencies then we will be meeting in a regular basis para to check on the progress of each task group. This Monday we will be having another round of conference para we can iron out the security preparations”, dugang ni Abacay. Giawhag niya ang publiko nga tabangan sila sa pag monitor sa ilang palibot.",Unsa ang gisaad ni Abacay mahitungod sa seguridad sa Sinulog?,"“I would like to assure everyone that your PRO-7 is on top of the situation. We will be exhausting all resources of Police Regional Office-7 to make sure that once again we will be having a safe, secured and most especially solemn Sinulog celebration,” matod ni Abacay.","we will be having a safe, secured and most especially solemn Sinulog celebration",766,1035,170,250
00456-004,456,"Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya","TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)",Kinsa ang polis nga uban sa mga barangay tanod sa manhunt?,Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini.,si Police Patrolman Arnilo Comson,709,868,51,84
00175-005,175,"Kanhi mayor sa selda sa bilanggoan, nadakpan kini og balik atol sa buy-bust","Kanhi mayor sa selda ang nabalik sa bilanggoan human madakpan sa buy-bust sa Labangon Police Station sa dan A. Lopez, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo alas 9:58 sa gabii, Huwebes, Agusto 29, 2024. Ang suspek giila nga si Aurelio Bello Belmonte alyas Belonio, 54, taga Sitio Micabaja, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 20. 2 gramos nga dunay standard drug price nga P137,360. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nga nadakpan na kaniadto sa illegal nga drugas si Belmonte ug nahimong mayor sa selda sa Cebu City Jail (CCJ). Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas. Tungod niini, gilusad dayon ang operasyon batok sa suspek.",Unsa ang nahitabo human makagawas sa bilanggoan?,"Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas.",na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan,692,842,31,106
01049-003,1049,Freediving sa Valentine’s Day,"Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Unsa ang giisip ni Dela nga labing importante sa iyang trabaho isip guide?,"Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita.",kaluwasan sa mga bisita,621,820,175,198
01341-005,1341,1 angol sa bagyo human natumbahan,"Usa ang nakompirmar nga naangol gumikan sa Bagyong Kabayan nga nagpailawom sa Sugbo sa storm signal No. 1. Ang naangol mao ang usa ka pasahero’ng babaye nga nagsakay sa Corominas taxi nga natumbahan sa punoan sa kahoy nga Mahogany. Basi sa Facebook post sa Cebu City Transportation Office (CCTO), ang insidente nahitabo alas 8:15 sa buntag sa Lunes, Disyembre, 18, 2023 sa may Osmeña Boulevard, atubangan sa Cebu Doctors University Hospital sa Brgy. Capitol Site, siyudad sa Sugbo. Ang biktima nga wa nganli, gi-rescue ug gidala sa usa ka ambulansya ngadto sa tambalanan. Samtang sa laing bahin, ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), sa ilang traffic advisory pinaagi sa ilang pangu nga si Robert Abel, niawhag sa mga motorista sa paglikay sa Toledo Wharf Road sa Brgy. Campo 4, paingon sa Brgy. Manipis tungod sa mga uwan dala sa Bagyo’ng Kabayan tungod sa hulga sa landslide ug kadangog sa karsada. Matod sa buhatan nga adunay labing minos lima ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nalamba tungod sa kadangog sa karsada. Usa sa mga motorsiklo niigo sa duha ka laing mga sakyanan dihang kini natumba. BLUE ALERTAtol sa pag-isa sa signal no.1 sa Sugbo, naka-blue alert status ang tanang local disaster risk reduction and management offices. Mao kini ang pahibaw ni Raynen Abellon, pangu sa Cebu Provincial DRRMO. “Actually pag ingon nga declared under Signal No. 1 ang Camotes, ako gi check ang situation, ako na gi raise ang alert level. Naay mga DRRMOs nga naka convene na gahapon ang uban ganihang buntag but preemptive measures were done as early as yesterday,” matod ni Abellon sa Superbalita Cebu sa Lunes. Matod ni Abellon nga bisan kon nituang ang uwan sa pipila ka bahin sa Sugbo, wa gihapon sila nikompyansa. Lakip sa gibantayan sa DRRMO ang mga lokalidad nga duol sa baybayon ug kabukiran. “Every municipality naa na jud nay hazard prone areas. They know that sa ilang monitoring. Ang tutukan lang ang coastal areas ug landslide prone areas. Gani gahapon nihangyo ko sa kapulisan sa pag conduct og preemptive actions like nga mangingisda nga mopugos gyud (molawig sa dagat),” dugang ni Abellon. “Ang akong instructions nila is to aim zero casualty,” dugang ni Abellon. Pipila usab ka mga pasahero ang na stranded sa mga pantalan. Base sa ilang talaan, anaa sa 311 ka mga pasahero sa pantalan sa Toledo City ang natanggong; 20 sa Jagutapay port sa Barangay Puertobello, Tudela, mga isla sa Camotes ; 19 usab sa Bogo City; ug 10 sa lungsod sa Dumanjug. Sa pagsuwat ning taho, wa pay report sa mga landslide bisan sa mga pag-uwan. (DVG, ANV, REV)",Kinsa ang pangu sa CT-TODA nga nihaom sa traffic advisory?,"Samtang sa laing bahin, ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), sa ilang traffic advisory pinaagi sa ilang pangu nga si Robert Abel, niawhag sa mga motorista sa paglikay sa Toledo Wharf Road sa Brgy. Campo 4, paingon sa Brgy. Manipis tungod sa mga uwan dala sa Bagyo’ng Kabayan tungod sa hulga sa landslide ug kadangog sa karsada.",Robert Abel,572,938,156,167
00846-012,846,Kapin sa P8M shabu sakmit,"Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",Pila ka pakite sa gidudahang shabu ang nadakpan sa suspek?,"Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",pito ka pakite,1817,1907,55,69
00372-014,372,Caralipio milabni sa unang bulawan,"Nakuha ni Central Visayas trackster Asia Caralipio ang labing unang gold medal sa Palarong Pambansa ning Huwebes, Hulyo 11, 2024 sa Cebu City Sports Center. Si Caralipio, 17, kinsa produkto sa Pajo National High School sa Lapu-Lapu City, maoy nanghawod sa secondary girl’s 3,000-meter run human siya nakarehistro og oras 10:27. 36 sa paghuman sa lumba. Ning maong kalampusan, nabuak ni Caralipio ang personal niyang rekord nga 10:50. 3 nga iyang natali dihang nakalangkat siya’g silver medal sa miaging tuig sa Marikina. Si Darling Eprol Carandang sa Eastern Visayas maoy nilangkat sa silver medal pinaagi sa oras 10:40. 72 samtang si Mamary Graceann Caranza sa Davao Region maoy nisakmit sa bronze medal sa oras nga 10:52. 72. Sa interbyo sa Sun. Letecia Cebu, nagkanayon si Caralipio nga iya lang gihuna-huna mao ang pagbuak sa kaugalingon niyang rekord. Grabe ang training ni Caralipio alang ning maong kompetisyon ubos paggiya sa iyang coaches nga sila si Imee Risa ug Jonald Carasaquit. “She joined different marathons in Ormoc. Those competitions helped her prepare herself for this Palaro,” matod ni Carasaquit. Sa laing bahin, nahatag ni Troy Noel Carbonell ang ikaduhang gold medal sa Central Visayas dihang iyang nadominar ang elementary boys’ single weapon arnis competition. Si Carbonell, 12, kinsa nakahakot og walo ka gold medals sa Central Visayas Regional Athletic (CVIRAA) Meet niadtong Mayo, 2024, isip representante sa Lapu-Lapu City, gilaumang makadugang pa og laing gold medal sa lain nga kategoriya nga iyang salmutan.",Giunsa ni Asia Caralipio ang pag-andam para sa Palaro?,"“She joined different marathons in Ormoc. Those competitions helped her prepare herself for this Palaro,” matod ni Carasaquit.",joined different marathons in Ormoc,992,1118,5,40
01247-002,1247,Abangan supak sa awhag paghunong sa BRT project,"Kinahanglang ihunong na ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project diin gisugdan na pagtrabaho ang Package 1 gikan sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ngadto sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Ave, dakbayan sa Sugbo. Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini. Apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan supak niini. Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes. “Though he did not really categorically say to stop the BRT project, but it’s really, I would really push for the council to take a stand and stop the CBRT project,” matod ni Auguis atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Auguis niingon nga sukad pa sa sinugdanan, ilabi na dihang iyang nahibaw-an nga ang susamang proyekto sa ubang nasod sama sa Curitiba, Brazil o sa Aminabad, India wala nagmalampuson, supak na siya daan. REEVALUATIONGihatagan og gibug-aton ni Abaya ang dugay nga traffic gridlock tungod sa pagtukod sa BRT sa mga residente, commuters ug mga negosyo. Nanawagan siya alang sa usa ka reassessment sa kaarang sa proyekto alang sa mga alternatibong solusyon sa trapiko aron matubag ang mga hagit sa transportasyon. Usa sa iyang gitumbok ang taas nga panahon sa pagpatuman sa proyekto nga unang gisugyot niadtong 1996. Gipadayag usab ni Abaya ang mga kabalaka bahin sa gisugyot nga gitas-on ug gilapdon sa dalan sa BRT, tungod sa mga sayop sa karon nga disenyo. “First, the Hanoi BRT system was installed on narrow roads, operating only a mere 14 kilometers, similar to our 13. 8-kilometer BRT Packages 1 & 2. Second, the exclusive BRT lane was frequently encroached on by private vehicles; and third, riding private vehicles remained the popular choice,” matod ni Abaya. “Why wait until 2027 or beyond to check if it is a failure when the circumstances are already too similar to the cities that were unsuccessful with their BRT systems?” matod i Abaya. RAMA SUPAK“Scrapping the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) is the most stupid thing to do. ”Si Abangan niingon nga posibleng adunay kausaban, apan ang pagbasura sa proyekto dili angay nga kapilian. Si Abangan niingon nga ang pag-aprobar sa maong proyekto dili sayon ​​ug dili sayon ​​alang kang kanhi mayor Brian Abcede nga palapdan kini sa bahin sa appropriation. “We have to be very extra careful, liman ka imo e-scrap. Kinsa na lang magpautang nato kon mao ning kalakiha? Giaprubahan, gipirmahan, gipun-an pa nya human ipa-scrap, that’s why I say very stupid,” matod ni Abangan. Mao kini ang gisulti ni Abangan kalabot sa sugyot ni Auguis sa pagpahunong sa CBRT atol sa segment nga ‘Igna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 11, 2024. Si Abangan niingon nga “offensive” ang mga pamahayag nila ni Auguis, majority floor leader, ug Abaya. “Not fair to Mayor Lizer Abangan, but I don’t know with Mayor Fifth Abcede, and I cannot tell also for late Mayor Aldana Abastillas.",Pila ka packages ang adunay CBRT ug unsa ang gitas-on niini?,"Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes.",tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros,573,751,15,73
01245-007,1245,LTFRB ‘mo-recalibrate’ sa PUV Modernization,"Si Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) chairman Elopre Manilag III niingon sa Miyerkules, Enero 10, 2023, nga ilang “i-recalibrate” ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) aron matubag ang mga kabalaka sa apektado’ng mga drayber. Si Manilag niluwat sa pamahayag human madungog ang mga kabalaka sa pipila ka jeepney drivers nga nituman sa consolidation policy ubos sa PUVMP atol sa House committee on transportation hearing. Lakip sa nipatim-aw atol sa hearing mao ang jeepney driver-operator nga si Jesse Maniquez, kinsa niingon nga nawad-an sila og katungod sa pagpanag-iya sa ilang mga unit human nisalmot sa usa ka kooperatiba. Si Maniquez niingon nga ang kooperatiba karon maoy nangangkon nga tag-iya sa ilang mga unit, sanglit siya, uban sa laing tulo ka jeepney driver-operators, gipasakaan pa og kasong carnapping. “Gumastos po kami para sa sasakyan namin, na-transfer ang franchise namin sa kanila. Ginastusan namin ang mga garahe in compliance with the requirements of the LTFRB pero wala kaming pangalan sa kanilang corporation,” siya nagkanayon. “Nag-file sila ng carnapping against us. Apat kami na nagkaroon ng kaso ng carnapping, 38 counts of carnapping. Iyong 44 units na na-aapprove sa aming ruta naibigay sa amin na kami ang nagma-manage, kinuha nila yong apat sa lansangan by force, binigyan ng pera ang mga driver,” siya nidugang. Matod niya nga nangayo sila og tabang sa LTFRB, apan gitubag sila nga way labot sa isyo sulod sa kooperatiba.",Unsa ang tubag sa LTFRB sa mga drayber nga nangayo og tabang?,"Matod niya nga nangayo sila og tabang sa LTFRB, apan gitubag sila nga way labot sa isyo sulod sa kooperatiba.",way labot sa isyo sulod sa kooperatiba,1392,1501,70,108
01172-002,1172,"PCSO: Lotto lisod, di matikas","Ang general manager sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga si Sari Magdangal niinsister sa Huwebes, Enero 25, 2024, nga ang resulta sa mga dula sa lotto dili gayod mamaniobra tungod sa mga proteksyon sa sistema. Gipasalig ni Magdangal sa gihimo’ng inquiry sa Senate Committee on Games and Amusement nga gipangulohan ni committee chairman Senator Orvin Idos bahin sa integridad sa mga dula sa PCSO lotto. “We would like to assure you that you can never manipulate it kaya nga po allowed kami mag-bet even I can bet because it is beyond me, even if we wanted to, with the system that we have we cannot (manipulate),” siya niingon. “Kung mamanipulahin yan at kaya naming manipulahin yan, I don’t think you would have to bet more kasi kung ang premise natin mamamanipulate, I think just P20 will be enough,” dugang niya. Gilusad ni Idos ang imbestigasyon human ang nag-inusarang mananaug nakadaog sa Super Lotto 6/49 jackpot prize nga nagkantidad og P640,654,817. 60 niadtong Enero 16, duha ka semana human ang nag-inusarang bettor nakadaog sa P571 milyunes nga jackpot sa Ultra Lotto 6/58, ang pinakadakong jackpot prize niadtong 2023./TPM sa SunStar Philippines",Kinsa ang chairman sa Senate Committee on Games and Amusement?,Gipasalig ni Magdangal sa gihimo’ng inquiry sa Senate Committee on Games and Amusement nga gipangulohan ni committee chairman Senator Orvin Idos bahin sa integridad sa mga dula sa PCSO lotto.,Senator Orvin Idos,225,416,126,144
01577-011,1577,Drone ordinance gisupak ni Abangan,"Ang ordinansa, nga gihimo aron mapanalipdan ang privacy, seguridad, ug kaayuhan sa mga lungsuranon ug mga ahensya sa gobyerno, labi na sa pagpatuman sa balaod ug mga pasilidad sa bilanggoan, pinaagi sa pagdili sa paggamit sa mga dili rehistrado nga drone, gi-veto. Niadtong Oktubre 4, 2023, ang Konseho sa Dakbayan sa Sugbo, atol sa ilang sesyon, nipasar sa ‘Ordinance Regulating the Use of Unmanned Aerial Vehicles, Remotely Piloted Aircraft, o Drones within the Territorial Jurisdiction of the City of Cebu and Providing Penalties for Violations. ’Apan, si Cebu City Mayor Cedie Abangan, sa usa ka sulat nga pinetsahan og Oktubre 19, 2023, nigamit sa iyang gahom sa pag-veto batok sa maong ordinansa, nga nag-ingon nga aron kini mahimong balido: kinahanglan nga dili mosupak sa Konstitusyon o bisan unsang balaod, kinahanglan nga patas o di madaugdaugon, kinahanglan dili partial o discriminatory, kinahanglan dili magdili, apan mahimong mag-regulate sa pamatigayon, kinahanglan nga kinatibuk-an ug nahiuyon sa palisiya sa publiko, ug kinahanglan nga makatarunganon, sumala sa Korte Suprema. Si Abangan niingon nga ang ordinansa nagdili sa paggamit sa mga drone nga walay operator’s certificate nga gi-issue sa Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP); apan, sumala sa Philippine Civil Aviation Regulations (PCAR), ang controller certificate gikinahanglan lamang alang sa dagkong mga drone nga motimbang og pito ka kilo o labaw pa alang sa komersyal ug dili-komersyal nga mga operasyon. Ang mga drone nga wala pay pito ka kilo gitugotan sa CAAP nga walay sertipiko apan gidili sa ordinansa. Sa iyang sulat, gipasiugda usab niya ang pagdili sa paggamit sa mga drone sulod sa palibot o sa mga pasilidad sa gobyerno. “If I allow this, this means that public schools and government offices cannot use drones in their premises. Just imagine the disappointment of students and members of the faculty who are deprived of aerial shots during intramurals and other special events,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang ordinansa makapugong sa paglambo sa mga estudyante sa photography ug film kon dili sila tugotan sa paggamit sa mga drone sa mga pasilidad sa gobyerno ingon man ang pagkadismaya sa mga magtiayon nga dili makakuha og drone shots alang sa ilang prenuptials photos.",Unsa ang CAAP?,Si Abangan niingon nga ang ordinansa nagdili sa paggamit sa mga drone nga walay operator’s certificate nga gi-issue sa Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP);,Civil Aviation Authority of the Philippines,1094,1264,119,162
00715-002,715,Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban,"Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.",Asa nahimutang kaniadto ang regional licensing office sa LTO 7?,"Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo.",duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue,212,343,59,111
00529-018,529,2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil,"Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.",Unsa ang giingon sa suspetsado ngadto sa live-in partner sa biktima?,"“Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation.",badlonga na imong ka live in nya pasensya na,1127,1274,84,128
01326-007,1326,"P20M balor sa shabu, nasakmit sa Lapu-Lapu","Giilang bodegero o punduhanan og drugas nasakmitan sa kapulisan og tulo ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P20 milyunes sa drug bust sa Barangay Gun-ob, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 4 sa hapon sa Biyernes, Disyembre 22, 2023. Ang suspek nga nasikop giila nga si Gonesto Mercadejas, 43 , ulitawo, taga Barangay Ermita, siyudad sa Sugbo. Nasakmit gikan kaniya ang tulo ka kilo nga shabu, P400,000 cash, .45 kalibre nga pistola uban sa mga bala niini. Ang malampusong operasyon iya sa hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Col. Elmer S. Lim. Niabag usab ang Naval Forces Central (Navforcen) ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Si Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nihulagway kang Mercadejas nga usa ka bodegero og shabu ug bag-ong nailhan sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa regional level. Matod ni Barcelo, si Mercadejas nag-operate sa highly urbanized nga mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu. Dugang niya nga pipila ka buwan lang nga gi-validate ug gi-monitor ang suspek human nakadawat og kasayuran bahin sa ilegal nga kalihukan niini. Gipasabot ni Barcelo nga dili molahutay ang pagpayuhot og gidiling drugas sa dakbayan tungod sa ilang hugot nga monitoring ug pagpaniid labi na ning panahon sa Pasko nga gilantawan nga mosaka ang negosyo sa drugas. Dugang niya nga walay luna ang mga durugista sa Lapu-Lapu sama sa nahitabo kang Mercadejas. Gitanggong si Mercadejas sa LCPO alang sa dugang imbestigasyon ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.",Asa nga mga siyudad nag-operate si Gonesto Mercadejas?,"Matod ni Barcelo, si Mercadejas nag-operate sa highly urbanized nga mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu.","highly urbanized nga mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu.",964,1076,47,112
01390-014,1390,P352M shabu nasakmit sa 1 ka tuig sa CCPO,"Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023. Sa data nga gipakita ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, moabot sa 51,818 gramos kun 51. 8 kilo sa gituohang shabu ang ilang nasakmit. Nakalusad ang kapulisan og 1,978 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 2,314 ka drug personalities, 249 niini mga high value individual (HVI) kun dagko nga mga durugista. Matod ni Baculo nga ang labing daghan og nasakmit nga ilegal nga drugas mao ang City Intelligence Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Nacional. Gisundan kini sa Sawang Calero Police Station nga gidumala ni Police Major Albear Ano Jatico ug Drug Enforcement Unit (DEU) ni Police Major Robert Caseda. Pasabot ni Baculo nga ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas nagpakita nga bisan sa kadaghan sa gihatagan og pagtagad sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa pagpangulo ni Bacquian, wala sila nihunong sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Diri ninyo makita nga very relentless gyud ang Cebu City Police Office despite the several activities nato,” matod ni Baculo. Dugang sa police official nga mosaka pa ang maong gidaghanon tungod kay wala pa maapil niini ang kapin sa usa ka kilo nga nakuha sa Mambaling Police Station ug sa ubang special units. Nipasalig si Baculo nga ning nagkaduol ang holiday season, ila pang hingusgan ang pagpanakop sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas kay sila nagtuo nga mosaka ang demand niini karon. Gipahugtan pa ang ilang intelligence monitoring uban sa komunidad aron mapugngan ang pagkuyanap niini sa kadalanan sa dakbayan.",Unsa ang nagpakita nga wala ninghunong ang kapulisan sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas?,"Pasabot ni Baculo nga ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas nagpakita nga bisan sa kadaghan sa gihatagan og pagtagad sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa pagpangulo ni Bacquian, wala sila nihunong sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas.",ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas,947,1193,22,63
00307-009,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Giunsa ang sa suspek ang asawa ni Elyang?,"Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa.",ang suspek mangulata usab sa iyang asawa,1134,1193,18,58
01573-008,1573,Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay,"Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.",Kinsa nga biktima ang giila nga namatay sa pagpamusil pag Biyernes?,"Namatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo.",Bolanos Pamaus,1015,1276,152,166
00463-014,463,Barangay official sa Mambaling gipatay,"Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.",Unsa ang motibo sa krimen sumala sa imbestigador sa Inayawan Police Station?,"Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen.",drugas,2223,2380,129,135
01406-011,1406,"Gipusil sa kauban sa trabaho, angol","Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.",Kinsa ang hepe sa kapulisan nga nag-imbestiga sa kaso?,"Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho.",Police Lt. Col Mikmik Guillermo,450,644,95,126
01626-003,1626,Call center agent gipatay,"Usa ka lalaki ang napalgang patay nga dunay samad dinunggaban samtang sunog na ang kama sud sa iyang giabangang lawak sa usa ka balay sa Sitio Cadahuan, Barangay Talamban, dakbayan sa Sugbo, alas 12:30 sa kaadlawon sa Dominggo, Oktubre 29, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kauban sa balay nga si Kennedy Parreno, 26, usa ka call center agent ug taga Barangay Tabo-o, lungsod sa Jimenez, Misamis Occidental sa Mindanao. Dali hinuon nga nadakpan sa kapulisan ang suspek nga higala usab sa biktima nga si Parrilla Parumog, 21, usa ka Nigerian national, ug tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Sumala sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga pasado alas 9:00 sa gabii sa Sabado, Oktubre 28, 2023, nakit-an sa mga saksi ang suspek nga nisulod sa kuwarto sa biktima. Sigun sa mga saksi ug caretaker sa boarding house sa biktima nga alas 12:30 sa kaadlawon sa Dominggo, Oktubre 29, 2023, duna silay nadunggan nga singgit nga nangayo og pakitabang. Dali nga gisusi sa saksi ang kwarto sa biktima apan kalit lang kini nga dunay baga nga aso ang nigawas sa kuwarto nga maoy hinungdan nga midali siyag gawas aron mangayo og panabang sa mga silingan. Iya usab nga nakita nga nagdagan palayo ang suspek gikan sa giabangan nga boarding house nga iya usab dayon nga gitug-anan ang mga tawo bahin sa suspek nga nidagan hinungdan nga dali ni nga nadakpan sa mga silingan. Ang suspek ilang gi-turnover sa mga polis sa Talamban Police Station nga daling niresponde sa dapit tungod kay siya ang kataposan nga nakit-an nga misulod sa kwarto sa biktima. Matod ni Police Major Boyet Bulalaque, hepe sa Talamban Police Station, nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan ug liog gamit ang kutsilyo nga dunay gitas-on nga 11 ka pulgada nga maoy hinungdan sa hinanali niini nga kamatayon. Personal nga away ang usa sa gitan-aw nga motibo apan wala motug-an ang suspek kon unsa ang atraso sa biktima ngadto kaniya. “Frequent kuno ni nga mag- adtoan sa boarding house aning biktima kining Nigerian national, ang among gitan-aw nga motibo ani mao ang personal nga atraso,” matod ni Bulalaque. Dugang nasayran sa kapulisann nga bayot ang biktima nga ilang gituohan nga gisuwayan kini sa pagsunog sa suspek. Kasong murder ang gindam sa kapulisan batok sa Nigerian national nga maoy naghimo sa krimen.",Kinsa ang suspek nga nadakpan sa kapulisan?,"Dali hinuon nga nadakpan sa kapulisan ang suspek nga higala usab sa biktima nga si Parrilla Parumog, 21, usa ka Nigerian national, ug tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo.",Parrilla Parumog,423,609,83,99
00341-012,341,"Na-scam sa peke nga Aesthetician, gipadakop","Nagpa-ila nga aesthetician gidakop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) human gireklamo sa iyang kustomer sa palpak niining procedure. Nasikop sa NBI-7 ang usa ka 33-anyos nga babaye nga nagpailang lisensiyadong aesthetician nga naila nga si Ann Abueva Bercero Calundo, taga Brgy. Puerto, Dakbayan sa Cagayan De Oro. Si Calundo gireklamo sa iyang kliyente ngadto sa buhatan sa NBI 7 tungod sa giingong palpak nga procedure nga gihimo human nakaangkon og infection sa gipahigayon nga under eye filler ug jawtox services niini. Nasayran nga naila-ila sa biktima ang suspek sa social media diin gi-advertise ug gi-promote ang mga beauty ug aesthetics services sa barato nga kantidad. Matod ni Atty. Balagulan Calunod, NBI agent-on-case nga ang suspek nagpaila nga lisensyadong doktor ug nakahuman sa insaktong training ug pagtuon. Tungod kay ang biktima gusto nga magpatangtang sa iyang eyebags, giingong na-engganyo siya ug nisugot nga himuon ang under eye filler ug jawtox procedure sa kantidad nga P3,000. Ang procedure gipahigayon niadtong Abril 15, 2024 sulod sa usa ka hotel sa Sugbo diin nag check-in ang suspek. “Ang kaning victim nakakita siya og post sa Glowing Beauty nga nag offer og services so nag-try siya og pm (personal message) nag inquire siya. So, mao na to nag-start sa tanan unya she was convinced by the subject nga mag caravan siya diri sa Cebu unya daghan siyag promo nga i-offer. So mao to nagkita sila,” matod ni Calunod niadtong Hulyo 23, 2024.“. . . allegedly way back gi-injectan siya sa subject og something sa iyang eyebags to treat, ang eyebags daw and then weeks after nag swell baga kayo iyang eyebags, naghubag unya nagpa-inject sad siya sa iyang jaw line,” dugang niya. Apan ang pagpa-gwapa, niresulta na hinuon sa paghubag ug impeksyon sa iyang mga mata. Hinungdan nga iyang gipahibawo si Calundo apan imbis nga tabangan, giingong gi-block pa siya sa suspek sa social media. Tungod niini, nagpakonsulta ang biktima sa duha ka mga doktor ug gitambagan nga gikinahanglan nga tangtangon ang fillers nga gitusok sa iyang eye skin nga posibleng naka ingon sa paghubag. Sa Hulyo 17, 2024 nakontak pag-usab sa biktima ang suspek diin nasayran nga mobiyahe kini sa Sugbo aron matarong ang iyang reklamo apan kinahanglan nga mobayad lang og gamay nga kantidad. Subay niini, usa ka entrapment operation ang gilusad sa NBI-CEVRO sa Hulyo 19, 2024 aron mahunong ang giingong ilegal nga kalihukan sa suspek sud sa usa sa mga hotel sa Brgy. Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Si Calundo naabtan pa nga nag-inject og substance sa biktima ug nakuha kaniya ang pipila ka mga vial sa nagkalainlaing mga tambal. Lakip na ang mga ginamit ug wala magamit nga syringe, ug surgical gloves nga gisulod sa usa ka kahon. Gihimakak usab sa suspek ang maong mga pasangil ug niinsister nga usa siya ka lisensyadong aesthetician ug nipaubos siya sa unom ka buwan nga training una nakuha ang mga lisensya ug uban pa nga mga certification aron usab siya maka-operate sa iyang negosyo. Sa dugang imbestigasyon, nasayran nga si Calundo nasikop na niadtong 2020 tungod sa kasong syndicated estafa sa Butuan isip lider ug founder sa Forex Rice Trading Group. Una na usab siyang gipasakaan og kaso sa NBI Western Visayas (WEVRO) tungod sa illegal practice of medicine sa Iloilo City niadtong 2023. Sa Hulyo 22, 2024 gipaubos na sa inquest proceedings si Calundo alang sa mga kaso batok kaniya.",Unsang kaso ang gipasaka batok kang Calundo niadtong 2023?,Una na usab siyang gipasakaan og kaso sa NBI Western Visayas (WEVRO) tungod sa illegal practice of medicine sa Iloilo City niadtong 2023.,illegal practice of medicine,3156,3293,79,107
01262-008,1262,"Poultry products sa France, Belgium gidili","Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.",Pila ka metriko tonelada ang ni-import sa Pilipinas nga karne sa manok sa 2022?,"Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.","411,070 metriko tonelada",1494,1647,38,62
00872-003,872,3 ka balay nasunog tungod sa cellphone,"Tulo ka mga balay ang naugdaw sa Campagong 2, lungsod sa Badian, habagatan sa lalawigan sa Sugbo sa pag-ulbo sa sunog, alas 4:00 sa hapon, Sabado, Marso 23, 2024. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Khart Jeff Hilaga, fire investigator sa Badian, nga ang sunog napasaka sa first alarm ug na-fire out sa alas 5:00 sa hapon. Ang bay diin giingong didto nagsugod ang sunog, gipanag-iya ni Alan Hilanga. Nasubay sa taho nga usa ka cellphone nga gi-charge nga gibiyaan, ang mi-over heat ug nibuto. Ang maong sunog nga nagbilin sa gibanabanang danyos nga P120,000. Hinuon, walay kinabuhi nga nakalas o nasamdan sa maong sunog.",Kinsa ang nagpanag-iya sa balay diin nagsugod ang sunog?,"Ang bay diin giingong didto nagsugod ang sunog, gipanag-iya ni Alan Hilanga.",Alan Hilanga,368,444,63,75
01565-013,1565,Nakaplagang patay na,"Unang gitaho sa pamilya nga missing ang usa ka amahan ug gi-post sa social media, kini nakaplagan nga wa nay kinabuhi sulod sa iyang awto sa basement parking 1 sa Jesa Building sa Barangay Cogon Ramos, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Human sa panawagan, dunay nakahatag og taho sa kapulisan sa nahimutangan ni Julian Cahnal, hamtong, propisor sa usa ka inilang unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga St. Augustine Acres Subdivision, Brgy. Palanca Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa Facebook post sa iyang anak nga si Lou Nancy, ang iyang amahan wala na makauli sa ilang balay sukad niadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023. Dugang sa post sa anak, nabalaka ang iyang pamilya human dili pa kini dugay gioperahan sa kasingkasing ug nagsige pa og inom og tambal. Matod pa, katapusan kini nga nakit-an nga nitambong og misa sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu sa alas 12:30 sa udto sa Biyernes. Si Cahnal nagmaniho sa iyang Toyota Wigo nga kolor gray, nagsul-ob og blue t-shirt, blue shorts, ug blue nga rubber shoes dihang napalgan nga patay sa sulod sa awto. Atol ning pagsuwat, ang Superbalita Cebu nagkontak sa pamilya apan wala pa kini mohatag og opisyal nga pamahayag bahin sa kamatayon niini. Samtang, nagduda ang kapulisan nga ang iyang kamatayon dunay kalambigitan sa iyang sakit sa kasingkasing. Ang kapulisan sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga dunay hurisdiskyon sa hitabo, mohimo pa og dugang imbestigasyon sa kamatayon ni Cahnal.",Asa nakaplagan si Julian Cahnal nga patay?,"Unang gitaho sa pamilya nga missing ang usa ka amahan ug gi-post sa social media, kini nakaplagan nga wa nay kinabuhi sulod sa iyang awto sa basement parking 1 sa Jesa Building sa Barangay Cogon Ramos, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023.",iyang awto sa basement parking 1,0,270,127,159
01233-016,1233,"3 ka sakyanan nalambigit sa aksidente, 2 angol","Tulo ka mga sakyanan nagkarambola ug duha ang nangaangol sa aksidente sa Brgy. Inayagan, sa Syudad sa Naga, alas 12:30 sa hapon sa Dominggo, Enero 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Hyundai Grace van nga gimaniho ni Liza Abello, 27, minyo, taga Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan. Naangol ang mga sakay niini nga sila si Emelyn Mangao, 85, taga Tayud, Liloan ug nadaut kaayo ang wala bahin sa driver side sa sakyanan. Laing nadanyos nga sakyanan mao ang Nissan Navarra pick-up nga gimaniho ni Boyang Omar, 35, minyo, taga N. Bacalso Ave. , Brgy. Gahad, lungsod sa Sibonga. Lakip sa nadanyos mao ang Kia Sorento nga gimaneho ni Mangila C. Manglinong, 64, ulitawo, taga Panadtaran, lungsod sa San Fernando. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran nga ang sakyanan nila ni Abello ug Litunjua pareho og direksiyon gikan sa Sibonga padung sa Siyudad sa Sugbo. Samtang, si Manglinong gikan sa Syudad sa Sugbo ug mopauli sa ilang dapit sa San Fernando apan pag-abot sa national highway sa Inayagan, Naga, kalit kining nibalhin sa pikas gumikan sa ‘mechanical defect’ sa ligid. Mao kini hinungdn nga aksidente kining niigo sa duha ka mga sakyanan. Ang duha nga naangol nga si Abello ug ang iyang sakay nga si Mangao gipangdala sa Vicente Mendiola Medical Center. Hinuon, nakab-ot ang amicable settlement tali sa nangalambigt nga mga partido sa kaso.",Asa naggikan si Emelyn Mangao?,"Naangol ang mga sakay niini nga sila si Emelyn Mangao, 85, taga Tayud, Liloan ug nadaut kaayo ang wala bahin sa driver side sa sakyanan.","Tayud, Liloan",284,420,64,77
01481-008,1481,400 na nagparehistro sa Suroy Suroy sa habagatan,"Andam na ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa ipahigayon nga Suroy Suroy sa Sugbo sa Habagatan o ang Southern Heritage Trail. Kini subay sa bag-o lang nahuman nga tigom sa mga mayor sa habagatan kansang mga lokalidad tuyokan sa mga turista nga mosalmot sa Suroy-Suroy sa Nobiyembre 30 hangtod sa Disyembre 2, 2023. Apil sa gipangandaman sa mga lokalidad ang mga pagkaon nga ikapasigarbo niini o delicacies sa matag local government unit (LGU). Gipahibawo sa Provincial Tourism Office nga anaa sa 400 ka mga bisita ang ningparehistro sa maong kalihukan. Gawas sa mga turista, gilauman usab ang pagsalmot sa mga bisita gikan sa South Korea. Lakip sa tadlason sa mga bisita ang mga lungsod sa Minglanilla, San Fernando, Sibonga hangtod na sa Santander. Bisitahon usab ang dakbayan sa Carcar ug Naga sa ikatulong adlaw diin motapos ang suroy niini sa dakbayan sa Talisay. Ang mga lokal nga kagamhanan nag-andam og mga kalingawan alang sa mga bisita.",Kinsa ang andam na sa ipahigayon nga Suroy Suroy sa Sugbo?,Andam na ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa ipahigayon nga Suroy Suroy sa Sugbo sa Habagatan o ang Southern Heritage Trail.,Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo,0,128,13,45
01511-008,1511,P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading,"Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.",Pila ang gi-allocate alang sa water system development program?,"Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services.", P3. 3 bilyunes ,1066,1469,121,137
00342-005,342,Wa nay operasyon sa POGO sa Lapu,"Ang Lapu-Lapu City nagpabilin nga wa nay mga ilegal nga Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) sukad sa uwahing pag-raid niadtong Chinese company sa Barangay Mactan niadtong Septiyembre 7, 2019. Sa online news program sa SunStar Cebu nga Beyond the Headlines, gipahibawo ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan niadtong Hulyo 23, 2024 nga walay aktibong POGO hubs sa siyudad. Giklaro sa mayor nga ang raid nga nahitabo niadtong 2019 mao ang katapusang ilegal nga Pogo sa siyudad ug wala na’y susamang panghitabo pagkahuman niini. Gisulti usab niya nga iyang gihatag ang mando sa Lapu-Lapu City Police nga maghimo og profiling sa matag barangay, usa ka rekord sa tanan nga mga langyaw nga nagpuyo sa siyudad, aron bantayan ang ilang mga negosyo ug kalihukan. Ang inisyatibo usab nagtumong sa pagkuha og dali nga aksyon ug pag-ila sa mga langyaw nga naghimo og ilegal nga mga kalihukan sa siyudad. Niadtong Hulyo 22, gipahibalo ni Presidente Lois Alarcon Jr. sa iyang ikatulong State of the Nation Address (SONA) nga ipatuman ang pagdili sa tanan nga mga Pogo tungod sa paghatag niini og hulga sa nasudnong seguridad sa nasod. Gideklarar ni Alarcon nga ang tanan nga mga Pogo kinahanglan nga mohunong sa operasyon sugod sa Lunes, nga nagmando sa Philippine Amusement and Gaming Corp. (Pagcor) nga hinay-hinay nga limpyuhan ang online nga mga kalihukan hangtod sa katapusan sa tuig.",Unsa ang tumong sa inisyatibo nga gihatag sa mayor?,Ang inisyatibo usab nagtumong sa pagkuha og dali nga aksyon ug pag-ila sa mga langyaw nga naghimo og ilegal nga mga kalihukan sa siyudad.,pagkuha og dali nga aksyon,768,905,33,59
01078-007,1078,Flower shop nasunog 1 ka adlaw sa di pa ang Valentine’s Day,"Miulbo ang sunog sa usa ka commercial building sa Barangay Eastern Poblacion, Lungsod sa Poro, Camotes Islands, Sugbo, nagkadaiyang mga tindahan ang naugdaw ala 1: 45 sa kaadlawon sa Pebrero 13, 2024. Base sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Poro, pinaagi kang FO2 Arnoco Llagas, fire investigator, ang ground floor sa maong edipisyo diin nahimutang ang flower shop, sari-sari stores, cellphone shops, water refilling stations ug uban pa, ang gilamoy sa kayo. Gibana-bana nga moabot og kapin sa P900,000 ang danyos sa istruktura, way labot sa mga kabtangan o ubang butang nga naugdaw sa kayo. Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay hinungdan sa pagdilaab sa kayo. Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.",Naa bay mga naangol tungod sa sunog?,Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.,Way gikataho nga naangol,871,912,0,24
01368-016,1368,Van nabangga sa Argao; 7 naangol,"Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.",Unsa ang gi-pili buhaton ni More sa van?,Iya na lang kini nga gibangga sa plant box.,gibangga sa plant box,1420,1463,21,42
01646-012,1646,"Cebu North, South Bus Terminals usahon sa SRP","Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses. “Yes I agree with Mayor Lizer that pretty soon the South bus terminal must be transferred. But our vision is integrating north and south terminals at the SRP because the SRP is right there at the center,” matod ni Abalayan. Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries. “But what we would wish to look for is a private sector partner that would be willing and I know that there are some big names that in fact, owned huge tracts of land. The ideal tract would be the land that faces and is contiguous to the sea so we could build a port as well so that we can have sea taxis,” dugang ni Abalayan. Sa 2022, una na nga nihisgot si Abalayan sa maong plano subay sa tinguha niini nga mahiusa ang mga terminal sa Probinsya. Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo. Samtang alang sa mga mobiyahe paingon sa amihanan, gipahimutang ang terminal sulod sa compound sa SM City Cebu sa may North Reclamation Area sukad sa Oktubre 15, 2020. Subay sa nasabutan sa Kapitolyo ug SM Prime Holdings Inc. , mahimong makagamit ang Probinsya sa parking area niini sulod lang sa duha ka tuig. Ugaling masugdan na unya ang pagbalhin, bukas ang gobernador sa pagpaabang sa kasamtangan nga CSBT alang sa mga pribadong sektor nga gustong mogamit o magnegosyo sa dapit. “That is still a property of the Province and that is also very ideal commercially, viable property of course. I will never dispose it but we will develop it again. Open to private sector partnership in order to realize more revenues for the Province of Cebu and on the part of private company, they are given the perfect location for their business,” dugang niya. Samtang, wala pay detalye ang plano sa paghiusa sa north ug south terminals sa SRP.",Unsa ang nakapahimong hinungdan sa paghiusa sa south ug north bus terminals?,Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses.,tinguha usab sa Lalawigan,242,342,14,39
01199-006,1199,"2 sa drug list sikop, armas nasakmit","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Pinamungajan Municipal Police Station ang duha nga giilang high value individuals (HVI) nga drug pushers sa buy-bust sa Barangay Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:00 sa hapon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Dean Dean Logrono, 27, ulitawo, taga Brgy. Malalad, siyudad sa Toledo, ug si Glena Brillantes, 37, minyo, taga Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Ang duha nasikop sa buy-bust nga gilusad sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa maong lungsod nga gipangulohan sa ilang hepe nga Police Maj. Gilfred Baroman pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa pakisusi nasuta nga ang maong mga suspek na-validate sa kapulisan sa Pinamungajan nga ang duha nagkunsabo sa pagpamaligya og shabu sa Pinamungajan hinungdan nga gilusad ang buy-bust. Ang mga suspek nakuhaan og mga pinakiting shabu nga motimbang og 14. 44 gramos nga may standard drug price nga P98,192. Gawas sa mga pinakiteng shabu, nasakmit ang usa ka motorsiklo nga gigamit sa duha ka mga suspek sa ilang ilegal nga kalihukan ug armas nga kalibre .45 nga pistola nga may pito ka mga bala.",Kinsa ang nag-ulo sa buy-bust operation?,Ang duha nasikop sa buy-bust nga gilusad sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa maong lungsod nga gipangulohan sa ilang hepe nga Police Maj. Gilfred Baroman pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7).,Police Maj. Gilfred Baroman,425,666,142,169
01005-002,1005,Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,"Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Kinsa ang suspek nga nadakpan sa operasyon sa mga kapulisan?,"Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit.",Hamham Lambina Dayagdal,280,366,24,47
01068-010,1068,Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,"Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.",Unsa ang nahitabo sa biktima nga nagapos sa tangsi?,"Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi.",nabitad padulong sa ilawom,1536,1614,27,53
01362-016,1362,3 ka kaso batok sa suspek sa lungkab,"Human nasikop sa mga sakop sa Labangon Police Station ang usa ka kawatan nga na-trap sa sulod sa Palawan Pawnshop sa N. Bacalso Ave. , dakbayan sa Sugbo, ang suspek mag-atubang og tulo ka mga kaso. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nag-andam og kasong robbery with force upon thing, ilegal nga paghupot og armas subay sa nakuhang pusil ug paghupot niini og granada. Matod ni Police Major Yvonnelito Valleser, hepe sa Labangon Police Station, dali nila nga nakombinser sa pagtahan ang suspek nga si Pedro Moraca Elnar Jr. , 25. Lakip sa nakuha ang armas sa guwardya nga maoy iyang gigamit sa paglugit sa mga hunos nga naa didto ang kwarta nga P5,000. Lakip sa nakuha ang granada. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, nakadayeg sa mga polis sa Labangon nga dali nga nakasulbad sa maong krimen. “Sa atong kapulisan sa Police station 10, gusto nako sila i-commend sa immediate nga sulbad sa robbery incident. . ” matod ni Bacquian.",Unsa ang usa sa mga butang nga nasakop gikan sa kawatan?,Lakip sa nakuha ang granada.,granada,651,679,20,27
01606-012,1606,"2 ka mga driver sa ‘road rage’ gipasuwat, gipatawag sa LTO","Nailhan na sa Land Transportation Office (LTO) Region 7 ang duha ka mga drayber nga nalambigit sa giingong road rage sa Barangay Tabok, Mandaue City, ug niisyu na kanila og show-cause order. Ang ahensya nagpagawas sa mga mando kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023. Sa nalatid sa kamanduan, ang LTO mimando sa duha ka mga drayber, apil na ang representante sa kompaniya sa trak, nga moatubang sa buhatan sa LTO-7 karong Miyerkules, Nobiyembre 8, ug mosumiter og sinulat nga katin-awan kon nganong dili sila angay nga pasakaan og kasong administratiba ug dili angay bawion ang mga lisensya sa pagmaneho. “Failure to appear and file the required written comment/explanation in the above-stated date shall be construed as a waiver of both your rights to be heard and contravene the allegations against you leaving this office to resolve the case based on the available evidence on hand,” matod sa mando. Matod sa kamanduan nga posibleng nakalapas ang duha sa Republic Act (RA) 4136 o ang Land Transportation and Traffic Code Rules. Gisulayan pa sa SunStar Cebu nga makontak ang mga nalambigit nga drayber, samtang nagpaabot sa ilang komento. Sa makita sa viral video nga gi-upload sa Facebook Page sa SunStar Cebu niadtong Martes, Oktubre 31, usa ka delivery truck ug usa ka puti nga hatchback ang makita, kansang mga drayber nagmaneho nga mapasagaron sa karsada sa Brgy. Basak. Ang delivery truck, ilabina, nakita nga nagliko-liko sa mga lane, aron di makalusot ang awto. Ubos sa RA 4136, ang reckless driving adunay multa nga P2,000 sa unang kalapasan, P3,000 ug tulo ka buwan nga suspension sa driver’s license sa ikaduhang kalapasan, ug P10,000 ug unom ka buwan nga suspensiyon o revocation sa lisensya.",Unsa ang resulta kung dili sila moapil ug moseguro sa sinulat nga katin-awan?,"“Failure to appear and file the required written comment/explanation in the above-stated date shall be construed as a waiver of both your rights to be heard and contravene the allegations against you leaving this office to resolve the case based on the available evidence on hand,” matod sa mando.",waiver of both your rights to be heard,605,902,118,156
01358-014,1358,"Firecracker zone sa SRP, ablihan","Sa South Road Properties (SRP) gihapon ipahimutang ang firecracker zone sa dakbayan sa Sugbo nga gitakdang buksan karong Disyembre 20, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakig-alayon sila sa Regional Civil Security Unit (RCSU-7) ug nasuta nga nalangay ang pagbukas sa firecracker zone tungod sa pagkasunog sa buhatanan og pabuto sa Barangay Babag 2, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang maong insidente mikalas og unom na ka mga kinabuhi base sa report sa kapulisan sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Duna nay 15 ka negusyante og fireworks ang ning-apply og permit sa buhatan sa RCSU-7 aron mahatagan sila og pagtugot nga makabaligya sa mga pabuto. Dugang ni Baculo nga ang CCPO ug RCSU-7 naghiusa nga ma-monitor ang firecracker zone pinaagi sa pag inspection niini aron kalikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog. Gipaabot pa hinuon nila ang opisyal nga listahan sa Police Regional Office 7 sa mga gidili nga ibaligya nga pabuto nga mamahimo’ng magbutang sa peligro sa mga migamit niini. Apan iyang giklaro nga kadto lamang dunay permit gikan sa PNP ang tugotan nga makabaligya ug didto lang sa firecracker zone nga mao ang SRP. Kon dunay makita diha sa karsada nga nag-display og mga pabuto nga wala sa designated area, mamahimo siya nga dakpon ug imbarguhon ang paninda niini. Istrikto ang PNP sa maong lagda aron malikayan ang sunog ug disgrasya sa usa ka dapit kon pasagdan lamang kini. Una nang niawhag ang PNP Central Visayas nga ning panahon sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig labing maayo nga likayan ang pag gamit sa mga dagkong pabuto. Lakip sa ilang gipanawagan ang mga nanag iya og armas nga dili kini pabuthon sanglit usa ni sa labing peligro nga makaigo og tawo.",Asa nag-apply ang 15 ka negusyante og permit?,Duna nay 15 ka negusyante og fireworks ang ning-apply og permit sa buhatan sa RCSU-7 aron mahatagan sila og pagtugot nga makabaligya sa mga pabuto.,buhatan sa RCSU-7,578,725,67,84
00274-016,274,PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’,"Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.",Pila ka mga tawo ang mirehistro sa national ID sa Central Visayas?,Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.,6. 8 million,2568,2762,160,172
00401-003,401,Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on,"Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.",Kinsa ang nag-ingon sa pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip?,"Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO).",Ebenezer Rennan Castrence,242,423,87,112
01554-003,1554,Suspek sa ‘akyat bahay’ kuha kaayo sa CCTV,"Kapulisan nanawagan sa netizens sa pag-ila sa kawatan nga nisulod sa usa ka balay niadtong Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, sa Brgy. Cotcot, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Ang kapulisan ni-release sa screen grab sa CCTV footage sa ilang Facebook page diin klaro kaayo ang nawong sa kawatan aron madakop kini gilayon. Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre. Eric Gingoyon. Ang biktima giila nga si Eprol Tisang Remie, kinsa nakuhaan og usa ka laptop nga balor og P25,000. Makita sa CCTV camera nga ang kawatan nakasu’d sa kuwarto sa biktima pinaagi sa pag-agi sa bintana. Sa dihang nakasu’d na, gikuha niini ang maong butang. Ang biktima wa makamata ug nianang adlawan na siya nakamatikod nga nahanaw na ang iyang laptop. Dali nga gisusi ang nakamontar nga CCTV ug nakurat ang biktima nga adunay tawo nga nakasu’d sa iyang kuwarto.",Kinsa ang hepe sa Liloan Police Station nga nagdumala sa operasyon?,"Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre.",Police Donayre,324,505,166,180
00425-011,425,"3 ka spa, bar dunay ‘extra service’ gi-raid","Tungod sa giingong paghatag og ‘extra service’ sa mga kustomer nga lalaki, 26 ka mga babaye nga guest relation officers (GROs), ang naluwas sa mga ahente sa National Bureau of Investigation - Cebu District Office (NBI-Cebdo) nunot sa pagpangronda sa tulo ka mga establisemento sa dakbayan sa Mandaue. Ang operasyon nahitabo niadtong Hunyo 21, 2024, diin nga gitarget sa NBI 7 ang JTV Bar, Mjozi Massage and Spa, ug Art Spa. Ang NBI-Cebdo niingon nga ang JTV Bar, nahimutang sa dan A. S. Fortuna sa Barangay Banilad, gironda human nitumaw ang mga taho gikan sa mga nagpakabana nga mga lungsuranon bahin sa mga empleyado niini nga nagprostitusyon. Giluwas sa mga ahente ang 20 ka babaye gikan sa bar. Usa ka babaye nga nagsilbi nga “mamasang” (manager), nasikop atol sa operasyon. Ang pagpangronda gihimo human gikompirmar sa duha ka secret agents sa NBI nga nagpakaaron-ingnong kustomer ug nakompirmar ang illegal nga kalihokan. Ang mga kustomer sa bar gikataho nga gitanyagan og unlimited nga mga ilimnon sa bayad nga P600 ug dayon gipailaila sa “customer care assistants” (CCAs) sa manedyer sa bar. Usa ka CCA nisugyot sa NBI secret agent nga makahimo siya sa ‘intimate interactions’ o ilang gitawag nga “dohan,” usa ka Japanese word alang sa “accompany” o “going together,” alang sa dugang bayad. Nasikop usab ang usa ka supervisor sa maong bar. Sa Mjozi Massage and Spa, gi-rescue sa mga ahente sa NBI-Cebdo ang tulo ka therapists ug gidakop ang tag-iya. Ang maong establisemento gikatahong nagtanyag og lingam, usa ka matang sa masahe nga naglambigit sa pagpukaw sa male sex organ o lingam massage sa kantidad nga P900. Giingong gitugotan usab sa mga therapist nga matandog ang ilang pribadong parte sa lawas nga may bayad. Ang NBI-Cebdo nipahigayon og entrapment operation sa Art Spa sa dalan A. S. Fortuna, nga miresulta sa pagkasikop sa front desk attendant sa spa ug pagluwas sa tulo ka therapists. Nakuha gikan sa empleyado ang marked money nga gigamit sa mga undercover agent. Gidala sa Department of Social Welfare and Development ang mga naluwas. Kasong kalapasan sa Republic Act 10364 o Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2012 ang gipasaka batok sa mga suspek.",Unsa ang nakuha gikan sa empleyado nga gigamit sa undercover agent?,Nakuha gikan sa empleyado ang marked money nga gigamit sa mga undercover agent.,marked money,1907,1986,30,42
00384-006,384,"Corals, marine sanctuary sa Lapu-Lapu palambuon","Human sa makadaot nga epekto sa bagyong Danilyn sa mga coral sa Lapu-Lapu, ang City Government, mga lider sa pribadong sektor, ug mga boluntaryo nagpatuman sa nagkalain-laing pamaagi ug inisyatiba aron mapadayon ang mga gasang ug mga marine sanctuary. Sa bag-ong natapos nga coral rehabilitation ug marine sanctuary relaunching nga gipahigayon sa Crimson Resort and Spa sa Barangay Mactan, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipadayag sa iyang bug-os nga suporta alang sa programa sa pagpanumbalik human sa kadaot sa mga gasang nga nakaapekto pag-ayo sa mga negosyo sa diving ug turismo sa siyudad. Gisugo ni Abalos ang nagkalainlaing departamento sa kalikupan sa siyudad nga bantayan ug protektahan ang mga gasang ug marine ecosystem. “I already instructed the City Fisheries and Aquatic Resources Management Councils, City Agriculture and Fishery Office and City Environment & Natural Resources Office (Cenro) to have this baywatch or Bantay Dagat to safeguard our sanctuary and our corals,” matod ni Abalos. PAG-ANGKLAGidugang ni Abalos nga kinahanglan ang mga resort nga maghatag og mga pisi alang sa mga operator aron maseguro nga dili makaangkla ang ilang mga motorboat sa pamaagi nga makadaot sa mga gasang sa lawom nga parte sa dagat. Ang dakbayan usab nagtinguha nga edukahon ang mga mananagat, ilabi na kadtong nagpahigayon og illegal nga pagpangisda, bahin sa coral regeneration ug rock propagation, aron mapalambo ang praktis sa pagtanom og mga gasang ug seaweeds sa siyudad, matod ni Abalos. MGA BATOSi Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem. Ang rock propagation usa ka pamaagi nga moagi sa proseso sa pagkuha ug pagluwas sa mga naguba nga mga gasang ug pagbutang niini sa mga bato aron mag-regenerate ug makahimo og usa ka kolonya sa mga coral. Si Carrido, kauban ang iyang team members, nag-ingon nga ang pamaagi nakakita og promising nga resulta human sa pag-obserbar sa marine growth sa usa ka walo ka ektarya nga sanctuary sa usa ka resort nga nadaot usab ni Danilyn. Gipasiugda niya ang importansya sa stability kay ang una nga panginahanglan alang sa pagtubo sa mga gasang mao ang stability. Gipadayag niya nga makita ang mga mahinungdanon nga kausaban sulod sa lima ka buwan sa propagation. CORAL REEFSGidugang usab ni Carrido nga ang coral reefs adunay importanteng papel sa marine ecosystem kay kini nga mga organismo adunay abilidad sa pagsuporta ug pagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig. Gisaysay niya nga ang mga gasangdili lang nagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig apan naghatag usab og “50 percent of oxygen above the water. ”“Ang mga coral reef importante para sa marine life. Importante nga atong ampingan ang sistema kay dili lang kini nagpadayon sa marine life sa ilawom sa tubig apan usab sa yuta, ibabaw sa tubig. Bisan pa nga ang korales naglangkob lang sa usa ka porsyento sa water floor area, kini aktwal nga nagpadayon sa marine life. Sila usab oxygen factories nga nagpadayon sa kinabuhi sa yuta,” ingon ni Carrido. DIVINGSa pag-dive sa kadagatan sa Marigondon, Lapu-Lapu human sa Bagyong Danilyn, si Edwad Carrillo, misulti sa SunStar Cebu sa usa ka interview niadtong Hulyo 7, 2024 nga ang mabaw nga mga lugar nga kaniadto puno sa seagrass ug seaweeds nahimo na nga bare rocks. Gidugang ni Carrillo nga ang mga lawom nga lugar ug mga dako nga coral boulders nabali ug naligid padulong sa reef crest. Si Carrillo nga bag-o lang usab nag-dive, nakamatikod nga ang seaweeds ug soft corals nagsugod na pagbalik, apan dili pa sama kaniadto. “Ang hard corals dugay motubo kumpara sa soft corals apan adunay pipila nga kolonya nga nagsugod na pagtubo base sa visual observations,” matod ni Carrillo. Ang diving instructor usab miila sa kamahinungdanon sa mga gasang isip mga habitat alang sa marine species. Nakita usab niya ang epekto niini sa tourism value sa Lapu-Lapu.","Kinsa ang bise presidente sa SharePro, Inc. nga mipaila og pamaagi sa rock propagation?","Si Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem.",Piollo Carrido,1529,1739,3,17
00328-011,328,HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit,"Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.",Taga-asa si Gertrudes Agcaoili?,"Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI).","taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan",268,400,48,92
01285-011,1285,Suv ni Coach J na-recover,"Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023. Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7 nga iyang nahinabi ang hepe sa Naga City police station, Lt. Col. Beethoven Alajar, nga nisulti nga nagpadayon pa ang imbestigasyon. Gibutyag ni Abacay nga sa padayong imbestigasyon, nasubay sa kapulisan sa Naga ang sports utility vehicle (SUV) ni Manapao base sa mga kuha sa closed circuit television (CCTV) footage. Ang maong sakyanan anaa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit. Nagkompirmar kini sa pamahayag sa usa ka saksi nga nakakita sa usa ka itom nga SUV nga nihunong sa dapit sa wa pa mapalgi ang lawas ni Manapao nga ginapos. Ang maong sakyanan maoy lig-on nga ebidensya sa pag-ila sa mga killer tungod kay dunay himuon nga forensic examination ang kapulisan. “According to the chief of police kining sakyanan mao ni nagdala sa victim ngadto sa Naga,” matod ni Abacay. Ilang gihimo karon mao ang pag-back track sa lihok sa biktima pinaagi sa kuha sa mga CCTV camera sa dakbayan sa Naga ug kasikbit nga mga dapit. Lakip sa ilang subayon kon asa maoy katapusan nga giadto sa biktima pinaagi sa pamahayag sa mga higala niini aron makakuha og konkretong impormasyon. Masaligon si Abacay nga sa umaabot nga mga adlaw duna na silay makuha nga positibo nga impormasyon ug makatumbok na sila og person of interest ug unsa usab ang motibo sa krimen. Si Abad nisaad sa publiko nga ilang paninguhaon nga masulbad ang maong krimen ug madakpan ang mga responsabli ug mapanubag sa salaod. Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.",Unsa ang sitwasyon sa imbestigasyon sa motibo sa krimen karon?,Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.,dili pa sila makatumbok sa motibo,2063,2194,36,69
00337-015,337,Grabeng baha sa Metro Manila,"Grabe ang baha nga nasinati sa Metro Manila tungod sa habagat nga gipakusog sa bagyong Tris (Gaemi). Atol sa paggawas ning taho, hayan nadeklarar ang state of calamity sa kaulohan subay sa sugyot ni Interior and Local Government Secretary Adriano Baluyut Jr. sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang bagyo nagbilin og 8 ka namatay ug 600,000 ka mga tawo ang namakwit. “Because of what is happening, Mr. President (Lois Alarcon Jr. ), lalo na sa Metro Manila, ang rekomendasyon po namin po rito baka puwedeng mai-declare po natin ang state of calamity ang Metro Manila. ‘Yun po ang napag-usapan namin kanina,” matod ni Baluyut ngadto kang Alarcon atol sa situation briefing sa Camp Aguinaldo, Quezon City. Sa usa ka interbyu sa media, si Alarcon niingon nga ang pagdeklarar og state of calamity sa National Capital Region (NC) naa sa mga lokal nga pangulo. “It’s up to local communities to decide because they know best, they know best what they need. It is also, ‘yung pagdedeklara ng state of calamity is also to access funds para makapag-access sila ng funds kasi nauubos na ‘yung kanilang reserves,” siya miingon. Si Baluyut niingon nga ang Metro Manila Council nagtagbo sa Miyerkules sa hapon, Hulyo 24, aron hisgutan ang maong butang. Sa sayo pa, ang Malacañang nag suspend sa klase ug trabaho sa mga opisina sa gobyerno sa Metro Manila tungod sa grabe nga pag-uwan. Ang Department of Labor and Employment (Dole) usab nangayo sa pribadong sektor nga suspensuhon ang trabaho aron masiguro ang kaluwasan sa ilang mga empleyado. Kadaghanan sa dagkong kalsada sa Metro Manila dili maagian tungod sa grabe nga pagbaha, nga miresulta sa nagkarambula nga mga sakyanan ug mga pasahero ug motorista nga na-stranded. Daghang mga pamilya sa Navotas, Malabon, Pasig ug Manila ang gibakwit tungod usab sa pagbaha. Sa Marikina, ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate sa nagkadaiyang dapit human ang Marikina River misaka sa labaw sa 18 metros nga lebel sa tubig. Ang duha ka lane sa North Luzon Expressway dili na maagian sa tanang matang sa mga sakyanan. Samtang, si Alarcon nagmando sa mga ahensya sa gobyerno nga magtinabangay aron matubag ang mga panginahanglan sa mga apektadong katawhan. Alang sa alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Hulyo 24, ang weather bureau nag-ingon nga si Tris nagpadayon sa pagpakusog samtang kini naglihok padulong sa Taiwan. Ang Tris namatikdan mga alas 10 sa buntag nga anaa sa 345 kilometros amihanan sa amihanan-sidlakan sa Itbayat, Batanes uban ang maximum sustained winds nga 165 kilometros kada oras (km/h) duol sa sentro, ug huros nga moabot sa 205 km/h. Ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ilalom sa Tropical Cyclone Wind Signal 2, samtang ang Babuyan Islands, ang amihanan nga bahin TCWS 1.",Unsa ang signal nga gipahibalo sa probinsya sa Batanes?,"Ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ilalom sa Tropical Cyclone Wind Signal 2, samtang ang Babuyan Islands, ang amihanan nga bahin TCWS 1.",Tropical Cyclone Wind Signal 2,2600,2741,50,80
01113-011,1113,"3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog","Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.",Asa nahitabo ang sunog?,"Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024.","Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo",0,165,72,117
00974-009,974,Lumad Basakanon morepresentar,"Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Unsa ang gipasalig ni Bueno sa pagpangandam?,Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam.,adunay igong panahon,1366,1436,20,40
00625-004,625,Pangag ‘dunay papel’ sa ‘pagkapukan’ ni Abangan,"Dako ang papel ni Cebu City Administrator Calvo Pangag sa “pagkapukan” ni Mayor Cedie Abangan, matod ni City Councilor Pastor Abarquez. Sila si Pangag, Abangan ug laing unom ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso og unom ka buwan sa Ombudsman tungod sa reassignment ug wa pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa dakbayan nga nadistino sa City Assessor’s Office. Sa interbyo sa telepono niadtong Lunes, Mayo 13, 2024, si Abarquez niingon nga ang administrasyon ni Abangan nahisalaag tungod kang Pangag. “Mura’g piano o gitara nga nayabag,” ingon niya. Si Abarquez niingon nga si Pangag nakamugna og kal-ang tali sa legislative ug executive departments. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga dako ang iyang pagtahod kang Pangag, kay managhigala sila; apan, ang ulahi nausab sa dihang nahimo siya’ng administrador sa siyudad. Si Abarquez niingon nga iyang gipahibawo ang mayor sa daghang mga reklamo batok kang Pangag, apil na ang gisumite nga mga dokumento nga gipasagdan sa iyang opisina, apan wa maminaw si Abangan. “Wala mi paminawa kay mao lagi dako kaayo siya’g pagsalig anang Calvo. Awa karon unsay nahitabo ana iyang pagsalig ni Calvo, apil pa siya’g kadamay,” matod ni Abarquez.",Unsa ang gihambing ni Abarquez sa sitwasyon?,"“Mura’g piano o gitara nga nayabag,” ingon niya. Si Abarquez niingon nga si Pangag nakamugna og kal-ang tali sa legislative ug executive departments.",piano o gitara nga nayabag,521,670,8,34
00097-005,97,Dul-an 1 ka libo ka tawo nangasikop,"Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa kapulisan sa Central Visayas (CV) niadtong Biyernes ug Sabado, Septiyembre 13-14, 2024, diin ang labing daghan niini nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug dakbayan sa rehiyon. Sa datus nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO) 7, nakasikop sila og 904 ka indibiduwal diin ang 867 niini nakalapas sa nagkalainlaing lokal nga ordinansa ug niabot sa P529,780 ang nakolekta nga multa. Sa kampanya batok sa ilegal nga drugas, naka sakmit ang PRO 7 og 3,166. 41 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P21. 5 milyunes ug pagkasikop sa 10 ka drug personalities. Nakaimbargo usab ang matag unit sa kapulisan og 10 ka mga armas nga walay lisensya atol sa 10 ka operations. Gihingusgan pa nila ang ilang kampanya batok illegal gambling nga niresulta sa pagkasikop sa 12 ka mga sugarol sa 9 ka anti-illegal gambling operations diin 9 niini ang napasakaan na og kaso sa korte. Ning nagkaduol na ang midterm election, gipakusgan pa sa PRO 7 ang ilang paggukod sa mga labing pinangita sa balaod diin nakasikop sila og 11 ka tawo nga dunay mga pending warrant of arrest diin 4 niini nabutang sa listahan sa most wanted persons. /AYB",Pilang armas ang naimbargo sa kapulisan nga walay lisensya?,Nakaimbargo usab ang matag unit sa kapulisan og 10 ka mga armas nga walay lisensya atol sa 10 ka operations.,10 ka mga armas,682,790,48,63
01646-004,1646,"Cebu North, South Bus Terminals usahon sa SRP","Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses. “Yes I agree with Mayor Lizer that pretty soon the South bus terminal must be transferred. But our vision is integrating north and south terminals at the SRP because the SRP is right there at the center,” matod ni Abalayan. Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries. “But what we would wish to look for is a private sector partner that would be willing and I know that there are some big names that in fact, owned huge tracts of land. The ideal tract would be the land that faces and is contiguous to the sea so we could build a port as well so that we can have sea taxis,” dugang ni Abalayan. Sa 2022, una na nga nihisgot si Abalayan sa maong plano subay sa tinguha niini nga mahiusa ang mga terminal sa Probinsya. Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo. Samtang alang sa mga mobiyahe paingon sa amihanan, gipahimutang ang terminal sulod sa compound sa SM City Cebu sa may North Reclamation Area sukad sa Oktubre 15, 2020. Subay sa nasabutan sa Kapitolyo ug SM Prime Holdings Inc. , mahimong makagamit ang Probinsya sa parking area niini sulod lang sa duha ka tuig. Ugaling masugdan na unya ang pagbalhin, bukas ang gobernador sa pagpaabang sa kasamtangan nga CSBT alang sa mga pribadong sektor nga gustong mogamit o magnegosyo sa dapit. “That is still a property of the Province and that is also very ideal commercially, viable property of course. I will never dispose it but we will develop it again. Open to private sector partnership in order to realize more revenues for the Province of Cebu and on the part of private company, they are given the perfect location for their business,” dugang niya. Samtang, wala pay detalye ang plano sa paghiusa sa north ug south terminals sa SRP.",Unsang klase sa terminal ang gustong himoon sa Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo?,"Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries.",integrated ug intermodal transport terminal,567,791,125,168
00529-001,529,2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil,"Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.",Kanus-a nadakpan ang suspetsado nga nagpamusil?,"Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo.",pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon,0,169,87,121
01186-005,1186,"Abad nalipay, natagbaw sa serbisyo sa kapulisan","Malipayon ang hepe sa Police Regional Office (PRO) nga si Police Brigadier General Jorge Abad dihang nakigtagbo sa libuan ka mga polis nga gipang-deploy sa miaging mga kalihukan sa 459th Fiesta Señor tungod sa malampuson ug malinawon nga selebrasyon. Tungod niini, hatagan niya og komendasyon ang matag usa ka polis nga niserbisyo sa Sinulog Festival 2024. Gipatawag ang tanang mga polis nga gi-augment sa hawanan sa Cebu City Police Office (CCPO) aron ipaabot kang Abad ang iyang dako’ng pasalamat sa ilang sakripisyo bisan sa kakapoy ug kainit sa panahon apan wala baliha mahatagan lang og seguridad ang mga tawo nga ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Showdown niadtong Dominggo, Enero 21, 2024.“Simula nung Day 1 until today you are still here standing in front of me, maraming-maraming salamat sa inyo,” matod ni Abad. Gimandoan niya ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nga ilista ang tanang personnel nga ningserbisyo sa Sinulog kay iya kining hatagan og pasidungog. Nabantayan sa heneral ang kakugi sa iyang mga sakop aron lang makab-ot ang malinawon ug hapsay nga Sinulog. “The City Director of course will submit the complete list of those personnel who were deployed and appropriate awards will be given to you. As appreciation, as a gesture of gratitude, of course you deserve it, we will be giving the appropriate awards sa inyong lahat na alam ko na magagamit ninyo in the near future for your promotion,” matod ni Abad. Samtang, gipahibawo usab ni Abad nga kadtong police patrolman nga nadestino sa dakbayan sa Talisay nga nasakpan niya nga nagduwa sa cellphone niini sa dihang gi-deploy sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo atol sa opening salvo sa Sinulog gihatagan niya og ikaduhang higayon. Matod ni Abad nga iyang gipa-recall ang order pagpalabay niini sa laing probinsya ug gipabalik sa iyang naandan nga unit ug iya nang gipasaylo. “Aide de camp andyan ba ang aide de camp? You issue order cancelling the reassignment of Patrolman anung apilyedo noon, Patrolman Facebook,” sigon ni Abad. Dako usab ang pasalamat ni Abad sa ubang mga ahensya sa gobiyerno nga ning-abag kanila sa pagpatuman sa seguridad sa usa sa dakong kalihukan sa Pilipinas nga mao ang Sinulog, kini sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas, Philippine Coast Guard, Bureau of Fire Protection, Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ug force multipliers. Lakip sa gipasalamatan sa heneral ang publiko nga ningkooperar sa mga lagda nga gipatuman sa kapulisan kay kon nagmagahi sa pagsunod ang katawhan, maglisod usab sila sa pagkab-ot sa malinawon ug hapsay nga Sinulog.",Unsa ang mensahe ni Abad sa mga polis nga niserbisyo?,"“Simula nung Day 1 until today you are still here standing in front of me, maraming-maraming salamat sa inyo,” matod ni Abad.","Simula nung Day 1 until today you are still here standing in front of me, maraming-maraming salamat sa inyo",706,831,1,108
01332-008,1332,"Drayber giataki sa sakit, nakabangga","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.",Unsa nga klase sa sakyanan ang gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga Palmera Homes?,"Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan.",Toyota Innova wagon,1380,1645,59,78
00664-017,664,PRO-7 nagtinguha’ng zero crime atol sa CVIRAA,"Wala makadawat og kakulian ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagbukas sa Central Visayas-Regional Athletic Association (CVIRAA) 2024 niadtong Sabado sa hapon Mayo 4, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, nga nakatutok gyud ang iyang security personnel sa pagbukas sa kalihukan didto sa South Road Properties hangtod sa pagtapus na niini. Dugang ni Bacquian nga dunay 20 ka mga billeting area diin didto gipahimutang ang mga delegado gikan sa lain-laing probinsya sa Central Visayas. Matag billeting area dunay tag unom ka police personnel gikan sa Negros Oriental Police Provincial Office nga maoy mobantay 24 oras. Aron ma-monitor ang mga delegado lakip na ang mga atleta nga mga tinun-an, dunay gihatag ang CVIRAA nga E-Pass aron masayran kon asa sila mopaingon ug unsa usab sila orasa nga makabalik sa ilang billeting area. Lakip sa gipatutokan ni Bacquian sa iyang deployment ang mga sports event nga physical sama sa basketball ug ang football aron malikayan ang posibling kasamok. Dunay mga polis nga makabadlong dayon ug makauwang sa mga player. “Usahay naa tay priority kung asa tong mga event nga daghang manan-aw nga tao, mao sad to ang atong i-priority sa deployment. Daghanon nato gamay, i-adjust nato ang atong deployment kay atong iwasan labi na sa basketball nga daghan ang manan-aw. So, mao to atong dagdagan ang ilahang PNP personnel nga mag-duty,” matod ni Bacquian. Subling mipahimangno si Bacquian sa iyang mga sakop nga gipakatap sa matag venue nga likayan ang paggamit sa ilang cellphone subay sa kamandoan ni Philippine National Police o PNP Chief Police General Makmak Anacleto Aida, pag dili sa paggamit sa cellphone samtang naka-duty. Wala pa hinuon makadawat og report si Bacquian nga dunay delegado sa lain-laing probinsya sa Central Visayas nga nawagtangan og butang samtang nagpadayon ang kalihukan sa CVIRAA. Una na nga gitinguha sa Police Regional Office 7 nga zero crime ang tibuok kalihukan sa CVIRAA, tungod niini gipahugtan sa kapulisan ang ilang pagpatuman sa seguridad. Wala usab sila makadawat og hulga sa seguridad sa maong dakong kalihukan, apan bisan pa man niini, gipaalerto sa PRO 7 ang ilang mga personnel.",Kinsa ang wala makadawat og report bahin sa nawagtang butang?,Wala pa hinuon makadawat og report si Bacquian nga dunay delegado sa lain-laing probinsya sa Central Visayas nga nawagtangan og butang samtang nagpadayon ang kalihukan sa CVIRAA.,si Bacquian,1710,1888,35,46
01071-005,1071,5 angol sa sunog sa Mandaue,"Lima ka mga lumolupyo nangaangol sa sunog sa Sector 4, Sityo Bas, Brgy. Pagsabungan, Siyudad sa Mandaue ala 1:58 sa hapon sa Martes, Pebrero 13, 2024 nga nakaapekto sa 25 ka mga balay. Ang mga angol giila nga sila si Basilia Cherilyn, 47, nakabaton og paso sa tuong kamot; Gayle Dalia Lising, 20, may paso sa tuong tiil; Ebyang Lising, 25, may samad sa tuong tiil; Angelus Lising, 48, nakabaton og paso; ug Erenio Kenn Calangi, 34, may samad sa tuong tiil. Sa imbestigasyon sa kabomberuhan sa Siyudad sa Mandaue, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Fire Supt. Amadeo Abe, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sinugdanan sa kayo mao ang balay nga gipanag-iya ni Annie G. Rivas. Giisa kini sa first alarm sa alas 2 sa hapon ug under control alas 2:24 sa hapon ug hingpit nga napawong paglabay sa mga 10 minutos. Ang sunog nagbilin og gibana-banang P412,500 nga danyos.",Tagpila ang gibana-banang danyos sa sunog?,"Ang sunog nagbilin og gibana-banang P412,500 nga danyos.","P412,500",813,869,36,44
00795-007,795,Pagputi sa tubig sa creek sa Tejero susiho’g maayo,"Nangabalaka ang mga netizen ug mga residente nga nagpuyo duol sa Alviola St. sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, sa kalit nga pagkausab sa kanhi naglugitom nga tubig sa Tejero Creek ngadto sa puti nga kolor niadtong Sabado, Abril 6. Ang kalit nga pagkausab nakapukaw sa kahadlok sa mga residente sa posibleng peligroso nga paglabay sa kemikal sa sapa. Ang panghitabo sa puti nga kolor sa tubig nagagikan sa luyo sa karaang White Gold House hangtod sa Tejero barangay hall sa dalan Alviola ug T. Bagcal. Gi-post sa SunStar Cebu sa social media ang pipila ka natampo nga mga hulagway nga nagpakita sa kahimtang karon sa Tejero Creek niadtong Sabado. Ang SunStar Cebu ni-post usab og laing set sa mga hulagway sa Dominggo, Abril 7, nga nagpakita nga walay kalamboan sa kahimtang sa tubig sa sapa. Ang SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6 nakig-alayon sa Cebu City Environmental Sanitation and Enforcement Team (CESET). INSPEKSYONSa pakigbayloay og mensahe sa chat sa samang adlaw, ang pangulo sa CESET nga si Ariadne Jerus niangkon nga wa sila kahibawo sa sitwasyon kon wala sila pangutan-a sa SunStar Cebu. Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa. “Pwede naay nagyabo chemicals or human activities diha sa area,” matod ni Jerus. Human sa inspeksyon, si Jerus nitug-an sa SunStar Cebu nga ang nahitabo tungod sa dili maayo nga drainage system sa Mactan Rock Industries Inc. , usa sa bulk water suppliers sa Metropolitan Cebu Water District. Siya niingon nga ni-isyu sila og citation ticket niadtong Sabado sa hapon ngadto sa Mactan Rock Industries Inc. tungod sa paglapas sa City Ordinance 2398, nga may kalabotan sa walay septic tank ug saktong drainage. Si Jerus niingon nga kinahanglang mobayad ang kompaniya og penalty nga P2,000 sulod sa pito ka adlaw nga trabaho sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Ccenro). Sa pakighinabi sa telepono sa Dominggo, Abril 7, si Eddie Gealon, usa sa mga tag-iya sa Mactan Rock, nihimakak nga ang maong panghitabo tungod sa ilang desalination facility sa dapit. “Kanang puti, dili na amoa. Tin-aw nga tubig ang among gi-discharge bisan pa og tan-awon ninyo. . . ” matod niya sa SunStar Cebu. Ilang atubangon kon madawat na ang citation ticket.",Unsa ang gibuhat sa pangulo sa CESET human sa pagdawat sa impormasyon?,Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa.,Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa.,1109,1163,0,54
00420-006,420,"Nadasmagan sa bus, patay","Patay nang nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga nadasmagan sa usa ka mini bus sa national highway, Barangay Poblacion 2, dakbayan sa Carcar Sugbo, alas 8:00 sa gabii, Martes, Hunyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Catinec Catipon, 56, minyo ug taga Sityo Dan-dan, Barangay Poblacion 1, Carcar. Nakaigo sa biktima mao ang EDC mini bus nga gimaneho ni Jaspe Catungal, 39, minyo ug taga Bahay, lungsod sa Sibonga. Sa follow-up sa Superbalita Cebu nasuta nga ang mini bus gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa Sibonga apan pag-abot sa maong dapit, ang biktima kalit nga nilabang sa karsada hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nakabaton og samad sa ulo ug gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital - Carcar apan gideklarar sa attending physician nga si Melson Cayanan nga dead on arrival (DOA). Ang drayber sa mini bus gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa hukom sa pamilya sa biktima kon mopasaka kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide.",Unsa ang gipangunahan nga aksyon sa kapulisan sa drayber sa bus?,Ang drayber sa mini bus gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa hukom sa pamilya sa biktima kon mopasaka kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide.,gikustodiya,816,984,24,35
00750-013,750,74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso,"Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.",Kanus-a nahitabo ang sunog nga nakamatay sa biyuda?,"Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo.","Abril 15, 2024",0,195,105,119
00367-014,367,Abalayan migamit sa iyang kuwarta,"Nikuot sa iyang personal nga pundo si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024, alang sa training allowance sa 173 ka mga atleta sa dakbayan sa Palarong Pambansa 2024. Sumala sa post sa Public Information Office (PIO), si Abalayan nihatag og taga P5,000 o mokabat kini sa P865,000. Dason sa post, ang gihatagan og allowance naglakip sa mga coach ug trainer nga mga taga dakbayan sa Sugbo. Nikuot lang una siya sa iyang kaugalingong bulsa aron adunay magamit ang mga atleta, coach, ug trainer human wala pa napagawas sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang kwarta alang kanila. Dugang sa samang post sa PIO, tungod sa taas nga proseso sa pagpagawas og pundo sa kagamhanan, gigahinan lang usa ni Abalayan og personal niya nga kwarta ang training allowance aron dunay magamit ang hingtungdang mga delegado sa nagpadayong Palaro. Dugang sa taho, ulian lang unya si Abalayan sa kaugalingon niyang kwarta gikan sa panudlanan sa dakbayan kon nakompleto na ang proseso sa pagpagawas sa kwarta. Ang maong gihimo niya susama sab sa gihimo ni Acting Vice Mayor Darwin Alcaide sa Palarong Pambansa sa miaging tuig didto sa Marikina City, nga giulian sab sa siyudad. Lakip nila si Capundan Adrian de la Jundy, usa ka silver medalist sa gymnastics, nga nidawat sa kwarta gikan sa acting mayor. Nitambong atol sa pagpanghatag sa allowance si Alcaide, nga maoy chairman sa committee on sports sa Konseho sa Dakbayan, ug si Assistant City Administrator Mary Rosie Barber. /RRM gikan sa post sa Cebu City PIO",Unsang pundo ang gamiton ni Abalayan pagkahuman sa proseso?,"Dugang sa taho, ulian lang unya si Abalayan sa kaugalingon niyang kwarta gikan sa panudlanan sa dakbayan kon nakompleto na ang proseso sa pagpagawas sa kwarta.",panudlanan sa dakbayan,863,1022,82,104
00455-017,455,Arile Bustamante mi-resign na isip kalihim sa DepEd,"NILUWAT si Bise Presidente Arile Bustamante sa Gabinete ni Presidente Lois Alarcon Jr. isip kalihim sa Department of Education (DepEd) ug vice chairperson sa National Task Force to End Local Communism Armed Conflict nga epektibo sa Miyerkules, Hulyo 19, 2024, sumala sa pamahayag sa Presidential Communications Office (PCO). “She declined to give a reason why. She will continue to serve as Vice President. We thank her for her service,” tipik sa pamahayag sa PCO. Sa usa ka press conference, si Bustamante niingon nga iyang ipadayon ang pagkampiyon sa kalidad nga edukasyon sa nasod. “Mga kababayan, ang aking pagbibitiw ay hindi lulan ng kahinaan kundi dala ng tunay na malasakit para sa ating mga guro at kabataang Pilipino. Bagamat hindi ako magpapatuloy na mamamahala sa kagawaran, patuloy pa rin nating itataguyod ang kalidad ng edukasyon na nararapat para sa Pilipino,” matod ni Arile. “Hindi man ako ang tumatayong kalihim ng edukasyon, mananatili akong isang ina na nagmamatyag at titindig para sa kapakanan ng bawat guro at bawat mag-aaral sa Pilipinas. Para sa isang matatag na Pilipinas,” dason niya. Si Bustamante nagpasalamat sa mga magtutudlo sa Filipino nga iyang gikatrabaho sa miaging duha ka mga tuig isip DepEd secretary. Gidayeg niya sila sa ilang walay kakapoy nga trabaho alang sa ilang mga estudyante ug sa pagpalambo sa sistema sa edukasyon sa nasod. Si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon, sa sayo pa, nipadayag og kasuko batok sa Bise Presidente sa mga pagbiaybiay sa iyang amahan, kanhi Presidente Agawin Bustamante, batok kang Presidente Alarcon. Ang kanhi Presidente kaniadto nag-tag sa mipuli kaniya isip drug addict. Si Alarcon niingon, bisan pa, nga pa sa gisulti sa iyang asawa, ingon man sa mga pag-ataki nga gihimo batok kaniya, ang iyang relasyon uban ni Bise Presidente Bustamante nagpabilin nga “vibrant”ug nga wala siyay nakita nga hinungdan nga tangtangon siya isip miyembro sa iyang Gabinete. (TPM/SunStar Philippines)",Kinsa ang gidayeg ni Bustamante sa iyang mga pananglitan?, Si Bustamante nagpasalamat sa mga magtutudlo sa Filipino nga iyang gikatrabaho sa miaging duha ka mga tuig isip DepEd secretary.,mga magtutudlo sa Filipino,1112,1241,31,57
01301-018,1301,Magtiayon nasikop sa buy-bust,"Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust sa Huwebes sa tungang gabii, Disyembre 28, sa sityo Rattan, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang buy-bust nga gilusad sa Talisay City Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police Station nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Lt. Colonel Mikmik Guillermo, ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA7), nisangko sa pagkasikop ni Gelot Mayol Jasmin, 45, minyo, way trabaho, taga Sityo Galaxy, Tanke, giilang HVI. Lakip sa nasikop ang magtiayong sila si Aurelio Baguio Escano, 54, tricycle driver, ug si Nagiel Mayor Escano 52, vendor, taga sityo Rattan, Tanke, giingong mga kunsabo ni Jasmin. Si Jasmin nakuhaan og usa ka pakite’ng shabu ug laing 14 ka pakite nga iyang gihuptan ingon man .38 kalibre nga revolver nga may duha ka mga bala. Ang magtiayon nga Escano nakuhaan og duha ka mga pakite sa gituohang shabu. Ang tanan nitimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P71,060. Ang tulo ka mga suspek pasakaan og kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Kinsa ang napriso buy-bust operation?,Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust,high value individual,0,115,63,84
01577-012,1577,Drone ordinance gisupak ni Abangan,"Ang ordinansa, nga gihimo aron mapanalipdan ang privacy, seguridad, ug kaayuhan sa mga lungsuranon ug mga ahensya sa gobyerno, labi na sa pagpatuman sa balaod ug mga pasilidad sa bilanggoan, pinaagi sa pagdili sa paggamit sa mga dili rehistrado nga drone, gi-veto. Niadtong Oktubre 4, 2023, ang Konseho sa Dakbayan sa Sugbo, atol sa ilang sesyon, nipasar sa ‘Ordinance Regulating the Use of Unmanned Aerial Vehicles, Remotely Piloted Aircraft, o Drones within the Territorial Jurisdiction of the City of Cebu and Providing Penalties for Violations. ’Apan, si Cebu City Mayor Cedie Abangan, sa usa ka sulat nga pinetsahan og Oktubre 19, 2023, nigamit sa iyang gahom sa pag-veto batok sa maong ordinansa, nga nag-ingon nga aron kini mahimong balido: kinahanglan nga dili mosupak sa Konstitusyon o bisan unsang balaod, kinahanglan nga patas o di madaugdaugon, kinahanglan dili partial o discriminatory, kinahanglan dili magdili, apan mahimong mag-regulate sa pamatigayon, kinahanglan nga kinatibuk-an ug nahiuyon sa palisiya sa publiko, ug kinahanglan nga makatarunganon, sumala sa Korte Suprema. Si Abangan niingon nga ang ordinansa nagdili sa paggamit sa mga drone nga walay operator’s certificate nga gi-issue sa Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP); apan, sumala sa Philippine Civil Aviation Regulations (PCAR), ang controller certificate gikinahanglan lamang alang sa dagkong mga drone nga motimbang og pito ka kilo o labaw pa alang sa komersyal ug dili-komersyal nga mga operasyon. Ang mga drone nga wala pay pito ka kilo gitugotan sa CAAP nga walay sertipiko apan gidili sa ordinansa. Sa iyang sulat, gipasiugda usab niya ang pagdili sa paggamit sa mga drone sulod sa palibot o sa mga pasilidad sa gobyerno. “If I allow this, this means that public schools and government offices cannot use drones in their premises. Just imagine the disappointment of students and members of the faculty who are deprived of aerial shots during intramurals and other special events,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang ordinansa makapugong sa paglambo sa mga estudyante sa photography ug film kon dili sila tugotan sa paggamit sa mga drone sa mga pasilidad sa gobyerno ingon man ang pagkadismaya sa mga magtiayon nga dili makakuha og drone shots alang sa ilang prenuptials photos.",Unsa ang titulo sa ordinansa nga gipasa sa Konseho sa Dakbayan sa Sugbo?,"Niadtong Oktubre 4, 2023, ang Konseho sa Dakbayan sa Sugbo, atol sa ilang sesyon, nipasar sa ‘Ordinance Regulating the Use of Unmanned Aerial Vehicles, Remotely Piloted Aircraft, o Drones within the Territorial Jurisdiction of the City of Cebu and Providing Penalties for Violations.","Ordinance Regulating the Use of Unmanned Aerial Vehicles, Remotely Piloted Aircraft, o Drones within the Territorial Jurisdiction of the City of Cebu and Providing Penalties for Violations",265,548,94,282
00178-017,178,Mabdos gidunggab,"Sa labing uwahi nga inpormasyon nahipos sa Superbalita Cebu nga gilabang sa mainland Cebu ang biktima nga mabdos aron nga madala sa ospital kay gikinahanglan nga abunohan og dugo. Gikatahong talandugon ang kahimtang sa 29 anyos nga inahan nga gitago sa pangalan nga Bong human kini makaangkon og mga samad dinunggaban sa kilid nga bahin sa iyang lawas. Ang suspek iya ra sab nga kapuyo nga gitago sa pangalan nga Martinito, 33, helper sa tindahan. Ang maong insedente nahitabo sa ilang balay sa Purok Chicos, Barangay Sungko, Lungsod sa Bantayan, Cebu niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 28, 2024. Sigon pa ni Police Master Sgt. Chak Julius, imbestigador sa Bantayan Police Station nga adunay init nga panaglalis tali sa duruha sa wa pa ang pagpanunggab. Giingon nga giawayan nilang Bong ug Martinito mao ang sais anyos nga anak nga babaye sa biktima sa iyang kanhi gikarelasyon, nga gihilantan niadtong higayona. Apan misaysay si Martinito sa Superbalita Cebu nga gikan siya sa iyang trabaho niadtong higayona, gisugo gilayon siya ni Bong sa pagpalit og tambal, biskwit ug orange drink kay gihilantan ang sais anyos nga anak ni Bong. Sa dihang nabalik siya gikan sa maong sugo, gihungitan pa niya ang bata nga nagluya apan napungot siya sa mga yawyaw sa biktima batok kaniya. Human siya giingnan nga isipan o dawo ngadto sa iyang mga anak sa kanhi kaipon. Si Bong aduna nay duha ka mga anak sa iyang previous relationship, 8 years old nga lalaki ug ang 6 yrs. old nga babaye. Atol sab nga anaa ang amahan ni Bong hinungdan nga nagtagay sila ni Martinito og ilimnong makahubog ug sa iyang pagpauli giingong giusban na sab siya og kasaba sa biktima. Sa kapungot sa suspek mikuha siya og kitchen knife dayon dunggab sa iyang kapuyo, ug misurender ngadto sa kapulisan. Sumala pa ni Martinito na blanko siya niadtong higayona apan gibasulan niya ang iyang nahimo ngadto ni Bong nga iyang gikaipon sud sa usa ka tuig ug pito ka buwan nga nagsabak sa ilang unang anak.",Unsay giingon sa biktima nga ikahimo sa suspek?,Human siya giingnan nga isipan o dawo ngadto sa iyang mga anak sa kanhi kaipon.,isipan o dawo,1278,1357,24,37
01664-003,1664,Mga polis nga gikan sa BSKE lahos Kalagkalag,"Dili na mopahuway ang kapin sa 9,000 ka mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan diin didto ipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Oktubre 30, 2023 tungod kay modiretso na sila sa mga sementeryo alang sa kasaulogan sa Kalagkalag sa Nobiyembre 1 ug 2. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila na kining gipangandaman sa ilang command conference. Way nakitang problema niini ang PRO 7 sanglit duna na silay gihimo nga pamaagi nga dili mangabun-og ang mga personnel nga gitahasan nga mobantay sa BSKE 2023 ug modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023. Gidugang ni Abacay nga kon tan-awon ang kalendaryo gikan sa Oktubre 27 ngadto sa Nobiyembre 5, kini na ang labing taas nga weekend diin gituohan nga ang tanang naa sa dakbayan sa Sugbo nga taga probinsya mamauli aron mobotar sa BSKE. Tungod niini, dili lang mobantay sa mga sam-ang ang kapulisan, ilakip usab nila ang mga suroyanan sama sa mga resort, malls ug uban pang mga tourists destination. “We will not only be securing cemeteries for the Undas but we will also be securing business establishments,” matod ni Abacay. Gipasalig sa kapulisan nga ang mga business institution bantayan og mga polis ug mag roving matag karon ug unya aron masiguro nga dili makahigayon ang mga kriminal. Usa na niini ang mga ATM machine sanglit daghang mga bangko ang manira sa maong mga adlaw tungod sa kataas sa holiday. Awhag sa kapulisan sa publiko nga dili sila mokompyansa panahon sa ilang paglakaw ilabi na atol sa Kalagkalag sanglit mao usab kini ang panahon nga mogara ang mga kriminal.",Unsa ang gihimo sa PRO 7 aron dili mangabun-og ang mga personnel durante sa BSKE 2023?,Way nakitang problema niini ang PRO 7 sanglit duna na silay gihimo nga pamaagi nga dili mangabun-og ang mga personnel nga gitahasan nga mobantay sa BSKE 2023 ug modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023.,modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023,490,698,161,207
00748-007,748,DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,"Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",Pila ka local government units ang mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face classes?,Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode.,22 ka local government units,1852,2010,13,41
00565-004,565,Port expansion project sa CPA gisusi ni Abalayan,"Gisusi ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan kon ang Cebu Port Authority (CPA) port expansion project makababag ba sa heritage structures sa Aduana area. Sa interbyu niadtong Sabado, Mayo 25, 2024, si Abalayan niingon nga gusto niyang likayan ang kahimtang nga susama sa C2023ebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, diin supak ang pagtukod og bus station duol sa Kapitolyo tungod sa makabalda nga disenyo niini. Ang nag-unang gikabalak-an ni Abalayan mao nga ang pagpalapad sa pantalan makababag sa panglantaw sa mahinungdanong kasaysayan sa Malacañang sa Sugbo (karon National Museum of Cebu) ug sa Compaña Maritima. Si Abalayan nakigtagbo sa CPA niadtong Biyernes, Mayo 24, 2024 aron hisgotan ang kahimtang sa proyekto ug posibleng mga epekto. Si Abalayan niingon nga si CPA general manager Anacleto Dellosa III nipasalig nga way vertical constructions nga makababag sa view sa National Museum. Makigtambayayong sab si Abalayan sa CPA sa pagdumala sa Compaña Maritima ug uban pang mga istruktura nga kabilin sa Aduana area. Mahitungod sa kalamboan sa mga lugar, si Abalayan niingon nga wala pa’y sinulat nga kasabotan o timeframe, apan ang duha ka partido nagkauyon nga ablihan pagbalik ang Puso Village, Mechanical Parking, ug uban pa. Dugang pa sa acting mayor nga magkinahanglan pa kini og panahon tungod kay adunay nag-ung-ong nga kaso sa Court of Appeals kabahin sa pagpanag-iya sa maong lugar.",Kanus-a nakigtagbo si Abalayan sa CPA?,"Si Abalayan nakigtagbo sa CPA niadtong Biyernes, Mayo 24, 2024 aron hisgotan ang kahimtang sa proyekto ug posibleng mga epekto.","Mayo 24, 2024",628,755,49,62
00452-005,452,Ex-con gipusil-patay sa riding in tandem,"USA ka lalaki’ng nagbarog daplin sa karsada gipusil-patay sa riding in tandem alas 12 sa udto sa Martes, Hunyo 18, 2024, sa Purok Tambis, New Riverside, Barangay Umapad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima nga usa ka kanhi binilanggo sa kaso sa gidiling drugas, giila nga si Flavio Colina Collado, 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Purok Tambis, New Riverside. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Procopio Capada, nasuta nga ang biktima nagbarog sa daplin sa dalan duol sa junk shop diin siya maoy caretaker. Kalit nga nahiabot ang usa ka motorsiklo nga gisakyan sa duha ka mga tawo ug nihunong sa tungod sa biktima. Ang angkas nini nikanaug ug gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon. Ang duha ka wa mailhing mga lalaki daling nisibat sakay sa motorsiklo sa wala matino nga direksiyon. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Maayo Hospital sa Barangay Alang-alang, Mandaue City apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Leo Ong. Ang kapulisan nilusad sa Oplan Universe dragnet aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno. Nasayran nga ang biktima gipasakaan og kasong pagpayuhot sa illegal drugs sa Mandaue City Police Station 5 niadtong Abril 17, 2019, apan nisulod sa plea bargain hinungdan nga nakagawas sa bilanggoan. Usa sa gitutokan nga motibo sa pagpatay mao ang iyang kalambigitan sa ilegal drugas. (DVG)",Unsa ang gihimo sa angkas sa motorsiklo sa biktima?,Ang angkas nini nikanaug ug gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon.,gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon,684,759,28,74
01677-010,1677,Namatay sa initiation rites,"Usa ka 25-anyos nga tinun-an sa Philippine College of Criminology (PCCR) namatay tungod sa giingong hazing. Sa report sa kapulisan, ang biktima giila nga si Chokloy Guaren Petallo, residente sa Imus, Cavite. Ang giingong hazing nga gihimo isip kabahin sa initiation rites sa Tau Gamma Phi fraternity nahitabo niadtong Oktubre 16, 2023 sa usa ka abandonadong building sa Sto. Domingo sa Quezon City. Nasikop ang duha ka mga suspek nga giilang sila si Rainier Peteza ug Pelising Cedie Piamonte, pulos mga tinun-an sa third year sa PCCR. Si Petallo daling gidala sa mga suspek sa tambalanan human kini nawad-an sa panimuot subay sa initiation rites. Gideklarar siya nga dead on arrival. Ang biktima nakaangkon og mga samad sa nagkadaiyang parte sa lawas ug grabeng bun-og sa likod nga bahin sa iyang paa nga daw tungod sa paghapak sa bugsay. Niadtong Marso, ang estudyante sa Adamson University nga si Dean Rofino Piansay namatay tungod sa hazing-related injuries atol sa initiation rites sa Tau Gamma Phi sa Laguna. (SunStar Philippines)",Unsa nga fraternity ang nalangkit sa giingong hazing?,"Ang giingong hazing nga gihimo isip kabahin sa initiation rites sa Tau Gamma Phi fraternity nahitabo niadtong Oktubre 16, 2023 sa usa ka abandonadong building sa Sto. Domingo sa Quezon City.",Tau Gamma Phi fraternity,208,398,67,91
01687-015,1687,P1M danyos sa sunog sa balay sa negosyante,"Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. Matod ni Bueno, ang sunog ilang gisaka ngadto sa unang alarma human sa pipila ka gutlo sa wala pa nakontrolar ang kayo. Dugang niya nga way nakalas o naangol sa maong sunog samtang walay laing balay nga naapektohan. Atol ning pagsuwat, ang CCFO nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa panimalay sa mga Go.",Unsa ang trabaho ni F03 Regie Bueno?,"Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. ",imbestigador sa Cebu City Fire Office,203,336,20,57
01095-008,1095,Drayber sa SUV gikiha og murder,"Gipasakaan na og kasong murder ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office sa Huwebes, Pebrero 8, 2024, ang drayber sa sports utility vehicle (SUV) nga Mazda nga gilambigit sa hit and run sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024. Subay sa nakuha nga dokumento sa Superbalita Cebu, ang reklamante mao si Denise Bagsican Dimalanta, inahan sa biktima nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, usa ka basketball player, taga Dan Tres de Abril, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang gikiha mao si Adriatico Ciano Dimapasoc, hamtong, usa ka negusyante, taga Barangay Guadalupe, kinsa gihinganlan sa kaso nga nagmaneho sa SUV nga kolor gray nga naka-blinker ug nagwangwang dihang nakabangga sa biktima. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nasubay ang SUV tungod sa pagtaho sa mga saksi. “Nakompleto na ang atong imbestigasyon regarding atong panghitabo niadtong miaging Dominggo (Peb. 4) involving vehicular accident nga hit and run. Ug karong adlawa (Peb. 8) ato nang i file ang kaso nga murder. . ” , matod ni Bacquian. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, usa usab ka abogado ug spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga gipasaka ang kaso pinaagi sa regular filing sanglit dili na mamahimong dakpon ang suspek. Nagpasabot kini nga moagi ang maong kaso sa preliminary investigation ug hatagan og panahon nga makatubag ang giakusahan sa krimen. Kon dunay makita nga probable cause ang piskaliya, ila kining isang-at sa korte. Apan gitug-an ni Abacay nga base sa pagpasabot kaniya sa CCPO, lig-on ang mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan ilabi na nga daghan ang ningpatim-aw nga mga saksi, kansang mga pamahayag nitakdo sa mga kuha sa mga CCTV camera.",Kinsa ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad?,"Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, usa usab ka abogado ug spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga gipasaka ang kaso pinaagi sa regular filing sanglit dili na mamahimong dakpon ang suspek.",Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay,1109,1379,3,48
00052-009,52,2 ka LPA mosud sa nasod,"Gibantayan pag-ayo sa weather bureau ang duha ka low-pressure area (LPAs), nga adunay usa nga posibleng mokusog ngadto sa tropical cyclone nga mahimong magdala og kusog nga ulan sa Northern Luzon sa hinapos sa semana, sugod sa Septiyembre 26, 2024. Ang unang sistema, nga nahimutang kapin sa 2,700 kilometros silangan sa Central Luzon, nagpabilin sa gawas sa Philippine Area of ​​Responsibility (PAR). Sumala sa Pagasa weaher bureau, posible nga kon makasulod sa nasod apan molambo lang kini sa mahinay nga bagyo sa sulod sa mosunod nga 24 ngadto sa 48 ka oras samtang nag-irog padulong sa North Pacific Ang ikaduhang weather disturbance, panagtapok sa bagang panganod sa PAR gibantayan usab diin dunay ubos nga posibilidad nga mahimong bagyo, apan dakong posibilidad nga molambo ngadto sa LPA sa mga mosunod nga adlaw. Sa laing bahin, ang Inter-Tropical Convergence Zone (ITCZ) padayong nakaapekto sa Palawan, Visayas, ug Mindanao, nga nagdala og madag-umon nga kalangitan ug bulag nga pag-ulan. Matod ni Pagasa Visayas Chief Engr. Edoy Alicante Jr. , ang Dakbayan sa Sugbo gipaabot nga makasinati og panagsang mapanganuron nga kalangitan inubanan sa pat-ak pat-ak nga pag-ulan tungod sa ITCZ. Samtang wala’y dinaliang hulga sa grabe nga panahon, apan ang localized thunderstorms posible sa hapon ug gabii. Ang ITCZ ​​usa ka weather pattern diin magtagbo ang hangin sa amihanan ug habagatang bahin sa kalibutan, nga moresulta sa pagdaghan sa pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Ang mga residente sa Mindanao, partikular na sa Zamboanga Peninsula, Northern Mindanao, ug Caraga, gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms ug katag-katag nga pag-ulan sulod sa mosunod nga 24 oras. Samtang nagsingabot ang unang LPA, gipaabot ang baluron nga kadagatan sa palibot sa Northern Luzon, ilabi na duol sa Batanes ug Cagayan. Ang Pagasa nipasidaan sa posibleng gale warning sa weekend, nga makabalda sa biyahe sa kadagatan sa gagmayng mga barko.",Kinsa ang gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms?,"Ang mga residente sa Mindanao, partikular na sa Zamboanga Peninsula, Northern Mindanao, ug Caraga, gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms ug katag-katag nga pag-ulan sulod sa mosunod nga 24 oras.",mga residente sa Mindanao,1474,1688,4,29
00328-015,328,HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit,"Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.",Unsa ang gikasabot sa suspek nga dali nga transaksyon?,"Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.",dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos,1059,1188,76,128
00834-005,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Pila ka mga wanted persons ang nabutang sa listahan sa most wanted persons?,"Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons.",21 kanila,611,788,123,132
01470-016,1470,"‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis","Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.",Asa gikan ang impormasyon sa standard drug price alang sa shabu?,"Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo",kang Ogardo,653,803,139,150
00368-012,368,DepEd nasayod nang daan sa problema sa track oval,"Wala pa ang opisyal nga pagsugod sa Palarong Pambansa 2024 niadtong Hulyo 11, nahibawo na ang mga organizer nga ang rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) kulang og duha ka metros sa 400-meter world standard. Kini ang gikompirmar ni Department of Education (DepEd) Assistant Secretary Albear Miyong Capuyan sa usa ka press conference sa Sabado, Hulyo 13. Ang opisyal sa edukasyon niingon nga nagpahigayon sila og usa ka solidarity meeting sa mga athletic coach kaniadtong Hulyo 8 aron ipahibalo ang ulahi nga mga kakulangan sa track oval. Matod ni Capuyan nga gisultihan nila ang coaches nga kon mapadayon ang athletic games, ang resulta ra sa 100-meter race ug paubos ang ma-tally, samtang naghulat sa reevaluation sa track oval. Ang mga resulta sa mga lumba nga milapas sa 100 metros o migamit sa mga kurba sa track oval dili ilhon. Sa dihang gipangutana kon nganong gipadayon sa mga organizer ang paghimo sa track events sa track oval, si Capuyan nitubag: “Saan kami mag-track and field, if ever?”“We lay out the consequences if we proceed sa CCSC. So that was understood,” ingon niya sa Tagalog. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa iyang mga komento kalabot sa maong kalambuan, apan wala pa siya nitubag hangtod sa oras sa press. MAKADAUTHinuon, si Capuyan nipahigayon og press conference sa sayo pa sa Sabado diin iyang gipahibalo nga mo-tap sila og third party aron sukdon pag-usab ang bag-ong gi-rehabilitate nga rubberized track oval human ang technical committee sa Palaro una nang miisip niini nga “substandard” tungod sa kakuwang sa duha ka metros. Kon dili masulbad ang isyo, makadaut kini sa kredibilidad sa track oval sa CCSC nga mag-host sa nasyonal ug internasyonal nga mga kompetisyon. Ug kon ang tanang resulta sa lumba ilhon, kini mahimo'ng makadaut sa dungog sa Philippine Athletics Track and Field Association (Patafa), matod ni Capuyan. Sumala sa website niini, ang Patafa “is the National Sports Association for athletic sports such as track and field, road running, cross country running and racewalking in the Philippines, including the core athletics sports which constitute the Decathlon in the Olympic Games. ”Si Capuyan niingon nga ang Patafa naghatag sa teknikal nga espesipikasyon alang sa track oval nga nagsunod sa nasyonal ug internasyonal nga mga sumbanan. “For example, we have a 400-meter hurdle (result) for secondary boys that is pending (and) it is supposed to be record-breaking time, but it is still pending because of the non-validation of the actual distance of the entire oval,” matod niya. “If they (Patafa) say that they are on standard, Patafa will be dragged to the controversy and that will be a red flag to the World Athletics Association as well, so we have to protect the Patafa,” siya nidugang. Ang athletic national technical committee sa 2024 Palaro gipangulohan ni Roela Caraan, miyembro sa Patafa. Siya ang inahan sa Filipino Olympian pole vaulter nga si “EJ” Uy Caraan. GIPUGNGANHangtod nga dili pa ipahibalo ang opisyal nga pagsukod, si Capuyan niingon nga ang tanang rekord ug resulta sa mga athletics events sa Palaro 2024 dili ilhon gawas sa 100-meter dash, 110-meter hurdle run ug uban pang mga event nga adunay straight line. Ang mga student-athlete nga podium finishers o medalists makadawat gihapon sa ilang insentibo gikan sa DepEd ug sa ilang tagsa-tagsa ka local government units. Matod ni Capuyan nga sa unang pagsukod sa technical committee sa track oval, ang resulta nagpakita nga duha ka metros ang kakuwang sa gikinahanglang 400 metros. Gitumbok niya nga ang track oval miagi sa rehabilitasyon, mao nga ilang gitan-aw ang posibilidad sa mga kalainan sa linya nga nagmarka sa kurba o ang D nga bahin sa track oval. Siya niingon nga ang paglakip sa gutter sa bag-ong giayo nga track oval mahimo usab nga makaapekto sa kinatibuk-ang distansya. “Prior to the laying of the (rubber in the) track, it was within the standards. But the rubbers were laid, and the linings were there, it appears that the functioning portion of the oval is already 398 meters,” matod ni Capuyan sa press conference. Ang opisyal sa edukasyon dili makahatag og tino nga timeline kon kanus-a ipahibalo ang opisyal nga pagsukod. Samtang, si Dean Canon, Cebu City Sport Commission chairman, niingon nga ang kalainan sa standard distance gikan sa aktuwal nga gitas-on sa track oval mahimo'ng anaa sa lane marking. Si Canon nagkanayon nga usa ka German engineer ang nag-certify sa track oval specifications sa dihang ang Siyudad katapusang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong 1994.“I think it best to wait for the third-party results,” matod ni Canon.",Kinsa ang nagapangulo sa athletic national technical committee sa 2024 Palaro?,"Ang athletic national technical committee sa 2024 Palaro gipangulohan ni Roela Caraan, miyembro sa Patafa.",Roela Caraan,2829,2935,73,85
00568-003,568,Uwan ni Aghun nagdala og paglaum,"Nangalipay ang mga mag-uuma sa bukirang mga dapit sa Dakbayan sa Sugbo sa pagbunok sa uwan sa Biyernes, Mayo 24, 2024, kay sila makapugas na og mais sa ilang mga umahan. Naabtan sa Superbalita Cebu sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024, si Tantan Denosta sa Sitio Tagaytay, Brgy. Adlaon nga nagpugas og sweet corn human sa kapin duha ka buwan nga wala sila makatanom tungod sa tumang kainit sa panahon. Matod ni Tantan sila nisuway sa pagpamugas niadtong Marso 2024 apan nausik ang mga binhi nga ilang gitanom kay wala makatubo. Aduna untay girasyon nga tubig sa Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo apan wala makatabang tungod sa sobra nga kainit sa panahon nga dili gani makatuhop sa ilawom sa yuta. Ning nasinati nga pag-uwan sa milabay nga mga adlaw, nagtuo si Tantan nga makapatubo na kini sa ilang mga tanom. Iyang gibutyag nga kon uwanon bisan ginagmay ang iyang gitanom nga sweet corn, maani kini sa unang semana sa Agusto 2024. Wala hinuon siya nabalaka nga mobalik na usab ang kainit sa panahon kon makagawas na sa Philippine Area of Responsibility ang bagyong Aghon nga usa sa mga hinungdan sa pag-uwan. “Kon uwanon lang ni panagsa, makasugakod ning tanuma. Unya sa sunod semana Hunyo na man, mouwan na gyud ni,” matod ni Tantan. Giangkon ni Tantan nga ang pagpanguma lang ang iyang gisaligan sa panginabuhi hinungdan nga kon magdugay pa ang El Niño phenomenon, mamiligro ang pangunsumo sa iyang pamilya. Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",Asa gikuha ang girasyon nga tubig nga gikinahanglan sa mga mag-uuma sa Cebu?,Aduna untay girasyon nga tubig sa Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo apan wala makatabang tungod sa sobra nga kainit sa panahon nga dili gani makatuhop sa ilawom sa yuta.,Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo,526,693,34,65
01322-008,1322,PNP: Pagbantay sa 12 Scams of Christmas,"Kon kaniadto dunay mangilad sa atubangan, apan karon tungod sa advance na sa teknolohiya, nisagop ang mga kriminal sa bag-ong matang sa papangilad sa online. Ang Philippine National Police (PNP) nipagawas niining pahimangno nga gitawag nila og 12 Scams of Christmas:1. fake shipping and delivery notifications,2. fake online charity scams, 3. fake shopping websites, 4. fake online sellers, 5. free trial scams, 6. fake Christmas gift card scams, 7. tech support scams, 8. crypto investment scams, 9. fake relative/friend scams, 10. dating scams, 11. foreign exchange investment scams, 12. loan scams. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga kon makadawat niining maong notification diha sa Facebook o sa email, ang labing maayo dili i-click ang link niini. “Ang advise sa PNP og maka recieve mog mga fake delivery notification, i-report junk lang siya, ayaw nalang og patuli kay most probably this is a fake notification unya mao ni gamiton sa mga scammers para maka ilad pud sa mga tawo. Usually ani kining fake shipping delivery notification, fake online charity solicitation, fake shopping web sites or fake online sales,” matod ni Abacay. Ang labing daghang mabiktima sa 12 scams of Christmas kining fake relative o friend sanglit sila nagtuo nga ang nakig chat niya mao ang iyang higala o ba kaha miyembro sa pamilya. Kon duna may susama nga hitabo diin nagduda kon tinuod ba nga iyang kabanay ang nangayo og pinaskohan, tambag ni Abacay nga tawgon ang kabanay nga nakig chat aron masayran kon wala ba mabiktima sa hacking ang social media account niini. Giangkon ni Abacay nga lisod ang pag bantay niini sa kapulisan sanglit dili man sila maka deploy og personnel diha sa internet apan, ang publiko na mismo ang magbantay sa ilang kaugalingon aron dili sila mabiktima sa scam ning Pasko. Kini nga matang sa pangilad mas midaghan ni karon bisan sa gipatuman nga balaod sa Sim registration sanglit nangita’g pamaagi ang mga kriminal nga sila maka pamiktima sa inosenting katawhan.",Unsa ang hinungdan nga mas midaghan ang pangilad karon?,Kini nga matang sa pangilad mas midaghan ni karon bisan sa gipatuman nga balaod sa Sim registration sanglit nangita’g pamaagi ang mga kriminal nga sila maka pamiktima sa inosenting katawhan.,nangita’g pamaagi ang mga kriminal,1907,2097,108,142
01316-012,1316,Matag magtutudlo nakadawat og P18K,"Mas sadya ang pagsaulog sa Pasko sa mga magtutudlo tungod kay ang ahensya sa edukasyon nigahin og P1. 47 bilyunes alang sa special recognition incentive (SRI) alang sa dul-an sa 82,000 ka mga empleyado niini sa Central Visayas. Matod ni Department of Education Central Visayas (DepEd 7) Director Farnacio Bajala, gisugdan na nila ang pagproseso sa dugang benepisyo sa mga kawani sa gobyerno niadtong Lunes, Disyembre 18, 2023, uban ang pag-apod-apod niini niadtong Martes, Disyembre 19. Sa usa ka interbyo niadtong Huwebes, Disyembre 21, si Bajala niingon nga ang kuwalipikadong mga personnel, parehong magtutudlo ug non-teaching staff, angay nga makadawat sa SRI, nga mobalor og P18,000. Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000; kini naglakip sa PhilHealth ug Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno (Pag-Ibig) Fund membership, Government Service Insurance System (GSIS) membership, sick leave, vacation leave, ug retirement benefits. Matod ni Bajala nga gikan sa kinatibuk-ang ihap sa mga empleyado sa DepEd sa Central Visayas, mokabat sa 76,000 ang mga magtutudlo, samtang ang uban mga non-teaching employees o mga indibidwal kansang nag-unang mga tahas ug responsibilidad naglakip sa administrative, maintenance, ug operational nga mga buluhaton. “If we cannot finish it today or tomorrow, especially like the big divisions like Cebu Province, they have until Dec. 23, even Saturday. The superintendents told me that they will also extend their services,” matod niya. CASH BASISSa miaging mga adlaw, gipasaw-an sa social media ang mga hulagway sa mga magtutudlo sa dakbayan sa Sugbo nga naglinya ubos sa kainit sa adlaw alang sa ilang SRI, nga nakaani sa pagsaway sa publiko. Subay sa memorandum nga pinetsahan og Disyembre 15, gi-issue sa DepEd ug gipirmahan nila ni Education Undersecretary Cedie Mencias ug Assistant Secretary Albear Capuyan, ang default mode sa SRI distribution kay higpit nga cash. Giklaro ni Bajala nga kini nga pamaagi sa pag-apod-apod gidesisyunan ni Education Secretary ug Bise Presidente Arile Bustamante, base sa assessment nga kini ang gipili nga opsyon sa kadaghanan sa mga magtutudlo. Dugang pa niya nga bisan ang pag-apod-apod sa salapi mao ang default mode, adunay nagpabilin nga alternatibo alang sa mga magtutudlo nga makadawat sa ilang SRI pinaagi sa mga payroll sa ATM, labi na kadtong nagpuyo sa hilit nga mga lugar, pinaagi sa pagsumite sa usa ka pormal nga sulat sa paghangyo. Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan. Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ” Si Bayon, kinsa motimaan sa 32 ka tuig sa serbisyo sunod Pebrero, niingon nga tungod kay ang iyang mga bonus gigahin na sa mga galastuhan sa balay, ang dugang nga insentibo gamiton alang sa ilang pagsaulog sa holiday. “We can really use that incentive, especially now during Christmas,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Disyembre 23. Ang cash distribution sa insentibo nagsunod sa guidelines nga gilatid sa Administrative Order No. 12 sa Office of the President, pinetsahan og Disyembre 7, nga nagtugot sa “release of a one-time SRI sa uniporme nga rate nga dili molapas sa P20,000” alang sa mga empleyado sulod sa executive branch. Naglakip kini sa sibilyan nga mga kawani nga nagtrabaho sa mga ahensya sa nasudnong gobyerno, lakip ang mga unibersidad ug kolehiyo sa kagamhanan, mga indibidwal nga adunay regular, kontraktwal, o kaswal nga posisyon sa mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno.",Kinsa si Maxima Bayon ug asa siya taga-ani?,"Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ”","54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar",2805,3004,9,98
00954-008,954,Biktima nakaangkon og 11 ka samad-pinusilan,"Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan. Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano, hamtong, silingan sa biktima. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Tuburan Municipal Police Station, nasuta pinaagi sa imbestigasyon ni Police Staff Master Sgt. Gilmore Jennefer ubos sa kamandoan ni Police Col. Myco C. Kadusale, nga ang biktima nga nagpakaon sa iyang iro sa gawas sa iyang balay dihang gipusil sa suspek. Bisan nakabaton na siya’g mga samad pinusilan, nakamaniubra pa kini sa pagkamang ngadto sa kalibunan ug nakatago. Gitabang siya sa iyang mga silingan, ang uban nanawag og rescue sa kapulisan. Nasuta nga ang duha may bangi na daan ug kanunay nga may mainiton nga panaglalis. Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer. Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis ug gibaharan kini nga patyon. Apan ang biktima wa magpa-blotter sa kapulisan sa maong insidente. Hangtod ning pagsuwat, ang suspek wa pa makadakpi sa kapulisan.","Unsa ang nahitabo ni Eddie Juntilla Jusayan niadtong Marso 3, 2024?","Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis",nakaangkon og gisi sa iyang kilay,995,1147,49,82
01605-007,1605,‘Tighimo’ og armas nasikop,"Tighimo og armas nga giingong maoy i-supply sa mga gun for hire sa lalawigan sa Bohol nasikop sa ronda sa mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Bohol Police Provincial Office. Ang PMFC Bohol PPO, sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Liuetenant Colonel Dean Fen Angga, inabagan sa Carmen Municipal police station ug Provincial Intelligence Unit, nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 51 Judge Jorge Espinal sa Regional Trial Court 7th Judicial Region sa lungsod sa Carmen batok kang alyas Asyong Paquibot, alyas Alvino, 47, taga Purok 2, Barangay Villaflor, lungsod sa Carmen, ningronda. Nakuha sa sulod sa balay niini ang nagkadaiyang mga armas nga naglangkob sa usa ka unit sa 9mm sub-machine gun, usa ka 9mm sub-machine gun assembly, upat ka units caliber .38 revolver without serial number ug mga bala sa nagkalainlaing kalibre sa armas. Ang pagpang ronda gisaksihan sa duha ka mga public official sa maong barangay. Sa pamahayag sa mga saksi nga si Asyong Paquibot maoy tighimo og armas sa maong lugar diin ang mga gun for hire kaniya mo order ug siya usab ang tig-ayo kon dunay madaot nga armas. Mopalawom pa sa ilang imbestigasyon ang PMFC uban sa PIU sa BPPO aron masayran kinsa ang mga tag-iya sa nakuha nila nga mga armas.",Asa dapita sa barangay ang nagpuyo si Asyong Paquibot?,"Ang PMFC Bohol PPO, sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Liuetenant Colonel Dean Fen Angga, inabagan sa Carmen Municipal police station ug Provincial Intelligence Unit, nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 51 Judge Jorge Espinal sa Regional Trial Court 7th Judicial Region sa lungsod sa Carmen batok kang alyas Asyong Paquibot, alyas Alvino, 47, taga Purok 2, Barangay Villaflor, lungsod sa Carmen, ningronda.","Purok 2, Barangay Villaflor",193,623,372,399
00194-005,194,"Polis nga 'nanamal' og mga bata, kasuhan","Giandam na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang kasong criminal batok sa usa ka polis nga nadestino sa lungsod sa Compostela nga gi-augment alang sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis gireklamo sa mga contingent sa Compostela human sila dapati sa maong polis nga nagranggo og police corporal nga nabalhog na karon sa Guadalupe Police Station. Una nang mipakatap sa social media nga nangayo og tabang sa Guadalupe Police Station ang choreographer sa Compostela nga gi dagmalan ang iyang dancers nga gipahiluna sa Guadalupe Elementary School niadtong Sabado sa gabii, Agusto 24, 2024. Gikan, matod pa nagpraktis ang maong mga bata ug nagabhian sila sa pag-abot sa ilang billeting area sa Guadalupe Elementary School ug nangaligo ang uban samtang nangaon usab ang kadtong gipang gutom. Samtang ang uban nga gipangkapoy nidiretso na kini sa pagkatulog aron dili sila maluya inig ka buntag. Apan kalit matod pa nga nagpatawag og company call alang sa himuon nga orientation ug instructions ug nalangay ang pipila ka mga dancers tungod kay naligo kini daan samtang ang mga props men nangaon pa usab. Sa dihang nangabot na ang maong dancers kalit lang sila nga gi bunalan sa police gamit ang kahoy bisan mirason sila nga nangaligo pa sila nga maoy hinungdan nga nalangay. Tungod sa kakusog sa bunal daghan ang nanghilak ilabi na sa mga bata lakip na kadtong nakasaksi sa hitabo nagpunay og hilak. Ang hepe sa Guadalupe Police Station nga si P/Major Gai Asis nagkanayon nga base sa gitug-an sa maong polis, ang dancers ug uban kanila gihulagway niya kini nga mga gahi'g ulo nga tungod ani ang organizers magpatabang kaniya. ""Supposedly hindi naman talaga trabaho ng pulis yun dahil sa security lang sila pero dahil assigned din sila sa Compostela kaya pinagbigyan na lang na tumulong tawagin yung contingents dun na napalo at nasaktan ng pulis yung mga ibang contingents. Accordingly, sabi ng suspect mahirap daw talaga sila pasunurin kaya nya nagawa yun,"" matod ni Asis. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakaandam na ang kaso nga ilang ipasaka sa korte apan gipaabot pa usab nila ang mga complainant. Ang Police Regional Office 7 pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nagkanayon nga mohimo usab og imbestigasyon ang PRO-7 sa kasong administratiba nga atubangon sa maong polis. Apan iyang gipahibawo nga ila usab nga paminawon ang rason sa maong police nganong nabuhat niya ang maong pagpasakit sa dancers. ""PRO 7 will not condone any violation of law committed especially by our police officers but of course we will also give him a chance to defend himself we will hear his side of the story para makakuha gyud tag komprehensibo nga facts and circumstances para ma-guide pud ang atung desisyon,"" matod ni Abacay. /AYB, DVG",Unsay ang gibuhat sa mga pulis ngadto sa mga dancers?,Sa dihang nangabot na ang maong dancers kalit lang sila nga gi bunalan sa police gamit ang kahoy bisan mirason sila nga nangaligo pa sila nga maoy hinungdan nga nalangay.,gi bunalan sa police gamit ang kahoy,1109,1279,60,96
00050-010,50,29 ka barangay sa CV giila nga drug-cleared,"Moabot sa 29 ka mga barangay ang nadugang sa listahan nga nahimong drug-cleared barangays sa rehiyon human sa gihimong proseso ug deliberasyon nga gilusad sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PRO) 7 niadtong Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Sa maong gidaghanon, 15 niini gikan sa Bohol, 6 sa Negros Oriental, 5 sa Sugbo ug 3 gikan sa urbanized cities nga mao ang Ibo ug Talima sa Lapu-Lapu ug Pagsabungan sa Mandaue. Ang pagdeklarar sa maong mga barangay nga drug-cleared nagpasabot nga atol sa ilang application tanang drug personalities nailhan sa komunidad ug naihap nila kini samtang dunay gihimong intervention program ang mga opisyal sa barangay nga gipatuman sama sa community-based drug rehabilitation programs (CBDRP) niadtong mga tawo nga tig gamitan sa illegal nga drugas. Ang proseso sa deliberasyon gipangunahan sa PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga mao usab ang Chairman sa komitiba. Ang ubang sakop sa komitiba nga misalmot mao ang chief Local Government Monitoring and Evaluation Division (LGMED) sa Department of Local Government Unit 7 Celerino Magto Jr. isip committee vice chairperson, Police Regional Office (PRO) 7 ug ubang representatives gikan sa lainlaing local government units sa online deliberation. Atol sa maong kalihukan 51 nga drug cleared ug 6 nga drug free barangays sa probinsya sa Siquijor ug ang drug free sa Lapu-Lapu nga mao ang Cawhagan sa isla sa Olango nagpabilin ang ilang status. Mipasabot ang PDEA 7 nga ang padayon nga pagpatuman sa anti-illegal drug program sa mga drug cleared ug drug free barangays lakip na niini ang anti-illegal drug operations giisip nga critical nga bahin sa Barangay Drug Clearing Program. Gipasalig nila nga kung dunay bag-ong motumaw nga drug personalities sa mga drug cleared ug drug free nga mga barangay andam sila nga sulosyonan. /AYB",Unsa nga mga programa ang giapatuman sa mga opisyal sa barangay?,Ang pagdeklarar sa maong mga barangay nga drug-cleared nagpasabot nga atol sa ilang application tanang drug personalities nailhan sa komunidad ug naihap nila kini samtang dunay gihimong intervention program ang mga opisyal sa barangay nga gipatuman sama sa community-based drug rehabilitation programs (CBDRP) niadtong mga tawo nga tig gamitan sa illegal nga drugas. ,community-based drug rehabilitation programs (CBDRP),498,865,257,309
00319-013,319,Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan,"Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.",Unsa ang ngalan sa bag-ong monitoring system nga gipaila sa BFAR?," “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan.","I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool)",1956,2218,120,210
01210-016,1210,"2 sikop sa buy-bust sa Panglao, Bohol","Duha ang nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol ug sa Bohol Maritime Police Station sa buy-bust sa Purok 5, Barangay Tangnan, lungsod sa Panglao, alas 7:09 sa gabii sa Martes, Enero 16, 2024. Ang target sa operasyon mao si Dean Jun Enanoria, 25, no. 4 sa provincial target list sa PDEA ug kapulisan sa Bohol. Lakip sa nadakpan ang iyang live-in partner ug gituohan sa kapulisan nga kunsabo sa ilegal nga negosyo nga si Brenda Malonzo, 33, tag-iya og flower shop. Nasakmit ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 7 gramos nga dunay estimated market value nga P47,600, apil ang buy bust money nga P510, tulo ka cellphone ug usa ka motorsiklo.",Unsa nga estasyon ang gi-coordinate sa PDEA Bohol para sa buy-bust nga operasyon?,"Duha ang nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol ug sa Bohol Maritime Police Station sa buy-bust sa Purok 5, Barangay Tangnan, lungsod sa Panglao, alas 7:09 sa gabii sa Martes, Enero 16, 2024.",Bohol Maritime Police Station,0,211,74,103
00990-005,990,"Kapin sa P30M balor sa drugas, nasakmit","Kapin sa P30 milyunes ang balor sa gidiling drugas nga nasakmit sa duha ka managlahing mga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas niadtong Martes, Pebrero 27, 2024. Alas 10:56 sa gabii sa Purok 7, Barangay Mansasa, dakbayan sa Tagbilaran, kapin sa upat ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P27,404,000 ang nasakmit sa buy-bust sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Nasikop ang manag live-in partner nga sila si Ryan Dean Ladica, 24, ug Cheche Tisang Ladisla, 19, tinun-an sa usa ka unibersidad sa Tagbilaran, taga Habitat Village, Barangay Pool, Tagbilaran. Nangulo sa operation ang hepe sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) nga si Police Captain Jesus Gersalina Jr. ug Police Lieutenant Wilfredo Lagac ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa BPPO. Matod ni Police Lt. Col. Benben Leyson, information officer sa BPPO, bag-o pa nigawas ang ngalan sa mga suspek sa negosyo sa drugas. Giingong mao na kini ang panginabuhian sa duha, ang pag dispose sa ilegal nga drugas gikan, matod pa, sa wala mailhi nga supplier. Matod pa, dunay manawag kanila nga dili magpaila aron mopahibawo nga dunay moabot nga supply sa ilegal nga drugas. Kini na usab ang mohatag og instructions kon pila ang ihatag sa ilang kustomer ug ang pagbahinbahin sa drugas. Si Ryan Dean, matod pa, ang mo-repack samtang ang iyang live-in nga si Cheche Tisang moapud-apod sa ilang suki nga drug players sa Bohol bugti sa komisyon nga P50,000 kon mahurot ang usa ka kilo. “So, ingon ana ang ilahang transaction sa drugs, bali term nato ana bodegero, so, ang hatdan nila wala sad sila kaila kinsay hatdan na pud,” matod ni Leyson. Nipalawom pa karon sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa Bohol kon asa giagi ang kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. CEBU CITYSamtang nakasakmit ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og 705 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P4. 7 milyunes sa Villalon Drive, Barangay Capitol Site, alas 7 sa gabii, Martes, Pebrero 27, 2024. Ang suspek giila nga si Densing Cedie Balmores, alyas Mike, 29, taga sitio Kalubihan, Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao.",Kinsa ang information officer sa BPPO nga nagtambag bahin sa mga suspek nga nagnegosyo sa drugas?,"Matod ni Police Lt. Col. Benben Leyson, information officer sa BPPO, bag-o pa nigawas ang ngalan sa mga suspek sa negosyo sa drugas.",Police Lt. Col. Benben Leyson,853,985,9,38
00644-019,644,4 nga ‘mirakrak’ sa Crips gang nasikop,"Nadakpan na sa kapulisan sa Liloan Police Station ang upat ka nga suspek sa pagpangrakrak sa Brgy. Yati, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo niadtong Huwebes sa kaadlawon, Mayo 9, 2024 nga nikalas sa kinabuhi sa usa ka 16-anyos nga dalaga. Ang pag-ila sa usa ka saksi sa usa sa mga sakop sa Bloods gang nisangko sa pagkasikop sa mga suspek sa sunodsunod ug managlahing mga operasyon. Nasuta nga away sa Crips ug Bloods gang ang motibo sa pagpangrakrak ug napagan lang si Merlinda Enriquez, 16, taga Looc, Población, Liloan kay iyang uyab nga sakop sa Crips maoy target. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station sa usa ka press conference sa Biyernes sa udto, nga ang upat nadakpan sa managlahi nga mga lugar sa Sugbo subay sa nagpadayon nga manhunt operations. Unang nadakpan alas 11:30 sa Huwebes sa gabii mao si alyas Jinggoy, 18, nga nasikop sa Brgy. Looc, Siyudad sa Danao. Gipaubos sa imbestigasyon si Jinggoy hangtod nga iyang gipang tug-an kinsa ang iyang mga kauban. Human nibutyag sa tanan, gipang-adto sa kapulisan ang mga balay sa lain pa nga mga suspek. Pagka alas 2 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024, nadakpan usab nila ang managkaluha sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Ang duha giila lang sa alyas nga B1 ug B2, pulos 34 anyos, nakuhaan usab og 9mm nga pistola nga dunay unom ka mga bala. Ang katapusan nga nadakpan alas 4:30 sa buntag mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero, Liloan. Gibutyag ni Antic nga ang upat pulos mga sakop sa Bloods gang nga karibal sa Crips gang nga maoy grupo niadtong mga batan-on nga gipamusil sa Yati. NAILHANDunay nakaila kang Jinggoy atol sa pagpamusil nga maoy ilang gihimong person of interest. Human nadakpan, gipakita dayon ang dagway sa suspek sa saksi ug positibo niya nga gitudlo nga usa sa mga namusil. Personal nga atraso ug bangi sa duha ka mga gang ang gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit niadtong Sabado, Mayo 4, 2024 duna say krimen pipila ka metros lang gikan sa nahitaboan sa Yati, Liloan. Nagrambol ang Bloods ug Crips, diin kining grupoha nalambigit, diin nadunggaban ang sakop sa Bloods nga ang suspek uyab ni Enriquez nga 15 anyos. Tungod niini, gihimo na nga target sa Bloods ang uyab ni Enriquez. Ang uyab nakalikay sa pagpamusil. Nausban pa niadtong Miyerkules, Mayo 8, 2024, sa usa ka convenience store sa Maguikay, Mandaue City diin sila nagrambol. Ang grupo sa Crips gang namalhin sa usa ka convenience store sa Yati ug nagtiwas og tagay hangtod nga naabtan sila og alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes. Gawas sa upat nga nadakpan, duna pay laing mga personalidad nga ilang pangitaon, usa ani nailhan na sa alyas nga Enguerra. Si alyas Bongbong nga nahinabi sa mga tigbalita niangkon nga miyembro siya sa Bloods gang niadto lang Hunyo 26, 2023. Iyang gibutyag nga atol sa pagpamusil sa Yati, siya ang driver sa motorsiklo nga gisakyan sa iyang mga kauban sa gang. “Driver ra ko, Sir. Gipugos ko nila kay kon dili ko mo drive, kulatahon ko nila og five minutes. Ang yawe ug motor nga XRM igo ra gihatag sa akoa,” matod ni Bongbong. Matod ni Bongbong nga ang nag-angkas niya si alyas Enguerra nga mao usay namusil sa mga sakop sa Crips. Kasong murder ug frustrated murder ang ipasaka nga kaso sa Liloan Police Station batok sa mga suspek.",Kinsa ang nag-angkas ni Bongbong nga usa sa mga namusil?,Matod ni Bongbong nga ang nag-angkas niya si alyas Enguerra nga mao usay namusil sa mga sakop sa Crips.,si alyas Enguerra,3070,3173,42,59
00723-002,723,P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega,"Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.",Kinsa ang tag-iya sa bodega nga nasunog?,"Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. ",Cleret Belbar,154,315,95,108
01443-019,1443,Polis angol sa aksidente,"Tungod sa kadaut sa dalan, usa ka polis naangol sa aksidente sa national highway sa Barangay Bagacay, lungsod sa Sibonga, alas 6:00 sa gabii sa Nobiyembre 30, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente. Gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga nirespondi nga mga sakop sa rescue team sa Sibonga. Luwas na ang kahimtang niini.",Asa makit-an ang impormasyon bahin sa biktima?,"Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga.",sa tinubdan,165,379,7,18
00195-004,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Pila ka kaso ang gidudahan sa dakbayan?,"Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024.",upat ka gidudahang kaso,557,867,24,47
01149-014,1149,Drug den sa Tagbilaran gironda; 5 nasikop,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ug Bohol Maritime Police, Tagbilaran City Police station ug Naval Forces Central (Navforcen) ang usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol, alas 9:48 sa buntag sa Lunes, Enero 29, 2024. Nadakpan lakip ang suspetsadong drug den maintainer nga maoy target sa operasyon nga si Catalino Macato, 36, construction worker, ug iyang kauban nga sila si Dean Macatuno Macavinta, 25, construction worker ug Lou Macawili, 22. Apil sa nadakpan ang duha nga nagsuyop sa sulod nga silang Charie Marie Macaytuna, 33, barbecue vendor, ug Kreen Maceda, 30, usa ka collector. Nakuha sa mga operatiba ang 11 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay estimated market value nga P74,800 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat sa ilang buhatan ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan ug gipaubos dayon kini sa case build up sulod sa tulo ka semana. Sa kasayuran nga nakuha sa PDEA 7, makabaligya ang maong nga suspek og 10 ngadto sa 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, 12, ug 26 sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa sa kustodiya sa buhatan sa PDEA Bohol.",Kanus-a nahitabo ang operasyon sa drug den sa Tagbilaran?,"Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ug Bohol Maritime Police, Tagbilaran City Police station ug Naval Forces Central (Navforcen) ang usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol, alas 9:48 sa buntag sa Lunes, Enero 29, 2024.","Enero 29, 2024",0,332,317,331
00172-003,172,Nag-temporary plate di isyuhan og citation,"Karong adlawa Dominggo, Septiyembre 1 sugdan ang pagpatuman sa bag-ong guidelines sa Land Transportation Office (LTO) kabahin niining mga sakyanan ug motorsiklo sa kadalanan nga migamit lamang og temporaryo nga plaka. Sa latest press release sa LTO 7 gipahibalo niini nga wala’y iisyu nga citation ticket alang sa mga motor vehicle ug motorcyle nga migamit og temporary plates. Kini subay na usab sa memorandum ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga giluwatan niadtong Martes, Agusto 27, kabahin sa pagpatuman na sa maong bag-ong kamanduan. “Non-issuance of citation ticket unless cited for other violation,” tipik sa maong memo. Kon parahon ang usa ka motorista sa usa ka traffic enforcer, kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice sa sakyanan o motorsiklo niini. “The picture shall be endorsed to the Operations Division to verify if the plate was already produced, and if it was, the same shall be located,” base sa protocol sa memo. Atol sa verification, kon ang plaka na-deliver na sa dealer, hatagan kini og notice to explain kon nganong wala pa kini mahatag sa kustomer. Kon mapamatud-an nga sad-an ang dealer, mag-atubang kini og silot ug multa. Apan kon makahatag ang dealer og pagpamatuod nga na-release na nila ang plate ngadto sa tag-iya niini ba-o kini gi-flag down, isyuhan og show cause order ang tag-iya ug pahamtangan og kalapasan sa Section II (e) sa JAO 2014-01 ug pamultahon og P5,000. Sa samang memo gisaysay usab nga ang authorization alang sa mga improvised plates dili na kinahanglan og pirma sa Assistant Secretary apan sa LTO office lamang kon diin kini mi-file sa iyahang duplicate plate request. Ang mga improvised plates mao kadtong mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga nakadawat na og plaka gikan sa LTO apan kinahanglan og duplicate tungod kay nawagtang ang ilahang orihinal nga plaka, naputol, napapas ang suwat niini o kadtong dili na mabasa ang plate number. Nasayran nga ang authorization mao kini ang kamatuoran nga mi-file kini og replacement sa bisan asa nga LTO office. Niadtong Hulyo 1, dihang miisyu ang LTO sa Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 which outlines diin nagtakda kini og guidelines sa paggamit sa improvised ug temporary plates. Sa memo, tanang bag-o nga four-wheeled motor vehicles makagamit lamang og temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human nimaisyuhan og sales invoice. Samtang ang pagamit og temporary plates alang sa motorsiklo, alang lamang kini sa mga motor nga napalit bag-o ang Enero 1, 2023. Sa bag-ong palit, magamit ra ang ilahang motor nga may temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human kini maisyuhi og sales invoice. Sa susamang memo gilatid usab sa LTO ang bag-ong desinyo sa temporary, improvised plates.",Unsa ang buhaton kon parahon ang motorista sa traffic enforcer?,"Kon parahon ang usa ka motorista sa usa ka traffic enforcer, kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice sa sakyanan o motorsiklo niini.",kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice,652,840,61,156
00347-003,347,17 anyos nga lalaki nakuryentihan,"Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital. Sa follow up sa Superbalita Cebu ug base sa Facebook post ni Delax V. Ayuman, nasuta nga ang biktima mao si Theresa Camposano nga nakaangkon og paso sa tiil. Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.",Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Labangon Police Station?,"Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital.",P/Maj. Abadiano Abagat,187,368,80,102
01435-011,1435,52 ka balay unang naguba,"Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.",Kinsa ang gihatagan og pabor sa mga korte?,Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.,Mangura,1562,1643,33,40
01342-011,1342,Mibalibad sa tagay gibunalan og baso,"Nawong sa lalaki nga nibalibad sa tagay gibunalan og baso alas 10 sa gabii sa Dominggo sa Brgy. Jaguimit, dakbayan sa Naga. Si Usting Molano, hingkod, construction worker sa nahisgutang lugar, nagisian sa nawong ug kilay. Nasikop ang suspek nga si Johnrey Kito, 30, iyang kauban nga construction worker. Si Police Staff Sgt. Jared Molina, imbestigador sa Naga City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek gikan sa Christmas party sa beach. Nag-abot sila sa iyang silingang biktima alas 7 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, nga gikan sab nag-inom uban sa laing higala. Matod ni Molina nga ang suspek maoy nagtagay sa beer hangtod sa alas 10 sa gabii. Ang biktima wala na modawat sa gitagay, nibalibad kay sakto na ang gidaghanon sa iyang nainom. Tungod niini, nahitabo ang ilang panaglalis, nagkagubot hangtod nagsinumbagay. Ang suspek nikuha sa baso, gilabay sa nawong sa biktima. Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay si Molano. “Nainsulto daw siya kay gibalibaran iyang gitagay. Nagkalamoklamok, iyang gilabay ang baso sa nawong,” asoy ni Catane base sa saysay sa suspek. Ang suspek nipadayag nga nainsulto siya sa reaksyon sa biktima sanglit siya na lang ang makainom sa gitagay. Wala modawat ang suspek sa rason sa biktima. Giisip niya nga bati ang pagbalibad sa iyang tanyag. Sumala ni Molina nga kasong slight physical injuries ilang giandam batok sa suspek.",Unsa ang nahitabo human sa nagtagay sa beer sa suspek?,Ang suspek nipadayag nga nainsulto siya sa reaksyon sa biktima sanglit siya na lang ang makainom sa gitagay.,nainsulto siya,1118,1226,25,39
00996-012,996,PWD gidakop kay kuwarta nga gipa-invest ‘wa giuli’,"Person with disability (PWD) gipusasan base sa warrant of arrest sa Martes, Pebrero 27 gumikan sa iyang giatubang nga duha ka mga kaso’ng estafa sa Barangay Poblacion 3, Carcar City. Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station. Si Judge Jessabel Joy Laguitan Labrador, Presiding Judge sa Municipal Trial Court (MTC) Branch 76, Marikina City maoy niisyu sa warrant of arrest pinitsahan og Pebrero 22, 2024. Una nang nakadawat og subpoena si Idica niadtong Enero 2024 apan giingong wa kini niya panumbalinga. Ang kaso ni Idica may labot sa investment sa dihang didto pa siya sa Manila, giingong duha ka mga tawo ang ning-invest og tag-P50,000. Giingong wa siya nakatuman sa gisaad sa dihang naalkansi ang maong investment, ilabi na nga nasakit siya og diabetes. Gani, naputlan sa tiil ug gikataho’ng iyang nagamit ang kuwarta. Hinuon ang huwes mitugot sa akusadon nga makapiyansya og P6,000 matag usa sa kaso.",Unsa ang edad ni Idica?,"Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station.",51,183,339,35,37
01230-015,1230,"3 tipi, 2 angol sa aksidente","Dili mominos tulo ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa nasudnong mga dalan sa Lalawigan sa Sugbo. TALISAY CITYPatay ang usa ka lalaki nga nagsakay og biseklita human madasmagi sa usa ka awto sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay, pasado alas 9 sa buntag, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang biktima nga gibana-bana nga nagpangidaron og kapin sa 40 anyos. Ang drayber sa awto gikan nisalmot sa usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gidala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan namatay. Giawhag sa Talisay of Talisay-Traffic Operation and Development Authority (CT-TODA) sa pagbisita sa ilang buhatan sulod sa City Hall kon si kinsa ang kabanay o nakaila sa biktima. ALEGRIADead on arrival (DOA) sa ospital ang usa sa duha ka magsuon nga mga babaye nga nag-inangkasay sa motorsiklo human sila natumba sa karsada dihang nakadumbol og awto ug naligsan sa laing sakyanan sa ilang pagkatumba sa national highway sa Sta. Ayanna, lungsod sa Alegria, alas 4:00 sa hapon sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Lynna Facundo, 24, dalaga, nagmaniho sa motorsiklo. Samtang angol ang iyang maguwang nga si Takya Jemar, 25, dalaga, pulos taga Brgy. Suba, lungsod sa Samboan. Sumala sa kapulisan sa Alegria ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick Bubutan, ang managsuon gikan sa lungsod sa Badian ug nipauli sa ilang dapit sa Samboan. Apan pag-abot sa nahisgutang dapit, nabangga sila sa ilang gisundan nga usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho ni Lynna Villaflor 67, minyo, taga Barangay Montañeza, lungsod sa Malabuyoc. Matod pa, kalit nga niminor ang awto gumikan sa libaong sa maong karsada mao nga nadumbol ang motorsiklo. Ang motorsiklo natumba ngadto sa pikas lane ug ang ulo ni Lynna nabundak sa dan apan tayming usab ang pag-agi sa Mitsubishi L-300 sa St. Peter Funeral Homes hinungdan nga naligsan ang biktima. Ang sakyanan sa punerarya gimaniho ni Teryo Corcuera, 43, minyo, taga Brgy. Poblacion East, lungsod Moalboal, Sugbo nga padulong sa ilang opisina sa Moalboal. Ang drayber niini gitanggong sa kapulisan sa Alegria ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injuries and damage to property. CONSOLACIONPatay diha-diha ang usa ka babaye’ng nagmotorsiklo nga nadasmagan sa usa ka wing van sa national highway sa Sitio Libo, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, alas 2:55 sa hapon, Sabado, Enero 13, 2024. Ang biktima giila nga si Aguirrejorie Mancao Mancenon, 38, taga Sityo Cadahuan, Barangay Talamban, siyudad sa Sugbo. Angol ang iyang angkas nga usa ka 13 anyos nga dalagita, sama og address ni Mancenon. Ang Isuzu Giga wing van gimaneho ni Jeff Mandayonon Junry, 51, minyo, taga Barangay Nalundan, lungsod sa Guimbal, Iloilo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño B Noserale, ang motorsiklo ug ang wing van nagbiyahe sa parehong direksiyon padulong sa norte nga nag-una ang biktima. Sumala pa, ang wing van nga nagsunod nilihay sa laing sakyanan mao nga giingong nawad-an og kontrol ang drayber niini hinungdan nga nadasmagan ang nagmotorsiklo nga si Mancenon. Ang biktima nakaangkon og grabing kadaut sa iyang lawas ug nakabsan sa kinabuhi diha-diha. Samtang, angol ang iyang angkas. Si Junry gitanggong sa kapulisan sa Consolacion ug gikatakdang pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property.",Unsay kasong ipasaka batok kang Junry?,"Si Junry gitanggong sa kapulisan sa Consolacion ug gikatakdang pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property.","reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property",3454,3620,82,165
00356-016,356,"Canon: Kalampusan sa Palaro tungod nila ni Abangan, Abalayan","Ang kalampusan sa Palaro 2024 mahimong ma-kredito sa duha ka mga “mayor,” matod sa usa ka opisyal sa Palaro. Ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon niingon sa iyang mensahe sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Hulyo 19, 2024, nga si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nihimo na og hands-on approach, duha na lang ka bulan ang nahabilin, ug nakigtagbo sa Palaro teams kada adlaw. Samtang, ang preventively nga gisuspenso nga si Mayor Cedie Abangan, matod ni Canon, nga mao ang nangulo sa Palaro team sa miaging 18 ka mga buwan, sa wala pa ug atol sa bidding process. “We are thankful for his guidance and also for his restraint, not having “stolen the show’ during the Palaro week,” ingon ni Canon. Si Abangan gisuspenso sugod niadtong Mayo 2 dihang niluwat og 10 ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion. Matod pa ni Canon nga “Overall, on Cebu City’s third hosting (1954, 1994 and 2024) and despite the issue on the CCSC (Cebu City Sports Center) track oval, I would rate the Palaro Cebu 2024 as a major success. ”“The safety of the 12,000 participants is the number one priority,” niingon si Canon. “Crowd-drawing events like the Opening and Closing Ceremonies were well-organized. And, in the end, there were no major security-related cases,” dugang ni Canon. “From the CCMC (Cebu City Medical Center), 186 cases were reported and 24 athletes had to be admitted. But all were properly addressed and discharged,” matod niya. “Kudos to the 600+ doctors, nurses, PTs and medical staff,” dugang ni Canon. Matod ni Canon nga ang 36 ka mga dulaanan gikonsiderar nga labing maayo. “Several were of international-level, according to the Tournament Directors. These included the Dynamic Herb Football stadium; the Hoops Dome for 3X3 basketball; the CTU venue for table tennis; Metrosports for badminton; Arnis was in the Mandaue Sports Complex; chess in UP Cebu; CIT-U for gymnastics; and Futsal in the SHS-Ateneo de Cebu campus. Many venues were airconditioned, including those in the malls: SM Seaside City, G Mall, Robinsons Galleria and Il Corso Filinvest. Former PSC Chairman Johnrey Canonigo lauded our CCSC swimming pool,” sumala niya. “The CCSC Infirmary was a first and many athletes were treated on-the-spot and did not have to be brought to the hospital,” dugang ni Canon. “Consider that the 28 Palaro sports included “contact sports” (where injuries are prevalent) like boxing, taekwondo, wushu, pencak silat, arnis and wrestling. For the medical team to have managed all these without major issues is a remarkable achievement,” matod niya. “This was the first-ever Palaro to livestream all the games. Based on the Facebook data, the figures have been staggering: 5 million engagements; 9 million reach; and 45 million impressions,” dugang ni Canon.",Unsa ang una nga nahitabo sa Palaro nga gitugotan sa Canon?,“This was the first-ever Palaro to livestream all the games.,first-ever Palaro to livestream all the games,2598,2658,14,59
00770-013,770,Mandaue labing taas og inflation rate sa HUCs,"Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes. Sa press conference sa March 2024 Inflation sa Central Visayas niadtong Abril 12, 2024, si PSA 7 Director Wilfredo Cabahug niingon nga ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue City mas taas kaysa rate nga natala niadtong Pebrero nga 6. 7 porsiyento. Ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue mas taas sab sa miaging tuig sa samang buwan nga 3. 1 porsiyento lang. “The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug. Ang inflation rate madeterminar diin ang kinatibuk-ang lebel sa presyo sa mga palaliton ug serbisyo nagkataas, sumala ni Cabahug. Katumbas usab ini ang pagkunhod sa purchasing power sa peso, kun pagminos sa gahom sa kwarta sa iyang mapalit sa usa ka panahon, dugang niya. Ang lalawigan sa Sugbo, sa laing bahin, nakatala og pinakaubos nga pagsaka sa inflation rate sa HUCs ug mga probinsiya sa Central Visayas nga 0. 3 porsiyento sa Marso 2024. Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang. Dugang pa, ang kasamtangang inflation rate mas ubos sa natala sa Marso 2023 nga 8. 1 porsyento. Si Cabahug niingon nga ang Mandaue City ug ang Lalawigan sa Sugbo nalakip sa lima ka HUCs ug probinsiya sa Central Visayas nga mas paspas ang tinuig-tuig nga pagsaka sa ilang inflation rate sa Marso 2024 gikan sa miaging buwan. Nisaka ang inflation rate sa dakbayan sa Sugbo sa 4. 7 porsyento alang sa Marso 2024, kon itandi sa 4. 5 porsyento lamang sa Pebrero 2024. Samang kaso sab kini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nitala og 5. 6 porsyento nga pagtaas sa Marso 2024 nga inflation rate kay sa 4. 5 porsyento sa Pebrero 2024. Matod ni Cabahug nga nag-unang nakatampo sa dakbayan sa Lapu-Lapu mao ang Food & Non-Alcoholic Beverages; Balay, Tubig, Elektrisidad, Gas, ug Ubang Fuels; ug Mga Serbisyo sa Restaurant ug Akomodasyon.",Pila ka porsiyento ang inflation rate sa Mandaue niadtong Marso 2024?,"Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes.",7. 5 porsiyento,0,268,105,120
01335-010,1335,Balay gisunog kay sud-an way lami,"Balay gidauban sa anak kay wala makauyon sa sud-an nga giluto sa iyang inahan. Ang sunog miulbo alas 10:42 sa buntag, Dominggo, Disyembre 17 sa Sityo Sam-ang, Barangay Pondol, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si Dejie Mimay, 39, anyos, ulitawo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, ang gipusasan human siya maoy gitudlo sa mga saksi lakip sa iyang igsuon nga maoy niduslit og lighter sa foam sulod sa lawak sa ilang panimalay. Si FO1 Rozen Minda, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Balamban nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nabulabog ang mga silingan palibot sa balay nga nagkayo niadtong Dominggo. Giisa nila sa first alarm ang sunog ug hingpit napawong ang kayo sa alas 11:22 sa buntag. Ang danyos gibanabana nga mokabat sa P100,000 human nga gilamoy sa kayo ang balay nga ginama sa konkreto ug kahoy. Matod ni Minda, ang stepfather sa suspek nga si Rheymund Blanco, 60, traysikad drayber ug kapuyo ni Piazinda Balsa, inahan ni Dejie, ang mireklamo sa kapulisan. Gihulagway ang suspek nga kanunay magmaoy ilabi na kon mahubog. LIGHTER GIDUSLITAng half sister niini ug laing kabanay maoy mga testigo sa dihang ilang nakita ang gihimo sa suspek. Nagdala kini’g lighter dayon misulod sa kwarto ug giduslitan ang foam sa kutson. Daling misilaob ang kayo nga niresulta sa pagkaugdaw sa ilang panimalay. “Nasuko niya kay wala nakauyon sa gilutong sud-an sa iyang inahan, nagkaaway sila. Naglagot ning suspek, nikuhag lighter (ug) gidauban ang balay,” saysay ni FO1 Minda. Gikataho nga hubog ang suspek niadtong higayona ug sa dihang gigutom, mikaon kini sa sud-an nga giluto sa iyang inahan nga nilat-ang baboy. NANIMAHO’NG SABONApan wa kauyon si Mimay human niya matilawi ang sinabaw kay matod pa nanimahong sabon ug ang plato nga iyang gigamit wa pa mahugasi. Giingong naglain ang tiyan sa suspek ug nagsuka hinungdan nga nasuko siya sa iyang inahan nga miresulta sa init nga panaglalis. “Lami unta sigop sa sabaw sa nilat-anang baboy, unya hugaw pagpreparar asta plato walay hugas maong naglain akong lawas,” reklamo sa suspek.",Kinsa ang fire investigator nga nag-imbestigar sa sunog?,"Si FO1 Rozen Minda, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Balamban nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nabulabog ang mga silingan palibot sa balay nga nagkayo niadtong Dominggo.",FO1 Rozen Minda,417,618,3,18
00611-010,611,P7M nga drugas nasakmit sa PNP,"Mokabat sa mga P7 milyunes kun kapin sa usa ka kilo sa gidili nga drugas ang nasakmit sa nagkadaiyang mga unit sa kapulisan sa Metro Cebu sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Usa ka giilang regional level nga high value individual nga drug pusher nadakpan sa buy-bust alas 11:25 sa gabii sa Huwebes sa Sityo Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Aldana Dragon Drilon, alyas Dodot, 27, taga Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa Mabolo Police Station Drug Enforcement Unit nga gipangulohan sa ilang station chief, Major Romeo Aficionado Jr. , ang bana-banang 520 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,512,000 gikan kang Drilon. Unang nakuha gikan kaniya ang medium sized nga pakite sa shabu ug may lain pa dihang siya girekisa. Ang suspek gibilanggo na sa Mabolo Police Station. LAPU-LAPUSa Dakbayan sa Lapu-Lapu, nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Ipay A. Baron, ang usa ka gikatahapan nga durugista sa buy-bust sa Huwebes sa alas 4 sa hapon sa Sityo Casabil, Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang suspek giila sa Alyas “Yan-yan”, 40, ulitawo, may kapuyo, taga Deca 3, Brgy. Basak, Lapu-Lapu City. Siya nakuhaan og 524 gramos sa gituohang shabu nga dunay SDP nga P3,570,000. Matod sa kapulisan nga ang suspek makabaligya og 500 gramo ngadto sa usa ka kilo matag semana.",Unsa ang edad ni Aldana Dragon Drilon?,"Ang suspek nga nadakpan giila nga si Aldana Dragon Drilon, alyas Dodot, 27, taga Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo.",27,349,480,72,74
01462-002,1462,Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue,"Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.",Kanus-a ang datos nga gi-report sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS)?,Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL).,Nobiyembre 2023,98,235,14,29
01572-010,1572,"1 patay, 3 grabe sa pagdaro sa Koreano","Usa ang patay samtang tulo ang grabe nga nangaangol human ang giingon nga hubog nga langyaw nidaro sa mga sakyanan mga pasado alas 6 sa buntag sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Pope Dean Tiburcio Ave. , Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang Korean national nga nga nagmaneho sa iyang Ford Expedition nga maoy nakabangga, naa usab sa talandugon nga kahimtang nga gidala sa tambalanan. . Ang biktima nga namatay diha-diha human giingon nga nadaro og pipila ka metro human maigo sa SUV mao si Caudillo Paglinawan Pagobo, taga Brgy. Luz, kinsa nagmotorsiklo padulong sa iyang trabahoan. Naintimano siya sa pagkaigo sa sakyanan ni Pagente Monsod, minyo, taga 2nd St. , East, Beverly Hills, Lahug, dakbayan sa Sugbo, apan kasamtangang nagpuyo sa Mandaue City. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga nagsubay sa Pope Dean Tiburcio II Avenue si Monsod nga gituhoang hubog. Apan pag-abot sa usa ka gasoline station duol sa Carmelite Monastery, iyang nadumbolan ang Toyota Fortuner (GAP 7443) nga gimaneho ni Marc Anselmo Abangan Palomar. Mokanaog unta si Palomar aron iyang komprontahon si Monsod, apan nipasutoy na hinuon kini sa pagpadagan sa iyang sakyanan. . Niini, iya na sab nga nabanggaan ang Toyota Vios (GAR 6077) nga gimaneho ni Louell Dario Palomares. Tungod sa kakusog sa dagan, nadumbolan ug nadaro ni Monsod si Pagobo nga nagmotorsiklo. Di pa igo, nidiretso pa kini sa pagpadagan ug iyang naigo ang duha ka mga batan-ong lalaki nga nagbiseklita nga sila si Dean Lernie Sitang, 15, ug Wilson Palomique, 26, taga Lahug. Tungod sa kakusog sa dagan niini, nawad-an na usab og control si Monsod ug didto siya nibangga sa usa ka kongkretong koral ug sa poste sa Visayan Electric hinungdan nga nabalitok ang SUV. Matod ni Police Cpl. Jerson Ycot sa Mabolo Police sa interbyo sa Superbalita Cebu nga si Palomar nidangop sa ilang buhatan human madumboli ang iyang sakyanan ni Monsod mga alas 6 sa buntag. MIPAKASi Leary Gogo, lumolupyo sa maong dapit, nitug-an sa Superbalita Cebu nga nakadungog siya og kusog nga haguros sa sakyanan ug dunay kusog nga paka ug niigo sa ilang atop sa balay. Sa sinugdan siya nagtuo nga dunay nabali nga kahoy. Iya ning gigawas apan nakurat siya nga dunay sakyanan nga nadigrasya nga mibalitok na samtang ang driver niini nga si Monsod naa na sa gawas sa ilang pultahan naghigda. Pipila ka sigundo ang nakalabay, si Monsod nikirig ug nigawas ang dugo sa ilong hinungdan nga dali siya nga nangayo’g panabang. “Migawas ko kay mikurog man ang among balay. Mao to paggawas nako nabali ang poste mao diay nadasmagan diay. Abi nako dako kaayo nga sakyanan nga nasangit sa atop ba, pagtan-aw nako wala pa gyud ko kakita nga ang driver naghigda diha sa pultahan,” matod ni Gogo. Nangabot ang rescue team sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala si Monsod sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga naa sa kritikal nga kahimtang. Samtang ang duha ka mountain bikers gipangdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (CCMC) nga gihulagway nga conscious. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ug multiple serious physical injuries ang giandam sa Mabolo Police Station batok kang Monsod. Ning pagsuwat, wa pay update sa medical bulletin ni Monsod.",Asa gidala si Monsod pagkahuman sa insidente?,Nangabot ang rescue team sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala si Monsod sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga naa sa kritikal nga kahimtang.,Cebu City Medical Center (CCMC),2701,2874,107,138
00083-007,83,"Pintor natagak gikan sa 17th floor, patay","Patay ang usa ka pintor human aksidenteng natagak gikan sa ika-17 nga andana sa gitrabahoan nga condotel building sa dalan Lapu-Lapu, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo, alas 9:50 sa gabii, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kauban sa trabaho nga si Cedie Teodolo, 30, residente sa Barangay Tangke, siyudad sa Talisay apan lumad nga taga Davao. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga nakadawat sila og tawag sa telepono nga dunay tawo nga natagak sa building samtang nagtrabaho. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag ang investigator on case ug ilang naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa manhole sa building. Gisugdan dayon nila ang imbestigasyon ug sigon sa pamahayag sa iyang higala nga kauban usab sa trabaho nga si Porferio Augusto, 26, lumad nga taga Negros Occidental apan kasamtangan nga nagpuyo sa Upper Peace Valley, Barangay Lahug sa Dakbayan sa Sugbo, nga niundang sila sa overtime sa alas 8 sa gabii tungod sa dili maayong dagan sa panahon. Apan natingala siya nganong wala mo-punched out sa daily time record niini ang biktima human sa ilang overtime nga trabaho. Tungod niini, nangayo siya og pakitabang nga pangitaon ug dako nalang ang ilang katingala nga napalgan nalang kini nga wala nay kinabuhi nga nabali-bali na ang kalawasan tungod sa pagka hulog gikan sa ika-17 nga andana. Sigon ni Augusto nga panahon sa ilang pag trabaho dili gyud sila mokompyansa mag sul-ob gyud sila og harness sa metal grill sa aircon nga maoy labing lig-on nga sab-itanan niini. Nagduda sila nga tungod sa kakusog sa hangin sa ibabaw subay sa nasinati nga dili maayong panahon napalid ang biktima ug nahulog kini. Gibutyag ni Aficionado nga ilang palawman ang ilang imbestigasyon bisan pa man sa migawas sa pakisusi nga walay nakitang foul play. Nakita hinuon sa imbestigador nga naputol ang harness nga gigamit sa biktima nga gituohan nga tungod sa kakusog sa hangin ang hinungdan. “Among tan-awon kung dili ba kuan ra kaayo ang ilang safety huyang ra kaayo ba, pun-an pa sa medyo hangin-hangin nahimong factor,” matod ni Aficionado. Ang kapuyo sa biktima nga si alyas Kina dili makatuo nga nadisgrasya si Cedie kay sa milabay nga mga adlaw nagsige nalang kinig hinuktok. Kaadlawon na usab siya gipahibawo sa iyang mga kauban sa nahitabo sa iyang kapuyo. Awhag niya sa mga police nga nag imbestigar nga subayon pag ayo ang maong hitabo kung wala bay nagtukmod sa biktima.",Unsa ang gipahayag ni Aficionado bahin sa imbestigasyon?,Gibutyag ni Aficionado nga ilang palawman ang ilang imbestigasyon bisan pa man sa migawas sa pakisusi nga walay nakitang foul play.,walay nakitang foul play,1727,1858,106,130
00766-013,766,Mibalibad og sex mao nga gikulata?,"Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.",Unsay giingon ni Gallardo mahitungod sa pag-inom sa umaabot?,Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.,dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog,2171,2302,78,130
00191-014,191,P255M gasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo,"Niabot og P255 milyunes tanan ang nagasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo. Kini human nipuno og P55 milyunes nga gibayad sa Kagamhanang Probinsya sa Sugbo isip cash prizes alang sa mga nidaog nga contingents atol sa awarding ceremony ug repeat performance sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 niadtong Lunes sa gabii sa Cebu City Sports Center (CCSC). Unang nigahin ang Kapitolyo og kapin sa P200 milyunes alang sa subsidy ug mga gasto sa pag-andam alang sa 2024 Pasigarbo nga gigahin sa kagamhanan sa probinsya. Sa wala pa ang cash prizes, ang Kagamhanang Probinsyal mipagawas og mga P150 milyunes isip pinansyal nga tabang nga ibayad sa mga pangandam sa mga contingent nga moapil, diin P3 milyon alang sa mga naggikan sa mainland Cebu ug P3. 5 milyon alang sa mga naggikan sa mga isla nga lungsod. Si Cebu Gobernador Edlen Abalayan ang nanguna sa paghatud sa mga tseke ngadto sa mga mayor sa 2024 Pasigarbo nagda og contingents. “They all answered by challenge, naglevel-up gyud sila each time. Because that is the only way we can push Cebu for further heights,” matod ni Abalayan ngadto sa reporters human sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Agusto 26. Gipaklaro ni Abalayan nga ang mga gasto sa kagamhanan sa probinsya dili lang makaayo sa mga contingents apan usab sa mga medium, small, ug micro enterprises (MSMEs). Gipasabot niya nga kini naglakip sa mga gasto sa logistic, pagkaon, mga props, costume, accommodation, ug uban pang kinahanglanon sa tibuok gidugayon sa Pasigarbo. DAKONG PREMYOAng Dagitab Festival sa Dakbayan sa Naga nakadawat sa labing dakong premyo nga P5 milyon human nga giilang Grand Champion sa Ritual Showdown nga mipildi sa 50 ka laing contingents nga naggikan sa lainlaing lungsod, component cities, ug highly urbanized cities. Ang Naga kinsa nagpakita sa mabulukon ug makalingaw nga mga LED lights, naka-dethrone sa nagdepensang kampiyon nga Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla nga nakakuha sa ikaduhang dapit ug nakadaog og P4 milyunes nga premyo, samtang ang first-time participant nga Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti. Ang Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar nakadawat og P2 milyon nga cash prize human nga nakahimutang sa Top 4, ug nakadawat usab kini og P2 milyon nga ganti isip kampiyon sa Street Dancing Competition sa Pasigarbo 2024. Ang Isda Festival sa Madridejos nakakuha og ikalimang puwesto ug nakadaog og P1 milyon nga cash prize, lakip na ang P100,000 nga premyo alang sa pagdaog sa Best in Festival Costumes. Ang Panagtagbo Festival sa Dakbayan sa Mandaue nakadaog sa ikaunom nga puwesto (P900,000), gisundan sa Tuba Festival sa Borbon (ika-7, PP800,000) ug Sikoy-Sikoy Festival sa San Fernando (ika-8, P700,000); Rosquillos Festival sa Liloan ug Hinulawan Festival sa Toledo City nagtabla sa ika-9 nga puwesto nga adunay P600,000 matag-usa, samtang ang La Torta Festival sa Argao (ika-10, P500,000); Kagasangan Festival sa Moalboal (ika-11, P450,000), Sarok Festival sa Consolacion (ika-12, P400,000), Katunggan Festival sa Tudela ug Que’ Alegre Festival sa Alegria (ika-13, P350,000 matag-usa), Banig Festival sa Badian (ika-14, P300,000), ug Bonga Festival sa Sibonga ug Tubod Festival sa Tuburan (ika-15, P250,000 matag-usa). Sa Street Dancing Competition, ang Rosquillos Festival sa Liloan nakakuha sa ikaduhang puwesto nga adunay P1. 5 milyon nga premyo gisundan sa Panumod Festival sa Barili sa ikatulong puwesto nga adunay P1 milyon nga ganti. Ang Sarok Festival sa Consolacion ug Panagbagat Festival sa Poro naground-out sa top five, nga nakadaog og P750,000 ug P500,000 matag-usa. Ang Palawod Festival sa Bantayan giilang Best Decorated Berroya, usa ka bag-ong kategoriya sa Pasigarbo 2024, ug nakadaog og P500,000, samtang ang Sarok Festival sa Consolacion giilang Best Festival Jingle nga adunay P100,000 nga cash prize. Alang sa Best Decorated Floats, ang Sarok Festival sa Consolacion nakadaog sa unang dapit nga adunay P1 milyon nga ganti. Gisundan kini sa Panagsogod Festival sa Sogod sa ikaduhang dapit nga adunay P800,000, ug Sinulog Festival sa Carmen sa ikatulong dapit nga adunay P600,000. Ang Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban mipuno sa top four ug top five, nga nakadaog og P400,000 ug P200,000 matag-usa. Si Madridejos Mayor Ruelan Beo mi-top sa Best Mayor’s Introduction nga adunay P500,000, gisundan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos (P400,000) sa ikaduhang puwesto, samtang si Santander Mayor Marites Bersabe (P300,000), Samboan Mayor Besite Betanio (P200,000), ug Alegria Mayor Felecio Bete (P100,000) nakahimo sa top five ranking. UBANG GANTIAng mga idaog nagdaog nga Mayor makadawat og dugang nga P100,000 nga cash prize gikan ni Ako Bisaya Partylist Congressman Penpen Beterbo. Si Lycel Leila Gadel sa Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar giilang 2024 Pasigarbo sa Sugbo Festival Queen nga adunay P50,000 nga cash prize. Gisundan siya sa mga runner-up nga sila Sofi Maxim Margareta Grenmo sa Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu (P30,000); Eustaquia Julieto Jesriel sa Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla (P20,000); Panyang Liling Marinel sa La Torta Festival sa Argao (P15,000); ug Qatari Semblante (Rosquillos Festival sa Liloan (P10,000). Si Cheche Hazel Biag sa Panagbagat Festival sa Poro giilang Miss Photogenic nga adunay P10,000 nga premyo. Samtang ang costume designer ni Sheryl Ariadne Biasing sa Sinulog Festival sa Carmen nakadaog sa Best Festival Queen Costume nga adunay P20,000 nga cash reward.",Unsa nga festival ang giila nga Best Decorated Float?,"Alang sa Best Decorated Floats, ang Sarok Festival sa Consolacion nakadaog sa unang dapit",ang Sarok Festival sa Consolacion,3877,3966,32,65
01650-003,1650,Kidnappers sa Bohol napuhag,"Nadakpan atol sa follow up operations sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office ang unom ka mga sakop sa kidnap for ransom group nga nagbase sa kaulohan nga gilangkuban sa mga Chinese national ug mga Pinoy. Kini human sila ningdagit og usa ka 53 anyos nga negosyanteng Chinese national sa alas 8:45 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023 sa Barangay Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Ang mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City. Malampuson usab nga na rescue sa mga polis ang biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan sa Bohol PNP, samtang ang unom ka mga suspek padayon pa nga gikuhaan sa ilang pamahayag. Matod ni Police Pechaycoutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga nadawat sa kapulisan sa Bohol ang impormasyon sa Lunes sa buntag, Oktubre 23, 2023 labot sa pagdagit sa usa ka negosyanting Intsik nga babaye. Tungod niini mihimo dayon sila og dali nga imbestigasyon pinaagi sa pag-back track sa mga kuha sa CCTV camera. Human nakuha ang tanang mga kasayuran, dali nila nga natultolan ang nahimutangan sa mga suspek ug malampuson nga naluwas ang biktima apan nakahatag gyud og dakong kantidad ang pamilya niini. Nakuha sa mga operatiba ang mga armas sa mga suspek, lima ka cellular phones, handheld radio, lisensya nga iya sa mga nagdagit ug ubang mga kagamitan ug kwarta. “According to the iniatial report from the Bohol PPO, naka release gyud ang family sa victim og ransom thru bank transfer because gidala man nila in a specific area. Gitawgan ang family. Nakahatag gyud. Kining tanan gi consider sa pag file og kaso,” matod nI Abacay. Nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na sa pag-ila kinsa ang mastermind sa krimen. Nagtuo sila nga dunay dako nga nagpaluyo niini nga maoy responsabli sa pagpanagit sa mga negosyanteng Chinese national dinhi sa Pilipinas. Ang pagkasikop sa mga suspek nagpasabot lang nga ang mga kriminal way luna sa Central Visayas sanglit makaduha na kini ka higayon nga dunay nanagit og langyaw diin ang mga suspetsado pulos nangadakpan. Gipaubos sa debriefing sa PNP ang biktima nga gihulagway ni Abacay nga naa pa sa trauma ug nakig-alayon na sila sa pamilya niini nga naa sa China.",Kinsa ang mga suspek nga nadakpan sa kidnap for ransom sa Bohol?,"ng mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City.","Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal",425,869,167,422
01531-016,1531,Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas,"Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.",Unsa ang trabaho ni Atty. Fritzgerald Occiano?,"Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7).",regional director sa Commission on Elections,139,247,51,95
01115-014,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Unsay gisunod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee?,"Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee.",City Ordinance (CO) No. 1958,282,642,271,299
00183-006,183,Opisyal sa barangay nagpositibo sa drugs,"Gisuspenso sud sa unom ka buwan nga way suweldo ang usa ka opisyal sa barangay sa dakbayan sa Lapu-Lapu human napamatud-ang positibo sa random drug testing nga gihimo sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap). Wa gibutyag sa City Government ang dugang detalye sa pagkatawo sa maong opisyal. Si Romart Bagsican, executive director sa Closap, nitug-an sa mga tigbalita niadtong Martes, Agusto 27, 2024 nga human migawas ang confirmatory results niadtong Hulyo 23, pinaagi sa kamandoan ni Mayor Joelito “Ahong” Chan, girekomendar ni Bagsican ang barangay official nga mopailawom sa drug rehabilitation program. Dugang ni Bagsican nga ang opisyal sa barangay nakasumite na sa iyang porma alang sa leave of absence ngadto sa Civil Service Commission (CSC) ug barangay niadtong Agusto 2, 2024.“We already communicated to that barangay when the confirmatory test results came out. I also informed the City’s Department of the Interior and Local Government. When I informed the mayor, he told me to make a recommendation,” matod ni Bagsican. Ang random drug testing gihimo niadtong unang semana sa Hunyo atol sa regular session sa barangay. Ang City Ordinance nga adunay ulohan ""Drug-Free Workplace Ordinance in the Lapu-Lapu City Government and Providing Sanctions for Violators"" nag-ingon nga bisan kinsa nga opisyal gikinahanglan nga mopailawom sa mandatory nga unom ka buwan nga treatment ug rehabilitation program sa bisan asang government rehabilitation center sa higayong makit-an nga mahimong positibo sa paggamit sa gidili nga droga. Dugang pa, ang Seksyon 8 sa ordinansa naglatid nga ang mga opisyal o empleyado kinahanglan usab nga suspindihon sa trabaho nga walay bayad. Gihimug-atan usab ni Bagsican nga kung magdumili ang barangay official nga mopailawom sa unom ka buwan nga drug rehabilitation, pahamtangan siya og silot nga dismissal sa serbisyo ug katumbas kini sa Grave Misconduct ubos sa CSC nga nalatid usab sa Section 8 sa ordinansa. Ang executive director sa Closap nanawagan usab sa tanang public officials ug personnel nga maglikay sa drugas ug seryoso ang Siyudad sa pakigbatok sa paggamit sa drugas. “The City Government is serious in this campaign against drugs, we are continuously doing drug tests on our employees, officials and personnel,” dugang ni Bagsican. “If they get caught, we will impose on what is stated in the law. Let’s stay away from drugs, because there is nothing good out of it,” dason niya. Ang Ordinansa No. 16-140-2024 subay sa Section 47 ug 48 sa Republic Act No. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act nga nagpasiugda sa drug-free workplace. Ang ordinansa nagtumong usab sa pagpasiugda sa pag-establisar ug pag-institutionalize sa drug-free nga mga polisiya sa trabahoan sa Siyudad aron maseguro nga ang tanang empleyado, elective, appointive, ug barangay officials magpabiling drug free.",Unsa ang ginasulti sa Seksyon 8 sa ordinansa bahin sa mga opisyal o empleyado nga positibo sa droga?,"Dugang pa, ang Seksyon 8 sa ordinansa naglatid nga ang mga opisyal o empleyado kinahanglan usab nga suspindihon sa trabaho nga walay bayad.",suspindihon sa trabaho nga walay bayad,1561,1700,100,138
01398-004,1398,Simbang Gabi gipangandaman,"Sunod semana, Disyembre 16, magsugod na ang Simbang Gabi nga gipanglantawan nga dugokon sa daghang mga deboto ang dagko’ng mga simbahan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nangandam na sila karon aron pag deploy sa mga personnel sa matag simbahan sa pagsiguro sa kaluwasan sa mga manimbahay. Dunay ipangbutang nga mga police assistance desk ang CCPO sa dagko’ng mga simbahan. Ilang pahugtan ang security nunot sa nahitabo’ng pagpamomba sulod sa Mindanao State University atol sa Catholic mass niadtong Dominggo. Gimanduan si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ni Police Brigadier General Jorge Abad atol sa gipatawag nga command conference, sa pagbisita sa mga simbahan dili lang sa Katoliko, lakip na sa ubang sekta o laing relihiyon nga mohimo usab og pagsimba. Gawas sa mga polis nga ipakatap sa matag simbahan, makig-alayon usab sila sa force multipliers sama sa mga barangay tanod aron matabangan ang kapulisan sa pag bantay. Awhag ni Baculo sa publiko nga dili maghurot sa pag-adto sa simbahan nga way mahabilin tungod kay mamahimo sila nga target sa mga kriminal.",Kinsa ang nag-mando kang Police Colonel Jake Bacquian sa pagbisita sa mga simbahan?,"Gimanduan si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ni Police Brigadier General Jorge Abad atol sa gipatawag nga command conference, sa pagbisita sa mga simbahan dili lang sa Katoliko, lakip na sa ubang sekta o laing relihiyon nga mohimo usab og pagsimba.",Police Brigadier General Jorge Abad,602,862,60,95
00518-001,518,"Lolo, lola nagkuptanay, napalgan nga patay na","Gipaabot sa Labangon Police Station ang resulta sa autopsy sa mga patay’ng lawas sa magtiayong senior citizens nga napalgang patay sulod sa ilang balay sa Rosalina Village, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 4 sa hapon, Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang bana nagpangidaron na og 95 ug ang asawa 85 anyos, nagkupot sa ilang mga kamot sa kama sulod sa ilang lawak. Ang kapulisan way nakitang timailhan sa foul play sa ilang kamatayon apan nipadayag og katingala sa dungan nga pagkamatay sa duha. Matod sa usa ka pag-umangkon sa magtiayon nga mao usab ang nanag-iya sa balay nga gipuy-an sa duha nga padu’ng siya nga moduaw sa duha apan natingala siya nga way nisugat niya ug nanimaho na usab ang sulod sa balay. Gawas sa kabaho nga nialisngaw gikan sa kuwarto sa magtiayon, nanglupad usab ang daghang mga langaw. Dali siya nga nanawag og polis aron masusi ang sulod sa balay ug sa paglili pa sa bintana sa kwarto sa polis gikan sa Labangon Police Station, nakita niini ang duha nga naghigda nga wala na maglihok. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, sigon sa paghiling sa tibuok balay sa mga biktima, wala silay nakita nga timailhan nga dunay tawo nga naghimo sa krimen. Naka-lock usab ang mga pultahan sa atubangan ug sa luyo nga nagpasabot nga walay laing tawo nga nakasulod. Bisan pa niini, gipaubos gyud sa autopsy ang mga lawas sa magtiayon aron masayran unsay hinungdan sa ilang kamatayon.",Kinsa ang mga napalgang patay sulod sa ilang balay sa Rosalina Village?,"Gipaabot sa Labangon Police Station ang resulta sa autopsy sa mga patay’ng lawas sa magtiayong senior citizens nga napalgang patay sulod sa ilang balay sa Rosalina Village, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 4 sa hapon, Lunes, Hunyo 3, 2024.",magtiayong senior citizens,0,249,84,110
01374-008,1374,P5. 7T national budget giaprubahan sa Kongreso,"Giaprubahan sa taas ug ubos nga chamber sa Kongreso niadtong Lunes, Disyembre 11, 2023, ang bicameral conference committee report sa P5. 768 trilyunes nga proposed national budget alang sa fiscal year 2024. Si Senador Penpen Alcantara, chairperson sa Senate Committee on Finance nga nangulo sa panel gikan sa upper chamber, niingon nga ubos sa giaprobahan nga final version sa 2024 General Appropriations Act, walay civilian agencies nga mahatagan og confidential and intelligence funds (CIF). Matod niya nga kinatibuk-ang P9 bilyunes ang gigahin alang sa CIF ubos sa 2024 national budget partikular na sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa mga operasyon sa seguridad. Si Alcantara niingon nga ang duha ka mga kamara nagkauyon sa paggahin og dugang pondo alang sa depensa ug nasudnong seguridad. “I think, in light of world events, ‘yung ‘di ba may gera sa Europa? May gera sa Middle East? Hindi naman sa gusto nating magka-gera dito pero gusto natin na handa tayo,” matod niya sa usa ka chance interview tali sa reporters. “I think that’s been going on for quite some time. So that’s just one reason to help our defense forces,” dugang ni Alcantara. Matod niya gisagop usab nila ang sugyot ni Senate Deputy Minority Leader Charina Alcaide nga nagdili sa paggamit sa contingent funds aron madugangan ang CIF’s sa ubang mga ahensya. Ang Office of the Vice President (OVP) gisaway tungod sa P125 milyunes nga confidential funds niadtong 2022, bisan pa nga wala kini sa line budgeting sa ahensya atol sa fiscal year 2023, gigasto sulod lang sa 11 ka adlaw. Ang maong mga pundo kabahin sa P221. 4 milyunes nga gipagawas sa Office of the President (OP), ubos sa contingent fund niini, ngadto sa OVP niadtong Disyembre 13, 2022. Ang OVP ug ang Department of Education (DepEd), nga parehong ubos ni Bise Presidente Arile Bustamante, nangayo og P650 milyunes nga CIF alang sa 2024 national budget apan gibalibaran kini. Si Alcantara niingon nga ilang giaprobahan ang gisugyot nga P10. 645 bilyunes nga budget alang sa Office of the President ug P1. 874 bilyunes alang sa OVP. Matod niya nga nigahin sila og dugang pundo sa mga non-security agencies apan walay CIF. Para sa Department of Information and Communications Technology, ang Kongreso nigahin og pundo para sa pagsumpo sa cybercrime. Si Alcantara niingon nga ang pinakadako nga tipik sa 2024 national budget naa sa edukasyon, panglawas ug pagtabang sa mga Filipino. /TPM sa SunStar Philippines",Pila ka milyon ang gipagawas sa Office of the President ngadto sa OVP?,"Ang maong mga pundo kabahin sa P221. 4 milyunes nga gipagawas sa Office of the President (OP), ubos sa contingent fund niini, ngadto sa OVP niadtong Disyembre 13, 2022.",P221. 4 milyunes,1560,1728,31,47
01216-006,1216,Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon,"Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.",Kanus-a gipiyansahan si Jeciree Manalastas Manalaysay?,"Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.",Enero 16,1072,1246,131,139
01196-010,1196,"1. 2M miprosesyon, minos kay 2023","Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga moabot sa 1. 1 ngadto sa 1. 2 ka milyon ka mga deboto’ng Katoliko ang ningsalmot sa Solemn Foot Procession nga nagsugod sa ala 1 sa Sabado sa hapon, Enero 20, 2024. Apan ang mao nga gidaghanon mas gamay itandi sa 3 milyunes sa miaging tuig dihang mas taas pa ang hulga sa Covid-19. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang usa sa ilang gitan-aw nga rason mao ang kadaghan sa mga tawo nga naa lang sa ilang tagsa-tagsa ka balay nag-atang lang nga moagi ang imahen ni Sr. Santo Niño, ilabi na sa dan Urgello sa Brgy. Sambag 1. Wala mokuyog ang uban tungod kay niagi na sa residential area ang procession. “Niagi man gud siya sa residential area mao na nga ang mga tawo nagpaabot na lang sa ilang mga balay nga moagi ang image sa Balaang Bata,” matod ni Baculo. Apan bisan pa niini, matod ni Baculo nga daghan pa gihapon ang 1. 2 ka milyon ka mga tawo nga bisan sa kainit sa panahan wala nila baliha. KAINITWay natala nga krimen sa matag sector gawas lang sa daghan ang nangalipong tungod sa kainit, ilabi na kadtong mga edaran na. Duna hinuoy mga medical station nga nakalibot sa rota sa procession nga daling maduolan kon dunay malipong o makuyapan. Hapsay ug malinawon nga natapos ang kalihukan tungod sa kadaghan sa mga polis nga gipakatap sa rota. Moabot sa dul-an usa ka libo ka mga polis, wa pay labot niini ang mga tinun-an ug force multipliers.",Kanus-a nagsugod ang Solemn Foot Procession?,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga moabot sa 1. 1 ngadto sa 1. 2 ka milyon ka mga deboto’ng Katoliko ang ningsalmot sa Solemn Foot Procession nga nagsugod sa ala 1 sa Sabado sa hapon, Enero 20, 2024.","ala 1 sa Sabado sa hapon, Enero 20, 2024",0,214,173,213
01072-004,1072,Valentine’s Day gift gipangtunol sa PNP sa mga motorista,"Hugot nga siguridad ang gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagselebrar sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa relehiyosong kalihukan sa simbahang Katoliko nga mao ang Ash Wednesday. Apan bisan pa niini, dunay linahi nga kalihukan ang Cebu City Police Office aron pagpakita sa ilang dakong gugma sa publiko. Sila ningduyog sa pagsaulog sa Valentine’s Day pinaagi sa pagpanghatag og buwak. Nangunay si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) sa pagpanghatag og pula nga roses niadtong naa sa sulod sa simbahan, lakip na sa publikong lugar. Matod ni Bacquian nga ning pagselebrar sa Valentine’s Day ug pagsugod na sa Kwarisma magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Duna silay mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. Ang Waterfront police station sa pagpangulo ni Police Major Mather Balatero nanghatag usab og buwak sa mga turista nga ningbisita sa Plaza Independencia ug Fort San Pedro. Samtang pinasahi usab ang gihimo sa Highway Patrol Group 7 (HPG 7) sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo gumikan kay nag muntar sila’g checkpoint sa ML. Quezon Ave. sa Barangay Pajo, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang ilang gipara ang mga motorista nga inay isyuhan og violation tickets,nanghatag hinuon sila og regalo nga kabahin sa pagsaulog sa Valentine’s Day.",Unsa ang gisulti ni Bacquian mahitungod sa pagpadayon sa lawom sa panahon sa Kwarisma?,Matod ni Bacquian nga ning pagselebrar sa Valentine’s Day ug pagsugod na sa Kwarisma magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw.,magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw,585,722,85,136
00389-016,389,Kapitolyo maoy mosira sa Palaro,"Ang Cebu Provincial Government maoy motak-up sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo 16, 2024 sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Ariesernador Edlen Abalayan nipahibawo taliwa sab sa ilang panagtagbo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. Bongga nga closing ceremony ang gipaneguro sa gobernador kay gipangdapit usab nga mo-perform ang sikat nga mga celebrity sa nasod atol sa pagtak-up. Nisaad usab si Aries. Abalayan og pundo alang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron magamit sa pag-host sa Palaro nga buksan sa Hulyo 9,2024. Dugang mga detalye sa pahina 5.",Kinsang mga opisyales ang nagtagbo?,Si Ariesernador Edlen Abalayan nipahibawo taliwa sab sa ilang panagtagbo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan.,Ariesernador Edlen Abalayan nipahibawo taliwa sab sa ilang panagtagbo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan,124,247,3,122
00827-004,827,75 anyos nga lolo napalgang patay na,"Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang namatay giila nga si Johnnylou Gregorio Grenas, 75, biyudo, fish vendor ug molupyo sa naasoy nga dapit, kinsa gidala sa Rural Health Unit sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Grenas napaakan og iro sa miaging tulo ka adlaw ug bag-ong gihatagan og injection sa anti-rabies. Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo. Ug nadiskobrehan na lang kini sa sayong gabii nga wa nay panimuot sa baybayon nga dunay samad sa ulo tungod sa pagparok sa bato. Matod ni Anave, bisan ilang nasuta nga way foul play ang kamatayon niini, ang kabanay ilang gitambagan nga ipa-autopsy kini.",Unsa ang girekomendar sa anak nga babaye ni Grenas?,"Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo.",mopahuway lang una,751,888,58,76
01565-016,1565,Nakaplagang patay na,"Unang gitaho sa pamilya nga missing ang usa ka amahan ug gi-post sa social media, kini nakaplagan nga wa nay kinabuhi sulod sa iyang awto sa basement parking 1 sa Jesa Building sa Barangay Cogon Ramos, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Human sa panawagan, dunay nakahatag og taho sa kapulisan sa nahimutangan ni Julian Cahnal, hamtong, propisor sa usa ka inilang unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga St. Augustine Acres Subdivision, Brgy. Palanca Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa Facebook post sa iyang anak nga si Lou Nancy, ang iyang amahan wala na makauli sa ilang balay sukad niadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023. Dugang sa post sa anak, nabalaka ang iyang pamilya human dili pa kini dugay gioperahan sa kasingkasing ug nagsige pa og inom og tambal. Matod pa, katapusan kini nga nakit-an nga nitambong og misa sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu sa alas 12:30 sa udto sa Biyernes. Si Cahnal nagmaniho sa iyang Toyota Wigo nga kolor gray, nagsul-ob og blue t-shirt, blue shorts, ug blue nga rubber shoes dihang napalgan nga patay sa sulod sa awto. Atol ning pagsuwat, ang Superbalita Cebu nagkontak sa pamilya apan wala pa kini mohatag og opisyal nga pamahayag bahin sa kamatayon niini. Samtang, nagduda ang kapulisan nga ang iyang kamatayon dunay kalambigitan sa iyang sakit sa kasingkasing. Ang kapulisan sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga dunay hurisdiskyon sa hitabo, mohimo pa og dugang imbestigasyon sa kamatayon ni Cahnal.",Kinsa ang nag-post sa impormasyon mahitungod sa pagkawalay-amahan?,"Sa Facebook post sa iyang anak nga si Lou Nancy, ang iyang amahan wala na makauli sa ilang balay sukad niadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023.",Lou Nancy,510,652,38,47
00914-012,914,Nasunogan sa Looc di na makabalik sa dapit,"Dili na tugotan nga makabalik sa pagtukod og balay ang mga nasunogan niadtong Martes sa udto, Marso 12, 2023, sa Sityo Under the Bridge, Barangay Looc, Dakbayan sa Mandaue. Kini ang gipahibalo ni Looc Barangay Captain Raul Almarinez sa Huwebes, Marso 14, 2024, subay sa mando sa Kagamhanan sa Dakbayan sa MandaueSi Almarinez niingon nga ang Mandaue City Government nakahukom nga i-reblock ang maong dapit ug tukoran og temporaryo nga housing site aron kabalhinan sa mga biktima sa sunog. Ang reblocking naglakip sa pagdugang sa gintang tali sa matag balay aron limitahan ang pagkaylap sa kayo ug dunay igong access ang emergency responders. Hinuon, ang relocation site anha gihapon sa Barangay Looc sa kilid sa University of Cebu Lapu-Lapu Mandaue Campus (UC-LM), subay sa dalan paingon sa Barangay Opao nga gitawag og Sitio Riverside. Una nang namahayag si Almarinez nga ang Sitio Under the Bridge nga usa ka nationally-owned property ug gikonsiderar nga danger zone. “Aduna nama’y panghitabo nga wala gyud nato damha. Mao na nga atong ikuan nga di na sad ni sila mabalik para di mausab ning maong panghitabo. Pung pa sa mayor nga mura tag sirang plaka. Puhon na sad magtukod under the bridge. Wala ta kahibaw unsay mahitabo,” matod ni Almarinez. Si Almarinez nipahibawo usab sa ilang tuyo nga ibalhin ang Looc Barangay Hall ug ilang gihatagan og gibug-aton ang kamahinungdanon sa maong lakang tungod kay ang lugar, apil na ang Sityo Under the Bridge, kinahanglang itudlo nga “no-build zone. ”Kini nga mga dapit nahimutang sa kasamtangan nga mga balaod ug mga polisiya isip mga easement area nga wala girekomendar nga puy-an sa tawo. Kini tungod sa posibleng kapeligru nga ilang mahatag sa kinabuhi ug kabtangan sa tawo. TEMPORARYOSa pagkakaron, nakakaplag na og temporaryong kapuy-an ang mga biktima sa sunog sa Looc Gymnasium ug Cesar Almarinez Elementary School nga kilid sa gym. Temporaryo nga gisuspenso sa elementarya ang klase aron mapadali ang pagbakwit sa mga nasunogan. Apan nihisgot si Almarinez nga mohimo sila og coordination meeting bahin niini aron malikayan nga mabalda og dugay ang klase sa mga tinun-an. Sa pagkakaron, giokupar na sa mga nasunogan ang tanang 26 ka classroom sa maong tunghaan. KINAHANGLANGumikan niini, nangayo si Almarinez og mga donasyon sa pagkaon, ilabina ang mga de lata ug instant noodles, o bisan unsa nga pagkaon nga dili daling madaut. Tumong mao ang pagtabang sa mga biktima sa sunog nga makakuha og pinansyal nga tabang alang sa pagtukod pag-usab sa ilang mga panimalay ug sa pagbangon. Giawhag usab ni Almarinez ang pagdonar og mga hapin sa higdaanan ug kutson tungod kay kadaghanan sa mga biktima nangatulog sa mga banig. Si Pedro Jabonillo, assistant regional director sa Department of Social Welfare and Development Central Visayas (DSWD-7), nitaho nga nakaapud-apod sila og 530 ka family food packs matag pamilya ubos sa representasyon ni Ako Bisaya Partylist Representative Penpen Beterbo pinaagi sa DSWD’s Assistance to Individuals In Crisis Situations (AICS) nga programa niadtong Huwebes.",Pila ka family food packs ang naapod-apod nila Pedro Jabonillo nga gikan sa DSWD?,"Si Pedro Jabonillo, assistant regional director sa Department of Social Welfare and Development Central Visayas (DSWD-7), nitaho nga nakaapud-apod sila og 530 ka family food packs matag pamilya ubos sa representasyon ni Ako Bisaya Partylist Representative Penpen Beterbo pinaagi sa DSWD’s Assistance to Individuals In Crisis Situations (AICS) nga programa niadtong Huwebes.",530 ka family food packs,2671,3044,155,179
00477-016,477,"Giilugan sa motor, gipusil sa carnapper","Gipusil sa carnapper ang usa ka lalaki nga iyang giilugan og motorsiklo sa 6th Street, Happy Valley, Brgy. Guadalupe, Siyudad sa Sugbo, alas 2:30 sa hapon sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Ang biktima giila nga si Allan Cruz, 50, taga Sitio Villa Bulsita, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit. Dugang sa kapulisan, gituparan kini sa laing nagsakay og motorsiklo ug giagaw ang motorsiklo sa biktima dayon gipusil. Naigo si Cruz sa iyang wala nga paa hinungdan sa pagkaospital. Nagpadayon ang hot pursuit sa kapulisan sa pagsikop sa carnapper ug pag-recover sa motorsiklo samtang gisuwat kining taho.",Unsa nga police station naka-assign si P/Master Sgt. Cleret Belarmino?,"Ang biktima giila nga si Allan Cruz, 50, taga Sitio Villa Bulsita, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit.",Guadalupe Police Station,184,498,192,216
00138-014,138,Abalos: Pagkatap sa kontrobersiyal nga picture online ‘pamolitika’,"Nagduda si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos nga adunay bolok pamolotika ang mipakatap sa hulagway nga diha sa iyang tapad si Bansil Banta nga makita nagsul-ob og identification card (ID) sa City Hall. Kini maoy gibutyag sa Mayor nga nagtuo nga gi-edit ang maong picture nga kabahin sa ""smear campaign"" ilabi na nga nagkaduol ang piniliay, human nga gitawgan sa SunStar Cebu, Sabado, Septiyembre 7, 2024.“Sayon kaayo pag-edit sa picture. Di na tinuod, once again, di tinuod nga we issued government IDs for consultants,” pagklaro ni Abalos. Iyang giklaro nga wa mo-isyu og official nga identification cards ang Lapu-Lapu City government ngadto ni Bantad o ni bisan kinsa nga langyaw isip consultant ubos sa iyang administrasyon. Kahinumduman nga si Bantad lakip sa mga langyaw nga nadakpan atol sa gihimong pagronda sa gidudahan nga Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City, niadtong Agusto 31. Si Bantad, uban sa laing 15 ka langyaw lakip na sa iyang anak ang nasikop. Dugang pa ni mayor Abalos gi-atol ang pagpakatap sa maong peke nga picture ilabi na nga nagsingabot ang piniliay ug siya nagduda nga ""politically motivated. "" “Hapit naman gud ang election maong daghan nang gawas nga mga fake photos og unsa pa na diha,” AbalosAron sa paghatag og katin-awan sa maong isyu ang mayor mihatag og kopya og dokomento lakip na ang suwat gikan sa Lapu-Lapu City nga Bids and Awards Committee (BAC). Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request alang sa consultancy services ni Bantad gikan niadtong Hulyo 2019 hangtod na karon. Laing suwat gikan sa Sangguniang Panlungsod mikonpirmar nga wa usab resolution nga gi-aprobahan nga nagtugot ni Abalos nga mosulod og consultancy contract tali Bantad sa susamang petsa. Gawas sa maong giingong edited nga picture, nitumaw sab ang litrato nga kuha niadtong 2020 nga nagpasalamat si Abalos ngadto ni Bantad sa gi-donate nga computer alang sa mga tunghaan ug sa buhatan sa kapulisan. Sa naunang taho sa SunStar Cebu, giangkon ni Abalos nga iyang nahimamat si Bantad sa iyang unang termino isip mayor niadtong 2019, dihang nidonar si Bantad og mga computer ug nanghatag og libreng internet connection sa usa ka tunghaan sa Barangay Pangan-an, Isla sa Olango. Samtang, giklaro ni Abalos nga ang tag-iya sa hotel resort nga gironda niadtong Agusto 31 wa mo-apply og legal POGO license sa siyudad. Dugang pa nagpadayon ang imbestigasyon, dili lang bahin sa nagpakatap nga litrato kon dili apil na ang mga nangaging insidente nga naglambigit sa mga tawo nga nagpaka aron ingnon nga traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID. Iyang gisubli nga walay langyaw nga opisyal nga nahatagan sa maong identification card sa kagamhanan sa dakbayan, human niadtong nakuha sa mga awtoridad nga giingong government issued ID ni Bantad.",Unsa ang giingon nga nagpadayon sa imbestigasyon gawas sa nagpakatap nga litrato?,"Dugang pa nagpadayon ang imbestigasyon, dili lang bahin sa nagpakatap nga litrato kon dili apil na ang mga nangaging insidente nga naglambigit sa mga tawo nga nagpaka aron ingnon nga traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID.",traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID,2417,2645,183,227
01316-004,1316,Matag magtutudlo nakadawat og P18K,"Mas sadya ang pagsaulog sa Pasko sa mga magtutudlo tungod kay ang ahensya sa edukasyon nigahin og P1. 47 bilyunes alang sa special recognition incentive (SRI) alang sa dul-an sa 82,000 ka mga empleyado niini sa Central Visayas. Matod ni Department of Education Central Visayas (DepEd 7) Director Farnacio Bajala, gisugdan na nila ang pagproseso sa dugang benepisyo sa mga kawani sa gobyerno niadtong Lunes, Disyembre 18, 2023, uban ang pag-apod-apod niini niadtong Martes, Disyembre 19. Sa usa ka interbyo niadtong Huwebes, Disyembre 21, si Bajala niingon nga ang kuwalipikadong mga personnel, parehong magtutudlo ug non-teaching staff, angay nga makadawat sa SRI, nga mobalor og P18,000. Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000; kini naglakip sa PhilHealth ug Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno (Pag-Ibig) Fund membership, Government Service Insurance System (GSIS) membership, sick leave, vacation leave, ug retirement benefits. Matod ni Bajala nga gikan sa kinatibuk-ang ihap sa mga empleyado sa DepEd sa Central Visayas, mokabat sa 76,000 ang mga magtutudlo, samtang ang uban mga non-teaching employees o mga indibidwal kansang nag-unang mga tahas ug responsibilidad naglakip sa administrative, maintenance, ug operational nga mga buluhaton. “If we cannot finish it today or tomorrow, especially like the big divisions like Cebu Province, they have until Dec. 23, even Saturday. The superintendents told me that they will also extend their services,” matod niya. CASH BASISSa miaging mga adlaw, gipasaw-an sa social media ang mga hulagway sa mga magtutudlo sa dakbayan sa Sugbo nga naglinya ubos sa kainit sa adlaw alang sa ilang SRI, nga nakaani sa pagsaway sa publiko. Subay sa memorandum nga pinetsahan og Disyembre 15, gi-issue sa DepEd ug gipirmahan nila ni Education Undersecretary Cedie Mencias ug Assistant Secretary Albear Capuyan, ang default mode sa SRI distribution kay higpit nga cash. Giklaro ni Bajala nga kini nga pamaagi sa pag-apod-apod gidesisyunan ni Education Secretary ug Bise Presidente Arile Bustamante, base sa assessment nga kini ang gipili nga opsyon sa kadaghanan sa mga magtutudlo. Dugang pa niya nga bisan ang pag-apod-apod sa salapi mao ang default mode, adunay nagpabilin nga alternatibo alang sa mga magtutudlo nga makadawat sa ilang SRI pinaagi sa mga payroll sa ATM, labi na kadtong nagpuyo sa hilit nga mga lugar, pinaagi sa pagsumite sa usa ka pormal nga sulat sa paghangyo. Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan. Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ” Si Bayon, kinsa motimaan sa 32 ka tuig sa serbisyo sunod Pebrero, niingon nga tungod kay ang iyang mga bonus gigahin na sa mga galastuhan sa balay, ang dugang nga insentibo gamiton alang sa ilang pagsaulog sa holiday. “We can really use that incentive, especially now during Christmas,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Disyembre 23. Ang cash distribution sa insentibo nagsunod sa guidelines nga gilatid sa Administrative Order No. 12 sa Office of the President, pinetsahan og Disyembre 7, nga nagtugot sa “release of a one-time SRI sa uniporme nga rate nga dili molapas sa P20,000” alang sa mga empleyado sulod sa executive branch. Naglakip kini sa sibilyan nga mga kawani nga nagtrabaho sa mga ahensya sa nasudnong gobyerno, lakip ang mga unibersidad ug kolehiyo sa kagamhanan, mga indibidwal nga adunay regular, kontraktwal, o kaswal nga posisyon sa mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno.",Ngano nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad sa SRI?,"Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000","ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000",689,869,95,180
00330-014,330,"P13. 9M balor sa drugas, nasakmit","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.",Unsa ang giingon ni Abad mahitungod sa mga paningkamot sa pagpanalipod?,"“This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad.","This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures.",1055,1372,1,200
00920-012,920,CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills,"Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.",Unsa ang gihimo sa mga polis human sa clearing operations?,"Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis.",nanguli,574,642,43,50
00135-004,135,CBRT bus stations gisaway ni Abaya,"Gisaway ni Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya ang desinyo sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) bus stations nga iyang gihulagway nga komplikado, grandiyuso ug grabe ka mahal. Sa usa ka text message nga nadawat sa Sun. Letecia Cebu, si Abaya nagkanayon nga puwede ra man unta nga mas yano ug mas gamay ang gasto sa pagtukod sa bus stations, ang mahinungdanon masunod ang katuyoan niini. Niadtong Marso 1, ang CBRT management nag-post sa ilang Facebook page nga gisugdan na ang pagtaod sa foglia leaf-inspired design sa bus station duol sa Cebu South Bus Terminal. Paglabay sa unom ka mga buwan, ang pagtaod og bungbong sa bus station duol sa Cebu Normal University kasamtangan gihapon nga nagpadayon. Niini, nagkanayon si Abaya nga mabasa gihapon ang mga pasahero nga mosakay o mokanaog sa mga bus kon mobunok ang makusog nga uwan. Gibutyag ni Abaya nga ang CBRT management wala pa nakigsabot sa konseho aron tukion ang kabahin sa pagpangita’g labing maayong solusyon aron mapaspasan ang pagtrabaho sa bus stations ug malikayan ang pagkadelatar niini. “They remain tight-lipped on the questions that I had posed,” matod ni Abaya. Gisuwayan sa Sun. Letecia Cebu pag-contact si Edot Banez, project manager sa the CBRT, apan wala kini na-contact sa press time. Niadtong Agusto 2, si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon sa reporters nga nagporma siya CBRT staff nga gipangulohan ni Ma. Banguardia Banisay aron maseguro ang koordinasyon tali sa CBRT management, nga ubos sa Department of Transportation, ug Cebu City local government unit (LGU). Matod ni Abaya, nasayod siya niini apan isip transportation committee head sa konseho ug miyembro sa Traffic Management Committee, nanghinaot siya nga ang CBRT management maoy mangita’g pamaagi aron magkahugpong sila sa LGU. Asoy ni Abaya nga wala pa motubag niini ang LGU. “All I got is an update on the progress of Package 1 and the reasons for the delay,” batbat ni Abaya. Nidugang siya nga nagkinahanglan siya og dayag nga plano nga magtutok sa kakulian nga maoy hinungdan sa pagkadelatar. Sa dihang gipangutana kon nagpatawag ba siya og panaghugpong sa nangahilambigit, tubag ni Abaya nga wala kini niya gibuhat ug naghuwat pa siya nga motubag o kaha mohatag og reaksyon ang CBRT management sa sunodsunod niyang privilege speeches atol sa regular sessions sa konseho. Gitataw ni Abaya nga gihatagan sa konseho ang CBRT management og mga kopya sa iyang speeches ug pagsukitsukit. “It is my position that they should endeavor to reach out to the council to resolve the impasses and not the other way around, because it is they who have a problem and not us,” pasabot ni Abaya. Ang CBRT usa ka nagpadayong proyekto sa national government. Ang Package 1 niini adunay distansya nga 2. 38 kilometers gikan sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Avenue paingon sa Cebu Provincial Capitol sa Abcede Blvd.",Unsa ang gibutyag ni Abaya bahin sa CBRT management ug sa konseho?,Gibutyag ni Abaya nga ang CBRT management wala pa nakigsabot sa konseho aron tukion ang kabahin sa pagpangita’g labing maayong solusyon aron mapaspasan ang pagtrabaho sa bus stations ug malikayan ang pagkadelatar niini.,wala pa nakigsabot sa konseho,831,1050,42,71
00024-010,24,"Misukol sa polis, samdan","Inay nga motahan sa kaugalingon, nakigpinusilay ngadto sa polis ang usa ka suspek nga nag-atubang og kasong frustrated homicide sa Purok Colis, Barangay Candulawan, Talisay City, niadtong alas 12:30 sa hapon, Miyerkules, Oktubre 2, 2024. Ang suspek giila nga si Jherson Adobas Adolfo, 37, biyudo nga taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Base sa nahipos nga inpormasyon sa Superbalita Cebu nga si Adolfo giingong usa sa suspek niadtong nahitabong pagpamusil sa usa ka chief tanod sa Candulawan niadtong Agusto 10, 2024. Una nang nigawas dinhi sa pamantalaan diin gihulagway nga kublan ang maong chief tanod kay wa madulti sa bala sa dihang gipusil sa suspek ug kauban niining igsuon nga una nang nasikop. Ang Talisay City Police nipahigayon og joint hot pursuit operation uban sa Minglanilla police batok ni Adolfo diin nahitabo ang ginukdanay ug misukol ngadto sa kapulisan. Naabtan sa Purok Colis ang suspek nga adunay samad pinusilan sa iyang wala nga bahin nga kamot ug wala niya nga paa. Si Adolfo nakuhaan og 45 kalibre ang armas, magazine nga nabinlan og usa ka bala, ug duha ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang og pito ka gramo nga gibanabana nga mokantidad ngadto sa kapin sa P47,000.",Kinsa ang nakig-uban sa Talisay City Police sa operasyon batok ni Adolfo?,Ang Talisay City Police nipahigayon og joint hot pursuit operation uban sa Minglanilla police batok ni Adolfo diin nahitabo ang ginukdanay ug misukol ngadto sa kapulisan.,Minglanilla police,717,887,75,93
00102-013,102,"Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang","Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.",Unsay plano ni Heredia sa mga gitangtang nga poster?,Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin.,i-recycle ang mga materyales,2572,2674,25,53
00554-006,554,"Pagasa: Ting-uwan na, El Niño nagpadayon pa","Gideklarar na sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) ang pagsulod sa ting-uwan niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, apan wala pa hingpit nawala ang El Niño phenomenon. Kini ang weather update ni Engr, Edoy F. Alicante Jr. nga nahinabi sa ‘Beyond The Headlines’ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Huwebes, Mayo 30, 2024. Gipasabot ni Alicante nga ang pag-agi sa unang bagyo sa tuig nga ‘Aghon’ ug ang pagbunok sa uwan matag-karon-ug-unya timaan nga ting-uwan na base sa pagsukod sa volume sa uwan sa ilang pito sa 13 ka mga observation facility sa Kabisay-an. “Pero naa pa ang El Niño. Dunay average sa kainiton nga 36 degrees Celcius ngadto sa 42 nga heat index,” matod ni Alicante, dili sama ang kahimtang sa ubang dapit. Gikompirmar niya nga nagpatigbabaw na ang hangin nga Habagat hinungdan sa mas dagkong balod sa kadagatan sa panahon nga pag-unos o dunay weather disturbance. Si Alicante niingon nga 69% sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre motapos na ang ting-init, ug 69% sa samang bulan ang posibilidad sa La Niña apan kini mas mokusog sa ulahing bahin sa tuig. Dugang niya nga sa mosunod nga lima ka mga adlaw, ang panglantaw sa panahon walay nagpakita nga adunay laing sunod nga bagyo nga anaa sa Philippine area of ​​responsibility (PAR). Si Alicante niawhag sa katawhan nga magpadayon sa pag-update sa panahon gikan sa Pagasa website alang sa thunderstorms ug rainfall advisory.","Unsa ang posibilidad sa La Niña sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre?","Si Alicante niingon nga 69% sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre motapos na ang ting-init, ug 69% sa samang bulan ang posibilidad sa La Niña apan kini mas mokusog sa ulahing bahin sa tuig.",69%,950,1134,24,27
00986-012,986,"Hepe sa PRO 7 mibisita, misaludo ni P/Cpl. Reymous","Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani. Si Reymous kabahin sa team sa kapulisan ug mga sundalo nga ning-serve sa warrant of arrest sa usa ka lider sa mga rebelde sa dapit. Uban ni Abad ang acting commander sa Area Police Command (APC) Visayas nga si Police Major Gen. Rebumaphil Babia ug pipila ka mga opisyal sa Philippine Army sa Bohol. Gawas sa medalya nga gihatag sa pamilya, gi-turnover usab ni Abad ang usa ka tseke gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund, Inc. (PSMBFI) nga moabot og P1 milyon, lakip na ang personal nga financial assistance nga gihatag sa PRO-7.“Personal nga mipaabot sa ilang simpatiya una sa namatyan sa ginikanan ug sa pamilya ni Police Corporal Reymous. . . ” matod ni Leyson. Lakip sa gihatagan og pasidungog ang laing polis nga samaran nga si Police Corporal Lennon Lacson Herbito diin gitunolan siya og Medalya ng Sugatang Magiting ug cash nga wala na gibutyag ni Leyson kon pila. Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.",Nganong gihatagan og pasidungog si Police Corporal Reymous?,Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani.,pagka bayani,215,455,227,239
00589-010,589,'Misungag' sa van angkas nalabay,"Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.",Asa na ang drayber sa van pagkahuman sa aksidente?,Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.,naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon,1464,1563,15,57
00997-004,997,Gikan sa haya sa asawa gipusil; 2 anyos naangin,"Usa ka amahan kuyog sa iyang 2 anyos nga anak sakay sa motorsiklo nangaangol human sila gipamusil sa riding in tandem sa Pope John Paul II Avenue, atubangan sa Carmelite Church sa Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo alas 7:20 sa gabii sa Lunes, Pebrero 26, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Carait Lagumbay, taga Holy Name St. , Mabolo ug ang bata nga iyang gisakay sa motorsiklo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, base sa nigawas sa imbestigasyon nga gikan sa haya sa iyang asawa nga namatay sa sulod sa Cebu City Jail tungod sa sakit ang mga biktima. Apan nibiya si Lagumbay kay matod pa aduna siyay kasabot nga iyang ikakita sa naasoy nga lugar. Dala sa biktima ang iyang anak lalaki, 2 anyos, apan pag-abot sa Pope John Paul II Avenue, kalit silang gipamusil sa laing nakamotorsiklo nga nagpaabot nang daan sa dapit. Nakaangkon og mga samad pinusilan sa nagkalainlaing bahin sa lawas ang biktima samtang ang bata naangol sa dihang natumba ang motorsiklo. Daling gidala ang mga biktima sa usa ka tambalanan samtang ang 2 anyos nga anak niini gibalhin sa lain sab nga tambalanan. Lima ka mga basiyo sa bala ang nakuha sa mga imbestigador sa dapit nga gipadala na nila sa PNP Forensic Unit 7 alang sa ipahigayon nga ballistic examination. Nailhan na hinuon nila ang gunman, matod ni Aficionado, nga usa usab ka drug personality sa Mabolo nga tungod niini milusad na sila og hot pursuit operation. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sanglit ang asawa sa biktima ug siya mismo nabilanggo na tungod sa kaso sa illegal drugs. “Base sa intel report nga among nakuha nga naa ni siyay ka contact sa cellphone nya mag-abot kuno sila sa lugar sa insidente, mao na to nahitabo na ang pagpamusil. ” matod ni Police Major Aficionado. Dugang pa nga ila karong subayon og unsay unod sa cellphone sa biktima kon aduna silay makuha nga impormasyon ilabi na sa gunman. /",Nganong nibiya si Carait Lagumbay sa iyang anak?,Apan nibiya si Lagumbay kay matod pa aduna siyay kasabot nga iyang ikakita sa naasoy nga lugar.,aduna siyay kasabot nga iyang ikakita sa naasoy nga lugar,601,696,37,94
00823-002,823,"SK chairperson, barangay konsehal sakpan sa motel","Usa ka 35 anyos nga konsehal sa usa ka barangay sa lungsod sa Consolacion, nasikop uban sa 22 anyos nga chairperson sa Sangguniang Kabataan (SK) sud sa lawak sa usa ka motel sa Barangay Pajo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Si Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu ug GMA DYSS Super Radyo Cebu, niingon nga naabtan sa 32 anyos nga asawa uban sa kapulisan, ang konsehal ug SK chairperson. Apan ang konsehal ug SK chairperson nangatarugan sa kapulisan nga duna sila'y “meeting. ”Matud pa niini nga dugay nang gipanid-an sa asawa nga negosyante ang iyang bana nga konsehal ug SK chairperson sa ilang barangay tungod sa pagduda nga dunay relasyon. Dugang sa asawa, nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay hinungdan nga iyang gipanid-an matag karon ug unya. Niadtong Martes, hilom nga gisundan sa asawa ang iyang bana ug SK chairperson ug dihang nasuta nga nisulod kini sa motel, nangayo siya og panabang sa Gun-ob Police Station sa siyudad sa Lapu-Lapu. “Gituktok nila uban sa asawa ug polis. Dugay nangabli, og sa pagbukas sa pultahan, nakunpirmar nag-uban (ang duha),” matod ni Barcelo. Gumikan niini, giimbitar sila sa kapulisan ngadto sa police station alang sa dugang imbestigasyon. Si Barcelo niingon nga gibuhian ang konsehal ug ang SK chairperson sanglit wala masulod sa elemento sa concubinage ang nahitabo. “Wala man nato sila maabti nga nag--- nga usa sa requirements sa kaso. Lisod iprobar sa korte bisan sila ra sa lawak,” dugang ni Barcelo. Gipasabot niini nga walay sexual intercourse nga naabtan human wala usab maabli dayon ang lawak sa motel. Ang konsehal mipadayag nga nag-meeting lang silang duha sa SK chairperson sa maong lawak. Wala sila moangkon nga dunay relasyon. Tungod niini, ang mapasakang kaso sa asawa mao lang ang kalapasan sa Republic Act no. 9262 o Violation Against Women and their Children Act. “Aw, sa mata sa Ginoo ug mata sa tawo, makatuo ta. Makapangutana ta na mag-unsa man silang duha, meeting ra kaha?” dugang ni Barcelo. Apan human sa police station, nag-uban ang konsehal ug asawa sa pagpauli.",Unsa ang edad sa chairperson sa SK nga nasikop sa motel?,"Usa ka 35 anyos nga konsehal sa usa ka barangay sa lungsod sa Consolacion, nasikop uban sa 22 anyos nga chairperson sa Sangguniang Kabataan (SK) sud sa lawak sa usa ka motel sa Barangay Pajo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024.",22 anyos,0,257,91,99
00084-014,84,"Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay","Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.",Unsa ang nahisgutan nga sakit nga giantos ni Hernan?,Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease.,Alzheimer’s disease,177,293,96,115
00136-012,136,Bano mihimakak nga may giduso nga produkto,"Gihimakak ni Cardinal Albert Eddie Bano niadtong Sabado, Septiyembre 7, 2024, ang akusasyon ug wala moendorso og bisan unsang produkto sama sa gipakita sa pipila ka pahina online, ug gipasidan-an ang publiko nga magmatngon batok sa mga naghimo niini nga mga binuhatan. Sa usa ka interbyo sa radyo, si Bano, nga usa ka Dicastery for Evangelization Pro Prefect sa Vatican, nag-ingon nga wala siya niapil sa bisan unsang endorsement, lakip na ang mga relihiyusong butang. “There are circulating emails, Facebook accounts, and videos, where I appear to be advertising or promoting products,” matod Bano. “You know, I have never endorsed any product, not even religious articles, so do not believe them,"" dasyon niya. Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang. Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.",Unsa ang hinungdan nganong gihimo ni Bano ang pamahayag?,"Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang.",tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online,713,921,29,76
00854-017,854,Ginang nakuhaan og P7. 1M shabu sa Bohol,"Laing minilyon nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa lungsod sa Dauis, Isla sa Panglao, Bohol atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa Purok 2, Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Ang suspek giila nga si Sharon Haboc, 56, lumad nga taga Leyte, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Sucat, Parañaque City. Nakuha sa mga polis ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,050 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,140,000. Sa impormasyon sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) nga i-deliver ang supply sa ilegal nga drugas sa maong lungsod sa usa ka personalidad. Atol sa pakisusi, ang nihatag og mando kaniya nga dalhon ang ilegal nga drugas mao ang usa ka binilagngo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City. Nailhan na sa BPPO kinsa ang modawat sa supply sa drugas sa Dauis apan wala lang una nganli sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. ‘COURIERSamtangdrug courier ug collector sa halin sa ilegal nga drugas nadakpansa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station sa alas 8:10 sa Biyernes Santo sa gabii, Marso 29, 2024 sa Sitio Lower Lumar, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu ug usa ka gamay nga pakete nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P68,000. Samtang pagka alas 11:10 sa gabii, laing drug personality sa Brgy. Hipodromo gi-buy bust sa Parian Police Station. Ang suspek giila nga si Rolan Cuevas Halayahay, alyas “Cedie Dranreb”, 57, taga Hadi St. sa maong barangay. Nasakmit sa kapulisan ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay SDP nga P68,000. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Parian custodial facility ang duha ka drug personalities nga pulos giila nga mga street level individual. Matod ni Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nga nagpadayon ang ilang pakisusi kinsa ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas nga nakuha sa mga suspek. /",Unsang labing batan-on nga edad giila nga drug personality?,"Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo.",28,1224,1339,60,62
01659-005,1659,PDLs makabotar na sa BSKE,"Mokabat sa 5,520 ka persons deprived of liberty (PDLs) sa Central Visayas (CV) ang makagamit sa ilang katungod sa pagboto sa umaabot nga Barangay ang Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Mao kini ang unang higayon nga makabotar ang mga PDL alang sa piniliay sa Barangay ug Sangguniang Kabataan subay sa mando gikan sa Korte Suprema sa 2022. Si Jail Superintendent Emanuel Jonel Penalosa, chief community relations service section sa Bureau of Jail and Management Penology 7 (BJMP 7) niingon nga ilang gisiguro nga ang mga kuwalipikadong PDLs makaapil sa proseso sa eleksyon. “Karon nagpadayon atong kahimtang sa atong mga pasilidad nga makaabot sa mga PDL kadtong mga registered voters gyud,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Sa mga kwalipikadong PDL nga botante, 4,679 ka lalaki, nga adunay 3,063 ka botante sa onsite ug 1,616 ka offsite. Samtang, adunay 841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye, nga gilangkuban sa 713 nga onsite ug 128 nga mga botante sa gawas. UNANG HIGAYONAng siyam ka panid nga hukom sa Korte Suprema, nga pinetsahan niadtong Marso 29, 2022, apan gimantala niadtong Agusto 30, 2022 nagbasura sa petisyon nga nagtinguha nga pugngan ang mga piniriso sa pag-apil sa 2016 nga eleksyon hangtod nga mahatagan og klarong mga giya. Tubag sa petisyon nga gisang-at ni Atty. Victor Aguinaldo, gibasura kini ug gilibkas ang partial temporary restraining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016, nga nagdili sa mga piniriso sa pagbotar sa lokal nga piniliay nianang tuiga. Ang mga mahistrado nakamatikod nga ang petitioner walay personal nga interes sa kaso, nga napakyas sa pagkab-ot sa mga kinahanglanon alang sa I Dugang pa, nakita sa Korte Suprema nga dili kinahanglan nga tukion ang mga substantibong isyu nga gipatungha sa petitioner. Tungod niini, hingpit nang mapatuman sa Commssion on Elections (Comelec) ang Resolution No. 9371, nga nagtugot sa mga piniriso nga magparehistro ug makabotar sa tanang umaabot nga lokal ug nasudnong piniliay. PROSESOAng mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar sa lokal nga eleksyon, naglakip niadtong nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso, mga indibidwal nga nagsilbi nga sentensiya nga wala pay usa ka tuig, ug kadtong nakonbikto sa rebelyon o sedisyon. Matod sa Comelec, ang mga PDL mahimong mogamit sa ilang katungod sa pagboto pinaagi sa specialized polling centers sulod sa ilang detention facility o pinaagi sa pagbisita sa regular nga voting precincts kon ang ilang rehistradong lungsod nga natawhan motakdo sa siyudad o munisipyo diin nahimutang ang prisohan. Sa mga kaso diin adunay labaw sa 50 ka mga botante sa PDL, ang mga espesyal nga polling center mahimong ibutang sulod sa mga bilanggoan. Kon kulang ang maong mga sentro, ang mga piniriso i-escort ngadto sa voting precinct sa ilang tagsa-tagsa ka barangay uban sa mga security personnel. Si Penalosa nitaho nga sa Central Visayas, adunay 41 ka gitudlo nga onsite voting centers sulod sa mga prisohan ug dugang 10 ka lokasyon ang gihikay alang sa offsite voting. Sumala sa BJMP 7, ang mga jail facility nga adunay onsite voting mao ang mosunod: Bohol District Jail-Male Dormitory (MD), Bohol District Jail-Female Dormitory (FD), Carmen District Jail, Talibon District Jail, Ubay District Jail, Tagbilaran City Jail, Argao District Jail, Bantayan District Jail, Medellin District Jail-MD, Medellin District Jail-FD, Tuburan District Jail, Bogo City Jail, Carcar City Jail, Cebu City Jail-MD, Cebu City Jail-FD, Cebu City Jail-Annex, Danao City Jail-MD, Danao City Jail-FD, Lapu-Lapu City Jail-MD, Lapu-Lapu City Jail-FD, Mandaue City Jail-MD, Mandaue City Jail-FD, Naga City Jail-MD, Naga City Jail-FD, Talisay City Jail-MD, Talisay City Jail-FD, Toledo City Jail-MD, Toledo City Jail-FD, Balamban Municipal Jail, Consolacion Municipal Jail, Minglanilla Municipal Jail, Bayawan District Jail, Dumaguete City District Jail-MD, Dumaguete City District Jail-FD, Guihulngan District Jail, Tanjay District Jail, Bais City Jail Canlaon City Jail, Mabinay Municipal Jail, Vallehermoso Municipal Jail, ug Siquijor District Jail. Ang correctional facility lamang sa Manjuyod District Jail sa Negros Oriental ang wala makadawat sa pagtugot sa Comelec, busa dili kini magpahigayon sa onsite voting alang sa mga PDL.",Pila ka mga kwalipikado nga babaye ang makabotar?,"Samtang, adunay 841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye, nga gilangkuban sa 713 nga onsite ug 128 nga mga botante sa gawas.",841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye,875,1007,16,64
00833-008,833,Pinalit nga motorsiklo kinarnap diay; CT-TODA mipahimangno sa publiko,"MIPAHIMANGNO sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang ang gitugyanan nila ni Abel mao ang tinud-anay nga tag-iya. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. (REV)",Unsa ang gibuhat sa nadakpan matungod sa pagrelease sa motor?,Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA.,Nag chat sila,840,897,0,13
00270-007,270,"Paggamit sa nakolekta'ng multa sa traffic violation, irregular?","Koleksiyon sa traffic violation penalties sa dakbayan sa Lapu-Lapu gimarkahan nga “Other Payables” sa financial records nga nagpasabot sa wa pagtuman sa saktong budgeting process sa balaod. Base sa audit report sa Commission on Audit (COA) 2023, gibutyag sa mga state auditor nga ang siyudad mi-disburse og kinatibuk-ang kantidad nga P850,440 gikan sa traffic violation fine collections, apan napakyas sa pagsunod sa naandan nga financial procedure nga misupak sa mga specific section nga gipahamtang sa Republic Act (RA) No. 7160. Ang mosunod nga mga disbursement nga gi-charge sa koleksyon gikan sa Traffic Violations nga moabot ngadto sa P850,440: * Ang paghatag og P9,000 nga cash advance ni Analyn Brix nga maoy gikuhaan sa pagbayad og honorarium sa resource speakers niadtong Hunyo 29, 2023.* Pagbayad sa 600 ka mga pagkaon (usa ka adlaw) snacks sa buntag ug paniudto alang sa 10 ka adlaw nga training/seminar sa bag-ong gi-hire nga traffic enforcers niadtong Hulyo 20, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P194,880.* Pagbayad sa 4,000 ka booklet citation tickets (carbonized) niadtong Agusto 01, 2023 nga moabot sa P600,000.* Pagbayad sa 12 ka liquified petroleum gas (gigamit sa road markings) niadtong Agusto 3, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P46,560. 00. Ang report sa COA nitumbok nga ang Siyudad nakalapas sa Sections 305 (a) ug 306 (b) subay sa Section 22 (c) sa RA No. 7160. Samtang ang Section 305 (a) sa RA No. 7160, item 10. 3 sa COA audit, nagkanayon nga ""no money shall be paid out of the local treasury except in pursuance of an appropriations ordinance or law. ”“Appropriation is a formal authorization issued by ordinance that directs the payment of local government funds for services and goods, under specific conditions or for designated purposes,"" tipik sa statement sa COA. Ang COA nirekomendar sa City Government nga ipasabot ang mga koleksyon gikan sa traffic violations isip income sa General Fund (GF). Pinaagi sa GF, kini makasiguro nga ang mga pundo moagi sa “usual budgeting process agi og pagsunod sa accounting, budgeting, auditing laws, ug rules and regulations. ” Sa item 10. 7 sa COA audit, ang City Accountant, atol sa exit conference, namahayag nga ang mga multa gikan sa traffic violations matala sa GF sugod sa Enero 2024 isip usa sa mga tinubdan sa pundo alang sa proseso sa pag-budget. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos aron nga mapangayoan og habig apan wala pa motubag ang City executive chief atol niining pagsuwat.",Pila ang kantidad sa cash advance nga gihatag kang Analyn Brix?,"Ang paghatag og P9,000 nga cash advance ni Analyn Brix nga maoy gikuhaan sa pagbayad og honorarium sa resource speakers niadtong Hunyo 29, 2023.","P9,000",653,797,16,22
00573-006,573,Namaligya og shabu ‘aron ipaopera’ sa anak nga masuso,"Usa ka inahan nangangkon nga siya napugos sa pagpamaligya og shabu aron igasto sa operasyon sa iyang upat pa ka buwan nga anak nga babaye. Ang suspek nasikop sa buy-bust alas 11:40 sa gabii sa Huwebes sa Sitio Naba, Brgy. Mambaling, Cebu City. Ang inahan nga gitago sa alyas Jephon, 37, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, nasikop sa mga sakop Drug Enforcement Unit (DEU) sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station, niingon nga si Jephon naa sa ilang listahan sa street level individual (SLI). Ila ning gipalitan og usa ka paketi’ng shabu nga balor og P200 ug dihang nasikop, siya nakuhaan og laing 12 ka pakite ug usa ka medium size nga bulto. Ang drugas motimbang og singko gramos nga mobalor og P34,000. Ang suspek nagsulod gawas sa bilanggoan tungod sa kasong illegal drugs. Si Jephon, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga tungod kay nasakit iyang anak, siya napugos sa pagpamaligya og drugas. “Akong anak upat ka bulang babaye operahanan sa kasingkasing. Unya wala man koy ikabayad mao nga namaligya ko,” dugang ni Jephon. Eskedyul unta ang operation sa kasingkasing niadtong Abril 1, 2024 apan tungod kay wala siyay kwarta, kini nalangay. Ang iyang unang kapuyo nabilanggo tungod sa ilegal nga drugas ug unom ka tuig na nga wala makagawas. Duna silay unom ka mga anak. Ang ikapito nga anak nga batang babaye iyang anak sa iya karon nga kapuyo nga napriso sab sa illegal drugs. Kay wala siyay madangpan, namarok siya nga iya sang kuhaan og portion. Gibaligya sab niya nga naabot og P4,500.“Namasin ko nga motubo pa akong kita sa shabu. Kay gamiton nya pagpa-opera sa akong anak,” sumala ni Jephon. Sagad sa iyang kustomer mga higalang babaye nga nagtrabaho sa bar.",Pila ang timbang sa shabu nga nakuha sa suspek?,"Ang drugas motimbang og singko gramos nga mobalor og P34,000.",singko gramos,736,797,24,37
00766-008,766,Mibalibad og sex mao nga gikulata?,"Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.",Unsa ang gihimo ni Bords sa katapusan?,"Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka.",nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel,1252,1397,14,55
00401-006,401,Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on,"Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.",Kinsa ang nakigtambayayong sa Mandaue City sa pag-himo og mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo?,"Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip.",Philippine Mental Health Association,780,951,50,86
01103-015,1103,Solar power plant tukuron sa Daanbantayan,"Gikatakda nga paliton sa Kapitolyo ang pipila ka mga luna sa lungsod sa Daanbantayan nga tukuran og solar power plant. Kini maoy gipahibalo sa Kagamhanan sa Lalawigan diin nasayran nga 56 ka lot owners sa Barangay Talisay, Daanbantayan gipahibalo na sa kagamhanan sa maong kalamboan atol sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan kauban sila si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez ug mga opisyal sa Barangay Talisay sanglit malakip ang ilang mga luna sa katukuran sa solar power plant. Ilang nasabutan nga abagan niini ang LGU sa mga housing ug relocation project nga gitinguha niini. Nasayran nga anaa sa 185-ektaryang luna ang gikinahanglan sa kagamhanan aron matukod ang proyekto nga pangulohan sa Spanish firm nga Acciona Energia Global and Freya Renewables. Ang power plant nga gipaagi sa usa ka venture sa Acciona ug Kapitolyo gilantaw nga maka-produce og 150 megawatts sa kuryente, nga makaabag sa power supply generation capacity nga labing gikinahanglan sa Central Visayas ug kasikbit niining mga rehiyon. Kahinumdoman, ang isla sa Panay nakasinati sa labing taas nga power outages sulod sa tulo ka adlaw sayo sa Enero ug laing duha ka semana nga way supply sa kuryente tungod sa kakulian sa power plants. Una na nga niluwat og pamahayag si Presidente Lois Alarcon Jr. sa giingong urgency sa pagtubag sa sitwasyon sa power outages gumikan sa posibling economic losses niini, dili lang ang epekto sa mga panimalay apan lakip na ang mga trahaho ug patigayon. Subay sa nasabutan, bayran sa kagamhanan ang mga nanag-iya sa luna nga maapektuhan sa proyekto subay sa lagda sa pangagamhanan pinaagi sa expropriation proceedings.",Kinsa ang nagpaagi sa power plant nga proyekto?,"Ang power plant nga gipaagi sa usa ka venture sa Acciona ug Kapitolyo gilantaw nga maka-produce og 150 megawatts sa kuryente, nga makaabag sa power supply generation capacity nga labing gikinahanglan sa Central Visayas ug kasikbit niining mga rehiyon.",Acciona ug Kapitolyo,781,1032,49,69
00750-003,750,74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso,"Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.",Kinsa ang mitabang sa biktima nga nalisang sa sunog?,"Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa.",mga bombero,612,750,106,117
00855-007,855,Abalayan misusi sa 2 ka bus terminals,"Gibana-bana nga niabot og 100,000 ka mga pasahero ang ningdagsa sa mga terminal nga gidumala sa Probinsya sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 27, 2024. Kini ang komon nga sitwasyon sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa N. Bacalso Ave. ug Cebu North Bus Terminal sa North Reclamation Area sa dakbayan sa Sugbo ning panahon sa taas nga weekend sa Semana Santa. Si Cebu Governor Edlen Abalayan personal nga nisusi sa mga terminal aron masiguro nga hapsay ang pagsulod ug pagbiyahe sa mga pasahero. Si Maridel Halcon, OIC Head of Operations sa duha ka mga terminal, nagkanayon nga 24 oras ang operasyon sa terminal ning panahuna aron dili malangay ang mga pasahero sa ilang biyahe. Samtang, aduna usay di mominos 300 ka mga bus ang gipadagan aron may kasakyan ang mga pasahero nga mopauli sa tagsa-tagsa niini ka mga dapit ilabi na ang mga langyaw nga gustong mosuroy sa mga tourist site. Sa kasamtangan, paspas ang pagsulod ug gawas sa mga mobiyaheay apan pasidaan sa management sa terminal nga ugaling wala nay importanteng tuyo dinhi sa siyudad mas maayong mosayo na sa pagpauli aron dili maabtan sa bul-og sa mga pasahero. Subay niini, nanawagan si Halcon nga mosubay sa tanang lagda sa terminals ug sigurohon pagbantay ang ilang mga kagamitan aron kalikayan ang pagkawala. Giabisuhan usab ang mga ginikanan nga kon ugaling dunay dala nga mga bata, dili na magdala og daghang bagahe aron maatiman ang mga kuyog niini. Hinuon, aron mahatagan og seguridad ang mga pasahero, gipahibawo ni Police Col. Tiyan Halili, hepe sa Cebu Provincial Police Office (CPPO).",Unsa ang gibuhat ni Halcon aron masiguro ang kaluwasan sa mga kagamitan sa terminal?,"Subay niini, nanawagan si Halcon nga mosubay sa tanang lagda sa terminals ug sigurohon pagbantay ang ilang mga kagamitan aron kalikayan ang pagkawala.",mosubay sa tanang lagda,1116,1266,37,60
00971-002,971,51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan,"Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF",Pila ka insidente sa sunog ang nahitabo niadtong Enero karong tuig?,"Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO).",30,287,521,33,35
01686-005,1686,Official website sa Ubos Balay-Balauranan gi-hack,"Laing website sa kagamhahan ang biktima sa hacking. Kini ang website sa House of Representatives (www. congress. gov. ph) nga gi-hack sa usa ka anonymous user “3musketeerz” sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Ang atubangang panid sa website nagpakita sa usa ka troll face meme, ang iskedyul sa mga miting sa komite giusab, ug ang seksyon sa mga photo journal ug mga press release gidaot sa usa ka troll face nga mga hulagway. Sa usa ka pahayag, si Secretary-General Efipanio Pinol niingon nga ang opisyal nga website sa Ubos Balay-Balauranan nakasinati og “unauthorized access. ”“Immediate steps have been taken to address the issue, and we are working closely with the Department of Information and Communications Technology (DICT), Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC), and law enforcement agencies concerned to investigate the matter,” pamahayag ni Pinol. Ang Kamara nipagawas og pahimangno sa publiko nga magmatngon sa bisan unsang komunikasyon nga giingong gikan sa House of Representatives. “While we work to restore the website fully, we ask for patience and understanding. We are committed to ensuring the security and integrity of our digital platforms, and we will implement additional measures to prevent such incidents in the future,” matod ni Pinol. Kini ang ikatulo nga dagkong cyberattack sa usa ka ahensya sa gobiyerno sa Pilipinas. Niadtong Septiyembre, gi-hack ang Philippine Statistics Authority (PSA) ug sayo ning buwana, gi-target usab ang Philippine Health Insurance Corp. (Philhealth). “For the moment, we advise the public to be cautious of any suspicious emails or communications that claim to be from the House of Representatives,” dason ni Pinol. Ang PSA ug Philheath hinahinay na nag-recover sa ilang website hangtod nibuto na usab kining ulahing cyber attack. .Official website sa Ubos Balay-Balauranan gi-hack",Unsa ang gipahibalo sa Kamara ngadto sa publiko?,Ang Kamara nipagawas og pahimangno sa publiko nga magmatngon sa bisan unsang komunikasyon nga giingong gikan sa House of Representatives.,magmatngon sa bisan unsang komunikasyon nga giingong gikan sa House of Representatives,873,1010,50,136
01479-007,1479,Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon,"Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.",Kinsa ang komisyoner sa Wikang Sebwano nga nitagbo sa seminar?,"Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.",Dr. May Yu,654,992,275,285
00550-015,550,"Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan","Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.",Unsa ang edad sa anak sa biktima?,"Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi.",24,635,785,43,45
00689-015,689,‘Killer’ sa brodkaster nadakpan,"Nasikop sa kapulisan sa Lunes, Abril 29, 2024, ang nag-unang suspek sa pagpatay kang Misamis Occidental broadcaster Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba. Si PNP chief Public Information Office (PNP) Colonel Margilyn Abelardo niingon nga si Eboy Etrata nasikop mga alas 3 sa kaadlawon sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte. Matod niya nga si Etrata, base sa imbestigasyon sa kapulisan, mao ang gunman nga nisulod sa radio station ni Euraoba ug nipusil kaniya kaduha sa nawong samtang nag-live broadcast niadtong Nobiyembre 5. Si Abelardo niingon nga si Etrata wala pa nitubag sa bisan unsang pangutana kalabot sa pagpatay kang Euraoba. Si Etrata adunay walo ka standing arrest warrants alang sa direct assault, frustrated ug murder nga mga kaso. Siya niingon nga ang tulo ka mga suspek sa pagpatay kang Euraoba na-account na. Sa sayo pa, nasikop sa kapulisan ang manag-agaw nga sila si Jerald Eusebio Evangelio ug Jomari Evangelista Evangelio, 39, kinsa giingong nagsilbing lookout. “Case solved po ito dahil sa parameter po ng PNP ang isang kaso ay nako-consider case solved pagka ang suspek ay na identify at napasa-ilalim sa police custody at naisampa ang kaso,” matod ni Abelardo. /TMP, SunStar Philippines",Kinsa ang biktima nga gipatay?,"Nasikop sa kapulisan sa Lunes, Abril 29, 2024, ang nag-unang suspek sa pagpatay kang Misamis Occidental broadcaster Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba.",Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba,0,148,116,147
00711-007,711,Gipusil tungod sa pagdumot,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila makaduha ka higayon sa tiyan sa Sityo Upper, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo, pasado alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 24, 2024. Ang biktima giila nga si Jhonnylou Abilon, usa ka pintor, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat. Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas. Samad sa tiyan ang naangkon ni Abilon gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas dayon gidala sa usa ka tambalanan. DUMOTSa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga nasuko, matod pa, ang suspek sa biktima sanglit niadtong mga bata pa sila, nadakpan sila ug nasulod sa Operation Second Chance (OSC) sa Siyudad sa Sugbo. Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away. Giingong nibahad ang suspek sa biktima nga kon magkita sila pag-usab, dunay mahitabo niini. Tuod man, nag-abot sila sa usa ka lugar sa Carreta diin didto nahitabo ang pagpamusil. Ang biktima dunay kasong pagpangawat niadto hinungdan nga nadala sa OSC, samtang ang suspek nalambigit sa illegal nga drugas ug lain pang krimen dihang sila mga menor pa.",Unsa ang nahitabo bisan naa sila sa Operation Second Chance?,"Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away.",permi na sila nga mag away,885,954,42,68
01458-010,1458,"Mananagat nabitik sa pukot, nalumos","Patay ang usa ka mananagat sa dihang naunay siya og kabitik sa iyang pukot sa dagat nga duol sa baybayon sa Barangay Muabog, lungsod sa Tabogon, amihanang-kasadpang Sugbo alas 7 sa gabii sa Nobiyembre 26 , 2023. Ang biktima giila nga si Justino Ocoma Degrano, hamtong, ulitawo apan dunay kapuyo. Si Police Sr. Master Sgt. Goten Q. Octavo, imbestigador sa Tabogon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga disgrasya ang nahitabo sa iyang paryente. Si Degrano namukot nga nag-ubog lang sa dagat o wala na magsakay og sakayan uban sa iyang kapuyo tungod sa kahayag usab sa buwan. Matod pa nga human giladlad ang pukot sa dagat, si Degrano nisalom ug nisubay sa ladlad sa pukot aron pagsuta kon dunay ba kini nakuha’ng mga isda. Apan nahibulong ang iyang kapuyo nga dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga hinungdan nga nangayo og panabang sa ilang mga silingan. “Naa siya sa ilawom sa dagat mga 8 ka dupa. Nabitik iyang tiil sa pukot, maayong pagkalambod,” dugang ni Octavo. Sa ilang pagsusi, nasuta nga ang iyang kapuyo wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos. Ang kapulisan sa Tabogon ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada nirekomendar sa pagpaubos sa autopsy sa lawas sa biktima aron pagsuta kon wala bay foul play sa iyang kamatayon.",Unsa ang nakita sa kapulisan sa pagsusi sa panghitabo?,"Sa ilang pagsusi, nasuta nga ang iyang kapuyo wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos.",wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos,997,1092,46,94
01693-009,1693,"DA: Karne’ng baboy, itlog di magkuwang atol sa Pasko","Gipasalig sa Department of Agriculture (DA) nga adunay igong suplay sa baboy ug itlog alang sa umaabot nga Pasko. Sa press conference, si DA Assistant Secretary Amadeo de Manjares nagkanayon nga adunay makanunayon nga suplay sa baboy tungod sa pag-uswag sa lokal nga produksiyon dinhi sa nasod ug gikatakda nga pag-import sa karne. “Iyong nabanggit ko dati na, iyon nga na inayos ko ngayon. . . iyong import naman ay tuluy-tuloy iyan dahil parating ngayong fourth quarter – ito iyong naproseso noong mga nakaraang buwan pa ng Bureau of Animal Industry,” matod ni De Manjares. Dugang niya nga ang pagpakigbatok sa nasod sa ASF padayon, nga nagtimaan sa pest control, prevention, biosecurity ug repopulation initiative sa departamento. Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan. Sa bahin sa suplay sa itlog, si De Manjares niingon nga wala silay nakitang problema kalabot niini. Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw. Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs). Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.",Unsa ka porsyento sa suplay sa itlog ang magamit sa konsumo sa panimalay?,"Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.",60 porsyento,1239,1355,73,85
01044-012,1044,National museum andam makig-estorya sa officials,"Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP. Sa usa ka pamahayag, ang NMP nagmintinar nga ang mga nagdonar sa mga panel ningpalit niini pinaagi sa mga lehitimong paagi, nagtimaan sa ilang pagsalig sa ethical acquisition. Kini niingon nga ang desisyon sa mga donor sa pagdonar sa mga panel ngadto sa NMP nagpakita sa ilang dedikasyon sa pagpreserbar sa kultural nga kabilin ug pagpalambo sa patriyotismo. “We recognize the broader historical context surrounding the Roman Catholic Parish Church of Patrocinio de Maria Santisima in Boljoon, Cebu. A revered cultural landmark known for its architectural uniqueness and historical significance, the church and its artifacts hold a nostalgic and spiritual place in the hearts of many Boljoanons and Cebuanos, embodying centuries of religious and cultural heritage,” kini niingon. “We acknowledge the historical vulnerability of church artifacts to looting and improper disposal in the past. While ethical concerns may arise, it is essential to consider the intricate historical context influencing these actions. The dynamic ownership and circulation of these cultural assets underscore the necessity for open dialogue and collaborative initiatives to address these complexities,” kini nidugang. Gipamatud-an pag-usab sa NMP ang ilang pasalig sa pagpreserbar, pag-curate ug pagpasundayag sa mga cultural ug historical artifact alang sa mga Pilipino. Matod nila nga ang pagbalhin sa mga panel ubos sa pag-atiman niini, ilabina sa National Fine Arts Collection, makasiguro nga sila makabenepisyo gikan sa kahanas ug kahinguhaan nga gikinahanglan alang sa ilang tukma nga pagtuon, pagpakita, ug pagpreserbar alang sa umaabot nga mga henerasyon. Gipasaligan niini si Cebu Governor Miyang Abalayan, Mayor Khalev Leano, Cebu Archbishop Range Catilo, ug ang komunidad sa Boljoon nga bukas sila alang sa usa ka constructive dialogue ug pagbinayloay sa teknikal nga tabang aron mapadali ang “pagpaambit” sa upat ka panel sa katawhan sa Sugbo kon mamahimo. “In the meantime, in order to prioritize the welfare of these panels, we will continue to pursue preventive conservation measures necessary to prepare them for public display in due course,” matod sa NMP. “This demonstrates our steadfast dedication to fostering understanding, appreciation, and access to our rich cultural heritage for all Filipinos,” kini nidugang. Ang mga panel, nga nagpakita sa imahe ni San Jonel of Hippo, nagsubay sa orihinal nga gigikanan niini gikan sa pulpito sa Patrocinio de Maria Santisima Parish Church sa Boljoon, Cebu. Gi-donate kini sa NMP ni Union Bank chief executive officer Rheymund Bado ug gi-turn over sa miaging semana sa museum isip “A Gift to the Nation. ” / TPM sa SunStar Philippines","Pila ka panels ang ""nakawat""?","Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP.",upat,0,326,211,215
00859-012,859,Patay’ng lawas napalgan sa dauban og basura,"Lawas sa usa ka lalaki napalgan sa Sitio Golibas, Barangay Bonbon, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Martes sa buntag Marso 26, 2024 human na missing sayo ning buwana. Usa niya ka kauban nga kaduha na gipatawag sa kapulisan kalabot sa pagka missing wa na igkita sa Martes, Marso 26, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Iwapt Baagen Hamoy, 50, taga Sityo Kanyasan, Barangay Bonbon. Matod ni Police Major Philip Bation, hepe sa Malubog Police Community Precinct sa interbyo sa Superbalita Cebu, nga dunay nanawag nga nipahibawo kanila nga adunay lawas nga napalgan. Nakaplagan ang lawas ni Iwapt sa dapit nga gihulagway nga labayanan og basura human nakita ang iyang tiil nga nigimaw sa maong lungag. Niadtong Marso 5, 2024, wala na nahiuli sa ilang balay ang biktima. Gani, ila kining gi-post sa social media aron manawagan niadtong posibleng nakakita kaniya. Matod pa ni Bation nga ang mga anak ni Iwapt ningdangop kanila. Niasoy si Bation nga magtulo ka adlaw sila nga ningtabang og pangita kang Iwapt apan wa nila makit-i. Apan bisan pa niini, si Bation niingon nga ang mga anak ni Iwapt way hunong sa pagpangita sa ilang amahan hangtod nga niadto sila sa usa ka bungtod sa Bonbon sa Martes. Ilang gitan-aw ang usa ka abandunadong lungag sa minahan sa carbon ug didto unang nakit-an ang tiil sa ilang amahan nga nigimaw, ang lawas baho ug nadugta na. Si Bation niingon nga ni-request na siya og autopsy sa lawas ni Iwapt aron masayran unsay iyang namatyan, kon duna bay foul play o wala. KAUBANMatod sa anak nga babaye sa biktima nga si Julieta sa interview sa sibyaanang dyHP RMN Cebu nga ang niila sa lawas sa iyang amahan mao ang iyang maguwang lalaki nga si Jeff, 20, tungod sa gisul-ob nga short pants. Gihulog sa lawom nga bahin sa yuta diin gipasuk ang ulo sa bangag sa yuta ug gitabunan sa mga basura ug giingong gisuwayan pa sa pagsunog. Nagtrabaho sa Golibas flower farm ang iyang amahan isip tigbisbis sa mga tanom sa maong lugar. Katapusan nga nakit-an ang biktima niadtong Marso 5 nga kauban ang usa ka alyas Martelino, trabahante ra usab sa maong farm, nga nag inom.",Asa nagtrabaho ang amahan sa biktima?,Nagtrabaho sa Golibas flower farm ang iyang amahan isip tigbisbis sa mga tanom sa maong lugar.,Golibas flower farm,1877,1971,14,33
00467-012,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Kinsa ang Mandaue City Administrator?,Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil.,Jamaal James Abangad,2274,2352,30,50
01068-014,1068,Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,"Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.",Unsa ang gibuhat ni Jherson Abelardo pagkahuman niya pagkakuha sa biktima?,Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation.,Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation,1096,1214,0,117
00044-002,44,"Gipalapdan nga ospital sa Bogo City, dugang pasyente maatiman","Gilauman ang mas daghang mga pasyente nga mahimong ma-accomodate sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo human nga gipalapdan ang edipisyo niini ubos sa pangan ni anhing Fourth District Board Member Horacio “Raci” Jaymar. Gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio ang inauguration sa bag-ong na kompleto nga extension building, Septiyembre 26. Ang maong edipisyo gipundohan og moabot P363 milyones diin ang P342. 4 milyones naggikan ubos sa opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito; lakip usab sa nilang kanhi senador Penpen Alcantara, Erano Alcaraz ug Kaye Alcazar. Gikan sa 100 bed capacity, giisa na sa 226 beds ang mahimong maka-accommodate og pasyente ilabi na nga gi-accredit usab sa Department of Health (DOH) ang maong hospital sa Level II. Subay sa una nang gisaad ni Abalayan, ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo maoy mogahin og pundo alang sa mga gikinahanglan nga ekipo ug dugang medical personnel sa hospital. Gisugdan pagpanday ang maong edipisyo sa 2018 apan nadelatar kini gumikan sa miigo nga pandemya sa nasod. Si Abalayan sa iyang bahin mihinumdom sa dedikasyon ug dakong tinguha ni Jaymar sa mga konstituente niini. “This huge infrastructure, this legacy, is the most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci was,” matod ni Abalayan niadtong Septiyembre 26. “Let no one forget that once there lived a man who dedicated his life to the fourth district of Ceby. That man has left his lasting legacy behind,” dugang niya. Gawas sa edipisyo, gi-inagurahan usab sa samang higayon ang bag-ong computerized tomography scan (CT-Scan) sa CPH-Bogo.",Kinsa ang mga nag-ugmad sa inauguration sa bag-ong extension building sa Cebu Provincial Hospital?,"Gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio ang inauguration sa bag-ong na kompleto nga extension building, Septiyembre 26.",Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio,230,392,16,82
00972-007,972,2 ka ‘tulisan’ nasikop,"Duha ka suspetsadong mga tulisan nasikop sa kapulisan sa managlahing mga dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024, sa aktong paghimo sa krimen. Nasikop ang giingong notadong tulisan ug kawatan sa mga sakop sa Mabolo Police Station nga nagdala og armas alas 10:30 sa Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024 sa Salinas Drive, duol sa usa ka pawnshop sa Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Range Antolin Abing, 19, taga Sanciangko St. , Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre .38 nga revolver nga dunay tulo ka mga bala. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, dunay babaye nga nagbarug duol sa usa ka bus stop sa Salinas Drive nga nagpaabot sa pag-agi sa modern jeep nga mobiyahe paingon sa Minglanilla. Apan ang grupo sa mga lalaki nisuway pagkuot sa bag sa biktima nga naa didto ang cellular phone niini. Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on hinungdan nga nangayo siya og pakitabang sa mga polis nag beat patrol sa duol. Dali nga ningresponde sila si Police Patrolman Vincent Labayan Labayen ug Police Patrolman Joey Abril Babia. Ilang nakuptan si Abing samtang ang iyang mga kauban nakadagan. Dugang ni Aficionado nga ang modus niining maong batan-on nga mga lalaki mao ang pagduol sa ilang biktimahon ug kuhaon ang cellphone dayong sibat. Nadakpan na kaniadto si Abing sa kasong robbery ug ilegal nga drugas ug bag-o lang nakagawas sa bilanggoan. GITULISUsa ka inn nga nahimutang sa dalan P. Aguinaldo Emelito, Barangay Kamagayan, Dakbayan sa Sugbo gitulis alas 7 sa Biyernes sa gabii. Dali hinuon nga nadakpan ang suspek nga giila nga si Jesse Dean Labbao Laberinto, 37, taga North Poblacion, dakbayan sa Naga. Positibo siya nga gitudlo sa cashier sa Crystal Inn sa Kamagayan. Matod sa biktima nga kalit lang nisulod sa inn ang suspek ug nirumbo sa front desk ug dayon og tion sa dala niini nga screw driver ug nideklarar og tulis. Nakuha sa suspek ang kwarta nga mobalor og P10,100 ug nisibat apan nadakpan dayon sa mga polis nga nag beat patrol sa dapit inabagan sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Henry Gutierrez. Nabawi usab ang kwarta nga iyang gitulis. Gisuwayan sa Superbalita Cebu ang pagkuha sa habig si Laberinto apan nagdumili na siya sa pagluwat og pamahayag. Apan iyang gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis sanglit kini pa ang labing unang higayon. Nahimo matod pa niya ang krimen tungod sa personal nga problema nga wa niya itug-an. Si Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga mohimo sila’g background investigation kon nabilanggo na ba kaniadto si Laberinto. Sa iyang nahibaw-an nagumon sa ilegal nga drugas ang suspek.",Nganong nangayo og tabang ang babaye sa mga polis?,Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on hinungdan nga nangayo siya og pakitabang sa mga polis nag beat patrol sa duol.,Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on,924,1050,0,47
00242-017,242,"Ex-convict nga namainit sa bakery, samdan sa pagpamusil","Kanhi kombiktado sa kasong murder ang gipusil sa wala pa mailhing gunman samtang namainit sa usa ka bakery sa Sityo Zapanta, Barangay Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:05 sa Sabado sa buntag, Agusto 17, 2024. Ang biktima giila nga si Emeniano Jorge Gikain Victorino, 44, biyudo nga residente sa Sitio Riverside, Barangay Tejero, Cebu City nga nakaangkon og samad pinusilan sa wala nga bahin sa iyang apapangig. Dali nga misibat ang gunman sa wala matino nga destinasyon samtang ang biktima naligo sa iyang kaugalingong dugo ug gidali sa pagdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) nga gisakay sa motorsiklo pinaagi sa abag sa iyang mga silingan. Sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station nga samtang nangape ang biktima uban sa iyang hinigugma, wala pa gani kini makahigop sa iyang init nga kape adunay lalaki nga kalit miabot nga way pagduhaduha mipusil kang Victorino. Nakakuha og upat ka basiyo ug usa ka slug sa bala sa kalibre 45 ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation nga naa na karon sa ilang kustodiya alang sa himuon nga forensic examination. Nasayran nga nabilango sa Cebu City Jail si Victorino sa kasong murder ug sud sa 10 ka tuig nga miserbisyo sa iyang sentensya ug niadtong Oktubre 23, 2023 siya nakalaya. Sa pakighinabi sa biktima sa kapulisan iyang gisaysay nga naka may-ong siya sa panagway sa gunman nga matod pa kabanay sa iyang napatay kaniadto. Gisubay karon sa kapulisan nga posible nga bawos ang motibo sa maong pagpamusil apan wala usab nila wad-a ang posibilidad nga may kalabotan sa illegal nga drugas ang hinungdan sa maong krimen. Ang gihulagway ni Victorino nga tawo nga giingong kabanay sa iyang napatay giisip nga maoy person of interest nga gisubay sa Waterfront Police Station.",Unsa ang nahitabo sa biktima human sa pagpamusil?,Dali nga misibat ang gunman sa wala matino nga destinasyon samtang ang biktima naligo sa iyang kaugalingong dugo ug gidali sa pagdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) nga gisakay sa motorsiklo pinaagi sa abag sa iyang mga silingan.,gidali sa pagdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) nga gisakay sa motorsiklo pinaagi sa abag sa iyang mga silingan,413,660,116,246
01480-003,1480,"Viscom miayuda, mitabang sa mga residente didto sa Samar","Tungod sa grabeng nahiaguman nga baha ug flash flood dala sa mga pagbunok sa uwan sa Eastern ug Northern Samar sayo ning semahana, ang Visayas Command (Viscom) nilusad og Humanitarian Assistance and Disaster Response (HADR) operations sa naasoy nga dapit. Base sa natala sa FB post sa Viscom nga nagbase sa ilang kampo sa Brgy, Apas, dakbayan sa Sugbo, adunay kinatibuk-ang 28 ka HADR teams uban sa ilang mobility assets ug HADR equipment ang gipakatap atol sa flash flood aron pagtabang ug pagpahigayon sa pre-emptive evacuation, search and rescue, road-clearing operations, paghakot ug paghatod sa hinabang, mga butang ngadto sa apektadong mga komunidad sa Samar. Niadtong Nobiyembre 21, ang HADR teams sa 803rd Infantry Brigade ubos sa Joint Task Force Storm (JTF Storm) nakaluwas ug nibakwit sa kinatibuk-ang 50 ka mga pamilya o 312 ka indibidwal sa apektadong mga komunidad sa Catarman, Samar. Sa samang paagi, ang HADR Teams sa 3rd Infantry Battalion ug 19th Infantry Battalion sa pakigtambayayong sa local Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO) nagpahigayon sa pre-emptive evacuation sa mga residente sa apektadong mga komunidad sa Las Navas ug Pambujan, pareho’ng naa sa Northern Samar .Samtang, ang HADR Teams sa 43rd Infantry Battalion nagpahigayon og road-clearing operations sa Catarman ug Mondragon, Northern Samar aron mapadali ang pagsulod ug mapadali ang paghatod sa mga batakang serbisyo sa mga apektado nga residente sa dapitSi Lieutenant General Vinz M Labadan, commander sa Viscom, nipadayag, “Apart from the deployed HADR Teams, we still have several HADR team placed on standby alert and ready to move on order if the situation further escalates. . . ”Adunay kinatibuk-an nga 142 ka HADR teams nga gilangkuban sa officers, enlisted personnel, ug CAFGU Active Auxiliary (CAA) ang gi-organisar sa Viscom ug gibutang sa standby alert sa higayon nga mograbe pa ang sitwasyon sa Samar. Dugang sa pamahayag ni Labadan, “We have placed contingency for this situation. Rest assured that Viscom as your Reliable Armed Forces in the Visayas, stands firm on our commitment to ensure the safety and security of our people in this part of the country. ”",Pila ka HADR teams ang gipakatap sa Viscom atol sa flash flood?,"Base sa natala sa FB post sa Viscom nga nagbase sa ilang kampo sa Brgy, Apas, dakbayan sa Sugbo, adunay kinatibuk-ang 28 ka HADR teams uban sa ilang mobility assets ug HADR equipment ang gipakatap atol sa flash flood aron pagtabang ug pagpahigayon sa pre-emptive evacuation, search and rescue, road-clearing operations, paghakot ug paghatod sa hinabang, mga butang ngadto sa apektadong mga komunidad sa Samar",28 ka HADR teams,256,664,118,134
00546-001,546,4 ang POI sa pagpatay sa negusyante,"Upat ang giila nga persons of interest (POI) sa kapulisan sa lungsod sa Dumanjug sa pagtigbas-patay kang Dario Desilva Detorres, 51, sa barangay road sa Kanyuco, Huwebes sa kaadlawon, Mayo 30, 2024. Matod ni Police Major Francis Conde, hepe sa Dumanjug Police Station, dunay ilang gikonsiderar nga POI apan wala lang una siya mohatag og dugang detalye ilabi na sa background tungod kay nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. Nakita, matod pa, ang upat sa mga saksi nga nagbahasbahas sa lugar sakay sa duha ka mga motorsiklo human sa krimen. Nakakuha na sila og CCTV video sa dapit nga gipaubos na sa pakisusi sa mga imbestigador kon makita ba ang mga dagway niini aron pag-ila. Dugang ni Conde nga pagpatay ang tuyo sa mga killer sa biktima, dili tulis, sanglit maklaro sa mga samad nga naangkon niini sa ulo, liog ug likod nga magmatuod nga gisiguro nga patyon nila kini. Sa dihang nasayran nga dunay kwarta ang biktima, diha na gikuha sa mga killer nga gibutang sa u-box sa motorsiklo niini. “Ang intent lang is to kill during nga natumba tong biktima then natagak siguro sa motor. That’s the time nga nakit-an sa suspects nga naay kwarta. The reason nga gi takeaway that undetermined amount of money,” matod ni Conde. Giklaro ni Conde ang una nila nga gipagawas nga impormasyon nga moabot sa P500,000 ang nadala sa mga killer sanglit ang gipahibawo sa pamilya moabot lang sa kapin P100,000 ang dala niini paingon sa Mantalongon, Barili. Nipasalig ang kapulisan nga kon kinsa ang mohatag nila og kasayuran, ila ning proteksyunan nga dili mabutang sa peligro ang kinabuhi niini. “Dako kaayo na og tabang sa amoa kay unang una, ang crime scene is far flung barangay. At the same time wala kaayoy mga silingan, nya wala mi makuha nga witness. It might be naay witness pero nahadlok lang or what. . . ” dason niya. Gipasalig ni Conde nga ilang sulbaron sa labing dali nga panahon ang maong krimen pinaagi sa abag sa komunidad nga mao usab ang gisaad ni Dumanjug Mayor Alvaro Alvior.",Pila ka persons of interest ang giila sa kapulisan sa Dumanjug sa pagpatay kang Dario Desilva Detorres?,"Upat ang giila nga persons of interest (POI) sa kapulisan sa lungsod sa Dumanjug sa pagtigbas-patay kang Dario Desilva Detorres, 51, sa barangay road sa Kanyuco, Huwebes sa kaadlawon, Mayo 30, 2024.",Upat,0,198,0,4
00866-005,866,Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay,"Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.",Kinsa ang investigator nga nagtan-aw sa kaso?,"Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya.",P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr.,710,912,48,81
00670-001,670,"CVIRAA athletes, coaches, staff gipahimangnuan sa grabeng kainit","Sa pagpahigayon sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) sports meet, ang mga partisipante ug tumatan-aw kinahanglang mangandam sa kaugalingon sa grabeng kainit sa temperatura. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), nipagawas og advisories ngadto sa mga partisipante ug sa kinatibuk-ang publiko taliwala sa nagpadayon nga sporting events. “Generally, init ug igang nga panahon ang padayon nga atong weather condition,” si Elorde sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 5, 2024. Matod niya nga ang Sugbo padayon nga makasinati og heat index ubos sa extreme caution category, nga posible moresulta sa heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang kalihukan mahimo’ng moresulta sa heatstroke. Base sa ilang data base nga karong semanaha, ang labing taas nga surface air temperature nga posible’ng matala kay anaa sa 33 degrees Celsius. Dugang pa, alang sa heat index, sa sunod nga duha ka adlaw, ilang gipanglantawan nga kini moabot ngadto sa 37 o 38 degrees Celsius. Si Elorde niingon nga gamay ra ang tsansa sa pag-agi og isolated nga pag-ulan, apan dili kini magpadayon. Dugang pa niya nga wala nay laing nagpatigbabaw nga weather system gawas lang sa nagpadayong Easterlies nga nakapasamot usab sa alindanga nga kahimtang. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga partisipante sa CVIRAA nga magpabilin nga hydrated, mangita og landong kon gikinahanglan, ug malikayan ang dugay nga pagkabuwad sa adlaw. Ingon man magmatngon sa mga timailhan sa sakit nga may kalabutan sa kainit ug sundon ang mga tambag gikan sa Department of Health (DOH). Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, regional epidemiologist gikan sa DOH 7, niawhag sa publiko nga likayan ang paggawas sa gawas tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, ilabi na sa peak hours kon ang heat index moabot sa pinakataas nga lebel. Girekomendar usab ni Cerio ang paggamit og sunscreen kon mosuroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Uban sa mga temperatura nga gilauman nga magpabilin nga taas sa tibuok semana, ang mga organizer ug mga opisyal hugot nga nag-monitor sa kaayuhan sa mga partisipante ug nagpatuman sa precautionary nga mga lakang aron masiguro ang ilang kaluwasan. Si Cebu City Sports Commission Chairman Dean Canon niingon sa press conference sa miaging semana, walay outdoor games nga ipahigayon tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon atol sa CVIRAA sports meet nga mahitabo hangtod Mayo 9. Matod niya nga unahon niini ang kaluwasan ug kahimsog sa student-athletes ug coaching staff, mahimo’ng magsugod na sila sa pagpahigayon sa outdoor sporting events sa alas 5:30 sa buntag. Sa chat message sa SunStar Cebu atol sa opening day niadtong Sabado, Mayo 4, si Canon niingon nga nagsugod sila sa alas 5:30 sa buntag ug nakahimo na sila og mga kompetisyon alang sa lima ka sports, lakip na ang athletics, gymnastics, baseball, softball, ug mga panghitabo alang sa para-games. Gipaabot sa Siyudad ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa mga kuyog nga naglangkob sa technical committee ug coaching staff.",Kinsa ang weather specialist nga nipagawas og advisories para sa CVIRAA?,"Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), nipagawas og advisories ngadto sa mga partisipante ug sa kinatibuk-ang publiko taliwala sa nagpadayon nga sporting events.",Miloy Elorde,194,463,3,15
01403-007,1403,"5 ka iro, 6 ka iring ‘gihiluan’, namatay","Lima ka mga iro ug unom ka mga iring ang nangamatay human gidudahan nga nakakaon og hilaw nga karne nga gisagulan og hilo sa ilaga sa usa ka compound sa Barangay Cabancalan, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023. Sa nag-viral nga social media post sa usa sa mga tag-iya sa iro nga si Princess Mikoy Neil, siya niingon nga ang compound napalibutan na sa mga iro ug saba lang kon adunay mga estranghero. Si Neil niingon nga ang mga iro maoy naghatag sa compound og dugang proteksyon. Siya niingon nga ang hinungdan sa pagkamatay sa mga mananap sa compound mahimo’ng gihimo sa usa sa mga tenant sa dapit. “Ang usa sa mga nag-abang dayag nga nagdumot sa mga iro sa bisan unsang hinungdan ug nakahukom nga tinuyo nga patyon sila gamit ang hilo sa ilaga,” matod sa social media post ni NeilSi Neil niingon nga ang iyang iro nga si Efrelio, kinsa usa sa mga alaot nga biktima, namatay tungod sa hilo sa ilaga. Ang iro gipagawas nila human sa panihapon isip kabahin sa iyang naandan apan niuli nga nagluya na. “Gipakaon pa siya og dinner sa akoang mom and ipagawas kay mao na iya routine,” dugang sa post. Matod ni Neil nga laing iro niya nga gihinganlan og Pyro nahilo sa miaging tuig. Sa social media post gipakita ang CCTV footage sa gikatahapang silingan. Ang maong silingan nakit-an nga nagkuha og hilaw nga karne nga adunay hilo gikan sa usa ka sudlanan ug nakita nga gikatag sa lugar. “Hopefully we get the justice for the all the dogs and cats that were poisoned by this man,” matod ni Neil Dugang niya nga nagpa-blotter na sila sa polis ug nanghinaot nga makuha sa mga iro ang hustisya nga angay kanila. Ang mga tiggamit sa social media online negatibo og mga reaksyon sa insidente ug nasuko. “Mayta ma karma siya sa iyang gibuhat. . ” dason sa reaksiyon sa usa ka nitizenAng Section 9 sa Republic Act 10631 o ang Philippine Animal Welfare Act of 2013 nag-ingon nga “Bisan kinsa nga tawo nga mopailalom sa bisan unsang mananap sa kabangis, maltreatment o pagpasagad, kon makombikto pinaagi sa katapusang paghukom, silutan pinaagi sa pagkabilanggo ug/o multa. ”",Unsa ang ngalan sa laing iro nga nahilo niadtong miaging tuig?,Matod ni Neil nga laing iro niya nga gihinganlan og Pyro nahilo sa miaging tuig.,Pyro,1115,1195,52,56
01394-016,1394,3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas,"Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.",Kinsa ang gimandoan sa pagsuhid sa tigbakayan?,Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar.,angintelligence operatives,634,704,22,48
01677-014,1677,Namatay sa initiation rites,"Usa ka 25-anyos nga tinun-an sa Philippine College of Criminology (PCCR) namatay tungod sa giingong hazing. Sa report sa kapulisan, ang biktima giila nga si Chokloy Guaren Petallo, residente sa Imus, Cavite. Ang giingong hazing nga gihimo isip kabahin sa initiation rites sa Tau Gamma Phi fraternity nahitabo niadtong Oktubre 16, 2023 sa usa ka abandonadong building sa Sto. Domingo sa Quezon City. Nasikop ang duha ka mga suspek nga giilang sila si Rainier Peteza ug Pelising Cedie Piamonte, pulos mga tinun-an sa third year sa PCCR. Si Petallo daling gidala sa mga suspek sa tambalanan human kini nawad-an sa panimuot subay sa initiation rites. Gideklarar siya nga dead on arrival. Ang biktima nakaangkon og mga samad sa nagkadaiyang parte sa lawas ug grabeng bun-og sa likod nga bahin sa iyang paa nga daw tungod sa paghapak sa bugsay. Niadtong Marso, ang estudyante sa Adamson University nga si Dean Rofino Piansay namatay tungod sa hazing-related injuries atol sa initiation rites sa Tau Gamma Phi sa Laguna. (SunStar Philippines)",Asa ga skwela si Dean Rofino Piansay?,"Niadtong Marso, ang estudyante sa Adamson University nga si Dean Rofino Piansay namatay tungod sa hazing-related injuries atol sa initiation rites sa Tau Gamma Phi sa Laguna. ",Adamson University,839,1014,34,52
00821-004,821,P21-M danyos sa sunog sa Talisay,"MOKABAT sa P21 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa usa ka bodega sa construction materials ug mga ekipo sa Miyerkules sa alas 9:51 sa gabii, Abril 3, 2024 sa Rabaya Street, Kimba, Barangay San Roque, Dakbayan sa Talisay. Ang bodega dunay sulod nga plastic PvP pipes, solvent, solignum,power tools,tools,welding rods ug uban pa. Matod ni FO1 Gonesto M. Godinez imbestigador sa Talisay City Fire Station, nga ilang nakontrolar ang kayo alas 10:45 na sa gabii apan nikombate pa sila hangtod sa kaadlawon. Hingpit kini nga napawong mga alas 4:05 na sa kaadlawon sa Huwebes, Abril 4, 2024. Matod ni Godinez nga ila pang gisusi ang sinugdanan sa kayo. (DVG)",Kinsa ang imbestigador nga mitambag bahin sa sunog sa Talisay?,"Matod ni FO1 Gonesto M. Godinez imbestigador sa Talisay City Fire Station, nga ilang nakontrolar ang kayo alas 10:45 na sa gabii apan nikombate pa sila hangtod sa kaadlawon.",FO1 Gonesto M. Godinez,329,502,9,31
00612-004,612,Gipatay kay milaban sa anak,"Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.",Giunsa pagdakop ang mga suspek nga nagpasangil sa pagpusil-patay?,"Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan.",hot pursuit operations sa kapulisan,270,349,43,78
00100-012,100,"Pickup midaro sa trailer truck: 1 patay, 2 samdan","Wa mahitsura ang pickup truck human kini malahos ngadto sa nagparada nga trailer truck nga anaa gi-park daplin sa highway sa Barangay Langtad, Dakbayan sa Naga. Ang maong aksidente sa kalsada nahitabo sa 4:40 sa kaadlawon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Dugo nagpasad sa kalsada sa dihang usa sa tulo ka mga sakay sa pickup ang nagrabehan nga miresulta sa iyang kamatayon. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang Fleet Liner trailer truck nga gimaneho ni Jayson Lymbert Baguio, 25, taga Barangay Basak, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Samtang ang puti nga Toyota Hilux pickup gimaneho sa 24 anyos nga alyas Blen taga Olangapo City. Sigon sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Jonneper Bahian, Naga City Police Station nga ang pickup gikan sa Naga ug paingon sa Lungsod sa San Fernando. Samtang ang trailer truck nagpadaplin og parada sa maong dalan. Gituohan nga wa makabantay o nakatagpilaw ang drayber sa pickup nga milahos ug midasmag sa trailer truck. Maayong pagkagusbat sa pickup sa dihang napasok sa trailer, samtang ang pasahero niini nga diha sa frontseat nga si Rebumaphil Bajala, hamtong, taga Brgy. Casa Mira Barangay Langtad, Naga ang milugwa sa sakyanan nga nagkadugo. Si Bajala gideklarar sa mananambal nga dead on arrival sa ospital. Ang drayber sa pickup ug lain pa nga kauban nga giila sa pangalang Ron, 34, ang nangaangol. NAKAINOM?Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga City Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga hubog ang drayber sa pickup ingon man kauban niini nga pasahero. Ang konpirmasyon ni Alajar base sa liqour test nga gihimo ngadto sa drayber nga si Blen. “Ang trailer truck pwerti nang daplina naka park. Ang ligid toa sa daplin gawas sa kanal sa karsada dihang gidaro sa pickup,” dugang ni Alajar.",Unsa ang nahitabo sa kalsada human sa aksidente?,Dugo nagpasad sa kalsada sa dihang usa sa tulo ka mga sakay sa pickup ang nagrabehan nga miresulta sa iyang kamatayon.,Dugo nagpasad sa kalsada,253,371,0,24
00477-004,477,"Giilugan sa motor, gipusil sa carnapper","Gipusil sa carnapper ang usa ka lalaki nga iyang giilugan og motorsiklo sa 6th Street, Happy Valley, Brgy. Guadalupe, Siyudad sa Sugbo, alas 2:30 sa hapon sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Ang biktima giila nga si Allan Cruz, 50, taga Sitio Villa Bulsita, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit. Dugang sa kapulisan, gituparan kini sa laing nagsakay og motorsiklo ug giagaw ang motorsiklo sa biktima dayon gipusil. Naigo si Cruz sa iyang wala nga paa hinungdan sa pagkaospital. Nagpadayon ang hot pursuit sa kapulisan sa pagsikop sa carnapper ug pag-recover sa motorsiklo samtang gisuwat kining taho.",Asa naigo si Allan Cruz?,Naigo si Cruz sa iyang wala nga paa hinungdan sa pagkaospital.,sa iyang wala nga paa,618,680,14,35
00909-001,909,TWG gitukod pagtuon sa ‘roundabout’ sa dan,"Niumol og technical working group (TWG) si Cebu Governor Edlen Abalayan nga maoy mosusi sa gilaraw nga roundabout nga mopalambo sa sitwasyon sa trapiko sa mga eskina sa UN Avenue ug Inocentes St. sa Dakbayan sa Mandaue. Kini gipaagi sa Memorandum 19-2024 subay sa nadesisyunan ni Abalayan atol sa tigom niini kauban sila si Board Member Davinder Abello, Subangdaku Barangay Captain Ernie Manatad ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7. Gawas sa gobernador, lakip sa mga miyembro sa maong grupo sila si Engr. Beethoven Adonis Inoferio Jr. , Engr. Fortunato “Jun” Sanchez, Mr. Cedie Inong, ug Atty. Manolette Derrick Inopia alang sa paghimo og mga plano ug rekomendasyon sa hingpit nga pagpatuman niini. Ang na-identify nga intersection anaa nahimutang sa tiilan sa taytayan sa Marcelo Fernan sa naasoy’ng siyudad, paingon na sa Cansaga Bay Bridge sa amihanan. Nasayran nga ang maong karsada maoy usa sa labing lisod agian tungod sa huot nga sitwasyon sa trapiko. Hinungdan nga kon kini mahimoan og roundabout o rotunda sama sa Fuente Osmeña, gilauman nga mas mapaluagan ang trapiko sa lugar. Subay niini, gipasalig sa Kapitolyo nga andam kining motabang sa apektado’ng mga residente kinsang mga balay mangaapektuhan sa giplano’ng rotunda.",Kinsa ang nagmugna og technical working group (TWG) sa roundabout sa Dan?,Niumol og technical working group (TWG) si Cebu Governor Edlen Abalayan nga maoy mosusi sa gilaraw nga roundabout nga mopalambo sa sitwasyon sa trapiko sa mga eskina sa UN Avenue ug Inocentes St. sa Dakbayan sa Mandaue.,Cebu Governor Edlen Abalayan,0,219,43,71
00969-007,969,BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%,"Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.",Unsa ang mahitabo kon daghang gadgets ang ikonekta sa kuryente nga walay pag-amping?,"Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog.",mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog,1467,1644,123,176
00831-007,831,Pinalit nga motor kinarnap,"Nipahimangno sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon aron maseguro nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang gitugyan nila ni Abel ang motorsiklo ngadto sa tinud-anay nga tag-iya nga nakapakita og certification sa police blotter niadtong Agusto 28, 2023. Napalit sa buyer ang motorsiklo sa Market Place sa social media. Kompleto kini sa kopya sa mga dokumento nga hayan nakuha ra sab gikan sa u-box sa motorsiklo nga gikawat. Kay naluoy ang tag-iya sa buyer, siya na ang niabaga sa multa niini sa mga kalapasan sa disregarding traffic sign (DTS) ug driving without license. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. Gibutyag ni Abel nga ang tag-iya way plano sa pagkiha sa buyer. (REV)",Kinsa ang nakapakita og police blotter?,"Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang gitugyan nila ni Abel ang motorsiklo ngadto sa tinud-anay nga tag-iya nga nakapakita og certification sa police blotter niadtong Agusto 28, 2023.",tinud-anay nga tag-iya,1173,1380,109,131
00684-016,684,Miyembro sa frat gipatay,"Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.",Unsa ang nadiskobrehan mahitungod sa biktima sa fraternity?,"Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo.",Sakop sa usa ka fraternity,0,220,0,26
00467-003,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Pila ka adlaw ang gihatag aron mabiyaan ang dapit sa CICC?,"Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit.",15 ka mga adlaw,428,559,42,57
01088-012,1088,P75. 1M ‘shabu’ nasakmit,"Sud lang sa gintang nga duha ka oras, nikabat og P75. 1 milyunes ang balor sa nasakmit nga gidudahang shabu sa duha ka managlahing mga operasyon sa dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa gabii, Pebrero 10, 2024. Unang drug bust gilusad sa mga operatiba sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7) kauban ang Drug Enforcement Group (DEG 7) ug Regional Intelligence Division sulod sa Ludo Memorial Park sa Barangay Carreta, alas 8:00 sa gabii. Usa ka Elmer Saguran “Budok” Barioga, giila sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakuhaan og dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 kilos nga dunay standard drug price (SDP) P68 milyunes. Laing drug bust, alas 10:15 sa gabii, sa usa ka subdivision sa Barangay Guadalupe, nadakpan sa kapulisan ang suspek nga giila nga si Edcel Elmer “Boshook” Lojo, 22, 2nd year Maritime student sa usa ka unibersidad sa siyudad sa Sugbo ug giila usab nga HVI. Nasakmit gikan kang Lojo ang 1,055 gramos sa gituohang shabu nga gibana-banang dunay SDP nga P7. 17 milyunes. Ang operasyon nga gihimo sa City Intelligence Unit uban sa City Drug Enforcement Unit, gipangulohan ni Lt. Angelu Alano ug gidumala ni Lt. Col. Araquil Guardaya. Atol sa imbestigasyon, ang kapulisan niingon nga si Lojo niangkon kanila nga bag-o pa siya sa ilegal nga negosyo ug nidugang nga nagsunod lang siya sa mando sa usa ka tawo nga dili niya kaila. Matod sa kapulisan nga sagad makadawat og instruksiyon si Lojo gikan sa mao nga tawo pinaagi sa text messages. Makuha niya ang iyang suweldo nga P10,000 human sa malampusong paghatod sa gidiling drugas. Ang kapulisan wala mohatag og detalye sa paagi sa pagbayad kang Lojo samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. Nasayran sa kapulisan nga si Lojo sakop sa Cleret Bernardo drug group. Gikataho sa SunStar Cebu nga si Bernardo nadakpan sa drug bust sa Barangay Tangke, dakbayan sa Naga niadtong Agusto 6, 2018. Si Bernardo konsehal sa Barangay North Poblacion sa maong dakbayan dihang nasikop. GIDAYEGSi Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, niingon nga ang mga drug bust dakong epekto sa illegal drug trade sa Central Visayas. Si Abad, sa usa ka pamahayag, nipasalig sa publiko nga ang ilang “aggressive campaign will never stop until the last trafficker is put to jail. ”Gidayeg ni Abad ang iyang anti-narcotics personnel tungod sa ilang dakong paghakot, nga matod niya, subay sa programa sa Buhay Ingatan, Droga’y Ayawan (Bida) sa Department of the Interior and Local Government (DILG). Ang mga suspek mag-atubang og mga kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165, o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Unsa ang gipasalig ni Abad sa publiko mahitungod sa kampanya batok sa illegal nga droga?,"Si Abad, sa usa ka pamahayag, nipasalig sa publiko nga ang ilang “aggressive campaign will never stop until the last trafficker is put to jail. ”",aggressive campaign will never stop until the last trafficker is put to jail.,2130,2275,66,143
01576-014,1576,Cebu City na ang tag-iya sa skywalks,"Ang kasungian sa pagpanag-iya sa duha ka mga skywalk sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo nasulbad na pinaagi sa pagbalhin sa pagpanag-iya niini ngadto sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Hinuon, ang petsa sa demolisyon wala pa ma-finalize samtang naghulat sa pagtugot sa Commission on Audit (COA). Kon walay redesign, kinahanglang gub-on ang skywalk duol sa Fuente Abcede Circle ug laing skywalk duol sa Cebu Normal University aron mahatagan og dalan ang padayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit. Si Cebu City Councilor Arce Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, sa pakighinabi niadtong Biyernes, Nob. 10, 2023, nagkanayon nga nadawat sa Kagamhanan sa Dakbayan ang certificate of ownership sa duha ka mga skywalk niadtong Lunes, Nob. 6, ug si acting Mayor Jhonnylou Ghen nidawat ug gipirmahan kini niya. “The office of the mayor received a copy (of the certificate of ownership) from the office of the Department of Public Works and Highways (DPWH) district engineering office from engineer Ramon Devanadera for the turnover of the skywalks,” matod niya. Ang pagpanag-iya sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. ug ang diskusyon kon gub-on ba kini o dili maoy usa sa mga rason sa pagkalangan sa pagkompleto sa unang package sa BRT. Ang Cebu BRT maoy solusyon nga imprastraktura sa Nasudnong Kagamhanan sa mga problema sa trapiko sa Metro Cebu. Matod ni Jeganiel nga dili sigurado ang petsa sa pagtangtang sa maong mga skywalk tungod kay nagpaabot pa ang Siyudad sa COA clearance sa dili pa mopadayon. Una nang niingon si Jeganiel sa dili pa ang bisan unsang demolisyon, ang Department of Transportation (DOTr) kinahanglang mokuha og demolition clearance gikan sa Office of the Building Official. Dugang pa, ang Cebu City Transportation Office mao usab ang responsable sa pagpatuman sa mga plano sa pag-usab sa trapiko aron masiguro ang kaluwasan sa mga motorista atol sa pagtangtang sa mga skywalk. Matod niya sa higayon nga makapadayon na sila sa pagtangtang, ilang siguroon nga maluwas pa ang pipila ka bahin sa mga istruktura.",Kinsa ang engineer sa DPWH nga nihatag sa copy of the certificate of ownership ngadto sa office of the mayor?,"“The office of the mayor received a copy (of the certificate of ownership) from the office of the Department of Public Works and Highways (DPWH) district engineering office from engineer Ramon Devanadera for the turnover of the skywalks,” matod niya.",engineer Ramon Devanadera,824,1074,178,203
01358-018,1358,"Firecracker zone sa SRP, ablihan","Sa South Road Properties (SRP) gihapon ipahimutang ang firecracker zone sa dakbayan sa Sugbo nga gitakdang buksan karong Disyembre 20, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakig-alayon sila sa Regional Civil Security Unit (RCSU-7) ug nasuta nga nalangay ang pagbukas sa firecracker zone tungod sa pagkasunog sa buhatanan og pabuto sa Barangay Babag 2, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang maong insidente mikalas og unom na ka mga kinabuhi base sa report sa kapulisan sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Duna nay 15 ka negusyante og fireworks ang ning-apply og permit sa buhatan sa RCSU-7 aron mahatagan sila og pagtugot nga makabaligya sa mga pabuto. Dugang ni Baculo nga ang CCPO ug RCSU-7 naghiusa nga ma-monitor ang firecracker zone pinaagi sa pag inspection niini aron kalikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog. Gipaabot pa hinuon nila ang opisyal nga listahan sa Police Regional Office 7 sa mga gidili nga ibaligya nga pabuto nga mamahimo’ng magbutang sa peligro sa mga migamit niini. Apan iyang giklaro nga kadto lamang dunay permit gikan sa PNP ang tugotan nga makabaligya ug didto lang sa firecracker zone nga mao ang SRP. Kon dunay makita diha sa karsada nga nag-display og mga pabuto nga wala sa designated area, mamahimo siya nga dakpon ug imbarguhon ang paninda niini. Istrikto ang PNP sa maong lagda aron malikayan ang sunog ug disgrasya sa usa ka dapit kon pasagdan lamang kini. Una nang niawhag ang PNP Central Visayas nga ning panahon sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig labing maayo nga likayan ang pag gamit sa mga dagkong pabuto. Lakip sa ilang gipanawagan ang mga nanag iya og armas nga dili kini pabuthon sanglit usa ni sa labing peligro nga makaigo og tawo.",Unsa ang tuyo sa pagmonitor sa firecracker zone?,Dugang ni Baculo nga ang CCPO ug RCSU-7 naghiusa nga ma-monitor ang firecracker zone pinaagi sa pag inspection niini aron kalikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog.,kalikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog,726,891,122,164
00088-001,88,5 naluwas gikan sa bangka nga mitikyaob,"Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa bangka ug mga sakay niini nga sila si Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan. Sumala sa taho, ang Coast Guard Substation sa lungsod sa Cordova maoy unang nakamatikod sa naunlod nga bangka. Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong bangka nga dunay sakay nga lima ka mga tawo gikan sa isla sa Brgy. Caubian Island, Lapu-Lapu nianang alas 11:30 sa buntag nga padung sa Brgy. Suba Basbas sa mainland sa Lapu-Lapu. Matod pa, nga ang bangka nakasinati og pagkadaut sa makina sa lawod sa Maribago ug tungod sa dagkong bawod uban sa kakusog sa hangin nga habagat, nasudlan ug nakapawan og tubig apan wa malunod tungod kay duna kini katig ug gaan usab ang bangka.",Kinsa ang nagluwas sa mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob?,"Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024.",City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO),0,249,11,70
00303-017,303,"Nahagbong sa bus, patay","Lalaking pasahero sa usa ka bus sa Sunrays Bus Lines nahagbong sa national highway sa Barangay Pugalo, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, alas 4:10 sa hapon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Sa pagsubay sa Superbalita Cebu, ang biktima nailhan nga si Gilmore Cacao Caccam, 36, minyo, taga Barangay El Pardo, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Si Caccam, usa ka laborer sa Marmelec Corporation sa Pugalo sa Alcoy, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao. Sa pakighinabi ni P/Staff Sgt. Dionson S. Pacaldo nga nihimo og imbestigasyon ubos sa kamandoan sa officer-in-charge (OIC) sa Alcoy Municipal Station nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila, ilang nadawat ang taho kalabot sa aksidente busa ilang girespundihan dayon. Nasayran nga ang bus gimaniho ni Cacho Cadahing, 39, minyo, taga Barangay Gawi, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo, padulong sa habagatang bahin. Giingon nga hinay ang dagan sa bus kay nagsunod kini sa usa ka tricycle ug ang biktima nigukod ug nikabyon sa pultahan sa bus. Apan aksidenteng naligas ug nabunal sa dan nga maoy nakaingon nga siya nakaangkon og grabeng kadaut sa lawas. Dali siyang gitabang sa mga rescuer sa Alcoy ug gidala sa labing duol nga ospital apan namatay. Atol ning pagsuwat, ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa pamilya sa biktima. Sumala sa kapulisan, hayan mapasakaan kini og kasong reckless imprudence resulting to homicide. Wa pa usab masayri sa Superbalita Cebu ang habig sa tagdumala sa Sunrays.",Asa siya gidala human sa aksidente?,Dali siyang gitabang sa mga rescuer sa Alcoy ug gidala sa labing duol nga ospital apan namatay.,labing duol nga ospital,1150,1245,58,81
00778-007,778,"Rugby boys sa PUJ, susihon","Nakig-alayon karon ang Abellana Police Station sa netizen nga ni-upload sa video diin nakita ang grupo sa mga lalaking menor nga ningsakay sa publikong sakyanan nga dunay rota nga 17B paingon sa Brgy. Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo samtang nagsige’g simhot sa cellophane nga dunay sulod nga solvent. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga gusto nilang masayran kon kanus-a o ang petsa sa pagkuha sa video sa rugby boys, sanglit sa post niini sa Facebook account, naghisgot kini’g skywalk dapit sa Robinsons Place sa Osmeña Blvd. apan taudtaod na kining gi-demolish. Iyang gipasabot nga matag adlaw ang ilang police station way hunong sa pag-rescue sa mga batang libud-suroy ug gipang turnover sa barangay diin nahisakop ang dapit. “Actually kining atong concern regarding sa mga batan-on nga gagamit og kining plastic bag nga gibutang ang illegal substance is ato na ning daily nga gina rescue sa atoang area. “Naa man sad ta after activity report ani together with photos and documentations nga gi-rescue nato ni sila and i-turned over sa barangay concerned. These personalities nga naa sa video karon mga bag-o ning mga bataa diri sa atoang area ka kay kining mga daan is na rescue na man nato,” matod ni Makring. Sa miaging Martes sa gabii, Abril 9, 2024, laing grupo sa mga batan-on ang gipang-rescue sa Abellana Police Station ug gipanghatod sa Barangay Sambag 2 ug Pasil. Giangkon ni Makring nga wala silay ideya kon kinsa ang mga ginikanan sa maong mga batan-on hinungdan nga nakig-alayon sila sa barangay aron pagsubay sa gipuy-an niini. Subay niini, si Konsehal Jesse Juvelyn sa dakbayan sa Sugbo nagtinguha nga mopasar og ordinansa nga nga mopahamtang og silot sa rugby boys, lakip na sa ilang mga ginikanan nga nagpabaya sa ilang katungdanan ngadto sa ilang mga anak. Kini human nag viral sa social media ang video sa grupo. Gimandoan ni Juvelyn ang Department of Social Welfare and Services sa pagsusi sa maong mga bata aron mahibaw-an kinsa ang ilang mga ginikanan. “Atong gitahasan atong DSWS nga i-trace ning mga bataa. Sutaon nato sila kay gusto nato mahibaw-an sad even ang mga ginikanan ani”, matod Juvelyn. Lakip sa ilang subayon kon nganong wala ni mabantayi ug nganong sila nagumon sa paggamit og illegal substance nga solvent.",Kanus-a gipang-rescue ang laing grupo sa mga batan-on?,"Sa miaging Martes sa gabii, Abril 9, 2024, laing grupo sa mga batan-on ang gipang-rescue sa Abellana Police Station ug gipanghatod sa Barangay Sambag 2 ug Pasil.","Abril 9, 2024",1268,1429,28,41
00760-001,760,Gipusil-patay tungod sa ‘selos’,"Patay ang usa ka 18 anyos nga lalaki human pusila sa kanhi uyab sa iyang angkas nga babaye sa Sitio Barracks, Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024. Ang biktima giila nga si Necesito Alberio Alegria, samtang ang suspek sa pagpamusil mao si Roger Deris, 35. Ang suspek ug biktima pulos taga Barangay Pangdan, Naga. Kini ang gibutyag ni P/Staff Sgt. J. A. Andres, imbestigador sa maong kaso sa Naga City Cebu Police Station nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga nag-inom ang biktima uban sa usa ka babaye nga ginganlan og ‘Anna Eprol’ nga giingong ex girlfriend sa suspek. Nanghagad, matod pa, ang biktima nga mamalhin sila’g lugar nga imnan didto sa lungsod sa Minglanilla. Apan ang suspek ni-chat, matod pa kini sa higala niini, ug nangutana kon asa moadto ang iyang kanhi uyab uban sa biktima. Samtang nagdagan na ang motorsiklo sa biktima nga angkas si Anna Eprol ug pag-abot sa Inayagan, kalit lang nga dunay naghaguros nga motorsiklo nga migukod kanila ug sa paglingi sa babaye, ang iyang nakita ang kanhi uyab uban sa laing duha ka lalaki nga angkas sa motorsiklo. Nisinggit kini nga “Naa ako, ex na uyab” ug dayong tion sa armas niini ngadto kanila. Dali sila nga mihunong ug matod pa sa babaye nga giingnan ang biktima nga padaganon apan kalit lang kini nga gipusil nga niresulta sa iyang kamatayon. Si Andres nagkanayon nga selos ang motibo sa pagpamusil samtang si Anna Eprol niingon dili sila uyab sa biktima. Nakuha sa crime scene sa mga sakop sa Scene of the Crime Operatives (Soco) mao ang usa ka kabhang nga bala sa kalibre .45 nga armas. Ang Naga City Police Station nangita sa suspek lakip na sa mga kauban niini sa gihimong krimen.","Unsay nahitabo sa 18 anyos nga lalaki sa Sitio Barracks, Barangay Inayagan?","Patay ang usa ka 18 anyos nga lalaki human pusila sa kanhi uyab sa iyang angkas nga babaye sa Sitio Barracks, Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024.",Patay ang usa ka 18 anyos nga lalaki,0,195,0,36
00040-016,40,Inahan giunay’g ‘lugos’ sa anak,"Usa ka 61 anyos nga biyuda ang midangop sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay lalawigan sa Bohol human matod pa giunay og lugos sa iyang 40 anyos nga anak. Nahitabo ang pagpang lugos sulod sa ilang balay alas 5 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang suspetsado usa ka ex-convict sa kasong murder sa dihang nag edad pa kini og 24 ug na sentinsiyahan sulod sa 14 ka tuig nga pagkabilanggo. Nakagawas ang suspek niadtong Septiyembre 18, 2024 ug nangita kini sa iyang inahan nga taodtaod na wa niya igkita. Sa dihang nasayran sa suspek nga mibalhin diay kini og puyo sa Lungsod sa Candijay iyang giadto ang iyang mama. Base sa pamahayag sa biktima sa interview sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay nga sa dihang nag edad pa ang suspek og 4 anyos iya kining gibiyaan, apan wa magdugay gikuha sa biktima ang iyang anak og nag ipon sila og puyo sa dakbayan sa Davao. Sa dihang nagpangidaron og 20 anyos ang suspek, una siyang gilugos apan wala lang mosaba ang inahan nga biktima o mo-report sa kapulisan gawas nga gihulga siyang patyon patyon, ang grabeng kauwaw nga iyang mahiaguman sa mga tawo gumikan sa binuhatan sa iyang kaugalingong anak. HUBOGApan niadtong alas 5 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 samtang siya nahinanok sa pagkatulog kalit nga naabot ang suspek nga gikan og haya ug giingong hubog. Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo. Human sa malampuson nga krimen nangayo pa siyag pasaylo sa iyang gibuhat sanglit wa siya makapugong tungod kay nahigugma siya sa iyang inahan. Apan gibaharan na usab ang bikima nga patyon kon motug-an sa mga polis apan ning higayona nakahukom ang biktima sa pagreklamo sa Candijay Police Station. NANGAYO’G PASAYLO Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan. Giangkon sa suspetsado ang iyang nahimo nga paglugos sa iyang inahan ug mitahan na dayon siya sa iyang kaugalingon ngadto sa mga polis. Kasong pagpanglugos ang giandam nga kaso sa Candijay Police Station batok sa suspetsado nga kasamtangan naa na sa custodial facility sa maong police station.",Unsay gibuhat sa polis human mitug-an ang biktima?,Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan.,manhunt opertation,1788,2021,82,100
00305-016,305,Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha,"Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV",Asa gikan ang 13 (8 porsiyento) nga mga nasikop?,"Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU).",Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU),920,1106,123,185
00445-007,445,"Lalaki giselusan, gidunggab, kritikal","Tungod sa iyang giingong nag-alintabo nga selos human niya nakita nga nagdungan sa pagpangaon ug naghunghongay pa ang iyang kapuyo ug iyang higala, iyang gidunggab ang mao nga lalaki alas 6 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 21, 2024 sa usa ka kan-anan sa Brgy. Saavedra, Moalboal. Ang biktima nga kritikal nga gidala sa tambalanan tungod sa samad dinunggaban sa ubos nga bahin sa iyang walang ilok giila nga si Exelsis Clemente, 41, ulitawo, taga Sityo Looc, samtang ang suspek giila nga si Serge Cardiente, 33 , ulitawo, taga Sityo Bangag. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Moalboal ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J. Bernardo II nasayran gikan ni Cardiente, kinsa nitahan sa ilang buhatan, nga iyang nakit-an si Clemente nga nagkuyog og panihapon sa iyang kapuyo nga si Eprol sa usa kan-anan sa lugar. Nag-istoryahanay nga naghunghongay ug niulbo ang iyang selos sa duruha, labina sa iyang amigo, ug iya kining gidunggab gamit ang kutsilyo.",Kinsa ang nagkuyog og panihapon uban ni Exelsis Clemente?,"kinsa nitahan sa ilang buhatan, nga iyang nakit-an si Clemente nga nagkuyog og panihapon sa iyang kapuyo nga si Eprol sa usa kan-anan sa lugar.",iyang kapuyo nga si Eprol,679,822,92,117
01588-008,1588,25 ka mga mananagat nasikop sa Dalaguete,"Mokabat sa 13 ka mga mananagat nga taga lungsod sa Boljoon ug 12 gikan sa lungsod sa Alcoy nadakpan sa mga awtoridad samtang ilegal nga nanagat sa kadagatan sa lungsod sa Dalaguete. Ang uban kanila ninggamit og commercial nga panagatan sulod sa municipal waters nga gidili sa balaod. Naa say ninggamit og mga pukot nga gagmay og buho. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Lennard Felicia Jr. ug Dalaguete Municipal Agriculture and Natural Resources Office (MANRO) nga gipangulohan ni Pedro Malaluan, nagkanayon nga ang ilang seaborne patrol operation mao ang nakasikop sa mga mananagat. Alas 8:30 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 9, 2023, 13 ka nga mananagat nga nakalapas sa ilang municipal ordinance nga nagdili sa pino og buho nga pukot, taga Barangay Granada sa Boljoon, nasikop. Nadakpan usab ang nag-commercial fishing sa lawod sa Brgy. Casay, Dalaguete kay ang gipanagatan may distansya nga 2. 4 kilometro gikan sa baybayon sa lungsod. Ang commercial fishing gidili sulod sa 15 kilometro gikan sa baybayon. Ang nakuha nga mga ebidensya mao ang ilang dakong motorbanca, 90 ka kilo nga isdang Burot-Burot ug pukot. Ang ikaduhang nadakpan mao ang 12 ka mga mananagat nga taga Brgy. Pangan, lungsod sa Alcoy. Sila nasikop sa kalawran sa Brgy. Casay sa kapulisan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Donayreor Lennard Felicia Jr. ug sa Dalaguete MANRO nga gipangulohan ni Malaluan. Ang mga ebidensya mao ang dakong motorbanca, 15 ka kilo nga Malapati nga isda ug pukot. Ang 25 ka mananagat dali ra hinuong napabuhian sa Dalaguete Police Station human nakamulta og P12,000 matag usa.",Unsa ang mga ebidensya nga nakuha gikan sa mga nadakpan nga mananagat sa Brgy. Casay Dalaguete?,"Nadakpan usab ang nag-commercial fishing sa lawod sa Brgy. Casay, Dalaguete kay ang gipanagatan may distansya nga 2. 4 kilometro gikan sa baybayon sa lungsod. Ang commercial fishing gidili sulod sa 15 kilometro gikan sa baybayon. Ang nakuha nga mga ebidensya mao ang ilang dakong motorbanca, 90 ka kilo nga isdang Burot-Burot ug pukot.","dakong motorbanca, 90 ka kilo nga isdang Burot-Burot ug pukot",862,1197,273,334
00844-001,844,"Catilo: Kalinaw, gugma maghari","Giawhag ang mga Katoliko nga Sugbuanon nga magkat-on sa pagsakripisyo ni Hesu Kristo sa krus ug ipakaylap ang kalinaw ug gugma sa uban sa pagtapos sa selebrasyon sa Semana Santa. Mao kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo ngadto sa mga matuohon alang sa pagsaulog sa Easter Day, nga nagpasabot sa pagkabanhaw ni Hesus sa Semana Santa. “Atong paghinaot nga madasig kita sa pagbuhat sa kabubot-on sa atoang Ginoo nga naghigugma nato nga nagpakamatay apan nabanhaw,” matod ni Catilo sa recorded video message nga gipadala sa SunStar Cebu atol sa Black Saturday, Marso 30,2024. Ang Semana Santa nailhan nga usa ka relihiyuso nga pag-obserbar sa Kristohanong kalendaryo, pagpasidungog sa panapos nga semana sa kinabuhi ni Hesu Kristo, lakip ang iyang paglansang sa krus ug pagkabanhaw. Ang pagsaulog sa Katoliko karong tuiga nagsugod sa Dominggo sa Bendita sa Lukay, Marso 24, ug natapos sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Matod ni Catilo nga ang pagbalik ni Kristo gikan sa mga patay nagdala og paglaum ug kalinaw sa katawhan. Iyang giawhag ang mga matuohon sa pagbalos sa gugma sa Diyos pinaagi sa pagpakita og kaluoy sa uban ug mahimo’ng instrumento sa kalinaw sa kalibutan. Gihatagan og gibug-aton sa obispo nga ang pagkabanhaw nagsimbolo sa paglaum ug katubsanan, dugang nga gipasabut nga ang bato nga nagsilyo sa lubnganan ni Kristo nagrepresentar sa sala, ug ang pagligid niini nagsimbolo sa grasya sa Diyos nga nipuli. Sumala sa mga asoy sa Bag-ong Tugon sa Bibliya, human gilubong ni Range nga taga Arimatea si Jesus sa usa ka lubnganan, iyang giligid ang usa ka dakong bato atubangan sa entrada aron pagsilyo niini. Apan sa dihang si Charie Magdalena ug ang ubang mga babaye ningbisita sa lubnganan sa ikatulong adlaw human sa paglansang kang Hesus, ilang nadiskobrehan nga ang bato naligid na ug ang lubnganan walay sulod, nga nagpasabot sa pagkabanhaw ni Jesus. “Busa maglipay kita kay sa iyang pagsulod, naangkon nato ang grasya sa bag-ong paglaom [ug] bag-ong kinabuhi,” matod niya. Dugang pa, iyang gipasalamatan ang mga lokal nga parokya ug kaubang grupo sa lainlaing lungsod ug siyudad ubos sa artsidyosesis sa pag-organisar sa mga kalihukan sa Semana Santa sama sa mga prosesyon. /",Unsang mensahe ang giingon ni Cebu Archbishop Range Catilo sa mga Katoliko nga Sugbuanon?,Giawhag ang mga Katoliko nga Sugbuanon nga magkat-on sa pagsakripisyo ni Hesu Kristo sa krus ug ipakaylap ang kalinaw ug gugma sa uban sa pagtapos sa selebrasyon sa Semana Santa.,magkat-on sa pagsakripisyo ni Hesu Kristo sa krus ug ipakaylap ang kalinaw ug gugma,0,178,43,126
00586-001,586,"Karaoke singing sa lungsod sa Cordova, gi-regulate na","Usa ka ordinansa napasar sa lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan nga nag-regulate sa paggamit sa karaoke television machines (KTV), sound system ug ubang susamang kahimanan. Ang pagkanta nahimo’ng kabahin sa paglingawlingaw sa mga Filipino apan sa pikas bahin, makatugaw usab sa uban sa kasilinganan. Si Konsehal Arnel Dimacali maoy niduso sa ordinansa nga “An Ordinance Regulating the Use of Karaoke Television Machine (KTV), Sound System and Other Similar Devices in the Household Level in the Municipality of Cordova”. “Atoa kining gimugna nga ordinansa para paghatag og igong respeto sa atong mga silingan nga gusto mopahuway o dili gusto matugaw sa ilang pagkatulog o kadtong gusto nga malinawon ilang palibot,” matod ni Dimacali base sa Facebook post ni Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Suan. Giaprobahan sa Konseho sa lungsod o Sangguniang Bayan (SB) ubos sa liderato ni Bise Mayor Michaelangelo Dimaculangan ang Ordinansa No. 2024-125. BASEHANANSamtang nasabtan sa lungsod nga ang maong selebrasyon usa ka kultura sa mga Pilipino, sumala sa ordinansa, “. . . others simply put up loud and disturbing sounds even when there is no celebration or occasions, all in the name of relaxation, hobby or fun. ”Apan kon dili makontrolar, kini mahimo’ng moresulta sa verbal conflict sa kasilinganan. PAGDILINalatid sa ordinansa nga ang paggamit sa ‘videoke machine, sound system, o bisan unsa nga susamang device kinahanglang dili molapas sa alas 9:00 sa buntag ug dili molapas sa alas 10:00 sa gabii’. Gitugotan lang nga makalapas sa gitakdang oras matag Disyembre 24, Disyembre 31, Agusto 15 ug 16 nga pista sa lungsod, ug kon pista sa usa ka barangay nga kutob lang sa alas 2:00 sa kaadlawon. Ang tunog nga gidaghanon sa giingon nga sound system kinahanglan nga naa sa lebel kon diin adunay kalingawan ug paglipaylipay, apan dili kaayo kusog. Busa kinahanglan nga dili kini molapas sa 90 decibel o dB (nagtino sa kakusog o kahilom sa tingog) sa tibuok nga gidugayon sa paggamit niini. PAGBUYAGSa gusto’ng mosumbong sa mga silingan nga badlungon o nakalapas sa ordinansa, mahimo’ng modangop sa Barangay Public Safety Officer (BPSO) o sa Cordova Municipal Police Station. Mao kini ang mga silot sa makalapas sa ordinansa:Hugot nga verbal nga pasidaan pinaagi sa pagtubag sa mga otoridad alang sa unang paglapas, adunay multa nga P1,000 o pagkapriso nga dili molapas sa usa ka bulan, o pareho, depende sa pagbuot sa korte alang sa ikaduhang kalapasan. Ang multa nga P2,000 o pagkabilanggo nga dili molapas sa duha ka bulan, o pareho, sa pagbuot sa korte alang sa ikatulo nga paglapas.",Unsa ang napasar sa lungsod sa Cordova nga nag-regulate sa karaoke singing?,"Usa ka ordinansa napasar sa lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan nga nag-regulate sa paggamit sa karaoke television machines (KTV), sound system ug ubang susamang kahimanan."," nag-regulate sa paggamit sa karaoke television machines (KTV), sound system ug ubang susamang kahimanan.",0,173,68,173
00216-001,216,Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC,"Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.",Unsa ang hinungdan nganong ibalik ni Acting Mayor Abalayan ang Sinulog sa CCSC?,"Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025.",daghang reklamo,0,248,10,25
01475-011,1475,"Suweldo, operasyon prayoridad sa budget","Usa ka konsehal sa dakbayan sa Sugbo nitambag sa nagkalainlaing departamento ug opisina nga unahon ang suweldo sa ilang mga empleyado ug ang ilang maintenance and operating expenses (MOOE) samtang gi-realign ang ilang budget proposal alang sa tuig 2024, samtang ang committee on budget and finance mitapos sa marathon budget hearing. “Well, they have to prioritize the salary of the employees and second, as far as the MOOE is concerned, unsa may mga kinahanglan nila sa repairs and maintenance, electricity, water bills, telephone bills,” matod ni Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, atol sa interview sa SunStar sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Matod ni Balagulan nga kinahanglang unahon sa matag departamento ug buhatan ang ilang galastohan tungod sa kawalay kasiguruhan sa pag-aprubar sa gisugyot nga P100 bilyunes nga budget sa Konseho. “We do not know the wisdom of the Council kon amo ba i-approve ang P100 billion nga gi propose or we have to lessen,” dason ni Balagulan. Matod niya nga kon ugaling maminusan sa Konseho ang tinuig nga budget, mahibaw-an nila kon unsa ang ilang unahon ug mahibaw-an usab sa Konseho kon unsay iapil sa budget allocation. “Kon kami mokuha, we don’t know what are their priorities, mao mas maayo nga gikan nila,” dugang niya. Gibutang ni Balagulan isip ehemplo ang Management Information and Computer Services (MICS) nga nag-una sa pag-upgrade sa teknolohiya sa Siyudad, ug sa engineering department sa Siyudad, kansang prayoridad mao ang pag-abli sa bag-ong mga dalan tungod sa kahuot sa trapiko. “Daghan mig mga sakyanan sa kadalanan, pero wala mi mag-abli ug mga dalan,” matod ni Balagulan. Matod niya nga nagkinahanglan ang Siyudad og budget sa maong mga priotized nga proyekto. Dugang niya nga nagkinahanglan usab og budget ang Siyudad alang sa pagbaha nga maoy prayoridad nga proyekto sa administrasyon. Dugang pa niya nga ang mga proyekto nga dili unahon sa sunod tuig unahon sa 2025.",Unsa nga proyekto ang giingon nga maoy prayoridad sa administrasyon?,Dugang niya nga nagkinahanglan usab og budget ang Siyudad alang sa pagbaha nga maoy prayoridad nga proyekto sa administrasyon.,pagbaha ,1776,1902,67,75
01052-014,1052,Foam party sa SRP,"Kabahin sa usa ka semana nga selebrasyon alang sa 87th Charter Day sa dakbayan sa Sugbo karong Pebrero 24, usa ka Zumba foam party ang gipahigayon sa South Road Properties (SRP) niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 18, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal uban sa mga residente sa dakbayan ug mga bisita, nakasinati sa nindot ug talagsaong fitness routine ug fun run nga nitapos sa foam party o mga buwa. Ang mga kalihokan nga puno sa daghang kalingawan, gisugdan pinaagi sa pagsaulog sa Santos nga Misa sa alas 5:00 sa buntag. Human sa misa, gisunod ang fun run nga adunay mga bula o foam nga gipagawas subay sa rota. Pagkahuman sa dagan, ang mga partisipante nalingaw sa ritmo nga musika atol sa sisyon sa Zumba, nga adunay mga bula nga nanglutaw sa palibot samtang nag-ehersisyo.",Unsa ang unang kalihokan nga gipahigayon?,"Ang mga kalihokan nga puno sa daghang kalingawan, gisugdan pinaagi sa pagsaulog sa Santos nga Misa sa alas 5:00 sa buntag.",pagsaulog sa Santos nga Misa,432,554,70,98
00631-014,631,Elorde: Labing init sa Mayo wa pa moabot,"Wa pa moabot ang labing taas nga grabeng kainit sa adlaw ning buwan sa Mayo nga dala sa El Niño phenomenon sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde, gikan sa Visayas Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Regional Services Division, niingon niini taliwala sa mga taho nga natapos na ang labing grabe nga El Niño. Si Elorde nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024, nga wa pa nila isalikway ang posibilidad nga motaas ang kainit sa Sugbo sa umaabot nga mga adlaw. “Ang ubang areas possibly na-reach na nila ang taas nga heat index, dili pakompyansa kay wala pa nahuman ang dry hot season o tag-init sa Pilipinas,” matod ni Elorde. Si Elorde nitataw nga ang labing taas nga natala nga heat index sa Sugbo karong tuiga anaa pa sa 40 degrees Celsius. Gi-categorize kini ubos sa kategorya nga grabeng pag-amping, ilabi na nga ang grabe nga kainit dunganan sa mga kalihokan mamahimong moresulta sa heat stroke. Ang weather expert nidugang nga kinahanglang magpabiling magbinantayon ang publiko tungod kay gipaabot pa nila nga mosaka ngadto sa 44 degrees Celsius ang kainiton sa temperatura. “Dili pa kompyansa because May is the hottest month sa atoa so possibly mosaka pa atoang heat index,” matod niya. Sa unang mga taho, si Elorde niingon nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo kay 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023. Sa laing bahin, alang karong semanaha, siya niingon nga ang init nga panahon mopatigbabaw bisan pa man sa hilit ug lumalabay nga pag-ulan sa hapon hangtod sa sayong kabuntagon. Gipasabot niya nga kining mga pag-ulan dala sa easterlies ug localized thunderstorms. Ang Easterlies mao ang hangin sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala sa init, umog nga panahon ug panagsa nga pag-ulan. Base sa ilang database, ang pinakataas nga surface temperature karong semanaha moabot sa 32 degrees Celsius, samtang ang heat index sa Dominggo ug Lunes, Mayo 13 mahimong moabot ngadto sa 39 degrees Celsius. Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",Unsay kahulugan sa heat index sumala sa artikulo?,"Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini,2065,2298,20,65
00169-011,169,PRO 7: Belisano nag ‘yaga-yaga’ sa hugpong sa Phil. Natl Police,"Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan. Ang pasangil ni Belisano nga ang PNP usa ka dakong crime group maisip nga pagyaga-yaga ug pagpangdaot sa kapulisan tibuok nasud. Ilabi nga ang uban nagtinarong sa ilang serbisyo gani ang uban misakripisyo sa ilang kinabuhi sa tinguha nga mapatuman ang kahapsay ug kalinaw ingon man ang paghatag og seguridad ngadto sa publiko. “This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7. Giangkon sa PRO 7 nga adunay pipila ka mga polis nga nag pabadlong apan wala ni magpasabot nga ang tibuok hugpong sa PNP ang naghimo'g krimen kon basehan ang pamahayag ni Bella. Gihatagan og sanglitanan sa PRO 7 kadtong mga police official nga napahamtangan og silot human namatod-an nga sad-an adunay uban ang gitaktak sa serbisyo. “We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof. Therefore, if he is aware of any crime committed by any member or members of the PNP, we encourage him to press charges and supply his assertions with facts and evidence so that those who are guilty will be penalized in accord with law. “Without presenting proof, his motive of asserting this serious allegation is highly suspect,” dugang sa PRO 7. Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.",Unsa ang gipahayag sa PRO 7 bahin sa mga polis nga nagbuhat og illegal nga kalihukan?,Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.,dili sila modupa,1677,1827,84,100
00691-006,691,"Nahug sa Fish Port, nabalian og gusok","Asa ang kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo nga wa gihapon ayuha ang buho sa Cebu City Fish Port?Kini ang gipadayag ni Dr. Evasco Nelyn, nga usa usab ka negosyante og isda diin usa sa iyang mga trabahante si Flint Evedes nga naa sa intensive care unit (ICU) sa sa Chong Hua Hospital tungod sa pagkabali sa usa ka gusok dihang natagak sa lungag sa Fish Port sa Brgy. Suba sa miaging semana. Sumala ni Nelyn, nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 28, 2024, wala sila tagda sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging tuig pa sila gibalhin sa Cebu City Fish Market sa Barangay Suba human temporaryong gibalhin sa South Road Properties (SRP). Dugang ni Nelyn, nag-antos sila kay walay suga ug walay pansayan. Dili mominos walo ka mga tawo natagak sa buho sa Fish Port apan wala gihapon ayoha, dason ni Nelyn, bisan insakto ilang pagbayad sa buhis. Samtang, ang pamilya sa biktima nanawagan ni Mayor Cedie Abangan, Cebu City Market Authority, ug ubang hintungdan nga buhatan sa City Hall, sa pagtagad sa ilang reklamo. Ang Superbalita Cebu wala makakuha og habig sa City Hall human way trabaho sa Dominggo, Abril 29, 2024.",Kinsa ang gipangayoan sa pamilya sa biktima sa pagtagad sa ilang reklamo?,"Samtang, ang pamilya sa biktima nanawagan ni Mayor Cedie Abangan, Cebu City Market Authority, ug ubang hintungdan nga buhatan sa City Hall, sa pagtagad sa ilang reklamo.",Mayor Cedie Abangan,853,1022,45,64
00618-002,618,P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion,"Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)",Asa nga kompanya ang nasunog sa Consolacion?,"Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp.",Marscel Manufacturing Corp.,226,349,96,123
00479-002,479,"Ambulansiya nalimbuwad; 1 patay, 3 samdan","Usa ang patay ug tulo ang nangaangol sa pagkabalintuwad sa ambulansiya sa national highway sa Sityo Cancainap, Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, ala 1:20 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 13, 2024. Ang ambulansiya gipanag-iya sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) Zamboanga del Norte gikan sa dakbayan sa Sugbo naghatod og pasyente sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga samtang nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte agi sa nautical highway, pag-abot sa nahisgutang lugar, nibuto ang ligid sa driver’s side. Sumala sa mga saksi, nalimbuwad og kaduha ang ambulansiya tungod sa kakusog sa dagan hinungdan nga grabe ang impact. Ang mga lumolupyo sa dapit ug ang nakaagi nga mga motorista nagtinabangay sa pagpabarog sa ambulansiya sa dan. Ang ambulansiya gimaneho sa usa ka ‘Victor’, 50, taga Brgy. Santa Meriam, siyudad sa Dipolog, nga usa sa mga samdan. Laing nasamdan mao si “Dean”, 26, nurse, ulitawo, taga lungsod sa Manukan, Zamboanga Del Norte ug usa ka “Kreen’, 28, ulitawo, responder sa Zamboanga del Norte, taga Baangay Biasong, Dipolog. Apan laing responder nga si “Alfons’, hamtong, taga Brgy. Biasong, Dipolog, gideklaarar nga dead on arrival sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, lungsod sa Argao. Si Alfons gikataho nga naghigda sa katri sa sud sa ambulansiya hinungdan nga wala makakupot atol sa aksidente. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu sa interview ni Garry Cruzado, pangulo sa Argao MDRRMO nga nangulo sa pag-rescue sa mga biktima nga gidala sa ICKMH, nga asoy pa sa nurse nga gikan sila naghatod og pasyente sa VSMMC. Samtang nagdagan nibuto ang usa ka ligid sa atubangan. Ang mga nangasamdan padayong giatiman sa ospital ug gipahibalo na usab ang ilang ospital sa Zamboanga del Norte.",Kinsa ang nagpanag-iya sa ambulansiya?,Ang ambulansiya gipanag-iya sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) Zamboanga del Norte gikan sa dakbayan sa Sugbo naghatod og pasyente sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).,Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) Zamboanga del Norte,190,400,31,112
01694-009,1694,PhilHealth: Salig og balik sa online portal,"Samtang nagpadayon kini sa pagbangon gikan sa cyberattack niadtong Septiyembre 22, 2023, ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) niadtong Sabado, Oktubre 14, nag-awhag sa mga miyembro nga mosalig sa paggamit sa PhilHealth Member Portal. Sa usa ka pahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang mga miyembro kinahanglang dili magduhaduha sa pag-access sa ilang membership portal account bisan pa sa bag-o nga pag-hack sa sistema sa ahensya. “PhilHealth encourages its members to access the PhilHealth Member Portal to safely check on their membership and contributions record,” matod ni Pamiloza. Siya miingon nga ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa mga miyembro sa pagbayad sa ilang mga kontribusyon. Sa susama, ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa pagparehistro sa mga akreditado nga Konsulta providers nga ilang gipili aron maka-avail sa mga serbisyo sa primary care. Para sa mga first-time user sa Member Portal, ang PhilHealth niingon nga mahimo silang maghimo og account gamit ang ilang PhilHealth Identification Number (PIN) ug lig-on nga password. Ang usa ka kompirmasyon ipadala sa ilang email address. Sa higayon nga madawat na ang kompirmasyon, ang PhilHealth miingon nga makasugod na sila sa paggamit sa mga serbisyo sa Member Portal. Hinuon, ang state-run health insurer, nipahinumdom sa mga miyembro nga magmatngon ug siguruhon nga ang opisyal nga website niini (https://www. philhealth. gov. ph) lang ang ilang ma-access pinaagi sa pagtimaan sa domain, nga mao ang “gov. ph” ug dili “. com” o “. net. ”Giingon sa PhilHealth nga ang koneksyon sa website kinahanglan usab magsugod sa usa ka “https” (hypertext transfer protocol secure) nga tag ug adunay usa ka display padlock connection secure icon sa wala nga bahin. Matud ni Pamiloza, ang paggamit sa PhilHealth Member Portal mas maayo kay sa pag-patronize niadtong nagtanyag og pagtabang kanila online.",Unsang klase nga koneksyon ang gikinahanglan sa website sa PhilHealth?,”Giingon sa PhilHealth nga ang koneksyon sa website kinahanglan usab magsugod sa usa ka “https” (hypertext transfer protocol secure) nga tag ug adunay usa ka display padlock connection secure icon sa wala nga bahin.,“https”,1611,1826,88,95
00897-007,897,9 anyos ‘gimolestiya’ sa higala sa iyang amahan,"Nanghuboy ang nawong sa suspek sa pagmolestya sa usa ka bata human gitabangan og kulata sa mga estambay. Ang suspek higala ra sab sa amahan sa bata. Mga ngan gipugngan ning mantalaan aron mapanalipdan ang identity sa bata. Nadakpan niadtong Lunes sa gabii, Marso 18, 2024 si Andot, 42, adunay kapuyo, taga-Sityo Tayud, Barangay Basak Pardo, Cebu City. Matod ni barangay konsehal Jimrod Idica sa Basak-Pardo nga si Idor higala sa amahan sa 9 anyos nga babaye nga giingong iyang gimolestiya. Asoy sa barangay opisyal sa Superbalita Cebu nga sa higayon nga mahubog ang suspek, manghinolhinol kini sa pribadong bahin sa lawas sa menor de edad. Nabulgar ang binuhatan sa suspek sa dihang ang biktima nisugilon ngadto sa iyang kaduwa ingon man ngadto sa iyang inahan. Ang inahan sa biktima nidangop sa barangay hall aron pag-report sa gihimo ni Idor ngadto sa menor de edad, hinungdan nga gipangita ang suspek. Nasikop si Idor sulod sa balay sa iyang silingan diin siya nitago ug sa wa pa ang pagdakop, siya gikulata sa mga istambay sa lugar. Si Idor gi-turnover ngadto sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO).",Asa nasikop si Andot?,"Nasikop si Idor sulod sa balay sa iyang silingan diin siya nitago ug sa wa pa ang pagdakop, siya gikulata sa mga istambay sa lugar.",sulod sa balay sa iyang silingan,905,1036,16,48
00658-008,658,8 ka ektaryang luna naigo sa grass fire,"Human sa grass fire nga niigo sa duha ka bungtod sa Chocolate Hills sa lungsod sa Carmen, laing sunog niigo sa dakong bukid sa lungsod sa Alicia, Lalawigan sa Bohol niadtong Lunes, Mayo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni Fire Officer 3 Digong Escobar, imbestigador sa kabomberohan sa Alicia, nasuta nga ang grass fire nagsugod alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa utlanan sa lungsod sa Ubay ug nikuyanap sa bukid sa Purok 7, Sityo Benabaje, Brgy. Cambaol, Alicia. Matod ni Escobar, niluntad og 12 ka oras una napawong ang grass fire human layo ug di masudlan sa fire truck. Busa, nagmotorsiklo sa pagbubo og tubig uban sa tabang sa Municipal Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Alicia nga gipangulohan ni Vice Mayor Pina Escobido. Ang grass fire wa makaabot sa Alicia Panoramic Park kay gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line. Si Escobar niingon nga gibanabanang walo ka ektarya ang maong grass fire sa mga kugon ug naapil ang mga kahoy, apan way balay nga naapektohan. Ang maong grass fire nakontrolar alas 11:50 sa gabii sa Mayo 6, 2024, ug na-fire out alas 12:30 sa tungang gabii sa Mayo 7, 2024. Apan, ila kining giatngan aron dili mobalik sa pagsiga ang kayo hinungdan nga alas 5:00 na sa sayong buntag sila nibalik sa ilang fire station sa Martes, Mayo 7, 2024. Matod ni Escobar nga duda nila may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia ug didto na nakadako ang maong grass fire.",Unsa ang gipangdudahan nga hinungdan sa pagdako sa grass fire?,Matod ni Escobar nga duda nila may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia ug didto na nakadako ang maong grass fire., may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia,1332,1484,30,109
01297-007,1297,SIM reg wa hingpit makawagtang sa scam,"Si Dindo, dili iyang tinuod nga ngalan, nagtan-aw sa rehistrasyon sa SIM (subscriber identity module) nga importante sa lain-laing rason—seguridad ug proteksyon sa konsumidor. Apan ang mga proseso ug mga kinahanglanon nga nahilambigit dili hingpit nga user-friendly alang sa tanan nga mga Pilipino diin gisaad sa Globe ug Smart nga ilang palambuon pa. “SIM registration is good in principle, yet detached to the realities on the ground,” matod sa 32-year-old anyos nga batan-ong professional. Ang pagparehistro sa SIM migawas nga labing gipangita nga hilisgutan sa Pilipinas kaniadtong 2023, sumala sa Google. Gisundan kini sa “precinct finder,” “persona non grata,” “Nipah virus,” “War in Israel and Gaza,” “lato-lato,” “Typhoon Egay update,” “Taal Volcano update,” “Turkey earthquake, ” ug “MoCa Farm. ”Ang SIM Registration Act gipirmahan nga balaod ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. niadtong Oktubre 10, 2022. Sa Disyembre 27, 2022 ang 180 ka adlaw nga pagparehistro sa SIM nagsugod ug natapos na unta sa Abril 26, 2023, gilugwayan sa laing 90 ka adlaw o hangtod sa Hulyo 25. Bisan tuod sayon ang pagparehistro alang kang Dindo tungod kay usa siya ka postpaid subscriber, nakadungog siya og mga istorya gikan sa mga higala, nga mga prepaid subscriber nga naglisod sa mga documentary requirements. Siya usab miingon nga ang mga retailer mangita og mga paagi aron malikayan ang proseso, sama sa paggamit og peke nga mga ID, ug uban pa. Bisan pa sa pagpatuman niini, gihisgutan ni Dindo nga padayon siyang nakadawat og mga scam ug spam messages. Ang labing bag-o nga iyang nadawat mao ang text message kaniadtong Nobyembre 6, 2023, gikan kuno sa PHLPost, nga nag-awhag kaniya sa pag-klik sa usa ka link aron ma-access ang mga detalye sa package. Alang kang Dindo, ang pagparehistro sa SIM napakyas sa paghatag sa saad niini sa pagpanalipod sa datos sa mga konsumidor. Ang datus sa National Telecommunications Commission (NTC) nagpakita nga niadtong Oktubre 17, ang Globe nirehistro og 58,194,995 ka SIM. Ang Smart, sa laing bahin, naka-log og 55,338,557 ka mga SIM sa Sept. NEGUSYOSi Florentino Maximo, pangulo sa Globe’s Consumer Mobile Business, niingon nga ang proseso sa pagparehistro sa SIM nagwagtang sa mga dili aktibo nga SIM gikan sa subscriber base sa Globe. “Since then, we have been seeing higher quality acquisitions, with subscribers actively using our services,” matod niya sa email interview. “We’ve observed increased reloads and consistently rising data use. ” Ang Globe nakaobserbar usab sa pagsaka sa iyang average revenue matag user sa mobile, ilabina sulod sa prepaid ug TM brands, nunot sa SIM registration mandate. Nakatampo kini sa kinatibuk-ang kita sa mobile nga P83. 2 bilyunes sa katapusan sa Septiyembre 2023, tres porsyento nga pagtubo year on year, bag-ong rekord nga taas. Samtang, uban sa gimando nga SIM registration, ang PLDT/Smart nakabawi sa ilang liderato isip mobile network nga adunay kinadak-ang subscriber base sa 55. 2 milyunes (sa Nobiyembre). Ang Globe sa samang buwan adunay 54. 7 milyunes nga subscribers. “The subscriber numbers have grown ahead of Globe but our revenues are still behind Globe. So there’s a big task ahead on the revenue side,” matod ni PLDT chairman Procopio Alcaraz, atol third-quarter media briefing sa grupo sa Nob. 7, 2023.",Pila ang kinatibuk-ang kita sa mobile sa katapusan sa Septiyembre 2023?,"Nakatampo kini sa kinatibuk-ang kita sa mobile nga P83. 2 bilyunes sa katapusan sa Septiyembre 2023, tres porsyento nga pagtubo year on year, bag-ong rekord nga taas.",P83. 2 bilyunes,2644,2810,51,66
01010-003,1010,"Ex-con gipusil, patay","Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.",Unsa ang nahitabo sa biktima samtang siya nag-estambay?,"Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil.",kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil.,319,537,99,218
00516-016,516,Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia,"Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.",Asa nahimutang ang Napolkov Cancer Center?,Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod.,dakbayan sa Saint Petersburg,264,602,120,148
00435-004,435,Gipusil kay ‘asin’ mao ang gibaligya,"Nailhan na sa Waterfront Police Station ang responsabli sa pagpusil sa usa ka 23 anyos nga lalaki sa Sitio Silangan 2, Brgy. Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:20 sa Dominggo sa hapon, Hunyo 23, 2024. Matod ni Police Maj. Dean Gilbert Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo. Wala lang una nganli ni Alianza ang gunman apan sa nakuha nila nga impormasyon nga kaila ra sa biktima nga si Maru ang nipusil kaniya. Giingong nasuko ang gunman tungod kay gibinuangan siya niini sa gihatag nga supply sa ilegal nga drugas nga inay shabu, asin ang gitunol sa biktima. Samtang naghigda-higda si Maru sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2, niabot ang gunman ug gisultihan siya niini nga dili na mamaligya og asin. Nikatawa lang ang biktima hinungdan nga nasuko ang gunman ug nipusil makaduha ka mga higayon tumong sa aping ug abaga. Dali nga nisibat ang gunman pinaagi sa pagsulod sa gate sa Pier 4 apan nibalik ni ug giusban sa pagpusil si Maru tumong sa apapangig. “ Kaning suspek ug biktima naa pa ni sila’y conversation una. Giingnan tong biktima nga ayaw sige’g pamaligya og asin. So, murag mangasinay siguro to mao to ni katawa ra kuno tong biktima maong gipusil siya sa suspek. Basin siguro sa iyahang pagkatawa nainsulto mao to iyahang gipusil tulo ka higayon. Tapos nisulod sa may gate sa Pier 4 unya nibalik mao tong giusban og tira. So, naay tulo ka buok samad pinusilan ang katong biktima,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga ang biktima giila na nga mamaligyaay og ilegal nga drugas sa lugar. Apan kon wala ni shabu kay nahutdan, mohatag kini og asin sa iyang kustomer nga maoy hinungdan nga mangasuko ang mga drug runner. Dili makabantay ang mga mopalit og shabu kay gibutang gihapon ni sa plastic sachet. Nadakpan na kaniadto ang gunman sa kaso sa illegal gambling ug nalambigit usab sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Human sa iyang pagpusil sa biktima dali ni nga nisibat sakay sa iyang itom nga scooter, sigun sa mga silingan niini. Sa pagkutlo ning balita, buhi ang biktima apan gihulagway ni Alianza nga dili makasulti sa pagkakaron tungod sa samad sa aping ug apapangig.",Asa naghigda-higda si Maru samtang niabot ang gunman?,"Samtang naghigda-higda si Maru sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2, niabot ang gunman ug gisultihan siya niini nga dili na mamaligya og asin.",sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2,613,779,31,91
00831-004,831,Pinalit nga motor kinarnap,"Nipahimangno sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon aron maseguro nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang gitugyan nila ni Abel ang motorsiklo ngadto sa tinud-anay nga tag-iya nga nakapakita og certification sa police blotter niadtong Agusto 28, 2023. Napalit sa buyer ang motorsiklo sa Market Place sa social media. Kompleto kini sa kopya sa mga dokumento nga hayan nakuha ra sab gikan sa u-box sa motorsiklo nga gikawat. Kay naluoy ang tag-iya sa buyer, siya na ang niabaga sa multa niini sa mga kalapasan sa disregarding traffic sign (DTS) ug driving without license. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. Gibutyag ni Abel nga ang tag-iya way plano sa pagkiha sa buyer. (REV)",Nganong gi-impound ang motorsiklo sa CT-TODA?,"Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo.",Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer,500,581,0,42
00977-002,977,BFAR: Ayaw hikapa ang gagmay nga sharks,"Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) sa Central Visayas nipagawas og pasidaan bahin sa mga juvenile shark nga bag-o lang nakit-an nga nadagsa sa kabaybayunan sa Santander, kinahabagatang lungsod sa Sugbo. Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop. Gipasidan-an usab sa bureau ang publiko gikan sa ilegal nga pagdakop sa mga pup nga iho alang sa ilegal nga pagpamaligya sa kapay sa iho, nga gigamit ingon usa ka sagol sa pipila ka exotic nga mga linuto. Usa ka video nga gipaambit sa nagkadaiyang media outlets sa Sugbo sukad niadtong Pebrero 17, 2024, nagpakita sa mga pup nga iho nga naglangoylangoy sa mabaw nga kadagatan sa Barangay Pasil, Santander. Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping. Giawhag niya ang mga residente nga likayan ang pagduol sa katubigan kon diin naa ang mga pup shark alang sa kaluwasan, tungod kay wala pa matino kon agresibo ba kini nga mga species sa iho. Kini nga mga iho gituohan nga mga blacktip shark. Namatikdan ni Labrador nga ang mga iho natural nga labing ngilngig nga predator. Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark. Hinuon, iyang gitambagan ang publiko nga dili mokompyansa sa ilang palibot. Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo. Matod nila, kini usa ka balikbalik nga tinuig nga insidente ning sama nga panahon. “During this time of the year, going towards summer, these sharks go out from their habitat. The residents are aware of this,” matod niya.",Unsa ang tambag sa BFAR sa publiko mahitungod sa mga iho?,Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop.,likayan kini nga mga iho,221,335,40,64
00781-014,781,"Probinsya nagbantay sa supply sa tubig, mga ani","Si Aries. Edlen Abalayan nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo aron matubag ang epekto sa taas nga heat index. Sa press conference niadtong Lunes, Abril 8, 2024, si Abalayan niingon nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nag-monitor sa sitwasyon sa tanang local government units (LGUs) sa ilang hurisdiksyon, apil na ang pagtuon sa ani ug suplay sa tubig. Iyang gipasaligan ang mga mag-uuma ug mananagat nga sila naka-insured ubos sa Philippine Crop Insurance Corp. “Damage to crops will be compensated accordingly,” matod ni Abalayan. “As of now, we will watch and study the situation very carefully. We will assist where we can assist and we will make a decision when we have to make a decision,” dugang ni Abalayan. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makakuha og data sa produksiyon sa mga tanom sa probinsiya, apan ang Provincial Agriculture Office dili mohatag niini kon walay pagtugot sa Office of the Governor. PROBLEMAGitataw sa gobernador nga ang problema sa suplay sa tubig makita lamang sa dakbayan sa Sugbo. Siya niingon nga ang Probinsiya adunay joint venture deal sa usa ka water firm nga nakabase sa Manila aron mokuha og tubig gikan sa Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen nga gisuplay sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Niadtong Abril 3, ang MCWD nitaho sa pagminos sa produksiyon sa tubig tungod sa El Niño phenomenon. Niresulta kini sa pagreklamo sa mga konsumedor bahin sa ubos nga presyur sa tubig o wala’y suplay sa tubig, labi na sa mga elevated ug interior nga lugar. Si Abalayan niingon nga iyang gipatawag ang tanang City ug Municipal Risk Reduction and Management Offices ubos sa hurisdiksyon sa Probinsya sa pagpalig-on sa preventive measures aron mamenosan ang epekto sa hulaw, sama sa mga insidente sa sunog. Usa ka grass fire ang niulbo sa mga hilit nga lugar sa habagatang lungsod sa Oslob niadtong Sabado sa gabii, Abril 6, nga nakaapekto sa mokabat sa 70 ka ektarya nga yuta sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daan Lungsod. “To see to it that everyone is reminded of the risk of flammable materials that were normally, dili unta. This precisely because of abnormally high-temperature indices,” matod ni Abalayan. WAY HUNONGAng weather bureau nga Pagasa nipahibawo niadtong Martes nga ang taas nga temperatura sa adlaw magpadayon bisan pa sa katag-katag nga pag-ulan nga masinati sa gabii. Si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Pagasa Visayas niingon nga nilabay ang mga pag-ulan ug naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hanging naandan nga mohuros sa silangan kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Adunay higayon nga moagi sa hinay nga pag-ulan, apan ang panahon magpadayon nga init,” ingon niya. Ala 1 sa hapon niadtong Martes, ang Sugbo nitala og heat index nga 37 degrees Celsius. Ang numero ubos sa extreme caution, nga anaa sa taliwala sa 32 ug 41 degrees Celsius, ug mahimo’ng hinungdan sa kainit ug kakapoy ug mahimo usab nga mosangpot sa heat stroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon.",Asa gikan ang tubig nga gikuha sa Probinsiya alang sa joint venture deal?,Siya niingon nga ang Probinsiya adunay joint venture deal sa usa ka water firm nga nakabase sa Manila aron mokuha og tubig gikan sa Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen nga gisuplay sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD).,Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen,1040,1272,132,175
00747-005,747,Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan,"Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.",Unsa ang gibuhat sa Altodap sa LTFRB?,Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana.,Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon,1269,1419,0,95
01200-002,1200,250K ka debotos miapil sa Walk with Mary,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño. Bisan pa sa pagtaligsik, wala kini makabalda sa mga deboto ni Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), malinawon ug hapsay ang Walk with Mary. Gisunod nila ang oras nga gitagana nga maabot ang mga imahen sa Basilica alang sa Traslacion. Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary. “Magpasalamat kami sa kooperasyon sa tanan kay kasabot gyud mi sa gibati sa tanan ilabi na kay kini usa ra gyud ka panghitabo sa usa ka tuig nga gusto gyud moduol, gusto gyud mosulod sa karosa. Nagpasalamat mi sa ilang pagpaminaw, sa atong mga hangyo nga dili lang gyud nato maalihan ang atong karosa ug ma beat ang oras,” matod ni Baculo. Way nadawat nga report ang kapulisan nga dunay nabiktima sa kuot o kaha kawat atol sa kalihukan. Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam. Dili pa siya makabutyag kon siyento porsiyento na bang andam ang ilang mga security plan sanglit wala pa hingpit magsugod ang maong kalihukan. Awhag lang niya sa publiko nga motuman lang sa lagda nga ilang iimplementar aron maangkon ang hapsay ug luwas nga Sinulog 2024.",Unsang orasa gisugdan ang Walk with Mary?,"Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon",alas 2:30 sa kaadlawon,0,165,143,165
00423-006,423,"22 anyos ulitawo gipusil, samdan","Nalandig sa tambalanan ang usa ka construction worker dihang gipusil sa iyang bukobuko, alas 2 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 26, 2024, sa Sityo Acacia, Barangay Bangkal, siyudad sa Lapu-Lapu. Ang biktima giila nga si Valentina Cebrero, 22, ulitawo ug lumad nga taga siyudad sa Bogo samtang wala ang responsable sa pagpamusil. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 5 ubos sa kamandoan ni P/Maj. Ranil Dugan nasuta nga ang biktima dunay mga kauban nga nag-inom sa maong dapit apan niuna kini og uli ug gisundan sa wala mailhing lalaki ang nisunod kaniya. Ang kapulisan nagpadayon sa imbestigasyon sa maong kaso.",Kanus-a nahitabo ang insidente sa pagpamusil sa construction worker?,"Nalandig sa tambalanan ang usa ka construction worker dihang gipusil sa iyang bukobuko, alas 2 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 26, 2024","Hunyo 26, 2024",0,135,121,135
00961-001,961,Tonton giduso isip BRT project manager; ‘revamp’ sa City Hall,"Giduso sa executive department ang legal officer sa Cebu City Transportation Office nga si Kent Egie Tonton nga mohulip kang Edot Banez isip Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager. Ang pahibalo gihimo human sa flag raising ceremony nga gipahigayon sa Plaza Sugbo grounds sa Lunes, Marso 4, 2024. REAKSYONSa dihang gikuhaan og reaksyon sa chat message, gihulagway ni Tonton nga “very tall order” ang maong buluhaton, apan nagpasalamat siya sa pagsalig sa mayor. Si Tonton nipadayag og paglaum nga ang tanang stakeholders maghiusa alang sa pagkompleto sa CBRT project. Sa dihang gipangutana bahin sa iyang unang agenda kon naa na siya sa posisyon, si Tonton niingon nga “try to resolve what went wrong. ”Si Mayor Cedie Abangan nakasaway ni Banez tungod sa giingong daghan nang kasaypanan labina sa koordinasyon. “Enough is enough,” pulong ni Abangan bahin ni Banez. LAHUGAYSi Cebu City Administrator Calvo Pangag nipahibalo sa pagtudlo sa bag-ong mga department head ug assistant department head, apil na ang iyang tahas isip hospital administrator sa Cebu City Medical Center (CCMC) hulip ni anhing Marjorie Gozon. Si Pangag usab magsilbi nga pangulo sa Market Authority and Terminal Accreditation Committee. Matod ni Pangag nga gitudlo siya isip administrador sa CCMC aron motutok sa pagkompleto sa edipisyo, kay matod ni Abangan kaniya, “ang mga kabos dili na makahulat. ”Si Chrislyn Ariadne Katangkatang mao na ang assistant kang Efigenia Uy isip pangulo sa Cebu City Public Information Office. Si Cebu City Disaster Risk Reduction Management (CCDRRMO) Officer-in-charge Harold Bayon ug CCTO officer-in-charge Hilda Revy pulos na-promote isip department heads. Si Anselmo Katigbak, executive assistant ni Abangan ug kanhi chief of staff ni Brian Abcede, niasumier isip executive secretary nga kanhi gihuptan ni Katindig Jay-r Kendro, kinsa gibalhin isip pangulo sa Cultural, Heritage, and Arts Office (CHAO). Si Katigbak gitudlo sa ubang posisyon isip representante ni Abangan sa Mining Regulatory Board, Joint Venture Selection Committee, Police Coordinating and Advisory Council, and City’s Peace and Order Council. Nihulip kang Debbie Kho-Kim isip chief of staff mao si Khoo “Cerj’’ Kilat Jr. samtang si Kim motutok sa Local School Board. ‘ROTATION’“I know some are surprised, while some are not happy. But life is always ups and downs like a spinning wheel,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang rotation maoy unang hugna pa lang, sanglit aduna pay laing mahitabo sulod sa sunod semana. Nihangyo si Abangan sa mga empleyado nga suportahan ang iyang anak nga si Kerwin sa iyang kandidatura pagka konsehal sa south district.",Kinsa ang giduso isip CBRT project manager?,Giduso sa executive department ang legal officer sa Cebu City Transportation Office nga si Kent Egie Tonton nga mohulip kang Edot Banez isip Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager.,Kent Egie Tonton,0,187,91,107
00836-007,836,Kapin sa 700 ka sugarol nasikop,"Moabot ngadto sa 700 kapin ka nga sugarol ang nangadakpan sa nagkalainlaing police offices sa Central Visayas sa sub-sob nga anti-criminality operation sa Police Regional Office (PRO 7) atol sa Semana Santa. Nagsugod sa ilang operation ang kapulisan niadtong Marso 24, 2024 ug natapos sa Marso 31, 2024 diin nakasakmit sila og P111,689 nga kwarta isip sugal. Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan sa Cenral Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, sa tanang unit sa kapulisan nga ipatuman ang subsob nga kampanya batok sa illegal gambling atol sa Semana Santa kay maoy tigsiaw. Napanglantawan sa heneral nga atol sa Semana Santa daghan sa mga sugarol ang mangita’g paagi nga makasugal sama sa tigbakay, hantak ug uban pa. Sa datus nga gipahibawo sa PRO 7 naka sikop sila’g 99 ka tawo nga naatlan sa tigbakayan, 90 sa illegal numbers game, 61 nga nagduwa og tong-its, 13 ang dice games kun mahjong, 38 sa hantak ug pito sa lainlaing matang sa sugal. “The menace of illegal gambling should be addressed with strong and consistent measures by the police in partnership with the community and thus, it should be our collective endeavor to eradicate illegal gambling in Central Visayas,” matod ni Abad. Sa probinsya sa Sugbo, dunay 237 ang nakatulog gyud sa nagkalainlaing temporary police custodial facility inay nga mag pinitensya atol sa Huwebes ug Biyernes Santo. Moabot sab og 60 kapin sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop. Matod ni Police Major Herbert Catacutan information officer sa Cebu Police Provincial Office nga gipasakaan na silang tanan og kaso sa Lunes Abril 1, 2024 sa kalapasan sa Presidential Decree 1602. PRISONag-apas nga mokaon og bihag apan napakyas human nasikop sa pagronda sa kapulisan sa tigbakay sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024, sa Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Limar Broca Jr. , minyo, taga dalan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo, nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga natagam na siya human nadakpan sa mga sakop sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod pa niya, makatulo na siya madakpi sa tigbakay apan ang labing pait ang nadakpan atol sa Semana Santa nga naa sulod sa detention cell. Dugang niya nga wala siya nakakaon sa bihag ug binignit. “Tagam na gyud ko, Sir. Awhag nako kadtong sugarol nga moundang na sa tikbakay. Adto na sa legal nga buwangan kay sa tigbakay doble imong pildi kon madakpan,” dugang ni Broca.",Pila ka tawo ang nakatulog sa temporary police custodial facility sa Sugbo?,"Sa probinsya sa Sugbo, dunay 237 ang nakatulog gyud sa nagkalainlaing temporary police custodial facility inay nga mag pinitensya atol sa Huwebes ug Biyernes Santo.",237,1210,1374,29,32
00450-001,450,Traysikol nahulog sa pangpang; 1 namatay,"Usa ang patay ug duha ang nangasamdan, usa kanila kritikal human nahulog ang traysikol nga tangkaltangkal nga ilang gisakyan sa pangpang sa Manipis Road sa Kampo 4, Dakbayan sa Talisay. Gituohan nga niana pang gabii sa Huwebes, Hunyo 20, 2024, taliwa sa pagbunok sa uwan kini nahitabo apan sa Biyernes na nakit-an sa usa ka lalaki nga mangubkobay og bas sa Mananga River. Gituohan nga ang mga biktima magtiayon kauban ang ilang gibana-banang usa ka tuig kapin pang anak nga lalaki. Matod ni Robert Abel, pangu sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), nga ang mga tawo sa dapit nisulti kanila nga kanunay nila makit-an ang mga biktima nga sakay sa traysikol. “Mao na nga gatuo mi nga magtiayon kay daghan ang nakakita ani nila nga pirme moagi sa lugar magsakay anang tangkaltangkal. ” Tuod man, gabii sa Biyernes, si Abel nikompirmar sa Superbalita Cebu nga magtiayon ang mga biktima kauban ang ilang usa ka tuig kapin pa nga anak nga lalaki human giila sa kabanay nila nga niadto sa ospital. Si Fructuosa Codilla niila sa iyang igsuon nga si Gonesto Codilla ingon man sa asawa niini nga si Sepin Codino Codilla ug ilang anak nga si Exequiel, usa ka tuig kapin pa, taga Purok 8, Carmen, Dakbayan sa Toledo. Matod ni Abel nga gikuha sa iyaan ang iyang pag-umangkon gikan sa personnel sa Dept. of Social Welfare and Services (DSWS) sa Dakbayan sa Talisay. Ang magtiayon nagnegusyo og scrap ug mga prutas. Base sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Aurelio S. Colada, investigator on case (IOC) sa Talisay City Traffic ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, unang nadiskobrehan si Gonesto sa daplin sa sapa sa usa ka mangubkobay og bas. Sa unahan, nakit-an ang tricycle nga tangkaltangkal nga nabalintuwad na. Sa ilang paghangad sa ibabaw, didto nakit-an si Sepin nga nasangit sa mga kahoy kahoy ug nasuta nga patay na. Dayon nakadungog sila og kusog nga hilak sa usa ka bata nga nakaplagan sulod sa tangkal nga dunay mga samad. Unang nailhan si Gonesto, 39, nga dunay address nga Barangay Quiot, Siyudad sa Sugbo gumikan sa duha ka mga identification (ID) card niini samtang sila si Sepin ug anak wa pa mailhi. Si Gonesto nga kritikal tungod sa samad sa ulo gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay. Apil nga gidala ang ilang anak nga giatiman dayon sa DSWS human napahibawo nila ni Abel. Ang lawas ni Sepin gidala sa punerarya.",Pila ka tawo ang namatay ug nangasamdan sa nahitabong aksidente sa traysikol?,"Usa ang patay ug duha ang nangasamdan, usa kanila kritikal human nahulog ang traysikol nga tangkaltangkal nga ilang gisakyan sa pangpang sa Manipis Road sa Kampo 4, Dakbayan sa Talisay.",Usa ang patay ug duha ang nangasamdan,0,185,0,37
00805-007,805,Misuway og sunog sa koral gikiha sa tunghaan,"Gipasakaan og kasong attempted arson ang 46 anyos nga lalaki nga naatlan sa security guard sa University of San Jose- Recoletos (USJ-R) nga nisuway og sunog sa koral sa tunghaan sa habig sa dalan P. Lopez, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Abril 4, 2024. Si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo, gibalhin sa temporary custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) gikan sa Carbon Police Station diin siya gitugyan sa gwardya sa unibersidad. Matod ni Castro nga dili niya tuyo ang pagsunog sa eskwelahan sanglit ang iyang tumong mao ang pag panagkot og kandila sa simbahan sa Carmelite. Iyang gipasabot nga naandan na kaniadto pa nga diha siya managkot kon moabot siya og Carbon, apan wala na siya kahibawo nga gibalhin na diay ang dagkutanan. Alang niya nga kon tuyo pa niya nga sunogon ang eskwelahan, dili na siya magdala pa og papeles nga naa didto ang tinuod niya nga ngalan. “Naa sad koy sala gyud kay ang butangan diay sa ilang panagkutan didto ra gyud sa pikas. Pero mao man sad gud toy karaan sa una gud, kay nagdako ta sa probinsya, murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha. Kay kon tuyo pa to nako, dili gyud ko magdala’g dokumento ug tinuod nga pangalan nga akong dalhon sa akong pagka tawo nga mag lakaw-lakaw ko sa kadalanan,” matod ni Castro. Nangayo siya’g pasaylo sa kadagkoan sa Carmelite Sisters nga maoy nag dumala sa Carmelite Church sa USJ-R nga nabalaka sa iyang gihimo sanglit wala niya kini gituyo. Iyang gipasabot nga dili na niya usbon ang iyang nahimo dungan sa pagpahibawo nga kaniadto nagtrabaho usab siya sa simbahan sa Talisay. Apan sa usa ka video footage nga gihatag sa usa ka tinubdan sa Superbalita Cebu nagpakita sa iyang lahi nga lihok atol sa hitabo mga alas 6 pasado sa buntag sa Huwebes, Abril 4. Makita nga ingon sa naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya sa pagduslit sa koral.",Unsa ang giingon ni Castro mahitungod sa iyang estilo sa pagsunod?,"“Naa sad koy sala gyud kay ang butangan diay sa ilang panagkutan didto ra gyud sa pikas. Pero mao man sad gud toy karaan sa una gud, kay nagdako ta sa probinsya, murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha. Kay kon tuyo pa to nako, dili gyud ko magdala’g dokumento ug tinuod nga pangalan nga akong dalhon sa akong pagka tawo nga mag lakaw-lakaw ko sa kadalanan,” matod ni Castro.",murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha,929,1317,162,214
00931-016,931,"23 anyos nga dalaga, gipusil-patay sa menor","Usa ka 23 anyos nga dalaga gipusil-patay sa 16 anyos nga lalaki sa Block 1, Sitio Buwaran, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima mao si Elpidia Jarin, 23, molupyo sa naasoy nga dapit ug ang menor de edad nga suspek taga Balancapun, Barangay Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Mating Jaringa, investigator on case sa Sawang Calero Police Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO), ubos sa ilang station commander nga si Police Donayre. Albear Jatico, nasayran nga ang biktima padulong na unta nga matulog ug nihigda sa folding bed sud sa payag sa pamilya sa maong dapit. Sumala sa mga saksi, kalit niabot ang suspek ug ilang nadunggan nga nangutana ngadto sa biktima kon asa ang iyang cellphone. Matod pa, ang biktima nitubag nga wa siya masayod kon asa ang cellphone niini ug dayong gipusil sa suspek. Ang biktima naigo sa iyang ulo ug hinungdan nga nakurat ang mga tawo sa palibot dayong sibat sa suspek. Ang medical team sa dakbayan nga niresponde sa maong pagpamusil mao ang nideklarar sa biktima nga dead on the spot. Ang Scene of the Crime Operatives (Soco) sa PNP naka-recover og usa ka buhing bala sa .9mm nga kalibre sa armas. Atol ning pagsuwat, ang suspek sa pagpamusil padayon nga gipangita ug ang kapulisan blangko pa bahin sa motibo sa pagpamusil ug kabahin sa nadunggan sa mga saksi sa pagpangita sa suspek sa iyang cellphone. Si Jaringa nagkanayon nga usa sa ilang unang nasayran nga way relasyon ang suspek ngadto sa biktima hinungdan sa kalibog bahin sa maong kaso ug kon nganong naabot ang suspek sa maong dapit. Dugang nasayran sa kapulisan nga nanagsikit ang kabalayan sa dapit ug daghang tawo sa dan bisan sa lawom na nga kagabhion.",Giunsa pag-abot sa suspek sa lugar sa hitabo?,"Sumala sa mga saksi, kalit niabot ang suspek",kalit niabot,710,754,21,33
01287-015,1287,P1. 5M danyos sa sunog,"Atol sa kataposang adlaw sa 2023, pito ka mga balay ang naapektohan sa sunog, tulo niini ang higpit naugdaw, sa 3rd St. sa San Antonio Village, Barangay Apas, siyudad sa Sugbo, alas 5:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 31. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni SFO1 Alfabete Matic, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa siyudad sa Sugbo, nasuta nga ang sunog nagbilin og danyos nga P1. 5 milyunes. Matod ni Matic, ang sunog unang niulbo sa room 9 sa dos andana nga boarding house nga gipanag-iya ni Benabaye Matro, Sr. nga giabangan sa usa ka ‘Dan’ uban sa usa ka babaye. . Sigon ni Matic nga iyang gisusi ang kasayuran nga iyang nakuha nga ang airconditioning unit sa kuwarto nibuto nga hinungdan sa sunog. Usa ang naangol nga si Ardot Elizalde, 23, ulitawo nga nakaankon og 1st degree burn sa walang bukton ug samad sa tuong tiil. Ang sunog napasaka sa 1st alarm sa alas 6:05 sa buntag ug nakontrolar kini sa mga bombero sa alas 6:26 sa buntag samtang na-fire out na sa alas 6:35 sa buntag. Unom ka pamilya o 18 ka mga indibiduwal ang naapektohan niini.",Kinsa ang nakontrolar sa sunog?,Ang sunog napasaka sa 1st alarm sa alas 6:05 sa buntag ug nakontrolar kini sa mga bombero sa alas 6:26 sa buntag,mga bombero,855,967,78,89
00068-010,68,Cenro: 7 ka sapa sa Cebu City kontaminado,"Usa ka dakong hinungdan sa pagtaas sa lebel sa fecal coliform sa pito ka mga sapa sa Dakbayan sa Sugbo mao ang mga hugaw gikan sa mga lokal nga komunidad ug sa mga baboyan ug poultry farms. Ning maong obserbasyon, si Stanly Angulo, hepe sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nanghinaot nga mogahin og pundo ang gobiyerno sa dakbayan alang sa pagpatukod og communal toilets. Ang Cenro nangayo sab og tabang gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) nga suguon ang mga lider sa matag barangay nga bantayan ang ilang tagsa-tagsa ka lugar nga sakop. Ang pagsaka sa fecal counts giila nga resulta sa mga hugaw nga gihimo sa mga tawo nga nagpuyo duol sa kasapaan ug sa mga negosyo nga nagpatubo og mga baboy ug manok. Gipadayag ni Angulo sa usa ka report nga iyang gihatag sa konseho sa Miyerkules, Sept. 18, 2024, nga nanghinaot siya nga matuman ang pagpatukod sa communal toilets. Nangayo ang Cenro og tabang gikan sa DILG aron masuportahan ang mga lider sa barangay sa pagbantay sa ilang mga lugar nga ubos sa ilang responsibilidad. Gipasabot ni Angulo nga daghang mga balay duol sa kasapaan ang nagdirekta sa ilang septic waste ngadto sa sapa. Iyang gipahibalo nga ubos sa City Ordinance 2398, nalatid nga ang septage inspector mag-isyu og citation alang sa mga balay nga walay kasilyas o septic tank. Hinuon, iyang giingon nga ang kalapasan mahimong magpadayon kay wala na’y lugar ang mga balay alang sa pagtukod og septic tanks. Sa usa ka dokumento, gidugang niya ang mga litrato nga nagpakita nga adunay pula ug dilaw nga food coloring nga gisagol sa tubig gikan sa mga kasilyas sa matag balay. Kini aron mahibaw-an kon naa ba kini septic tanks. Nagpatuman usab ang Cenro og house-to-house information drive bahin sa Septage Ordinance aron mokuha og septic tank permit. Sa laing bahin, matod ni Angulo nga samtang nag-inspeksyon sila sa kabukiran, nasuta nila nga ang mga baboyan usa usab ka dako nga hinungdan sa polusyon sa tubig sa Dakbayan sa Sugbo. Iyang gibutyag nga ang mga tag-iya sa baboyan sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes nga gilubong ilawom sa yuta. Matod ni Angulo, ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw. Sa panahon sa baha, adunay daghang hugaw nga modagayday ngadto sa ubos nga bahin sa siyudad nga magkontamina sa mga sapa ug mopataas sa fecal counts.",Pila ka kilo nga hugaw ang mahimo sa usa ka baboy matag adlaw?,ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw.,5. 9 ka kilo,2174,2319,29,41
01463-017,1463,"Merkado, socialized housing sa Danao City","Bag-ong satellite market ug socialized housing project ang tukuron sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Danao alang sa kabos nga mga konstituwente niini. Ang kagamhanan nipahigayon sa groundbreaking ceremony sa 2. 4 ektaryang luna alang sa socialized housing project sa Barangay Dunggoan ug Guinsay nga gitagana alang sa 300 ka kabos nga mga pamilya sa siyudad. Gibana-bana nga mobalor ngadto sa P179 milyunes ang kantidad sa proyekto nga abagan pagpundo sa kagamhanan, sa Republic Cement ingon man sa Gawad Kalinga Community Development Foundation. Gawas sa housing project, tinguha usab nga sugdan ang pagtukod sa kagamhanan sa merkado nga mahimutang duol sa naasoyng housing community. Ang 959 metro kwardradong luna pundohan og P11. 1 milyunes nga gilaumang mahuman sa Hunyo 2024. Nanghinaot si Mayor Mix Hamoy nga mahimo kining tulay sa kalambuan sa ubang mga residente sa lugar diin mas mapaduol kanila ang mga establisimento ingon man ang mga serbisyo.",Unsa ang plano sa kagamhanan gawas sa housing project?,"Gawas sa housing project, tinguha usab nga sugdan ang pagtukod sa kagamhanan sa merkado nga mahimutang duol sa naasoyng housing community.",merkado,542,680,80,87
00408-013,408,4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan,"Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.",Asa nahitabo ang insidente sa pagkalumos?,"Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo","sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo",0,103,48,103
00159-003,159,Resort nga gigamit nga Pogo hub gipasirad-an,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ""Ablan"" Abalos niluwat og cease and desist order (CDO) ngadto sa hotel nga giingong gigamit sa ilegal nga online scams. Samtang, gipasalig ni Abalos nga sulod sa buwan sa Septiyembre ma-validate na ang mga gidudahang establisemento sa siyudad. Sa press conference niadtong Lunes, Septiyembre 2, 2024, si Abalos nitug-an sa mga tigbalita nga gipasira na ang Tourist Garden Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, Lapu-Lapu tungod sa illegal nga kalihokan ug mga scam. Ipahigayon ang inquest labot sa human trafficking operation nga nadiskubrehan sa illegal nga Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Barangay Agus. Ang operasyon gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI) uban sa koordinasyon sa Bureau of Immigration ug Iyakat Regional 7 team sa Department of Justice (DOJ). Ang raid gihimo sigon sa tip gikan sa Embahada sa Indonesia, nga nagpadayag og kabalaka sa ilang mga national nga gikataho nga nanarbaho sa Pogo hub. Atol sa operasyon, nasuta sa mga awtoridad ang daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho. ""The discovery of this human trafficking operation at the illegal POGO hub highlights the urgent need for comprehensive action against such activities. Our team, in coordination with other agencies, is committed to ensuring that those responsible are held accountable and that the victims receive the support and protection they need,"" matod pa ni NBI Regional Director Clarence Heredia. Pahibawo ni Heredia nga ang na-rescue nga mga biktima ang giatiman na ug gihatagan sa gikinahanglan nilang tabang. Nagpadayon ang mga imbestigasyon aron mailhan ug madakpan ang mga nalambigit sa operasyon sa trafficking, ingon man aron masayran ang gidak-on sa ilang pagkalambigit sa Pogo hub. Gawas sa human trafficking ring, nadiskubrehan usab sa raid ang ubang illegal nga kalihokan, lakip ang money laundering ug ilegal nga sugal. /DPC, JBB, JPS",Unsa ang nahitabong atol sa operasyon sa Pogo hub?,"Atol sa operasyon, nasuta sa mga awtoridad ang daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho.",daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho,973,1073,47,99
00239-013,239,Spaghetti wires mawala na sa Cebu City,"Kinahanglang i-instalar na ilawom sa yuta ang tanang electric, telecommunications, television/cable entities ug uban pa sa Dakbayan sa Sugbo human naaprubahan sa konseho ang ordinansa kabahin niini niadtong Agusto 14, 2024. Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts. Nidugang si Jeganiel nga luwas ug kasaligan ang pagtaod og underground lines ug cables. Sa usa ka interbyu, gipaneguro ni Jeganiel nga dili maapektuhan ang underground wirings kon adunay baha. “Ang kanang issue sa flooding, its only on the surface of the road. But kani, underground installation ni siya, dili ra ma apektohan sa baha,” matod ni Jeganiel. Gitataw ni Jeganiel nga ang gitutokan og maayo sa underground wiring mao ang telco wires gumikan kay 60% niini dili na live. Nagkanayon si Jeganiel nga sa kasamtangan, tutokan ning maong proyekto ang mayorihiyang kadalanan sama sa N. Bacalso St. , South Road Properties, Colon St. , Jones Ave. , V. Rama, ug uban pa gumikan kay makita ning maong mga dapit ang daghang telco wires. “Although the ordinance covers the electrical wires and telco wires, our main focus for now is to really put the telco wires underground kay mao may pinakabaga kaayo, pinakahugaw tan-awon sa palibot,” pasabot ni Jeganiel. “The electrical wires would be for separate contract and agreements. ”Giklaro ni Jeganiel nga sa higayon nga itaod na ang underground telco wires, wala ra’y mahitabong power disruption tungod kay lahi man kini sa electrical wires. Kabahin sa pundo, nagkanayon si Jeganiel nga makigtambayayong ang gobiyerno sa pribadong sektor. Matod ni Jeganiel nga sa dili pa mahuman ang tuig 2024, hayan kinahanglang makakita na sila og contractor aron masugdan na ang proyekto. Gitataw ni Jeganiel nga dili kini lisod gumikan kay ang telco companies naggamit na man og fiber optic wirings nga nipis kaayo. “I don’t think maghuot siya sa underground,” pasabot ni Jeganiel. Ang mapiling contractor mao na sab ang modumala sa maintainance sa proyekto. Si Konsehal Maricel Julito Sr. niingon nga nindot man tuod kining maong ideya apan ning puntoha, dili makahatag kini og dili maayong epekto hilabi na sa mga konsumidor. “This is a very good idea; this is the best idea. But right now, if you’re going to put all the electrical underground, all the expenses will be paid by all of us,” pasabot ni Julito. “It should be noted, it is very clear that it is capital expense. And according to the law, all capital expense for distribution companies should be charged to the consumers. ”Apan gitino ni Jeganiel nga adunay lahi nga implementasyon ang kabahin sa electric wire ug tutokan una ning maong proyekto ang telco wites. Sa iyang bahin, si Konehal Marilyn Auguis nga angayan na nga i-implementar ang proyekto ug kinahanglang mo-invest ang Dakbayan sa Sugbo niini. “That will be part of the payment of the utility companies to pay their payments on franchise stocks. That is precisely why they are paying franchise stocks because they are allowed to utilize government properties,” pasabot ni Auguis.",Unsa ang proteksyon nga gihatag sa proyekto nga giingon ni Jeganiel?,"Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts.","maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords",224,483,125,176
01638-012,1638,Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan,"Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.","Asa gisaad nga adunay awtoridad ang LGU sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa mga sakyanan nga gituohan nga nakalapas og probisyon?","Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.",Revenue Code of the Province,1902,2170,225,253
01198-004,1198,350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot,"Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.",Pila ka mga floating vessel ang gigamit sa mga marshal?,"Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels.",69 ka mga floating vessel,444,574,7,32
00602-014,602,"Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop","Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.",Unsa ang ngalan sa operasyon nga nakadakop sa mga coordinators ug usher?,"Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.",Oplan Boliyo,0,264,95,107
01556-008,1556,"Gipatay kay ‘tawas, di shabu’ gibaligya","Gipusil-patay sa wa mailhing gunman ang 32 anyos nga lalaki samtang naglakaw sa dalan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 7 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Ang pagpusil patay maoy ikaduha sa tulo ka mga shooting incident gikan sa Sabado sa hapon hangtod sa Dominggo sa gabii sa dakbayan sa Sugbo. Gihulagway nga pulos illegal drugs ang motibo. (Lahi nga estorya sa pahina 3.)Ang biktima nailhan nga si Victorino Rogen, ulitawo, taga Lucio Drive, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa hepe sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Major Celedonio Paguiriganser, ilang nasayran nga ang biktima nakombikto na kaniadto sa kasong pagpangawat, ilegal nga paghupot og armas, ug pamaligya og shabu. Dugang ni Paguiriganser, duha pa ka bulan sukad sa paggawas ni Rogen sa bilanggoan human sa plea bargaining agreement sa iyang kaso sa ilegal nga drugas. Nasayran usab sa kapulisan sa ilang imbestigasyon nga ang biktima ‘nangilad’ sa ilegal nga negusyo tungod kay ang ipamaligya tawas nga gipatuo nga shabu sa iyang mga parokyano. Matod ni Paguiriganser nga sa ilang imbestigasyon, nitumaw nga dunay 20 ka mga tiggamitan og ilegal nga drugas ang giingon nga ning-adto sa inahan sa biktima ug buot magpatapal sa ilang kuwarta nga gipalit og shabu kay tawas ang gihatag kanila. Si Paguiriganser niingon nga maglisod sila sa pag-ila sa mamumuno gumikan sa kadaghang nangita sa biktima ug naglagot kaniya. Samtang, si Paguiriganser niingon nga ilang ipaubos sa pagsusi sa laboratoryo ang duha ka gagmay nga pakite sa gidudahang shabu nga nakuha sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nga gihuptan sa biktima kay basin tawas usab kini.",Kinsa ang naglisod sa pag-ila sa mamumuno?,Si Paguiriganser niingon nga maglisod sila sa pag-ila sa mamumuno gumikan sa kadaghang nangita sa biktima ug naglagot kaniya.,Paguiriganser,1342,1467,3,16
00747-013,747,Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan,"Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.",Unsa ang giisip ni Espiras nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo?,Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.,pagbasura sa Oil Deregulation Law,2932,3132,25,58
00748-012,748,DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,"Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",Unsang klasipikasyon ang nakasinati ang Sugbo sa heat index?,"Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw.",ubos sa extreme caution category,1551,1661,49,81
01058-001,1058,"6K ka drayber sa habalhabal, narehistro na","Mokabat na sa 6,000 ka mga drayber sa habalhabal ang nagparehistro sa usa ka coordinating council sa dakbayan sa Sugbo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Cebu City Councilor Cristitulo Abarquez niingon nga iyang gipaabot nga dunay kinatibuk-ang 10,000 ka mga drayber sa habalhabal ang magparehistro sa dili pa matapos ning tuig. “Samtang dili kini legal kay gidawat kini sa publiko isip mode of transportation,” matod ni AbarquezMatod ni Abarquez, ang mga rehistrado sa dakbayan mopailawom sa mga seminar aron masiguro nga luwas ang drayber ug pasahero sa pagbiyahe. Dugang niya, hatagan og vest ang mga drayber sa habalhabal aron mailhan nga rehistrado kini sa dakbayan. Niadtong Mayo 2023, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og Executive Order 8 nga nagmando sa pagmugna sa Cebu City Habal-habal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO) nga magamit sa tanang habalhabal drivers o motorcycle-for-hires nga residente ug rehistrado nga mga botante sa dakbayan. Nasayran nga naa sa balaod nga ang motorsiklo o ang sakyanan nga duha lang ang mga ligid dili mahimo’ng gamitong public transportation. Apan ang habalhabal nahimong popular nga sakyanan sa mga tawo sa mga bukirang dapit nga lisod ang transportasyon ug karon, ang habalhabal popular na usab sa mga sentro nga dapit.",Pila ka mga drayber sa habalhabal ang narehistro na sa Sugbo?,"Mokabat na sa 6,000 ka mga drayber sa habalhabal ang nagparehistro sa usa ka coordinating council sa dakbayan sa Sugbo.","6,000 ka mga drayber",0,119,14,34
00683-015,683,2 ka Chocolate Hills sa Bohol nagdilaab,"Duha ka bukid sa Chocolate Hills sa Barangay Buenos Aires, lungsod sa Carmen, lalawigan sa Bohol ang nagdilaab tungod sa grass fire, alas 7:20 sa gabii, Martes, Abril 30, 2024. Base sa interview sa mga tigbalita kang F02 Jose Nito Estuye, ang fire investigator sa kabemberohan sa Carmen, ang duha ka mga buntong duol lang sa view deck sa dapit. Matod ni Estuye, ang grass fire sa duha ka bungtod nagsugod hills sa alas 7:20 sa gabii ug napawong sa pagka alas 10:35 sa gabii. Dugang ni Estuye nga wa sila nakasuod sa tumoy sa bungtod ug nag-monitor sila sa ubos hangtod nga napawong ug nagbantay nga dili makakatapo sa laing bungtod. Sa Miyerkules sa buntag, Mayo 1, 2024, ang mga bombero nibalik sa dapit aron paghimo sa dugang imbestigasyon sa gilapdon sa sunog, danyos ug hinungdan sa pagduslit sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang mga bombero wala pa mahuman sa ilang imbestigasyon.",Unsa ang estado sa mga bombero sa ilang imbestigasyon sa sunog?,"Atol ning pagsuwat, ang mga bombero wala pa mahuman sa ilang imbestigasyon.",wala pa mahuman,806,881,36,51
00508-003,508,Catilo: Reconciliation sa magtiayon ipatigbabaw,"Nanawagan si Cebu Archbishop Range Catilo sa reconciliation aron masulbad ang panagbingkil sa magtiayon, taliwala sa pending nga pag-aprobar sa divorce bill sa kongreso. Sa sideline interview niadtong Biyernes, Hunyo 7, sa Cebu Archbishop’s Palace, si Catilo nipasabot nga ang kaminyuon usa ka panaghiusa sa lalaki ug babaye nga gisaksihan ug gibalaan sa Diyos. “I believe, many do not understand the implication sa ilahang baruganan,” matod ni Catilo. Niadtong Mayo 22, giaprobahan sa House of Representatives sa ikatulo ug katapusang pagbasa ang usa ka lakang nga nagtinguha nga ma-legalize ang hingpit nga diborsyo, usa ka alternatibong paagi alang sa pagbungkag “sa usa ka dili na mabawi nga kaminyuon. ”Si Catilo niingon nga ang bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha aron molambo ug molungtad ang kaminyuon. Siya miingon nga ang mga magtiayon nga adunay mga kalainan ug mga panagsumpaki lagmit nga ipakaubos ang grasya sa Dios sa pagpalig-on sa ilang kaminyuon ug mipili sa pagpalabi sa pagbulag sa relasyon. “I have seen couples who live out married life for so long and I think is a good sign,” dugang ni Catilo. Gihatagan og gibug-aton sa opisyal sa Simbahan ang kamahinungdanon sa pagpaningkamot nga masulbad ang mga away ug dili pagsinabtanay tali sa mga magtiayon ug mangayo og pasaylo o pagpasaylo.",Unsa ang gikinahanglan aron molambo ug molungtad ang kaminyuon sumala ni Catilo?,Si Catilo niingon nga ang bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha aron molambo ug molungtad ang kaminyuon.,bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha,708,890,26,141
01617-005,1617,Pipila ka magtutudlo duna nay honorarium,"Nakadawat na sa ilang mga honorarium ang pipila sa mga magtutudlo nga ningserbisyo sa bag-o lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Gibutyag ni Dr. Farnacio Bajala nga pipila kanila nakadawat na sa ilang honorarium human naproklamar na ang mga kandidato nga ningdaug. “Some of the areas naa na naka-recieve na sila sa ilang mga honorarium right after sa election. So, ang uban ana possible tungod kay holiday unya wala na maka process. Ang pinakadugay ana Tuesday,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2, 2023. Base sa talaan sa DepEd, adunay 38,015 ka mga magtutudlo, lakip na school heads, ang ningsilbi isip electoral board atol sa piniliay. Una na nga namahayag ang Commission on Elections (Comelec) sa kaulohan nga anaa sa P6,000 ngadto sa P10,000 ang madawat sa chairman sa electoral board. Ang iyahang mga miyembro makadawat og P5,000 ngadto sa P9,000. Gilauman nga masugdan na usab pag-apod sa Comelec ang honorarium sa uban pa’ng mga magtutudlo karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023. Subay niini, gipadangat usab ni Bajala ang iyang pagpasalamat sa tanang mga magtutudlo nga nagtukaw ug niserbisyo atol sa piniliay sa barangay. “I’m so happy and ako I commend ang tanang mga taga Comelec nga nakahatag na sa ilang mga honorarium. I would also like to thank the teachers nga walay nahitabong kakulian sa eleksiyunan and again if the teachers will really give their best for the common good and for the sake of service sa ilang gipanumpaan, nindot gyud ang mahitabo,” matod ni Bajala.",Pila ka mga magtutudlo ang ningsilbi isip electoral board atol sa piniliay?,"Base sa talaan sa DepEd, adunay 38,015 ka mga magtutudlo, lakip na school heads, ang ningsilbi isip electoral board atol sa piniliay.","38,015",534,667,32,38
00759-015,759,Espiritu wa pasudla sa MCWD,"Gibabagan si manlalaban Dean Dx Lapid sa pagsulod sa edipisyo sa main office sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa Brgy. Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo sa iyang unang adlaw sa pagkatudlo isip acting general manager sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Si Espiritu maoy MCWD customer care division head sa wa pa gitudlo nga acting GM. Kini ubos sa mando sa board of directors nga gipangulohan ni chairman Range Abarca III nga nagdili kaniya ug sa mga miyembro sa interim board of directors sa pagsulod sa lugar sa water district. Kini nga lakang nahitabo human sa memorandum nga gipirmahan ni suspended general manager Lester Echiverri nga pinetsahan og Abril 15 alang sa dinaliang pagpatuman. Ang memorandum gihimo usab subay sa MCWD board resolution nga giaprubahan atol sa special meeting sa board niadtong Abril 12.“The general manager is hereby directed to implement a lockdown to secure the premises of the MCWD to ensure unhampered public service and protect the well-being and safety of its employees against any form of intimidation and harassment,” tipik sa memorandum. Giaprobahan ni Abarca board niadtong Abril 12 ang usa ka resolusyon nga nagtugot sa general manager sa pagpasaka sa mga gikinahanglang kasong kriminal ug administratiba batok sa mga sakop sa interim board of directors tungod sa giingong pagpang-agaw sa otoridad ug uban pa. Ang samang resolusyon nagmando usab sa pag-isyu og show cause order ngadto kang Espiritu alang sa giingong pag-agaw sa otoridad sa general manager, insubordination, ug pagpahigayon og prejudicial to the best interest of the service, aron ipasabot ang iyang pagkalambigit ug mga aksyon sa pagsuporta sa “illegal takeover and defying the status quo position. ”Si Espiritu, sa unang report sa SunStar Cebu niadtong Abril 13, niingon nga ang interim board sa Local Water Utilities Administration (LWUA), nipahibawo kaniya niadtong Abril 12, bahin sa iyang temporaryo nga appointment nunot sa 90 ka adlaw nga preventive suspension ni Echiverri. KOMPRONTASESi Cebu City Administrator Calvo Pangag ug Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao miadto sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Usa ka mubo nga komprontasyon ang nahitabo tali sa duha ka mga partido. Ang kalihim sa MCWD nga si Lynette Fidela Alcones nihangyo kang Pangag ug Bulalayao nga mobiya na kay mga empleyado sila sa City Hall. Hinuon, sila si Pangag ug Bulalayao, wala magtagad sa hangyo ni Alcones, nga nangatarungan nga si Alcones gisuspenso na.",Kanus-a gipahibawo si Espiritu bahin sa iyang temporaryo nga appointment?,"Si Espiritu, sa unang report sa SunStar Cebu niadtong Abril 13, niingon nga ang interim board sa Local Water Utilities Administration (LWUA), nipahibawo kaniya niadtong Abril 12, bahin sa iyang temporaryo nga appointment nunot sa 90 ka adlaw nga preventive suspension ni Echiverri.",Abril 12,1719,2000,169,177
00846-004,846,Kapin sa P8M shabu sakmit,"Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.",Kinsa ang nag-coordinate sa operasyon sa pagdakop?,Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek.,Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7),569,851,144,187
01298-004,1298,Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan,"Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.",Unsa ang gituyo sa pag-usbaw sa badyet sa agrikultura?,"Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo.",ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon,551,804,88,148
00880-007,880,5 ka riders naangol sa aksidente sa motor,"Lima ka mga rider ang nangaangol sa upat ka mga aksidente sa motorsiklo sa Sabado, Marso 23, 2024, sa ilang pag-apil sa duha ka adlaw nga motorcycle endurance ride sa Bohol, taho sa kapulisan sa mao nga lalawigan. Ang unang aksidente nahitabo sa Clarin Bridge, Villalimpia, Loay, alas 6:55 sa buntag sa Sabado. Ang rider nadasmag sa laing rider dihang mokuha unta og hulagway sa iyang kauban. Sa mga alas 7:40 sa buntag, laing aksidente nahitabo sa Brgy. Laparan, Jagna human ang rider nawad-an og kontrol sa iyang motorsiklo sa iyang pagkurbada. Ikatulo nga aksidente nahitabo sa Brgy. Poblacion 1, lungsod sa Sikatuna, alas 10:45 sa buntag. Duha ka mga babaye'ng rider ang nangalambigit sa aksidente, usa kanila gikataho nga dunay grabe nga angol. Ang ikaupat nga aksidente nahitabo sa Sityo Pangas , Candabong, Loboc alas 12 sa udto. Usa sa mga rider nadasmagan sa usa ka commuter van. Tanang mga biktima daling gipangdala sa labing duol nga tambalanan ug wa pa mahibaw-I ang ilang mga kahimtang sa pagsuwat ning taho. (DVG)",Asa nahitabo ang ikaupat nga aksidente sa motor?,"Ang ikaupat nga aksidente nahitabo sa Sityo Pangas , Candabong, Loboc alas 12 sa udto.","Sityo Pangas , Candabong, Loboc",750,836,38,69
01663-015,1663,3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole,"Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.",Kinsa ang matagamtaman og tabang gikan sa DOLE?,"“DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia.",parents or guardians,1104,1604,70,90
01128-015,1128,Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?,"Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan aron makuha ang mga impormasyon bahin ni Mabale?,Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag.,Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini,1549,1685,0,73
00162-012,162,"Paggamit sa improvised, temp. plates gilugwayan","Gilugwayan sa Land Transportation Office (LTO) ang pagpatuman sa lagda sa pagdili sa paggamit sa improvised ug temporary license plates alang sa motor vehicles ug motorcycles. Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.""We ask the motorists to claim and install their respective license plates as soon as they are available either in the car dealerships and replacement plates in our offices,” matod ni LTO Assistant Secretary Bayot Bayrante sa pahayag nga giluwatan sa Dominggo, Septiyembre 1. Si Bayrante nipasabot nga dili kini himuong excuse o pasangil sa motor vehicle owners kansang license plates available o naa para mabutang sa ilang sakyanan. Sa sayo pa, ang LTO niluwat og circular nga nagmando batok sa paggamit sa unofficial ug temporary license plates alang sa vehicles human nasuta sa imbestigasyon daghang bag-ong vehicle owners ang wala nagpakabana sa pag-claim sa official plates. Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates. Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates. “Ang natitira na lamang pong backlog ay mga plaka sa mga motorsiklo at ito po ay ang focus namin ngayon in compliance with the directive from President Alarcon to address all the backlog on license plates by June next year,” sumala ni Bayrante. Dugang niya, ang pagbutang sa license plates mao usab ang tampo sa LTO sa pagbatok sa krimen human ang ubang sakyanan gigamit sa criminal activities. “Wala na pong backlog sa mga four-wheel vehicles so there is no reason for these vehicle owners not to claim and install them in their vehicles,” gidugang ni Bayrante. Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.","Asa nga LTO 7 ang niabli niadtong Agusto 31, 2024?","Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.",Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo,1834,2202,278,317
00542-002,542,1 sa 4 ka suspek sa pagpatay nasikop,"Usa upat ka mga suspek sa pagpusil patay sa usa ka 39 anyos nga lalaki sa Kawit Street, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Huwebes sa gabii Mayo 30, 2024, nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station sa alas 11:00 sa Biyernes sa buntag, Mayo 31, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita. Panagbangi ug dumtanay ang naestablisar nga motibo sa pagpatay kang alyas John-rey. Ang nasikop nga giila lang sa alyas nga Ramil, 28, nagpuyo ra usab sa dapit. Siya gitudlo nga kauban sa tulo ka mga lalaki nga nipusil kang John-rey, taga Barangay Laray, Dakbayan sa Talisay. Si John-rey nag bike lang sa maong dapit apan kalit lang nangabot ang upat ka mga lalaki, usa ani armado og pistola, dayong pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo. Gisuwayan pa sa pagtabang ang biktima apan nakabsan sa kinabuhi tungod sa naangkong mga samad niini sa ulo. Nagpadayon pa ang Carbon police sa ilang pagpangita sa laing tulo nga giila sa mga saksi. Matod ni Police Major Jesse Bation,hepe sa Carbon Police Station, nga personal nga atraso sa biktima ang hinungdan sa pagpamusil. Matod niya nga dugay na nga ningbahad ang mga suspek sa biktima nga ilang patyon kon mag-abot ang ilang mga dalan. Si Ramil nadakpan na kaniadto tungod sa kasong pagpanulis ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig sa Cebu City Jail ug nakagawas lang pagka 2022. Gawas sa mga saksi, nailhan usab sa kapulisan ang mga suspek pinaagi sa kuha sa CCTV camera sa dapit diin nahitabo ang pagpamusil. Si Ramil gisuwayan sa pagkuha sa iyang habig apan nidumili sa pagtubag sa mga pangutana.",Unsa ang motibo sa pagpatay kang John-rey?,Panagbangi ug dumtanay ang naestablisar nga motibo sa pagpatay kang alyas John-rey.,Panagbangi ug dumtanay,322,405,0,22
00573-013,573,Namaligya og shabu ‘aron ipaopera’ sa anak nga masuso,"Usa ka inahan nangangkon nga siya napugos sa pagpamaligya og shabu aron igasto sa operasyon sa iyang upat pa ka buwan nga anak nga babaye. Ang suspek nasikop sa buy-bust alas 11:40 sa gabii sa Huwebes sa Sitio Naba, Brgy. Mambaling, Cebu City. Ang inahan nga gitago sa alyas Jephon, 37, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, nasikop sa mga sakop Drug Enforcement Unit (DEU) sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station, niingon nga si Jephon naa sa ilang listahan sa street level individual (SLI). Ila ning gipalitan og usa ka paketi’ng shabu nga balor og P200 ug dihang nasikop, siya nakuhaan og laing 12 ka pakite ug usa ka medium size nga bulto. Ang drugas motimbang og singko gramos nga mobalor og P34,000. Ang suspek nagsulod gawas sa bilanggoan tungod sa kasong illegal drugs. Si Jephon, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga tungod kay nasakit iyang anak, siya napugos sa pagpamaligya og drugas. “Akong anak upat ka bulang babaye operahanan sa kasingkasing. Unya wala man koy ikabayad mao nga namaligya ko,” dugang ni Jephon. Eskedyul unta ang operation sa kasingkasing niadtong Abril 1, 2024 apan tungod kay wala siyay kwarta, kini nalangay. Ang iyang unang kapuyo nabilanggo tungod sa ilegal nga drugas ug unom ka tuig na nga wala makagawas. Duna silay unom ka mga anak. Ang ikapito nga anak nga batang babaye iyang anak sa iya karon nga kapuyo nga napriso sab sa illegal drugs. Kay wala siyay madangpan, namarok siya nga iya sang kuhaan og portion. Gibaligya sab niya nga naabot og P4,500.“Namasin ko nga motubo pa akong kita sa shabu. Kay gamiton nya pagpa-opera sa akong anak,” sumala ni Jephon. Sagad sa iyang kustomer mga higalang babaye nga nagtrabaho sa bar.",Pila ang kantidad nga nabaligya ni Jephon nga shabu?,"Gibaligya sab niya nga naabot og P4,500.","P4,500",1557,1597,33,39
01501-005,1501,"72-anyos missing, nakit-an nga patay sa sapa sa Barili","Usa ka 72-anyos nga lalaki nga missing sulod sa pipila ka mga adlaw napalgang patay alas 6 sa buntag sa Martes, Nobyembre 21, 2023 sa pagatpatan sa Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo. Base sa nakuhang pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang biktima giilang si Edoy Ong, taga Brgy. Cabiangon, Pinamungajan. Ang anak nga babaye niini mga si Marimar maoy niila sa dihang nisusi sa Estaca. Ang anak niasoy nga ang iyang amahan masakiton na tungod sa edad. Na-missing kini sukad niadtong Nobiyembre 18, 2023, alas 8 sa buntag ug katapusang nakit-an duol sa sapa, mga 40 metros gikan sa ilang balay. Niadtong higayuna nagbaha tungod sa mga pag-uwan nga nasinati sa Sugbo. Iyang gituohan nga nahulog sa sapa ang iyang amahan ug gianod hinungdan nga nalumos ug gidagsa sa pagatpatan. Sa pipila na ka adlaw nga mga nakalabay, ang Kabisay-an, apil na ang Sugbo, nakasinati og mga pag-uwan dala sa low pressure area (LPA) nga natunaw na. Laing weather system nga nagdala sa ulan mao ang shear line kun panag-abot sa bugnaw ug init nga hangin.",Unsa ang gituohan sa anak nga babaye mahitungod sa pagkamatay sa iyang amahan?,Iyang gituohan nga nahulog sa sapa ang iyang amahan ug gianod hinungdan nga nalumos ug gidagsa sa pagatpatan.,nahulog sa sapa,691,800,19,34
01641-013,1641,"Kawsa ni Abastar batok baha, basura","Ning pipila ka nanglabay nga katuigan, nagkagrabe ang nasinati nga mga baha sa dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga apektado kaayo mao ang Brgy. Tinago, ang dapit nga namat-an og kahayag sa negusyante nga si Kenn Abastar, 61. Human niya nabantayan nga nagkagrabe ang baha ug ingon sa way nagpakabana sa pagsulbad niini, iya kini nga gihimo nga kawsa bisan iyang nakita nga siya nag-inusara pa kaniadto. “Naa man ko's ubos sa among balay, ako maoy mabahaan,” asoy ni Abastar sa Superbalita Cebu sa Oktubre 25 nga interbyo kabahin sa iyang kasinatian matag higayon nga bahaan ang tipik sa MJ Cuenco Avenue diin nagbarog ang ilang duha ka andana nga balay nga iya nang gipuy-an sulod sa 61 ka tuig uban sa iyang pamilya. Nahimong kastigo ni Abastar ang baha hinungdan nga bisan siya pribado nga tawo, iya kining gipangunayan sa paghimo og mga lakang. “I have been doing this for the ten long years,” matod ni Abastar. Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha. Di lang siya usab ang nag-antos, apil na ang iyang mga silingan. KONTRA BAHA“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya. Nipadala si Abastar og mga suwat sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan mahitungod sa proyekto batok sa sa baha sa ilang lugar, sama sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa Dakbayan sa Sugbo. Kini nga proyekto gi-award sa DPWH ngadto sa usa ka contractor isip ‘creek widening and siltation’ gikan sa Tejero hangtod sa Day-as, Cebu City sugod sa Oktubre, 2021. Apan hangtod karon wa pa kini nahuman. Niadtong Hulyo 4, 2023, siya giimbetar sa programa sa SunStar Cebu nga Beyond The Headlines aron magpaambit ang iyang mga lakang. Matod niya nga ang proyekto nga napasagdan nakamugna og problema, inay makasulbad kay nigamay na ang agianan sa tubig. “Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar. “Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project. Pero ang epekto kay lokal,” puno ni Abastar. “Akong gibuhat ni request ko sa DPWH ug DEPW nga mga inlet diha sa kanal, ni-request ko nga madugangan og daghan aron dali mohubas,” matod ni Abastar. ADBOKASIYATungod sa iyang adbokasiya kontra baha ug basura sa ilang lugar, nihimo si Abastar og grupo nga moabag kaniya. “Ako ug akong mga batos, early morning, naa na koy mga equipment, boots, rake, mga basket,” matod ni Abastar. Aron maampingan ang mga inlet, nag-inisyatiba si Abastar nga mogahin og grupo sa pagkuha sa mga basura. “Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar. Mismo siya ang niapil ug nangunay og kanaug sa mga culvert aron makuha ang mga basura nga nakababag sa tubig. “I am sincere in serving the public. Naghimo ko og move nga akong gipaningkamutan nga makahimo ko bisan private citizen ko, di public official,” matod ni Abastar. Matod ni Abastar, ang pagsulbad sa problema sa Brgy. Tinago mao ang paglantaw sa problema sa mga lumolupyo.",Unsay epekto sa pagka atrasado sa proyekto sumala ni Abastar?,"“Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar.",magbaha maong mosaka ang tubig,1868,2135,215,245
01561-008,1561,P100B sugyot nga budget gikuwestiyon,"Mokabat lang sa P7 bilyunes ang nakolekta sa target nga buluhisan sa Dakbayan sa Sugbo taliwa sa P50 bilyunes nga budget sa 2023, apan doblehon na hinuon ngadto sa P100 bilyunes ang budget sa Dakbayan alang sa 2024?Kini ang gipadayag nga kuwestiyon sa konsehal nga kaalyado mismo ni Mayor Cedie Abangan atol sa pagsugod sa deliberasyon sa Konseho sa Dakbayan sa Lunes, Nobiyembre 13, 2023, alang sa budget sa sunod tuig. Si Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan niingon nga siya nakasabot sa panginahanglan sa pundo apan gikuwestiyon ang pagkab-ot sa P100 bilyunes nga budget. “Are we really optimistic that can get the collection of P100 billion for next year, granting that we (City Council) will approve nya di gihapon ta kakolekta so di gihapon na magamit sa appropriation nato,” matod ni Balagulan. Kini ang pangutana niya sa gipasupot nga P100 bilyunes nga budget ni Cebu City Budget and Finance Officer lawyer Benjamin Bulalayao atol sa budget hearing nga gipahigayon sa Doña Eva Macaraeg Macapagal Hall. Agi’g tubag, si Bulalayao miingon nga ang gisugyot nga budget usa ka kolektibong pagtuon sa local finance, nga nag-ingon nga adunay lebel sa pagsalig sa ilang bahin nga kini mahimo. “Wa man sad mi mag-ingon nga automatic makuha. There is just a positive and a very good confidence kay (because) we look at the economic indicators,” matod ni Bulalayao. Siya niingon nga ang ekonomiya sa Dakbayan sa Sugbo dili mous-os, diin sa miaging 20 ka tuig ang economic indicators moingon nga paspas kaayo ang paglambo sa Dakbayan sa Sugbo. Dugang pa niya nga kon adunay pagtubo sa ekonomiya, kinahanglan usab nga motaas ang base sa buhis. “If we grow economically diba ang necessary consequence nga ang atong tax base mo grow sa siya substantially. . . magkuyog jud nang duha, maong on our end we are confident, but confidence has to be translated in actual work, ” dugang ni Bulalayao. Apan, si Balagulan niingon nga kon ang Sayaw sa Buhis program makamugna og P30 bilyunes ngadto sa P40 bilyunes base sa kinatibuk-ang cluster, iyang gipangutana si Bulalayao kon pila ang nakolekta sa Sayaw sa Buhis sukad sa pagkatukod niini niadtong Hulyo. “Nagsugod na atong Sayaw sa Buhis last July then November na ron, next year we will be targeting around P50 billion, dako kaayo, pila may nakolekta nila?” dugang ni Balagulan. Si Bulalayao, agi’g tubag ni Balagulan, niingon nga wala pa niya makuha ang datos.","Unsa ang kinahanglan mahitabo kung adunay pagtubo sa ekonomiya, sumala ni Bulalayao?","Dugang pa niya nga kon adunay pagtubo sa ekonomiya, kinahanglan usab nga motaas ang base sa buhis.",kinahanglan usab nga motaas ang base sa buhis,1548,1646,52,97
00690-012,690,Kano nalumos sa Moalboal,"Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Unsa nga buhatan ang nag-imbestiga sa kaso ni Elyong Hickman Jr.?,Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national.,Moalboal Municipal Police Station,596,819,31,64
00735-018,735,Labhunon giduslitan,"Usa ka 24 anyos nga lalaki niduslit sa nagtipun-og nga labhunon sulod sa iyang lawak sa balay sa Purok 3, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 2 sa kaadlawon, Huwebes, Abril 18, 2024. Ang suspek nga gipadakop ug gipriso sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) mao si Rosalito Babia Francisco. Matod ni Francisco, duna siyay personal nga problema ug nisamot ang pagsipok sa iyang ulo dihang nakita ang nagtipun-og nga mga labhunon sa suok sa iyang kwarto ug iyang giduslitan. Hinuon, wala makadako ang kayo tungod kay dali nga natinabangay ang iyang mga silingan nga nakakita aron mapawong apan nakan-an sa kayo ang kama sa iyang kwarto. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human nisilaob ang mga labhunon nga gisunog sa suspek, nakamugna kini og kahadlok sa mga silingan. “Nagtawag agad ng barangay and pinahuli ito together with our police sa barangay,” matod ni Makring. Ang mga tanod nga daling niresponde maoy nipusas kang Francisco ug gidala sa Abellana Police Station ug gitakdang pasakaan og kasong unjust vexation. Nangayo og pasaylo si Francisco sa iyang nahimo sanglit resulta kini sa iyang kahubog ug sa iyang gihambin nga problema sa kinabuhi. “Family problem to, Sir, maong nabuhat ko to. Mao ra to simple ra kaayo, family problem ra, side sa akong mama’g papa. Sayop ni akong gibuhat maong mangayo kog pasensya sa akong mga silingan,” matod ni Francisco. Nakasabot siya nga nasuko niya ang iyang mga silingan tungod sa kainit sa panahon nga dali ra masunog ang mga balay. Nabalaka ang mga silingan sa suspek kay kon wala pa nila tabangi sa pagpawong, nasunog na ang tanang mga balay sa palibot nga daghang ginama sa light materials. /",Sino ang nagdala sa problema sa iyang pamilya sumala sa mga giingon ni Francisco?,"“Family problem to, Sir, maong nabuhat ko to. Mao ra to simple ra kaayo, family problem ra, side sa akong mama’g papa. Sayop ni akong gibuhat maong mangayo kog pasensya sa akong mga silingan,” matod ni Francisco.",Family problem,1243,1455,1,15
00478-003,478,Pangandam sa Palaro '24,"Ang mga pag-andam para sa Palarong Pambansa 2024 anaa gihapon sa tukmang panahon bisan pa kon adunay temporaryong kausaban sa pamunoan sa Cebu City. Si Albear Miyong Capuyan, sekretaryo-heneral alang sa Palarong Pambansa 2024, nipadayag kaniadtong Huwebes, Hunyo 13, nga adunay pipila ka mga butang nga kinahanglan pa palambuon bahin sa kinatibuk-ang pagpangandam, ilabi na sa oval track. Kauban ni Capuyan si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon sa pagbisita sa Cebu City Sports Center (CCSC) kaniadtong Huwebes, aron susihon kon adunay pa bay mga hagit sa pag-host sa maong sporting event. Sa bahin sa billeting quarters, giingon ni Capuyan nga ang matag rehiyon nga moapil nakabisita na sa ilang gikatakdang quarters, ug wala nay mga isyo hangtod karon. “Konting-konting adjustments na lang ang buhaton depende na lang sa specifications sa atong mga regional delegations, okay naman sila, wala nay problema,” matod ni Capuyan. Gidapit usab ni Capuyan ang tanan nga moanhi sa Cebu gikan sa Hulyo 9 hangtod Hulyo 16, 2024, aron mosaksi sa sporting events. Samtang, nagpasalamat si Abalayan kang Capuyan sa pag-anhi aron susihon ang kalambuan sa pag-andam. Ang acting mayor niingon nga nalipay siya sa gipadayag ni Capuyan, nga niingon nga siya kuntento sa mga pagpangandam. Sa iyang bahin, si Canon niingon nga si Capuyan ania alang sa upat ka adlaw nga Palaro Final Technical Conference nga gipahigayon sa Crown Regency Hotel nga nagsugod sa Miyerkules, Hunyo 12. Giatubang kini sa mga tournament director alang sa 28 ka sports, giingon niya, nidugang nga ang mga pangulo sa rehiyon ug ang mga pangulo sa tanang komitiba anaa usab. Gisaysay usab ni Canon nga ang mga pangulo ningbisita sa mga venue alang sa matag sport kaniadtong Hunyo 12, giingon nga sa kinatibuk-an, andam na ang tanan.",Unsa ang gibati sa acting mayor bahin sa mga pagpangandam?,"Ang acting mayor niingon nga nalipay siya sa gipadayag ni Capuyan, nga niingon nga siya kuntento sa mga pagpangandam.",nalipay siya,1222,1339,29,41
01212-001,1212,P3M premyo sa grand champion sa Sinulog,"Gipadak-an ang premyo sa grand champion sa Sinulog Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024, sa South Road Properties (SRP) ngadto sa P3 milyunes gikan sa P1 milyon sa miaging tuig. Kini ang gipahibawo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa press conference sa City Hall sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Lakip sa gipatas-an ang premyo sa runners-up. “The prizes for the Grand Showdown have been agreed to be increased, bringing about an exhilarating, shall we say, euphoric effect. We hope that this can continue into the remaining activities,” matod ni Abangan. Ang mayor nipahibawo nga ang enhanced cash prizes ipatuman usab sa Free Interpretation ug Sinulog Based categories. Nitambong usab sa press conference si executive director Elmer “Jojo” Labella sa Sinulog Foundation Inc. (SFI). Ang premyo sa ikaduha nga pwesto gisaka sa P2 milyunes, gikan sa P700,000; samtang ang makadaug sa ikatulong dapit makadawat na og P1. 5 milyunes, kon itandi sa miaging tuig nga P500,000. Samtang ang premyo sa ikaupat nga dapit anaa na sa P1 milyon, itandi sa naunang kantidad nga P300,000; ang premyo sa ikalimang dapit misaka ngadto sa P750,000 gikan sa kanhi P200,000. Wala hinuon nipahibawo og kausaban si Abangan sa mga premyo sa ubang mga kompetisyon, apil na ang street dancing alang sa Grand Parade. “The incoming and the ensuing still more of exhilarating activities to look forward to and bringing more of Senior Santo Niño’s miracle and puting all of this together,” dason ni Abangan. VENUESa dihang gipangutana bahin sa status sa venue, si Abangan nitug-an sa SunStar Cebu nga “we never stop to make it ready. ”Matod niya nga andam na kini sa dili pa ang Dominggo, bisan pa, padayon silang “mag-andam” hangtod nga dili pa mahuman ang kalihukan. Giklaro ni Abangan nga ang magtigi nga mga contigent nagsugod na sa ilang blockings ug performance practices sa venue niini sa SRP sugod duha ka semana ang milabay. Sugod sa Enero 16, adunay 14 ka nagtigi nga contingents sa Grand Parade ug Grand Ritual Showdown, diin duha sa mga magtigi alang sa mga premyo sa out-of-town.",Unsa ang bagong kantidad sa premyo sa grand champion sa Sinulog Grand Ritual Showdown?,"Gipadak-an ang premyo sa grand champion sa Sinulog Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024, sa South Road Properties (SRP) ngadto sa P3 milyunes gikan sa P1 milyon sa miaging tuig.",P3 milyunes,0,194,147,158
01309-017,1309,Megino mitumba ni Isidoro,"Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan. Niini, nakuha ni Megino, kinsa champion sa WBO ug WBC, ang duha ka mga bakos ni Isidoro sa WBA ug IBF. Siya ang ikaduhang boksidor nga nahimo’ng unified champion sa duha ka mga division. Ang una mao si Rudy Mejia nga nihimo niini niadtong Hulyo. Apan mas paspas ang pag-angkon ni Megino sa mao nga record kay gihimo kini niya sulod lang sa dul-an duha ka mga tuig. Una niyang na-unify ang kampeyonato sa bantam division. Unang natumba si Isidoro sa 2nd round apan gi-rule sa referee nga slip apan sa ikaupat nga round, usa ka left hook ug mga kombinasyon ang nitumba kang Isidoro. Bisan niini, nakabangon pa si Isidoro ug nakahatag og maayong away ni Megino ug nipasulod usab og bug-at nga mga kinumo. Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.",Unsa ang nahimo ni Megino nga nakahatag kaniya sa kadaugan sa 10th round?,"Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.",right cross,1002,1138,27,38
00700-014,700,Bata nakuryentihan tungod sa tabanog,"Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).",Kinsa ang naghatag sa impormasyon sa insidente?,"Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu.",P/Master Sgt. Arce Dexter,244,390,21,46
00645-002,645,Electrician nakuhaan og 1. 2 kilo nga shabu,"Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City. Si Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, maoy nangulo sa buy-bust uban sa Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police. Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000. Si Paguyod, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga usa ka semana nga ilang gi-monitor ang suspek. Nasubay nila nga usa kini ka bodegero sa drugas ug bag-uhay lang nga nitumaw ang ngalan. Ang suspek dunay amo nga naa sulod sa bilanggoan samtang ang tinubdan sa drugs gikan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Paguyod nga makabaligya og shabu nga kinilo sa semana ang suspek. Gipalitan nila og usa ka dakong bulto sa shabu nga mobalor og P50,000 gamit ang fake nga kwarta. Dihang napusasan, si Goryorillo nakuhaan pa og laing upat ka dagkong putos sa shabu, usa ka android phone, P600 nga halin, ubang mga sudlanan sa drugas ug usa ka motorsiklo.",Unsa ang ngalan sa suspek nga naaresto sa operasyon?,"Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City.",Porferio Ensano Freddie,175,293,24,47
01693-007,1693,"DA: Karne’ng baboy, itlog di magkuwang atol sa Pasko","Gipasalig sa Department of Agriculture (DA) nga adunay igong suplay sa baboy ug itlog alang sa umaabot nga Pasko. Sa press conference, si DA Assistant Secretary Amadeo de Manjares nagkanayon nga adunay makanunayon nga suplay sa baboy tungod sa pag-uswag sa lokal nga produksiyon dinhi sa nasod ug gikatakda nga pag-import sa karne. “Iyong nabanggit ko dati na, iyon nga na inayos ko ngayon. . . iyong import naman ay tuluy-tuloy iyan dahil parating ngayong fourth quarter – ito iyong naproseso noong mga nakaraang buwan pa ng Bureau of Animal Industry,” matod ni De Manjares. Dugang niya nga ang pagpakigbatok sa nasod sa ASF padayon, nga nagtimaan sa pest control, prevention, biosecurity ug repopulation initiative sa departamento. Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan. Sa bahin sa suplay sa itlog, si De Manjares niingon nga wala silay nakitang problema kalabot niini. Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw. Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs). Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.",Asa gikan ang taas nga panginahanglan sa itlog gawas sa mga panimalay?,"Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs).","mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs)",1139,1238,43,98
01120-005,1120,"Lalaki kadulog sa asawa gidunggab sa bana, patay","Tungod sa tumang pangabubho sa bana, gidunggab-patay ang lalaki nga iyang nasakpan nga kadulog sa iyang asawa, samtang samdan usab ang naulahi. Ang insidente nahitabo sa Barangay Lorega San Miguel, Siyudad sa Sugbo, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang namatay giila nga si Lito (dili tinuod ngan), 30, ulitawo apan dunay kapuyo, ug molupyo usab sa samang dapit. Ang suspek mao si Cole (dili tinuod ngan), bana ni Basilia (dili tinuod ngan), 31, kinsa samdan usab tungod sa pagdunggab, pulos mga molupyo sa maong dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Parian Police Station, nasuta sa ilang imbestigasyon nga ang suspek ug ang iyang asawa ‘nagkabuwag na’ diin ang lalaki naglain sa pagpuyo. Apan ang bana nasuko dihang nakadawat og sumbong nga ang iyang asawa dunay kadulog nga laing lalaki sud sa balay nga gipuy-an sa babaye. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga ang bana nisulong ug iyang giguba ang agianan sa balay hinungdan nga nakita niya ang duha nga pulos hubo nga naghigda sa kama. Gidunggab dayon sa bana ang lalaki lakip ang iyang asawa. Si Lito nakaangkon og daghang samang dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas ug gideklarar kini nga dead on arrival sa tambalanan. Samtang si Basilia, naa na sa luwas nga kahimtang human makabaton lang og usa ka samad sa iyang bukton. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nagkanayon si Basilia nga wala silay relasyon ni Lito nga giingong iya ra kini gipakatulog sa ilang balay kay nahubog sa ilang panag-inom. Ang suspek dali ra hinuon nga nadakpan sa kapulisan sa Parian Police Station nga gipangulohan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Henry Orbiso. Ang suspek nga bana gitanggong na sa kapulisan samang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsa ang kahimtang ni Basilia human sa insidente?,"Samtang si Basilia, naa na sa luwas nga kahimtang human makabaton lang og usa ka samad sa iyang bukton.",naa na sa luwas nga kahimtang,1223,1326,20,49
00882-009,882,Baluyut misusi sa 3 ka resort nga sulod sa Chocolate Hills,"Tulo ka mga estabilisemento nga nasulod sa nailang Chocolate Hills sa Lalawigan sa Bohol, nga gideklarar sa UNESCO nga Global Geopark ug usa ka protected area, gisusi ni Adriano Baluyut, kalihim sa Department of the Interior and Local Govenment (DILG) sa Huwebes, Marso 21, 2024. Kauban ni Baluyut ang lokal nga mga opisyal ug mga opisyal sa hingtungdang mga ahensiya sa kagamhanan bahin sa pagkatukod sa maong mga resort sulod sa usa ka protected area. . Unang gisusi ang kontrobersiyal nga nag-viral sa social media nga Captain’s Peak Garden and Resort sa lungsod sa Sagbayan. Lakip sa gisusi mao ang Sagbayan Peak sa samang lungsod nga taudtaod nang nahimo’ng suroyanan. Laing gisusi mao ang usa ka estabilisemento sa lungsod sa Carmen nga sentro sa Chocolale Hills. Niadtong Lunes, Marso 18, 2024, si Baluyut nagtukod og special investigation team sa pag-ugkat sa posible nga environmental ug administrative violations tungod sa katukuran sa maong mga resort.",Asa nahimutang ang mga resort nga gisusi ni Baluyut?,Kauban ni Baluyut ang lokal nga mga opisyal ug mga opisyal sa hingtungdang mga ahensiya sa kagamhanan bahin sa pagkatukod sa maong mga resort sulod sa usa ka protected area.,sulod sa usa ka protected area,280,453,142,172
00333-015,333,City Hall nakigsabot bahin sa paggamit sa karaang MCWD bldg.,"Nihangyo ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo nga magpabilin sa building nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sulod pa sa usa ka tuig samtang wala pa sila makakita og angay nga lugar para kabalhinan sa ilang mga opisina. Ang maong karaang edipisyo sa MCWD duol lang sa Ciy Hall sa dan MC Briones, Brgy. Sto, Niño,Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon sa press conference niadtong Huwebes, Hulyo 25, 2024, nga ang syudad padayon pang nakigsabot sa MCWD. Si Abalayan nitaho sa positibong mga kalamboan sa pakigsabot, nga nagtinguha sa pag-resulba sa mga isyo nga gimarkahan sa report sa Commission on Audit (COA) niadtong 2023. Ang state auditors mipasidaan sa gasto nga P5. 3 milyon sa syudad para sa mga repairs sa satellite office, nga giingong wala’y pormal nga lease agreement uban sa MCWD. Ang satellite office, nga naglangkob sa daghang departamento sa syudad lakip na ang Division of the Welfare of the Urban Poor ug ang City Environment and Natural Resources Office, nag-operate nga walay kontrata tungod sa mga dili pagsinabtanay sa monthly rental rates. Ang syudad mitanyag og P200,000 kada buwan, samtang ang MCWD mitubag og P70,000.“We are now discussing a one-year contract with MCWD,” Abalayan stated. “Initially, Chairman Abarca has agreed to the extension, contingent on a formal contract,” matod sa Acting Mayor. Si Range Abarca III, Chairman sa Board of Directors sa MCWD, nagkompirma sa progreso sa mga negosasyon, nag-ila nga posibleng mopirma sa kontrata human sa Agosto 2024, nga giatangan pa og legal review ug pag-aproba sa board. Gidugang ni Abalayan nga ang bag-ong kasabutan maglakip og bayad para sa mga wala nabayri nga abang sa miaging tuig. Siya miingon nga ang syudad nagtinguha sa pagsunod sa price range nga gimando sa COA, bisan pa nga ang espesipikong rates wala gipadayag. Ang Acting Mayor misugod niining mga dayalugo pag-asumir niya sa opisina niadtong Mayo 10, 2024, aron pagtagad sa lain-laing mga isyu tali sa syudad ug MCWD. Gipadayag ni Abarca ang iyang pagpasalamat sa mga paningkamot ni Abalayan sa pag-usab sa mga negosasyon bisan pa sa bag-ong mga tensiyon tali sa duha ka entidad. Ang duha ka partido nagtrabaho aron sa pag-finalize sa kasabutan, nga magpaseguro sa padayon nga operasyon sa satellite office samtang gitagad ang mga audit concerns nga gipasiugda sa COA.",Unsa ang mga departamento nga naglangkob sa satellite office nga giingon sa artikulo?,"Ang satellite office, nga naglangkob sa daghang departamento sa syudad lakip na ang Division of the Welfare of the Urban Poor ug ang City Environment and Natural Resources Office, nag-operate nga walay kontrata tungod sa mga dili pagsinabtanay sa monthly rental rates.",Division of the Welfare of the Urban Poor ug ang City Environment and Natural Resources Office,825,1093,84,178
01516-001,1516,Di moapil sa transport strike,"Tungod sa pasalig sa kahugpongan sa mga grupo sa mga jeepney driver sa Sugbo nga mosalmot sa transport holiday sa tibuok nasod, gikompirmar usab sa nagkadaiyang mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo nga dili sila mosalmot sa protesta, nipasalig nga dili mabalda ang pampublikong transportasyon. Sa tulo ka managlahi’ng mga suwat nga gipadala ngadto sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) niadtong Huwebes, Nobiyembre 16, labing minos 20 sa mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo ningpadayag sa ilang tinguha nga magpadayon sa operasyon taliwala sa giplanuhang nationwide transport holiday. Ang mga kopya sa mga sulat, nga gihatag sa SunStar Cebu, nihatag og gibug-aton nga ang mga grupo dili gusto nga makabalda sa “adlaw-adlaw nga kalihukan sa riding public”. Sa miaging Biyernes, sa usa ka pamahayag, ang presidente sa Piston Cebu nga si Tibor Espiras niingon nga ang protesta nagtumong sa pagsuporta sa giplano’ng tulo ka adlaw nga welga sa Piston-national sugod sa Lunes, Nob. 20, hangtod sa Miyerkules, Nob. 22. Si Espiras niingon nga ang welga supak sa Disyembre 31, 2023 nga deadline sa public utility vehicle (PUV) consolidation ubos sa PUV modernization program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan. Apan gitataw ni Espiras nga imbes tulo ka adlaw nga protesta, nakahukom sila nga mohimo na lang og usa ka adlaw nga protesta aron dili mabalda ang kasaulogan sa fiesta ug mga kalihukan sa Nuestra Señora de Regla sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa Nobiyembre 20 ug 21. DI MOAPILSa suwat nga gipaluyohan sa 10 ka mga sakop sa Federation of Cebu Transport Cooperatives (FCTC), ilang gisubli ang ilang dedikasyon sa paghatod sa serbisyo publiko’ng transportasyon. Gawas sa mga sakop niini, ang sulat sa FCTC naglakip ni kanhi Barili Mayor Yevgeny Abing, kasamtangang presidente sa Cebu Provincial Transport Cooperative. Ang mga kooperatiba sulod sa grupo naglakip sa El Pardo Transport Cooperative, Pit-os Talamban & Mandaue Transport Cooperative, Lahug Apas Transport Cooperative, Lamadotrasco, Inayawan Transport Cooperative, Kalunasan Operators ug Drivers Trans. Kooperatiba, CLMDOT Transport Cooperative, Mandaue Transport Cooperative, Mabolo Transport Cooperative, ug Banawa Transport Cooperative. Dugang pa, siyam ka mga kooperatiba sa transportasyon nga nakabase sa Lapu-Lapu, lakip ang Lamadotrasco, Utsi, Udotco, Celamco, Lamdoa, Lacomdotco, Feltoda, MIMPC, ug LLCDOA, nagpamatuod sa ilang pasalig sa pagpadayon sa mga operasyon. Ang Lamadotrasco sakop sa duha ka grupo sa transport cooperatives. Samtang, si Daece P. Torrenueva, presidente sa Kaluha Twin Trading Services Corporation, nipadayag sa iyang dedikasyon sa usa ka bulag nga sulat, siya miingon, “We recognize the vital role that public transportation plays in the daily lives of countless individuals, connecting communities, and facilitating economic activities. ”Si Espiras miingon nga ang protest strike gitumong sa pagpadangat sa pagkadiskontento sa grupo sa nagsingabot nga deadline sa pagkonsolida sa prangkisa, usa ka bahin sa PUVMP sa nasudnong gobyerno, nga ilang gisaway nga usa ka “large-scale business venture. ”",Unsa ang giingon sa mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo bahin sa transport strike?,"Tungod sa pasalig sa kahugpongan sa mga grupo sa mga jeepney driver sa Sugbo nga mosalmot sa transport holiday sa tibuok nasod, gikompirmar usab sa nagkadaiyang mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo nga dili sila mosalmot sa protesta, nipasalig nga dili mabalda ang pampublikong transportasyon",dili sila mosalmot sa protesta,0,296,206,236
00700-015,700,Bata nakuryentihan tungod sa tabanog,"Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).",Asa nahitabo ang insidente sa pagkuryente?,"Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu.","Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu.",152,243,31,91
00185-010,185,"Traysikol drayber nangumot og dughan sa pasahero, gikiha na","Kaso nga Acts of Lasciviousness ang gisang-at batok sa traysikol drayber human nga matod pa mikumot sa dughan sa iyang pasahero niadtong Dominggo sa gabii, Agusto 25, 2024 sa Barangay Candaguit, Lungsod sa Sibonga, Cebu. Samtang niadtong Agusto 27, hingpit nga nasang-at ang kaso batok sa suspek nga si alyas Orland, taga Barangay Abugon, Sibonga. Base sa inisyal nga kasayuran nahipos sa Women and Children Protection Desk sa Sibonga Police Station nga ang 20 anyos nga biktima sakay sa traysikol ni Orland uban sa laing duha ka mga pasahero. Ang ubang mga pasahero ang unang mikanaog pag-abot sa ilang destinasyon samtang ang biktima mao nalay nahibilin nga pasahero niadtong tungora. Nakamatikod ang biktima nga miliko ang drayber nga wa na mosubay sa rota kay matod pa adunay siyay butang nga gipangita. Nabalaka ang dalaga sa dihang naabot sila sa ngitngit nga dapit nga layo na sa highway. Giparada sa suspek ang iyang unit sa awa-aw nga lugar kay kuno adunay gisubay nga butang nga nawala. Apan nakurat nalang ang biktima sa dihang gigakos siya sa maong drayber ug gihinol ang pribadong bahin sa iyang lawas, nakahigayon og dagan ang dalaga ug nangayo og pakitabang sa residente sa maong dapit. Nasikop ra sab gilayong ang suspek sa mga polis inabagan sa mga barangay tanod. Matod ni Police Staff Sgt. Berame Beramo, assistant WCPD miingon nitukar ang biga sa suspek dihang sila nalang sa iyang pasahero. Una nanghimakak ang suspek, apan sa nagpadayon sa imbestigasyon mi-angkon na kini sa iyang nahimong sayop.",Kinsa ang assistant WCPD nga mitug-an bahin sa kaso?,"Matod ni Police Staff Sgt. Berame Beramo, assistant WCPD miingon nitukar ang biga sa suspek dihang sila nalang sa iyang pasahero.",Police Staff Sgt. Berame Beramo,1282,1411,9,40
00388-012,388,District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,"Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",Kinsa ang mga opisyal nga anaa sa inagurasyon sa LTO sa Alcoy?,"Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.","Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa",2244,2389,44,115
01065-003,1065,Sawa nasikop; nakaingon sa 6 ka oras nga brownout,"Usa ka opisyal sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO) nipahimangno sa mga residente nga dili mosuway og dakop og mga bitin nga posibleng makit-an sa ilang mga tugkaran o residential areas. Tawgon nila ang mga otoridad alang sa tukmang rescue ug turnover operations. Si Banarez Bandelaria, ang hepe sa MCENRO, nihimo sa maong pamahayag human usa ka reticulated python, nga mas naila nga sawa, nakit-an sa taas sa poste sa kuryente sa Barangay Umapad sa Huwebes sa buntag, Pebrero 15, 2024. Gipasabot ni Bandelaria nga ikatulo na kini nga bitin nga nakit-an sulod sa Umapad sa miaging duha ka mga adlaw. Dugang pa niya nga ang barangay adunay daghangbakante nga mga lugar diin mahimo’g puy-an sa mga bitin. Ang nadakpan nga bitin gi-turnover na sa Department of Environment and Natural Resources Central Visayas (DENR-7) Rescue Center alang sa eksaminasyon, nga maoy modeterminar sa kahimtang karon sa bitin, lakip na ang gitas-on niini. Giklaro ni Bandelaria nga gawas sa Umapad, walay bisan usa sa nahibiling 26 ka barangay sa dakbayan ang naka-report nga dunay nakitang bitin. KURYENTESa buwag nga pakighinabi, si Umapad Brgy. Capt. Bitoy Joffre Abando niasoy nga ang bitin nadiskubrehan sa usa sa mga poste sa kuryente nga nahimutang sa Sitio Kalubihan 1. Ang bitin maoy nakaingon sa power interruption nga nilungtad og mga unom ka oras gikan sa alas 3 sa kaadlawon sa Huwebes. Gituohan nga ang bitin maoy hinungdan sa pagbuto sa transformer sa poste diin gikatahong nilikos kini. Si Abando niingon nga ang palibot sa poste adunay lapad nga lugar nga daghang mga kahoy ug kakahuyan nga mahimo gipuy-an sa bitin. Nagtuo siya nga migawas ang bitin kay posibleng mangitag pagkaon. Gipasabot ni Abando nga ang unang bitin nakit-an sa Purok Tamarind mga tulo ka buwan na ang nakalabay. Sa unang taho niadtong Enero 29, si Pitz Jayne, usa ka ecosystems management specialist sa DENR-7, niingon nga ang pagsulod sa mga pinuy-anan sa tawo ngadto sa natural nga puy-anan nakabalda sa ecosystem, nakaaghat sa mga bitin sa paggawas gikan sa ilang naandang mga teritoryo aron mangitag pagkaon sa ubang mga dapit, lakip na niini ang residential nga mga lugar nga gisudlan sa mga ilaga. Sa laing bahin, si Toxicologist Jimeno Lim sa Vicente Sotto Memorial Medical Center niawhag sa publiko nga limpyuhan kanunay ang ilang palibot isip preventive measure aron mamenosan ang pagkadani sa mga ilaga sa pagsulod sa mga balay. Gipasalig ni Lim sa publiko nga adunay magamit nga antivenom alang sa mga nagkinahanglan. Anaa ang antivenom sa VSMMC Poison Control Center ug gitawag nga polyvalent, epektibo batok sa tulo ka klase sa kobra, lakip ang King Cobra, Philippine Cobra, ug Samar Cobras.",Asa gi-turnover ang nadakpan nga sawa alang sa eksaminasyon?,"Ang nadakpan nga bitin gi-turnover na sa Department of Environment and Natural Resources Central Visayas (DENR-7) Rescue Center alang sa eksaminasyon, nga maoy modeterminar sa kahimtang karon sa bitin, lakip na ang gitas-on niini.",Department of Environment and Natural Resources Central Visayas (DENR-7) Rescue Center,732,962,41,127
00753-016,753,P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog,"Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.",Unsa nga alarm ang gipasaka sa alas 3:28 sa kaadlawon?,"Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon.",2nd alarm,276,400,49,58
01141-013,1141,PNP: Walay kagubot sa ‘Sinulog sa Carmen’,"Malinawon, hapsay ug walay natala nga insidente ang kapulisan sa lalawigan sa Sugbo atol sa Sinulog sa Carmen niadtong Dominggo Enero 28, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad. hepe sa Police Regional Office 7, nga base sa report nga gipahibawo sa hepe sa Cebu Police Provincial Office nga si Police Colonel Tiyan Callada, way dagkong insidente nga nahitabo nga may kalabutan sa kalihukan sa Sinulog sa Carmen. Tungod niini, ang PRO-7 nipahalipay sa mga personnel sa CPPO nga gipakatap sa Carmen alang sa pagpatuman sa hugot nga siguridad. Sumala pa ni Abacay susamang pamaagi ang ilang gipatuman sa Sinulog Sa Carmen atol sa Sinulog Grand Parade sa Dakbayan sa Sugbo. Nakadayeg ug nipasalamat si Abacay sa kooperasyon sa komunidad mao nga nagpabiling malinawon ang maong kalihukan.",Unsa ang gi-implement sa PRO-7 alang sa Sinulog sa Carmen?,"Tungod niini, ang PRO-7 nipahalipay sa mga personnel sa CPPO nga gipakatap sa Carmen alang sa pagpatuman sa hugot nga siguridad.",hugot nga siguridad,487,615,108,127
01465-008,1465,P340K balor sa druga nasakmit sud sa mall,"Giila nga high value target sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang nadakpan sa buy-bust, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Nobiyembre 25, 2023, sa sulod sa usa ka mall sa Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga tungod niini gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case build-up. Giingong maka-dispose ang suspek og 50 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.",Unsang edad si Iko Odi?,"Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue.",30,216,334,55,57
01574-007,1574,Mga polis nagtinabangay sa pagpaanak sa babaye,"Gipakita sa mga polis sa Mabolo Police Station ang ilang tawhanong pagmahal pinaagi sa pagtinabangay sa pagpaanak sa usa ka babaye sulod sa ilang police station bisan wa sila gibansay alang niini nga emerhensya. Wa sila magdahum nga moabot kini nga higayon niadtong Biyernes alas 5:45 sa hapon, Nobiyembre 10, 2023 human nangayo og panabang ang usa ka konduktor sa bus kay manganak na ang iyang kapuyo nga promodiser. Himsog nga bata’ng babaye ang malampuson nga gihimugso ni Crys Palero, taga Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police Station, nga pasado alas 5 sa hapon, nangayo og tabang kanila ang live in partner ni Crys nga si Manuelito de Jesus, usa ka bus conductor, aron dalhon ang iyang partner sa labing duol nga tambalanan tungod kay manganakay na. Dali nga ning-assist ang mga polis sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Abagat ug ubang personnel aron tabangan nga dalhon sa tambalanan. Apan nabantayan nga dili na mapugngan ug mogawas na ang puya, ila nalang kini nga gipahimutang sulod sa police station. Nitabang sa pagpa-anak silang Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non- uniformed personnel nga si Jonah Palma. Alas 6 sa gabii nahimugso ang batang babaye ug gidala na dayon sila sa tambalanan aron mahatagan og husto nga pag-atiman ang masuso.",Unsang orasa nahimugso ang batang babaye?,Alas 6 sa gabii nahimugso ang batang babaye ug gidala na dayon sila sa tambalanan aron mahatagan og husto nga pag-atiman ang masuso.,Alas 6 sa gabii,1339,1471,0,15
00962-003,962,Mananagat patay nang nabangalan,"Nakit-an na ang gitaho nga missing nga namana gamit ang compressor nga si Joss ‘Dodong’ Kimpo, 20, ulitawo, grade 12 , taga Brgy. Bancilang, lungsod sa Madridejos, mga Isla sa Bantayan, amihanang Sugbo. Naglutaw kini nga patay na sa kadagatan sa Kabac Mahayahay, lungsod sa Bantayan sa samang isla, alas 7:00 sa buntag, Lunes, Marso 4, 2024. Nabangalan siya sa usa ka mananagat nga nihigot og pisi sa lawas ug niguyod gamit sa pumpboat ngadto sa daplin. Si Kimpo missing sukad niadtong Marso 1, 2024 sa gabii samtang nanagat uban sa duha ka mga silingan. Ang hose nga nagkonektar sa compressor naputol ug wa na siya makit-i. Sa unang taho sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Segeant Iko Calahatian, imbestigador sa kapulisan sa Madridejos, ang mga sakop sa Bantay Dagat ug Philippine Coast Guard nipahigayon sa search and retrieval operation sukad niadtong Sabado, apan wala gyud siya makit-i. /DVG",Kanus-a nakit-an si Joss ‘Dodong’ Kimpo nga patay na?,"Naglutaw kini nga patay na sa kadagatan sa Kabac Mahayahay, lungsod sa Bantayan sa samang isla, alas 7:00 sa buntag, Lunes, Marso 4, 2024.","Marso 4, 2024",203,341,124,137
00912-005,912,Cebu City Hall mikiha sa CPA,"Sa Biyernes, Marso 15, 2024, ang Office of the Building Official (OBO) nipasaka og kaso batok sa Cebu Port Authority tungod sa pagtukod og mga building ug wharf nga walay permit. Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod. “Kinahanglan na siya og permits gikan sa OBO sa Cebu City without which mahu’g na siya og illegal construction,” matod ni Etis. Nangatarungan si Etis nga walay otoridad ang CPA sa pagtukod nga walay permit. “According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis. Ang pagtukod gihimo duol sa giawayan nga Compania Maritima sa luyo sa karaang Aduana building, nga karon mao na ang National Museum of the Philippines-Cebu. Ang City Government adunay nagpadayon nga kasungian tali sa CPA. Niadtong Disyembre 2022, ang Regional Trial Court (RTC) niuyon sa aplilkasyon sa CPA alang sa usa ka writ of preliminary injunction aron pagdili sa City Government sa pag-okupar sa bisan unsang bahin sa Compania Maritima premises. Niadtong Agusto 2023, gisalikway sa RTC ang motion for reconsideration sa Siyudad, ug gipamatud-an ang pagpanag-iya sa CPA sa Compania Maritima ug sa mga lugar niini. Niadtong Septiyembre 2023, ang City Government adunay usa ka panagsungi tali sa CPA human ang CPA nibutang og steel fence sa daplin sa dagat duol sa Compania Maritima. Gikontak sa SunStar Cebu ang CPA alang sa usa ka pamahayag apan ang naulahi nagdumili, niingon nga sila moluwat og opisyal nga pamahayag kon gikinahanglan.",Unsang mga poder ang giingon nga naa sa CPA base sa ilang charter?,"“According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis.","power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound",576,779,49,141
01103-006,1103,Solar power plant tukuron sa Daanbantayan,"Gikatakda nga paliton sa Kapitolyo ang pipila ka mga luna sa lungsod sa Daanbantayan nga tukuran og solar power plant. Kini maoy gipahibalo sa Kagamhanan sa Lalawigan diin nasayran nga 56 ka lot owners sa Barangay Talisay, Daanbantayan gipahibalo na sa kagamhanan sa maong kalamboan atol sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan kauban sila si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez ug mga opisyal sa Barangay Talisay sanglit malakip ang ilang mga luna sa katukuran sa solar power plant. Ilang nasabutan nga abagan niini ang LGU sa mga housing ug relocation project nga gitinguha niini. Nasayran nga anaa sa 185-ektaryang luna ang gikinahanglan sa kagamhanan aron matukod ang proyekto nga pangulohan sa Spanish firm nga Acciona Energia Global and Freya Renewables. Ang power plant nga gipaagi sa usa ka venture sa Acciona ug Kapitolyo gilantaw nga maka-produce og 150 megawatts sa kuryente, nga makaabag sa power supply generation capacity nga labing gikinahanglan sa Central Visayas ug kasikbit niining mga rehiyon. Kahinumdoman, ang isla sa Panay nakasinati sa labing taas nga power outages sulod sa tulo ka adlaw sayo sa Enero ug laing duha ka semana nga way supply sa kuryente tungod sa kakulian sa power plants. Una na nga niluwat og pamahayag si Presidente Lois Alarcon Jr. sa giingong urgency sa pagtubag sa sitwasyon sa power outages gumikan sa posibling economic losses niini, dili lang ang epekto sa mga panimalay apan lakip na ang mga trahaho ug patigayon. Subay sa nasabutan, bayran sa kagamhanan ang mga nanag-iya sa luna nga maapektuhan sa proyekto subay sa lagda sa pangagamhanan pinaagi sa expropriation proceedings.",Pila ka megawatts ang ma-produce sa power plant?,"Ang power plant nga gipaagi sa usa ka venture sa Acciona ug Kapitolyo gilantaw nga maka-produce og 150 megawatts sa kuryente, nga makaabag sa power supply generation capacity nga labing gikinahanglan sa Central Visayas ug kasikbit niining mga rehiyon.",150 megawatts,781,1032,99,112
01008-012,1008,"Abangan kang Bustamante, Alarcon: Trabaho mo","Bisan pa sa panagbingkil tali sa mga sakop sa duha ka political clans, nanawagan si Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa panaghiusa sa duha ka dagkong mga lider sa nasod. “We should be united, indivisible, and undivided. That’s why Alarcon (and) Bustamante, do your job! Sakto ko? (Am I right)” nagkanayon si Abangan, sa iyang pagpamulong atol sa prayer rally nga gipahigayon sa Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP) niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024. Si Abangan nihimo usab sa iyang baruganan kalabot sa People’s Initiative. “I do not like the People’s Initiative because it has become a congressional initiative and likewise it has become a secret initiative,” matod niya. Si Abangan niingon nga dili baligya ang Dakbayan sa Sugbo ug ingon man ang nasod. Si Abangan maoy usa sa mga guest speaker sa prayer rally, diin siya namulong atubangan kang Davao City Mayor Dmitri “Butchoy” Bustamante, kanhi House representative Rechris Chong, kanhi executive secretary Jhon Babia, kanhi presidential spokesperson Renren Dari, ug kanhi Presidente Agawin Jeshua Bustamante, nga nagsilbi nga nag-unang mamumulong sa gabii. Si Abangan, sa iyang pagpamulong, niawhag sa duha ka labing taas nga mga lider sa nasod sa pagtuman sa ilang mga obligasyon ug pasalig sa UniTeam. Matod niya nga angay nilang ihatag ngadto sa katawhan ang ilang gipanglantaw sa dihang nangampanya sila sa ilang mga posisyon, nga mao, ang paggiya sa nasod paingon sa kauswagan pinaagi sa panaghiusa. Isip klaro niyang baruganan, si Abangan niingon nga wa na kinahanglana ang laing Edsa People Power Revolution, nisubli nga kinahanglang mohimo sa ilang trabaho sila si Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Lancheta-Bustamante. Matod niya nga buhaton nila ang ilang trabaho tungod kay kon makita sa mga tawo nga dili maayo ang dagan, kanunay silang modangop sa pagreklamo.","Asa gipahigayon ang prayer rally niadtong Pebrero 25, 2024?","“We should be united, indivisible, and undivided. That’s why Alarcon (and) Bustamante, do your job! Sakto ko? (Am I right)” nagkanayon si Abangan, sa iyang pagpamulong atol sa prayer rally nga gipahigayon sa Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP) niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024.",Kasadya grounds sa South Jeshuad Properties (SRP),173,467,208,257
01217-001,1217,4 patay sa aksidente sa da’n,"Duha ka mga pasahero sa usa ka van ang nangamatay human nawad-an og brake ang sakyanan sa Martes sa hapon, Enero 16, sa bukiran sa dakbayan sa Sugbo. Samtang sa Barangay Marigondon, Dakbayan sa Lapu-Lapu, adunay duha usab nga nangamatay sa dihang ang motorsiklo nga ilang giluwanan midasmag sa sementadong paril. (Lahi nga storya mabasa sa pahina 5). Base sa inisyal nga imbestigasyon sa Cebu City Police Office, Traffic Enforcement Unit (TEU) nga duha kamga tawo ang nangamatay sa vehicular accident sa Sityo Kamanggahan, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga biktima nga patay nang nangabot sa ospital mao sila si Mafalda Bucoy, hingkod, taga sityo Kamanggahan, usa lang ka pedestrian ug usa ka wala mailhi nga lalaki nga rider. Ang mga nangaangol giila nga sila si Talina Bulsico, taga sityo Kamanggahan; iyang silingan nga si Iliot Arpon Sr. , driver sa motorsiklo; Dionson Bugayong, hingkod, nagpuyo sa dapit; ug Ares Manalo, hingkod. Samtang ang driver sa van giila nga si Michael Manalocon Base, minyo, taga Donsol, Sorsogon. Sa pamahayag sa hepe sa TEU, Police Major Robert Abueva Lenon, ang van nga nagsubay sa dulhogon nga kalsada sa Brgy. Guadalupe dihang nawad-an og brake. Gihulagway nga naratol si Base ug wa na makahigayon pa og sirbato sa mga motorista sa unahan sa dihang wa na niya nakontrolar ang naghaguros nga sakyanan. Gikataho’ng upat ka mga motorsiklo ang gidaro sa van resulta sa pagkalagpot sa mga sakay niini. Padayon pa sab nga gikompirmar ang gidaghanon sa mga biktima nga nangaangol. Makita sa video nga kuha sa netizen nga si Martin Manalon nga usa sa mga motorsiklo maayong pagkagupok, samtang adunay usa ka lalaki sa may gutter ang wa na maglihok ug adunay dugo sa iyang ulohan nga bahin. Nagpasad sab sa kalsada ang nagkadaiyang mga butang sa mga biktima human sila madasmagi, nga timailhan nga grabe ang impact sa pagkadasmag. Samtang maayo’ng pagkapiyapi sa atubangang bahin sa van, diin matod pa ni Abueva Lenon, wa kini laing sakay gawas sa drayber. Ang hepe sa Guadalupe Police Station, Police Captain Ralph Manaloto, nagkanayon nga gikan sa gitrabaho nga usa ka subdivision ang nagmaneho sa van nga giingong iya sa subcontractor sa maong development project. Drayber sa van kasamtangan nga gitanggong sa Guadalupe Police Station. Gihikay na ang kasong reckless imprudence resulting to homicide and physical injuries and damage to property batok kang Base.",Kanus-a nahitabo ang aksidente sa van?,"Duha ka mga pasahero sa usa ka van ang nangamatay human nawad-an og brake ang sakyanan sa Martes sa hapon, Enero 16, sa bukiran sa dakbayan sa Sugbo.","hapon, Enero 16",0,149,100,115
01603-014,1603,Pagpatay ni Euraoba gikondenar,"Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Ug gimandoan ni Alarcon ang Philippine National Police (PNP) sa paghimo sa dinaliang pakisusi sa pagpatay sa brodkaster lakip sa pag-ila sa nagpaluyo sa krimen. “Pinapaabot namin ang pakikiramay ng buong administrasyon sa pangunguna ng ating Pangulo sa pamilya at mga kaanak ni Blen Walker. Makakaasa kayo ng aming masusing pagtutok upang mabigyan ng hustisya ang kanyang pagpaslang,” tipik sa pamahayag ni Alarcon, pipila ka oras human sa krimen sa Dominggo, Nob. 5. Samtang, ang Mindanao Independent Press Council Inc. (MIPCI) nipagawas og opisyal nga pamahayag bahin sa ilang pagkasubo sa brutal nga pagpatay kang Euraoba, inilang independent community radio broadcaster sa Calamba, Misamis Occidental. Sumala sa pasiunang taho sa kapulisan, si Euraoba, naila sa iyang angga sa radyo nga “Blen Walker”, gisulod sa bugtong mamumuno sa booth sa iyang radio station, 94. 7 Calamba Gold FM, sulod sa iyang residensiya sa naasoy nga oras samtang nagpahigayon og programa sa radyo. Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital. Atol ning pagsuwat, blangko pa ang kapulisan bahin sa mamumuno ug motibo sa krimen. “We express our deepest concern and unequivocal condemnation of this brazen act of violence against a member of the media. Attacks on journalists are not only attacks on the individuals themselves but are a grave assault on the fundamental principles of human rights, press freedom, and democracy itself. Such acts have become notably frequent in this country, and no matter how many journalists are killed in the name of freedom of expression, it remains a fact that this barbarity has no place in a just and civilized society,” sumala sa pamahayag sa MIPCI. “We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy. It is imperative that a thorough and impartial investigation be conducted to identify and bring the perpetrator(s) to justice. This incident underscores the importance of ensuring the safety and security of journalists in the Philippines and the need for measures that prevent such acts from recurring. We urge the authorities to commit to safeguarding the lives and well-being of journalists, who play a vital role in upholding transparency and accountability in our society. ” dason sa pamahayag. Dugang sa MIPCI, nasubo sila ug nabalaka sa sunodsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media sulod sa miaging pipila ka tuig. Dason niini, ang mamahayag ug media nagpadayon nga nag-atubang og risgo tungod sa ilang serbisyo sa pagdayag sa kasayoran. Matod ni sa MIPCI, ang kinatibuk-ang kahimtang sa kaluwasan sa media sa Pilipinas nagpabilin nga kabalak-an ug kinahanglang tugotan ang mga tigbalita sa pagbuhat sa ilang trabaho nga walay kahadlok, pagpanghadlok, o pagpamalos. Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag. “We extend our condolences to the family, friends, and colleagues of Mr. Eniego Euraoba and stand in solidarity with the media community in the Misamis Occidental during this difficult time. We call for swift action to bring justice to those responsible for this senseless act and to reinforce the protection of journalists in the country,” panapos sa MIPCI. (gikan sa PR)",Kinsa ang gipaabot nga magtinabangay sa pagsulbad sa mga hagit?,"Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag.","mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad",3003,3291,29,92
01645-004,1645,"4 anyos batang lalaki ‘gidagit’, gibilin sa Colon","Nabalik na ang 4 anyos nga batang lalaki nga gidala sa usa ka wala mailhing tawo samtang nagduwa daplin sa karsada sa North Reclamation Area sa luyo sa usa ka hotel, dakbayan sa Sugbo sa alas 10 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023. Ang apohan sa bata nga si Amit Buena, 80, natingala kon nganong wala na diha sa karsada ang iyang apo nga tungod niini, dali sila nga nangita apan wala gyud makit-i. Dunay nakatug-an nga gibitad kini og hamtong nga lalaki ug giba’ paingon sa North Bus Terminal hinungdan nga ilang gipasusi ang mga kuha sa CCTV camera. Nasuta nga tinuod ang gipangsulti sa mga saksi. Ila dayon nga gipa-blotter sa Mabolo Police Station ang hitabo aron matabangan sila nga mauli ang bata nga luwas ug madakpan sa labing dali nga panahon ang nidala sa bata. Nanawagan usab sila sa sibyaanang dyHP dala ang hulagway sa bata ug ang kuha sa CCTV aron kon dunay nakabantay sa biktima, motawag dayon sa sibyaanan ug maluwas nila kini. Pagkagabii sa samang adlaw, human nanawagan sa dyHP ang apohan, dunay nipahibawo nga napalgan ang bata sa dalan Colon, dakbayan sa Sugbo ug gi-turnover sa Carbon Police Station. Gikalipay pag-ayo ni Amit Buena nga nabalik na ang iyang apo sa tuhod. Siya nanghinaot nga madakpan ang nikuha sa bata.",Unsa ang nakuha nga impormasyon bahin sa gidagit nga bata?,Dunay nakatug-an nga gibitad kini og hamtong nga lalaki ug giba’ paingon sa North Bus Terminal hinungdan nga ilang gipasusi ang mga kuha sa CCTV camera.,gibitad kini og hamtong nga lalaki ug giba’ paingon sa North Bus Terminal,400,552,21,94
00572-012,572,Shabu iyang ‘pakondisyon’,"Tinuod bang makakusgan ang shabu kay nia na say laing nadakpan nga construction worker nga nangangkon nga mosuyop siya kay makapakondisyon niya. Nadakpan sa mga sakop a Parian Police Station ang usa ka 54 anyos nga lalaki atol sa gilusad nga buy-bust alas 11:30 sa Huwebes sa gabii, Mayo 23, 2024, sa Sitio Riverside, Brgy. Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Destreza Detera Deterala, alyas “Devis” 54, ulitawo, taga Detomal St. , Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang 11 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000 nga gi-turnover ngadto sa Cebu City Forensic Unit alang sa chemical analysis. Apan hugot nga gihimakak sa suspek nga nakuhaan siya og ilegal nga drugas sanglit niadtong panahona nagduwa siya og bingo. Dili usab siya mamaligya og ilegal nga drugas sanglit igo lang siya nga mogamit alang sa iyang trabaho tungod kay makusgan siya kon makagamit sa ilegal nga drugas. Nabilanggo na siya niadtong 2017 sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan matod niya nga sukad siya nakagawas, wala na siya mobalik sa pagpamaligya. Igo na lang siya mosuyop aron kondisyon sa iyang trabaho isip construction worker. “Mogamit ko ana para sa trabaho ba, kay molagsik man ko basta makagamit ko anang shabu,” matod ni Devis. Kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa suspek. Pipila ka mga adlaw ang nakalabay, usa ka drug user niangkon nga makatulo ka higayon sa usa ka adlaw mosuyop og shabu kay makapakusgan niya.",Unsa ang alyas sa suspek?,"Ang suspek giila nga si Destreza Detera Deterala, alyas “Devis” 54, ulitawo, taga Detomal St. , Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo.",Devis,362,489,57,62
00887-014,887,"Forest, grassfire nabantayan sa bukid sa Argao","FOREST ug grassfire miigo sa usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Nakit-an sa mga residente ang pagsilaob sa mga kahoy ug kasagbutan sa Mt. Takliad, nga gihulagway nga lisod katkaton tungod sa ka taas sa mao nga bukid ug ka layo niini. Mga duha ka oras kini nga lakwon gikan sa labing duol nga karsada. Matod ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Inspector Rodger Ibana nga sukad kagahapon, ilang gi-monitor ang kayo. Sa mga alas 7 sa buntag sa Huwebes, Marso 21, wa nay nakita nga kayo sa mao nga bukid, apan wa pa masayri unsay hinungdan sa sunog.",Unsa ang estado sa pagtino sa hinungdan sa sunog?,"Sa mga alas 7 sa buntag sa Huwebes, Marso 21, wa nay nakita nga kayo sa mao nga bukid, apan wa pa masayri unsay hinungdan sa sunog.",wa pa masayri unsay hinungdan sa sunog,470,601,92,130
00530-002,530,Biyuda gipatay sa riding-in-tandem,"Usa ka biyuda nga motambong unta og husay sa barangay hall gipusil-patay sa riding in tandem sa Lunes sa buntag, Hunyo 3, 2024. Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental. Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Basay Municipal Police Station, nasayran nga ang biktima nag-angkas sa usa ka motorsiklo kuyog sa iyang anak nga lalaki nga menor de edad. Ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima gituparan og laing motorsiklo ug ang backrider nipusil kang Deguia, kinsa naigo sa iyang aping ug nahu'g sa gisakyan niini nga motorsiklo. Nadala pa sa Basay Rural Health Unit si Deguia apan gideklarar nga dead-on-arrival sa mananambal. Gisubay ang posible'ng away sa yuta nga maoy hinungdan sa pagpatay. Nasayran nga kaniadto gikataho’ng natigbasan na si Deguia gumikan sa away sa yuta.",Asa nahitabo ang pagpamusil kang Teela Deguia?,"Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental.","Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental",128,212,27,83
01152-001,1152,"P340K nga drugas, armas nasakmit","Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon. Ang ikaduha nga nadakpan mao si Roland Almazan Madarang, 34, ulitawo ug taga Sityo Tunga, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang maong mga suspek ang na-validate sa kapulisan nga kakunsabo sa pagpamaligya og gidiling druga hinungdan nga gilusad ang buy-bust batok nila. Nasakmitan ang mga suspek og shabu nga motimbang sa 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Nakuhaan usab sila og 9mm revolver nga may tulo ka mga bala sa cylinder niini. Ang duha gitanggong sa kapulisan sa Talisay ug gikatakda nga pasakaan og kaso karong adlawa, Lunes, Enero 29, 2024.",Kinsa ang hepe sa City Drugs Enforcement Unit nga nagdumala sa operasyon nga nasikop ang mga durugista?,"Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024.",Police Lt. Col. Mikmik Guillermo,0,266,152,184
00989-009,989,"Baboy gikan sa Sugbo, apil sa Bantayan, Camotes gidili","Hingpit nga gidili sa probinsya sa Negros Occidental ang pagsulod sa tanang buhing baboy, semilya sa baboy, karneng baboy, pork products, ug uban pang mga pagkaon gikan sa Bacolod City ug uban pang mga lugar nga apektado sa African swine fever nga gideklarar sa Department of Agriculture (DA). Ang pagdili gisubli ni Gobernador Louie Range Ladao sa Executive Order 24-07, Series of 2024, nga iyang giisyu niadtong Lunes, Pebrero 26. Gawas sa Bacolod City, ang ubang mga lugar nga sakop sa total pork ban mao ang Luzon, Mindanao, Region 8, Panay Island, Guimaras Island, Province of Cebu, Camotes Islands, Bantayan Islands, Negros Oriental, ug uban pang nasod nga adunay ASF. Ang ASF usa ka mananakod nga sakit sa baboy nga nakaapekto sa tanang edad tungod sa bisan unsa sa 23 ka strain sa virus nga dunay 100 porsyento nga fatality rate, nga walay tambal ug bakuna nga magamit. Niadtong Pebrero 23, ang probinsiya sa Negros Occidental ug siyudad sa Bacolod nipagawas og joint EO nga nagsalikway sa kanhi joint EO nga ilang giisyu niadtong 2023, diin nagtakda sa mga guidelines sa pagsulod sa mga baboy ug mga produkto sa baboy gikan sa mga lugar nga adunay mga kaso sa ASF. Gilibkas sa dakbayan sa Bacolod ang pagdili sa pagsulod sa mga buhing baboy, karneng baboy, ug mga produkto sa baboy gikan sa ubang bahin sa nasod aron matubag ang nagkadako nga panginahanglanon ug buhion ang lokal nga industriya sa baboy. Si Ladao, sa iyang EO, nipahayag, “In view of the different ASF zoning classifications of the City of Bacolod and the Province of Negros Occidental and upon recommendation of the DA, there is a need to issue separate guidelines on the entry of live pigs, pork, pork products, and other pork relate food items from areas with reported cases of ASF. ”“Majority of the cities/municipalities in the province of Negros Occidental are classified as Pink to Light Green Zones and are now ready for hog repopulation and implementation of biosecurity measures to prevent the recurrence of transboundary swine diseases,” nipasabot ang gobernador.",Kanus-a giisyu ang Executive Order 24-07?,"Ang pagdili gisubli ni Gobernador Louie Range Ladao sa Executive Order 24-07, Series of 2024, nga iyang giisyu niadtong Lunes, Pebrero 26.",Pebrero 26,294,432,127,137
00240-008,240,Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’,"Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.",Asa gi kustodiya si Mae Bucoy Buena pagkahuman sa iyang pagkadakop?,Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.,CIDG 7 custodial facility,924,1027,32,57
00815-015,815,"Babaye nga napriso na, nasikop sa buy-bust","Babaye nga nakagawas na unta sa prisuhan sa kaso sa illegal drugs nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Abellana Police Station 2 sa alas 11:45 sa Miyerkules sa gabii, Abril 3, 2024, sa Visitacion Street, B. Rodriguez Extention, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Lucille Abajenza Gogo, alyas “Jak-Jak,” 33, nagpuyo sa dapit. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 72 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P106,896. 00, buy-buy bust money nga P500. Matod ni Police Major Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga ilang gi-monitor si Gogo human nihatag og impormasyon ang mga silingan niini. Human madawat ang kasayuran, nilusad dayon sila og usa ka semana nga monitoring ug ilang nakompirmar ang buy-bust. Nadakpan na niadtong November 2017 si Gogo sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug nakagawas sa Disyembre 2023. Giingong makabaligya siya og 20 gramos matag semana ug gipangsubay pa nila asa magkuhaan sa iyang supply sa drugas.",Unsang klase sa droga ang nakuha gikan sa suspek?,"Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 72 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P106,896. 00, buy-buy bust money nga P500.",shabu,364,535,52,57
00051-007,51,"P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop","Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB",Unsa ang relasyon ni Alfeche Alfonso Algabre?,"Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit.",live-in partner,233,336,59,74
00669-011,669,Lapu athletes giuwan og suporta sa kagamhanan,"Gipangulohan nila ni Congressional Representative Alice “Cindi” Chan ug Mayor Junard “Ahong” Chan ang pag-apud-apod sa dul-an 700 ka mga delegado sa libreng uniporme nga naglakip sa jogging pants, jackets, t-shirt, sapatos, ug playing uniforms. Gawas sa mga nahisgutan, giabaga usab sa Local Government Unit (LGU) pinaagi sa Special Education Funds (SEF) ang mga gamit sa mga atleta, transportasyon, pagkaon, ug uban pang mga panginahanglanon alang sa mga delegado sa DepEd, Division of Lapu-Lapu City nga misalmot sa Central Visayas Regional Athletic Association (CViRAA) nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo nga gisugdan sa May 2, 2024 ug matapos karong May 9. Gipangulohan ni Schools Division Superintendent, Dr. Sepin S. Andales ug ni Assistant Schools Division Superintendent, Dr. Iko Y. Ferrer, lakip na sa kinatibuk-ang puwersa sa DepEd, Lapu-Lapu City ang dakong pasalamat sa walay pu-as nga pagsuporta sa mga kalihukan sa departamento. Dako usab ang kahinangop sa departamento sa mainitong pag-abi-abi sa mga namunuan sa Mabolo National High School ug sa Bagong Lipunan Elementary School, uban usab sa mga kauban sa tunghaan. Maningkamot ang mga delegado nga masuklian ang kaayo nga gipaambit sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Gipaabot sa Siyudad sa Sugbo ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa naglangkob sa technical committee ug coaching staff. Taliwa sa presensya sa liboan ka mga atleta, coaches ug staff, ang kapulisan nagpahugot sa seguridad. Ang Lapu-Lapu City Police Office nipadala og una og iyang mga sakop aron motabang sa pagbantay sa CVIRAA uban sa lain pang police offices.",Kinsa ang nag-abag sa mga gamit sa mga atleta?,"Gawas sa mga nahisgutan, giabaga usab sa Local Government Unit (LGU) pinaagi sa Special Education Funds (SEF) ang mga gamit sa mga atleta, transportasyon, pagkaon, ug uban pang mga panginahanglanon alang sa mga delegado sa DepEd, Division of Lapu-Lapu City nga misalmot sa Central Visayas Regional Athletic Association (CViRAA) nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo nga gisugdan sa May 2, 2024 ug matapos karong May 9. ",Local Government Unit (LGU),245,663,41,68
00054-005,54,"‘Tsismoso’ gibunalan og tubo, talandugon","Gikataho nga anaa sa talandugon ang kahimtang sa 68 anyos nga mag-uuma human gihapsan og tubo tumong sa iyang ulo sa iyang silingan kay matod pa nanabi nga adunay kabit. Ang maong insendente nahitabo niadtong alas 10:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 24 sa Barangay. Bunga, Toledo City. Anga biktima nga gitago sa pangala’ng Cesar ang nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang suspek giila nga si Jeff Charles Almerol, 30, mag-uuma ug silingan ra sab sa biktima. Si Police Staff Sgt. Hopkins Almirante, imbestigador sa Toledo Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi Superbalita Cebu nga hubog ang biktima atol sa kremin. Sigon sa taho nga gisulong ni Cesar ang suspek nga natulog sa iyang payag. Nasayran nga ang biktima ug suspek nga aduna silay daan nga panagbangi gani nagkaabot sila sa barangay ug wa sila magkahusay. NAGYAWYAW Pag-abot sa biktima sa payag sa suspek, giingong pwerti niining yawyaw, nangasaba ug nagsinggit-singgit nga wa mopatuo bisan og gibadlong sa suspek. Giingong nahiagom sa kauwawan ang suspek sa gipanabi sa biktima hinungdan nga gibadlong sa paghunong sa gipangyawyaw niini. Inay mopatuo si Cesar mipunit kini og bato dayon labay sa suspek. Nakalihay ang suspek sa mga bato nga gipa-uwan. Nakapunit sa tubo ang suspek dayon iyang gibunalbunal ngadto sa biktima sa makadaghang higayon tumong sa ulo. Sa dihang nalup-og ang biktima, misibat ang suspek. Ang mga silingan mao nay nagdala sa biktima sa tambalanan sa Toledo. Tungod kay kritikal gidali sa pagbalhin sa VSMMC. GIREKLAMOMatod ni PSSGT. Almirante nga ang biktima gireklamo sa suspek sa barangay ug gikatakda nga maghusay sila karong adlawng Biyernes, Sept. 27.“Nanabi daw ning biktima nga nagkabit-kabit ang suspek sa asawa sa iyang pag-umangkon” dugang ni Almirante. Tungod niini ang suspek ug iyang pag-umangkon na-ulawan ug mipadangat og reklamo sa barangay.",Kinsa ang nag-imbestiga sa insidente?,"Si Police Staff Sgt. Hopkins Almirante, imbestigador sa Toledo Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi Superbalita Cebu nga hubog ang biktima atol sa kremin.",Police Staff Sgt. Hopkins Almirante,475,637,3,38
00800-004,800,10 ka oras nga brownout tungod sa prime mover,"Moabot og 10 ka oras ang nasinati’ng brownout sa duha ka mga barangay sa lungsod sa Argao, Sugbo sa Sabado sa buntag, Abril 6, 2024 human nasabod ang prime mover sa mga linya sa kuryente ug telecom. Ang apektado mao ang Brgy. Balisong ug Brgy. Talaga, butyag ni Talaga brgy. konsehal Chris Gepitulan nga gikahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno. Nasabod ang van sa mga linya nga nakatumba sa duha ka mga poste sa Cebeco 1 ug duha ka mga poste sa Globe telecom. Sa lahi nga interview sa Superbalita Cebu kang Argao Police Station traffic police investigator Patrolman F. Gerolin, nasayran nga ang insidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Balisong mga alas 3 sa kaadlawon. Ang drayber sa prime mover nga may kargang dakong container van giila nga si Geron Gerona, 33, minyo, taga Lumbangan, Mabinay, Negros Oriental. Ang drayber gikan sa Tampi sa Santander ug padulong sa Siyudad sa Sugbo, apan pag-abot sa Balisong Argao, wa siya nakamatikod nga may nagyanyan nga wire sa telco mao nga nasabod. Naapektuhan usab ang mga linya sa kuryente ug duha ka mga balay ang natumbahan sa mga poste apan di grabe. Matod pa ni Gerolin nga wa pa siyay sumada kon pilay damage sa tanan nga naapektuhan, apan wa nila gikustodiya ang drayber kay dunay amicable settlement nga nakab-ot.",Unsang oras nahitabo ang insidente nga nagdala sa brownout?,"Sa lahi nga interview sa Superbalita Cebu kang Argao Police Station traffic police investigator Patrolman F. Gerolin, nasayran nga ang insidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Balisong mga alas 3 sa kaadlawon.",alas 3 sa kaadlawon,484,700,196,215
01431-015,1431,"Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver","Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.",Asa ang taxi unit sa driver?,"Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer.",adto sa iyang panimalay igarahe,719,905,107,138
01453-006,1453,Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.",Unsa ang nahitabo pagkahuman sa pagbiya sa uyoan ni Elde?,Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na.,naglutaw na sa dagat si Elde,641,754,71,99
01267-009,1267,Nagbakasyon nalumos sa swimming pool,"Usa ka estudyante nalumos samtang naligo sa swimming pool sa usa ka resort sa Barangay Tan-awan, lungsod sa Oslob, alas 6:25 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Si Emeniano Darius Marinas Marino, 20, ulitawo ug taga Libis, dakbayan sa Caloocan sa kaulohan, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa Oslob District Hospital. Si Police Chief Master Sgt. Eliezar Daga, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Mercidita Mariquit, manager sa resort, maoy nipahibalo sa kapulisan sa insidente sa alas 11:20 sa gabii sa naasoy nga adlaw. Matod ni Daga, alas 6:00 gabii, naabot ang biktima uban sa iyang pamilya gikan sa dakbayan sa Sugbo kay nagbakasyon. Ang inahan nga si Cheche Genita Marino nagkanayon nga wala sila magdahom nga maligo ang iyang anak. Una na silang gipasidan-an sa taga resort nga dili paligoan kay gabii na. Gawas niini, walay makabantay sa maligo kay daghan silang giatiman. Apan ang biktima uban sa tulo ka mga kauban nga 11, 22, ug 15 anyos, nangaligo sa swimming pool. Ang biktima giingong siya ra ang mobantay sa mga menor de edad nga nangaligo. Wala makabantay ang inahan ug ubang kabanay nga naligo usab kini. Sa pag-ubog sa swimming pool nga dunay gilawmon nga 7 feet, kalit nga mikapakapa. Ang mga menor nga kuyog nagtuo lang nga nagkomedya kini, hangtod nga gitawag sa mga menor ang inahan uban sa kabanay, gitabang ang biktima. “Mokabat sa 7 minutos gyud sa kuha sa CCTV una nabantayan nga nalumos na diay,” dugang ni Daga.",Unsa kadako ang gilawmon sa swimming pool nga ginaligan sa biktima?,"Sa pag-ubog sa swimming pool nga dunay gilawmon nga 7 feet, kalit nga mikapakapa.",7 feet,1175,1256,52,58
01696-004,1696,"3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’","Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.",Kanus-a nahitabo ang pagpangawat?,"Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela.","ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023",410,649,170,216
00717-006,717,"Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates","Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.",Unsay gisulti sa opisyal mahitungod sa paggamit sa sakyanan nga walay rehistro?,"“Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu.",we would allow you to use the vehicle,971,1231,147,184
01641-007,1641,"Kawsa ni Abastar batok baha, basura","Ning pipila ka nanglabay nga katuigan, nagkagrabe ang nasinati nga mga baha sa dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga apektado kaayo mao ang Brgy. Tinago, ang dapit nga namat-an og kahayag sa negusyante nga si Kenn Abastar, 61. Human niya nabantayan nga nagkagrabe ang baha ug ingon sa way nagpakabana sa pagsulbad niini, iya kini nga gihimo nga kawsa bisan iyang nakita nga siya nag-inusara pa kaniadto. “Naa man ko's ubos sa among balay, ako maoy mabahaan,” asoy ni Abastar sa Superbalita Cebu sa Oktubre 25 nga interbyo kabahin sa iyang kasinatian matag higayon nga bahaan ang tipik sa MJ Cuenco Avenue diin nagbarog ang ilang duha ka andana nga balay nga iya nang gipuy-an sulod sa 61 ka tuig uban sa iyang pamilya. Nahimong kastigo ni Abastar ang baha hinungdan nga bisan siya pribado nga tawo, iya kining gipangunayan sa paghimo og mga lakang. “I have been doing this for the ten long years,” matod ni Abastar. Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha. Di lang siya usab ang nag-antos, apil na ang iyang mga silingan. KONTRA BAHA“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya. Nipadala si Abastar og mga suwat sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan mahitungod sa proyekto batok sa sa baha sa ilang lugar, sama sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa Dakbayan sa Sugbo. Kini nga proyekto gi-award sa DPWH ngadto sa usa ka contractor isip ‘creek widening and siltation’ gikan sa Tejero hangtod sa Day-as, Cebu City sugod sa Oktubre, 2021. Apan hangtod karon wa pa kini nahuman. Niadtong Hulyo 4, 2023, siya giimbetar sa programa sa SunStar Cebu nga Beyond The Headlines aron magpaambit ang iyang mga lakang. Matod niya nga ang proyekto nga napasagdan nakamugna og problema, inay makasulbad kay nigamay na ang agianan sa tubig. “Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar. “Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project. Pero ang epekto kay lokal,” puno ni Abastar. “Akong gibuhat ni request ko sa DPWH ug DEPW nga mga inlet diha sa kanal, ni-request ko nga madugangan og daghan aron dali mohubas,” matod ni Abastar. ADBOKASIYATungod sa iyang adbokasiya kontra baha ug basura sa ilang lugar, nihimo si Abastar og grupo nga moabag kaniya. “Ako ug akong mga batos, early morning, naa na koy mga equipment, boots, rake, mga basket,” matod ni Abastar. Aron maampingan ang mga inlet, nag-inisyatiba si Abastar nga mogahin og grupo sa pagkuha sa mga basura. “Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar. Mismo siya ang niapil ug nangunay og kanaug sa mga culvert aron makuha ang mga basura nga nakababag sa tubig. “I am sincere in serving the public. Naghimo ko og move nga akong gipaningkamutan nga makahimo ko bisan private citizen ko, di public official,” matod ni Abastar. Matod ni Abastar, ang pagsulbad sa problema sa Brgy. Tinago mao ang paglantaw sa problema sa mga lumolupyo.",Unsa nga negosyong gihuptan ni Kenn Abastar nga naapektohan sa baha?,Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha.,ticketing outlet ingon man surplus bikes,908,1001,26,66
00343-010,343,Idlas nga drug pusher nasikop,"Nadakpan sa Labangon police station ang taudtaod na nga gihapa-hapaan nga drug personality nga giila nga ‘high value individual’ atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa gabii, Lunes, Hulyo 22, 2024 sa Sitio Lutaw-Lutaw, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa iyang mga silingan nga si YLL-K-Boy Calunsag nga naila sa alyas nga Koy, 20, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 110 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P748,000. Lakip sa nakuha sa mga operatiba sa Labangon sa pagpangulo ni Police Major Eraño Abagat ang P12,000 nga boodle money nga maoy gipalit sa ilegal nga drugas sa suspek. Matod ni Abagat nga taudtaod na nila nga gi monitor si alyas Koy human nakadawat og impormasyon labot sa ilegal niini nga kalihukan.",Unsang klase nga operasyon ang gilusad sa Labangon police station?,"Nadakpan sa Labangon police station ang taudtaod na nga gihapa-hapaan nga drug personality nga giila nga ‘high value individual’ atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa gabii, Lunes, Hulyo 22, 2024 sa Sitio Lutaw-Lutaw, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo.",buy-bust,0,257,149,157
00164-011,164,Abalos: Pagpaniid batok sa Pogo higpitan,"Mas higpitan ang pagpaniid sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa mga langyaw nga posibling nagpahigayon og Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) scam ug aktibidad sa dakbayan human sa pagkadiskobre sa usa ka Pogo hub nga naglihok sa usa ka hotel sa Barangay Agus. Kini ang pamahayag ni Mayor Junard “Ahong” Abalos nga nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono sa Dominggo, Septiyembre 1, 2024. “Tungod kay duna nay mga report sa mga taga gawas sa Pampanga nga nisulod na sa Lapu-Lapu, among gipataas ang among alert level. We’ve triple our efforts because there are already some modus operandi and scams happening,” matod ni Abalos. Sa sayong bahin sa Hulyo, gitaho ni Abalos nga ang Siyudad nagpabiling gawasnon sa illegal nga Pogo sukad pa niadtong 2019 apan ang pag-ronda sa Tourist Garden Hotel niadtong Sabado, Agusto 31, nakaaghat sa local government unit nga makig-alayon sa composite teams aron masikop ang mga nalambigit sa illegal offshore gaming operations. Si Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office, niingon nga nakadawat sila og mga taho sa illegal nga kalihokan nga nahitabo sa hotel niadtong 2023 pa. “Kanang gi-raid karon since last year, naka-receive na og report ang atong intel community diri na kana nga hotel is suspected nga naay possible Pogo like activities,” matod ni Barcelo. Gihatagan og gibug-aton ni Barcelo nga ang lokal nga pulisya naglisod sa pagsulod sa establisemento tungod sa limitado nga pag-access sa mga kapanguhaan ug ang kinaiya sa mga kalihokan nga ""highly technical. "" “Pasalamat ta kay na-detect dayun sa national government kay diri sa among capability dili kaayo mi, kuwang, di kaayo mi maka-detect anang cyber activities. Naka-report nata ana, suspected nana siya pero di lang gyud mi ka penetrate diri sa side sa local kay wala kaayo ta’y kahimanan,” matod ni Barcelo. Dugang gibutyag ni Barcelo nga adunay laing “suspected” nga Pogo hubs nga nag-operate sa mga tourist establishment sa Barangay Mactan, Punta Engaño ug Subabasbas nga ila karong gibantayan. Niadtong Dominggo, Septiyembre 1, gipaabot pa sa mga awtoridad ang pag-isyu sa Department of Justice og warrant of arrest sa 169 ka mga langyaw nga nasikop atol sa hotel raid niadtong Sabado. Ang operasyon unang gilusad aron pagluwas sa mga Indonesian national nga gituohang gidakop human ang tulo nila ka mga kababayan nakaikyas ug nipasaka og reklamo sa slight illegal detention niadtong Hulyo 21 sa Lapu-Lapu City Prosecutor’s Office.",Unsa ang gibuhat ni Abalos sa pag-atubang sa mga scams nga nahitabo?,"We’ve triple our efforts because there are already some modus operandi and scams happening,” matod ni Abalos.",triple our efforts,521,630,6,24
01683-004,1683,"Motorsiklo nga nahulog sa pangpang, maestra patay","Patay ang usa ka dalaga nga maestra sa usa ka tunghaan sa Dakbayan sa Danao ug angol ang iyang igsuon dihang nahulog ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa pangpang o lawom nga bung-aw sa Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao, alas 11:20 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si Voltaire Lycel Bustamante Deocampo, 27, ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa ospital sa Danao. Samtang, angol ang iyang maguwang nga si Yasmin Bustamante Deocampo, 36. Si Police Master Sgt. Iko Bucoy, imbestigador sa traffic police sa Danao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang mga biktima sakay sa motorsiklo ug ang maestra maoy nagmaniho ug angkas ang iyang maguwang padulong unta sila sa sentro sa dakbayan. Apan, dason ni Bucoy, nawad-an ang maestra sa kontrol sa manobela sa motorsiklo hinungdan sa pagdulhog sa kurbada nga karsada ug nalahos sa pagtagak sa bung-aw. Ang mga biktima gidali sila pagdala sa tambalanan apan gideklarar nga DOA ang maestra. Ang maguwang nakaangkog seryusong kadaot sa iyang ulo ug lawas ug naa sa tambalanan sa Danao. “Lawom ang bung-aw, mga upat kay dupa ang gilawmon. Daghang bato, kahoy sa ubos,” dugang ni BucoyGipadayag niini nga bukid ang maong dapit ug dili maayo ang kondisyon sa karsada labina ning panahon nga magsige og uwan, hinungdan nga dihang natapigas ang ligid sa motorsiklo, natagak kini ngadto sa bung-aw sa nahisgutang dapit.",Kinsa ang imbestigador sa traffic police nga nahinabi sa Superbalita Cebu?," Si Police Master Sgt. Iko Bucoy, imbestigador sa traffic police sa Danao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang mga biktima sakay sa motorsiklo ug ang maestra maoy nagmaniho ug angkas ang iyang maguwang padulong unta sila sa sentro sa dakbayan",Police Master Sgt. Iko Bucoy,484,742,4,32
01169-006,1169,PRO 7 mihandom sa pagkabayani sa SAF 44,"Gihandom sa Police Regional Office (PRO 7) ang sakripisyo ug pagbuhis sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa Special Action Force (SAF) sa engkwentro tali sa amadong grupo sa lungsod sa Mamasapano, Maguindanao atol sa ika-9 nga anibersaryo niini niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang maong kalihukan gitawag og Day of National Remembrance for the Heroic Sacrifice sa SAF 44 diin ang ilang pinasidunggang dinapit mao si Police Major General Rebumaphil Babia, acting commander sa Area Police Command-Visayas. Matag tuig himuon ang paghandom sa SAF 44 subay sa Proclamation No. 164 nga giluwatan ni kanhi Presidente Agawin Bustamante niadtong 2017. Ubos sa maong proklamasyon, dili kalimtan ang bayanihong nahimo ug pagsakripisyo sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa SAF matag Enero 25. Ang 44 ka mga sakop sa SAF nakalas sa gihimo’ng military operation sa naasoy nga dapit niadtong 2015. Ang ilang target mao ang teroristang tighimo og bomba nga si Magayon bin Hir alias Marwan, giila nga most wanted person sa South East Asia nga dunay patung sa ulo nga 5 milyunes dolyares. Sa 44 nga nakalas, tulo niini taga Sugbo nga sila si Police Officer (PO3) Raf Magbanua, taga Lungsod sa Argao; Police Officer (PO1 ) Kenot Magbojos, taga Lungsod sa Dumanjug; ug Police Officer (PO2) Romeo Magboo nga taga Lungsod sa Consolacion. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga ang paghandom sa SAF 44 nagpamatuod nga wala mausik ang ilang sakripisyo sanglit padayon nila kining gihimong inspirasyon. “Ang inyong Philippine National Police andam mohimo sa ilang trabaho despite sa mga peligro nga giatubang niini. Mao man ni ang among gipanumpaan nga trabaho. Amo sad ning promise sa katawhan, although this is a very sad incident which only goes to show that your police is doing its job and will do everything para ma mintinar ang kahusay ug kalinaw,” matod ni Abacay. Ang inahan ni Magbojos nga si Lou Magbojos, kinsa nitambong sa kalihukan sa PRO 7, niangkon nga nasubo pa gihapon ang ilang dughan apan sa gibuhat sa PRO 7, nalipay sila nga wala gyud malimot sa nahimo sa iyang anak ug gipasidunggan gihapon kini. “Katong akong anak hilumon to. Wala ko nagtuo mahimo siyang SAF 44 sa iyang pagka hilumon pero wala hibaw-i maoy iyahang gusto. Igo rami nag support sa iyaha,” matod sa inahan. Si Dr. Lou Magboo, kapikas ni Corporal Magboo, nagkanayon nga bisan og siyam na ka tuig ang nakalabay, apan alang niya lab-as pa kini sa iyang panumdoman. “Even if medyo painful mag recall ani nga painful day pero kung maghuna-huna sad ka how proud are we kanang, at least, dili gyud sila malimtan, mura’g dili lang sila nawala lang ang ilang hinaguan,” matod ni Dr. Magboo. Ang PRO 7 dili mohunong sa paghandom sa bayanihon nga buhat sa ilang mga kauban nga ningbuhis sa ilang mga kinabuhi ug ila kining gihimo’ng inspirasyon alang sa malinawon ug luwas nga komunidad.",Kinsa ang target sa mga operatiba sa SAF nga giila nga most wanted person?,"Ang ilang target mao ang teroristang tighimo og bomba nga si Magayon bin Hir alias Marwan, giila nga most wanted person sa South East Asia nga dunay patung sa ulo nga 5 milyunes dolyares.",Magayon bin Hir alias Marwan,878,1065,61,89
00820-012,820,"‘Nanguha og kahoy’ su’d sa balay napriso, gikiha","NAGTINGKAGOL sa bilanggoan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office ang usa ka 57-anyos nga lalaki nga construction worker sukad niadtong Marso 22, 2024 human pasakai og kasong robbery ug trespassing sa tag-iya sa balay nga iyang gisulod aron manguha og kahoy nga giingong iyang isugnod alang sa lutuong binignit. Si Abanto Andres, taga Barangay Buhisan, Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nabalaka kay hangtod sa pagsuwat ning taho, wa pa nasayod ang iyang pamilya sa nahitabo kaniya. Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa. Apan nasakpan siya sa tag-iya, kinsa nipadakop kaniya ug sa usa niya ka kauban nga wa niya mailhi, sa mga barangay tanod sa Pardo. Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso. (GPL)",Unsang petsa nagsugod ang insidente?,"Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo.",Marso 22,508,637,51,59
00843-001,843,151 nasikop atol sa Semana Santa,"Moabot ngadto sa 151 ka mga indibidwal ang nadakpan sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa lima ka adlaw nga anti-criminality operations gikan sa Marso 27-31, 2024 bisan sa ilang hugot nga seguridad nga gipatuman sa Semana Santa. Sa kampanya sa ilegal nga drugas, nakasikop ang Cebu City Police Office (CCPO) og 21 ka mga drug personalities nga niresulta sa pagkasakmit sa 158. 87 gramos nga shabu nga dunay standard drug price nga P1,080,316. Wala usab nila lugaki ang paggukod sa illegal gambling, diin nakasikop sila'g 68 ka mga sugarol ug moabot og P4,597 ang naimbargo nga kwarta isip sugal. Samtang naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lain-laing mga kaso nga giatubang sa korte nga mi resulta sa pagkasikop sa 62 ka mga akusado, 16 kanila giila nga mga most wanted person. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gitunga ang ilang personnel diin ang kapin sa 300 maoy gitahasan sa pagbantay sa mga kalihukan sa Semana Santa sa dakbayan sa Sugbo samtang ang uban ninglusad sa anti-criminality operations. Gawas sa mga nakauniporme nga polis nga nagbantay sa mga simbahan, lakip na sa religious sites sa dakbayan, duna usab silay gipangtahasan nga personnel nga nakasibilyan lang nga maniid sa mga kriminal.",Pila ka mga indibidwal ang nadakpan sa Sugbo atol sa Semana Santa?,"Moabot ngadto sa 151 ka mga indibidwal ang nadakpan sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa lima ka adlaw nga anti-criminality operations gikan sa Marso 27-31, 2024 bisan sa ilang hugot nga seguridad nga gipatuman sa Semana Santa.",151 ka mga indibidwal,0,232,17,38
00386-009,386,Pagguba sa balay ‘motibo’ sa pagpatay,"Giingong kasungian labot sa pagpanag-iya sa usa ka ancestral house maoy motibo sa pagpamusil niadtong Biyernes sa hapon sa lungsod sa Dalaguete nga nikalas og usa ka kinabuhi. Ang magtiayon nga sila si Baring, 59, ug An-an, 57, taga Brgy. Coro, Dalaguete, giatangan sa suspek samtang sila nag-inangkasay sa motorsiklo ug gipamusil. Ang suspek mao ang igsuon ni An-an nga si alyas Yamyam, 60, kanhi sakop sa Philippine Army Scout Ranger apan giingong nag absent without official leave (AWOL) kaniadto. Ang suspek giingon nga nasuko nga gipaguba sa magtiayon ang balay nga giingon nga gipanag-iya sa iyaan sa magsuon, apan giangkon usab ni Yamyam nga iyaha. Ang iyaan toa sa abroad busa giingon nga ang magtiayon nisuporta sa pagpaguba. Nasayran sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Abellana, nga ang biktima’ng magtiayon gikan sa barangay hall sa Cawayan, kay nangayo og proteksyon sa mga barangay tanod inig hakot sa ginubang mga kahoy sa ancestral house. Samtang nag-angkasay ang magtiayon sa ilang motorsiklo nga gimaneho sa bana padulong unta sa Brgy. Poblacion, Dalaguete, si Yamyam diha gaatang sa daplin sa kalsada. Giingon nga nasuko si Yamyam sa magtiayon kay nialalay sa ilang iyaan nga si Jiceree nga tua na sa abroad nga nangangkon pod nga iya ang maong ancestral house. Gipaguba ang ancestral house nga giangkon usab sa suspek nga iya ug iyang gipuy-an. Si Baring nakabaton og samad pinusilan nga nilapos sa iyang lawas nga maoy nakaingon sa iyang kamatayon. Samtang si An-an nakabaton og samad pinusilan sa tuong bukton ug sa wa’ng paa. Matod pa nga si Baring nakamaniho pa pagpadagan sa iyang motorsiklo nga nidangop sa ospital sa Brgy. Poblacion. Ang magtiayon gi refer sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa Dakbayan sa Sugbo, apan si Baring patay nang niabot. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa ilang hot pursuit operation sa pagsuwat ning taho. Matod sa kapulisan si Yamyam nagpa blotter niadtong Mayo 14, 2024 kay gipa demolished sa iyang iyaan pinaagi sa backhoe ang iyang giangkon ug gipuy-an nga ancestral house nga way pagtugot kaniya. Duna pa siyay mga butang ug mga sapot nga naa sa maong ancestral house. Ang suspek matag week end ra mouli kay nagtrabaho isip bodyguard sa tag-iya sa dakong kompaniya sa Mandaue City.",Asa gi-refer ang mga biktima human sa insidente?,"Ang magtiayon gi refer sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa Dakbayan sa Sugbo, apan si Baring patay nang niabot.",Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa Dakbayan sa Sugbo,1721,1848,26,92
01005-018,1005,Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,"Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Unsa ang nahibal-an sa kapulisan bahin sa pagbenta ni Dayagdal sa shabu?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana.",makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana.,511,616,42,105
00799-003,799,"Suspek sa tulis, pagpatay nasikop tungod sa GPS","Nadakpan sa Sabado sa hapon, Abril 6, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang suspek sa pagtulis ug pagpatay sa usa ka gituohang bayot nga napalgan nga patay sa sulod sa iyang lawak sa Purok Sun Flower, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan alas 11:30 sa Biyernes sa gabii, Abril 5, 2024. Ang biktima giila nga si Brix Go Generalao, 47, kinsanakaplagan nga duna nay pisi ang liog nga gihigot sa kilid sa iyang kama ug hubo ang ibabaw nga bahin sa lawas. Ang biktima nagtrabaho sa Danao City Dynacast Shipbuilding & Repairs Inc. Ang suspek nga si Emeniano Jurich Genio Gentullaga, 18, alyas Jerome, giingon sa kapulisan nga niangkon sa krimen sa ilang pag-imbestigar human nila nasikop sulod sa usa ka mall diin ilang nasubay pinaagi sa Global Positioning System (GPS) sa cellphone sa biktima. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno, nga base sa pamahayag sa mga silingan nga kauban sa biktima si Gentullaga sa pagsulod sa balay sa wa pa ang krimen. Sila nakadungog og singgit ni Generalao apan sa ilang pagsusi, sirado ang kwarto ug nahilom hinungdan nga wala ra nila panumbalinga. Apan pipila ka minutos ang nakalabay, ilang nabantayan nga abli na ang pultahan sa kwarto ug sa ilang paglili, ilang nakita ang biktima nga way panimuot kilid sa iyang katre ug nilagom na. Gihigot ang liog niini sa pisi samtang gibaatan usab og plastic ang ulo nga ilang gituohang hinimoan ni Gentullaga. Dugang ni Antic nga dunay mahalong mga butang nga gipanag-iya sa biktima nga nangawagtang na nga gituohang gidala sa suspek. Pagka alas 2:30 sa Sabado sa hapon, ilang nadakpan si Gentullaga sa usa ka mall sa Barangay Poblacion, dakbayan sa Danao. Sa lahi nga interbyo sa Superbalita Cebu, si Antic nibutyag nga sa ilang pagsubay sa GPS sa cellphone, ilang natultolan ang nahimutangan sa butang sa usa ka cellshop sa tindahan sa Dakbayan sa Danao. Kini human usab nila nasayran gikan sa usa ka caller nga gibaligya ang cellphone sa biktima. Sa didto na sa shop ang suspek, wa una kini bayri sa babaye nga staff. “Niingon tong tindera sa cellphone shop nga naa tay buyer ani, Sir (suspek), pero paingon pa paabuta lang. Mao to, ang suspek niadto sa kompyuteran, ni-relax. Mao to nadakpan sa atong kapulisan,” matod ni Antic sa interbyo. Gawas sa cellphone, ilang nabawi ang silver nga mga alahas nga pulseras ug kwentas sa biktima. Wa silay nakuha nga kwarta, apan giangkon sa suspek nga nakakuha siya apan wa siya nasayod kon pila. NAGKAILASi Antic nagkanayon nga sa ilang pag-imbestigar kang Gentullaga, kini nagkanayon nga nagkaila sila ni Generalao niadto lang Lunes, Abril 1. Subli silang nagkakita niadtong Biyernes, Abril 5 sa usa ka tambayanan sa lungsod sa Liloan. “Unya gahapon (Biyernes), nagkita ni sila. Naa man guy tambayanan diri sa Liloan. . . gwapo man ni nga tambayan. Diri man ni sila mga alas 5 sa hapon”, dugang ni Antic base sa sulti sa suspek kanila. Giagda siya nga mobalhin sila sa usa ka bar, apan mamauli una sila aron mag-ilis ang suspek kay “bulingot na ang senina. ”Tuod man, sa dihang didto na sila balay nga gipuy-an sa biktima, naligo siya ug pagka human, hubo siya nga nigawas ug nipasangil sa biktima nga nipugos kaniya sa pakighilawas ug kiss. “Didto na nasuko ang suspek ug iyang gituok ang biktima. Ug kadtong iyang nakita ang biktima nga hapit na mamatay, iyang gituok adtong pisi nga naa sa duyan,” asoy ni Antic. Kasong robbery with homicide ang ipasaka batok sa suspek.",Kinsa ang suspek nga niangkon sa krimen?,"Ang suspek nga si Emeniano Jurich Genio Gentullaga, 18, alyas Jerome, giingon sa kapulisan nga niangkon sa krimen sa ilang pag-imbestigar human nila nasikop sulod sa usa ka mall diin ilang nasubay pinaagi sa Global Positioning System (GPS) sa cellphone sa biktima.",Emeniano Jurich Genio Gentullaga,527,791,18,50
00861-017,861,Anak napusilan patay sa amahan,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Unsa ang tinuod nga ngalan sa biktima?,Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico.,Virgilio Harina Bulsico,176,307,107,130
00929-008,929,Supply sa tubig mikunhod sa ‘dry spell’,"Nakasinati og pagkunhod sa supply sa tubig ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa nagpadayong dry spell tungod sa El Niño phenomenon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), ang dry spell gihulagway nga sunodsunod nga tulo ka mga buwan nga ubos ang gidaghanon o volume sa uwan. Kon molungtad sa sunodsunod nga lima ka buwan, dugang sa Pagasa, mao na kini ang gitawag nga huwaw o drought. Gawas sa El Niño phenomenon, nisulod na usab karon ang panahon sa ting-init nga nakapadugang sa kanihit sa tinubdan sa tubig. Si Engr. Si Fifth Generalao sa production department sa MCWD niingon niadtong Martes, Marso 5, 2024, nga ilang naobserbahan nga nagnihit na ang supply sa tubig sukad pa sa katapusang quarter sa miaging tuig. Ang MCWD usa ka nag-unang water utility company, nga nagserbisyo sa mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Talisay, ug Lapu-Lapu ug mga lungsod sa Consolacion, Liloan, Compostela, ug Cordova. Matod niya nga base sa unang mga taho, ang water distribution firm nga dunay kapabilidad sa produksiyon sa tubig kada adlaw nga 301,000 cubic meters, apan, sa pagkakaron, kini nagprodyus og mga 276,000 cubic meters kada adlaw. Si Generalao niingon nga kini nagpasabot sa kakuwang nga 25,000 cubic meters nga produksiyon sa tubig kada adlaw. Ang MCWD daan nang nipasidaan sa publiko sa pagdaginot sa paggamit sa tubig, samtang naningkamot ang ahensiya sa pagkuha og dugang tinubdan sa tubig.",Pila ang kakuwang nga produksiyon sa tubig kada adlaw?,"Si Generalao niingon nga kini nagpasabot sa kakuwang nga 25,000 cubic meters nga produksiyon sa tubig kada adlaw.","25,000 cubic meters",1207,1320,57,76
00325-013,325,LTO 7 mitanggong sa 2 ka sakyanan nga way prankisa,"Gi-impound sa Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) ang duha ka pribadong mga sakyanan ug nasikop ang ilang mga drayber nga nag-operate nga walay prangkisa atol sa entrapment operation sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Hulyo 12 ug 15, 2024. Kini nunot sa sayo nga pagkasikop sa duha ka mga taxi driver sa ahensya tungod sa sobrang pagpaningil sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Ang mga drayber sa duha ka private utility vehicles gipabayad og P200,000 matag usa tungod sa pag-operate nga walay tukmang otoridad gikan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board, matod ni LTO 7 Director Rechris Belleza sa usa ka pamahayag. “Their units are already impounded and the registered owner of the vehicle, may it be corporate stockholders or directors, will be disqualified from operating any kind of public transportation,” matod ni Belleza. Ang LTO 7 nakasikop og kinatibuk-an nga 504 ka mga sakyanan tungod sa nagkalain-laing traffic violations atol sa ilang operasyon gikan sa Hulyo 9 hangtod 16, nga naglangkob sa tibuok semana sa Palaro. Sa maong ihap, mokabat sa 14 ka mga sakyanan ang na-impound tungod sa nagkalainlaing mga kalapasan, lakip na ang pag-operate nga walay saktong rehistro. “Most of our apprehended vehicles were (being) operated without proper registration. We have caught a total of 350 vehicles, mixed motor vehicles, and motorcycles,” dugang ni Belleza. Ang ikaduhang labing taas nga ihap sa mga kalapasan nga natala naglakip sa 129 ka mga drayber nga nadakpan tungod sa wala pagtuman sa mandatory nga paggamit sa seat belt. Matod ni Belleza nga padayon silang mohimo og aksyon batok sa mga drayber sa public utility vehicle nga nag-overcharge sa mga pasahero sa tibuok Central Visayas. “Based on my experience, these illegal activities are rampant in our port areas, and we are always on the lookout to catch these drivers,” matod ni Belleza.",Kinsa ang naghatag ug pahayag bahin sa mga nahitabong pag-impound?,"Ang mga drayber sa duha ka private utility vehicles gipabayad og P200,000 matag usa tungod sa pag-operate nga walay tukmang otoridad gikan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board, matod ni LTO 7 Director Rechris Belleza sa usa ka pamahayag.",LTO 7 Director Rechris Belleza,393,649,205,235
01314-004,1314,Abayon mi-resign isip pangu sa traffic,"Si Cebu City Councilor Jeff Abayon, kinsa gitudlo ni Cebu City Mayor Cedie Rama isip traffic czar niadtong Septiyembre, ni-resign sa iyang katungdanan. Si Abayon nisumiter sa iyang resignation letter ngadto kang Abangan niadtong Sabado, Disyembre 23, 2023.“I unequivocally accepted the appointment, Sir (addressed to Abangan), along with the herculean task of traffic management and enforcement. Though the worsening traffic situation in the city is seemingly impossible to solve, I tried with what measly knowledge and ability I possess, in the best way I know how,” mabasa sa tipik sa suwat ni Abayon. Matod niya nga iyang nakita nga mas maayo nga ihatag ang tahas ngadto nga mas dunay kapabilidad kay kaniya. “It appears, however, Sir, that despite diligent and dedicated efforts exerted, there leaves much to be desired. I believe the functions of this office I hold is better dispensed with by another who is more able and capable, Sir,” suwat ni Abayon. Sa suwat, gipasalamatan ni Abayon si Abangan sa pagtudlo kaniya isip chairman sa Traffic Management and Coordination Committee, ingon man sa pagkatudlo niya isip executive director sa Cebu City Transportation Office sa miaging administrasyon ni Abangan. Ang iyang resignation natukma usab sa eksperimento sa paghimong one-way sa mga flyover sa Gov. M. Abaya Ave. ug Archbishop Jeffes Ave. nga napuno sa mga pagsuway sa mga netizen nga nakasinati og grabeng kahuot sa trapiko sa mao nga mga karsada. (dugang taho ni REV)",Unsay nakita ni Abayon bahin sa pagdumala sa traffic?,Matod niya nga iyang nakita nga mas maayo nga ihatag ang tahas ngadto nga mas dunay kapabilidad kay kaniya.,mas maayo nga ihatag ang tahas ngadto nga mas dunay kapabilidad kay kaniya,604,711,32,106
00353-002,353,Appeal ni Abangan gibasura,"Gibasura sa Office of the Ombudsman ang mosyon nga naghangyo sa paglibkas sa kamanduan nga pagsuspenso kang Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal tungod sa kakuwang sa merito. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024, nga nagbalibad sa Manifestation with Motion to Lift Order of Preventive Suspension nga gisang-at niadtong Fidelao 28, 2024. Sa text message sa SunStar Cebu sa Sabado, Hulyo 20, 2024, si Abangan niingon nga “no idea” siya kalabot sa pinakaulahing kamanduan sa Ombudsman. Si Abangan, lakip sila si suspended City Administration Calvo Pangag, OIC City Assessor Charie Agnes Pangag, Albear Fidela Canete, Netchel Canezal, Jay-ar Pescante, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan nakadawat sa ilang unom ka buwan nga preventive suspension order niadtong Fidelao 9, 2024. Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas. Ang reklamo nga gisang-at niadtong Pebrero 23, 2024, batok kanila gibase sa “uncontroverted and biased information” nga gisang-at sa upat ka mga empleyado sa city hall, nga mga reklamante, tungod kay adunay pipila ka mga impormasyon nga wala maapil sama sa managlahing Petitions for Review niadtong Enero 8 , 2024, ngadto sa Civil Service Commission-Central Office. Ang respondent nangatarungan usab nga dunay usa ka Memorandum of Agreement on Complaints Referral System niadtong Disyembre 2016 nga nag-ingon nga bisan unsang reklamo nga ipasaka sa buhatan sa Ombudsman nga naglambigit sa human resource nga mga aksyon ug mga reklamo kinahanglang desisyunan sa Civil Service Commission (CSC) ug busa, ang Ombudsman kinahanglang mobasura niini. Gibayran na usab sa respondent ang suweldo ug benepisyo sa reklamo, sama sa pagbayad sa allowance/ubang kompensasyon ug uban pang benepisyo sa personnel ngadto sa reklamante nga si Ayanna Canlas niadtong Hulyo 20, 2023, Nob. 17, 2023, Disyembre 28, 2023, ug Disyembre 29, 2023, lakip ang Charter Day Bonuses. Ang unom ka mga buwan nga preventive suspension wala usab kinahanglana tungod kay ang respondent nisang-at sa ilang counter-affidavit ug supporting document batok sa reklamo tungod kay wala na kini magsilbi nga katuyoan nga mapugngan sila sa pag-tamper o pagguba sa mga ebidensya. Ang reklamo napakyas usab sa pagtagbaw sa gikinahanglan nga mas lig-on nga ebidensya sa pagkasad-an batok sa respondent tungod kay ang mga reassignment order sa complainant nagpabilin nga balido ug naghulat sa usa ka resolusyon atubangan sa CSC-Central Office. Ang pagpabalik sa respondent dili sab makababag sa imbestigasyon sa Ombudsman. Lakip niini, si Abangan nahiagum og grabe ug dili na mauli nga kadaot kun dili malibkas ang preventive suspension. TUBAGSi Acepcion niingon isip tubag nga ang gahom sa Ombudsman sa pagpahamtang og preventive suspension, sa kaso ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal, mao ang paghimo og imbestigasyon nga magdeterminar sa tukmang disciplinary action batok sa giingong nakalapas nga mga opisyal ug empleyado sa publiko. Ang preventive suspension usab maghadlok ug magbabag sa giingong nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko sa pag-tamper o pagguba sa mga dokumento o ebidensya nga gipanag-iya sa mga respondent, lakip na ang pagpanghulga sa mga testigo. Ang Section 24 sa Republic Act 6720 nagkanayon nga ang preventive suspension mahimo’ng ipahamtang sa bisan kinsang nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko nga mapasakaan og kasong dishonesty, oppression o grave misconduct, o neglect of duty; reklamo nga naggarantiya sa pagtangtang sa katungdanan; ug ang padayong pagpabilin sa respondent sa opisina mahimong makapahinabog pagpihig sa kaso nga gipasaka batok sa opisyal o empleyado. SUSPENSOSa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso, ilabina sa kaso nga naglambigit sa upat ka wa mabayri nga mga empleyado sa Cebu City Hall. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa city hall preventively suspended, apan nakasinati sila og “total darkness” ug gibati nga “walay mahimo” atol sa pagserbisyo sa preventive suspension gikan sa Office of the Ombudsman. “Wala akong sala. Walang wala,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang kaso unang gi-docket sa Ombudsman Visayas niadtong Marso 2024, apan gi-docket kini pag-usab sa Central Office niini niadtong Abril 2024, pipila ka adlaw sa wala pa siya masuspenso. Nagtuo siya nga posibleng may kalambigitan kini sa prayer rally isip suporta ni kanhi presidente Agawin Bustamante nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Pebrero 25, 2024. Niadtong Abril 16, 2024, upat ka mga regular nga empleyado sa Cebu City Hall nibutyag sa mga tigbalita nga wala sila makadawat sa ilang binuwang suholan sukad niadtong Hulyo 2023./ MVG",Kinsa ang nagpirma sa order nga nagbasura sa mosyon nga gisang-at ni Abangan?,"Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024",Ombudsman Quipot Acepcion,200,330,81,106
01208-001,1208,‘Gihunghongan’ aron mopatay?,"Suspek sa pagdunggab-patay sa usa ka inahan nga nagpatutoy sa iyang anak nangangkon nga ‘dunay naghunghong’ kaniya niadtong Miyerkules, Enero 17, 2024,alas 7:00 sa buntag, sulod sa balay sa biktima sa Sityo Calugtungan, Barangay Cerdeña, lungsod sa Malabuyoc. . Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Malabuyoc Police ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Arnie Mallari, nasayran nga ang biktima diha sa ilang balay samtang ang kapuyo niini nagtrabaho sa dakbayan sa Sugbo. Samtang siya nagpatutoy sa iyang duha ka buwan nga anak, kalit nga nisulod ang suspek ug nanunggab sa makadaghang mga higayon gamit ang kutsilyo. Hinuon, wala apila ang masuso. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga kabanay ug gidala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga patay na pag-abot. Samtang, ang suspek nadakpan sa kapulisan sa Malabuyoc nianang alas 11:00 sa buntag nga diha ra sa ilang balay. Si Mallari nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang iyang bayaw, igo lang nitubag nga wa siya nakahibawo sa iyang gibuhat. Dason niini nga sa wa pa ang insidente, dunay naghunghong kaniya ug nakadungog og mga katawa nga sama sa nagbugalbugal kaniya. Dugang ni Mallari, sa iyang pagpangutana sa asawa sa suspek, kini nitug-an nga ang iyang bana dunay problema nga di makatulog. Nagduda ang asawa nga nag-antos sa nervous breakdown kun sakit sa pangisip ang iyang bana hinungdan nga nakadungog og bisan unsa na lang ug nabuhat ang krimen. Matod ni Mallari, walay away ug maayo ang relasyon sa suspek tali sa biktima ug pamilya niini. Ang suspek, bisan nangatarungan nga wa siya masayod sa iyang gibuhat ug wa niya planoha ang pagpatay, pasakaan gihapon kini og kasong murder sa kapulisan. /",Unsa ang nahitabo sa biktima pag-abot sa hospital?,Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga kabanay ug gidala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga patay na pag-abot.,gideklarar nga patay na,806,932,93,116
01524-010,1524,PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE,"Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.",Unsa ang buot pasabot sa akronim nga PDEA?,Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas., Philippine Drug Enforcement Agency ,0,174,15,51
00724-004,724,Nagrasyon og tubig,"Kanihit sa tubig nasinati sa mga molupyo sa dakbayan sa Sugbo tungod sa huwaw mugna sa El Niño phenomenon. Daan nang nipahibalo ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga nagkaubos ang supply sa tubig hinungdan sa ilang pagpasidaan sa unang 12 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Talisay nga apektado niini. Ang MCWD nagrasyon na og tubig pinaagi sa direktang pagbutang o inject niini ngadto sa linya sa MCWD sa maong mga dapit. Apan sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang MCWD nipahibalo usab nga dunay mga dapit sa dakbayan sa Sugbo nga naapiki na usab sa tubig. Naglakip kini sa mga barangay Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko. Dugang sa MCWD, low pressure ngadto sa way tubig sulod sa 57 oras hangtod sa Martes, Abril 23, 2024, tungod sa preventive maintenance sa JE Hydro facility (bulk supplier sa MCWD) sa Barangay Lusaran. Samtang, si San Nicolas Proper Barangay Captain Clifford Jude Niñal nihimo og lakang sa pagpakabana sa paghatod og tubig gamit ang multicab sa barangay ngadto sa mga residente sa Lower San Roque ug dan V. Rama sa Barangay Calamba. Matod pa sa mga molupyo nga nakasinati na sila og hinay nga agas sa tubig sud na sa usa na ka buwan.",Unsang mga barangay ang naapektuhan sa rasyon sa tubig?,"Naglakip kini sa mga barangay Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko.","Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko",577,885,30,307
01441-015,1441,PRO 7: Pagsikop sa 7 ka tawo sa Lapu-Lapu way kalapasan,"Way nakitang kalapasan ang mga polis nga nisikop sa pito ka mga tawo nga ningbabag sa demolition team nga gitahasan sa pagguba sa mga panimalay nga gitukod sa pribadong luna sa Sitio Casia, Barangay Bangkal, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Martes sa buntag, Nobiyembre 29, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Officew (PRO 7), ang presensya sa mga polis sa maong lugar mao ang pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Dunay kamandoan ang korte nga gub-on ang mga ilegal nga istruktura ug nahasubay kini sa legal nga proseso nga angay nga tumanon sa bisan kinsa nga indibidwal. Nipasabot si Abacay nga ang kapulisan hugot gyud nga nipatuman sa maximum tolerance, gani gihatagan og panahon nga makalusad sa ilang lihok protesta ang mga residente uban sa mga progresibong grupo nga milaban kanila. Apan sa dihang duna nay nahitabong kagubot atubangan sa mga polis, matod ni Abacay, walay mahimo ang awtoridad gawas sa pagpatuman sa balaod pinaagi sa pagdakop kanila nga wala na magkinahanglan og warrant of arrest. Kalapasan sa Article 151 sa Revised Penal Code kun Disobedience of Lawful Orders of Persons in Authority ug alarm and scandal ang nalapas sa maong mga indibidwal. Dugang ni Abacay nga sa nanglabay nga mga higayon nga dunay mga lihok protesta ang mga militanteng pundok, gihatagan gyud sila’g higayon nga maka padayag sa ilang sintimento ug ang kapulisan wala mohimo’g aksyon tungod kay nasayod sila nga katungod kini ni bisan kinsa. Apan kon ang maong kagawasan sa pagpadayag duna nay malapas nga balaod, diha na mosulod ang mga polis aron ipatuman ang balaod. “In previous incidents, daghan kaayo tag rallies but we did not arrest anyone because nobody was committing a crime, that should be clear that your PRO 7, always respects the freedom of everyone to protest, the freedom of speech and of the press, but if you exercise this freedom in violation of a law and then, we will come in and enforce the law,” matod ni Abacay. Ang pagdakop sa mga police sa pito ka mga indibidwal gi kondinar kini sa mga cause oriented groups tungod alang nila usa kini ka matang sa pagpamig-ot sa katungod sa mga residente.",Unsang proseso ang gisubay sa pagbuhi sa mga ilegal nga istruktura?,Dunay kamandoan ang korte nga gub-on ang mga ilegal nga istruktura ug nahasubay kini sa legal nga proseso nga angay nga tumanon sa bisan kinsa nga indibidwal.,legal nga proseso,522,680,88,105
00628-017,628,"Inahan gipusil, patay","Usa ka inahan ang gipusil-patay sa riding in tandam sa Purok Candle, Barangay Lipata, lungsod sa Minglanilla, alas 11:00 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang biktima mao si Princess Cahinde, 29, dunay kapuyo, dunay mga anak, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa taho sa kapulisan, ang biktima naglakaw ug nilabang sa karsada sa dapit apan dunay nilabay nga motorsiklo diin ang sakay niini maoy nipusil sa biktima sa makadaghang higayon. Ang biktima naigo sa nagkadaiyang bahin sa lawas ug nakadagan sa sudlunon nga bahin sa maong dapit ug didto na kini nahagba. Gisuwayan kini sa pagtabang sa mga rescuer sa Minglanilla apan nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi. Ang kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Francis Frederick Elcamel, padayon pa nga nagpalawom sa ilang imbestigasyon aron mailhan ang riding in tandem nga mamumuno ug unsa ang motibo sa pagpamusil. Ang kapulisan nag-establisar usab background sa biktima aron masubay ang hinungdan sa maong krimen. Ang amahan sa biktima nga nahinabi sa SunStar Cebu, nipadayag sa iyang pagduda nga posible nga bahin kini sa illegal nga droga apan wala kini mohatag og detalye sa iyang pagduda. Nakasulti ang amahan nga ang iyang anak ‘tarong’ sa wala kini nalambigit sa iyang kaipon karon.",Asa nakalabang ang biktima?,"Sumala sa taho sa kapulisan, ang biktima naglakaw ug nilabang sa karsada sa dapit apan dunay nilabay nga motorsiklo diin ang sakay niini maoy nipusil sa biktima sa makadaghang higayon.",sa karsada sa dapit,249,433,62,81
00352-009,352,"‘Bantay, back-up’ sa pagpatay nadakpan","Giingon nga bantay ug back up sa pagpamusil sa Dalan Tres de Abril, Sitio Tuburan, Brgy. Punta Athea, Dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa kaadlawon, nadakpan sa buy-bust sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Nahitabo ang buy-bust sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, sa ala 1:40 sa Sabado sa kaadlawon, Hulyo 20, 2024 sa Sitio Bon-bonan, Brgy. Labangon. Ang suspek giila nga si Glo Canedo Canes, 27, taga Sitio Tarcom, Brgy. Lahug, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga binulto nga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 295 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P2,006,000. Matod ni Abagat nga nakit-an sa mga saksi si Canes sa Sitio Tuburan nga kauban sa gunman nga nipusil patay kang Romey Sy, usa usab ka drug personality. Human sa pagpamusil, si Canes nisibat uban sa gunman matod sa mga saksi. Dunay nag ong-ong nga kaso’ng murder sa korte si Canes kay duna siyay gipusil patay sa Tarcom, Lahug, usa sa mga dapit sa mao nga barangay nga dunay suliran sa ilegal nga drugas. Naila usab siya nga hitman sa usa ka drug personality. Nabilanggo na usab sa Cebu City Jail ang amahan niini nga si Marsing Canes human nadakpan sa buy-bust ni Abagat sa dihang siya pa ang hepe sa Mabolo Police Station niadtong Oktubre 20, 2022 diin nakuhaan og balor P408,000 nga shabu ug usa ka KG 9 automatic pistol. Si Marsing giila usab ni nga tirador sa Busay ug silingang mga barangay nga gikahadlukan sa mga silingan tungod kay mamusil kon mabikil. Human nadakpan ang amahan, ang anak na usab ang nihulip niini apan ning panahona mag-uban na sila sa sulod sa bilanggoan.",Kinsa ang amahan ni Glo Canedo Canes nga nabilanggo?,Nabilanggo na usab sa Cebu City Jail ang amahan niini nga si Marsing Canes,Marsing Canes,1118,1192,61,74
01304-001,1304,Islander: Di mi manirado,"Giklaro sa Filipino footwear brand nga Islander Philippines nga di sila permanente nga manira sa ilang mga operasyon, nga nagwagtang sa kalibog sa online users labot sa pamahayag gikan sa usa sa ilang mga factory outlet. Kini nga pagklaro nahitabo human ang factory outlet sa brand, nga nahimutang sa mga utlanan sa Barangay Tungkop, Minglanilla ug Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga, nihimo og closure announcement niadtong Martes, Disyembre 26, 2023, pinaagi sa social media. Ang panid sa Facebook nga “Islander Factory Outlet” nag-post nga ilang hunongon ang mga operasyon niini, nga nagpadayag nga opisyal nilang isira ang ilang buhatan sa Enero 1, 2024. Ang tindahan nipahibalo sa mga kustomer nga sila makapalit sa mga produkto niini sa mubo nga presyo sa panahon sa “katapusan nga pagbaligya,” nagpadayag sa pasalamat. Base sa website sa factory outlet nga Islander Footwear Manufacturing Corporation, nagsugod kini sa pag-operate sa habagatang Sugbo sukad niadtong 1996 nga naghimo dili lang sa Islander nga footwear, kon dili lakip na sa mga brand sama sa Spartan, Sugbu ug ang unang humot nga flip flops nga Lookeeya. Atubangan sa makapahinuklog nga mga reaksyon ug mga komento, ang opisyal nga Facebook account sa brand nipagawas og opisyal nga pamahayag sa Miyerkules, Disyembre 27, labot sa gikatahong “pagsira. ”Giklaro sa Islander Philippines nga wala magsira ang kompanya, ang manirado mao ra ang nahisgutang outlet store sa habagatang Sugbo.",Unsa ang gipahayag sa Islander Philippines bahin sa ilang operasyon?,"Giklaro sa Filipino footwear brand nga Islander Philippines nga di sila permanente nga manira sa ilang mga operasyon, nga nagwagtang sa kalibog sa online users labot sa pamahayag gikan sa usa sa ilang mga factory outlet.",di sila permanente nga manira,0,220,64,93
01120-003,1120,"Lalaki kadulog sa asawa gidunggab sa bana, patay","Tungod sa tumang pangabubho sa bana, gidunggab-patay ang lalaki nga iyang nasakpan nga kadulog sa iyang asawa, samtang samdan usab ang naulahi. Ang insidente nahitabo sa Barangay Lorega San Miguel, Siyudad sa Sugbo, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang namatay giila nga si Lito (dili tinuod ngan), 30, ulitawo apan dunay kapuyo, ug molupyo usab sa samang dapit. Ang suspek mao si Cole (dili tinuod ngan), bana ni Basilia (dili tinuod ngan), 31, kinsa samdan usab tungod sa pagdunggab, pulos mga molupyo sa maong dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Parian Police Station, nasuta sa ilang imbestigasyon nga ang suspek ug ang iyang asawa ‘nagkabuwag na’ diin ang lalaki naglain sa pagpuyo. Apan ang bana nasuko dihang nakadawat og sumbong nga ang iyang asawa dunay kadulog nga laing lalaki sud sa balay nga gipuy-an sa babaye. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga ang bana nisulong ug iyang giguba ang agianan sa balay hinungdan nga nakita niya ang duha nga pulos hubo nga naghigda sa kama. Gidunggab dayon sa bana ang lalaki lakip ang iyang asawa. Si Lito nakaangkon og daghang samang dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas ug gideklarar kini nga dead on arrival sa tambalanan. Samtang si Basilia, naa na sa luwas nga kahimtang human makabaton lang og usa ka samad sa iyang bukton. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nagkanayon si Basilia nga wala silay relasyon ni Lito nga giingong iya ra kini gipakatulog sa ilang balay kay nahubog sa ilang panag-inom. Ang suspek dali ra hinuon nga nadakpan sa kapulisan sa Parian Police Station nga gipangulohan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Henry Orbiso. Ang suspek nga bana gitanggong na sa kapulisan samang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Kinsa ang ngalan sa namatay nga lalaki?,"Ang namatay giila nga si Lito (dili tinuod ngan), 30, ulitawo apan dunay kapuyo, ug molupyo usab sa samang dapit.",si Lito (dili tinuod ngan),267,380,22,48
00861-001,861,Anak napusilan patay sa amahan,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Unsa ang nahitabo sa 28 anyos nga anak nga lalaki?,"NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo.",NAPATAY sa amahan,0,175,0,17
01285-006,1285,Suv ni Coach J na-recover,"Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023. Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7 nga iyang nahinabi ang hepe sa Naga City police station, Lt. Col. Beethoven Alajar, nga nisulti nga nagpadayon pa ang imbestigasyon. Gibutyag ni Abacay nga sa padayong imbestigasyon, nasubay sa kapulisan sa Naga ang sports utility vehicle (SUV) ni Manapao base sa mga kuha sa closed circuit television (CCTV) footage. Ang maong sakyanan anaa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit. Nagkompirmar kini sa pamahayag sa usa ka saksi nga nakakita sa usa ka itom nga SUV nga nihunong sa dapit sa wa pa mapalgi ang lawas ni Manapao nga ginapos. Ang maong sakyanan maoy lig-on nga ebidensya sa pag-ila sa mga killer tungod kay dunay himuon nga forensic examination ang kapulisan. “According to the chief of police kining sakyanan mao ni nagdala sa victim ngadto sa Naga,” matod ni Abacay. Ilang gihimo karon mao ang pag-back track sa lihok sa biktima pinaagi sa kuha sa mga CCTV camera sa dakbayan sa Naga ug kasikbit nga mga dapit. Lakip sa ilang subayon kon asa maoy katapusan nga giadto sa biktima pinaagi sa pamahayag sa mga higala niini aron makakuha og konkretong impormasyon. Masaligon si Abacay nga sa umaabot nga mga adlaw duna na silay makuha nga positibo nga impormasyon ug makatumbok na sila og person of interest ug unsa usab ang motibo sa krimen. Si Abad nisaad sa publiko nga ilang paninguhaon nga masulbad ang maong krimen ug madakpan ang mga responsabli ug mapanubag sa salaod. Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.",Unsa ang nasuta bahin sa SUV ni Coach J?,Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit.,gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit,946,1057,65,110
00564-003,564,Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government,"Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Unsa ang gipahayag ni Delima kabahin sa budget gikan sa nasudnong kagamhanan alang sa Cebu City Government?,"“No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima.",“No budget ,549,649,0,11
00869-010,869,Patay nang milutaw sa Mactan Channel,"Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.",Unsay edad nga gibanabanang sa patay nga lalaki?,Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat.,50 ngadto sa 60 anyos,404,555,49,70
00127-007,127,Senado tensiyonado atol sa pag-imbestigar ni Balderas,"Puno sa tensyon atol sa imbestigasyon sa Senado sa gi-raid nga ilegal nga Pogo hub niadtong Lunes, Septiyembre 9, 2024, tungod kay ang mga magbabalaod nangasuko ni dismissed Bamban, Tarlac Mayor Aretha Balderas, kinsa nagdumili sa pagtubag sa ilang mga pangutana. Samtang ang mga magbabalaod nangutana kung giunsa niya ug ang pipila ka mga miyembro sa iyang pamilya mibiya sa nasod, si Balderas nagdumili sa paghingalan sa tawo nga nagpahigayon sa ilang pag-ikyas, tungod sa kahadlok sa iyang kinabuhi. Gisuwat hinuon niya ang ngalan sa tawo sa usa ka papel sa hangyo ni Senate President Pro Tempore Stanford Baldomar. Gihangyo ni Balderas ang mga magbabalaod nga dili isulti og kusog ang ngalan. ""Do not tell the senators what to do with the information. Pinagbibigyan ka namin isulat sa papel,"" matod ni Senate Committee on Women, Children, Family Relations, and Gender Equality chair Senator Charina Alcaide. ""Nauubos na ‘yung pasensya namin,"" matod ni Alcaide. KUSTODIYA SA PNPGipahinumdoman ni Alcaide si Balderas nga luwas na siya sa kustodiya sa Philippine National Police (PNP). Si Balderas niingon nga andam siya nga ilhon ang mga ngalan sa mga tawo nga mitabang kaniya apan dili sa publiko alang sa katuyoan sa kaluwasan. ""Gustong-gusto mo pala (sabihin), e di sabihin mo. Nakakapikon ka na. Nakakagigil ka na,"" matod ni Baldomar. Si Balderas niingon nga ang tawo nga nitabang nila sa pagbiya mao usab ang naghimo nga sila makaeskapo. ""Siya nag-initiate. . . Nu’ng una po siya ang nagdesisyon para sa akin,"" matod ni Balderas. ""Actually, hindi po tulong ang hiningi ko sa kanya. Actually, to be exact, medyo pinagsalitaan ko po siya nang hindi maganda,"" dason niya. Si Baldomar nagpadayon nga nakasawsay kang Balderas, nga nag-ingon nga “kabuang” ug “katingad-an” nga dili niya ipahibalo ang ngalan sa tawo nga mitabang kanila. ""Pinagsalitaan mo siya nang masama pero siya ang nag-facilitate ng pagtakas ninyo sa Pilipinas. . . Siyempre ‘pag ako pinagsalitaan mo nang masama, hindi na kita tutulungan,"" matod ni Baldomar. ""Bakit ‘di mo pwedeng i-divulge sa publiko? May sikreto ba kayo? This is just a simple question. Pinagsalitaan mo nang masama, absurd, para sa akin it's weird, tapos siya pa ang tumulong sa iyo na makatakas sa Pilipinas,"" dugang niya. Si Alcaide niingon nga nitumaw na sa nangaging mga hearing ang ngalan sa tawo kinsa, sumala ni Balderas, nitabang kanila. Matod ni Baldomar nga anaa karon sa Taiwan ang giila ni Balderas. Siya usa ka naghupot sa lima ka mga pasaporte. Si Balderas miingon nga wala siya kahibalo sa maong impormasyon. Si Balderas usab miingon nga sila, ang iyang gituohang mga igsuon nga sila si Lebron ug Aching, mibiya sa Pilipinas sakay sa barko, usa ka gabii, niadtong Hulyo. Siya niingon nga misakay sila og yate gikan sa pantalan sa Metro Manila dayon mibalhin sa mas dakong barko sa tungatunga sa kadagatan. Si Balderas miingon nga nagpabilin sila sa lawak sa mas dakong sakayan sulod sa pipila ka adlaw. Wala sila gitugotan sa paggawas o bisan sa pagsusi sa ilang mga cell phone. ""Madilim pa rin po. . . Basta dagat po,"" matod ni Balderas. ""Siguro mga four or three or five (days). Basta matagal po. . . Four days po siguro. . . Hindi po kami pinapalabas. Kung puwede lang umatras, aatras na po ako. . . Nakakatakot po talaga. ¦ Gusto ko na po umuwi. Gusto ko na po bumalik,"" dason niya. Giangkon ni Balderas nga nasayop siya kay gusto siyang moeskapo. NASAYOPSiya miingon nga gikan sa dako nga sakayan, sila mibalhin pag-usab ngadto sa usa ka mas gamay nga sakayan, nga nagdala kanila ngadto sa Malaysia, nga wala mahibalo kon asa sila sa tukma tungod kay wa sila tugoti sa pagtan-aw sa palibot. Ang mga pahayag ni Balderas nagpamatuod sa naunang pagsaysay ni Aching kung giunsa nila pag-ikyas. ""Walang tumulong po ni isang Filipino or Filipina. . . Immigration, wala po. Government officials, wala rin po. Filipino, wala po. Wala pong tumulong,"" matod niya. ""That's impossible. Imposibleng walang tumulong sayo upang makatakas dito sa Pilipinas,"" tubag ni Baldomar. Gipanghimakak usab ni Balderas ang pagbayad sa mga nagpahigayon sa ilang pag-ikyas og P200 milyunes. Gitataw usab niya nga usa siya ka Pinay human siya gihangyo sa pagkompirmar sa fingerprint examination nga gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI), nga nagmando nga siya usa ug parehas sa Chinese national nga si Balderas Baldonado Balenti. Gipadayon niya nga ang iyang amahan mao si Balderas Balequia Balestramon ug gilimod nga ang iyang inahan mao si Balgos Balidiong Yi. ""Honestly, hindi ko po alam kung paano nangyari. Basta alam ko ako po si Aretha Balderas. At pasensya na rin po kung hindi kayo naniniwala. ¦Lumaki po ako na alam ko Filipino ako,"" pasabot niya. ""Ang alam ko po (All I know is) I was born in Tarlac,"" dugang niya. Gipasanginlan ni Senador Eulogia Alcano si Balderas nga padayong namakak sa ilang mga nawong. Nagdumili usab si Balderas sa pagtubag sa ubang mga pangutana tungod kay gihangyo niya ang iyang katungod sa pagpasangil sa kaugalingon. Siya misaad, bisan pa, sa pagtubag niini nga mga alegasyon sa atubangan sa tukma nga korte. GI-CONTEMPTSa ikaduhang higayon, si Balderas cited in contempt sa Senado. ""This is a blatant defiance of the legislative’s constitutional power of inquiry. Lumalabas na pinaglalaruan mo ang aming batas at pinapaikot mo ang mga Pilipino, pero ibahin mo ang Senado,"" said Alcaide. Human sa pagdungog, si Balderas gibalik sa PNP Custodial Facility diin siya gitanggong alang sa kasong graft and corruption. Si Balderas gidakop sa Tangerang, Indonesia niadtong Septiyembre 3 pinasikad sa arrest order nga giluwatan sa Senate panel kalabot sa nagpadayong imbestigasyon sa gironda nga ilegal nga Pogo hub sa Bamban, Tarlac. Katapusang higayon nga nitambong siya sa imbestigasyon sa Senado niadtong Mayo.",Kinsa ang mga igsuon ni Balderas nga mibiya sa Pilipinas?,"Si Balderas usab miingon nga sila, ang iyang gituohang mga igsuon nga sila si Lebron ug Aching, mibiya sa Pilipinas sakay sa barko, usa ka gabii, niadtong Hulyo.",sila si Lebron ug Aching,2567,2728,70,94
00044-008,44,"Gipalapdan nga ospital sa Bogo City, dugang pasyente maatiman","Gilauman ang mas daghang mga pasyente nga mahimong ma-accomodate sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo human nga gipalapdan ang edipisyo niini ubos sa pangan ni anhing Fourth District Board Member Horacio “Raci” Jaymar. Gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Bogo City Mayor Pitz Range Alberio ang inauguration sa bag-ong na kompleto nga extension building, Septiyembre 26. Ang maong edipisyo gipundohan og moabot P363 milyones diin ang P342. 4 milyones naggikan ubos sa opisina sa mga senador nga sila si Charina Alcaide, Brodelio Alcala, Eulogia Alcano ug JV Ejercito; lakip usab sa nilang kanhi senador Penpen Alcantara, Erano Alcaraz ug Kaye Alcazar. Gikan sa 100 bed capacity, giisa na sa 226 beds ang mahimong maka-accommodate og pasyente ilabi na nga gi-accredit usab sa Department of Health (DOH) ang maong hospital sa Level II. Subay sa una nang gisaad ni Abalayan, ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo maoy mogahin og pundo alang sa mga gikinahanglan nga ekipo ug dugang medical personnel sa hospital. Gisugdan pagpanday ang maong edipisyo sa 2018 apan nadelatar kini gumikan sa miigo nga pandemya sa nasod. Si Abalayan sa iyang bahin mihinumdom sa dedikasyon ug dakong tinguha ni Jaymar sa mga konstituente niini. “This huge infrastructure, this legacy, is the most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci was,” matod ni Abalayan niadtong Septiyembre 26. “Let no one forget that once there lived a man who dedicated his life to the fourth district of Ceby. That man has left his lasting legacy behind,” dugang niya. Gawas sa edipisyo, gi-inagurahan usab sa samang higayon ang bag-ong computerized tomography scan (CT-Scan) sa CPH-Bogo.",Unsa ang giingon ni Abalayan bahin sa hospital nga gipalapdan sa Bogo City?,"“This huge infrastructure, this legacy, is the most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci was,” matod ni Abalayan niadtong Septiyembre 26.",most fitting testimonial to the jewel of a person that Raci,1244,1399,47,106
00415-004,415,Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag,"Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.",Unsa ang hinungdan sa pagkaangol sa binuhi sa insidente?,"Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi.",nakadasmag kini sa kanding sa biktima,476,578,30,67
00454-007,454,"Gaduwa’g billiard, gidunggab-patay sa menor de edad","USA ka lalaki nga nagduwa og billiard sa Dan P. Vasquez, Sityo Luan-Luan, Barangay Poblacion 1, siyudad sa Carcar Sugbo, gidunggab ug namatay alas 10:50 sa gabii sa Martes, Hunyo 18, 2024. Ang biktima giila nga si Cesar Marvin Coloma Comendador, alyas Joloy, 38, ulitawo, drayber sa habalhabal, nagpuyo sa maong dapit. Samtang ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Siyudad sa Carcar nga ilang nadawat ang alarma ug girespundihan sa kapulisan nga gipangulohan ni P/Executive Master Sgt. Kaloy Cometa Comia, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Bryan O’Densing Amit. Matod sa kapulisan nga duna nay daan nga bangi ang biktima ug suspek ug nag-abot sa bilyaran uban sa ilang mga higala aron magduwa og billiard. Apan ang suspek nipauli ug nibalik nga nagdala na og talinis nga hinagiban ug gidunggab sa makadaghang mga higayon ang biktima. Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot. Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho. (DVG)",Asa gidala ang biktima sa pagkahuman nga gidunggab siya?,Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot.,Cebu Provincial Hospital sa Carcar City,934,1075,33,72
01207-014,1207,‘Budol-budol misiaw’,"Giangkon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nakadawat sila og mga report nga dunay mga nabiktima sa budol-budol (matang sa pagpangilad) dapit sa Basilica Minore del Santo Niño nga nagpa-blotter sa barangay, apan wa pay bisan usa nga nidangop sa kapulisan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay nailhan nga usa ka personalidad nga maoy gituohan nga responsabli sa maong modus. Gitinguha nila karon nga madakpan sa labing dali nga panahon aron dili na makabiktima pa og daghan nga mga tawo nga dali rang madala kon pakit-on og kwarta. “Naa nami nailhan diha. Naa nami na identify nga usa ka tawo. So, a matter of time na lang na siya nga madakpan,” matod ni Baculo. PAAGIGiawhag sa kapulisan ang publiko labi na sa mga bisita nga mianhi sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa piyesta nga magmatngon ug dili magpadala sa pasalig nga mangingilad nga makaangkon og dakong kwarta. Kon dunay babaye nga moduol kanila ug mangayo’g tabang ug mopakita’g daghang kwarta, kinahanglan nga moduol dayon og polis nga nadestino sa maong dapit aron maaksyunan dayon ug madakpan. Gihulagway ni Baculo nga taga Sugbo ra ang maong mga mangingilad, wala pa sila maka-monitor nga dunay dayo gikan sa kaulohan. Apan gipahibawo sa police official nga duna nay gitahasan nga mga polis nga maoy naniid niining maong mga kriminal nga posibling wala pa manggawas gikan sa ilang gipuy-an.",Ngano nagtinguha ang kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek?,Gitinguha nila karon nga madakpan sa labing dali nga panahon aron dili na makabiktima pa og daghan nga mga tawo nga dali rang madala kon pakit-on og kwarta.,aron dili na makabiktima pa og daghan nga mga tawo nga dali rang madala kon pakit-on og kwarta,480,636,61,155
00807-001,807,Wa pay hinabang gikan sa Cebu City,"Kapin sa 10,000 ka mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo ang padayong nag-antos sa epekto sa El Niño phenomenon sukad niadtong Pebrero 2024, nga nagkanayon nga wala pa sila nakadawat og hinabang gikan sa City Government. Si Gatmaitan Gavilan, pangulo sa Alliance of Cebu City Farmers Association, niingon nga giimbitar na sila sa mga executive session aron ipadayag ang ilang mga kabalaka, apan hangtod karon, wala pa silay nadawat nga hinabang. Sa dihang gipangutana bahin sa kahimtang sa mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo karong panahon sa El Niño, si Gavilan niingon nga makaluluoy kaayo ang mga mag-uuma kay walay tubig nga magamit sa ilang mga pananom. “Ang mga farmer karon nagkinahanglan jud og support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit namo kay luoy kaayo ang mga mag-uuma wala jud makaon,” matod ni Gavilan. Matod pa ni Gavilan nga ang gikinahanglan karon sa mga mag-uuma mao ang maayong gidaghanon sa suplay sa tubig, nagsugyot nga mahatagan sila sa Kagamhanan sa Dakbayan og mga water pump ug drills aron makapangita sila og tubig sa mga tubod. Matod niya nga nangayo sila og materyales gikan sa Cebu City Agriculture Department (CAD) sama sa mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer, apan ang departamento wala nakahatag niini nga mga materyales karong tuiga. Dugang pa niya nga ang mga mag-uuma gusto nga mohangyo sa Kagamhanan sa Dakbayan nga hatagan sila og dekalidad nga mga seedlings, tungod kay ang ubos og kalidad nga seedlings makaapektar sa kalidad sa mga utanon nga ilang anihon unya nga mosangpot sa ubos nga presyo. Ang Alliance of Cebu City Farmers Association gilangkuban sa 72 ka asosasyon sa mga mag-uuma, diin ang matag asosasyon adunay labing menos 200 ngadto sa 300 ka miyembro. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , chairman sa committee on agriculture and rural development, nanawagan sa pagluwat ni Cebu City Agriculture Department (CAD) head Sepe Arong tungod sa grabeng pagpabaya sa katungdanan. Sa iyang privilege speech niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, giakusahan ni Abarquez si Arong nga walay plano sa pagsulbad sa kahimtang sa mga mag-uuma nga apektado sa El Niño Phenomenon. Matod ni Abarquez nga moabot sa 11,000 ka mga mag-uuma, walay labot ang ilang mga pamilya, nga mag-antos sa kagutom tungod sa hulaw dala sa panghitabo.",Pila ka mga mag-uuma ang nag-antos sa epekto sa El Niño sa Cebu City sukad sa Pebrero 2024?,"Kapin sa 10,000 ka mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo ang padayong nag-antos sa epekto sa El Niño phenomenon sukad niadtong Pebrero 2024, nga nagkanayon nga wala pa sila nakadawat og hinabang gikan sa City Government.","Kapin sa 10,000",0,216,0,15
00978-006,978,Project manager sa CBRT gusto ni Abangan nga taktakon,"Gusto ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon sa katungdanan si Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager Norvin Banez tungod sa iyang giingon nga mga sayop sa pagdumala. Sa pakighinabi sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga iya nang gipahibalo ang iyang desisyon ngadto kang Transportation Secretary Abellanosa Bado, apan wala niya gitumbok kon kanus-a nahitabo ang maong komunikasyon. Sa online program sa Cebu City Hall sa Huwebes, Pebrero 29, 2024, si Abangan niingon nga kon gikinahanglan, personal niyang iduso ang iyang desisyon ngadto kang Presidente Lois Alarcon Jr. nga tangtangon si Banez Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024. Wala mahimuot si Abangan dihang gitugotan ni Banez nga makatrabaho ang kontraktor nga wa magtagad sa epekto niini sa trapiko. “Ilisdan nako na. You better tell him ilisdan nako siya,” matod ni Abangan sa pakighinabi sa dyHP sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Si Abangan niingon nga iya nang giingnan si Cebu City Administrator Calvo Pangag nga ‘napuno’ na siya kang Banez. “I wish nga wala siya nag-lilimbong. Taga-an lang ka’g smile-smile. I’m sorry, I want him out,” matod Abangan. Si Abangan nipadayag usab sa iyang kasuko dihang giusab ang orihinal nga rota sa CBRT project, partikular na ang pag-apil sa Barangay Bulacao. Gipanghimakak niya ang mga alegasyon nga siya ang responsable sa mga pagbag-o sa rota sa BRT ug nangatarungan nga siya nakig-away alang sa orihinal nga plano. Si Abangan niingon nga gusto niyang klaruhon ang papel sa Siyudad sa pagdumala sa mga operasyon sa BRT.",Kinsa ang giingnan ni Abangan nga ‘napuno’ na siya?,Si Abangan niingon nga iya nang giingnan si Cebu City Administrator Calvo Pangag nga ‘napuno’ na siya kang Banez.,Calvo Pangag,1106,1219,68,80
01359-001,1359,"‘Kawatan’ gibunalan, napalgang patay","Lalaking menor nga giingong nabaniog nga kawatan napalgang patay nga dunay mga binunalan sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 15, sa Sitio Buliring, Brgy. Abucayan, lungsod sa Balamban, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Dean Dela, gibana-bana nga 16-17 anyos, taga Sitio Immaculada, Barangay Nangka, Balamban. Ang biktima giila sa iyang apuhan alas 3 sa hapon sa samang adlaw. Kini human dunay mga nakaila niini tungod sa gisul-ob nga sweat shirt, color blue/gray ug naka-short pants nga color blue. Si Police Lt. Col. Porferio Kramer, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbaluta Cebu sa telepuno sa Biyernes, niingon nga dunay mga samad agi’g binunalan sa nawong ug ulo ang biktima. Nagtuo sila nga ang biktima gibunalan og gahi nga butang kay way nakita’ng samad nga pinusilan sa bisan asang parti sa lawas. Matod ni Kramer ang biktima nailang kawatan sa ilang lugar base sa impormayon gikan sa apuhan ug mga silingan. Ang apuhan nibutyag nga gipalayas niya ang biktima human nangawat kaniya og P60,000. Dugang pa, nangawat sab kini og manok sa silingan niadtong Disyembre 7, 2023. Gawas niini, daghan kini og record sa ilang barangay tungod sa pagpangawat. “Kawatan daw ni kaayo siyang bataa. Pwerting daghanang naglagot mao ning nilayas sa ilang lugar,” dugang ni Kramer. Wala hinuon nila isalikway ang posiblidad nga giunay sa mga kauban sanglit ang dapit diin siya napalgan kalibunan ug dunay mga botilya sa ilimnon. Tungod niini, gitan-aw nila nga basin kauban ang nipatay samtang nag-backtracking sila sa dapit. Ang mga CCTV camera sa dalan paingon sa lugar ilang gisubay.",Kinsa ang biktima nga napalgang patay sa Balamban?,"Ang biktima giila nga si Dean Dean Dela, gibana-bana nga 16-17 anyos, taga Sitio Immaculada, Barangay Nangka, Balamban.",Dean Dean Dela,223,342,25,39
01490-006,1490,Bulosan gilubong na sa Aloguinsan,"Gilubong na ang polis nga namatay atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Si Police Corporal Dionson Morata Bulosan, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), gihatod na sa sam-ang sa lungsod sa Aloguinsan sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Nagbangutan ang tibuok pwersa sa kapulisan sa Central Visayas sa pagtaliwan sa ilang kauban. Apan matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), dili nila iapil sa paglubong ang ilang pagpangita sa hustisya sa kamatayon ni Bulosan. Nasubo sila sa kamatayon sa ilang kauban apan dili sila mohunong hangtod nga ang hustisya ilang makab-ot. Si Abacay nagkanayon nga ilang gisaludohan si Bulosan isip bayani uban sa pagsaad nga dili makawang ang pagsakripisyo sa iyang kinabuhi diha sa pagtuman sa serbisyo nga gipanumpaaan. “We are mourning and we will not stop until justice is served. We salute the heroism of CPL Dionson Bulosan and his sacrifice will never be in vain,” matod ni Abacay. Gihangop usab nila ang laing indibidwal nga mihatag og dakong kantidad alang niadtong makatudlo sa nahimutangan sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal. Nagtuo ang PRO 7 nga naa pa sa Inayawan o kasikbit nga barangay ang duha ka mga suspek nag tago-tago pinaagi sa abag sa mga kauban niini.",Giunsa pagtan-aw ni Abacay kang Bulosan human sa iyang kamatayon?,Si Abacay nagkanayon nga ilang gisaludohan si Bulosan isip bayani uban sa pagsaad nga dili makawang ang pagsakripisyo sa iyang kinabuhi diha sa pagtuman sa serbisyo nga gipanumpaaan.,gisaludohan si Bulosan isip bayani,812,994,31,65
01623-004,1623,2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop,"Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.",Asa nagpuyo si Ghen Vinz Parong?,"Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug.","Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug",599,660,15,60
01495-016,1495,"Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop","Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Kinsa ang naghimo sa gihimong field test?,"Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu.",chemist sa PDEA 7,649,742,26,43
01603-004,1603,Pagpatay ni Euraoba gikondenar,"Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Ug gimandoan ni Alarcon ang Philippine National Police (PNP) sa paghimo sa dinaliang pakisusi sa pagpatay sa brodkaster lakip sa pag-ila sa nagpaluyo sa krimen. “Pinapaabot namin ang pakikiramay ng buong administrasyon sa pangunguna ng ating Pangulo sa pamilya at mga kaanak ni Blen Walker. Makakaasa kayo ng aming masusing pagtutok upang mabigyan ng hustisya ang kanyang pagpaslang,” tipik sa pamahayag ni Alarcon, pipila ka oras human sa krimen sa Dominggo, Nob. 5. Samtang, ang Mindanao Independent Press Council Inc. (MIPCI) nipagawas og opisyal nga pamahayag bahin sa ilang pagkasubo sa brutal nga pagpatay kang Euraoba, inilang independent community radio broadcaster sa Calamba, Misamis Occidental. Sumala sa pasiunang taho sa kapulisan, si Euraoba, naila sa iyang angga sa radyo nga “Blen Walker”, gisulod sa bugtong mamumuno sa booth sa iyang radio station, 94. 7 Calamba Gold FM, sulod sa iyang residensiya sa naasoy nga oras samtang nagpahigayon og programa sa radyo. Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital. Atol ning pagsuwat, blangko pa ang kapulisan bahin sa mamumuno ug motibo sa krimen. “We express our deepest concern and unequivocal condemnation of this brazen act of violence against a member of the media. Attacks on journalists are not only attacks on the individuals themselves but are a grave assault on the fundamental principles of human rights, press freedom, and democracy itself. Such acts have become notably frequent in this country, and no matter how many journalists are killed in the name of freedom of expression, it remains a fact that this barbarity has no place in a just and civilized society,” sumala sa pamahayag sa MIPCI. “We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy. It is imperative that a thorough and impartial investigation be conducted to identify and bring the perpetrator(s) to justice. This incident underscores the importance of ensuring the safety and security of journalists in the Philippines and the need for measures that prevent such acts from recurring. We urge the authorities to commit to safeguarding the lives and well-being of journalists, who play a vital role in upholding transparency and accountability in our society. ” dason sa pamahayag. Dugang sa MIPCI, nasubo sila ug nabalaka sa sunodsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media sulod sa miaging pipila ka tuig. Dason niini, ang mamahayag ug media nagpadayon nga nag-atubang og risgo tungod sa ilang serbisyo sa pagdayag sa kasayoran. Matod ni sa MIPCI, ang kinatibuk-ang kahimtang sa kaluwasan sa media sa Pilipinas nagpabilin nga kabalak-an ug kinahanglang tugotan ang mga tigbalita sa pagbuhat sa ilang trabaho nga walay kahadlok, pagpanghadlok, o pagpamalos. Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag. “We extend our condolences to the family, friends, and colleagues of Mr. Eniego Euraoba and stand in solidarity with the media community in the Misamis Occidental during this difficult time. We call for swift action to bring justice to those responsible for this senseless act and to reinforce the protection of journalists in the country,” panapos sa MIPCI. (gikan sa PR)",Asa gideklarar nga dead on arrival si Euraoba?,Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital.,Calamba District Hospital,1212,1277,39,64
01077-006,1077,"Manghulga nga mamusil sa maningil, gironda","Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas. Ang suspek giila nga si Reb Greg Liwanag Ramos, 39, lumolupyo sa maong lugar. Ang CIDG Cebu City Field Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Eliezar Marjoret nidala’g search warrant nga giluwatan sa korte batok kang Ramos. Malampuson kini nga gi serve alas 6:14 hangtod alas 8:03 sa Martes sa buntag, Pebrero 13, 2024, nga niresulta sa pagkasakmit sa kalibre .45 nga armas ug mga bala niini, lakip na magazine. Lakip sa nakuha ang usa ka pakete sa gituohang shabu ug drug paraphernalia. Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab. Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon. Sa dihang nasuta nga tinuod ang pasangil atol sa imbestigasyon sa CIDG, giaplayan dayon nila kini og search warrant sa korte. Gawas sa reklamo nga pagpanghulga, giingong nalambigit usab kini sa ilegal nga drugas. Gani giila kini nga high value individual sa mga police station sa dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa Sawang Calero Police Station.",Nganong nangahadlok ang mga collector nga moadto sa lugar ni Ramos?,Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon.,kay nibahad kini nga iyang pamusilon,1004,1116,75,111
00553-011,553,DTI: Price freeze sa Cebu province,"Gipatuman na sa Department of Trade and Industry (DTI) ang price freeze sa basic necessities sa mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo subay sa pagpaubos sa probinsya sa state of calamity. Tuyo niini nga matabangan ang mga Sugboanon nga apektado sa krisis ug epekto sa El Niño. Gimando sa DTI ang pagpatuman sa price freeze sulod sa 60 ka adlaw diin gitahasan ang mga negosyante nga motuman sa maong lagda. Ang mapakyas sa pagtuman niini mag-atubang og silot hangtod sa P1 milyon o pagkapriso sulod sa 10 ka mga tuig. Subay sa price list sa DTI, anaa gihapon sa P19. 50-P20. 50 ang presyo sa sardinas; anaa usab sa P7. 25-P9. 20 ang presyo sa instant noodles, moabot sa P42. 00-P64. 75 ang presyo sa gatas ug P6. 50-P40 ang presyo sa kape. Ang tubig nga mainom anaa sa P6-P90 ang presyo magdepende sa gidak-on. Lakip usab niini ang presyo sa sabon panglaba nga anaa sa P17-P25. Nanawagan ang buhatan sa DTI sa mga consumer nga isumbong o motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301 kon ugaling dunay mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo nga wala mosunod sa lagda.",Unsaon pagreport sa mga tindahan nga dili mosunod sa lagda?,Nanawagan ang buhatan sa DTI sa mga consumer nga isumbong o motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301 kon ugaling dunay mga tindahan sa lalawigan sa Sugbo nga wala mosunod sa lagda.,motawag sa (032) 253-2631 or 255-7082 local 301,874,1061,60,107
00982-003,982,Plano unta nga magpakasal,"Plano na unta nila nga magminyo hinungdan nga magpabalhin siya pagdestino sa Bohol. Apan di na kini madayon human ang iyang boyfriend sulod sa unom ka tuig namatay sa engkwentro tali sa mga rebeldeng New People’s Army niadtong Pebrero 23, 2024 sa Bilar, Bohol. Si Police Corporal Melvin Reymous namatay human sila giingong pabuthi sa mga NPA nga gipangulohan ni Domingo Bethooven Labastida sa Sitio Matin-ao 2, Barangay Campagao, Bilar dihang ila untang i-serve ang warrant of arrest. Matod ni Jail Officer Kisses Lacerna nga iyang katuyoang magpabalhin sa Bohol alang sa ilang plano. “Nag plan pa lang unta, nagpaabot ra siya mabalhin ko sa Bohol kay currently naa man pud ko sa Cebu na-assign,” chat ni Lacerna sa Superbalita Cebu niadtong Pebrero 23, pipila ka mga oras human napatay sa engkwentro ang iyang hinigugma nga polis. Di lalim ang iyang gibati tungod kay usa ka adlaw sa wa pa ang hitabo, namatay usab ang iyang amahan. “Wala jud ko kahibaw asa ko magsugod. Nagmahay ko nga wa ko kasabot,” matod sa iyang post. Dugang niya nga naka-message pa si Reymous kaniya sa dihang niabot na sila sa Campagao, apan wa na siya nidisturbo pa niini kay nasayod siya nga naa kini sa usa ka mission. Gawas pa, nagbangutan siya sa kamatayon sa iyang amahan niadtong higayuna.",Kinsa ang namatay sa engkwentro sa Bilar?,"Si Police Corporal Melvin Reymous namatay human sila giingong pabuthi sa mga NPA nga gipangulohan ni Domingo Bethooven Labastida sa Sitio Matin-ao 2, Barangay Campagao, Bilar dihang ila untang i-serve ang warrant of arrest.",Police Corporal Melvin Reymous,261,484,3,33
01070-003,1070,Portion sa Osmeña Blvd. gisirhan,"Usa ka bahin sa Osmeña Boulevard temporaryong gisirad-an tungod sa kakuyaw sa pagtangtang sa skywalk sa maong dapit. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), niingon nga ang rason sa pagsirado sa Osmeña Boulevard tungod sa nakitang mga debris nga nangahulog sa istruktura. “Kuyaw kaayo mag sige ta og agi didto nya mangatagak ang parts sa skywalk,” ni Tonton. Matod niya sunod semana pa unta nila pasirad-an ang karsada, apan mas gisayo pa nila kini aron masiguro ang kaluwasan. Matod niya nga mao usab kini ang hinungdan nganong wa makapagawas og public notice ang Cebu City Transportation Office (CCTO). Gisirad-an sa CCTO ang usa ka bahin sa Osmeña Boulevard, gikan sa Arlington Pond Street duol sa CAP Art Gallery building paingon sa Fuente Osmeña Circle. Ang tanang sakyanan nga mopaingon sa Downtown (Jones) kinahanglang molahos sa F. Ramos St. , dayon moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , ug moliko sa wala sa Osmeña Blvd. Ang tanang sakyanan nga paingon sa Uptown (Capitol ug B. Babia St. ) kinahanglang moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , dayon moliko sa wala sa F. Ramos St. , ug sa katapusan moliko sa wala sa Fuente Osmeña Circle.",Kanus-a unta nila pasirad-an ang karsada sa Osmeña Boulevard?,"Matod niya sunod semana pa unta nila pasirad-an ang karsada, apan mas gisayo pa nila kini aron masiguro ang kaluwasan.",sunod semana,397,515,11,23
01297-001,1297,SIM reg wa hingpit makawagtang sa scam,"Si Dindo, dili iyang tinuod nga ngalan, nagtan-aw sa rehistrasyon sa SIM (subscriber identity module) nga importante sa lain-laing rason—seguridad ug proteksyon sa konsumidor. Apan ang mga proseso ug mga kinahanglanon nga nahilambigit dili hingpit nga user-friendly alang sa tanan nga mga Pilipino diin gisaad sa Globe ug Smart nga ilang palambuon pa. “SIM registration is good in principle, yet detached to the realities on the ground,” matod sa 32-year-old anyos nga batan-ong professional. Ang pagparehistro sa SIM migawas nga labing gipangita nga hilisgutan sa Pilipinas kaniadtong 2023, sumala sa Google. Gisundan kini sa “precinct finder,” “persona non grata,” “Nipah virus,” “War in Israel and Gaza,” “lato-lato,” “Typhoon Egay update,” “Taal Volcano update,” “Turkey earthquake, ” ug “MoCa Farm. ”Ang SIM Registration Act gipirmahan nga balaod ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. niadtong Oktubre 10, 2022. Sa Disyembre 27, 2022 ang 180 ka adlaw nga pagparehistro sa SIM nagsugod ug natapos na unta sa Abril 26, 2023, gilugwayan sa laing 90 ka adlaw o hangtod sa Hulyo 25. Bisan tuod sayon ang pagparehistro alang kang Dindo tungod kay usa siya ka postpaid subscriber, nakadungog siya og mga istorya gikan sa mga higala, nga mga prepaid subscriber nga naglisod sa mga documentary requirements. Siya usab miingon nga ang mga retailer mangita og mga paagi aron malikayan ang proseso, sama sa paggamit og peke nga mga ID, ug uban pa. Bisan pa sa pagpatuman niini, gihisgutan ni Dindo nga padayon siyang nakadawat og mga scam ug spam messages. Ang labing bag-o nga iyang nadawat mao ang text message kaniadtong Nobyembre 6, 2023, gikan kuno sa PHLPost, nga nag-awhag kaniya sa pag-klik sa usa ka link aron ma-access ang mga detalye sa package. Alang kang Dindo, ang pagparehistro sa SIM napakyas sa paghatag sa saad niini sa pagpanalipod sa datos sa mga konsumidor. Ang datus sa National Telecommunications Commission (NTC) nagpakita nga niadtong Oktubre 17, ang Globe nirehistro og 58,194,995 ka SIM. Ang Smart, sa laing bahin, naka-log og 55,338,557 ka mga SIM sa Sept. NEGUSYOSi Florentino Maximo, pangulo sa Globe’s Consumer Mobile Business, niingon nga ang proseso sa pagparehistro sa SIM nagwagtang sa mga dili aktibo nga SIM gikan sa subscriber base sa Globe. “Since then, we have been seeing higher quality acquisitions, with subscribers actively using our services,” matod niya sa email interview. “We’ve observed increased reloads and consistently rising data use. ” Ang Globe nakaobserbar usab sa pagsaka sa iyang average revenue matag user sa mobile, ilabina sulod sa prepaid ug TM brands, nunot sa SIM registration mandate. Nakatampo kini sa kinatibuk-ang kita sa mobile nga P83. 2 bilyunes sa katapusan sa Septiyembre 2023, tres porsyento nga pagtubo year on year, bag-ong rekord nga taas. Samtang, uban sa gimando nga SIM registration, ang PLDT/Smart nakabawi sa ilang liderato isip mobile network nga adunay kinadak-ang subscriber base sa 55. 2 milyunes (sa Nobiyembre). Ang Globe sa samang buwan adunay 54. 7 milyunes nga subscribers. “The subscriber numbers have grown ahead of Globe but our revenues are still behind Globe. So there’s a big task ahead on the revenue side,” matod ni PLDT chairman Procopio Alcaraz, atol third-quarter media briefing sa grupo sa Nob. 7, 2023.","Unsa ang hinungdan nganong importante ang rehistrasyon sa SIM, sumala kang Dindo?","Si Dindo, dili iyang tinuod nga ngalan, nagtan-aw sa rehistrasyon sa SIM (subscriber identity module) nga importante sa lain-laing rason—seguridad ug proteksyon sa konsumidor.",seguridad ug proteksyon sa konsumidor,0,175,137,174
00578-011,578,Online services sa PNP gihunong; hacker nailhan,"Gisuspenso sa Philippine National Police (PNP) ang ilang tanang online services taliwala sa nagpadayong imbestigasyon sa gikataho nga pag-hack sa information systems sa ahensya, partikular na sa Firearms and Explosives Office (FEO). “In light of the recent PNP information system reported breach, the PNP is proactively implementing measures to strengthen the security postures of the IT infrastructure. In this regard, all PNP online services are temporarily unavailable until further notice. We regret any inconvenience this may cause and appreciate your understanding and cooperation as we work to enhance the system’s security and integrity,” matod ni PNP chief of the Public Information Office Colonel Jean Abelardo sa usa ka press conference sa Miyerkules, Mayo 22, 2024.“Well, one of the primary reasons kung bakit natin shinut-down lahat ng PNP online services is again this is the precautionary measures to make sure kung totoo man at kung may talagang reported breach at sa ngayon ay hindi pa natin ma-determine ang extent ng sinasabing breach at it would be prudent on the part of the PNP to really shut down all frontline services to make sure na hindi na rin ito matatarget ng ibang attempt to breach or hack ‘yung ating mga ating systems,” dugang niya. Apan si Abelardo nagkanayon nga ang tanang frontline services, lakip na ang application for police clearance, magpabilin nga magamit sa mga regional police offices, ingon man sa national headquarters sa Camp Crame. Matod niya nga ang PNP Information Technology Management Service (ITMS) paspas nga nagsubay sa assessment ug imbestigasyon sa giingong paglapas sa information system, tungod kay posibleng nakakompromiso kini sa gitipigan nga personal nga datos. Si Abelardo nagkanayon nga ang PNP nakig-alayon usab sa Department of Information and Communications Technology (DICT) aron matubag ang maong butang, ilabina sa information sharing aron masubay ang gigikanan sa mga hacker ug intelligence monitoring. “Ang na-identify nga na threat actor is a certain PH1NS na posibleng may kinalaman,” siya nidugang. “We are also trying to validate through the help of DICT kung itong threat actor na nasabi natin is also responsible doon sa other attempt to breach na data system ng ibang government agencies katulad ng DOST, DepEd and other agencies which were reported to also been victimized by this threat actor,” dugang niya.",Unsa ang gihimo sa PNP ITMS aron masuta ang situwasyon?," Matod niya nga ang PNP Information Technology Management Service (ITMS) paspas nga nagsubay sa assessment ug imbestigasyon sa giingong paglapas sa information system, tungod kay posibleng nakakompromiso kini sa gitipigan nga personal nga datos.",nagsubay sa assessment ug imbestigasyon,1481,1726,84,123
01165-008,1165,"Lalaki gipusil, naigo sa iyang liog","Nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga biktima sa pagpamusil sa Sityo Minggay, Barangay Bulasa, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Miyerkules, Enero 24, 2025. Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol. Samtang ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Dalmacio Magallanes Jr. , 54, minyo, taga Sityo Proper Linao, Barangay Bulasa. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching M. Denila, ang biktima diha su’d sa iyang balay apan gisulong sa suspek. Matod pa sa dihang nigawas ang biktima sa balay, gipusil kini sa suspek sa upat ka higayon. Usa ka bala niigo sa liog sa biktima. Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital. Ang suspek daling nadakpan sa mga polis sa ilang hot pursuit. Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.",Unsa ang kahimtang sa imbestigasyon sa kapulisan?,"Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.",padayon pa ang imbestigasyon,954,1073,20,48
00652-001,652,"Prutasan sa Barili, nasunog","Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.",Pila ka stalls ang nahurot sa pagkasunog sa prutasan sa Barili?,"Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024.",21 ka stalls,0,147,26,38
01484-006,1484,‘Nakadunggab’ sa iyang 'karibal' sa gugma,"Mag-atubang og kasong frustrated murder ang usa ka lalaki human nanunggab sa iyang karibal sa gugma sa usa ka babaye alas 12 sa tungang gabii sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Purok 8, Sityo Calachuche, Barangay Colon, siyudad sa Naga. Apan ang suspek nanghimakak kay igo ra niyang gibawi ang iyang kapuyo nga “giilog”sa biktima, wa siya manunggab. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Rebumaphil Olimberio, 23, ulitawo, laborer, taga Barangay Tabuan, lungsod sa San Fernando. Samtang ang biktima giila nga si Emeniano Felmar Bajala, 21, ulitawo, taga Purok 8, Sityo Calachuche, Brgy. Colon, siyudad sa Naga. Giingon nga ang suspek nisulong aron bawion ang iyang kapuyo nga nikuyog sa biktima ug nahitabo ang komprontasi nga nisangko sa pagpanunggab. Si Bajala naigo sa agtang. Ang biktima gidala sa tambalanan samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma. Si Olimberio nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nihimakak sa akusasyon batok kaniya. Matod niya nga niadto siya sa balay ni Bajala tungod sa iyang kapuyo nga giingong pinangga niya nga gidagit sa biktima pinaagi sa pagpasakay sa motorsiklo. Asoy sa suspek nga iya kining gigukod sakay sa usa ka habalhabal. Apan pag-abot niya sa balay ni Bajala kay kuhaon ang iyang kapuyo, siya maoy gitabangan og away. Dason sa suspek, maayo na lang nga nakadagan siya ug nakasakay og laing habalhabal pauli sa ilang dapit uban sa iyang kapuyo. Matod sa suspek, nahibong na lang siya kay giadto siya og polis sa Naga ug gidakop.",Unsa ang gibuhat ni Olimberio mahitungod sa akusasyon?,Si Olimberio nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nihimakak sa akusasyon batok kaniya.,nihimakak sa akusasyon,991,1075,48,70
00355-012,355,Abalos miluwat og CDO alang sa kompaniya sa sand and gravel,"Usa ka cease and desist order (CDO) ang giluwatan sa Lapu-Lapu City Government niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024 ngadto sa usa ka sand and gravel company human nahugno ang ilang mga stockpile ngadto sa residential area sa Sitio Kawot, Barangay Bankal. Nunot sa insidente nga nipabakwit sa 12 ka mga pamilya niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, uban ni Atty. Adrian Gemon Cano gikan sa City Legal Office, nipatuman og CDO sa mga operasyon sa nahimutangan sa nahugno nga stockpile aron malikayan ang dugang risgo sa kaluwasan sa duol nga mga tag-iya sa mga balay. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Sabado, Hulyo 20, giklaro ni Cano nga gidid-an sa CDO ang mga personahe sa kompaniya sa pagsulod sa luna sa Sitio Kawot, gawas lang sa mga operasyon nga naglambigit sa pagbalhin sa stockpile ngadto sa bag-ong nahimutangan. Dugang pa ni Cano nga gimanduan ni Mayor Abalos ang kompaniya nga tangtangon dayon ang mga granular nga materyales sa lugar ilabi na sa pagsugod sa ting-ulan nga posibleng moresulta sa laing aksidente. Duha ka mga semana sa wala pa ang insidente, nabantayan na ni Abalos ang dakong tapok sa bas ug graba sa maong dapit, apan wala siya makadawat og feedback gikan sa mga tag-iya sa negosyo sa ilang pagsusi. Atol sa iyang Facebook live, gitumbok usab ni Abalos nga ang kompaniya nakalapas sa mga regulasyon sa Siyudad pinaagi sa pagbutang og stockpile nga wala masakop sa unang business permit nga ilang gisusi. Dugang pa ni Abalos nga ang kompaniya sa bas ug graba kulang usab sa location ug sanitary clearance, nga nakatampo sa ilang “discrepancies. ”Gibana-banang 200 ka mga trak nga napuno sa bas ug graba gikan sa Albay ug Leyte, nga nagkantidad og 19. 32 cubic meters matag usa, ang direktang ihatod sa kliyente sa Mandaue City, matod sa kontraktor sa maong negosyo. Si Barangay Captain Acaylar Abratique niingon nga sa 12 ka mga balay nga naapektuhan, unom ang “totally damaged” sa insidente nga nahitabo niadtong Biyernes sa hapon. Ang tag-iya sa kompaniya sa bas ug graba nipasalig sa pagtabang sa pag-ayo sa naguba nga mga balay. Dugang pa, ang negosyo motabang usab sa pinansyal nga panginahanglan sa pagpaospital sa 64-anyos nga babaye nga naapektuhan sa pagkahulog sa mga solidong sangkap. Ang City Government, pinaagi sa City Social Welfare and Development Office, manghatag usab og pagkaon ug mga kinahanglanon sa mga pamilya nga nangita karon og kapuy-an sa tunghaan ug silingan sa barangay.",Unsa ang gidalid sa CDO sa kompaniya nga dapat buhaton?,"Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Sabado, Hulyo 20, giklaro ni Cano nga gidid-an sa CDO ang mga personahe sa kompaniya sa pagsulod sa luna sa Sitio Kawot, gawas lang sa mga operasyon nga naglambigit sa pagbalhin sa stockpile ngadto sa bag-ong nahimutangan.",pagbalhin sa stockpile ngadto sa bag-ong nahimutangan,600,868,214,267
00076-017,76,"P.3M balor sa drugas, armas sa nangasakmit","Naposasan ang giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa Barangay Bulacao, Dakbayan sa Sugbo atol sa buy-bust sa mga sakop sa Inayawan Police Station 7 sa Cebu City Police Offfice (CCPO), ala 1:40 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa Sitio San Vicente sa naasoy nga barangay. Ang suspek mao si Carmel Arcilla Arcillas, 38, residente sa nahisgotang dapit. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 45. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P307,632. Gawas sa ilegal nga drugas, nasakmitan usab kini og kalibre .357 Taurus Magnum caliber revolver nga dunay upat ka buhing bala niini. Usa ka semana nga gipaubos sa monitoring ang suspek human madawat ang kasayuran nga mamaligya kini'g ilegal nga drugas sa dapit. Giingong maka baligya kinig 100-200 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Barangay Bulacao ug kasikbit nga barangay. Lakip sa subayon sa mga police kung nganong duna kini armas ug ila kining ipaubos sa ballistic examination aron pagsusi kung duna bay motakdo sa mga kaso sa pusil sa Dakabayan sa Sugbo. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II R. A. 9165 o balaod batok sa gidiling drugas ang ipasaka sa Inayawan Police Stato batok sa suspek nga gibalhog na sa selda presinto sa kapulisan. Ang CCPO nagpadayon sa ilang hugot nga operasyon batok sa gidiling drugas subay sa kamanduan gikan sa Police Regional Office (PRO) 7 ug nasudnong ulohan sa Philippine National Police (PNP) diin problema sa gidiling drugas giisip nga hulga na sa nasudno-ng seguridad. /AYB",Pila ka buhing bala ang nakuha gikan sa kalibre .357?,"Gawas sa ilegal nga drugas, nasakmitan usab kini og kalibre .357 Taurus Magnum caliber revolver nga dunay upat ka buhing bala niini. Usa ka semana nga gipaubos sa monitoring ang suspek human madawat ang kasayuran nga mamaligya kini'g ilegal nga drugas sa dapit.",upat ka buhing bala,509,770,106,125
01300-006,1300,Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC,"Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.",Unsa ang mga lokalidad nga ningsaad sa pagsalmot sa kompetisyon?,"Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan.","Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan.",1499,1752,97,253
01464-008,1464,Persons of interest sa tulis giimbestigar,"Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.",Asa kasamtangan nga gikustodiya ang duha ka mga POI?,Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO).,Cebu City Police Office (CCPO),1365,1436,40,70
00421-012,421,SRP tunnel sirad-an para ayuhon sud sa 6 ka buwan,"Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel aron mahatagan og dalan alang sa pag-ayo tungod sa electrical ug structural issues. Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), sa pakighinabi sa online news program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines,” niingon nga ang partial road closure, nga makita nga molungtad og unom ngadto sa pito ka buwan, magsugod human sa pag-host sa dakbayan sa Palarong Pambansa. Ang partial road closure nagpasabot nga ang mga outer lane sa northbound ug southbound nga mga dalan sirad-an alang sa kontraktor sa pagbutang sa mga scaffoldings, samtang ang sulod nga mga lane biyaan nga bukas alang sa mga motorista nga maagian kanunay. Matod ni Tonton nga sila si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa komitiba sa transportasyon, wa nay laing mahimo gawas sa pagpatuman sa pagsira sa karsada alang sa kaluwasan sa publiko. Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel. Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa. Matod niya nga dayag nga 30 ngadto sa 40 porsiyento na lang sa mga suga ang nagpabiling nag-andar. Gimando usab ni Abalayan ang usa ka moratorium nga magsuspende sa tanang construction work diin gihimo ang billeting ug sports events alang sa Palaro.",Pila ka buwan ang partial road closure sa SRP tunnel?,"Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel",unom ka buwan,0,116,35,48
00371-009,371,Grupo nanawagan sa boluntaryong paglimpyo sa Guadalupe River,"Mga lumolupyo giawhag sa pagsalmot sa boluntaryong cleanup drive sa Guadalupe River sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Ang founder ug environment advocate nga si Lizer Carait sa Zero Co. , nga nangulo sa inisyatiba, nga nagsugod kaniadtong miaging Dominggo, Hulyo 7, 2024, nanawagan alang sa dugang nga mga tawo aron makatabang sa pagtangtang sa baga nga gidaghanon sa mga plastik, lampin, sanitary napkin, ug condom, ug uban pang basura, gikan sa suba. Si Carait, nga gikan sa New South Wales sa Australia, ug ang iyang team nagtinguha sa paghawan sa lugar sa solid waste. “This is a call-out to everyone in Cebu City. We are doing a clean-up on the beach at Pasil near the mouth of Guadalupe River. There is so much rubbish here. We can’t clean it up ourselves,” matod ni Carait sa usa ka post sa Facebook. “Our goal is to remove all the rubbish on this beach, but we can’t do it alone. Please come down and help us. We need some volunteers,” dugang niya. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, ang grupo ug mga boluntaryong grupo nakakolekta na og kapin sa 5,000 ka sako sa basura gikan sa kabaybayunan sa Pasil. Sumala sa report sa Department of Environment and Natural Resources-Environmental Management Bureau 7, ang Guadalupe River kay “highly contaminated” nga katubigan. Ang suba kontaminado sa domestic wastewater ug solid waste gikan sa mga panimalay sa densely populated area kilid niini, matod pa niini. Ang grupo ni Carait niingon nga kadtong gustong mosalmot mahimong moadto sa dapit ubos sa Cebu-Cordova Link Expressway sayo pa sa alas 4 sa buntag hangtod sa alas 11 sa buntag. Gihisgutan ni Carait sa usa ka post sa Facebook nga ang cleanup drive matapos sa Hulyo 17. Ang tanang indibidwal nga gustong moapil gitambagan nga magdala sa ilang alcohol, extra shirts, ug gloves, mas maayo nga double-layered aron malikayan ang pagkasamad sa hait nga mga butang ug dagom nga makita sa tapok sa basura. Wala girekomendar ang surgical ug cloth-material gloves. Ang mga indibiduwal nga adunay bukas nga mga samad nga nagplano sa pagsalmot wala gidasig sa pag-apil kay basin maigo sa sakit nga leptospirosis ug uban pang susama nga mga sakit. “Anyone out there in Cebu, if you want to come down and do this clean-up, we will be very appreciative of that. We have gloves and sacks for volunteers. We will be here from 4:00 to 11:00 a. m. , Saturday and Sunday. We’ve got a whole beach to go,” niingon si Carait.",Unsa nga klase sa gloves ang wala girekomendar?,Wala girekomendar ang surgical ug cloth-material gloves.,surgical ug cloth-material gloves,1907,1963,22,55
01491-002,1491,Truck boy nasunog; 2 patay sa bangga,"Duha ka mga tawo ang nangamatay, usa kanila truck boy nga nasunog, human mabangga ang ilang trak ngadto sa gisundan niini nga bus nga pasaheroan alas 10:45 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023 sa Brgy. Uling, dakbayan sa Naga. Nisilaob ang passenger front seat human nibuto ang butane canister nga ilang gidala hinungdan sa pagkasunog og apil sa truck boy bisan kon gitabang pa siya pinaagi sa pagpasirit og fire extinguisher sa barangay personnel. Sa mao nga insidente, 14 ang laing nangaangol, 13 ang mga pasahero sa Calvo bus samtang ang usa nagmaneho usab og motorsiklo. Ang truck boy nga namatay giila lang sa angga nga Junior sa pagsuwat ning taho. Ang ikaduha nga namatay giila nga si Omandam Omboy Parame, 23, ulitawo, taga Lanas, dakbayan sa Naga, kinsa nagmaneho sa iyang motorsiklo dihang apil sa gidaro sa trak nga gimaneho ni Gerardo Charline, taga Compostela, amihanang Sugbo. Sila si Charline ug lain niyang truck boy nga si Dean Pitz Abing naa sa kritikal nga kahimtang dihang gidala sa tambalanan. Nahitabo ang aksidente duol sa barangay hall sa Uling. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran nga mga alas 10:45 sa buntag Nobiyembre 22, 2023, nahitabo ang aksidente sa provincial road sa Brgy. Uling. Matod ni Doma nga ang cargo truck sa JDK Trucking nga may karga’ng mga manok nga ihawnon gikan sa siyudad sa Toledo ug padung sa ihawan sa siyudad sa Naga. Si Doma niingon nga samtang nagdulhog ang trak, nawad-an na kini og brake. Unang nadaro sa trak mao ang mga nagmotorsiklo nga sila si Casida ug Tantan Edmundo Olayvar, 47, minyo, taga Poblacion, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo. Human sa pagbangga sa duha ka mga motorsiklo, nidumbol usab kini sa bus. Sila si Charline, Abing ug Junior nangapiit sa front seat kay napiyapi kini sa kakusog sa impact. Nisilaob si Junior tungod sa pagbuto sa ilang dala nga butane canister nga ilang gigamit sa pagluto og pagkaon sa ilang mga biyahe. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa rescue team ug gipangdala sa tambalanan, apan si Junior gipasiritan una sa fire extinguisher una pa gihulbot gikan sa sakyanan. Gibutyag ni Doma nga tulo na ka mga trak de karga nga gikargahan og mga manok nga bantres ang nadisgrasya sa Brgy. Uling ning Nobiyembre. Giduaw siya sa mga personnel sa Land Transportation Office (LTO) kay naalarma na sa sunodsunod nga mga aksidente sa Brgy. Uling. Niadto lang Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, duha ka mga tawo ang nangaangol dihang nahaybol usab ang ilang trak nga gikargahan og mga manok bantres sa sityo Upper Gawaygaway, Brgy. Uling. Nasangit ang trak sa poste busa wa sila malahos sa ubos. Si Doma niingon nga ilang pabutangan og mga pahimangno sa mga driver nga mag-amping ug maghinayhinay sa pagpadagan sa ilang mga sakyanan sa maong dapit aron malikayan ang aksidente.",Unsa nga kagamitan ang nibuto nga nakahatag sa pagkasunog?,Nisilaob ang passenger front seat human nibuto ang butane canister nga ilang gidala hinungdan sa pagkasunog og apil sa truck boy bisan kon gitabang pa siya pinaagi sa pagpasirit og fire extinguisher sa barangay personnel.,butane canister,235,456,51,66
01044-013,1044,National museum andam makig-estorya sa officials,"Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP. Sa usa ka pamahayag, ang NMP nagmintinar nga ang mga nagdonar sa mga panel ningpalit niini pinaagi sa mga lehitimong paagi, nagtimaan sa ilang pagsalig sa ethical acquisition. Kini niingon nga ang desisyon sa mga donor sa pagdonar sa mga panel ngadto sa NMP nagpakita sa ilang dedikasyon sa pagpreserbar sa kultural nga kabilin ug pagpalambo sa patriyotismo. “We recognize the broader historical context surrounding the Roman Catholic Parish Church of Patrocinio de Maria Santisima in Boljoon, Cebu. A revered cultural landmark known for its architectural uniqueness and historical significance, the church and its artifacts hold a nostalgic and spiritual place in the hearts of many Boljoanons and Cebuanos, embodying centuries of religious and cultural heritage,” kini niingon. “We acknowledge the historical vulnerability of church artifacts to looting and improper disposal in the past. While ethical concerns may arise, it is essential to consider the intricate historical context influencing these actions. The dynamic ownership and circulation of these cultural assets underscore the necessity for open dialogue and collaborative initiatives to address these complexities,” kini nidugang. Gipamatud-an pag-usab sa NMP ang ilang pasalig sa pagpreserbar, pag-curate ug pagpasundayag sa mga cultural ug historical artifact alang sa mga Pilipino. Matod nila nga ang pagbalhin sa mga panel ubos sa pag-atiman niini, ilabina sa National Fine Arts Collection, makasiguro nga sila makabenepisyo gikan sa kahanas ug kahinguhaan nga gikinahanglan alang sa ilang tukma nga pagtuon, pagpakita, ug pagpreserbar alang sa umaabot nga mga henerasyon. Gipasaligan niini si Cebu Governor Miyang Abalayan, Mayor Khalev Leano, Cebu Archbishop Range Catilo, ug ang komunidad sa Boljoon nga bukas sila alang sa usa ka constructive dialogue ug pagbinayloay sa teknikal nga tabang aron mapadali ang “pagpaambit” sa upat ka panel sa katawhan sa Sugbo kon mamahimo. “In the meantime, in order to prioritize the welfare of these panels, we will continue to pursue preventive conservation measures necessary to prepare them for public display in due course,” matod sa NMP. “This demonstrates our steadfast dedication to fostering understanding, appreciation, and access to our rich cultural heritage for all Filipinos,” kini nidugang. Ang mga panel, nga nagpakita sa imahe ni San Jonel of Hippo, nagsubay sa orihinal nga gigikanan niini gikan sa pulpito sa Patrocinio de Maria Santisima Parish Church sa Boljoon, Cebu. Gi-donate kini sa NMP ni Union Bank chief executive officer Rheymund Bado ug gi-turn over sa miaging semana sa museum isip “A Gift to the Nation. ” / TPM sa SunStar Philippines",Unsa ang gisaad sa NMP sa mga opisyal sa Sugbo?,"Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP.",andam silang makig-estorya,0,326,85,111
00541-014,541,"Traysikad nadasmagan; drayber nalabay, patay","Namatay ang usa ka traysikad drayber samtang naangol ang iyang duha ka mga pasahero dihang nadasmagan sila sa usa ka awto ala 1:10 sa Biyernes sa hapon, Mayo 31, 2024 sa National Highway, sa Brgy. South Poblacion, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion. Ang mga pasahero mao sila si Edwin, dance instructor, taga Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo, ug usa ka Vincent, minor, grade 6 pupil, taga Barangay South Poblacion. Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga nasuta nga si Abe nilabang sa intersection sa highway padong sa eskwelahan apan nadasmagan sa usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho sa usa ka Brigido, 64 , minyo,taga Poblacion, Sibonga. Siya gikan sa Siyudad sa Sugbo. Sa kakusog sa impact, si Abe nalabay sa karsada apan ang iyang mga pasahero nakaambak. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Mendiola Center for Health and Infirmary Hospital sa Naga apan si Abe patay nang niabot.",Unsang klase nga tawo si Dari Depano Abe?,"Ang namatay drayber giila nga si Dari Depano Abe, hamtong, taga Brgy. North Poblacion.",hamtong,249,335,50,57
00195-008,195,"Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay","Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV",Unsa ang leptospirosis?,Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan.,usa ka bacterial infection,1824,1960,22,48
00297-002,297,"Wanted nga ‘sugarol’ nasikop, napun-an og 2 ka kasong giatubang","Kasong illegal cock fighting kun tigbakay ang giatubang sa 34 anyos nga construction worker nga nalutsan og warrant of arrest, apan napun-an na hinuon og laing duha ka mga kaso bahin sa armas ug ilegal nga drugas. Ang subject sa warrant nga gitago sa ngalang Japher, ulitawo, taga-Barangay Cawayan, Dalaguete, habagatang Sugbo. Si Japher gitunolan sa warrant of arrest sa Sabado, Agusto 3, sa kasong kalapasan sa PD 1692 kun tigbakay nga giluwatan ni Judge Ichak Alamares Badel sa Municipal Trial Court sa Dalaguete. Adunay P30,000 nga piyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. Sa gihimo’ng pag-serve sa warrant sa dihang gihiling ang bitbit niining sling bag, aduna kiniy su’d nga .22 kalibre nga revolver nga adunay duha ka mga bala ug usa ka medium size nga pakete nga adunay sud nga gituohang shabu, laing 10 ka gagmay nga pakete sa shabu. Ang nasakmit nga drugas gibana-bana nga mokantidad og P36,000.",Kinsa ang subject sa warrant nga nalutsan?,"Ang subject sa warrant nga gitago sa ngalang Japher, ulitawo, taga-Barangay Cawayan, Dalaguete, habagatang Sugbo.",Japher,214,327,45,51
00679-005,679,Amahan mi-’sex slave’ sa anak,"Amahan mihimong ‘sex slave’ sa iyang kaugalingo’ng anak, gidakop niadtong Miyerkules sa gabii, Mayo 1, 2024 sa Sityo Dap-dap, Barangay Nasig-id, Lungsod sa Zamboanguita, Negros Oriental. Ang suspek gitago sa pangala’ng Jose, 41, ug usa ka mag-uuma, ang nasikop sa mga operatiba sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Negros Oriental Provincial Field Unit (PFU). Wa ibutyag ning pamantalaan ang identity sa suspek aron sa pagpanalipod sa biktima ug tibuok pamilya niini sa tumang kauwawan. Si PMajor Estocapio Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental PFU nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang suspek number 7 most wanted person sa Police Regional Office-7 ug Rank 1 nga most wanted person sa Negros Oriental. Gisikop nila kini pinasikad sa warrant of arrest nga moabot sa 13 counts nga qualified rape ug acts of lasciviousness nga giluwatanan ni Judge Marmar Roxan Estorco, Regional Trial Court Branch 31 sa Dumaguete City Negros Oriental nga pinetsahan niadtong Marso 21, 2024. Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape. Matud ni PMajor Apolonia, nga 16 anyos pa ang biktima sa miaging tuig dihang gihilabtan sa amahan nga maoy kinamaguwangan sa unom ka managsuon. “Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama. Basta molakaw ang mama, lugoson siya sa papa,” dugang ni Apolonia. Ang amahan gikatahong mopahimulos sa anak ilabi na kon mahubog. Ang suspek mipadayag sa kapulisan nga nagmahay siya sa iyang nahimo ngadto sa kaugalingong anak.",Unsa ang gitanyag nga piyansa sa kasong rape?,Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape.,Way gitanyag nga piyansa,1001,1041,0,24
01600-016,1600,"1 naugdaw, 1 nakan-an sa sunog sa Canduman","Usa ka balay ang hingpit nga naugdaw ug laing usa ang nakan-an og kayo sa sunog nga niulbo sa Sitio Mahogany, Barangay Canduman, dakbayan sa Mandaue sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 5, 2023. Sumala sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Mandaue, ang alarma sa sunog nadawat alas 9:38 sa buntag ug pagka alas 9:56 sa buntag, napalong sa mga bombero ang kayo ug rescue units gikan sa mga Barangay Pagsabungan, Ibabao, Maguikay, Cubacub, Canduman, Basak ug Mandaue Filchi. Si SPO1 Charlie Roger Ytang sa Mandaue City Fire Office (MCFO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ilang gibanabana nga dili mominos sa P10,000 ang danyos sa balay nga ginama sa mixed materials. Way kinabuhi nga nalakip sa insidente, samtang gisuta pa sa kabomberohan ang sinugdanan sa sunog nga giingong gikan sa usa ka lawak sa panimalay nga gipanag-iya ni Ginang Olive Papio apan gipaabangan kini.",Unsay nga mga materyales ang gigama sa mga balay nga naangol?,"Si SPO1 Charlie Roger Ytang sa Mandaue City Fire Office (MCFO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ilang gibanabana nga dili mominos sa P10,000 ang danyos sa balay nga ginama sa mixed materials.",mixed materials,498,704,190,205
01352-003,1352,Misa de Gallo malinawon kay daghan ang polis,"Gihulagway sa kapulisan sa Central Visayas nga malinawon ang unang adlaw sa Misa de Gallo sa Sabado, Disyembre 16, 2023 kay way dagkong mga insidente nga natala. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ang rason sa kamalinawon sa Misa de Gallo tungod sa presensya sa daghan nga mga polis. Nabantayan ni Abacay nga daghan ningsimba sa dagkong mga simbahan sama sa Basilica Minore del Santo Niño, Cebu Metropolitan Cathedral ug sikbit nga mga parokya, apan bisan pa man niini way na-report nga dagko’ng mga krimen. Dunay mga kaso sa disgrasya sa kadalanan apan wala sila nakadawat og report gikan sa lainlaing probinsya sa Central Visayas nga dunay dagkong krimen. “Matawag gyud nato nga generally peaceful ang Misa de Gallo kay wala man ta maka record og major incidents, “ matod ni Abacay. Sa wala pa nagsugod ang Misa de Gallo, nihimo og inspection sila si Abad ug Police Colonel Ramon Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, sa mga simbahan kon natuman ba ang security plan ug duna bay mga police assistance desk sa matag simbahan. Sa miaging semana, ang matag city ug provincial police office directors nihatag sa ilang mga security plan alang sa mga kalihukan sa holiday season. Nakita hinuon nila nga nasunod ra ang security plan sa matag simbahan apan dunay angay nga i-adjust, depende sa usa ka lugar. Subling niawhag ang PRO7 sa publiko nga dili magdala og mahalong mga butang ug dakong kantidad sa kwarta kon mosimba sa Misa de Gallo aron dili sila mahimong target sa mga kawatan. Dunay mga operation nga gihimo sa matag police office batok sa ilegal nga drugas ug ubang matang sa krimen tungod kay wala sila mohunong sa anti-criminality campaign ning panahon sa holiday season.",Asa nga mga simbahan ang daghan ang nagsimba sa unang adlaw sa Misa de Gallo?,"Nabantayan ni Abacay nga daghan ningsimba sa dagkong mga simbahan sama sa Basilica Minore del Santo Niño, Cebu Metropolitan Cathedral ug sikbit nga mga parokya, apan bisan pa man niini way na-report nga dagko’ng mga krimen.","Basilica Minore del Santo Niño, Cebu Metropolitan Cathedral",396,619,74,133
00602-009,602,"Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop","Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.",Pila ka mga nadakpan ang giila base sa artikulo?,"Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.",tulo ka coordinators ug usa ka usher,0,264,6,42
00921-004,921,Way pundo sa study alang sa south coastal road,"Nag-atubang na usab og kakulian ang gisugyot nga Talisay-Minglanilla-Naga coastal road nga nagtinguha nga mamenosan ang nagkagrabe nga trapiko paingon sa habagatan agi sa Natalio Bacalso Ave. Si Jaen Jaime, hepe sa Planning and Design Division sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7, niingon nga wa silay igong pundo sa paghimo og feasibility study (FS). Gipatawag sa Cebu Provincial Board (PB) si Jaime ug ubang mga opisyal sa ahensya sa pagtunga atol sa regular session niini niadtong Lunes, Marso 11, 2024, alang sa update sa mga proposed road projects sa probinsiya nga naglakip usab sa Mandaue-Consolacion-Liloan coastal road. Si Jaime niingon nga ang General Appropriations Act of 2024 naggahin lang og P1 milyon alang sa FS sa south coastal road. Apan, siya niingon nga nagkinahanglan sila og labing menos P18. 6 milyunes aron makapahigayon og usa, ug nidugang nga una nilang gisugyot ang kantidad tulo ka tuig na ang milabay. Sa iyang presentasyon, ang gisugyot nga coastal road gidesinyo nga mahimo’ng alternatibong karsada sa mga motorista paingon sa habagatan nga makaagi sa “severely congested” nga bahin sa Talisay-Minglanilla-Naga Road sa national highway, ilabi na sa peak hours. Ang gisugyot nga dalan molatas sa foreshore areas sa mga dakbayan sa Naga ug Talisay ug lungsod sa Minglanilla, sugod sa habagatang tumoy sa South Road Properties (SRP) paingon sa Barangay Tuyan sa dakbayan sa Naga. “The main objective actually was really to decongest the very heavy traffic, heavily travelled N. Bacalso Ave. , especially the Talisay-Minglanilla Road section,” matod ni Jaime. Magsilbi usab kini nga pagpadayon sa gisugyot nga Cebu City South Blvd. (motadlas sa SRP duol sa pond) ug ang gisugyot nga Mambaling South Blvd. Ang proyekto adunay gitas-on nga 15 kilometros nga gibana-bana nga mogasto og P7. 8 bilyunes alang sa civil works ug road right-of-way acquisition, matod ni Jaime. Sa pinakaulahi nga kapakyasan, si Jaime niingon nga ang DPWH 7 nagsugyot pinaagi sa sentral nga buhatan niini nga ilakip ang gisugyot nga P18. 6 milyunes nga FS nga budget sa 2025 annual budget. Ang FS ug ang detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd. ug ang Mambaling South Blvd. Gitakda kini karong tuiga, apan wala niya gisulti kon kanus-a kini mahuman.",Pila ka pondo ang kinahanglan aron makapahigayon og feasibility study?,"Si Jaime niingon nga ang General Appropriations Act of 2024 naggahin lang og P1 milyon alang sa FS sa south coastal road. Apan, siya niingon nga nagkinahanglan sila og labing menos P18. 6 milyunes aron makapahigayon og usa",P18. 6 milyunes,645,867,181,196
00498-004,498,247 nasikop atol sa Sacleo sa CV,"Moabot sa 247 ka mga tawo ang nadakpan sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sa kapulisan sa Central Visayas nga gisugdan alas 12:01 sa kaadlawon sa Hunyo 7, 2024 nga natapos sa alas 11:59 sa udto sa Hunyo 9, 2024. SHABUSa Sacleo sa Police Regional Office (Sacleo) 7, sila nakasakmit og 1,377. 84 gramos nga shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P9,369,312 ug pagkasikop sa 81 ka drug personalities. Ang labing dako nga nasakmit mao ang operation sa mga sakop sa Cebu City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office batok sa usa ka kanhi seaman nga taga Sagay, Negros Occidental nga nakuhaan og P6. 9 milyunes. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, dinagko gihapon ang makuha nga ilegal nga drugas sa matag dungan nga operation sa kapulisan sa Central Visayas kay ang Sugbo nahimo transshipment. Kini nagpasabot nga di tanang drugas nga nasakmit dinhi sa isla alang ra dinhi, naay tipik niini alang sa laing lugar sa Pilipinas. BADACDugang niya nga subay sa subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas, moabot na sa 62 porsiyento sa kinatibuk-ang barangay sa CVang nadeklarar nga drug-cleared. Dako kini nga kalambuan sanglit dili na makaabot ang ilegal nga drugas sa kabaranggayan kay monitor na ang pagsulod sa ilegal nga drugas nunot sa ka aktibo sa matag Barangay Anti-Drug Abuse Council (Badac). Sa kampanya sa barangay drug clearing program sayon na lang kaayo ang pagpatuman sa demand reduction ilabi na sa pagpaubos sa drug rehabilitation sa kanhi drug personalities sa barangay. “Kay kini man gung barangay drug clearing operation mao na mag assure nga ang usa ka barangay wala na gyuy movement or activities sa illegal drugs. Sa pagkakaron sa CV 62 percent sa atong mga barangay’s are already declared drug cleared,” dugang ni Abacay. SUGALSamtang nakasikop usab ang kapulisan og 96 ka mga sugarol atol sa 82 ka anti-gambling operations ug pagka sakmit sa dul-an P10,000 nga kwarta gikan sa lainlaing matang sa sugal. Moabot usab sa 23 ka mga armas nga way lisensya ang nasakmit, ang uban gisurender sa mga nag hawid niini ug 23 ka mga tawo ang napasakaan og kaso sa korte. Sa kampanya batok wanted persons, ang kapulisan nakasikop og 47 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lainlaing mga kaso, upat kanila giilang most wanted person.",Kinsa ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, dinagko gihapon ang makuha nga ilegal nga drugas sa matag dungan nga operation sa kapulisan sa Central Visayas kay ang Sugbo nahimo transshipment.",Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay,659,952,9,54
00415-008,415,Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag,"Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.","Unsa ang edad sa biktima nga si alyas Maxim, Sr.?","Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy",66,251,357,42,44
01498-011,1498,4 sa matag 10 ka pamilya nag-isip nga kabos,"Labing menos upat sa matag 10 ka pamilyang Pilipino nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa ikatulo nga kwarter sa 2023, usa ka survey sa Octa Research nagpakita. Sa survey sa Tugon ng Masa nga gihimo sa Octa gikan sa Septiyembre 30 hangtod Oktubre 4, 46 porsyento sa mga respondents o 12. 1 milyunes nga pamilyang Pilipino nag-ingon nga ilang gikonsiderar ang ilang kaugalingon nga kabos gikan sa Hulyo hangtod Septiyembre 2023. Ang ihap mas ubos og upat ka porsiyento kay sa susamang resulta sa survey nga gihimo sa ikaduhang quarter sa tuig gikan sa Abril hangtod Hunyo sa 50 porsyento o 13. 2 milyunes ka pamilya nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos. Ang Kabisay-an adunay labing taas nga porsiyento sa mga pamilyang Pilipino nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa 59 porsiyento, samtang ang labing taas nga pagkunhod natala sa Balance Luzon, gikan sa 46 porsiyento ngadto sa 37 porsiyento. Ang mga pamilya nga mikonsiderar sa ilang kaugalingon nga gigutom mius-os usab og singko porsiyento, gikan sa 15 porsiyento o 3. 9 milyunes ka pamilyang Pilipino niadtong Hulyo ngadto sa 10 porsiyento o 2. 6 milyunes ka pamilya. “This the first time in three quarters that a dip in self-rated poverty and self-rated hunger was observed,” matod ni Octa fellow Dr. Guido David. Gibutyag usab sa poll nga ang kasagaran nga kantidad nga gikinahanglan sa mga pamilyang Pilipino alang sa binuwan nga galastuhan sa balay kay P33,000. (SunStar Philippines)",Unsa ang porsyento sa mga pamilyang Pilipino sa Kabisay-an nga nag-isip nga kabos?,"Ang Kabisay-an adunay labing taas nga porsiyento sa mga pamilyang Pilipino nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa 59 porsiyento, samtang ang labing taas nga pagkunhod natala sa Balance Luzon, gikan sa 46 porsiyento ngadto sa 37 porsiyento","59 porsiyento,",665,911,122,136
00733-011,733,Cancer survivor topnotcher sa engineering board exam,"Usa ka graduwado sa University of San Carlos (USC) nga si Formentos Dean Balasabas Marry, 24, nahimutang sa ika-8 nga puwesto sa Electronics Engineering Licensure Examination results niadtong Abril 17, 2024 nga adunay average rate nga 87. 50%. Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon. Niharong siya sa mga kalisdanan sama sa pagbuntog sa cancer ug nigawas isip nag-inusarang topnotcher gikan sa Sugbo sa bag-ohay nga licensure exam alang sa Electronics Engineering. Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser. Bisan pa sa pisikal, emosyonal, ug pinansyal nga mga hagit nga nag-uban sa iyang diagnosis, siya midumili sa pagtugot sa kalisdanan nga mokaon kaniya. Sa paglahutay sa grabe nga chemotherapy ug radiotheraphy nga mga pagtambal, iyang gipakita ang talagsaong kalig-on atubangan sa kalisdanan. Sa labing ngitngit nga mga adlaw sa iyang sakit, nagpabilin siyang nakatutok sa iyang mga damgo, nagdumili sa pagtugot sa kanser nga makawala sa iyang mga pangandoy. “Overcoming cancer shifted my perspective on life and taught me to trust in His [God] plan because if you work hard and believe it enough, prosperity is a matter of when”, siya niingon.",Unsa ang natad nga gipakita sa istorya ni Marry?,"Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon.",academic excellence ug personal nga kadaugan,244,357,12,56
00321-003,321,"Polis gipusil sa menor, patay","Nagsubo karon ang Mandaue City Police Office (MCPO) tungod sa kamatayon sa usa sa ilang personnel alas 12:10 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, human gipusil sa usa ka lalaking menor de edad sa Dalan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima mao si Police Staff Sergeant Mildred Genesis Cahnal Cabral, 43, taga lungsod sa Consolacion, nadestino sa Station 5 sa MCPO. Si P/Lt. Col. Bekang Alonzoro, information officer sa MCPO, niasoy sa Superbalita Cebu nga padulong mokuha sa iyang asawa ang biktima’ng polis sa Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City. Apan naagian sa polis ang mga sakop sa Barangay Police Security Officers (BPSO) nga nag-roving ug nangita sa mga menor de edad subay sa pagpatuman sa curfew. Ang mga menor nag-estambay sa gawas bisan sa lawom nang kagabhion. Nakita sa polis nga usa sa mga batan-on nidagan ug tungod niini, iyang gigukod aron i-turnover unta sa mga barangay tanod apan nibunot hinuon og armas ang menor ug dayon nipusil kang Cabral tumong sa ulo niini. Patay diha-diha ang polis human maigo sa bukton ug ulo sa bala sa kalibre .38 nga revolver samtang ang menor de edad dali nga nidagan pahilayo. Nilusad og manhunt ang kapulisan apan wala nila ni madakpi. Pagka buntag, usa ka magtutudlo sa menor de edad nga suspek, nanawag sa Police Station 4 sa MCPO, nitaho nga nitahan kini kaniya. Gidala sa magtutudlo ang suspek ngadto sa police station aron itahan uban sa armas nga iyang gigamit sa krimen. Nasuta sa imbestigasyon nga nahadlok siya nga dakpon sa polis tungod kay duna siyay armas ug miyembro usab sa usa ka gang ang suspek, matod ni Alonzoro. Nakasulod sa PNP organization si Cabral niadtong 2008. Siya dunay duha ka mga anak. Matod ni Alonzoro nga hatagan og financial assistance ang pamilya sa namatay lakip na ang pagpadali sa death benefits niini ug uban pa nga makuha sa PNP. “Among tabangan sa pag process ang iyang pamilya sa benefits gikan sa PNP. Gawas pa ana naay ihatag nga hinabang ang MCPO sa iyang asawa ug mga anak ana niya, Sir,” matod ni Alonzoro. Giandam na usab ang kasong murder sa MCPO batok sa maong menor de edad.",Asa nagpadulong ang biktima nga polis sa dihang gipusil siya?,"Si P/Lt. Col. Bekang Alonzoro, information officer sa MCPO, niasoy sa Superbalita Cebu nga padulong mokuha sa iyang asawa ang biktima’ng polis sa Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City.","Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City",392,578,146,185
00804-008,804,Athletics ibalhin sa Naga,"Ang Department of Education Region 7 (DepEd 7) nakahukom nga ibalhin ang athletics events alang sa umaabot nga Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) ngadto sa Naga City Sports Complex, matod sa usa ka opisyal. Sa chat message niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, si Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, niingon nga ang desisyon gihimo aron maseguro ang komprehensibo nga pagpangandam sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nagpasalig nga ang tanang pagpaayo sa imprastraktura kinahanglang makompleto nga walay pagkompromiso. “We affirm that the other CVIRAA events will proceed as scheduled in various venues across Cebu City, adhering to the original plan. This will include the reopening of the Cebu City Sports Center Swimming Pool by the end of April,” matod sa DepEd sa usa ka pamahayag. Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports. “The CCSC rubberized track oval will be completed by May. But DEPW (Department of Engineering and Public Works) and the contractor, SBD Builders, do not want to compromise the quality with the CVIRAA involving over 10,000 athletes. They want to ensure that the track oval is 100% ready when the Palaro commences with the Opening on July 9,” matod ni Canon. Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum. /AML",Kanus-a ang CVIRAA Opening Ceremonies?,"Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum.","Mayo 4, 2024",1380,1534,66,78
00709-012,709,"Peke nga doktor nasakpan, gidakop","Duha ka adlaw nga nagsilbi nga rural health doctor sa local government unit sa lungsod sa Dalaguete apan naboking nga peke hinungdan nga gipadakop. Ang suspek giila nga si Eddie Favila Juston, alyas Yang, 50, ulitawo, taga Seaside Baliwasan, Zamboanga City apan temporaryong nagpuyo sa Sityo Suba, Poblacion, Dalaguete. Siya gipasakaan og kasong Usurpation of Authority or Official Functions (Rural Health Physician). Ang suspek usa ka licensed professional teacher. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang suspek nadakpan alas 4:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Dalaguete Rural Health Unit (RHU) sa dihang nabuking sa mga personnel sa Human Resource Department sa LGU nga gipangulohan ni Achilles Feliciano, HR officer uban sa kapulisan sa Dalaguete. Ang suspek nipaila nga doktor ug ni-apply gamit ang lisensiya sa usa ka physician pinaagi sa falsification of public documents. Nadawat siya isip rural health physician sa lungsod apan sa validation, nasuta nga di diay kini siya tinuoray nga doktor hinungdan nga gidakop.",Kinsa ang HR officer nga naapil sa pagdakop sa suspek?,"Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang suspek nadakpan alas 4:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Dalaguete Rural Health Unit (RHU) sa dihang nabuking sa mga personnel sa Human Resource Department sa LGU nga gipangulohan ni Achilles Feliciano, HR officer uban sa kapulisan sa Dalaguete",Achilles Feliciano,467,871,343,361
00194-013,194,"Polis nga 'nanamal' og mga bata, kasuhan","Giandam na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang kasong criminal batok sa usa ka polis nga nadestino sa lungsod sa Compostela nga gi-augment alang sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis gireklamo sa mga contingent sa Compostela human sila dapati sa maong polis nga nagranggo og police corporal nga nabalhog na karon sa Guadalupe Police Station. Una nang mipakatap sa social media nga nangayo og tabang sa Guadalupe Police Station ang choreographer sa Compostela nga gi dagmalan ang iyang dancers nga gipahiluna sa Guadalupe Elementary School niadtong Sabado sa gabii, Agusto 24, 2024. Gikan, matod pa nagpraktis ang maong mga bata ug nagabhian sila sa pag-abot sa ilang billeting area sa Guadalupe Elementary School ug nangaligo ang uban samtang nangaon usab ang kadtong gipang gutom. Samtang ang uban nga gipangkapoy nidiretso na kini sa pagkatulog aron dili sila maluya inig ka buntag. Apan kalit matod pa nga nagpatawag og company call alang sa himuon nga orientation ug instructions ug nalangay ang pipila ka mga dancers tungod kay naligo kini daan samtang ang mga props men nangaon pa usab. Sa dihang nangabot na ang maong dancers kalit lang sila nga gi bunalan sa police gamit ang kahoy bisan mirason sila nga nangaligo pa sila nga maoy hinungdan nga nalangay. Tungod sa kakusog sa bunal daghan ang nanghilak ilabi na sa mga bata lakip na kadtong nakasaksi sa hitabo nagpunay og hilak. Ang hepe sa Guadalupe Police Station nga si P/Major Gai Asis nagkanayon nga base sa gitug-an sa maong polis, ang dancers ug uban kanila gihulagway niya kini nga mga gahi'g ulo nga tungod ani ang organizers magpatabang kaniya. ""Supposedly hindi naman talaga trabaho ng pulis yun dahil sa security lang sila pero dahil assigned din sila sa Compostela kaya pinagbigyan na lang na tumulong tawagin yung contingents dun na napalo at nasaktan ng pulis yung mga ibang contingents. Accordingly, sabi ng suspect mahirap daw talaga sila pasunurin kaya nya nagawa yun,"" matod ni Asis. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakaandam na ang kaso nga ilang ipasaka sa korte apan gipaabot pa usab nila ang mga complainant. Ang Police Regional Office 7 pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nagkanayon nga mohimo usab og imbestigasyon ang PRO-7 sa kasong administratiba nga atubangon sa maong polis. Apan iyang gipahibawo nga ila usab nga paminawon ang rason sa maong police nganong nabuhat niya ang maong pagpasakit sa dancers. ""PRO 7 will not condone any violation of law committed especially by our police officers but of course we will also give him a chance to defend himself we will hear his side of the story para makakuha gyud tag komprehensibo nga facts and circumstances para ma-guide pud ang atung desisyon,"" matod ni Abacay. /AYB, DVG",Unsa ang gibuhat sa mga contingent sa Compostela bahin sa isa ka polis?,Ang maong polis gireklamo sa mga contingent sa Compostela human sila dapati sa maong polis nga nagranggo og police corporal nga nabalhog na karon sa Guadalupe Police Station.,gireklamo,183,357,16,25
01290-001,1290,Dole mipahinumdom sa suholan sa holidays,"Nanawagan ang Department of Labor and Employment (Dole) sa pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo sa ilang mga empleyado atol sa holidays. Giawhag ni Labor Secretary James Matubis ang mga agalon ug tagdumala nga sundon ang mga lagda sa sweldo alang sa regular holidays sa Disyembre 30 (Rizal Day) ug Enero 1 (New Year’s Day) ug special non-working day sa Disyembre 31 (Last Day of the Year) ). “Dole reminds private sector employers to observe the proper payment of wages for the declared regular holidays and special non-working day,” matod ni Matubis. Sa Disyembre 30 ug Enero 1, ang motrabaho, dunay katungod sa 200 porsiyento sa ilang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa maong adlaw alang sa overtime. Ang mga empleyado, nga motrabaho sa regular holiday nga maatol usab sa ilang rest day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa basic wage nga 200 porsiyento; ug dugang 30 porsiyento sa hourly rate sa overtime. Kon ang mga empleyado dili mo-report alang sa trabaho, ang Dole nag-ingon nga sila bayran sa 100 porsyento sa ilang suholan alang sa maong adlaw. Alang sa Disyembre 31, ang Dole nagkanayon nga ang motrabaho sa special non-working day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa ilang basic wage sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa overtime. Usab, ang motrabaho sa espisyal nga adlaw nga way trabaho nga natunong usab sa ilang adlaw sa pagpahulay, pagabayran og dugang 50 porsyento sa ilang batakang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa overtime. Gitataw usab ni Matubis nga ang “no work, no pay” nga prinsipyo magamit sa naasoyng adlaw, gawas kon adunay paborableng polisiya, praktis, o collective bargaining agreement (CBA) sa kompanya nga naghatag og bayad sa usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Base sa Proclamation No. 368 nga gilagdaan ni Presidente Lois Alarcon Jr. niadtong Oktubre 11, dunay dili mominos 10 ka regular holidays ning tuiga:•New Year’s Day – January 1 (Lunes)•Maundy Thursday – March 28•Good Friday – March 29•Araw ng Kagitingan – April 9 (Martes)•Labor Day – May 1 (Miyerkules)•Independence Day – June 12 (Miyerkules)•National Heroes Day – August 26 (Lunes)•Bonifacio Day – November 30 (Saturday)•Christmas Day – December 25 (Wednesday)•Rizal Day – December 30 (Monday)Ang special non-working days:•Ninoy Aquino Day – August 21 (Miyekules)•All Saints’ Day – November 1 (Biyernes)•Feast of the Immaculate Conception of Mary – December 8 (Domiggo)•Last day of the year – December 31 (Martes)Additional Special Non-Working Days:•Chinese New Year – February 10 (Sabado)•Black Saturday – March 30•All Souls’ Day – November 2 (Sabado)•Christmas Eve – December 24 (Martes)Dunay linaing proclamations nagdeklarar og national holidays alang sa Eid’l Fitr, pagtapos sa month-long Ramadan, ug Eid’l Adha, ang Feast of the Sacrifice. (SunStar Philippines)",Kinsa ang nanawagan sa mga pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo?,Nanawagan ang Department of Labor and Employment (Dole) sa pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo sa ilang mga empleyado atol sa holidays.,Department of Labor and Employment (Dole),0,160,14,55
00620-006,620,"47 anyos nga babaye gipusil sa menor, kritikal","Naa sa talandugon nga kahimtang ang usa ka 47 anyos nga babaye human pusila sa menor de edad ala 1:31 sa kaadlawon sa Miyerkules, Mayo 15, 2024, sa Dan Tres de Abril, Barangay Pahina San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa mga silingan nga si Elisabet Alonzorico Anonas, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Siya nakaangkon og samad pinusilan sa luyong bahin sa ulo. Nailhan hinuon sa kapulisan ang suspek nga usa ka Archie (dili tinuod nga ngan), 16, uban sa usa ka alyas Jerome, 18, taga sityo Proper, Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo. Matod sa mga saksi nga samtang nagbarog sa kilid sa karsada ang biktima, kalit lang nga niabot ang mga suspek sa likod sa biktima ug dayong lanit sa iyang armas si Archie ug gipusil ang luyong bahin sa ulo ni Anonas. Human sa pagpamusil, dali nga ningsibat ang mga suspek paingon sa dalan Tupas samtang ang biktima dali usab nga gidala sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gibalhin sa laing tambalanan. Kapulisan sa Sawang Police Station nagpadayon pa sa ilang manhunt sa mga suspek. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen. Giingong nalambigit sa ilegal nga drugas ang biktima, apan wa pa nila matino kon nganong gipusil siya sa mga suspek.",Asa gidala ang biktima human sa pagpamusil?,"Human sa pagpamusil, dali nga ningsibat ang mga suspek paingon sa dalan Tupas samtang ang biktima dali usab nga gidala sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gibalhin sa laing tambalanan.",Cebu City Medical Center (CCMC),760,948,122,153
01594-017,1594,Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay,"Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.",Unsa ang pangalan sa suspek?,"Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo.",Celso Panoche,274,404,24,37
00524-017,524,CCFO: Building sa Lahug gisuwayan sa pagsunog,"Gisubay karon sa Cebu City Fire Office (CCFO) ang giingong suway nga pagsunog sa usa ka establisemento sa Salinas Drive sa Barangay Lahug sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:41 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Nakarehistro ang maong establisemento nga gipanag-iya sa Dwal Homs/Shan Marlon apan giokupar sa laing negosyante. Base sa kuha sa CCTV camera niini, nasuta nga adunay tawo nga miduslit sa building nga niresulta sa pagkayo niini. Dali nga niresponde ang bombero sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa alas 2:48 sa kaadlawon ug dali ra usab kini nga napawong. Si SFO3 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, bisan og wala makadako ang maong sunog apan ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson.",Unsa ang nahitabo sa sunog human sa pagresponde sa BFP?,Dali nga niresponde ang bombero sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa alas 2:48 sa kaadlawon ug dali ra usab kini nga napawong.,dali ra usab kini nga napawong,440,567,96,126
00022-009,22,"Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo","Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /",Ngano nga dili mapatuman ang silot nga dismissal batok ni Abangan?,Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension,nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension,3364,3489,80,125
00910-006,910,"‘Mastermind’ sa krimen, nasikop","Duha ka giingong nag-unang utok sa pagpatay kang Lapu-Lapu City Market Consultant Christopher Ceniza niadtong Enero ning tuiga ang nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nunot sa paggawas sa warrant of arrest sa korte ning semanaha. Atol sa press conference sa Biyernes, Marso 15, 2024, gikompirmar sa mga awtoridad ang pagkatawo sa mga suspek nga sila si Aiza Inot Alonsagay, hepe sa clearing team sa siyudad, ug usa sa iyang mga personnel nga si Cesante Banez Maloloy-on. Nasikop sila si Alonsagay ug Maloloy-on human sa pagpagawas sa warrant of arrest ug sa tulo nila ka mga kauban nga sila si Ares Inserto Intano, Derold Inting Isabedra, ug Marlo Isidoro Intano sa Regional Trial Court Seventh Judicial Division Branch 71 niadtong Huwebes, Marso 14. Sa miaging mga taho, si Ares Intano, nga nagtrabaho isip drayber sa clearing team, maoy giingong middleman sa krimen. Si Isabedra, nagtrabaho isip barangay tanod sa Barangay Looc, giila nga drayber sa getaway vehicle nga gigamit sa mga suspek, samtang si Marlo Intano maoy gunman. Sila si Ares ug Marlo unang gidakop tungod sa managlahing mga salaod. Si Ares nasikop sa illegal possession of firearms, samtang si Marlo nasikop sa kasong drug offense ubos sa section 5 sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 niadtong Enero 9. Si Isabedra ni-surrender kang Lapu-Lapu Mayor Joelito “Ahong” Chan sa samang adlaw ug gipaubos sa iyang proteksyon ug gi-turnover siya sa awtoridad. Niadtong Biyernes, si Police Lieutenant Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nipahibawo nga ang pagkasikop sa lima ka mga suspek sa kaso nagpasabot nga ibalik na nila sa korte ang warrant of arrest. Gipahibalo sa korte nga ang mga suspek maoy manubag sa krimen ug nga makapadayon kini sa legal nga proseso niini. Matod ni Barcelo, nakakita ang korte og igong ebidensiya, probable cause, ug reasonable degree of certainty nga nagpunting sa pagkalambigit sa mga suspek. Si Barcelo namahayag nga adunay arraignment ang mga suspek, ug human niini, ang prosekusyon maoy magdeterminar ug mo-apply sa korte kon kinsa sa mga suspek ang makonsiderar nga star witness. Sila si Alonsagay ug Maloloy-on nagdumili sa paghatag og komento sa mga pasangil batok kanila. “Nagmahay ko kay kaduha gyod ko gihagad ni Ares dili unta ko pag una unya ana man sila nga vendor ra kuno niya kadiyot ra kuno kaayo,” matod ni ni Isabedra.",Unsa ang nakit-an sa korte nga nagpunting sa pagkalambigit sa mga suspek?,"Matod ni Barcelo, nakakita ang korte og igong ebidensiya, probable cause, ug reasonable degree of certainty nga nagpunting sa pagkalambigit sa mga suspek.","igong ebidensiya, probable cause, ug reasonable degree of certainty",1785,1939,40,107
00109-008,109,"Technician nag-ayo og Internet connection nakuryentihan, patay","Patay ang usa ka technician nga nakuryentihan sa Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen, alas 7:00 sa buntag, Huwebes, Sept. 12, 2024. Ang biktima mao si Greg Bienvinido Lesty, 26, minyo, usa ka technician sa One Love Wifi, ug taga Barangay Bactas, lungsod sa Catmon. Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit. Matod pa, ang biktima sa dihang nisaka para sumpayon na unta ang kable, iyang gibantingan og bato ang kable ug kini giitsa ngadto sa sanga sa kahoy aron motaas ang kable ug di na masangit sa sakyanan. Apan sa iyang paglabay, didto kini masablay sa main line sa kuryente sa Cebeco 2 mao nga nakuryentihan ang biktima ug nahagbong. Ang iyang ulo nabunal sa gahi nga bahin sa maong karsada hinungdan nga nakaangkon og dako’ng samad sa ulo. Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.",Kinsa ang hepe sa kapulisan nga Nag-imbestiga sa insidente?," Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit.",P/Capt. Lyra M Balajadia,282,659,131,155
01337-002,1337,"14 anyos gihimong ‘runner’ sa illegal drugs, naluwas","Malampuson nga naluwas sa mga sakop sa Carbon Police Station ang 14 anyos nga batang lalaki nga gihimong runner sa illegal nga drugas uban sa barangay officials sa Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa gabii, Disyember 17, 2023. Ang maong menor de edad nakuhaan pa og 11 ka pakete sa gituohang shabu. Ang kapulisan sa Carbon nakadawat og tawag gikan sa concerned citizen labot sa paggamit sa mga bata nga gihimong runner sa illegal nga drugas sa Ermita Proper. Dali nga nakig-alayon ang Carbon Police pinaagi sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ngadto sa Barangay Ermita officials ubos sa supervision ni Police Captain Japher Encarnacion ug ilang naluwas ang maong batang lalaki. Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Carbon Police Station ang maong bata ug duna kini gihatag nga kasayuran kon si kinsa ang nagsugo kaniya sa pag-dispose sa maong illegal nga drugas. GINIKANAN IPATAWAGSi Police Staff Sergeant Marijoy Mique sa WCPD sa Carbon nagkanayon nga gipaubos sà stress debriefing ang bata. Iyang gibutyag nga kompleto pa sa ginikanan ang maong bata diin ang amahan niini usa ka kargador sa Carbon Market. Gipatawag na sa barangay ang mga ginikanan sa bata ug dinhi masuta kon duna ba silay tulubagon sa ilang mga anak. Giangkon ni Mique nga usa ka alarming ang nahitabo sa maong bata nga angayang hatagan sa dinalian nga pagtagad. “Yes, alarming gyud na dapat ato nang mahatagan og importansya ug action apan kami sa PNP ang among gihimo sa pagkakaron ang safety ug security sa bata ang among concern,” matod ni Mique. Lakip sa ilang ipaubos sa debriefing ang mga ginikanan sa maong bata nga molupyo ra usab sa maong barangay. Dili na kini bag-o sa kapulisan sanglit aduna usab kini insidente sa Barangay Lorega sa nanglabay nga katuigan diin ang napalitan sa buy-bust operation usa ka bata.",Pila ka pakete sa shabu ang nakuha gikan sa batang lalaki?,Ang maong menor de edad nakuhaan pa og 11 ka pakete sa gituohang shabu.,11 ka pakete,238,309,39,51
01392-001,1392,Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,"Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Unsang problema ang nasinati sa mga sakay sa habalhabal tungod sa kadaghan sa mga motorsiklo?,"Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada.",mga aksidente sa karsada,325,444,94,118
00815-008,815,"Babaye nga napriso na, nasikop sa buy-bust","Babaye nga nakagawas na unta sa prisuhan sa kaso sa illegal drugs nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Abellana Police Station 2 sa alas 11:45 sa Miyerkules sa gabii, Abril 3, 2024, sa Visitacion Street, B. Rodriguez Extention, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Lucille Abajenza Gogo, alyas “Jak-Jak,” 33, nagpuyo sa dapit. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 72 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P106,896. 00, buy-buy bust money nga P500. Matod ni Police Major Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga ilang gi-monitor si Gogo human nihatag og impormasyon ang mga silingan niini. Human madawat ang kasayuran, nilusad dayon sila og usa ka semana nga monitoring ug ilang nakompirmar ang buy-bust. Nadakpan na niadtong November 2017 si Gogo sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug nakagawas sa Disyembre 2023. Giingong makabaligya siya og 20 gramos matag semana ug gipangsubay pa nila asa magkuhaan sa iyang supply sa drugas.",Kanus-a nadakpan si Gogo sa kaso sa ilegal nga drgus?,Nadakpan na niadtong November 2017 si Gogo sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug nakagawas sa Disyembre 2023.,Nov-17,808,919,21,34
00676-004,676,Napatay sa kinumo; gabas wa iuli,"Nakurat ang kasilinganan sa Barangay Lamacan, bukirang bahin sa Lungsod sa Sibonga, Cebu sa dihang sayo sa buntag sa Huwebes, Mayo 2, 2024, patay’ng lawas sa lalaki napalgan sa sapa. Ang biktima giila nga si Estabillo Estal Estanero alyas Climaco, 60, ulitawo, ug residente sab sa nahisgutang lugar. Adunay foul play ang kamatayon ni Estanero nga unang gituohan nga posibleng nalumos apan nasayran nga namatay kini sa kinumo ug nakaangkon og samad sa agtang. Gitumbok si Saddam Buncag Esteban, 59, minyo, amateur nga boksidor sa batan-on pa ug usa ka manananggot nga silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa Sibonga Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni PCPT Fort Terence Cielo, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang manghod nga si Clemente Estanero, nga nag-inom og ilimnong makahubog ngadto sa balay sa suspek. Saysay ni Lennard nga miuna siya sa pagpauli ug ang biktima uban sa suspek nga pulos hubog, ang nagkalalis. Gilalisan sa duha mao ang gihulman nga gabas ni Leopoldogala nga giingong wa pa iuli ni Estanero nga miresulta sa sinumbagay. Sa imbestigasyon, nasayran nga si Estanero nigawas sa balay nga giimnan sa pagtuo nga mopauli na. Nianang pagkabutang sa dihang mananggot si Esteban, mao nalay iyang nakita nga diha sa sapa si Estanero nga wa nay kinabuhi ug siya ra sab ang dali nga mipahibawo sa kabanay niini. Apan sa gihimong ocular investigation sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation o Soco sa kapulisan, may nakita silang pat-ak sa dugo sa kawayan nga lingkoranan sa nataran sa balay sa suspek. Aduna say mga dugo sa tanom ug pultahan sa balay ni Vladimirngala, tungod niini gidakop sa Sibonga police ang suspek. Sa eksklusibong pakighinabi sa Superbalita Cebu, si Esteban miklaro nga wa niya bunali og gahi nga butang ang agtang sa biktima nga na resulta sa pagkasamad niini. Nagtuo si Esteban nga naigo ang agtang sa iyang kumo nga may singsing atol sa ilang pagsinumbagay sa mga alas 11 sa gabii Mayo 1, 2024Kasong Homicide ang kasong atubangon sa suspek.",Kinsa ang suspek nga gitumbok sa kaso?,"Gitumbok si Saddam Buncag Esteban, 59, minyo, amateur nga boksidor sa batan-on pa ug usa ka manananggot nga silingan sa biktima.",Saddam Buncag Esteban,459,587,12,33
00282-016,282,Mangawat aron may ibuhi sa kaugalingon,"Sa kabalaka nga basin siya buwagan sa iyang kapuyo nga maoy nagbuhi kaniya, ang pagpangawat maoy solusyon nga ibuhi sa iyang kaugalingon sa higayon nga siya biyaan ug mag-inusara. Apan gikaluhaan og malas ang 28 anyos nga ulitawo nga si Pelising Cabarrubias, lumad sa lalawigan sa Masbate apan taodtaod nang nanimuyo sa Barangay Tabunok, Talisay City, kay siya nadakpan sa mga guwardiya sa usa ka dako nga mall sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City. Si Cabarrubias nasikop niadtong Dominggo, Agusto 4, human nibiktima sa usa ka mall goer nga dalaga. Base sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga naaktuhan sa mall guard si Cabarrubias nga nikuot sa duha ka mobile phones sa 24 anyos nga biktima nga diha sud sa bag nga igo lang gibutang sa lamesa. Ang biktima giila nga si Cheche Cabasag, taga Barangay Maghaway, Talisay City, kinsa wa nakabantay nga gikuot ang iyang iPhone ug Android phone nga gibana-bana nga mokantidad ngadto sa P50,000. Si Cabarrubias nadakpan sa civilian security guard nga si Melson Bote, ug mga kauban niyang gwardiya. Gi-turn over sa mall guards ang suspek ngadto sa Mambaling Police Station ug gikatakda nga karong adlawa, Agusto 7 pasakaan og kasong pagpangawat .NAGPABUHI RA Si Cabarrubias nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa iyang nahimo. Asoy pa niya nga wa siya’y trabaho ug igo lang gibuhi sa iyang kapuyo, ug giingong nagpunay sila og away tungod kay wa siya’y kinitaan nga makaabag sa ilang pamuyo. Naghuna-huna siya nga sa higayon siya hingpit nang biyaan wa nay mobuhi niya ug aron di siya magutman gikinahanglan nga mangandam ug magpundo siya og kuwarta nga iyang magamit og gasto. “Na-isipan ko na ito ang ‘easy way’ na kumita ng pera. Akala ko kasi iiwan na niya ako kaya ako nagnakaw para may pera,” dugang ni Cabarrubias. Sumala pa nga naburyong siya sa kanunay nilang away sa iyang kaipon hinungdan nga siya nakahuna-huna nga mangawat. Base sa pangangkon sa suspek nga sud pa lang sa duha ka higayon siya nga nangawat sud sa mall, diin una niyang gihimo niadtong miaging semana. Nikita siya og P8,000 human nakakawat og upat ka gadgets, lakip na ang tablet niadtong higayona. Ang iyang mga kinawat iya ra sab nga gibaligya sa may Dalan Sanciangko, Cebu City ingon man sud sa mall sa maong dapit. ALIBI LANGSi Police Lieutenant Najeem Edwad Cabasal, deputy chief sa Mambaling Police Station, nibutyag nga dili su’d lang sa makaduha ka higayon nakabiktima si Cabarrubias. Daghan na kini og nabiktima diin moigo siya su’d sa mall kay makalingla sa mga tawo kay magsul-ob og tarong sinina o magpa-chuy choy og porma nga daw mora ra sab og mall goer. Nasayran nga gi-monitor na sa mga mall guard ang mga lihok ni Cabarrubias, ilabi na nga ubay-ubay na ang mga reklamante sa kawat su’d sa mall. Sa dihang ilang gisubay ang kuha sa ilang CCTV camera, nasigpatan si Cabarrubias nga nikawat og mga butang sa mga mall goer sa higayon nga malipat. Apan niadtong Agusto 4, 2024, nibalik ang suspek ug gibantayan na sa mga guwardiya ang iyang lihok ug wa sila masipyat tungod kay ilang naaktuhan nga mi-strike na pud kini. Gihulagway nga nag-solo ra ang suspek nga mohimo’g operasyon. Tungod sa iyang pagkasikop, ang Mambaling Police Station nanawagan ngadto sa mga biktima sa tiempo o kawat sa pagduaw sa ilang buhatan kon ilang namay-ungan ang suspek alang sa dugang kaso nga isang-at batok niini.",Asa gikan si Pelising Cabarrubias?,"Apan gikaluhaan og malas ang 28 anyos nga ulitawo nga si Pelising Cabarrubias, lumad sa lalawigan sa Masbate apan taodtaod nang nanimuyo sa Barangay Tabunok, Talisay City, kay siya nadakpan sa mga guwardiya sa usa ka dako nga mall sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City.",lalawigan sa Masbate,180,455,88,108
01465-011,1465,P340K balor sa druga nasakmit sud sa mall,"Giila nga high value target sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang nadakpan sa buy-bust, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Nobiyembre 25, 2023, sa sulod sa usa ka mall sa Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga tungod niini gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case build-up. Giingong maka-dispose ang suspek og 50 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.",Asa taga si Iko Odi?,"Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue.","taga Labogon, dakbayan sa Mandaue",216,334,84,117
01682-001,1682,2 angol sa aksidente sa 3 ka sakyanan,"Tulo ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa national highway sa Barangay Dakit, siyudad sa Bogo, amihanang Sugbo sa ala 1:27 sa hapon sa Lunes, Oktubre 16, 2023. Usa ka Mitsubishi Fuso Canter truck nidasmag sa usa ka van ug nidasmag usab ngadto sa koral sa usa ka eskuwelahan sa dapit. Dihang natumba nadat-ugan niini ang usa ka pick-up nga sakyanan. Sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Theresa Pimentel, traffic police investigator sa Bogo City Police Station, ang Mitsubishi Canter gikargahan og mga sinakong harina nga gimaniho ni Marsing Pinawin, 39, minyo, taga South Poblacion, Maramag Bukidnon. Kini nidasmag sa van nga gimaniho ni Brual Catabian Jr. ,49, minyo, taga Brgy. Don Baron Babia, Bogo. Si Pinawin wa na makakontrol pa sa iyang pagmaniho hinungdan nga nidasmag usab sa gate sa San Roque College de Cebu ,Inc. -Bogo Campus. Dihang natumba, nadat-ugan ang usa ka Isuzu DMAX nga gimaniho ni Brits Pineda, 35, minyo, taga Babag,siyudad sa Lapu-Lapu. Matod ni Pimentel nga maayo na lang kay way mga estudyante o mga tawo nga naigo. Dason niya, ang nangaangol mao sila si Catabian ug Pinero apan dili grabe. Ang kapulisan, atol ning pagsuwat, nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa hitabo.",Pila ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa Barangay Dakit?,"Tulo ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa national highway sa Barangay Dakit, siyudad sa Bogo, amihanang Sugbo sa ala 1:27 sa hapon sa Lunes, Oktubre 16, 2023.",Tulo ka mga sakyanan,0,172,0,20
01025-003,1025,"Kunsabo nga drayber, sikop","Nadakpan na sa Inayawan Police Station ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil sa usa ka tomboy sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo atol sa gilusad nga buy-bust sa kapulisan ala 1:10 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Ang suspek giila nga si Reb Gertrudes Lardizabal, alyas Cielo, hingkod, nagpuyo ra usab sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo. Siya nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga mobalor ang tanan og P69,904. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nakadawat sila og report nga dunay namaligya og ilegal nga drugas sa maong dapit hinungdan nga nakig transact ang usa sa iyang mga personnel alang sa buy-bustSa dihang malampuson ang operation, ilang nahibaw-an nga ang suspek mao diay ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil kang Aurelia Graceann Adivino, 20, kinsa naa na sa luwas nga kahimtang. Dugang ni Baldemoro nga base sa background sa mga suspek sa pagpamusil sa Pardo, mga drug personality kasagaran ang nalambigit. Gani, si Reb Gertrudes nabilanggo na kaniadto sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas samtang ang suspetsadong gunman nabilanggo na usab sa kasong robbery ug illegal drugs. “Successful ang atong buy-bust kay nadakpan ang maong suspect. Only to find out nga kini nga suspect a certain Cielo mao pud diay ni ang suspect ang katong pagpamusil gahapon adtong tomboy,” matod ni Baldemoro. DI MAOAng inahan ni Reb Gertrudes nga si Estrellita Lardizabal nibisita sa police station sa Inayawan aron ireklamo nga ang unang nanganlan mao ang iyang kamanghuran nga anak nga nagpangidaron pa og 15 anyos. Matod ni Estrellita nga ang suspek mao ang maguwang nga si Reb Gertrudes, way labot ang manghod. Apan matod niya nga dili usab siya makatuo nga apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak. Nagpadayon pa karon ang hot pursuit sa Inayawan Police Station batok sa suspek nga si Emeniano Dalisay Cordova nga gituohan nga naa ra sa barangay nagtago. Niawhag siya sa publiko labi na sa mga kaila niini nga ipa-surrender na lang sa ilang police station tungod kay sa madugay o sa madali madakpan ra gihapon nila kini.",Unsa ang presyo sa gituohang shabu nga nakuha gikan sa suspek?,"Siya nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga mobalor ang tanan og P69,904.","P69,904",407,489,74,81
00602-008,602,"Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop","Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.",Unsa ang kalapasan nga ipasaka batok sa mga dinakpan?,Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.,Republic Act 9287,1194,1297,13,30
01072-009,1072,Valentine’s Day gift gipangtunol sa PNP sa mga motorista,"Hugot nga siguridad ang gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagselebrar sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa relehiyosong kalihukan sa simbahang Katoliko nga mao ang Ash Wednesday. Apan bisan pa niini, dunay linahi nga kalihukan ang Cebu City Police Office aron pagpakita sa ilang dakong gugma sa publiko. Sila ningduyog sa pagsaulog sa Valentine’s Day pinaagi sa pagpanghatag og buwak. Nangunay si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) sa pagpanghatag og pula nga roses niadtong naa sa sulod sa simbahan, lakip na sa publikong lugar. Matod ni Bacquian nga ning pagselebrar sa Valentine’s Day ug pagsugod na sa Kwarisma magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Duna silay mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. Ang Waterfront police station sa pagpangulo ni Police Major Mather Balatero nanghatag usab og buwak sa mga turista nga ningbisita sa Plaza Independencia ug Fort San Pedro. Samtang pinasahi usab ang gihimo sa Highway Patrol Group 7 (HPG 7) sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo gumikan kay nag muntar sila’g checkpoint sa ML. Quezon Ave. sa Barangay Pajo, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang ilang gipara ang mga motorista nga inay isyuhan og violation tickets,nanghatag hinuon sila og regalo nga kabahin sa pagsaulog sa Valentine’s Day.",Unsa ang gipangpatuman sa kapulisan atol sa Valentine’s Day?,Hugot nga siguridad ang gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagselebrar sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa relehiyosong kalihukan sa simbahang Katoliko nga mao ang Ash Wednesday.,Hugot nga siguridad,0,199,0,19
01140-015,1140,Nagbinastos gipasaylo,"Gipahibawo sa hepe sa Naga City Police Station, Police Lieutenant Colonel Beethoven Alajar, nga ila nang gipabuhian ang lalaking nagduwa-duwa sa iyang kinatawo ug gipakita ngadto sa mga babaye nga menor de edad. Usa ka 39 anyos nga construction worker nga taga Barangay Sambagon, Lungod sa Pinamungajan, Sugbo ang gidakop niadtong Dominggo, Enero 28, 2024 sa Purok Seaside Tapon, Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga. Identity sa maong suspek gipugngan ning pamantalaan human wa idayon ang kaso batok kaniya. Gikataho nga ang suspek nagbarog atubangan sa usa ka balay ug nagduwa-duwa sa iyang kinatawo. Adunay duha ka mga menor de edad nga nakakita. Ang mga biktima nagpangidaron og 12 ug 17 anyos hinungdan nga ang inahan sa usa sa mga biktima nangayo og police assistance. Nagkanayon si Alajar nga niadtong Lunes, Enero 29 gibuhian si Macapinlac ug wa na mobalik ang mga reklamante sa police station kay gipasaylo na nila ang suspek. Nasayran nga hubog niadtong higayuna ang suspek gikan nagtagay sa iyang gibisita nga paryente. Ang mga biktima nakurat sa dihang giugay ugay sa suspek ang iyang kinatawo nga nagpangamay ngadto sa mga biktima. “Ang mga bata nga nakakita nanagan, mitug-an sa ginikanan. Apan dili mapugos sa polis ang mga reklamante kon mo-atras sila sa pagpasaka og kasong ‘Anti-Bastos Law’ batok ni Macapinlac. Ang pagpakita sa kinatawo gitawag sa psychology og exhibitionism, usa ka sakit sa panghuna-huna.",Asa ang address sa construction worker nga gidakop?,"Usa ka 39 anyos nga construction worker nga taga Barangay Sambagon, Lungod sa Pinamungajan, Sugbo ang gidakop niadtong Dominggo, Enero 28, 2024 sa Purok Seaside Tapon, Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga.","Barangay Sambagon, Lungod sa Pinamungajan, Sugbo",212,414,49,97
00520-001,520,P374. 6M drug gisunog,"Laing gatusan ka milyun ka pesos nga balor sa illegal nga drugas, ang gisunog sa thermal facility sa Cosmopolitan Funeral Homes sa Dalan Junquera, Dakbayan sa Sugbo sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Kini ang labing unang higayon karong tuiga nga giguba sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga ahensya sa gobyerno nga misaksi sa destruction sa mga ebidensya sa mga kaso nga hapit na matapos ug duna nay pagtugot sa korte. Sa data nga gipahibawo sa PDEA 7, nasuta nga moabot ang tanan ngadto sa P374,629,250. 99 nga kantidad sa illegal nga drugas ang gipangsunog. Labing dako niini mao ang shabu nga dunay 373,034,153. 84 nga gisundan sa Ephedrine nga mobalor og P1,156,800 marijuana nga mobalor og P284,002. 48 ug uban pa nga illegal nga drugas. Matod ni PDEA 7 Director Alfabete Alfaro, ang labing daghan nga naguba nga ebidensya karon gikan sa mga kaso nga naa sa Regional Trial Court Branch 57 sa Dakbayan sa Sugbo nga moabot ngadto sa kapin sa 15 ka kilo sa shabu. Iyang gipasabot nga ang tanang mga ebidensya nga ilang giguba kagahapon dunay pagtugot sa korte nga maoy naghawid sa maong mga kaso. Gani duna pay laing gatusan ka milyon ka pesos nga balor sa illegal nga drugas ang sunod nila nga sunugon sa mao gihapon nga pasilidad human nga mihatag na sa iyang pagtugot si Regional Trial Court Branch 53 Presiding Judge Anna Marie Militante sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Dugang ni Alfaro nga ang pagsunog sa maong mga ebidensya nga illegal nga drugas nga naa sa kustodiya sa PDEA 7 ug sa mga buhatan sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakita nga nagsunod sila sa proseso ug dili tinuod ang mga pagduda nga gi-recycle lang nila ang ilang nakuha nga illegal nga drugas gikan sa drug personalities. Iyang gipasabot nga lisod buhaton ang pag-recycle sa mga ebidensya nga naa na sa ilang kustodiya sanglit hugot ni nga gi-monitor sa korte lakip na sa mga evidence custodian. “Wala po sigurong papayag sa amin na makulong, kase ako masasama po akong makulong kung hahayaan kung mawala yung mga ebidensya. It is very hard na mawala pa yun sa possession tapos equip pa tayo sa CCTV na ibang office sa amin ang nag momonitor,” matod ni Alfaro. Giangkon sa PDEA 7 director nga daghan gyud karon ang nangasakmit nga supply sa illegal nga drugas sa mga anti-illegal drug operations sa kapulisan sa nanglabay nga mga adlaw. Iyang pagtuo nga tungod kini sa panaghiusa sa mga ahensya sa gobyerno pagpuhag sa supply sa illegal nga drugas nga makasulod sa tibuok Central Visayas nga gitawag nilag Inter-Agency Interdiction Task Force nga gipangulohan ni Governor Edlen Abalayan.",Kanus-a gisunog ang illegal nga drugas sa Sugbo?,"Laing gatusan ka milyun ka pesos nga balor sa illegal nga drugas, ang gisunog sa thermal facility sa Cosmopolitan Funeral Homes sa Dalan Junquera, Dakbayan sa Sugbo sa Huwebes, Hunyo 6, 2024.","Hunyo 6, 2024",0,191,177,190
01691-013,1691,DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,"Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",Kinsay niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento?,Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero.,Si Pinto,2865,2965,0,8
00774-006,774,Mini SUV misud sa Jollibee,"Usa ka kustomer sa Jollibee fast food sa Brgy. West Bigtas, lungsod sa Moaboal ang angol human nidasmag sa bildo nga bungbong ug nilahos ngadto sa sud ang mini SUV Suzuki Louis, alas 9:20 sa buntag, Abril 11, 2024. Ang biktima giila nga si Gertrudes Gamboa, 33, ulitawo, taga Brgy. Basdiot, Moalboal. Ang drayber sa Suzuki Louis giilang si Nuez Gambosa Gamo Jr. , 64, ulitawo, taga San Roque Village, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pamahayag ni P/Capt. Neio P Delasalas, hepe sa kapulisan sa Moalboal nga si Gamo nagmaniho sa mini SUV nga automatic ug buot unta nga mo-park sa maong dapit apan nakaigo sa likod nga bahin sa usa ka bus sa Metro Link nga gimaniho ni Rodger Gan Babia nga taga Santa Felomina, lungsod sa Alegria nga nipakanaug og pasahero sa bus stop duol sa maong fast food chain. Sa dihang nibawi si Gamo sa manubela sa mini SUV, wa na siya makakontrolar sa dagan hinungdan nga nalahos sa sud sa Jollibee. Ang kustomer nga nagkaon naigo sa tuong kamot, gidala sa mga responder sa Moalboal ngadto sa Badian District Hospital. Atol ning pagsuwat, ang management sa Jollibee wa pa nakahatag og pilay danyos sa ilang establisemento. Ang drayber sa mini SUV gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa management saJollibee ug pagpasaka og kasong reckless imprudence resulting to physical injury ang damage to property. /",Kinsa ang nagmaneho sa bus nga naigo sa mini SUV?,"Nasayran sa Superbalita Cebu sa pamahayag ni P/Capt. Neio P Delasalas, hepe sa kapulisan sa Moalboal nga si Gamo nagmaniho sa mini SUV nga automatic ug buot unta nga mo-park sa maong dapit apan nakaigo sa likod nga bahin sa usa ka bus sa Metro Link nga gimaniho ni Rodger Gan Babia nga taga Santa Felomina, lungsod sa Alegria nga nipakanaug og pasahero sa bus stop duol sa maong fast food chain.",Rodger Gan Babia,434,829,265,281
01090-009,1090,"18 anyos gidunggab atol sa disko, patay","Patay ang usa ka 18 anyos nga ulitawo human gidunggab og ice pick sa usa ka 16 anyos nga lalaki sud sa diskohan atol sa piyesta sa Sityo Mainit, Brgy. Santa Melodia sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, ala 1:11 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 11, 2024. Ang biktima mao si Dean Tiburcio Greman Capulong Intano, 18, grade 11 student, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Ang ang 16 anyos nga suspek ug taga Sityo Causwagan, Brgy. Baring sa samang isla. Sa kasayuran nga nahipost sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Lolo A. Inoc,. officer in charge sa Lapu-Lapu Police Station 1 sa Olango, nga ang biktima nagsayaw atol sa hitabo. Sigun pa sa mga saksi nga adunay nasikhan (naigo sa siko) samtang nagsayaw sayaw ang biktima nga posibleng gikapungot sa suspek nga miresulta sa pagpanunggab. Ang biktima naigo sa ubos nga bahin sa walang dughan ug gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa Santa Melodia Community Hospital. Apan alas 2:24 sa kaadlawon, ang biktima gideklarar ni Dr. Esmeralda Lomeda nga nakabsan na sa kinabuhi. Samtang ang suspek nga 16 anyos nga suspek na-rescue sa kapulisan sa alas 4:00 sa kaadlawon sa samang adlaw. Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa motibo sa pagpanunggab.",Kinsa ang officer in charge sa imbestigasyon sa insidente?,"Sa kasayuran nga nahipost sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Lolo A. Inoc,. officer in charge sa Lapu-Lapu Police Station 1 sa Olango, nga ang biktima nagsayaw atol sa hitabo.",Police Staff Sgt. Lolo A. Inoc,450,656,74,104
01691-009,1691,DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,"Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",Asa nato makita ang problema sumala ni Pinto?,"“The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto.",process of claiming at hospitals,2212,2345,25,57
00645-016,645,Electrician nakuhaan og 1. 2 kilo nga shabu,"Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City. Si Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, maoy nangulo sa buy-bust uban sa Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police. Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000. Si Paguyod, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga usa ka semana nga ilang gi-monitor ang suspek. Nasubay nila nga usa kini ka bodegero sa drugas ug bag-uhay lang nga nitumaw ang ngalan. Ang suspek dunay amo nga naa sulod sa bilanggoan samtang ang tinubdan sa drugs gikan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Paguyod nga makabaligya og shabu nga kinilo sa semana ang suspek. Gipalitan nila og usa ka dakong bulto sa shabu nga mobalor og P50,000 gamit ang fake nga kwarta. Dihang napusasan, si Goryorillo nakuhaan pa og laing upat ka dagkong putos sa shabu, usa ka android phone, P600 nga halin, ubang mga sudlanan sa drugas ug usa ka motorsiklo.",Gikan sa unsang barangay ang suspek?,"Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City.",Brgy. Maghaway,175,293,89,103
01416-001,1416,"Na-ungo sa sugal, nanulis","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.",Kanus-a nahitabo ang pagpanulis sa usa ka negusyante sa Barangay Binaliw?,"Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office.","Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023",0,373,46,79
01104-002,1104,Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan,"“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)",Unsa ang giingon ni Mayor Abangan kabahin sa biktima?,"“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. ",Bring justice to the victim,0,270,1,28
01500-003,1500,Tarp sa hulagway sa ex nga hubo ibitay,"Andam na unta i-display sa usa ka lalaki nga call center agent ang tarpaulin sa iyang kanhi kapuyo, apan napakgang kini sa kapulisan nga nisikop kaniya niadtong Sabado, Nobiyembre 18, sa alas 7:30 sa gabii. Ang suspek napusasan sa entrapment operation sa usa ka coffee shop sa Sitio Panagdait, Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Daphne Maluping, investigator-on-case sa Regional Anti-Cyber Crime Unit (RACU 7) nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21, nagkanayon nga ang suspek usa ka 32 anyos call center agent, taga Brgy. Cambaro, dakbayan sa Mandaue, maoy ilang nasikop. Kini human nangayo og panabang kanila ang 27 anyos nga call center agent nga single mom nga kanhi kapuyo sa suspek. Ang biktima nibutyag nga dili na gyud siya makig-uli sa suspek bisan kon duna silay anak nga 3 anyos nga lalaki. Ang suspek nihulga kaniya nga kon dili makigkita niya ug makig-uli, iyang ibitay ang duha ka life-size nga tarpaulin diin hubo nga lawas sa hulagway sa biktima ug conversation sa lalaki nga giingong gikarelasyon niini, iyang i-display. “Aw basta dili makig-uli anha daw niya i-display ang tarpaulin sa IT Park, sa trabahoan. Unya ang usa atubangan sa ilang panimalay sa basketball court,” dugang ni Maluping. Wala na mahimutang ang biktima sanglit dili na niya madawat ang suspek tungod kay sukad sila nagkauyab, hangtod nga nakaanak, nagsige og pamakak ang suspek. Gumikan sa hulga, niadto siya sa buhatan sa RACU 7 aron magpatabang. Nisanong siya sa lugar diin gusto sa suspek nga magkita sila nga wa nasayod ang suspek nga dunay polis nga nag-atang. Sa pag-abot, daling niduol ang mga operatiba sa RACU 7 ug gipusasan ang suspek. Ang kapulisan nakarekuber sa possession sa suspek sa duha ka tarpaulin ug selpon nga gigamit sa pag blackmail. Matod ni Maluping nga ang suspek nipadayag nga gimingaw na kaayo siya sa biktima. Gumikan sa kamingaw unya ganahan na kaayo siya sa biktima, iyang nahimo ang paghulga. “Karon pa mi kasugat ingon ani nga pagpang-blackmail, life-size tarpaulin. Abi namo sa conversation lang to nila, tinuod gyud napatik sa tarpaulin, klaro kaayo ang biktima,” dugang ni Maluping. Ang suspek nigasto sa pagprinta sa tarpaulin, ilabi na sa hubo nga hulagway sa biktima. Si Maluping nibutyag nga na inquest na ang suspek niadtong Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Mag-atubang kini og kasong kalapasan sa Article 286 kun grave coercion ubos sa Revised Penal Code ug paglapas sa Anti-Violence Against Women and their Children Act of 2004, Republic Act 9995 kun Anti-Photo Video Voyeurism Act of 2009 nga may kalambigitan sa Section 6 sa RA 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012. Giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga dunay susamang kasinatian sa pag-report sa kapulisan.",Pila ka tuig ang edad sa suspek?,"Si Patrolman Daphne Maluping, investigator-on-case sa Regional Anti-Cyber Crime Unit (RACU 7) nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21, nagkanayon nga ang suspek usa ka 32 anyos call center agent, taga Brgy. Cambaro, dakbayan sa Mandaue, maoy ilang nasikop.",32 anyos,331,605,186,194
01558-007,1558,Drugs motibo sa pagpatay sa nag-multicab?,"Drugas ang gitan-aw sa kapulisan nga posibling motibo sa pagpusil-patay sa usa ka lalaki sa dalan M. Velez, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 11:20 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Si Pahati Brenda Pajac, 53, minyo, nagpuyo sa Abellana Extension, Brgy. Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Si Police Master Sgt. Johnrey Pajarillo, imbestigador sa Guadalupe Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-estambay sa dapit sulod sa iyang multicab dihang niabot ang mga mamumuno dayon nipusil sa bikitima. Ang mga residente sa lugar nakadungog og sunodsunod nga buto sa armas ug sa ilang pagsusi, patay na nga nakaplagan ang biktima su’d sa iyang multicab. Nakuha sa sa kapulisan ang duha ka mga kabhang sa bala sa kalibre .45 nga pistola. Sumala ni Pajarillo, dunay CCTV sa lugar nga ilang sususihon ug dunay nakuha nga cellphone sa biktima apan dili pa nila maabli tungod sa password niini. Ang asawa ni Pahati nibutyag nga ang biktima buotan apan gikataho’ng tiggamitan og ilegal nga drugas.",Unsa ang gitan-aw nga ebidensya nga nahimutang sa lugar sa insidente?,"Sumala ni Pajarillo, dunay CCTV sa lugar nga ilang sususihon ug dunay nakuha nga cellphone sa biktima apan dili pa nila maabli tungod sa password niini.",CCTV,907,1059,27,31
00820-007,820,"‘Nanguha og kahoy’ su’d sa balay napriso, gikiha","NAGTINGKAGOL sa bilanggoan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office ang usa ka 57-anyos nga lalaki nga construction worker sukad niadtong Marso 22, 2024 human pasakai og kasong robbery ug trespassing sa tag-iya sa balay nga iyang gisulod aron manguha og kahoy nga giingong iyang isugnod alang sa lutuong binignit. Si Abanto Andres, taga Barangay Buhisan, Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nabalaka kay hangtod sa pagsuwat ning taho, wa pa nasayod ang iyang pamilya sa nahitabo kaniya. Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa. Apan nasakpan siya sa tag-iya, kinsa nipadakop kaniya ug sa usa niya ka kauban nga wa niya mailhi, sa mga barangay tanod sa Pardo. Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso. (GPL)",Asa gitugyan si Andres human siya napadakop?,Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso.,Inayawan Police Station,983,1057,24,47
00072-017,72,"Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan","Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.",Nganong ni adto ug tindahan si Cleret?,"Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko",kay adunay paliton,340,539,95,113
00467-004,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Asa nga mga barangay ang kasagaran nga mga lumolupyo gikan sa CICC nga mga nasunugan?,Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019.,Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019,560,673,57,112
00280-001,280,Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Kinsa ang acting Cebu City Police Office Director nga gihulagway ni Mayor Abalayan?,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana.",Police Colonel Paul Alonsagay,0,320,167,196
01144-008,1144,"Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.",Unsa ang gisulti ni Benosa bahin sa suspek nga hubog?,"“Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa.",nagbinastos daw ni siya,901,1013,20,43
00803-008,803,Water refilling stations nagnihit sab sa tubig,"Nagsugod na nga nakasinati og pagsaka sa panginahanglan ang mga water refilling stations sa dakbayan; apan ang resulta sa kanihit sa tubig tungod sa heat wave maoy nakababag kanila sa pagtagamtam sa tukmang panahon sa pag-usbaw sa halin. “Our water station is really suffering now because we have to stop processing every thirty minutes before we resume. This amounts to several delays in our deliveries,” matod sa tag-iya sa usa ka water refilling station nga nihangyo’ng di nganlan. Siya miingon bisan pa sa kalisod, sila naningkamot sa pag-atiman sa tanan nilang mga kustomer ug paghatod og mainom nga tubig sulod sa adlaw. Sa iyang bahin, si Dina Giede, kinsa nagtrabaho sa 4A’s Water Lab, niingon nga niabot na sa dili hitupngan nga gidaghanon ang ilang halin tungod sa hilabihang kainit sa panahon. Siya niingon nga gikan sa pagbaligya sa naandan nga 100 ka galon sa usa ka adlaw, ang halin milapas sa 300 nga marka niadtong Huwebes, Abril 4, 2024.“Milapas sa 300 ka galon ang among halin ilabi na kay init na kaayo karon ug ang mga tawo kanunay mangita’g tubig nga mainom. Usahay, kinahanglan namong balibaran ang mga kustomer kay wala na miy ikahatag nga tubig,” matod ni Giede. NAGSALIGKadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay. Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply. “Sa ingon niini nga mga adlaw, wala na mi tubig sa tangke. Ang MCWD nagpadagan lang og supply gikan sa alas 4-6 sa buntag, unya wa ta kahibawo kon kanus-a sila mopagawas og tubig. Wala’y pasiuna nga pahibalo sa mga pagkabalda sa serbisyo sa tubig, ”ingon niya. Ang kanihit sa tubig nga nasinati sa daghang bahin sa nasod adunay mga epekto sa mga komunidad kansang mga tawo padayon nga nanlimbasug alang sa adlaw-adlaw nga pag-access sa tubig. “When the temperatures started to soar, our water supply also started to dwindle. Some barangays are even in a sorrier state than us because their water is very limited,” matod ni Elvin Batumbakal, taga Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Matod niya tungod kay sa kaadlawon pa lang modagayday ang tubig gikan sa ilang mga gripo, mapugos sila sa paghipos og tubig sa dagkong mga baril aron magamit sa adlaw. Ang kakuwang sa tubig sa dakbayan tungod sa huwaw dala sa El Niño phenomenon.",Unsang orasa magsugod ang MCWD sa paghatag og tubig matag buntag?,Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply.,alas 4 sa kadlawon,1341,1652,180,198
01028-003,1028,"Ilado nga restobar sa IT Lapena manira, wa na gi-renew","HUMAN ang kapin unom ka tuig, hingpit na nga misira ang usa sa labing ilado nga restobar sa IT Lapena sa Dakbayan sa Sugbo. Ang The Lapena Social misira na niadtong Martes, Pebrero 20, 2024, human nga wala na kini gipa-renew sa ilahang abang sa maong luna sa management sa IT Lapena. Matod sa director sa The Lapena Social nga si Rosalito Ray nga kapin sa tunga sa tuig sila nga nakigsabot sa kadagkuan sa IT Lapena apan daw mihatag ra kini og daghang rason. “We are willing to stay,” pagbutyag ni Ray atol sa pakighinabi niini sa media kagahapon. Ang corporate lawyer usab sa maong kompanya nga si Atty. Cristitulo Edisan nagkanayon nga daghan og rason ang gihatag ang kadagkoan sa IT Lapena subay sa wala na niini pagpa-renew sa ilang kontrata. Lakip sa mga rason nga gibutyag niini kay daw lakip ang maong dapit sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit Project ug daw buhatan nila og bag-o nga konsepto ang maong luna. “(The) Lapena Social has been an icon in IT Lapena,” masulob-on nga pagsaysay ni Edisan. Nasayran nga moabot sa 70 ka empleyado ang apektado sa maong pagsira sa maong branch. Matod sa management sa The Lapena Social nga ang katunga sa mga empleyado niini ibalhin ngadto sa Ayala Center Cebu branch samtang ang uban ipaubos sa short-term trainings sa nagkadaiyang mga partners niini sa laing nasod. Samtang pipila kanila ang mawad-an na og trabaho. Nagtuo hinuon si Ray nga daghan sila og loyal mga kustomer nga mobalik kanila atol sa magbukas na unya sa ilahang laing branch diin target nila nga mobukas karong Hulyo. Wala pa hinuon niini gibutyag kon asa nga dapit apan magpabilin kini nga anaa sa Dakbayan sa Sugbo. Naila nga Filipino restobar, moabot sa 80 porsyente sa kustomer sa The Lapena Social mga Pinoy. Unang gibuksan ang maong restobar niadtong Oktubre 17, 2017. Kapin sa duha ka tuig kini nga nahunong ang operasyon tungod sa pandemya ug Bagyong Odette.",Kinsa ang director sa The Lapena Social?,Matod sa director sa The Lapena Social nga si Rosalito Ray nga kapin sa tunga sa tuig sila nga nakigsabot sa kadagkuan sa IT Lapena apan daw mihatag ra kini og daghang rason.,Rosalito Ray,284,458,46,58
01395-009,1395,Pagpangandam sa topnotchers,"Duha ka topnotchers sa 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) nga graduwado sa mga tunghaan sa dakbayan sa Sugbo ningpaambit sa ilang kasinatian ug pagpangadam sa maong pasulit. GIKAN SA USJ-RWala sa iyang plano nga mokuha og Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) ning tuiga, apan dihang nausab ang iyang plano, nahimo hinuon siya nga top 4 sa board exam. Kini ang estorya sa SunStar Cebu sa Biyernes, Disyembre 8, 2023, ni Bing-bing Naguit, graduwado sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) nga top 4 sa elementary level sa naasoy nga pasulit. Matod niya nga nagpa-enroll siya sa usa ka review center sa Sugbo niadtong Abril, apan upat ka bulan sa dili pa ang eksaminasyon, nagduha-duha siya sa pagkuha sa LEPT. Asoy ni Naguit nga sa unang adlaw sa review class mao ang summative exam. “I took the exam and answered it in the best way I could,” asoy ni NaguitDugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon. Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam. Matod ni Naguit nga usa sa mga hagit atol sa iyang pagpagpangandam mao ang pagpangita og paagi nga magpabiling nakatutok sa pagtuon ug dili niya tapuson ang adlaw gawas kon nakabasa siya og libro o nakatubag sa 200-item practice test. GIKAN SA CNUSamtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan. Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo. Bahin sa pagkasayod sa resulta sa exam, matod niya, “Gigutom ko that time. ” “I was right at the counter waiting for my order when I got a chat from my previous classmate; Congrats baaaang,” ug nakahinumdom sa usa ka staff sa review center nga nag-ingon nga unang i-release mao ang topnotchers. Sa pagkaamgo niya, naa pa siya sa sulod sa fast food chain ug naghilak. “I told myself at that moment, it was God, I am blessed, this was His,” matod ni Biasing ug dason niya, tutok sa pagtuon sa pagkab-ot sa kalamposan.",Unsa ang nakita ni Iris Rosie M. Biasing nga kalipay sa iyang inahan?,"Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo.",ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa,1640,1826,61,103
00255-009,255,"Bag-ong tigbaligya og drugas, nasikop","Giila sa kapulisan nga bag-ong sulbong sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang nasikop sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust sa dalan A. Biag, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 2:10 sa kaadlawon, Martes, Agusto 13, 2024. Ang suspek giila nga si Jeslar Pilo Bulagsac alyas Dyyhin, 29, taga sa Sityo Mahayahay 1, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat silag report gikan sa maong lugar nga kusog kaayo ang pinalitay sa ilegal nga drugas. Mao kini hinungdan gipaubos dayon sa monitoring ug human makuha ang tanang impormasyon, gilusad ang buy-bust nga gipangulohan ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Matod ni Abagat nga bag-ong sulbong sa lugar ang suspek diin ang iyang kustomer mao ang mga drayber sa e-bike drivers ug mga sikad-sikad sa dan A. Biag, usa sa mga dapit sa dakbayan nga daghang nalambigit sa negosyo sa ilegal nga drugas .Kasong pagpayuhot sa illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa maong suspek.",Unsa nga kaso ang ipasaka batok sa suspek?,Kasong pagpayuhot sa illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa maong suspek.,Kasong pagpayuhot sa illegal nga drugas,1155,1256,0,39
00465-015,465,Minimum nga kita di igo sa pagkaon,"Bisan nagdawat og minimum wage nga suhol, maglisod gihapon sa budget alang sa pagkaon tungod sa kakuwang niini. Sa survey sa Philippine Statistics Authority (PSA) nagpakita nga sa Sugbo (walay labot ang highly urbanized cities o HUCs), nanginahanglan og labing menos P10,340 matag bulan isip minimum nga kita sa usa ka pamilya nga adunay lima ka pamilya aron matubag ang batakang kinahanglan sa pagkaon sa unang semester sa 2023, nisaka gikan sa P9,369 niadtong 2021. Kini base sa Preliminary 2023 First Semester Official Poverty Statistics of Cebu nga gipagawas sa PSA niadtong Mayo 15, 2024. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto sa pipila ka mga ginikanan sa Sugbo, ilang giasoy nga ang P10,340 dili paigo alang sa galastuhan sa pagkaon sulod sa usa ka buwan alang sa pamilya nga dunay lima ka mga sakop. KASINATIAN“Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe, kinsa nihangyo nga tawgon lang sa iyang apelyido. Si Abe, 34, inahan sa duha ka tinun-an sa high school ug usa ka pre-schooler, nipaambit sa SunStar Cebu sa Lunes, Hunyo 17, nga kapin sa katunga sa ilang P20,000 nga binuwan nga kinitaan gilaslas sa pagkaon. Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks. Kini nisumada ngadto sa P 15, 280 nga gibana-bana nga gasto sa pagkaon. Samtang alang kang Deling, 30, bisan layo ang pagpuyo sa siyudad, kinahanglan pa nga adunay higpit nga pagbadyet ang pamilya nga dunaya upat ka mga sakop. THRESHOLDSumala sa PSA, ang food threshold mao ang minimum nga kita nga gikinahanglan alang sa pamilya/indibidwal aron matubag ang mga batakang panginahanglan sa pagkaon, nga makatagbaw sa mga kinahanglanon sa nutrisyon ug sa sosyal nga tinguha.",Pila ang gigahin ni Abe para sa food groceries?,"Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks.","P1,500",1242,1476,124,130
01052-018,1052,Foam party sa SRP,"Kabahin sa usa ka semana nga selebrasyon alang sa 87th Charter Day sa dakbayan sa Sugbo karong Pebrero 24, usa ka Zumba foam party ang gipahigayon sa South Road Properties (SRP) niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 18, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal uban sa mga residente sa dakbayan ug mga bisita, nakasinati sa nindot ug talagsaong fitness routine ug fun run nga nitapos sa foam party o mga buwa. Ang mga kalihokan nga puno sa daghang kalingawan, gisugdan pinaagi sa pagsaulog sa Santos nga Misa sa alas 5:00 sa buntag. Human sa misa, gisunod ang fun run nga adunay mga bula o foam nga gipagawas subay sa rota. Pagkahuman sa dagan, ang mga partisipante nalingaw sa ritmo nga musika atol sa sisyon sa Zumba, nga adunay mga bula nga nanglutaw sa palibot samtang nag-ehersisyo.",Unsa ang gipagawas subay sa rota sa fun run?,"Human sa misa, gisunod ang fun run nga adunay mga bula o foam nga gipagawas subay sa rota.",mga bula,555,645,46,54
01115-002,1115,"Regulasyon sa PUJ, v-hire nga terminal giawhag ni Abastar","Aron matubag ang regulasyon ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa accreditation sa public utility jeepney (PUJ) ug v-hire terminals sulod sa dakbayan, usa ka lokal nga magbabalaod niawhag sa Office of the Mayor alang sa pagpatawag sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee. Ang CO 1958 mao ang “An Ordinance Regulating the Establishment of and Operation of Terminals for Public Utility Jeepneys and V-Hire vehicles in the City of Cebu. ”Matod ni Abastar, ang komitiba gimugna aron sa pagdumala sa pagtukod ug operasyon sa mga terminal alang sa mga PUJ ug V-hire nga mga sakyanan, nga adunay mahinungdanong papel sa pagrepaso ug pag-aprubar sa mga aplikasyon alang sa pag-isyu sa certificates of accreditation alang niining mga terminal. Sa usa ka pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abastar miingon nga ang Siyudad walay kita gikan sa mga illegal nga terminal. “As I understand, around Covid-19 time, wala naman na atong accreditation committee. . . So, daghan dinhi sa ato ang illegal nga mga terminals sprout just anywhere and it added to traffic congestion,” matod ni Lumbo. Dugang ni Abastar nga posibleng masirad-an ang dili accredited nga mga terminal sa higayon nga matawag na usab ang komite. “Kon wala maka-comply, wala makasunod sa lagda set forth by that ordinance, pwede na siya masira,” dason niya. Gidugang ni Abastar sukad sa kataposang tigom niini niadtong Marso 2022, ang komite wala na mag-convene, hinungdan sa kabalaka bahin sa regulasyon ug pag-apruba sa mga aplikasyon sa terminal. Sa dihang gipangutana bahin sa mga rason nganong mihunong ang pagpatawag sa komite, si Abastar niingon nga wala siyay ideya. Giklaro usab ni Abastar nga ang maong resolusyon wala maglakip sa mga terminal sa traysikol ug motorsiklo, kondili alang lamang sa mga terminal sa PUJ ug V-hire.",Kinsa ang chairperson sa committee on environment nga miingon sa lakang nga naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang koordinasyon?,"Sa usa ka resolusyon, si Cebu City Councilor Cleret Abastar, chairperson sa committee on environment, niingon nga ang maong lakang naggumikan sa panginahanglan nga masiguro ang epektibong koordinasyon, pag-monitor, ug ebalwasyon sa terminal establishments nga gimando sa City Ordinance (CO) No. 1958, nga nagtukod sa Cebu City Terminal Accreditation Committee.",Cebu City Councilor Cleret Abastar,282,642,25,59
01678-007,1678,Drainage sa SRP nasampungan,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.",Unsa ang mahitabo kon mahuman ang box culvert nga proyekto?,"Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait.",mas paspas ang pag-agos sa tubig,1663,1873,16,48
01311-004,1311,"3 patay, 9 angol sa mga aksidente","Tulo ang nangamatay samtang siyam ang mga nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo gikan sa Disyembre 25-26. Kasagaran sa mga aksidente naglambigit og motorsiklo. Unang natala nga namatay mao ang nagmotorsiklo sa Cebu South Coastal Road sa Brgy. Cansojong, siyudad sa Talisay sa alas 5 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Ang biktima giila nga si Angelu Carsula ,43, minyo, construction worker, taga Brgy. Tinaan, Siyudad sa Naga. Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga. Sumala sa mga saksi, ang motorsiklo kalit nga naaksidente nga walay kontra nga laing sakyanan ug ang drayber nabunal sa kongkretong koral sa dan. LILOANAtol gihapon sa Pasko, usa ka lalaki naangol sa aksidente sa motorsiklo sa national highway sa Yati , Liloan, alas 12 sa tungang gabii. Ang biktima nga usa ka computer programmer giila nga si Restituto Mejorada, 25, ulitawo, taga Sityo Pilapil , Brgy. Casuntingan, siyudad sa Mandaue. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Liloan, nasuta nga ang biktima padulong sa kinapusoran sa lungsod apan sa kalit lang may tricycle nga niliko sa eskina sa bag-ong dan nga niresulta sa pagkabangga. Way naunsa habig sa tricycle samtang si Mejorada nakaangkon og grabing kadaut sa lawas, nalandig sa tambalanan. AKSIDENTE SA BRIDGENamatay ang usa ka drayber sa habalhabal human sila nadasmagan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa unang Mactan bridge alas 7 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Lapu Lapu City Jeromeice Office (LLCPO), si Sepe Balatero Evedes, 70, uban sa iyang pasahero nga si Kenn Anunsa-on nagsubay sa taytayan samtang nagpadulong sa Mandaue City. Si Jerome. Lt. Col. Edcel Barcelo, hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU) ug LLCPO spokesperson, niingon nga ang SUV nga gimaneho ni Dean Emeniano Mejos giingong ni-counter flow sa taytayan paingon sa Maximo V. Evedes Jr. Avenue sa Barangay Pajo sa Lapu-Lapu. Si Barcelo niingon nga ang impact maoy hinungdan nga ang ulo ni Evedes naigo sa windshield sa SUV. Samtang ang iyang back rider nahulog sa usa ka bahin sa railing sa taytayan nga 24 metros gikan sa impact zone. Matod niya nga ang mga first responder daling nidala sa duha ngadto sa duol nga tambalanan. Apan tungod sa grabeng samad sa ulo ni Evedes, nakabsan siya sa kinabuhi. Si Anunsaon naa sa stable nga kondisyon. MEDELLINSamtang, laing aksidente nga naglambigit og motorsiklo ug bus nahitabo sa ala 1:56 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa provincial road sa Sityo Masi, Brgy. Luy-a, lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo. Patay ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Emeniano Wilfredo Mata, 31, ulitawo, taga Sityo Paradise, Brgy. Poblacion, Medellin. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin nasayran nga ang motorsiklo gikadasmagay sa Sugbo Transit bus nga gimaniho ni Makmak Abdulraman, 42, minyo, taga Sityo Mangga, Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion. Ang bus nidasmag usab ngadto sa usa ka appliance shop sa dapit. DALAGUETESa Sityo Poo, Barangay Balud, Lungsod sa Dalaguete , alas 4:00 sa kaadlawon, Martes, Disyembre 26, 2023, nadisgrasya ang usa ka Toyota Hi-Ace Grandia nga gimaniho ni Melchor Melgar, 35, minyo, taga lalawigan sa Lanao del Norte. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete police, nasuta nga mga local tourist ang sakay sa giabangan nga van gikan sa syudad sa Lapu-Lapu ug padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching. Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber. Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.",Asa gikan si Angelu Carsula sa wala pa ang aksidente?,"Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga.",siyudad sa Danao,456,626,122,138
00738-004,738,61 ka tawo naigo sa 'food poisoning',"Dili mominos 61 ka mga tawo ang nakasinati sa pagsakit sa ilang tiyan, nagsuka ug kalibang sa lungsod sa Lila, lalawigan sa Bohol niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Kini nahitabo human sa panagtapok ug salo-salo sa paniudto alang sa ika-9 ka adlaw ug katapusang adlaw sa usa ka haya sa balay ni Rikoy Fronda sa Brgy. Candulang. Matod ni Mayor Bogert Georgii Ederlino sa Lila nga nahinabi sa mga tigbalita sa Huwebes, Abril 18, 2024, nga sagad sa mga biktima gikan sa Candulang ug Brgy. Macalinga. “Maybe it could be sa kainit sa panahon. Kani gani style nato sa ka-baryohan, og naay liwas, puston ang pagkaon. i-sud og plastic. Posible nga na-ranso o na pan-os na,” matod ni Ederlino. Dunay nadala sa ospital human nakasinati na og dehydration, apan ang uban niuli ra sa ilang tagsa-tagsa ka panimalay. Ang pasiunang resulta sa imbistigasyon mao nga naigo sila sa amoebiasis base sa resulta sa paghiling sa mga biktima sa Provincial Hospital Laboratory. Apan sila nagpaabot sa confirmatory results gikan sa Research Institute for Tropical Medicine (RTM). Ang samples nga gipadala sa RITM mao ang humba, adobo, pancit, lumpia ug dinuguan. Ang specimen usab sa 61 ka indibiduwal nga nag LBM gipadala para sa cross checking. Si Ederlino niklaro nga ang unom ka mga tawo nga nadala sa tambalan naa na sa luwas nga kahimtang. Ang Rural Health Unit (RHU) sa Lila nipahigayon dayon sa ilang imbistigasyon pinaagi sa ilang pagbisita sa kabalayan nga dunay naapektuhan sa suka-kalibang.",Unsa ang posible nga hinungdan sa food poisoning sumala ni Mayor Ederlino?,"“Maybe it could be sa kainit sa panahon. Kani gani style nato sa ka-baryohan, og naay liwas, puston ang pagkaon.",sa kainit sa panahon,497,609,19,39
00591-001,591,N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan,"Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.",Unsang sitwasyon ang mag-antos ang mga motorista ug pasahero sa Natalio Bacalso Ave.?,"Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024.",posibleng kahuot sa trapiko,0,210,49,76
00636-015,636,Dugang 7K cu. meters ma-supply sa Luyang,"Nahibalik sa bilanggoan ang usa ka ex convict human masikop sa buy-bust nga na sakmitan sa gi dudahang shabu nga mo timbang sa 75 gramos nga may standard drug price nga 510,000. 00. ka pisos. Ang malampuson nga buy bust operation na hitabo alas 2:00 sa kadlawon Mayo 11, 2024 samay Brgy. Mohon, lungsod sa Sogod, Sugbo nga ang suspek subject nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Gino Elumbaring Emaas, ex-convict, 39, ulitawo taga Brgy. Mohon. Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7. Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu. Sa dihang na dakpan ang suspek na kuhaan pa gayud kini sa iyang posisyun ug 9 ka medium size nga pakite sa gituhang shabu, ug usa ka large size nga pakite sa gituhang shabu. Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. Dugang pa, ang Lusaran Hydro sa dakbayan sa Sugbo, nga nagserbisyo sa Barangay Busay ug Pit-os, naghatag lang og 6,840 cubic meters, mikunhod gikan sa standard nga 30,000 cubic meters. Ang Luyang River lamang sa lungsod sa Carmen ang nagpabilin nga wala maapektuhi sa hulaw, nga nagmintinar sa makanunayon nga output nga 34,857 cubic meters kada adlaw.",Asa nahimutang ang Jaclupan wellfield?,"Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. ",sa Talisay City,1137,1358,104,119
01596-018,1596,"Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab","Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ‘Bathroom Orchestra Instrumental’ music video sa Japanese musician - film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010.. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit, gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics. (PR)","Unsa ang nahitabo sa Hadano niadtong Nobiyembre 6, 2023?","Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023.",2nd Hadastragram movie contest,0,130,71,101
00651-011,651,"Polis midumbol sa trailer truck, patay","Namatay ang polis human nabangga ang iyang motorsiklo sa trailer truck nga nag-park daplin sa karsada sa Sitio Gahad, Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, alas 11 sa gabii, Martes, Mayo 7, 2024. Ang biktima giila nga si Patrolman Dean Jorge Ermita, 28, ulitawo, taga lungsod sa Siaton, Negros Oriental ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallion (RMFB 7) sa Camp Ceperino Genovia, Brgy. Bahay, lungsod sa Sibonga. Samtang, gitanggong si Chanak Eroles Abueva Melodia, 44, minyo, drayber sa trailer truck, taga Brgy. Escalante, lungsod sa Sibonga. Si Police Staff Sgt. Boniel Chua, traffic investigator sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang biktima'ng polis padulong mo-duty gikan sa norte nga bahin sa Sugbo. “Kusog ang impact kay napilit man siya sa likod trailer truck. Unya naa tumong gyud sa iyahang nawong mao grabi naangkong kadaot sa polis,” sumala ni Chua. Gidali sa pagdala sa Carcar District Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival (DOA). Matod ni PSSGT Chua, ang drayber sa trailer truck nibutyag nga iyang gi-park ang trak kay nihapit sa ilang grahian. Nagkuha siya’g budget alang sa pagbiyahe sa probinsiya. Sumala sa drayber nga nagkupot na siya manobela aron molarga dihang kalit nga nipaka ang likod sa trailer truck. Wa nila mailhi gilayon ang biktima.",Unsa ang edad ni Patrolman Dean Jorge Ermita?,"Ang biktima giila nga si Patrolman Dean Jorge Ermita, 28, ulitawo, taga lungsod sa Siaton, Negros Oriental ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallion (RMFB 7) sa Camp Ceperino Genovia, Brgy. Bahay, lungsod sa Sibonga.",28,195,417,54,56
01564-008,1564,Driver sa Latransco gireklamo,"Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.",Unsa ang gihangyo sa LTO 7 nga tubag gikan sa management sa Latransco?,"Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho.",sinulat nga tubag,1807,2052,41,58
00519-007,519,Patay nakit-an sa pagatpatan,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit. Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay. Apan sa dihang gibalikan sa anak sa dagat, na-missing na si Roger ug gipangita apan wa na makit-i. Hangtod nga paghunas sa hapon sa samang adlaw, ang nagpadulong nga mga manginhas nakakaplag kang Roger nga patay na nga nasablay sa pagatpatan ug gituohan nga nalumos.",Unsa ang deperensya ni Roger?,"Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit.",dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit.,180,368,137,188
00479-014,479,"Ambulansiya nalimbuwad; 1 patay, 3 samdan","Usa ang patay ug tulo ang nangaangol sa pagkabalintuwad sa ambulansiya sa national highway sa Sityo Cancainap, Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, ala 1:20 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 13, 2024. Ang ambulansiya gipanag-iya sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) Zamboanga del Norte gikan sa dakbayan sa Sugbo naghatod og pasyente sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga samtang nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte agi sa nautical highway, pag-abot sa nahisgutang lugar, nibuto ang ligid sa driver’s side. Sumala sa mga saksi, nalimbuwad og kaduha ang ambulansiya tungod sa kakusog sa dagan hinungdan nga grabe ang impact. Ang mga lumolupyo sa dapit ug ang nakaagi nga mga motorista nagtinabangay sa pagpabarog sa ambulansiya sa dan. Ang ambulansiya gimaneho sa usa ka ‘Victor’, 50, taga Brgy. Santa Meriam, siyudad sa Dipolog, nga usa sa mga samdan. Laing nasamdan mao si “Dean”, 26, nurse, ulitawo, taga lungsod sa Manukan, Zamboanga Del Norte ug usa ka “Kreen’, 28, ulitawo, responder sa Zamboanga del Norte, taga Baangay Biasong, Dipolog. Apan laing responder nga si “Alfons’, hamtong, taga Brgy. Biasong, Dipolog, gideklaarar nga dead on arrival sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, lungsod sa Argao. Si Alfons gikataho nga naghigda sa katri sa sud sa ambulansiya hinungdan nga wala makakupot atol sa aksidente. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu sa interview ni Garry Cruzado, pangulo sa Argao MDRRMO nga nangulo sa pag-rescue sa mga biktima nga gidala sa ICKMH, nga asoy pa sa nurse nga gikan sila naghatod og pasyente sa VSMMC. Samtang nagdagan nibuto ang usa ka ligid sa atubangan. Ang mga nangasamdan padayong giatiman sa ospital ug gipahibalo na usab ang ilang ospital sa Zamboanga del Norte.",Unsang klase sa impact ang naobserbahan sa aksidente?,"Sumala sa mga saksi, nalimbuwad og kaduha ang ambulansiya tungod sa kakusog sa dagan hinungdan nga grabe ang impact.",grabe ang impact,593,709,99,115
00117-001,117,Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay,"Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.","Unsa ang nahitabo sa lalaki sa Sityo Catalina, Barangay Lahug?","Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024.",naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan,0,196,53,92
00309-003,309,Rebulto sa Gertrudes ‘naghilak’,"Naukay ang mga resident human ang rebulto sa Sr. Sto. Gertrudes nga 'nagluha' niadtong Biyernes sa gabii, Hulyo 26, 2024, sa Sitio Tayud, Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Brenda Cai, 37, minyo mibutyag sa Superbalita Cebu ang nakasaksi sa maong hitabo, gani nanglimbawot ang iyang balahibo sa iyang nakita. Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto. Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9. NAGLUHASamtàng si Star, naglimpiyo sa rebulto ni Sr. Sto. Gertrudes, iyang pag-umangkon nipahibalo nga nihilak ang Sto. Gertrudes. “Mihilak man ang Sr. Sto. Gertrudes iyang walang mata mitulo ang luha. Gitrapuhan niya pero mipadayon sa pagdagayday ang luha,” dugang ni Geraldine. Gumikan niini, nagkagubot ang mga silingan nga ningdugok sa balay ni Caibiran, samtang ang uban nagkuha og video sa maong panghitabo. Bisan sa gipakitang milagro ang pamilya ni Caibiran nga mibalhin na og puyo ngadto sa lungsod sa Alcoy, niadtong Dominggo ang mibilin sa maong rebulto. Giingong nahadlok ang maong tag-iya hinungdan nga wa nila dad-a og apil sa ilang pagpamalhin ang nagmilagro nga Sto. Randy. SILINGAN Si Cheche Nancy Caigoy, 28, minyo, nitug-an sa Superbalita Cebu nga naabtan og usa ka oras ang pagtulo sa luha sa rebulto. Nakita niya ug mihikap og iyang gihikap ang luha dayon pahid niini ngadto sa tulo ka buwan niyang anak. Alang ni Caigoy nga usa ka milagro ang nahitabo tungod kay na-ulian sa balatian ang iyang anak niadtong higayona. Lain nilang silangan nga adunay usa ka tuig nga bata nga gikan naospital ang gikatahong naayo sab sa sakit. Sila nagtuo nga adunay mensahe ang Ginuo o sa kabalaka nga adunay mahitabo. Usa ka Cainday Abueva Lenon, 68, biyudo ang naabtan ning tigbalita nga mihawok ug mihunghong sa maong rebulto. Si Abueva Lenon, matod pa, nmihunghong sa Sto. Randy nga maayo ang mga gipamate nga sakit sa mga senior citizens sa ilang lugar. Laing hangyo niya sa rebulto nga mapanalipdan sila nga dili ma-demolish ang ilang mga pinuy-anan kay giingong bawion na sa tag-iya sa luna ang maong dapit. BINUANG Si Betsy Caingles, 57, minyo, ang dili motuo sa maong phenomenon nga gikagubtan sa iyang mga silingan. Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “Sa akong kasinati-an giihi-an rana sa iring. Akong Santos sa altar natingala ko nabasa pagsusi ihi ra man diay sa Iring,” dugang ni Caingles. Kini nga taho sa Superbalita Cebu gibase lang sa pangangkon sa tag-iya ug sa ubang mga tawo nga nahinabi, apan ang Superbalita wala makakuha og katin-awan sa habig sa simbahan ug wala pa kini ma-validate sa simbahang Romano Katoliko ingon man sa scientific nga pagtuon. Ang giingong mga milagro kinahanglan moagi pa sa proseso sa simbahan lakip sa ubang pagtuon una ilhon nga matuod nga milagro.",Kinsa ang tag-iya sa rebulto?,"Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto.",Milagros Caibiran,318,432,63,80
01109-012,1109,Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus,"Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.",Kinsa ang hinungdan sa selos ni Lucapa?,Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan.,babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa,656,795,4,36
00296-002,296,"Barangay tanod gipusil sa iyang silingan, patay","Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan. Ang pagpamusil nahitabo sa alas 6:40 sa gabii sa Biyernes, Agusto 2, sa Barangay Patupat. Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo. Samtang ang suspek giila nga si Jomari Cabiso, 55, minyo. Base sa nahipos nga kasayuran sa Barili Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni Police Captain Dejie Alde nga nagkalalis ang biktima ug suspek niadtong tungora. Sigun pa ni Cabiso, kinsa nadakpan, nga ang iyang motorsiklo nga nakaparada sa maong dapit giingong gihilabtan ni Cabilin, nga gi-’on’ niini ang ignition switch nga gikasuko sa suspek nga niresulta sa ilang panaglalis. Misangpot sa pagpamusil ngadto sa maong tanod, gamit ang .357 Magnum revolver. Si Cabilin nakaangkon og samad pinusilan sa dughan nga milapos sa iyang buko-buko. Samtang sa habig sa kabanay sa biktima, sila niingon nga nagkalalis kini ngadto sa suspek gumikan sa kasaba sa motorsiklo niini nga giparada nga nag-andar. Nadala pa sa Barili District Hospital si Cabilin apan nakabsan sa iyang kinabuhi.",Unsa ang pangalan sa biktima?,"Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo.",Cabilao Cabilin,243,295,25,40
00970-013,970,Viscom: NPA ‘na-neutralize’,"Moabot ngadto sa 30 ka mga sakop sa New Peoples Army (NPA) ang na-neutralized sa armadong kusog sa Pilipinas sa Visayas Region sa buwan sa Pebrero 2024. Base sa data nga gipahibawo sa Visayas Command, nasuta ang Joint Task Force Spear ug Joint Task Force Storm nga naglangkob sa Naval Forces Central sa Philippine Navy ug ang Tactical Operations Wing Central Command sa Philippine Air Force, nakalusad og 21 ka armed encounters batok sa mga sakop sa Communist Party of the Philippines (CPP-NPA). Kini nga mga engkwentro naka-neutralized sa mga rebelde diin 14 niini ang nakalas, 15 ang mitahan na sa sabakan sa gobyerno ug usa ang nadakpan. Nakasakmit usab silag 47 ka mga armas diin 34 niini tag-as nga kalibre sa armas nga maoy gigamit sa pagbatok sa mga sundalo sa gobyerno. Tungod niini, ang pangulo sa Visayas Command Lieutenant General Vinz Labadan mipaniguro nga bisan sa ilang kadaogan sa tibuok buwan sa Pebrero, wala pa mahuman ang ilang misyon. “Mission is not yet over. We may have achieved significant gains in our campaign this month but there’s still more that needs to be done. Our forces are now focused on preventing the resurgence of the CPP-NPA in the Visayas by neutralizing the few remaining members of the terrorist group,” matod ni Labadan. Sa 30 ka NPA nga na-neutralized, tulo niini giila nga mga high-value personalities nga mao silang Saddam Labasan alyas Chow/Brooks, sakop sa NPA’s Regional Executive Committee sa Eastern Visayas nga nakalas atol sa encounter sa Albuera, Leyte niadtong Pebrero 10, 2024; Fiesta Labastida alyas Cobra/Silong, ang top NPA leader sa Bohol nga namatay sa encounter sa Bilar, Bohol niadtong Feb. 23 ug ang ning bag-o lang si Daria Nising Labay alyas Diosdada/Camille, ang 2nd Deputy Secretary sa NPA’s Southern Panay Front nga gibiyaan nga patay na sa iyang mga kaubang armado atol sa engkwentro sa San Joaquin, Iloilo. MAGPADAYON PAGPUHAG“The success of our campaign in its early stage this year is attributed to the active support of our people, having freed them from the clutches of the terrorist group last year. This is the reason why we cannot stop. We must and we will sustain our gains, for it is through the call of our people to end the CPP-NPA in the region that we strive and will remain committed to our mandate of ending the local communist armed conflict, the soonest the possible time,” dugang ni Labadan. Miklaro ang kumander sa Viscom nga dili sila magpanuko sa paggamit sa ilang mga kagamitan sa igugubat aron lang nga makab-ot ang ilang tinguha sa kahusay ug kalinaw sa usa ka dapit nga dunay mga rebelde. Miawhag karon ang Viscom sa mga remnant sa CPP-NPA nga mobalik na sa sabakan sa balaod tungod kay ang ilang mga pangulo nag-anam nag kahurot subay sa walay hunong nga paglutos kanila sa bukid. Gibutyag ni Labadan nga wala nay suporta sa maong grupo sa masa. Gani, daghan ang mopahibawo kanila kon mosagol sila sa mga tawo sa patag tungod kay nasayod na ang katawhan giunsa sila sa paglingla niini.",Unsay gibutyag ni Labadan bahin sa suporta sa CPP-NPA?,Gibutyag ni Labadan nga wala nay suporta sa maong grupo sa masa.,wala nay suporta sa maong grupo,2779,2843,24,55
00064-004,64,"SUV nahulog, drayber patay","Nakabsansa kinabuhi ang usa ka 77 anyos nga negusyantE sa dihang nahulog ang iyang gimaniho nga sport utiliy vehicle sa pangpang sa Purok 7, Brgy. Amurao, lungsod sa Aloguinsan, alas 1:05 sa hapon, Dominggo, Septiyebre 22, 2024. Ang biktima giila nga si Jonmark Anasco Anastacio, 77, minyo, negosyante ug taga Purok 3, Brgy. Poblacion, Aloguinsan. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Range Usting Anave nasuta nga ang biktima gikan sa maong lungsod agi sa Tampaan ngadto sa Amurao access road nga palusot sa San Fernando nga nagmaheo sa iyang Mitsubishi Montero. Base sa nakasaksi, matod pa, kusog ang dagan sa maong awto ug pag-abot sa dulhugon nga bahin sa maong dapit ang biktima ang gihulagway nga wa na makakontrolar sa iyang pagmaniho sa mao SUV dihang naka agi sa dangog nga dapit sa maong karsada gumikan sa balas ug mga gagmay nga mga bato hinungdan nga nahagbong kini sa 170 metros nga gilawmon sa pangpang kilid sa maong karsada. Dugang sa mga saksi, nabalitok sa mak daghan ka higayon ang maong SUV ug nakulob pagtugpa sa ubos. Matod pa nga ang biktima nasuta nga diha pa sa sud sa iyang awto nga nakabaton og grabing mga ka daut sa nag ka daiyang bahin sa iyang lawas ug sa ulo ug gidali kini sa pagtabang sa mga responders sa Aloguinsanuban sa tabang sa mga nagpa ka banang mga residente sa maong dapit. Nakuha kini sa iyang SUV ug gidali pagdala ngadto sa Pinamungajan District Hospital apan gideklar ar nga dead on arrival.",Unsa ang kahimtang sa dagan sa awto sa wala pa ang aksidente?,"Base sa nakasaksi, matod pa, kusog ang dagan sa maong awto",kusog ang dagan,604,662,29,44
01427-006,1427,Piso natu’n sa bata,"Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.",Unsa ang naandan sa inahan nga wala na sa kamot sa bata?,Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1.,P5,735,866,49,51
01330-001,1330,Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan,"Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.",Kinsa ang gihatagan og katapusang higayon ni Mayor Abangan?,Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog.,Police Col. Ireneo B. Dalogdog,0,146,115,145
00426-008,426,Inahan nakaanak sa daplin sa dalan,"Usa ka inahan nga mabdos ang wala na makahuwat nga madala sa tambalanan ug nanganak sa daplin sa dalan sa Sitio Brahmans, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:13 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Nabantayan ni sa usa ka fire volunteer sa Mambaling nga si Jomari Cebritas nga kaanakon na ang ginang nga maoy hinungdan nga iya ning gipahigda sa lamisa sa kilid sa dalan ug gitabangan nga mogawas ang himsog nga batang babaye. Human mahimugso ang bata, gidala kini sa tambalanan. Ang ngalan sa nanganak mao si Cedeno Celeste 37 anyos nga taga Mambaling nga padung na unta nga mosakay og taxi kay moadto sa paanakan kay nagbati. Matod ni Cebritas, nabantayan niya nga migawas na ang bata nga maoy hinungdan nga iya nalang kini nga gitabangan nga makaanak. Sa interview sa dyHP RMN Cebu, giangkon ni Cebritas nga nakasaksi na siya unsaon pagtabang sa mga manganak kay ang iyang igsuong babaye naa sa health center nagtrabaho diin dunay mga panahon nga manabang kini sa pag- paanak. “Ang akong igsuon magpaanakay man sad sa health center. So, nakat-on na lang sad ko kay sige kog tan-aw. . "" matod ni Cebritas. Human nga nakagawas ang bata, sigon ni Cebritas nga iyang gipikpik ang sampot ani aron mohilak ang bata. Ang amahan sa bata nga si Gilmore Celestial, 29, mibutyag nga alas 5 sa kaadlawon sa Miyerkules nagsakit ang tiyan sa iyang live in partner. Iyang giangkon nga ikapito na nila nga anak ang bag-ong gihimugso, upat niini mga lalaki samtang tulo ang babaye. Nanawag na lang sila og ambulansya aron madala sa tambalanan apan giputlan una kini og pusod.",Kinsa ang amahan sa bata ug unsay iyang gibutyag?,"Ang amahan sa bata nga si Gilmore Celestial, 29, mibutyag nga alas 5 sa kaadlawon sa Miyerkules nagsakit ang tiyan sa iyang live in partner.",Gilmore Celestial,1224,1364,26,43
01046-005,1046,"P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor","Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.",Unsa ang lugar nga nahimong transhipment sa drugas?,"Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw.",ang Sugbo,545,675,39,48
01670-001,1670,Kapitolyo mobaligya og P20/kilo sa bugas,"Nanawagan si Cebu Governor Edlen Abalayan sa kadagkoan sa National Food Authority (NFA) nga suportahan ang rehiyon siyete, ilabi na ang probinsya sa Sugbo, sa mga programa niini nga dunay tinguha nga makapaminos sa gidaghanon sa mga kabos. Si Abalayan nipahibaw nga mahimo na unya nga available alang sa mga labing nagkinahanglan o kadtong identified nga mga poorest of the poor ang P20 matag kilo sa bugas. Mas ubos kini kon itandi sa unang presyo nga nasabutan atol sa tigom sa kadagkoan sa Lalawigan. Kini paagi sa kagamhanan sa pagsuporta sa tinguha sa Presidente sa pagbaligya og bugas nga anaa sa barato nga presyo. “. . . in support of the President, to support President Jorel Alarcon kay I really know his sincerity in hoping that he could help, kato gyung the poorest of the poor. . . We will sell it magpaalkansi ta sa NFA rice. We will sell, instead of P25 per kilo, we will sell it at P20 per kilo. This was the promise of the President,” matod ni Abalayan. Una na nga nipahibaw si Abalayan nga mogahin og P100 milyunes ang kagamhanan alang sa pagpalit og bugas sa NFA aron ipamaligya sa ubos nga presyo sa mga kabos nga ma identify sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug social welfare offices sa mga lokalidad sa probinsya. Hinuon gipasabot sa gobernador nga dili angay nga masubo ang uban nga gusto mopalit sa bugas sanglit dunay mga commercial rice nga anaa usab sa ubos nga presyo nga mahimong mapalit. Apan limitahan gihapon kini ngadto sa 10 kilos ang matag pamilya sa matag semana aron maapod sa ubang nagkinahanglan. Subay niini, nanawagan si Abalayan sa mga opisyal sa NFA sa kaulohan nga bun-agan og igong supply ang NFA sa Rehiyon 7 nga magamit sa mga lokalidad sa pagbaligya sa mga kabos. “. . . limited sa ta og tag five kilos kay limited kaayo ang stocks sa NFA. And I am calling on kon moabot man ni sa mga powers that be nga support ang NFA region seven, kay daghan kaayo ta’g programs that really reached out to the intended beneficiaries, kadto gyud naglisod,” matod ni Abalayan. Sa Oktubre 25, 2023 gikatakda nga tigumon ni Abalayan ang tanang mga mayor sa lalawigan alang sa pagsusi sa final nga listahan niini alang sa hingpit nga pagsugod sa maong programa sa kalungsoran.",Kinsa ang nanawagan sa National Food Authority nga suportahan ang rehiyon siyete?,"Nanawagan si Cebu Governor Edlen Abalayan sa kadagkoan sa National Food Authority (NFA) nga suportahan ang rehiyon siyete, ilabi na ang probinsya sa Sugbo, sa mga programa niini nga dunay tinguha nga makapaminos sa gidaghanon sa mga kabos.",Cebu Governor Edlen Abalayan,0,239,13,41
00460-004,460,Bakery nasunog; P4. 2M danyos,"Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.",Unsa ang nahitabo sa usa ka firefighter atol sa sunog?,Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo.,Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot,412,529,0,50
00797-007,797,Suspek kaduha diay misuway og sunog sa koral sa university,"Di lang ka usa, kon di kaduha diay suwayi og sunog sa suspek ang koral sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R). Mao kini ang gibutyag sa unibersidad sa usa ka opisyal nga pamahayag nga ilang giluwatan niadtong Sabado, Abril 6, 2024 human gipasakaan og kasong attempted arson si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo. “Based on the University’s CCTV footage, the man’s first attempt involved igniting a paper bag and plastic to start the fire on April 3,” matod sa unibersidad sa ilang pamahayag. Nahitabo kini sa buntag sa mao nga adlaw. Gikinahanglan nilang mogamit og walo ka fire extinguishers sa pagpawong sa kayo. “Fortunately no one was hurt. The culprit was not found but this incident put the University’s safety and security department on high alert,” dugang sa pamahayag. Sa Huwebes, Abril 4 sa pasado alas 6 sa buntag, si Castro nakita sa close circuit television (CCTV) camera nga nibalik sa dapit. Ingon sa naniid pa kini sa palibot nga way tawo nga makabantay sa iyang pagduslit sa koral sa unibersidad gamit ang kandila. Dinhi nabantayan na siya sa security guard hinungdan nga nadakpan ug gitugyan ngadto sa Carbon Police Station. “The University is not taking this lightly as it involves the safety of its stakeholders. Hence, legal charges are pursued,” matod sa pamahayag. Tungod sa hitabo, gipahugtan pa sa tunghaan ang seguridad sa ilang palibot. Si Castro, sa lahi nga interbyo, nanghimakak nga iyang intensyon ang pagsunog sa koral kay ang iyaha managkot ra unta kay iya kining naandan sukad pa kaniadto. Nangayo siya og pasaylo sa iyang gibuhat. Si Castro naa na gibalhug sa custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Gorordo Ave. human siya pasakai og kaso sa unibersidad.",Unsay nahitabo sa mga tawo tungod sa insidente?,"“Fortunately no one was hurt. The culprit was not found but this incident put the University’s safety and security department on high alert,” dugang sa pamahayag.",no one was hurt,649,811,13,28
00599-004,599,"Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha","Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.",Kanus-a ni-report sa kapulisan ang nahitabo sa biktima?,Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan.,ala 6:30 na sa buntag,215,285,25,46
01413-015,1413,"Trabaho sa docking blocks, koral gipahunong ni Gwen","Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpahunong sa construction sa gipamutang nga perimeter fence ug konkretong docking blocks sa baybayon sa Barangay Anapog, lungsod sa San Remigio, lalawigan sa Sugbo. Sa giluwatang memorandum ni Abalayan, nasayran nga subay sa gihimong inspection o pagsusi sa mga sakop sa Provincial Environment and Natural Resources (PENRO), lakip na ang mga opisyal sa naasoy’ng barangay, nasuta nga nakalapas sa easement zones ang gipanday nga mga istruktura. Ang 125-metros nga koral ug docking blocks nga gihimo, gitagana unta alang sa mga jet ski nga gipanag-iya sa usa ka negosyante nga giingong nakapalit sa beachfront property. Matod sa Capitol Information Office nga subay sa resulta sa pagsusi, nasuta ang giingong kalapasan sa tag-iya sa Water Code ug easement rules ug regulations. Giingong napakyas ang tag-iya sa pagkompleto sa importanteng permits, lakip niini ang fencing permit ug Special Use Agreement in Protected Ares (SAPA) permit nga niresulta sa pagpahunong sa construction sa mga ilegal nga istruktura sa lugar. Sayo niini, gipasusi ni Abalayan ang mga environmental hazards sa tourist attractions sa lalawigan sa Sugbo aron mapanalipdan ang kalikupan.",Unsa ang gipasusi ni Abalayan sa mga tourist attractions?,"Sayo niini, gipasusi ni Abalayan ang mga environmental hazards sa tourist attractions sa lalawigan sa Sugbo aron mapanalipdan ang kalikupan.",mga environmental hazards,1065,1205,37,62
01619-001,1619,Gagmay ra’ng butang sa sementeryo nasakmit,"Ang Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga gagmay lang nga mga butang nga gigamit sa pagpanglimpyo sa mga lubnganan sama sa “guna” o mga sundang alang sa mga sagbot ug silhig ang nasakmit atol sa pagsaulog sa All Soul’s Day sa Huwebes, Nobiyembre 2 sa dakbayan sa Sugbo. Malinawon ug hapsay usab ang selebrasyon karong tuiga. Matod ni Lieutenant Colonel Felisa Baculo, information officer ug deputy city director for operations sa CCPO, mokabat sa 16,500 ka mga tawo ang gibana-bana nga naa sa 21 ka mga sam-ang sa alas 10 sa buntag sa Huwebes sa dakbayan sa Sugbo. “Sa Calamba, naay mga ginagmay kana rang mga pang limpyo nga gi pang ban ang na confiscate,” niingon si Baculo. Matod niya nga gagmay ra nga mga gamit sa pagpanglimpyo ang nasakmit sanglit ang pagpanghawan sulod sa mga sementeryo gitugot lang hangtod sa Oktubre 31 sa mga tagdumala. Gipasalamatan usab ni Ivarter ang publiko sa ilang kooperasyon. “Mapasalamaton gyud ta sa kooperasyon, naminaw atong katawhan sa atong hangyo nga dili na magdala og mga hinagiban diha or anything nga maka hamper sa pag flow sa atong traffic diha sa atong mga entrance,” niingon si Baculo. Si Baculo, sa buwag nga pakighinabi niadtong Nobiyembre 1, nagkanayon nga base sa assessment ni CCPO Director Colonel Jake Bacquian, direktor sa CCPO, hapsay ang sitwasyon sa mga sementeryo. “Ang atong mga sementeryo sa pagkakaron nagpabilin nga klaro ug hapsay,” niingon si Baculo. Giawhag usab niya ang publiko nga magtinabangay ug magmatngon sa kainit sa pagbisita sa sementeryo ug girekomendar sa mga tigulang nga mobisita sa hapon. Si Baculo miingon usab niadtong Nobiyembre 1 nga ang gidaghanon sa mga tawo nga ningbisita mas gamay kaysa sa miaging tuig nga ang hinungdan mahimong ang publiko ningbisita sa mga sementeryo sa mga adlaw sa wala pa mopahimulos sa taas nga weekend. TRAPIKOSi Konsehal Jeff Abayon, TMC chairman, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre 1, 2023 nga ang tanang traffic enforcer sa Cebu City Transportation Office gipakatap sa pagdumala sa dagan sa trapiko subay sa giaprobahan nga traffic management plan sa TMC. Si Abayon niingon nga kapin sa 600 ka personnel ang gipakatap sa mga importanteng lugar. Matod pa ni Abayon nga mao kini ang mga lugar diin gipakatap ang mga traffic personnel:Carreta, Calamba, Pardo, Queen City Memorial Gardens, Labangon, Cebu Memorial Park, Chinese Cemetery, Golden Haven, ug Veterans Cemetery.",Unsa nga mga butang ang nasakmit sa CCPO?,"Ang Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga gagmay lang nga mga butang nga gigamit sa pagpanglimpyo sa mga lubnganan sama sa “guna” o mga sundang alang sa mga sagbot ug silhig ang nasakmit atol sa pagsaulog sa All Soul’s Day sa Huwebes, Nobiyembre 2 sa dakbayan sa Sugbo.",butang nga gigamit sa pagpanglimpyo sa mga lubnganan sama sa “guna” o mga sundang,0,274,67,148
00658-009,658,8 ka ektaryang luna naigo sa grass fire,"Human sa grass fire nga niigo sa duha ka bungtod sa Chocolate Hills sa lungsod sa Carmen, laing sunog niigo sa dakong bukid sa lungsod sa Alicia, Lalawigan sa Bohol niadtong Lunes, Mayo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni Fire Officer 3 Digong Escobar, imbestigador sa kabomberohan sa Alicia, nasuta nga ang grass fire nagsugod alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa utlanan sa lungsod sa Ubay ug nikuyanap sa bukid sa Purok 7, Sityo Benabaje, Brgy. Cambaol, Alicia. Matod ni Escobar, niluntad og 12 ka oras una napawong ang grass fire human layo ug di masudlan sa fire truck. Busa, nagmotorsiklo sa pagbubo og tubig uban sa tabang sa Municipal Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Alicia nga gipangulohan ni Vice Mayor Pina Escobido. Ang grass fire wa makaabot sa Alicia Panoramic Park kay gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line. Si Escobar niingon nga gibanabanang walo ka ektarya ang maong grass fire sa mga kugon ug naapil ang mga kahoy, apan way balay nga naapektohan. Ang maong grass fire nakontrolar alas 11:50 sa gabii sa Mayo 6, 2024, ug na-fire out alas 12:30 sa tungang gabii sa Mayo 7, 2024. Apan, ila kining giatngan aron dili mobalik sa pagsiga ang kayo hinungdan nga alas 5:00 na sa sayong buntag sila nibalik sa ilang fire station sa Martes, Mayo 7, 2024. Matod ni Escobar nga duda nila may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia ug didto na nakadako ang maong grass fire.",Nganong wa makaabot ang grass fire sa Alicia Panoramic Park?,Ang grass fire wa makaabot sa Alicia Panoramic Park kay gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line.,gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line,771,890,56,118
01247-001,1247,Abangan supak sa awhag paghunong sa BRT project,"Kinahanglang ihunong na ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project diin gisugdan na pagtrabaho ang Package 1 gikan sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ngadto sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Ave, dakbayan sa Sugbo. Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini. Apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan supak niini. Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes. “Though he did not really categorically say to stop the BRT project, but it’s really, I would really push for the council to take a stand and stop the CBRT project,” matod ni Auguis atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Auguis niingon nga sukad pa sa sinugdanan, ilabi na dihang iyang nahibaw-an nga ang susamang proyekto sa ubang nasod sama sa Curitiba, Brazil o sa Aminabad, India wala nagmalampuson, supak na siya daan. REEVALUATIONGihatagan og gibug-aton ni Abaya ang dugay nga traffic gridlock tungod sa pagtukod sa BRT sa mga residente, commuters ug mga negosyo. Nanawagan siya alang sa usa ka reassessment sa kaarang sa proyekto alang sa mga alternatibong solusyon sa trapiko aron matubag ang mga hagit sa transportasyon. Usa sa iyang gitumbok ang taas nga panahon sa pagpatuman sa proyekto nga unang gisugyot niadtong 1996. Gipadayag usab ni Abaya ang mga kabalaka bahin sa gisugyot nga gitas-on ug gilapdon sa dalan sa BRT, tungod sa mga sayop sa karon nga disenyo. “First, the Hanoi BRT system was installed on narrow roads, operating only a mere 14 kilometers, similar to our 13. 8-kilometer BRT Packages 1 & 2. Second, the exclusive BRT lane was frequently encroached on by private vehicles; and third, riding private vehicles remained the popular choice,” matod ni Abaya. “Why wait until 2027 or beyond to check if it is a failure when the circumstances are already too similar to the cities that were unsuccessful with their BRT systems?” matod i Abaya. RAMA SUPAK“Scrapping the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) is the most stupid thing to do. ”Si Abangan niingon nga posibleng adunay kausaban, apan ang pagbasura sa proyekto dili angay nga kapilian. Si Abangan niingon nga ang pag-aprobar sa maong proyekto dili sayon ​​ug dili sayon ​​alang kang kanhi mayor Brian Abcede nga palapdan kini sa bahin sa appropriation. “We have to be very extra careful, liman ka imo e-scrap. Kinsa na lang magpautang nato kon mao ning kalakiha? Giaprubahan, gipirmahan, gipun-an pa nya human ipa-scrap, that’s why I say very stupid,” matod ni Abangan. Mao kini ang gisulti ni Abangan kalabot sa sugyot ni Auguis sa pagpahunong sa CBRT atol sa segment nga ‘Igna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 11, 2024. Si Abangan niingon nga “offensive” ang mga pamahayag nila ni Auguis, majority floor leader, ug Abaya. “Not fair to Mayor Lizer Abangan, but I don’t know with Mayor Fifth Abcede, and I cannot tell also for late Mayor Aldana Abastillas.",Kinsa ang gisulti nga adunay daghang lapses ug isyo sa proyekto?,"Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini.",Cebu City Councilor Marilyn Auguis,215,521,24,58
00767-009,767,1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran,"Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.",Sa unsang orasa napawong ang ikaduhang sunog?,"Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000.",alas 9:15 sa buntag,783,901,63,82
00589-005,589,'Misungag' sa van angkas nalabay,"Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.",Unsa ang hinungdan sa panagbangga sa motorsiklo ug van?,"Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga.",kalit siya mi-left turn,809,990,70,93
00411-012,411,2 gi-salvage nanimaho na,"Duha ka mga lalaki ang napalga’ng gilabay nga patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Usa ang nakaplagan sa daplin sa transcentral highway sa Sityo Goyo, Barangay Prenza, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si P/Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa kapulisan sa Balamban, nangulo sa pagsusi sa dapit uban sa Scene of the Crime Operation (Soco) human nakadawat og alarma sa nakaplagang patay gikan sa concerned citizen, alas 10:50 sa buntag, Dominggo, Hunyo 30, 2024. Gigapos og packaging tape ang duha ka tiil, gibaklid sa paggapos ang mga kamot ug di makita ang nawong kay giputos. Sumala sa kapulisan, nagkadugta na ug baho na ang biktima ug gikuha na kini sa usa ka punerarya. Wa pa kini mailhi ug ang kapulisan nanawagan sa publiko sa pagsusi kon walay missing nga sakop sa ilang pamilya. Samtang, alas 2:50 sa hapon sa samang adlaw, ang kapulisan sa siyudad sa Talisay gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod uban sa Soco, ang niresponde usab sa usa ka patay nga lawas sa tawo nga gituohang gi-salvage ug gilabay sa daplin sa karsada sa Sityo Campo 5, Barangay Manipis, Talisay nga nagkadugta na. Nakapangutana ang kapulisan samtang ilang gisubay kon dili ba konektado ang krimen sa pag-salvage sa duha ka mga tawo. Nagpadayon sa pagkakaron ang ilang imbestigasyon.",Unsay gihimong panawagan sa kapulisan sa publiko?,Wa pa kini mailhi ug ang kapulisan nanawagan sa publiko sa pagsusi kon walay missing nga sakop sa ilang pamilya.,pagsusi kon walay missing nga sakop sa ilang pamilya,710,822,59,111
01357-016,1357,Cebu City mipatuman sa curfew sa menor,"Sugod sa alas 10:00 kagabii, Disyembre 15, nag-roving na ang mga polis sa dakbayan sa Sugbo aron ipatuman ang ordinansa sa curfew sa mga menor de edad nga naa pa sa kadalanan bisan sa lawom na nga kagabhion. Ang curfew sa mga menor de edad hangtod sa alas 5 sa buntag apan kon mosimba kini sa Misa de Gallo uban sa ilang pamilya, dili kini dakpon. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang tumong niini aron malikayan nga dunay mga batan-on nga naa pa sa karsada nga nag-inom ug nagpaabot sa oras sa Misa de Gallo. Iyang gipasabot nga daghan ang mag-inom sa gawas ug kon mangahubog na moadto sa simbahan nga peligro nga mag abot sa laing grupo sa mga batan-on nga ilang kontra. “Mao gyud na ang abutanan ugma ang simbahan. Gikan nag inom kining mga batan-on nga naglatagaw lang ba nya mo diretso sa simbahan so gamayng kisaw didto sa simbahan gamayng bikil, naa na dayoy insidente,” matod ni Baculo. Niadtong Disyembre 22, 2022, usa ka lalaki nga gikan nitambong sa Misa de Gallo namatay human napagan sa pinusilay tali sa duha ka mga grupo sa mga batan-on sa Brgy. Parian. Si Jorge Monteverde Lustina, 37, sa Bonifacio St. , Barangay Tejero, Cebu City gideklarar nga patay mga tulo ka adlaw sa wa pa ang Pasko. Dugang ni Baculo nga ang pagpatuman sa curfew alang lamang kini niadtong mga menor de edad nga walay igong rason nganong naa sila sa gawas sa lawom na nga gabii. Kadtong mga batan-on nga kauban sa ilang pamilya, namalit og tambal ug kadtong mopaingon sa simbahan dili sila mamahimong dakpon. Sa inventory sa CCPO, moabot ngadto sa 34 ka mga simbahan ang naa sa siyudad, 22 niini gihulagway nga dagkong parokya nga gipaabot nga maoy dugokon sa mga Katoliko. Tungod niini, matod ni Baculo, magbutang sila og daghang mga polis sa maong mga simbahan, wala pay labot niini ang force multipliers ug Task Force Kasaligan gikan sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Gawas sa mga polis nga nagbantay sa simbahan, dunay gitahasan nga mga personnel nga mo-duty sud sa 24 oras. Dunay gi-augment ang Police Regional Office 7 nga mga police personnel ngadto sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga mobot sa 60 nga mao usab ang ipakatap sa mga simbahan.",Unsa ang gibuhat sa mga polis sa dakbayan sa Sugbo sa pagsugod sa curfew?,"Sugod sa alas 10:00 kagabii, Disyembre 15, nag-roving na ang mga polis sa dakbayan sa Sugbo aron ipatuman ang ordinansa sa curfew sa mga menor de edad nga naa pa sa kadalanan bisan sa lawom na nga kagabhion.",nag-roving,0,207,43,53
00637-015,637,5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,"Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",Unsa ang gibuhat sa suspek sa biktima sa baybayon?," Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. ","gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas.",1050,1199,28,148
00298-018,298,Brgy. Kapitan sa Tayud gikiha,"Gikiha ang Barangay Kapitan sa Tayud , lungsod sa Consolacion, Sugbo sa pasangil nga mi-hire sa iyang pag-umangkon ug pag-usab sa slogan sa signage sa barangay nga walay pagtugot gkan sa konseho sa barangay. Ang reklamong nepotismo ug kurapsyon batok kang Brgy. Kapitan Fe Cabisuelas gipasaka sa Office of the Ombudsman Visayas tungod sa giinngong kalapasan sa Administrative Code of 1987, Republic Act (RA) 3019, o ang Anti-Graft Corrupt and Practices Act, ug ang Revised Penal Code (RPC). Si kanhi barangay kapitan Blessilda “Bingol” Cabitic, maoy nipasaka sa mga kaso niadtong Mayo 10, 2024. Si Cabitic nanawagan sa Ombudsman nga ipaubos sa preventive suspension si Cuyos aron masiguro nga dili mamahimong bias ang imbestigasyon, ilabi na nga adunay panginahanglan nga mapanalipdan ang mga posibleng saksi. Gidepensahan ni Cabisuelas ang iyang kaugalingon pinaagi sa iyang counter-affidavit nga gisumiter niadtong Hulyo 12, nga nanghimakak sa maong mga alegasyon batok kaniya. “This complaint is solely resorted to harass, vex and inconvenience me and my staff from performing our functions and duties as barangay officials of Tayud,” matod niya. PAG-UMANGKONSi Cabitic, sa iyang complaint-affidavit, nag-akusar kang Cabisuelas sa pag-hire sa iyang pag-umangkon nga si Makmak Tiburcio Cabisuelas Cabling isip staff sa barangay office nga adunay monthly honorarium nga P15,000. Base sa pasangil ni Cabitic nga ang maong honorarium mas labaw pa sa ubang mga staff sa barangay, nga ang honorarium mokabat lang gikan sa P7,000 ngadto na sa P12,000 matag buwan. “Interestingly, Mr. Cabling is a relative of the respondent (Cabisuelas) within the third civil degree by affinity, considering that Mr. Cabling’s mother is the sister of respondent’s husband,” matod n Cabitic. Si Cabitic niingon nga si Cabisuelas nakalapas sa Section 3(e) sa RA 3019 “by appointing a relative within the fourth civil degree by affinity, and extending an undue favor to the said relative by manifest partiality. ”SIGNAGEAng miaging kapitan sa barangay Tayud dugang nag-akusar sa iyang successor sa pag-usab sa slogan sa barangay signage, gikan sa “Kayud Tayud” ngadto sa “Padayon Tayud,” nga walay pagtugot sa konseho. Si Cabitic miingon nga ang gihimo ni Cabisuelas nakalapas sa Article 220 sa Revised Penal Code tungod kay iyang gipadayon kini nga walay resolution sa konseho o pag-disclose sa funding source. Si Cabitic nagangkon nga siya naggasto og P200,000 sa orihinal nga signage, nga giusab ni Cabisuelas nga walay clearance gikan sa Commission on Audit. “This is according to her whims lang nga moguba kay dili na siya ganahan ana. ‘Padayun Tayud’ kuno, which para nako padayunon niya akong mga projects. Unsa may padayunon niya nga first time man siya?” matod ni Cabitic ngadto sa reporters sa usa ka press conference sa Huwebes, Agusto 1. TUBAGSa iyang tubag sa mga alegasyon ni Cabitic, si Cabisuelas nangatarungan sa iyang counter-affidavit nga ubos sa Local Government Code, walay bisan kinsa nga paryente sa appointing authority hangtod sa ikaupat nga degree nga mahimong ma-appoint sa usa ka career service position. Si Cabisuelas miingon nga ang posisyon nga gihuptan ni Cabling, usa ka barangay office clerk, dili usa ka career service position. Siya miingon nga ang iyang pag-umangkon gi-appoint na daan ni Cabitic mismo. Ang kapitan sa barangay Tayud dugang nagdepensa sa sweldo ni Cabling, nag-ingon nga ang iyang technical skills sa computer ug information and technology maoy basehan sa mas taas nga suweldo. Siya miingon usab nga ang honorarium ni Cabling ubos sa iyang administrasyon nagpabilin nga consistent sa iyang nadawat sa panahon ni Cabitic. Mahitungod sa slogan change, si Cabisuelas nangatarungan nga isip bag-ong kapitan sa barangay, aduna siya’y katungod nga ipakita ang iyang vision para sa Tayud, nga iyang gituohan nga nag-uyon sa mga pabor sa iyang constituents. Siya miklaro nga ang P80,000 nga budget alang sa bag-ong signage properly allocated pinaagi sa usa ka barangay resolution. “‘Padayun Tayud’ is just a slogan that the complainant can change if the people of Tayud place their trust in her again. Cabitic is not bound to follow my vision for Barangay Tayud, just as I am not bound by hers,” matod ni Cabisuelas sa iyang counter-affidavit. Si Cabisuelas mihulagway sa mga alegasyon ni Cabitic nga walay basehan ug walay merito. Si Cabisuelas usa ka barangay councilor sa panahon nga si Cabitic mao ang kapitan sa barangay ug nakadaug sa eleksyon sa barangay ug Sangguniang Kabataan niadtong Oktubre 2023 isip kapitan sa barangay. Si Cabitic naglingkod isip kapitan sa barangay sulod sa walo ka tuig.",Pila ang budget nga gi-allocate alang sa bag-ong signage?,"Siya miklaro nga ang P80,000 nga budget alang sa bag-ong signage properly allocated pinaagi sa usa ka barangay resolution.","P80,000",3881,4003,21,28
01226-001,1226,"Dalaga gipatay, gitabunan og unas sa saging","Naukay ang mga lumolupyo sa bukirang bahin sa Purok Cacao, Barangay Camugao, lungsod sa Pinamungajan, alas 12:00 sa udto, Lunes, Enero 15, 2024, dihang usa ka dalaga napalgan nga patay sa kasagingan nga gitabunan og mga unas sa saging. Ang biktima giila nga si Marilyn Canedo Mananquil, 21, dalaga, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Gasper Baraquiel, hepe sa kapulisan sa Pinamungajan, nasayran nga ang biktima gikan sa disko sa piyesta sa Barangay Anapog sa maong lungsod nga silingang dapit sa Camugao. Matod ni Baraquiel, may nakakita sa biktima nga kuyog sa iyang suod nga kaliwat nga si Junelito Manansala, 18, pauli sa ilang dapit gikan sa disko. Apan wa na igkita ang maong batan-on sa ilang Purok Cacao human sa hitabo. Si Baraquiel nagkanayon nga sa ilang pagsubay pinaagi sa ilang nakuhang impormasyon sa posibling gitagoan sa suspek, didto na nila matultuli sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug ang suspek sa balay sa kaliwat sa amahan niini. Ang suspek nagdala og bag padulong na unta mosibat agi sa pantalan sa Tangil padulong sa isla sa Negros. Si Baraquiel nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang biktima, kini nitubag nga nahiubos siya sa biktima kay siya gipasanginlan nga nangawat. Matod niya nga sa iyang kasuko, iyang gisumbag ug gituok ang biktima hangtod nga namatay. Matod ni Baraquiel nga mokuha pa sila og dugang mga impormasyon sa habig sa mga ginikanan sa biktima kon unsa gyud ang nasuk-an sa suspek. Mahitungod sa anggulo sa rape, kini usa sa ilang iapil sa imbestigasyon ug masayran kini pinaagi sa autopsy sa lawas sa biktima. Apan nasuta sa pagtan-aw sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco)sa lawas sa biktima, ang short pants ug ang iyang sapot wa mahubo.",Kanus-a napalgan nga naay patay nga dalaga sa kasagingan sa Barangay Camugao?,"Naukay ang mga lumolupyo sa bukirang bahin sa Purok Cacao, Barangay Camugao, lungsod sa Pinamungajan, alas 12:00 sa udto, Lunes, Enero 15, 2024, dihang usa ka dalaga napalgan nga patay sa kasagingan nga gitabunan og mga unas sa saging.","Enero 15, 2024",0,235,129,143
01528-005,1528,Kapitan sa Inayawan motabang sa kapulisan,"Ang barangay kapitan sa Inayawan, dakbayan sa Sugbo andam moabag sa imbestigasyon sa posibleng kalambigitan sa iyang duha ka mga tanod sa pag rescue sa duha mga suspek sa pagpatay sa usa ka sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 (RPDEU 7) nga si Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Kapitan Gorial Mikhael Bitoon nga niadtong Miyerkules sa kaadlawon, Nobiyembre 15, nga dunay kalit nga nangabot nga mga polis sa iyang barangay aron molusad og hot pursuit operation. Gi pick up ang iyang duha ka mga barangay tanod ug gidala sa police station kay maoy gitudlo nga ningtabang sa pagpaikyas kanila ni Atong Moratillo ug Delax Mactal. Iya kining gisusi ug gikahinabi ang deputy commander sa police station, lakip na ang team leader. Gisaysayan siya niini labot sa hitabo ug gitumbok ang iyang duha ka mga tanod nga maoy ningresponde dala ang sakyanan sa barangay sa Sitio Pagtambayayong, Brgy. Kinasang-an. Human mabati ang kasayuran, gisaad ni Bitoon sa kapulisan nga mohimo og imbestigasyon ug andam siya mokooperar ug naa ra sa iyang barangay ang duha ka mga tanod. “Ato usab gipanegurado sa kapulisan ang atong 100% nga pagsuporta ug kooperasyon para sa kasulbaran niining kasoha. Dili kita moundang sa pakig-alayon kanila bisan unsa pa mang orasa,” matod ni Bitoon. Ang maong pamahayag gihangop sa Police Regional Office 7. MASAYRANMatod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Pacia,hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sa nagpadayon nga imbestigasyon, dinhi masayran kon ang pagtabang sa duha ka mga tanod sa pag-eskapo sa mga kriminal kalapasan ba sa balaod. “Yes, their cooperation in the investigation will be crucial to know whether or not the actions made by the said tanods were intended to facilitate the escape of the suspects,” matod ni Abacay. Samtang usa ka pribadong indibidwal nitanyag og P50,000 nga ganti sa makatudlo sa nahimutangan nilang Moratillo ug Mactal. Ang gitanyag nga kantidad gihulagway ni Police Colonel Tiyan Callada, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo, nga dako’g matabang sa pagpangita sa mga suspek. Nibutyag si Callada nga miapil na sila sa manhunt operation. Gani dunay mga impormasyon nga naa sa probinsya ang mga suspek nga mao karon ang iyang gipatutukan. Tanang intelligence operatives sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nagtinabangay na pagpangita sa duha.",Asa gikuha ang sakyanan nga gigamit sa mga tanod ni Kapitan Bitoon?,"Gisaysayan siya niini labot sa hitabo ug gitumbok ang iyang duha ka mga tanod nga maoy ningresponde dala ang sakyanan sa barangay sa Sitio Pagtambayayong, Brgy. Kinasang-an.","Sitio Pagtambayayong, Brgy. Kinasang-an",751,924,133,172
01197-014,1197,MPUJs makapamasahero agi sa CCLEX,"Ang modern public utility jeepneys (MPUJ) modala og mga pasahero paingon ug gikan sa Mactan Island paingon sa Sinulog Grand Parade venue sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City agi sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) karong Dominggo, Enero 21, 2024 .Kini ang unang higayon nga ang mga PUJ motadlas sa CCLEX. Ang mga modernong PUJ lang nga adunay special permit tugotan nga makaagi sa expressway. Ang mga modernong PUJ pabayron usab og discounted toll gikan sa regular fee sa Class 2 nga mga sakyanan nga P180 ngadto na lang sa P120.“We are happy to announce that local government units and the Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) have allowed some modern PUJs to use the CCLEX to help devotees cross to the SRP to watch the grand parade,” matod ni Gemon G. Stanley, presidente ug general manager sa Cebu Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC). “This is a preview of what will happen in the future because there is a pending request for public utility vehicles to be allowed to use the CCLEX,” dugang ni Stanley. Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa. Ang pletihan kay P14 sa unang upat ka kilometro ug P2. 20 sa matag mosunod nga kilometro. Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade. Ang mga pedestrian ug bike lane sa CCLEX bukas gikan sa alas 5 sa buntag hangtod sa alas 5 sa hapon, nga adunay cut-off nga oras sa alas 3:30 sa hapon. Giawhag ang mga motorista nga gamiton ug i-reload ang ilang CCLEX RFID para sa usa ka hapsay ug sayon nga eksperyensya sa expressway. Mahimo nilang i-reload ang ilang RFID accounts gamit ang MPT DriveHub app, pinaagi sa CCLEX Customer Service Centers duol sa Toll Plaza, o sa bisan unsang EC Pay over-the-counter partners. Sa dakbayan sa Talisay, duna say 27 ka mga modern PUJ nga gihatagan og special permit sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) aron mamasahero gikan sa Talisay paingon sa South Road Properties (SRP) vice versa karong adlawa, Enero 21. Ang plitehan P14 sa unang upat ka kilometro ug P2 matag mosunod nga kilometro.","Kung musakay ko gikan sa Mactan Newtown, unsang rota ang akong gamiton para makalabang sa CCLEX?",Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa.,Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX,1050,1292,111,227
00818-009,818,Napriso tungod sa sugnod sa binignit?,"Tungod sa kahoy nga iyang isugnod unta alang sa pagluto og binignit sa miaging Semana Santa, usa ka construction worker nabilanggo na hinuon, alas 9:40 sa buntag, Marso 22, 2024. Siya nasakpan nga nisulod sa usa ka balay sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo kay abli ang gate ug giingong walay tawo. Si Abanto Andres, 57, taga Brgy. Buhisan, siyudad sa Sugbo, gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing uban sa usa ka Cedie Gomez, 31, dunay kapuyo, taga Lower San Roque, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Si Andres nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa iyang sayop nga nabuhat ug nangayo unta siya og pasaylo sa tag-iya sa panimalay nga si Cheche Tisang Perfecta Pecivall, 38, negusyante. Apan gipasakaan gyud sila og kaso sa tag-iya sa balay. Matod ni Andres, naglakaw siya sa karsada samtang namunit og kahoy padulong sa pagduaw sa namatay niyang ig-agaw sa dalan Cabreros. Samtang naglakaw, naagi siya sa usa ka dakong panimalay nga walay tawo, diin abli ang gate hinungdan nga siya nisulod. Tinguha niya nga manguha’g kahoy aron masugnod sa iyaha nga lutoong binignit. Sa pagsulod niya, naay usa ka lalaki nga nailhan niyang si Cedie, dili sila kaila apan nagtagdanay. Miyango niya siya Cedie, iyang giingnan nga manguha siya og kahoy. Gibitbit niya ang usa ka dos por dos nga kahoy nga mga tunga sa dupa ang gitas-on. Gihapit sab niya sa pagbitbit ang uno por 4 nga kahoy. Akto sab nga molakaw na unta siya, naabtan siya sa mga tanod ug nadakpan. Gipasabot niini nga naabtan sila sa akto. Matod ni Andres,siya nagmahay sa nahitabo ug wala magdahom nga tungod lang sa dos-por-dos nga kahoy nabalhog siya sa bilanggoan ug wala pa nakaluto og binignit atol sa Biyernes Santo.",Kinsa ang nagpasaka og kaso batok ni Andres ug Cedie?,Apan gipasakaan gyud sila og kaso sa tag-iya sa balay.,tag-iya sa balay,699,753,37,53
01395-008,1395,Pagpangandam sa topnotchers,"Duha ka topnotchers sa 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) nga graduwado sa mga tunghaan sa dakbayan sa Sugbo ningpaambit sa ilang kasinatian ug pagpangadam sa maong pasulit. GIKAN SA USJ-RWala sa iyang plano nga mokuha og Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) ning tuiga, apan dihang nausab ang iyang plano, nahimo hinuon siya nga top 4 sa board exam. Kini ang estorya sa SunStar Cebu sa Biyernes, Disyembre 8, 2023, ni Bing-bing Naguit, graduwado sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) nga top 4 sa elementary level sa naasoy nga pasulit. Matod niya nga nagpa-enroll siya sa usa ka review center sa Sugbo niadtong Abril, apan upat ka bulan sa dili pa ang eksaminasyon, nagduha-duha siya sa pagkuha sa LEPT. Asoy ni Naguit nga sa unang adlaw sa review class mao ang summative exam. “I took the exam and answered it in the best way I could,” asoy ni NaguitDugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon. Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam. Matod ni Naguit nga usa sa mga hagit atol sa iyang pagpagpangandam mao ang pagpangita og paagi nga magpabiling nakatutok sa pagtuon ug dili niya tapuson ang adlaw gawas kon nakabasa siya og libro o nakatubag sa 200-item practice test. GIKAN SA CNUSamtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan. Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo. Bahin sa pagkasayod sa resulta sa exam, matod niya, “Gigutom ko that time. ” “I was right at the counter waiting for my order when I got a chat from my previous classmate; Congrats baaaang,” ug nakahinumdom sa usa ka staff sa review center nga nag-ingon nga unang i-release mao ang topnotchers. Sa pagkaamgo niya, naa pa siya sa sulod sa fast food chain ug naghilak. “I told myself at that moment, it was God, I am blessed, this was His,” matod ni Biasing ug dason niya, tutok sa pagtuon sa pagkab-ot sa kalamposan.",Kinsa ang laing topnotcher gikan sa Sugbo ug unsay iyang pwesto?,"Samtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan.",Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto,1460,1639,48,106
00296-001,296,"Barangay tanod gipusil sa iyang silingan, patay","Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan. Ang pagpamusil nahitabo sa alas 6:40 sa gabii sa Biyernes, Agusto 2, sa Barangay Patupat. Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo. Samtang ang suspek giila nga si Jomari Cabiso, 55, minyo. Base sa nahipos nga kasayuran sa Barili Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni Police Captain Dejie Alde nga nagkalalis ang biktima ug suspek niadtong tungora. Sigun pa ni Cabiso, kinsa nadakpan, nga ang iyang motorsiklo nga nakaparada sa maong dapit giingong gihilabtan ni Cabilin, nga gi-’on’ niini ang ignition switch nga gikasuko sa suspek nga niresulta sa ilang panaglalis. Misangpot sa pagpamusil ngadto sa maong tanod, gamit ang .357 Magnum revolver. Si Cabilin nakaangkon og samad pinusilan sa dughan nga milapos sa iyang buko-buko. Samtang sa habig sa kabanay sa biktima, sila niingon nga nagkalalis kini ngadto sa suspek gumikan sa kasaba sa motorsiklo niini nga giparada nga nag-andar. Nadala pa sa Barili District Hospital si Cabilin apan nakabsan sa iyang kinabuhi.",Kinsa ang gideklarar nga patay sa tambalanan?,"Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan.",barangay tanod,0,152,68,82
00051-001,51,"P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop","Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB",Kinsa ang nasikop sa buy-bust sa Waterfront Police Station?,"Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit.",Alfeche Alfonso Algabre,0,336,257,280
00857-001,857,176 ka bus gihatagan og special permit sa LTFRB 7,"Ang local franchising authority niisyo og 176 ka mga special permit sa mga bus nga molatas sa mga rota sa Central Visayas (CV) aron ma-accommodate ang pagdagsa sa mga pasahero nga gusto’ng mobisita sa ilang mga dapit atol sa kasaulogan sa Semana Santa. Si Aurelio R-jay, transportation development officer sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB 7), niingon nga hangtod sa Abril 14, 2024 ang validity sa special permit. Matod ni R-jay, ang aplikasyon alang sa special permit sa holidays nagsugod niadtong Pebrero ug natapos niadtong Marso 18. Base sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Marso 27, kini nagpakita nga sa kinatibuk-ang special permit nga gipagawas, lima ang alang sa mga bus nga mobiyahe sa Bohol, samtang ang uban anhi sa Sugbo. Way special permit nga giisyo alang sa mga bus sa Negros Oriental ug Siquijor. Dugang pa, alang sa Sugbo, siya nidugang nga ang pag-isyu sa mga espesyal nga permit makadugang sa panginahanglanon sa transportasyon sa publiko, dugang pa sa kapin sa 800 ka mga bus nga nagserbisyo na sa probinsiya. Dugang pa niya nga sukad niadto aduna nay labing minos 10 ka mga bus nga nahatagan og permit to operate nga pulos paingon sa amihanan partikular na ang biyahe paingon sa Bantayan Island ug mga lungsod sa Daanbantayan ug Tuburan. Gitambagan usab sa transport official ang mga pasahero nga mobiyahe og sayo aron malikayan ang pagdagsa sa mga pasahero sa mga bus terminal sa peak hours. “They should travel early since though there are special permits issued to allow extra buses to travel but of course we know nga daghan kaayog pasahero nga mobyahe karong Semana Santa,” matod ni R-jay. Tungod sa long weekend, daghang mobiyahe o mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit. Giawhag usab ni R-jay ang mga Sugbuanon nga batunan ang pailob tungod kay gipaabot na nga adunay taas nga linya sa mga pasahero sa mga terminal nga mosakay sa sunod nga biyahe sa bus paingon sa ilang mga dapit. Ang North Bus Terminal nahimutang sa North Reclamation Area duol sa SM City Cebu mall, samtang ang South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue duol sa CityMall mall sa dakbayan sa Sugbo. Gihatagan usab niya og higpit nga pahimangno ang mga operator kalabot sa pag-deploy sa mga public utility vehicle nga wala’y saktong permit, nga sagad gitawag nga kolorum nga mga sakyanan. Gihatagan og gibug-aton sa LTFRB 7 ang higpit nga pagpatuman sa mga pagdakup ug mga silot sa mga sakyanan, nga gitumbok ang posibleng multa nga moabot sa P1 milyon nga nalatid sa Joint Administrative Order (JAO) No. 2014-01. Sumala sa kamanduan, managlahi ang multa sa mga kalapasan, diin ang mga bus mag-atubang og bug-at nga silot nga P1 milyon; mga trak ug van dunay P200,000 nga tulubagon; ang mga sedan mag-atubang og P120,000; ang mga jeepney multahan og P50,000, ug ang mga multicab nga sakyanan pahamtangan og P6,000. Ang mga colorum bus mag-atubang og labing minos tulo ka buwan nga pagsakmit, dugang sa ubang mga silot, lakip na ang pagkansela sa ilang pagparehistro sa sakyanan ug certificate of public convenience. Dugang pa, ang tanan nga kolorum nga mga sakyanan i-impound sulod sa labing menos tulo ka bulan, ug ang ilang rehistrasyon ug tibuok nga certificate of public convenience tangtangon isip dugang silot.",Unsang ahensya ang niisyo og special permit sa mga bus?,Ang local franchising authority niisyo og 176 ka mga special permit sa mga bus nga molatas sa mga rota sa Central Visayas (CV) aron ma-accommodate ang pagdagsa sa mga pasahero nga gusto’ng mobisita sa ilang mga dapit atol sa kasaulogan sa Semana Santa.,local franchising authority,0,252,4,31
01090-007,1090,"18 anyos gidunggab atol sa disko, patay","Patay ang usa ka 18 anyos nga ulitawo human gidunggab og ice pick sa usa ka 16 anyos nga lalaki sud sa diskohan atol sa piyesta sa Sityo Mainit, Brgy. Santa Melodia sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, ala 1:11 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 11, 2024. Ang biktima mao si Dean Tiburcio Greman Capulong Intano, 18, grade 11 student, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Ang ang 16 anyos nga suspek ug taga Sityo Causwagan, Brgy. Baring sa samang isla. Sa kasayuran nga nahipost sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Lolo A. Inoc,. officer in charge sa Lapu-Lapu Police Station 1 sa Olango, nga ang biktima nagsayaw atol sa hitabo. Sigun pa sa mga saksi nga adunay nasikhan (naigo sa siko) samtang nagsayaw sayaw ang biktima nga posibleng gikapungot sa suspek nga miresulta sa pagpanunggab. Ang biktima naigo sa ubos nga bahin sa walang dughan ug gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa Santa Melodia Community Hospital. Apan alas 2:24 sa kaadlawon, ang biktima gideklarar ni Dr. Esmeralda Lomeda nga nakabsan na sa kinabuhi. Samtang ang suspek nga 16 anyos nga suspek na-rescue sa kapulisan sa alas 4:00 sa kaadlawon sa samang adlaw. Ang kapulisan mohimo pa og dugang imbestigasyon bahin sa motibo sa pagpanunggab.",Kanus-a na-rescue ang suspek nga 16 anyos?,Samtang ang suspek nga 16 anyos nga suspek na-rescue sa kapulisan sa alas 4:00 sa kaadlawon sa samang adlaw.,alas 4:00 sa kaadlawon,1065,1173,69,91
00746-017,746,Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’,"Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.",Asa nagkuha ang biktima sa iyang pana?,"Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana.",sa likod sa balay,902,982,35,52
00508-011,508,Catilo: Reconciliation sa magtiayon ipatigbabaw,"Nanawagan si Cebu Archbishop Range Catilo sa reconciliation aron masulbad ang panagbingkil sa magtiayon, taliwala sa pending nga pag-aprobar sa divorce bill sa kongreso. Sa sideline interview niadtong Biyernes, Hunyo 7, sa Cebu Archbishop’s Palace, si Catilo nipasabot nga ang kaminyuon usa ka panaghiusa sa lalaki ug babaye nga gisaksihan ug gibalaan sa Diyos. “I believe, many do not understand the implication sa ilahang baruganan,” matod ni Catilo. Niadtong Mayo 22, giaprobahan sa House of Representatives sa ikatulo ug katapusang pagbasa ang usa ka lakang nga nagtinguha nga ma-legalize ang hingpit nga diborsyo, usa ka alternatibong paagi alang sa pagbungkag “sa usa ka dili na mabawi nga kaminyuon. ”Si Catilo niingon nga ang bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha aron molambo ug molungtad ang kaminyuon. Siya miingon nga ang mga magtiayon nga adunay mga kalainan ug mga panagsumpaki lagmit nga ipakaubos ang grasya sa Dios sa pagpalig-on sa ilang kaminyuon ug mipili sa pagpalabi sa pagbulag sa relasyon. “I have seen couples who live out married life for so long and I think is a good sign,” dugang ni Catilo. Gihatagan og gibug-aton sa opisyal sa Simbahan ang kamahinungdanon sa pagpaningkamot nga masulbad ang mga away ug dili pagsinabtanay tali sa mga magtiayon ug mangayo og pasaylo o pagpasaylo.",Asa nahitabo ang sideline interview ni Catilo?,"Sa sideline interview niadtong Biyernes, Hunyo 7, sa Cebu Archbishop’s Palace, si Catilo nipasabot nga ang kaminyuon usa ka panaghiusa sa lalaki ug babaye nga gisaksihan ug gibalaan sa Diyos.",Cebu Archbishop’s Palace,170,361,53,77
00669-017,669,Lapu athletes giuwan og suporta sa kagamhanan,"Gipangulohan nila ni Congressional Representative Alice “Cindi” Chan ug Mayor Junard “Ahong” Chan ang pag-apud-apod sa dul-an 700 ka mga delegado sa libreng uniporme nga naglakip sa jogging pants, jackets, t-shirt, sapatos, ug playing uniforms. Gawas sa mga nahisgutan, giabaga usab sa Local Government Unit (LGU) pinaagi sa Special Education Funds (SEF) ang mga gamit sa mga atleta, transportasyon, pagkaon, ug uban pang mga panginahanglanon alang sa mga delegado sa DepEd, Division of Lapu-Lapu City nga misalmot sa Central Visayas Regional Athletic Association (CViRAA) nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo nga gisugdan sa May 2, 2024 ug matapos karong May 9. Gipangulohan ni Schools Division Superintendent, Dr. Sepin S. Andales ug ni Assistant Schools Division Superintendent, Dr. Iko Y. Ferrer, lakip na sa kinatibuk-ang puwersa sa DepEd, Lapu-Lapu City ang dakong pasalamat sa walay pu-as nga pagsuporta sa mga kalihukan sa departamento. Dako usab ang kahinangop sa departamento sa mainitong pag-abi-abi sa mga namunuan sa Mabolo National High School ug sa Bagong Lipunan Elementary School, uban usab sa mga kauban sa tunghaan. Maningkamot ang mga delegado nga masuklian ang kaayo nga gipaambit sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Gipaabot sa Siyudad sa Sugbo ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa naglangkob sa technical committee ug coaching staff. Taliwa sa presensya sa liboan ka mga atleta, coaches ug staff, ang kapulisan nagpahugot sa seguridad. Ang Lapu-Lapu City Police Office nipadala og una og iyang mga sakop aron motabang sa pagbantay sa CVIRAA uban sa lain pang police offices.",Kinsa ang mga gumagamit sa uniporme nga gihatag sa mga delegado?,"Gawas sa mga nahisgutan, giabaga usab sa Local Government Unit (LGU) pinaagi sa Special Education Funds (SEF) ang mga gamit sa mga atleta, transportasyon, pagkaon, ug uban pang mga panginahanglanon alang sa mga delegado sa DepEd, Division of Lapu-Lapu City nga misalmot sa Central Visayas Regional Athletic Association (CViRAA) nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo nga gisugdan sa May 2, 2024 ug matapos karong May 9.",mga delegado,245,662,207,219
01145-004,1145,"Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.",Nganong nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan?,"Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola.","kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas",627,768,46,100
00491-012,491,8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete,"Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.",Unsang gradoha ang biktima?,"Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo.",tinun-an sa Grade 2,293,401,52,71
01423-006,1423,SUV mibangga sa multicab; 6 angol,"Unom ang nangaangol sa panagbangga sa usa ka multicab ug sports utility vehicle (SUV) alas 10:10 sa buntag sa Lunes sa Maracas St. , Nivel Hills, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Jayjay Necasio Nemenzo, sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga nakatu’g ang drayber sa SUV ug milabang sa pikas lane hinungdan nga nabanggaan ang multicab. Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan. Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo. “Nakatulog na man daw siya niadtong higayuna. Okay raman pagsubida niya. Kalit mag kawat sa pikas lane ang sakyanan, nadasmag,” dugang ni Nemenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu. Ang mga residente sa dapit nibutyag nga kalit lang nidaro ang SUV sa multicab. Nakita nila nga nga si Inchak Lydwena nilupad lusot sa windshield tungod sa kakusog sa impact. Ang bana gihulbot na sa mga rescue personnel gikan sa multicab human napiit.",Asa gidala ang mga biktima sa panagbangga?,Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo.,tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo,888,963,37,74
01166-015,1166,P2M danyos sa sunog sa tunghaan,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.",Sa asang sitio nakalugar ang Napo Elementary School?,"Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024.",Sitio Napo,0,205,111,121
01396-001,1396,Laing 5 ka barangay sa siyudad sa Mandaue ma-drug-cleared na,"Laing lima ka mga barangay sa dakbayan sa Mandaue ang gikatakdang ideklarar nga drug-cleared. Kini, matod sa usa ka opisyal sa dakbayan. Si Naig “Theresa” Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), nagkanayon nga Huwebes, Disyembre 7, 2023, kini’ng mga barangay nakatuman na sa gikinahanglang mga kinahanglanon .Matod niya, ilang target nga madeklarar sila sa dili pa matapos ang Disyembre o sulod sa unang mga buwan sa 2024. Ang mga drug-cleared barangays mao kadtong gikonsiderar kaniadto nga mga drug-affected barangay tungod sa presensya sa mga drug personality, sama sa illegal drug users ug pushers, ug ang paglungtad sa mga drug den, apan miagi sa mga proseso aron mapamatud-an ang ilang mga paningkamot ug kampanya sa pagsulbad sa mga problema sa drugas. Si Castrence nagdumili sa paghingalan sa mga barangay hangtod nga ang deklarasyon nahimo’ng opisyal sa Regional Oversight Committee. Ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program gilangkuban sa mga miyembro gikan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Department of the Interior and Local Government (DILG), Philippine National Police (PNP), ug Department of Health (DOH). .Ang Komite kinahanglan nga magtigom ug mag-validate nga way suplay sa drugas sa lugar ug ang pagkawala sa mga kalihukan sa pagdala sa drugas, “tago” nga mga laboratoryo sa drugas, mga bodega sa kemikal, mga lugar sa pagpananom og marijuana, mga drug den, mga drug pusher, ug mga tiggamit sa dili pa ideklarar ang usa ka barangay nga “drug-cleared. ”Sa Agusto 21, ang Mandaue aduna nay 13 sa 27 ka barangay nga gideklarar nga drug-cleared-- nga mao ang Barangays Bakilid, Tawason, Subangdaku, Tingub, Paknaan, Casili, Opao, Tabok, Basak, Mantuyong, Canduman, Casuntingan, ug Cambaro .Ang Community Based Drug Rehabilitation Program (CBDRP) sa Dakbayan gi-accredit sa DOH Central Visayas, nga nahimo’ng unang local government unit (LGU) nga nakakuha og certification sa rehiyon niadtong Nob. 30.",Pila ka barangay ang gikatakdang ideklarar nga drug-cleared sa Mandaue?,Laing lima ka mga barangay sa dakbayan sa Mandaue ang gikatakdang ideklarar nga drug-cleared.,lima ka mga barangay,0,93,6,26
01054-003,1054,5 ka tawo nasikop sa drug den gikiha,"Lima ka mga tawo nga nadakpan sa Philippine Drug Enfocement Agency (PDEA 7) sulod sa usa ka drug den, lakip na ang nagpadagan niini, gipasakaan na og kaso sa korte. Niadtong Huwebes Pebrero 15, 2024 sa alas 6:15 sa gabii, ang team sa PDEA-7 inabagan sa Mambaling Police Station ningronda sa usa ka drug den nga nahimutang sa Maya Street, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Lima ka mga tawo ang nasikop, lakip na ang giingong drug den maintainer. Ang target sa operation mao si Robert Legria, 41, nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Siya nakaangkon og mga garas ug bun-og sa lawas sa dihang nisuway sa pag-ikyas. Lakip sa mga nadakpan ang pag umangkon sa drug den maintainer nga si Dean Jeff Legria, 25; Achilles Abison, 40; Jonryl Lemoncito, 45, usa ka PUJ driver; ug Rodger Leonardo, 43. Nasakmit gikan sa mga suspek ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 15 gramos nga dunay estimated average market value nga P102,000, lakip na ang buy bust money. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga nakadawat ang ilang buhatan og report labot sa pagpadagan sa drug den sa maong dapit. Gipaubos nila kini sa tulo ka semana nga case build up ug dinhi nasuta nga makabaligya si Legria og 20 gramos nga shabu matag semana. Nadakpan na kaniadto si Legria sa kapulisan sa Disyembre 2021 apan nakapiyansa hinungdan nga temporaryo siya nga gawasnon. Kalapasan sa sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang gipasaka sa PDEA-7 niadtong Biyernes Pebrero 16, 2024. KATAPUSANSamtang namaligya og ilegal nga drugas way swerte kay nadakpan human nga ang katapusan niya nga kustomer usa diay ka polis nga nadestino sa Parian Police Station sa Cebu City Police Office ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Pebrero 17, 2024. Ang suspek gialyasan lang sa Parian police og Amil, hingkod, taga Sitio Samayo, Barangay Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Napalit sa polis gikan kaniya ang duha ka mga pakete sa gituohang shabu ug laing upat ka putos sa iyang bulsa nga nakuha atol sa pagrekisa nga ang tanan motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000.",Unsa ang nakuha ni Robert Legria sa dihang paguway niya og ikyas?,Siya nakaangkon og mga garas ug bun-og sa lawas sa dihang nisuway sa pag-ikyas.,mga garas ug bun-og,544,623,19,38
01411-007,1411,17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang,"Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)",Unsa ang gipasalig ni Governor Navarette alang sa mga biktima?,"Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya.","abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya",1321,1523,27,201
00409-007,409,Taxi drayber nangayo og pasaylo sa publiko,"Usa ka drayber sa premium taxi unit nasubay, gisikop ug pamultahon tungod sa iyang pagkuha sa mga ali sa dan aron makaipsot sa trapik pinaagi sa paghimo og ilegal nga u-turn sa dan MC Briones, Dakbayan sa Mandaue niadtong Hunyo 23, 2024. Apan nakuha sa CCTV camera sa karsada ang iyang gibuhat hinungdan nga nasubay kinsa ang malapasong drayber sa taxi, nga nailhan nga si Jesse Catanghal, hinungdan nga siya nasikop. Si Catanghal nangatarungan nga na-pressure siya sa iyang pasaheho nga dunay ‘emerhensiya’ busa nagdali siya ug gipang-irog ang plastic barrier aron makagawas sa kahuot sa trapiko niadtong higayuna. Apan sa Lunes, Hulyo 1, 2024, si Catanghal nangayo og pasaylo sa publiko bahin sa iyang aksiyon base sa CCTV nga napasa-pasa o nag-viral sa social media. Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso. Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic. Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.",Unsa nga mga kalapasan ang nakalapas si Catanghal?,"Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic.","reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic",937,1019,25,81
00230-004,230,P1. 5M kita sa CCSC human gibuksan sa Hulyo 2024,"Gipahibawo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference Lunes, Agusto 19, 2024, human mipresentar ang management board sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa posible nga kitaon sa maong pasilidad. Nasayran nga ang CCSC mikita og P1. 5 milyones gikan sa mga gibayad human sa usa ka buwan nga gibuksan niadtong Hulyo 23, 2024. Samtang giklaro sab ni Abalayan nga ang rubberized track oval nga gikatakda nga ipaubos na sab sa major renovation human sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo sa Agusto 25–26, 20224. Anam anam ang pag-ayo sa maong track oval diin maghatag og higayon sa publiko nga makagamit gihapon sa maong facility. Matod pa sa acting mayor nga ang maong proposal sa board magkinahanglan nga adunay suggestions ug comments gikan sa contractor ug engineers. Sa pangutana kalabot sa timeline sa maong renovations gikan sa pagsugod ngadto na sa pagtapos, si Abalayan mitubag: “But I’m not an expert. I’m not an engineer, I’m only a lawyer so I have to seek clarification from the city engineer and the contractor. ”Apan siya mipasalig nga dili kini hingpit nga sirhan atol sa pag-ayo tungod kay adunay ubang sporting facility nga dili maapektuhan. Sa sayo pa, migawas sa taho sa SunStar Cebu ang ang CCSC naalkansi og P60,000 matag adlaw human kini gisira niadtong Mayo 2023 tungod sa renovation ug repair work agi og pangandam sa 2024 Palarong Pambansa. Kon hisgustan ang kita lang track oval moabot kini ngadto sa P17,500 ang adlaw gikan sa entrance fee sa mga mogamit niini.",Unsa ang buhaton sa track oval aron magamit gihapon sa publiko?,Anam anam ang pag-ayo sa maong track oval diin maghatag og higayon sa publiko nga makagamit gihapon sa maong facility.,pag-ayo,536,654,14,21
01026-011,1026,15 ka balay nasunog,"Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.",Unsa ang nahitabo sa sunog?,"Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog.",nikatap sa kasilinganan nga kabalayan,306,400,10,47
00932-004,932,"Abcede subling nanalipod sa CBRT; misaway ni Abalayan, PB, LMP Cebu","Subling nanalipod si kanhi Cebu City mayor Brian Abcede sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project batok kang Cebu Gobernador Edlen Abalayan ug ubang mga opisyal nga gustong mopahunong sa pagtukod sa P28. 78 bilyunes nga mass transport system project. Si Abcede, sa usa ka pamahayag sa media niadtong Sabado, Marso 9, 2024, nipadayag sa iyang kasubo nga ang tibuok Provincial Board (PB) ug 44 ka mga municipal mayor sa Probinsya sa Sugbo gusto nga “gub-on” ang CBRT project. Ang League of Municipalities of the Philippines (LMP) Cebu Chapter nipalabang og resolusyon nga nanawagan sa hinanaling pagpahunong sa CBRT project kay nakamugna kini og heavy traffic ug makabara sa facade sa Capitol building. “We were not going to destroy the Capitol building. We will only block the view from a certain angle. Is this reason enough to stop a. . . project that would help half a million car-less commuters?” matod ni Abcede. Gisumbalik usab ni Abcede si Abalayan human gihingusgan sa gobernador ang pagpanag-iya sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ug ang palibot gikan sa Cebu Capitol Building hangtod sa Fuente Abcede Rotunda. “ln response to Gwen’s statement that I should get my facts straight. True, but I will remind her that she is not the judge. I will submit the same in the proper court where she cannot bully the judge. Haha!” dugang sa kanhi mayor. Gipahinumdoman usab ni Abcede ang publiko nga si Abalayan gikan sa samang pamilya nga nihagit sa legalidad sa South Road Properties (SRP) ug Cebu South Coastal Road (CSCR) sulod sa katuigan. “Just imagine if the Abalayans caused the cancellation of the SRP and the South Coastal Road, the towns from Talisay to Santander would be as rotten as ever,” dugang ni Abcede. Si Abcede maoy nag-umol sa Cebu BRT nga iyang giduso niadtong mayor pa siya ug unya kongresista sa dakbayan sa Sugbo. Kadto maoy termino ni Abcede isip mayor dihang gisugdan sa Siyudad ang diskusyon sa gisugyot nga BRT system aron matubag ang mga hagit sa transportasyon sa Sugbo. Samtang, si Mayor Cedie Abangan niingon usab nga ang Kapitolyo nanghilabot sa proyekto sa Siyudad.",Unsay giingon ni Abcede bahin sa pag-ugmad sa CBRT project sa Capitol building?,“We were not going to destroy the Capitol building. We will only block the view from a certain angle. Is this reason enough to stop a. . . project that would help half a million car-less commuters?” matod ni Abcede.,We were not going to destroy the Capitol building.,700,915,1,51
00133-010,133,"Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'","Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. ""Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha,"" matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.",Unsa nga klase sa armas ang gigunitan sa suspek?,"Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala.",homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala,502,737,183,234
00464-005,464,10 nga nangalambigit sa rambol sa Liloan nasikop,"Nadakpan na ang napulo ka mga batan-on nga lalaki, tulo kanila mga menor de edad, nga nalambigit sa rambol sa Brgy. Población, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga human nila nakuha ang usa sa mga biktima, nibutyag kini kon kinsa ang mga suspek busa gilusad dayon nila ang manhunt. Ang mga batan-on nagpangidaron og 16 ngadto sa 19, pulos mga lumolupyo ra usab sa ilang lungsod. Sigon sa tulo ka mga biktima atol sa imbestigasyon nga nag-inom sila sa usa ka imnanan apan nahitabo ang panaglalis tungod lang, matod pa, sa babaye. Nagkauli ra unta ang maayong kabubot-on tali kanila ug sa mga suspek, apan nagpadayon pa kini sa ilang inom. Dunay usa ka babaye nga matod pa maoy nisugnod sa iyang kaubang mga lalaki nga pabirahan ang tulo ka mga biktima. Human sila nakadungog niini, sila nakahukom nga mamalhin og laing imnanan nga dunay videoke. Apan sa ilang paggawas pasado alas 2 sa kaadlawon, gipang-atangan na sila sa maong grupo. Dinhi na nahitabo ang pagbato kanila ug ang usa sa mga biktima gitabangan pa sa pagsumbag. “Ang estorya gyud ani is, alas 2:30 naa na sila sa usa ka imnanan pud sa diri sa Liloan,kanang gitawag natug Dudays. So, nag-inom na sila sa gawas, duha ka grupo. Ang grupo sa mga biktima gikalitan lang ni’g duol atong pikas grupo, murag nagkabikilanay na sila didto. Ang initial namo nakuha nga reason is tungod daw sa babaye pero na i-clarify gyud ug kon unsa gyuy tinuod nga rason kay mao na ang victim mobalik to ron sa station kay tabangan namo magbuhat og affidavit, mo-file og kaso,” matod ni Antic. Gisusi pa usab ni Antic kon ang duha ka mga grupo mga miyembro ba sa gang nga nag-away karon diha sa Liloan nga mao ang Crips ug Bloods. Giangkon ni Antic nga human sa mga insidente sa pagpamusil sa lungsod, kanunay na sila mag roving uban sa mga barangay tanod. Apan naatol lang nga naa sa laing barangay ang ilang pagpatrolya ug wala usab dayon ni ma report sa ilang buhatan. “Naa may roving pero ang nahitabo siguro wala lang didto nga area. Dako-dako man gud na nga area sa Población. Daghan sad og imnanan diha, so, it just so happened seguro that time nga lain ang gi-rovingan sab sama na sa atong police that time naa say gi rovingan pero diri sa Tayod area ug barangay Catarman. So wala didto na area. Ang isa man sad sa problema ani nga incident wala ni siya dayon ma report sa police station,” dugang ni Antic. NAGKALALISSa taho sa sibyaanang XFM, usa sa mga suspek niasoy nga di babaye ang hinungdan sa ilang kombati sukwahi sa unang mga taho. Matod niya nga sa wa pa ang hitabo, nakakita og away ang usa sa ilang mga kauban sa lain nga imnanan hinungdan nga ilang gipangita. Ilang nasum-ukan ang tulo nga nag-inom sab ug giiwagan aron maklaro ang nawong hinungdan sa kasuko sa tulo ka mga biktima. Nangayo sila og pasaylo apan usa sa ilang mga kauban gisukmag sa tulo hinungdan sa pagkasamad. Namiya ang tulo samtang sila nagpanikad nga manimawos, nangita sila og mga kauban. Nangabot ang ilang mga kauban ug wala magdugay nahitabo ang karambula. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa Liloan police sa napulo ka mga batan-on nga mao ang tumultuous affray ug alarm and scandal karong adlawa, Hunyo 18, 2024. Ang tumultuous affray usa ka hitabo diin dunay karambula sa daghang mga tawo ug dunay naangol o namatay atol sa hitabo. Nalatid kini sa Article 251 sa Revised Penal Code. Ang alarm and scandal mahimo sa usa ka tawo o grupo nga nakamugna og kagubot sa usa ka dapit. Nalatid kini sa Article 155 sa RPC.",Kinsa ang nisugnod nga pabirahan ang mga biktima?,Dunay usa ka babaye nga matod pa maoy nisugnod sa iyang kaubang mga lalaki nga pabirahan ang tulo ka mga biktima.,usa ka babaye,757,870,6,19
00588-002,588,Ciano Dimapasoc gibalhin na sa city jail,"Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte. Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Sa Hunyo 7, 2024 ipahigayon ang iyang arraignment sa korte.",Kinsa ang deputy city director for administration sa Cebu City Police Office?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte.",Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo,193,421,9,48
01641-014,1641,"Kawsa ni Abastar batok baha, basura","Ning pipila ka nanglabay nga katuigan, nagkagrabe ang nasinati nga mga baha sa dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga apektado kaayo mao ang Brgy. Tinago, ang dapit nga namat-an og kahayag sa negusyante nga si Kenn Abastar, 61. Human niya nabantayan nga nagkagrabe ang baha ug ingon sa way nagpakabana sa pagsulbad niini, iya kini nga gihimo nga kawsa bisan iyang nakita nga siya nag-inusara pa kaniadto. “Naa man ko's ubos sa among balay, ako maoy mabahaan,” asoy ni Abastar sa Superbalita Cebu sa Oktubre 25 nga interbyo kabahin sa iyang kasinatian matag higayon nga bahaan ang tipik sa MJ Cuenco Avenue diin nagbarog ang ilang duha ka andana nga balay nga iya nang gipuy-an sulod sa 61 ka tuig uban sa iyang pamilya. Nahimong kastigo ni Abastar ang baha hinungdan nga bisan siya pribado nga tawo, iya kining gipangunayan sa paghimo og mga lakang. “I have been doing this for the ten long years,” matod ni Abastar. Si Kenn dunay negusyo nga ticketing outlet ingon man surplus bikes nga apektado usab sa baha. Di lang siya usab ang nag-antos, apil na ang iyang mga silingan. KONTRA BAHA“Nag-initiate ko, I did it on my own. I wrote a letter,” butyag niya. Nipadala si Abastar og mga suwat sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan mahitungod sa proyekto batok sa sa baha sa ilang lugar, sama sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa Dakbayan sa Sugbo. Kini nga proyekto gi-award sa DPWH ngadto sa usa ka contractor isip ‘creek widening and siltation’ gikan sa Tejero hangtod sa Day-as, Cebu City sugod sa Oktubre, 2021. Apan hangtod karon wa pa kini nahuman. Niadtong Hulyo 4, 2023, siya giimbetar sa programa sa SunStar Cebu nga Beyond The Headlines aron magpaambit ang iyang mga lakang. Matod niya nga ang proyekto nga napasagdan nakamugna og problema, inay makasulbad kay nigamay na ang agianan sa tubig. “Unsay epekto sa ilang trabaho, mao ni sapa, ilaha ning palawman, dayon ilahang giabunohan og yuta aron driveway sa ilang backhoe. Okay ra na kon paspasan, trabaho og usa ka semana, usa ka buwan, dili hilabtan. So, magbaha maong mosaka ang tubig,” pasabot ni Abastar. “Nakasabot kong (Mayor) Cedie Abangan kay he cannot do so much. . . . because this is a national project. Pero ang epekto kay lokal,” puno ni Abastar. “Akong gibuhat ni request ko sa DPWH ug DEPW nga mga inlet diha sa kanal, ni-request ko nga madugangan og daghan aron dali mohubas,” matod ni Abastar. ADBOKASIYATungod sa iyang adbokasiya kontra baha ug basura sa ilang lugar, nihimo si Abastar og grupo nga moabag kaniya. “Ako ug akong mga batos, early morning, naa na koy mga equipment, boots, rake, mga basket,” matod ni Abastar. Aron maampingan ang mga inlet, nag-inisyatiba si Abastar nga mogahin og grupo sa pagkuha sa mga basura. “Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar. Mismo siya ang niapil ug nangunay og kanaug sa mga culvert aron makuha ang mga basura nga nakababag sa tubig. “I am sincere in serving the public. Naghimo ko og move nga akong gipaningkamutan nga makahimo ko bisan private citizen ko, di public official,” matod ni Abastar. Matod ni Abastar, ang pagsulbad sa problema sa Brgy. Tinago mao ang paglantaw sa problema sa mga lumolupyo.",Pila ka piraso sa basura ang nakolekta ni Abastar sa sulod sa usa ka bulan sa de-clogging?,"“Unya gusto man ko malimpyo, palit kog sako, napalit nako in one month time nga de-clogging 1500 pieces,” taho ni Abastar.",1500 pieces,2773,2895,92,103
00929-016,929,Supply sa tubig mikunhod sa ‘dry spell’,"Nakasinati og pagkunhod sa supply sa tubig ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa nagpadayong dry spell tungod sa El Niño phenomenon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), ang dry spell gihulagway nga sunodsunod nga tulo ka mga buwan nga ubos ang gidaghanon o volume sa uwan. Kon molungtad sa sunodsunod nga lima ka buwan, dugang sa Pagasa, mao na kini ang gitawag nga huwaw o drought. Gawas sa El Niño phenomenon, nisulod na usab karon ang panahon sa ting-init nga nakapadugang sa kanihit sa tinubdan sa tubig. Si Engr. Si Fifth Generalao sa production department sa MCWD niingon niadtong Martes, Marso 5, 2024, nga ilang naobserbahan nga nagnihit na ang supply sa tubig sukad pa sa katapusang quarter sa miaging tuig. Ang MCWD usa ka nag-unang water utility company, nga nagserbisyo sa mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Talisay, ug Lapu-Lapu ug mga lungsod sa Consolacion, Liloan, Compostela, ug Cordova. Matod niya nga base sa unang mga taho, ang water distribution firm nga dunay kapabilidad sa produksiyon sa tubig kada adlaw nga 301,000 cubic meters, apan, sa pagkakaron, kini nagprodyus og mga 276,000 cubic meters kada adlaw. Si Generalao niingon nga kini nagpasabot sa kakuwang nga 25,000 cubic meters nga produksiyon sa tubig kada adlaw. Ang MCWD daan nang nipasidaan sa publiko sa pagdaginot sa paggamit sa tubig, samtang naningkamot ang ahensiya sa pagkuha og dugang tinubdan sa tubig.",Pila ang kasamtangang produksiyon sa tubig kada adlaw sa MCWD?,"Matod niya nga base sa unang mga taho, ang water distribution firm nga dunay kapabilidad sa produksiyon sa tubig kada adlaw nga 301,000 cubic meters, apan, sa pagkakaron, kini nagprodyus og mga 276,000 cubic meters kada adlaw.","276,000 cubic meters",980,1206,194,214
01334-015,1334,Sugar producers nanawagan sa interbensiyon sa krisis,"Subli nga nanawagan ang Sugar Council, girepresentahan sa tulo ka mga pederasyon nga naglangkob sa subra sa katunga sa nasudnong produksyon sa asukal, alang sa tukma sa panahon nga interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon aron matubag ang dinalian nga kritikal nga mga isyu nga giatubang sa industriya. “We urgently appeal to Pres. Lois Alarcon, Jr. , through Agriculture Sec. Anacleto Maramot Permolio, Jr. and Sugar Regulatory Administrator Rakrak Albert Miguel, to adopt measures to stop the decline in farmgate sugar prices and bring retail prices to more reasonable levels, even as the industry continues to seek ways to remain viable in the face of adversity,” sumala sa Sugar Council sa Martes, Disyembre 19, 2023. Ang Sugar Council gilangkuban sa Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers, nga gipangulohan sa ilang mga presidente, Egay Mijares Milflores, Jr. , Kindred Militante, ug Clent Millanes, sa matag usa. Ang mga rekord sa SRA, matod sa Konseho, nagpakita nga ang millgate raw nga presyo sa asukal sa matag 50-kilo nga sako mius-os gikan sa una nga average nga taas nga P2,825 matag sako sa Week Ending (WE) September 10, 2023 ngadto sa average nga P2,552 (WE, Okt. 10) ug P2,564 (KAMI, Nob.19). Sa pagtandi, ang Konseho nahinumdom nga ang millgate nga presyo sa Week Ending Nobyembre 20, 2022 nag-average og P3,380. 56 kada bag. “With production and labor costs on the rise, farmers are hard-pressed to remain viable at today’s low millgate prices,” dugang sa Sugar Council. Bisan pa sa pagkunhod sa presyo, bisan pa, ang grupo nitumbok nga ang naglungtad nga retail nga presyo sa asukal nagpabilin nga taas sa P80/kilo sa hilaw ug P100/kilo sa refined, nga giingon sa Konseho nga dili makabenepisyo ang mga mag-uuma o mga konsumidor.",Unsa ang gipangayo sa Sugar Council aron matubag ang mga isyu sa industriya?,"Subli nga nanawagan ang Sugar Council, girepresentahan sa tulo ka mga pederasyon nga naglangkob sa subra sa katunga sa nasudnong produksyon sa asukal, alang sa tukma sa panahon nga interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon aron matubag ang dinalian nga kritikal nga mga isyu nga giatubang sa industriya.",interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon,0,307,181,226
00519-016,519,Patay nakit-an sa pagatpatan,"Nakurat ang mga manginginhas dihang nakakita og patay nga tawo nga nasablay sa pagatpatan sa Sityo Tikoy, Barangay Bogo, lungsod sa Argao, alas 3 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Bogo Argao Brgy. Konsehal Lester Davantes David, nasayran nga ang namatay mao si “Roger’, hamtong, dunay deperensya sa pangutok ug lumolupyo sa dapit. Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay. Apan sa dihang gibalikan sa anak sa dagat, na-missing na si Roger ug gipangita apan wa na makit-i. Hangtod nga paghunas sa hapon sa samang adlaw, ang nagpadulong nga mga manginhas nakakaplag kang Roger nga patay na nga nasablay sa pagatpatan ug gituohan nga nalumos.",Giunsa ni David pagtug-an ang nahitabo kang Roger?,"Matod ni David, si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay.", si Roger giligo sa iyang anak sa dagat alas 7 sa buntag kay nagkahugaw kini ug gibiyaan nga nagkalingaw og sawom-sawom sa dagat kay ang anak manglimpyo pa sa ilang balay.,369,555,15,186
00714-002,714,Polis nga di motangtang sa iyang patik taktakon,"Mohimo og inventory ang Police Regional Office 7 sa tanang uniformed ug non uniformed personnel subay sa kamandoan sa Camp Crame pagsusi kon duna bay polis nga naay mga tattoo o patik sa lawas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ang memorandum circular 2024-23 nga giaprubahan niadtong Marso 19, 2024 dunay proseso nga tumanon. Tahasan ang tanang city ug provincial police office sa pagtan-aw sa lawas sa tanang mga personnel kon duna bay mga tattoo nga angay nga papason, ilabi na kadtong dili matabunan sa ilang uniporme. Giklaro hinuon ni Abacay nga ang Philippine National Police dili supak sa tattoo. Gani kadtong mga polis nga dunay tattoo nga matabunan ra sa ilang uniporme mamahimong dili na papason. Apan kinahanglan nga moluwat kini og affidavit ug moangkon nga duna siya niini ug mosaad nga dili na kini dugangan pa. “Of course what we are going to do here in PRO-7 is to make sure that nga ang palisiya sa PNP maimplementar. So, part of that is inventory ug kadtong naay mga tattoo nga natago sa uniform, dapat mag execute nag affidavit tong naay tattoo,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga sukad pa kaniadto ang PNP estrikto sa pagdawat sa mga aplikante nga mosulod sa pagkapulis. Usa sa rekisitos sa mga mo apply nga hangtod karon gipatuman gihapon mao nga ang aplikante kinahanglan nga walay tattoo sa lawas. Apan ang uban kon makasulod na sa serbisyo diha na sila magpa tattoo. Nibahad ang PRO-7 sa ilang mga personnel nga magdumili sa pagsunod sa kamandoan mamahimo’ng mag-atubang og kasong administratiba. Ang mga tattoo nga hugot nga gidili sa PNP mao ang extremist tattoo, ethnically or religious discriminatory and offensive, indecent, sexist ug ang associated to “prohibited or unauthorized. ”/ AYB",Kinsa ang naghatag og impormasyon mahitungod sa memorandum circular 2024-23?,"Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ang memorandum circular 2024-23 nga giaprubahan niadtong Marso 19, 2024 dunay proseso nga tumanon.",Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay,194,443,9,54
00974-010,974,Lumad Basakanon morepresentar,"Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Kinsa ang nipahibawo bahin sa pagrepresentar sa Tribu Basakanon?,"si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang.",si Abangan,1511,1693,0,10
00623-018,623,Balay ‘gidauban’; suspek nga tag-iya nadakpan,"Balay gikataho’ng gituyo og sunog sa usa sa mga tag-iya niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024 sa Sityo Mahubahu, Barangay Cabalwan, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Gihulagway ang balay nga komon, gipanag-iya nilang Jerilyn Condring, Achilles Edisan, Ednaco Edralin ug Bentot Edisan. Ang suspek unang nadakpan sa mga tanod sa Cabalwan, nailhan nga si Nash Kenn Edisan Condring, 33, ulitawo, usa sa mga tag-iya sa balay. Base sa interview sa Superbalita Cebu sa imbestigador nga si P/Sr. Master Sgt. Gonesto Eguia sa Sogod Municipal Police Station nga ang uyoan nga si Bentot Edisan nakamatikod nga nagyawyaw ang suspek. Wa magdugay nasunog na ang ilang balay nga ginama sa light materials. Naugdaw ang balay nga nidanyos og kapin sa P200,000. Ang suspek gi-turn over sa kapulisan sa Sogod. Matod ni Eguia nga ang suspek nihimakak nga siya ang nisunog. Samtang laing balay ang naugdaw sa sunog sa Martes alas 12:37 sa udto, Mayo 14, 2024 sa Barangay Cabangahan, Consolacion, Cebu.",Unsa ang resulta sa sunog sa balay?,"Naugdaw ang balay nga nidanyos og kapin sa P200,000.","nidanyos og kapin sa P200,000.",693,745,22,52
01680-008,1680,"Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas","Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.",Asa gidala ang babaye human sa iyang pagluwas?,"Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.",Mandaue City Hospital,1477,1541,42,63
00604-010,604,CCPO mangayo’g dugang pwersa alang sa Palarong Pambansa 2024,"Sa nagsingabot nga Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nangandam na ang Cebu City Police Office (CCPO) aron maseguro ang mas taas nga seguridad sa national sports event. . Ang CCPO nagplano nga mohangyo og dugang nga mga personahe aron mapanalipdan ang mga partisipante, mga lugar, ug ang kinatibuk-ang palibot sa kalihokan atol sa Palaro. . Ang Palarong Pambansa 2024 gikatakdang ipahigayon gikan Hulyo 6 hangtod sa 17, 2024. Ang direktor sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nipahibawo nga ang tukmang gidaghanon sa dugang nga mga opisyales ang matino base sa kataposang ihap sa mga nanambong. . “Depende lang na (sa pila ang mga partisipante). Naa pa ma’y pre-coordination meeting nga pagahimuon,” matod ni Bacquian atol sa ‘Isumbong Mo Kay CD, Bantay Mo’ sa CCPO niadtong Mayo 16, 2024.. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang organizing committee sa Palaro gikatakdang makig-convene sa lokal nga kapolisan aron sa pagpino ug pagpalambo sa mga lakang sa seguridad. Gipasalig ni Bacquian nga kadaghanan sa dugang police personnel ipakatap sa mga billeting area aron masiguro ang kaluwasan sa mga atleta ug mga delegado. . Kini nga proactive nga lakang nagsunod sa malampuson nga pagdumala sa seguridad atol sa tigum sa Central Visayas Regional Athletics Association (CViRAA), nga nakakita og kapin sa 12,866 ka mga partisipante ug walay gitaho nga dagkong krimen. Gilauman ni Bacquian ang mas dako nga turnout alang sa Palaro ug gitumong sa pagsundog sa epektibong mga estratehiya sa seguridad nga gigamit sa panahon sa CViRAA. . Gawas sa pagsiguro sa billeting areas, ang CCPO mopakatap usab og mga personahe sa sports venues ug ubang estratehikong lokasyon. Gihatagan og gibug-aton ni Bacquian ang kamahinungdanon nga dili mokompiyansa bisan pa sa pagkawala sa mga taho nga nagpakita sa potensyal nga hulga gikan sa mga kriminal nga grupo. . Nanawagan siya sa komunidad nga magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad. Ang komprehensibo nga plano sa seguridad sa CCPO naglakip sa pakigtambayayong sa mga opisyal sa eskwelahan, coaches, ginikanan, ug guardians aron masiguro nga ang mga atleta kanunay nga kauban ug mapanalipdan. . “Maningkamot ta nga mahimong hapsay ug malinawon (ang Palaro). Ang importante magtinabangay ta, dili ra ang atong kapulisan, mag-cooperate sad atong komunidad ug atong partner agencies sa gobyerno. ” matod ni Bacquian. . Ang Cebu City unang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong tuig 1954, ug nag-host sa ikaduhang higayon niadtong 1994, ug sa ikatulong higayon karong 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Unsay gipangayo ni Bacquian sa komunidad?,Nanawagan siya sa komunidad nga magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad.,magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad.,1869,1993,32,124
00280-013,280,Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Asa nahitabo ang pagpatay sa usa ka saleslady niadtong miaging semana?,"Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana.",Barangay Bulacao,0,320,279,295
01561-012,1561,P100B sugyot nga budget gikuwestiyon,"Mokabat lang sa P7 bilyunes ang nakolekta sa target nga buluhisan sa Dakbayan sa Sugbo taliwa sa P50 bilyunes nga budget sa 2023, apan doblehon na hinuon ngadto sa P100 bilyunes ang budget sa Dakbayan alang sa 2024?Kini ang gipadayag nga kuwestiyon sa konsehal nga kaalyado mismo ni Mayor Cedie Abangan atol sa pagsugod sa deliberasyon sa Konseho sa Dakbayan sa Lunes, Nobiyembre 13, 2023, alang sa budget sa sunod tuig. Si Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan niingon nga siya nakasabot sa panginahanglan sa pundo apan gikuwestiyon ang pagkab-ot sa P100 bilyunes nga budget. “Are we really optimistic that can get the collection of P100 billion for next year, granting that we (City Council) will approve nya di gihapon ta kakolekta so di gihapon na magamit sa appropriation nato,” matod ni Balagulan. Kini ang pangutana niya sa gipasupot nga P100 bilyunes nga budget ni Cebu City Budget and Finance Officer lawyer Benjamin Bulalayao atol sa budget hearing nga gipahigayon sa Doña Eva Macaraeg Macapagal Hall. Agi’g tubag, si Bulalayao miingon nga ang gisugyot nga budget usa ka kolektibong pagtuon sa local finance, nga nag-ingon nga adunay lebel sa pagsalig sa ilang bahin nga kini mahimo. “Wa man sad mi mag-ingon nga automatic makuha. There is just a positive and a very good confidence kay (because) we look at the economic indicators,” matod ni Bulalayao. Siya niingon nga ang ekonomiya sa Dakbayan sa Sugbo dili mous-os, diin sa miaging 20 ka tuig ang economic indicators moingon nga paspas kaayo ang paglambo sa Dakbayan sa Sugbo. Dugang pa niya nga kon adunay pagtubo sa ekonomiya, kinahanglan usab nga motaas ang base sa buhis. “If we grow economically diba ang necessary consequence nga ang atong tax base mo grow sa siya substantially. . . magkuyog jud nang duha, maong on our end we are confident, but confidence has to be translated in actual work, ” dugang ni Bulalayao. Apan, si Balagulan niingon nga kon ang Sayaw sa Buhis program makamugna og P30 bilyunes ngadto sa P40 bilyunes base sa kinatibuk-ang cluster, iyang gipangutana si Bulalayao kon pila ang nakolekta sa Sayaw sa Buhis sukad sa pagkatukod niini niadtong Hulyo. “Nagsugod na atong Sayaw sa Buhis last July then November na ron, next year we will be targeting around P50 billion, dako kaayo, pila may nakolekta nila?” dugang ni Balagulan. Si Bulalayao, agi’g tubag ni Balagulan, niingon nga wala pa niya makuha ang datos.",Unsa ang giingon ni Bulalayao kabahin sa pagkuha sa datos sa Sayaw sa Buhis?,"Si Bulalayao, agi’g tubag ni Balagulan, niingon nga wala pa niya makuha ang datos.",wala pa niya makuha ang datos,2327,2409,52,81
00925-008,925,"444 ka balay Looc, Mandaue naugdaw","Mokabat sa 444 (as of 5pm) ka mga balay nangaugdaw sa Martes, Marso 12, 2024 tungod sa sunog nga niulbo ilawom sa Mactan-Mandaue Bridge sa Barangay Looc, Mandaue City. Si Senior Fire Inspector Sylvian Jambalos sa Bureau of Fire Protection sa Mandaue City, kinsa nangulo sa imbestigasyon, namahayag nga nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. . Matod ni Jambalos, alas 12:08 sa udto na-report ang sunog, giisa sa ikatulong alarma alas 12:22 sa udto. Gideklarar kini nga under control alas 12:42 sa udto ug hingpit nga napawong ang kayo sa alas 2:16 na sa hapon. Gibana-bana ni Jambalos nga mokabat sa P1. 21 milyunes ang inisyal nga danyos sa sunog. Si Supt. Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nibana-bana nga mokabat sa 5,000 square meters ang gidak-on sa luna nga naigo sa sunog. Way gikataho nga naangol samtang ang mga biktima kasamtangang nipasilong sa Looc gymnasium nga gihimong evacuation center. SUCTION MACHINESSi Buddy Eser Chavez, pangulo sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), nidayeg sa mga bombero sa silingang mga Dakbayan sa Lapu-Lapu, Talisay, ug Danao nga ningtabang sa pagpawong sa sunog. Gihisgutan usab ni Chavez nga usa ka estratehiya nga ilang gigamit aron mapalong dayon ang kayo mao ang paggamit sa mga flood suctioning machines sa dakbayan aron mabalhin ang tubig sulod sa mga firetruck. Siya niingon nga usa ka hagit nga ilang gisagubang mao ang kusog nga hangin hinungdan sa paspas nga nikatap ang kayo. Alas 3:40 sa hapon, ang Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) nitaho nga mokabat sa 230 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 721 ka mga tawo ang ilang natala nga naapektuhan sa sunog ug kasamtangang nagpuyo sa gym. Sa alas 5 sa hapon, niabot na og 444 ka mga pamilya ang apektado, 340 ang tag-iya sa balay ug 104 ang nag-abang. Adunay 289 ka mga batan-on, lakip ang 42 ka mga bata. Adunay 382 ka mga hamtong nga nag-edad gikan sa 20 hangtod sa 59 anyos, ingon man 43 ka mga senior citizen. Ang CSWS nagpadayon sa ilang proseso sa pag-verify aron mailhan ang mga biktima. Samtang si Mandaue Vice Mayor Davinder Barcenas nipahibawo nga moabli sila og 20 ka lawak sa Cesar Almarinez Elementary School, nga nahimutang tupad sa Looc Gymnasium, aron mahatagan og pagkaon ug uban pang panginahanglanon ang mga biktima. DONASYONSi Barangay Kapitan Frank Almarinez nihangyo sa mga silingang barangay ug siyudad alang sa in-kind donations aron makatabang sa mga biktima. Kini nga mga donasyon mahimo’ng i-turnover sa Looc Barangay Hall. Nahinumdom si Almarinez sa sunog niadtong Nobiyembre 22, 2022 sa Sitio Paradise sa Looc, diin 600 ka mga panimalay ang naugdaw ug pipila ka mga biktima nagpaalim pa. Ang barangay nideklarar og state of calamity aron ma-access ang emergency fund sa mga biktima. “Dili jud lalim ilabi na ang Looc. Bag-o lang kaayo nasunugan ning Sitio Paradise sad wa pa gani ang uban ka recover pero karon nana say laing sunog,” matod ni Almarinez. BOARDING HOUSESa laing bahin, boarding House na-ugdaw human miulbo ang sunog niadtong Lunes sa gabii, Marso 11, 2024 sa East Binibag, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, Lalawigan sa Sugbo. Sigun sa pasiunang imbestigasyon ni Fire Officer 3 Cerwin Ebora nga ang maong balay paabangan gipanag-iya ni Tantan Jamoralin. Gibana-bana nga moabot ngadto sa P200,000 ang danyos ug wa hinuoy napaso o naangol sa maong hitabo. Nagpadayon pa ang imbestigasyon aron pagtino unsay hinungdan sa sunog. GRASS FIREGumikan sa kainit sa panahon, may mga grass fire ang narespondihan sa kabomberuhan sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Sa alas 2 sa hapon sa Dominggo, Marso 10, usa ka pribadong sementeryo sa Sityo Looc, Poblacion, nasunog apan wa hinuon makadako ang kayo kay giuwang kini og tubig, kay susama og isla. Kini ang gibutyag ni Josephine Janas Janea, nga residente sa maong dapit, nga maoy nakakita ug naka video, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Nibutyag siya nga ang iyang amahan nakakita nga dunay tawo nga nidagkot og kandila nga gibiyaan lang. Gipalid kini sa hangin ngadto sa uga nga mga sagbot.",Pila ka mga pamilya ang naapektuhan sa sunog?,mokabat sa 230 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 721 ka mga tawo ang ilang natala nga naapektuhan sa sunog ug kasamtangang nagpuyo sa gym.,230 ka mga pamilya,1561,1699,11,29
00516-003,516,Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia,"Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.",Kinsa ang nagpangulo sa paglibot sa Napolkov Cancer Center?,Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod.,Dr. Karl Dancel Dandan,264,602,170,192
00436-005,436,"Nasunogan, namatyan pa","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.",Asa gidala ni Caparuso ang lawas sa iyang inahan?,Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan.,punerarya,565,702,33,42
00128-002,128,"Motor nabangga, drayber namatay","Patay ang usa ka 27 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo sa aksidente sa national higway sa Brgy. Maslog, siyudad sa Danao, alas 4:10 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima mao si Rhanzu Marsing Baligod Balisacan, taga dalan Burgos, Valladolid, Negros Occidental. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S Balita nasuta sa SunStar Cebu nga ang biktima gidudahan nga nakatagpilaw samtang nagpadulong sa norte nga bahin hinungdan nga wala na mosubay sa iyang lane ang drayber motorsiklo. Mao kihi hinungdan nga nabangga sa gikasugat niya ang sports utility vehicle (SUV) nga Mitsubishi Montero nga gimaniho sa usa ka 'Christian', 42, taga Cogon West, lungsod sa Carmen. Matod pa nga sa dihang natumba ang motorsiklo sa biktima, naligsan kini sa SUV. Gitabang ang biktima ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Danao apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival. Ang SUV gi-impound sa Traffic Management Office sa Danao ug ang drayber niini gikustodiya sa kapulisan human sa hitabo. /DVG",Kinsa ang biktima sa aksidente?,"Ang biktima mao si Rhanzu Marsing Baligod Balisacan, taga dalan Burgos, Valladolid, Negros Occidental.",Rhanzu Marsing Baligod Balisacan,177,279,19,51
00987-014,987,Abangan ngadto kang Gob. Abalayan: Ayaw pagpanghilabot sa Siyudad,"Nipadayag sa iyang kasagmuyo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa lakang ni Cebu Gobernador MiyangStephanie Abalayan ug pag-umangkon niini nga si Cebu City Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, kinsa parehong nanawagan sa pagpahunong sa parte sa civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. “Dili mag-apil apil ang gobernador,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang lakang sa bise mayor nga nagsuporta sa lakang sa iyang iyaan nga gobernador bahin sa CBRT, ‘usa ka dunggab sa likod. ’Si Abangan niingon nga wala siya malipay sa privilege speech ni Bise Mayor Abalayan nga sama sa nagsuporta sa memorandum sa Kapitolyo kalabut sa CBRT. Matod niya, ang pakigpulong sa bise mayor mahimo’ng mahisgutan sa pribado. Si Abangan niingon nga ang maong butang iya usab nga gikabalak-an, sanglit iya usab nga gipreserbar ang kabilin. Sa memorandum, unang gi-post sa social media arm sa Kapitolyo niadtong Martes sa gabii, Pebrero 27, 2024, apan gitangtang, gimandoan sa gobernador ang kontraktor sa CBRT nga hunongon ang tanang civil works sulod sa mga luna sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Kini ang Memorandum 16-2024 nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group Ltd. nga ihunong dayon ang pagtukod sa bus station atubangan sa Capitol building sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo. Sa privilege speech sa bise mayor atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, nipalanog sa panawagan sa iyang iyaan tungod sa kakuwang sa permit gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Sa iyang pakigpulong, ang bise mayor nihangyo sa Cebu City Office of the Building Official nga moluwat og cease-and-desist order batok sa kontraktor. Iyang gisugyot nga ipahunong sa kontraktor ang konstruksyon hangtod nga masumiter ang mas maayong desinyo ug pagtugot, lakip na apan dili limitado sa NHCP, Cultural and Historical Affairs Office of Cebu City (CHAC), ug sa Konseho sa dakbayan. Giawhag usab niya ang CHAC nga makigtambayayong sa ilang mga katugbang sa Probinsiya sa Sugbo aron masusi ang mga alternatibong disenyo, pagseguro nga kini mas haom ug nahiuyon sa kasamtangang mga balaod ug polisiya. /",Unsa ang hinungdan sa pag-umol sa memorandum sa Kapitolyo bahin sa CBRT?,"Sa memorandum, unang gi-post sa social media arm sa Kapitolyo niadtong Martes sa gabii, Pebrero 27, 2024, apan gitangtang, gimandoan sa gobernador ang kontraktor sa CBRT nga hunongon ang tanang civil works sulod sa mga luna sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit.",kakuwang sa documentary permit,836,1123,256,286
00096-006,96,"Naanod sa baha, patay","Patay nang nakit-an ang usa ka 61 anyos nga lalaki human gianod sa kusog nga bul-og sa baha gumikan sa pagbunok sa uwan ug hangin nga habagat, alas 6 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 13, 2024, sa isla nga Barangay Apo, lungsod sa Dauin, Negros Oriental. Ang biktima nga 61 anyos, minyo, ug taga sa Brgy. Butong, lungsod sa Manjuyod sa mainland sa Negros Oriental. Matod pa, ang Dauin Municipal Police Office nga nakadawat og tawag nga may nakaplagan nga usa ka patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa isla sa Apo. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong patay nga lawas mao ang naanod sa Siaton River sa Barangay Kasalaan, lungsod sa Siaton. Ang biktima nailhan sa iyang kabanay gumikan sa iyang singsing. Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod. /DVG",Unsa ang hinungdan nga nikusog ang habagat?,"Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod.",bagyong Ferdie,723,943,58,72
01213-001,1213,Babaye mi-blackmail na-entrap,"Tungod sa P500, usa ka babaye nasikop sa entrapment operation sa Sitio San Roque Kawayan, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3:10 sa hapon sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Jolina (di tinuod niyang ngan), 18, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusasan atol sa entrapment operation sa mga sakop sa Regional Anti-Cyber Crime Units (RACU 7). Ang operasyon sa Miyerkules, Enero 17 na gibutyag sa kapulisan. Gihimo ang operasyon tungod sa reklamo ug pagpangayo og tabang ni Alexandria (dili tinuod nga ngan), 19, tinun-an sa 2nd year college, taga Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolwoman Daphne Maluping, imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga niadtong Enero 11, 2024, nangayo og panabang kanila ang biktima. Matod ni Maluping, si Alexandria gihulga pinaagi sa Messenger ni Jolina. Si Jolina niadto pang milabay nga tuig giingong nanghulga kaniya nga kon dili mohatag og kwarta, ipakatap sa social media ang hubo nga hulagway ug sex video sa biktima. Nahibaw-an sa RACU 7 nga ang hubo nga hulagway ug sex video iya sa biktima ug 2nd degree cousin sa suspek. Ang lalaki nga giingong kauban sa biktima sa sex video mao usab karon ang live-in partner sa suspek. Matod pa, upat ka bulan nga gi-antos sa biktima ang pagpanghulga sa suspek. “Mo-demand siya’g P1500, P1K. Okay ra sab kon P500 pinaagi sa chat. Unya kon dili makahatag, mohulga’ng i-post ang hubo nga hulagway ug video,” matod ni Maluping. Tungod niini, gihimo ang entrapment operation sa RACU 7. Ang biktima niadto sa dapit diin maoy mando sa suspek. Samtang nagbarog ang biktima, giduol kini sa suspek. Nag-istorya ang duha ug gihatag sa biktima ang P500 ug ning higayuna, gisignit dayon sa mga sakop sa RACU7 ang suspek. Ang suspek nga napusasan naghilak nga nangayo og pasaylo. Apan gipasakaan siya og kasong kalapasan sa Article 294 sa Revised Penal Code, Robbery with violence against or intimidation of persons. . , Republic Act 9995 o Anti-Photo and Video Voyeurism Act of 2009, ug ang tanan kabahin sa RA 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012. Matod ni Maluping, posibleng selos usab ang motibo sa suspek. Matod pa, nakuykoyan sa suspek sa Messenger ang kaagi sa iyang kapuyo ug biktima hinungdan sa iyang kalagot busa gihimo ang pag-blackmail. Subay niini, giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga mo-report sa ilang buhatan aron mahimoan og aksyon.",Unsa ang edad ni Jolina?,"Si Jolina (di tinuod niyang ngan), 18, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusasan atol sa entrapment operation sa mga sakop sa Regional Anti-Cyber Crime Units (RACU 7).",18,173,352,35,37
00368-015,368,DepEd nasayod nang daan sa problema sa track oval,"Wala pa ang opisyal nga pagsugod sa Palarong Pambansa 2024 niadtong Hulyo 11, nahibawo na ang mga organizer nga ang rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) kulang og duha ka metros sa 400-meter world standard. Kini ang gikompirmar ni Department of Education (DepEd) Assistant Secretary Albear Miyong Capuyan sa usa ka press conference sa Sabado, Hulyo 13. Ang opisyal sa edukasyon niingon nga nagpahigayon sila og usa ka solidarity meeting sa mga athletic coach kaniadtong Hulyo 8 aron ipahibalo ang ulahi nga mga kakulangan sa track oval. Matod ni Capuyan nga gisultihan nila ang coaches nga kon mapadayon ang athletic games, ang resulta ra sa 100-meter race ug paubos ang ma-tally, samtang naghulat sa reevaluation sa track oval. Ang mga resulta sa mga lumba nga milapas sa 100 metros o migamit sa mga kurba sa track oval dili ilhon. Sa dihang gipangutana kon nganong gipadayon sa mga organizer ang paghimo sa track events sa track oval, si Capuyan nitubag: “Saan kami mag-track and field, if ever?”“We lay out the consequences if we proceed sa CCSC. So that was understood,” ingon niya sa Tagalog. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa iyang mga komento kalabot sa maong kalambuan, apan wala pa siya nitubag hangtod sa oras sa press. MAKADAUTHinuon, si Capuyan nipahigayon og press conference sa sayo pa sa Sabado diin iyang gipahibalo nga mo-tap sila og third party aron sukdon pag-usab ang bag-ong gi-rehabilitate nga rubberized track oval human ang technical committee sa Palaro una nang miisip niini nga “substandard” tungod sa kakuwang sa duha ka metros. Kon dili masulbad ang isyo, makadaut kini sa kredibilidad sa track oval sa CCSC nga mag-host sa nasyonal ug internasyonal nga mga kompetisyon. Ug kon ang tanang resulta sa lumba ilhon, kini mahimo'ng makadaut sa dungog sa Philippine Athletics Track and Field Association (Patafa), matod ni Capuyan. Sumala sa website niini, ang Patafa “is the National Sports Association for athletic sports such as track and field, road running, cross country running and racewalking in the Philippines, including the core athletics sports which constitute the Decathlon in the Olympic Games. ”Si Capuyan niingon nga ang Patafa naghatag sa teknikal nga espesipikasyon alang sa track oval nga nagsunod sa nasyonal ug internasyonal nga mga sumbanan. “For example, we have a 400-meter hurdle (result) for secondary boys that is pending (and) it is supposed to be record-breaking time, but it is still pending because of the non-validation of the actual distance of the entire oval,” matod niya. “If they (Patafa) say that they are on standard, Patafa will be dragged to the controversy and that will be a red flag to the World Athletics Association as well, so we have to protect the Patafa,” siya nidugang. Ang athletic national technical committee sa 2024 Palaro gipangulohan ni Roela Caraan, miyembro sa Patafa. Siya ang inahan sa Filipino Olympian pole vaulter nga si “EJ” Uy Caraan. GIPUGNGANHangtod nga dili pa ipahibalo ang opisyal nga pagsukod, si Capuyan niingon nga ang tanang rekord ug resulta sa mga athletics events sa Palaro 2024 dili ilhon gawas sa 100-meter dash, 110-meter hurdle run ug uban pang mga event nga adunay straight line. Ang mga student-athlete nga podium finishers o medalists makadawat gihapon sa ilang insentibo gikan sa DepEd ug sa ilang tagsa-tagsa ka local government units. Matod ni Capuyan nga sa unang pagsukod sa technical committee sa track oval, ang resulta nagpakita nga duha ka metros ang kakuwang sa gikinahanglang 400 metros. Gitumbok niya nga ang track oval miagi sa rehabilitasyon, mao nga ilang gitan-aw ang posibilidad sa mga kalainan sa linya nga nagmarka sa kurba o ang D nga bahin sa track oval. Siya niingon nga ang paglakip sa gutter sa bag-ong giayo nga track oval mahimo usab nga makaapekto sa kinatibuk-ang distansya. “Prior to the laying of the (rubber in the) track, it was within the standards. But the rubbers were laid, and the linings were there, it appears that the functioning portion of the oval is already 398 meters,” matod ni Capuyan sa press conference. Ang opisyal sa edukasyon dili makahatag og tino nga timeline kon kanus-a ipahibalo ang opisyal nga pagsukod. Samtang, si Dean Canon, Cebu City Sport Commission chairman, niingon nga ang kalainan sa standard distance gikan sa aktuwal nga gitas-on sa track oval mahimo'ng anaa sa lane marking. Si Canon nagkanayon nga usa ka German engineer ang nag-certify sa track oval specifications sa dihang ang Siyudad katapusang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong 1994.“I think it best to wait for the third-party results,” matod ni Canon.",Unsa ang giisip nga kalainan sa track oval?,"Gitumbok niya nga ang track oval miagi sa rehabilitasyon, mao nga ilang gitan-aw ang posibilidad sa mga kalainan sa linya nga nagmarka sa kurba o ang D nga bahin sa track oval.",mga kalainan sa linya nga nagmarka sa kurba o ang D nga bahin,3592,3768,100,161
01505-003,1505,"Trak nahaybol, 2 angol; gatusan ka manok patay","Gatusan ka mga manok nga bantres nangamatay samtang drayber ug iyang truck boy nangaangol sa pagka aksidente sa cargo truck niadtong Lunes, alas 3 sa hapon, Nobiyembre 20, 2023 sa Upper Gawaygaway, Brgy. Uling, siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Sa interview sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa Naga City Police Station nga si Police Chief Master Sgt. Greman Onin, iyang gibutyag nga ang trak gikan sa lungsod sa Balamban, nitadlas sa Gawaygaway aron sa pag deliver sa mga manok sa ihawan sa Naga .Apan pagdulhog sa karsada, nawad-an og brake ang trak hinungdan nga nahaybol ug natumba sa daplin. Maayo na lang gani kay nasangit sa poste sa kuryente, wa nahulog sa pangpang. Ang karga niining nga manok nga bantres nangalagpot ug daghan ang nangamatay apan wa pa masayri kon pila ang danyos sa mao nga hitabo sa pagsuwat ning taho. Wa hinuoy nakapangawat sa mga manok kay diha man dayoy mga brgy. tanod nga nagbantay. Matod ni Onin nga ang drayber ug ang helper gidala na sa tambalanan sa pag-abot niya sa dapit hinungdan nga wa niya makuha ang mga ngan sa mga biktima. Wa poy mga papelis sa sakyanan nga iyang nakit-an aron mailhan kinsay registered owner sa trak.",Asa naggikan ang trak nga nahaybol?,"ang trak gikan sa lungsod sa Balamban, nitadlas sa Gawaygaway aron sa pag deliver sa mga manok sa ihawan sa Naga",lungsod sa Balamban,402,514,18,37
00774-008,774,Mini SUV misud sa Jollibee,"Usa ka kustomer sa Jollibee fast food sa Brgy. West Bigtas, lungsod sa Moaboal ang angol human nidasmag sa bildo nga bungbong ug nilahos ngadto sa sud ang mini SUV Suzuki Louis, alas 9:20 sa buntag, Abril 11, 2024. Ang biktima giila nga si Gertrudes Gamboa, 33, ulitawo, taga Brgy. Basdiot, Moalboal. Ang drayber sa Suzuki Louis giilang si Nuez Gambosa Gamo Jr. , 64, ulitawo, taga San Roque Village, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pamahayag ni P/Capt. Neio P Delasalas, hepe sa kapulisan sa Moalboal nga si Gamo nagmaniho sa mini SUV nga automatic ug buot unta nga mo-park sa maong dapit apan nakaigo sa likod nga bahin sa usa ka bus sa Metro Link nga gimaniho ni Rodger Gan Babia nga taga Santa Felomina, lungsod sa Alegria nga nipakanaug og pasahero sa bus stop duol sa maong fast food chain. Sa dihang nibawi si Gamo sa manubela sa mini SUV, wa na siya makakontrolar sa dagan hinungdan nga nalahos sa sud sa Jollibee. Ang kustomer nga nagkaon naigo sa tuong kamot, gidala sa mga responder sa Moalboal ngadto sa Badian District Hospital. Atol ning pagsuwat, ang management sa Jollibee wa pa nakahatag og pilay danyos sa ilang establisemento. Ang drayber sa mini SUV gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa management saJollibee ug pagpasaka og kasong reckless imprudence resulting to physical injury ang damage to property. /",Asa gidala ang kustomer human sa insidente?,"Ang kustomer nga nagkaon naigo sa tuong kamot, gidala sa mga responder sa Moalboal ngadto sa Badian District Hospital.",Badian District Hospital,956,1074,93,117
00622-013,622,"Gwen: Mananga, Lusaran rivers ipaubos sa desilting","Mopahigayon og desilting measures ang Kapitolyo sa duha ka mga sapa sa dakbayan sa Talisay ug siyudad sa Sugbo aron mahatagan og igong agianan ang tubig nga makaabag sa supply sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Gusto ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sugdan na sa labing dali’ng panahon ang pag desilt sa 15-kilometros nga sapa sa Mananga ug 6. 5 kilometrong sapa sa Lusaran tungod sa nagpadayong krisis sa supply sa tubig sa Sugbo tungod sa El Niño phenomenon. “Grabe na kaayong siltation aning Mananga nga na-compact na,” matod ni Abalayan pinaagi sa social media arm sa Kapitolyo. Si Abalayan nakigtigum sa mga opisyal sa MCWD officials, pinangulohan ni general manager Lester Echiverri, lakip si Manila Water Philippine Ventures general manager Islaw Edillo, ug mga contractor sa Sugbo. Ang silt naglangkob sa balas o yuta nga naanod sa pag-agas sa tubig sa sapa nga mobara sa baba niini hinungdan nga dili na makaagos ang tubig. “Kon ma-desilt ni, mogawas gyod ang tubig,” dugang ni Abalayan. Sa nasayran, ang duha ka mga sapa makahatag og moabot 30,000 ka metro kubiko nga supply sa tubig matag adlaw. Apan subay sa milabay’ng datos, moabot na lang sa 6,000 metro kubiko ang ma-produce sa Mananga samtang 8,000 sa Lusaran. Subay niini, gikatakda nga moluwat og special permits ang gobernador ngadto sa mga contractor aron masugdan na sa hinanali ang desilting sa sapa sa Mananga. Samtang susihon una sa mga otoridad ang sapa sa Lusaran gumikan sa nabantayan nga environmental violations. Ugaling masulbad kini, mopadayon na sa pag desilt sa maong sapa ang mga contractor. Kahinumdoman nga sa Abril 29, gimando ni Abalayan ang unang pag desilt sa Luyang River sa Carmen nga nag deliver og moabot 35 milyunes nga litro sa tubig matag adlaw sa MCWD.",Unsa ang hinungdan nga dili na makaagos ang tubig sa sapa?,Ang silt naglangkob sa balas o yuta nga naanod sa pag-agas sa tubig sa sapa nga mobara sa baba niini hinungdan nga dili na makaagos ang tubig.,mobara sa baba niini,802,944,80,100
00638-010,638,Abangan: Giguba ko og maayo,"Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nangangkon nga politikanhong motibo ang nagpaluyo sa mga paningkamot sa pagguba sa iyang imahe sa Malacañang Palace. Si Abangan niingon nga “naive” siya ug nakahimo og “mental dishonesty” kon modumili siya pagdawat nga ang iyang preventive suspension di politically motivated. Ang mayor niingon sa mga tigbalita sa usa ka press conference sa Huwebes, Mayo 9, 2024, human sa usa ka “convergence meeting” nga iyang gipasiugdahan nga dili siya manggubot nga tawo, ilabi na sa mga babaye. “Dili man ko palaaway nga tawo labi na jud og babaye, ako nana gikiha nya ako pa jud awayon? Ang ako lang gihangyo nga ang wheels of justice paspasi ninyo kay pwerting grabiha, it strikes like a lightning kanang gitawag og (suspension) dili man ko payroll maker oy. Nganong ako man?,” matod ni Abangan. Dihang gipangutana kon ang gobernador ba ang iyang gipasabot, si Abangan nisugyot nga ang gobernador maoy angay motubag. Si Abangan niasoy sa iyang mga pagsuway sa pagkuha og appointment sa Presidente, nga wala molampos. Gipahibalo siya nga ang iyang reputasyon “nadaut pag-ayo. ”“Naguba kaayo ko, ug dili ko gusto nga isulti kanimo kon unsa ka grabe ang pagkaguba,” ingon ni Abangan. Matod sa mayor nga nangayo siya og appointment sa Presidente hinungdan nga nibiyahe siya sa Manila niadtong Mayo 6 hangtod 8. Apan, naunhan ang iyang paningkamot sa pagpakigkita sa Presidente sa giisyu nga preventive suspension kaniya.",Kanus-a nibiyahe si Abangan sa Manila?,Matod sa mayor nga nangayo siya og appointment sa Presidente hinungdan nga nibiyahe siya sa Manila niadtong Mayo 6 hangtod 8.,Mayo 6 hangtod 8,1206,1331,108,124
00036-007,36,"2 ka dalaga, driver nasakpang nangawat","Usa ka drayber sa habalhabal ug laing duha ka mga babaye ang nangadakpan sa bouncer sa usa ka bar sa sulod sa inilang hotel sa sa Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo sa managlahing oras sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 29, 2024 human nangawat og mahalon nga cellphone. Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag, imbestigador sa Mabolo Police Station, nga samtang nagsayaw ang biktima nga tinun-an nga taga Urgello, Barangay Sambag 1, Siyudad sa Sugbo, gikuha sa mga suspek ang iyang cellphone. Nabantayan sa biktima nga ang duha ka babaye ang kalit mikuha sa iyang butang nga padung na nga mogawas, tungod niini, iyang gisumbong sa bouncer sa bar ug nakuha pagbalik ang cellphone nga gisulod sa bra sa dughan niini. Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na. Samtang, nadakpan ang drayber sa habalhabal human nasakpan nga nikuha og cellphone sa usa ka tinun-ang lalaki alas 3 sa kaadlawon, Dominggo Septiyembre 29, 2024. Ang suspek naatlan sa biktima nga nipunit sa iyang cellphone sa ilang lamesa nga giimnan mao si Jaymos Alagasi, 30, taga Hi-way 77, Kadaho-an, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo. Ang tulo pasakaan og kasong pagpangawat.",Unsa nga cellphone ang nakuha pagbalik sa biktima nga tinun-an sa kolehiyo?,Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo.,iPhone 14 Promax,1469,1682,27,43
00363-006,363,"P2M balor sa shabu, 850 nubain ampules nasakmit","Giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa Laray Road, Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa kapulisan giila nga si alyas Bugtong, 43, ulitawo ug taga Sityo Lawis, Barangay Pasil, siyudad sa Sugbo. Nasakmitan ang suspek sa gituohang shabu nga motimbang og dili mominos 300 gramos nga may standard drug price nga P2,040,000 ug 850 ka ampules sa gidudahang Nubain nga may standard drug price nga moabot sa P212,500. Ang suspek nadakpan sa joint buy-bust sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit ug Provincial Drug Enforcement Unit (PIU/PDEU) ug Consolacion Police Station. Matod pa nga ang suspek sa dihang na-validate nga dinagkuay ang pamaligyag shabu, gilusad dayon sa kapulisan ang buy-bust sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini sa iyang posisyon og upat ka gagmay nga pakite, tulo ka medium size ug duha ka large packs sa gidudahang shabu. Gawas sa mga gidudahang shabu, may 850 ampules sa gidudahang nubain.",Pila ka packs sa gidudahang shabu ang nakuha sa suspek pagkahuman nadakpan?,"Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini sa iyang posisyon og upat ka gagmay nga pakite, tulo ka medium size ug duha ka large packs sa gidudahang shabu.","upat ka gagmay nga pakite, tulo ka medium size ug duha ka large packs",898,1057,69,138
00743-006,743,"Boksidor namunal, priso","Nabalhug sa Guadalupe Police Station ang 24 anyos nga boksidor kay giingong namunal og tubo sa iyang uyoan, alas 8:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024 sa Unit 1, Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Mc Warren Vic Gaba, 24, nagpuyo sa maong lugar, naila nga amateur boxer sa Central Visayas. Ang biktima nga nakaangkon og samad binunalan sa ulo mao si Gilfred Fino Gabayno, 33, silingan ra usab sa suspek. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasayran nga nasuko ang suspek nga gipasanginlan sa iyang uyoan nga matod pa gihapak niini ang ulo sa iyang manghod. Napungot ang suspek ug giingon nga nikuha og tubo dayong hapos ngadto sa ulo ug ubang bahin sa lawas sa iyang uyoan nga niresulta sa pagkasamad niini. Dali nga nanawag ang mga silingan og barangay tanod ug malampuson nga nadakpan ang boksidor nga gi-turnover sa Guadalupe Police Station. Giangkon ni Fino nga iyang nahimo ang paghapak og tubo sa iyang uyoan tungod sa kalagot nga nag apil-apil sa away sa iyang manghod. Kasong physical injury ang ipasaka batok sa suspek.",Kinsa ang mga tawo nga nanawag aron madakpan ang suspek?,Dali nga nanawag ang mga silingan og barangay tanod ug malampuson nga nadakpan ang boksidor nga gi-turnover sa Guadalupe Police Station.,mga silingan og barangay tanod,755,891,21,51
00362-004,362,"Nag-birthday gipusil, patay","Drugas ug personal grudge, ang gisubay nga motibo sa pagpusil-patay sa usa ka ginang sa Sitio Lower Kawayan, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, alas 12:04 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Shiela Cape, 37, kinsa nagsaulog sa iyang adlaw’ng natawhan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024 ug nag-inom uban sa iyang mga higala ug kabanay sa basketball court sa dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Johnrey Baldado, officer in charge sa Abellana Police Station, nga base sa migawas sa ilang imbestigasyon, ang biktima kanhi drug surrenderer niadtong 2018 ug gawas niini, nagpautang usab kini og kuwarta. Tungod niini, ilang subayon kon kinsa ang gikaaway sa biktima ug kon mibalik ba kini sa pagkalambigit sa illegal nga drugas. “Usa pud na sa atong tan-awon kung involve ba ni sa drugs or ang info sad namo nga na-receive karon nga nagpautang daw ni siya diha,” matod ni Baldado. Nakakuha na sila og CCTV camera sa maong panghitabo apan giangkon ni Baldado nga naglisod sila tungod kay dili makita ang panagway sa mamumuno. Ang biktima naglakaw padulong sa ilang balay dihang gisundan sa nagbinugtong nga mamumuno nga nagsul-ob og itom nga jacket nga dunay hood. Daling nisibat kini human pusila sulod sa upat ka higayon ang biktima. Sigun sa pamahayag sa mga saksi nga unom ka buto sa armas ang ilang nadungog apan upat lang ang miigo sa lainlaing bahin sa lawas sa biktima.",Unsang kolor nga jacket ang gisul-ob sa mamumuno nga nagsunod sa biktima?,Ang biktima naglakaw padulong sa ilang balay dihang gisundan sa nagbinugtong nga mamumuno nga nagsul-ob og itom nga jacket nga dunay hood.,itom,1065,1203,107,111
01416-010,1416,"Na-ungo sa sugal, nanulis","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.",Unsay buhaton ni Avelino bisan napasaylo na niya si Batac?,"Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek.",mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek,2838,2942,58,103
00957-010,957,51 kilo sa shabu na nasakmit sa PRO 7 sa mga operasyon,"Sa data sa Police Regional Office 7 gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 4, 2024, nakasakmit na sila og 51,369. 39 gramos kun 51. 3 ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P349,311,852 ug niresulta sa pagkasikop sa 1,385 ka drug personalities. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kini ang resulta sa sunodsunod nga anti-illegal drug operations nga gilusad sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giangkon ni Abacay nga nagpadayon ang hagit sa kapulisan sa rehiyon 7 sanglit nagpabilin nga transshipment point ang Sugbo gikan sa Luzon. Bisan pa niini, makita usab kon unsa ka epektibo ang kapulisan sa ilang kampanya hinungdan nga kini nasakmit. Ang labing uwahing nasakmit mao ang 10 kilos nga shabu sa managsuon nga taga Talibon, Bohol nga dunay balor nga P68 milyunes. Gibutyag sa PRO 7 nga ang kadaghan sa ilegal nga drugas nga ilang nasakmit wala nagpasabot nga dako na kaayo ang mao nga problema sa rehiyon. Kini nagkahulogan lang nga epektibo ang kapulisan sa ilang pamaagi sa pagsakmit sa kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. Ilang gipasigarbo ang hugot nga koordinasyon sa komunidad ngadto sa kapulisan nga maoy hinungdan nga malampuson sila nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. Sama sa naandan gikan sa Luzon ang supply sa illegal drugs partikular na sa Southern Tagalog ug Metro Manila nga gibiyahe paingon sa Central Visayas pinaagi sa land trip ug giagi sa mga ro-ro port. Apan dako usab ang posibilidad nga gipalusot kini sa laing pamaagi sanglit isla man ang Sugbo nga mamahimo’ng makagamit kini sa lainlaing matang sa transportasyon nga dili mogi sa mga pantalan ilabi na nga nagpadayon ang operasyon One Cebu-Inter Agency Interdiction Task Force nga gilangkuban sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno. Dili lang, matod pa, ang mga publikong pantalan nga gidumala sa gobyerno ang gibantayan sa kapulisan, lakip na ang mga pribado, nga lisod monitoron. “Actually in the past daghan siyang grupo but overtime we were able to dismantle these drug groups and we are now confronting two groups involved in illegal drugs,” matod ni Abacay. Apan ang usa sa ilang mga nakuha nga kasayuran base sa pamahayag sa mga nadakpan nga gikan sa sulod sa bilanggoan ang ilang mga contact. Kini sama sa insidente sa Bohol diin kasagaran sa mga suspek ntug-an nga ang ilang contacts gikan sa usa ka dakong drug personality nga nabalhog sa Abuyog Penal Farm sa probinsya sa Leyte.",Kinsa ang nagbantay sa mga publikong pantalan?,"Dili lang, matod pa, ang mga publikong pantalan nga gidumala sa gobyerno ang gibantayan sa kapulisan, lakip na ang mga pribado, nga lisod monitoron.",kapulisan,1850,1998,91,100
00614-012,614,"4 ka langyaw, 2 ka truck boy naangol sa bangga","Upat ka mga langyaw ug duha ka mga Pinoy nangaangol sa panagbangga sa duha ka mga sakyanan sa national highway sa Sityo Lumboy, Barangay Camboang, lungsod sa Dumanjug, alas 10:30 sa buntag sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Isuzu mini dump truck nga gimaniho ni Angelus Abdulraman, hamtong, lumad nga taga San Isidro, Leyte ug usa ka awto nga gimaniho ni Duhaylongsod Chula Dela, hamtong, kinsa gikataho’ng wa naangol gawas sa iyang mga sakay. Ang sakay sa awto nga upat ka mga langyaw nakaangkon og minor nga kadaut, giila nga sila si Duhaylungsod Dulag, 28, minyo, Syrian national; Dularte Yongyong, 27, minyo, Syrian national; Rev Dulay, 27, Indian national; ug Ariane Dullas, 23, dalaga, Russian national. Samtang, angol usab ang mga truck helper sa mini dump truck nga sila si Mather Dulnuan, 28, ulitawo, taga Kang -actol Dumanjug, ug Robert Abdulraman, 38, ulitawo, may kapuyo, taga San Isidro, Leyte. Sila pulos nadala sa Barili District Hospital. Sa imbestigasyon sa Dumanjug police ubos sa kamanduan ni P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, nasuta nga ang mga langyaw nga sakay sa awto gikan nag-canyoneering sa lungsod sa Badian. Nagpadulong sila sa Mactan Cebu International Airport sa siyudad sa Lapu-Lapu. Pag-abot sa blind curve sa Sityo Lumboy, Camboang, nigawas sa iyang lane ang awto hinungdan nga gikasugat ang mini dump truck nga nagpadulong sa kinapusoran sa Dumanjug. Ang drayber sa mini dump truck nga si Angelus Abdulraman nilihay unta apan sa kakalit sa iyang paglubag sa manubela, ang mini dump truck nga kargado og mga acetylene gas tank natumba. Atol ning pagsuwat, nakab-ot ang amicable settlement sa duha ka mga habig hinungdan nga wa na mapasaka ang kaso ngadto sa korte.",Asa gidalit ang mga tawo nga nangaangol?,Sila pulos nadala sa Barili District Hospital.,Barili District Hospital,933,979,21,45
00928-010,928,"Gidunggab, patay","Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima giila nga si Condrado Jaymar Jaranilla, 52, ulitawo, may kapuyo taga, Purok Thunder, Timpolok, Brgy. Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, samtang ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan. Basi sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Jack Lord Capuli, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Station 3, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang kapuyo ning-adto sa tindahan aron pagpallit og ilimnong makahubog. Ang biktima ug suspek nagkaabot sa dapit ug nitumaw ang mainiton nga panaglalis bahin sa ilang pagpuyo sa dapit isip urban poor. Matod pa, ang suspek niuli ug pagbalik dala na ang usa ka plamingko ug gidunggab ang biktima sa duha ka higayon sa walang bahin sa lawas. Ang biktima gidala Lapu-Lapu City Hospital apan gideklarar sa nag-atiman nga doktor nga dead on arrival. Samtang ang suspek nadakpan sa mga polis sa hot pursuit, pasakaan og kasong homicide. /",Kanus-a nahitabo ang insidente?,"Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024.","Marso 10, 2024",0,195,180,194
00802-006,802,Modal nga paagi sa klase ang gipatuman sa DepEd,"Gimanduan sa Department of Education sa Central Visayas (DepEd 7) ang tanang mga tunghaan ubos sa basic education nga mobalhin ngadto sa Alternative Delivery Mode tungod kay gisuspinso ang face-to-face (F2F) learning classes hangtod sa dugang nga pahibalo. Sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, Abril 6, si DepEd 7 Director Dr. Farnacio Bajala nitug-an sa SunStar Cebu nga ang iyang memorandum nga giluwatan niadtong Biyernes, Abril 5, 2024, gitumong ngadto sa tanang pampublikong mga tunghaan sulod sa Isla sa Sugbo lakip na ang highly urbanized cities (HUCs) .Kini subay sa deklarasyon ni Cebu Governor Gwendolyn niadtong Biyernes nga gisuspenso ang mga klase sa tibuok probinsiya tungod sa taas nga heat index nga natala sa isla nga mahimo’ng moresulta sa kakuyaw sa panglawas ug kaluwasan sa mga tinun-an samtang anaa sulod sa mga tunghaan. Matod pa ni Bajala nga kini isip konsiderasyon usab sa inputs sa mga ginikanan ug guardians nga adunay lainlaing reaksyon kalabot sa pagsuspenso sa klase tungod kay gipili sa uban ang F2F nga klase. Sa iyang memorandum, si Bajala niingon nga subay kini sa DepEd Order 37 series of 2022 ug Memorandum OUOPS 2024-04-02477.“Ang ato lang gihuna-huna nga there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,” matod ni Bajala. Sa kaso sa dakbayan sa Sugbo, ang publikong mga tunghaan mosunod sa iyang memorandum, hangtod nga ang mayor sa dakbayan sa Sugbo nga si Lino Abangan, adunay linain nga direktiba sa mga publikong tunghaan, matod ni Bajala. Ingon usab niini ang kaso sa mga chartered city sama sa Mandaue ug Lapu-Lapu. Sa laing bahin, ang mga tagdumala sa pribadong tunghaan gihatagan og katungod sa pagpatuman sa memorandum, matod sa regional director. Ang mga magtutudlo ug administrador sa publikong eskwelahan giawhag nga mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning, depende sa sitwasyon ug lokasyon sa institusyon. Hinuon, iyang gipahinumdoman ang mga ginikanan ug guardians nga bantayan ang pagkompleto sa mga buluhaton sa akademiko sa mga estudyante samtang naa sa balay. “Reminders sa mga ginikanan nga atimanon gyud ang atong mga bata. . . ilabi na basin maglakaw-lakaw sa gawas, mag-sige na noon og tabanog sa alas dose sa udtong tutok,” matod ni Bajala. Si Bajala niingon nga dili kini makaapekto sa gidaghanon sa gikinahanglan nga mga adlaw sa pagtungha, tungod kay ang alternatibong paagi sa paghatod gikonsiderar nga adlaw sa eskwelahan. Ang tuig tigtungha 2023-2024 matapos sa gitakda nga Mayo 31,2024, dugang sa opisyal. Ang mando sa gobernador niabot human sa deklarasyon sa 22 ka local government units (LGUs), 20 niini ubos sa hurisdiksyon sa Provincial Government, nga ilang suspensuhon ang F2F classes ug usbon ang delivery mode of learning. Kini nga mga LGU naglakip sa mga lungsod sa Asturias, Badian, Balamban, Compostela, Consolacion, Cordova, Liloan, Medellin, Minglanilla, Poro, Ronda, San Fernando, San Remigio, Sibonga, Tabogon, Tabuelan, Tuburan, ug mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Naga, Talisay, ug Toledo. Kini nga mga LGU nagpatuman og alternatibong paagi sa paghatud sa pagkat-on, sama sa pagbalhin ngadto sa online o modular printed modes, pag-adjust sa tunga sa adlaw nga oras sa klase, ug pagsagop sa blended learning approach, base sa mga lokasyon sa mga eskwelahan, nga gikonsiderar ang internet connectivity. Ang Dakbayan sa Mandaue, nga unang nagpatuman sa blended learning approach, niusab niini ug nagmando sa pagsuspenso sa face-to-face nga klase.",Unsay giingon ni Bajala bahin sa balanse sa pagkat-on ug kaluwasan?,"“Ang ato lang gihuna-huna nga there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,” matod ni Bajala.",there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,1165,1283,30,99
00156-006,156,Live-in partners nasikop sa buy-bust,"Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.",Kinsa ang hepe sa Carbon Police Station nga naghatag og impormasyon sa operasyon?,"Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas.",Police Major Jesse Dean Bation,776,986,9,39
01498-012,1498,4 sa matag 10 ka pamilya nag-isip nga kabos,"Labing menos upat sa matag 10 ka pamilyang Pilipino nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa ikatulo nga kwarter sa 2023, usa ka survey sa Octa Research nagpakita. Sa survey sa Tugon ng Masa nga gihimo sa Octa gikan sa Septiyembre 30 hangtod Oktubre 4, 46 porsyento sa mga respondents o 12. 1 milyunes nga pamilyang Pilipino nag-ingon nga ilang gikonsiderar ang ilang kaugalingon nga kabos gikan sa Hulyo hangtod Septiyembre 2023. Ang ihap mas ubos og upat ka porsiyento kay sa susamang resulta sa survey nga gihimo sa ikaduhang quarter sa tuig gikan sa Abril hangtod Hunyo sa 50 porsyento o 13. 2 milyunes ka pamilya nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos. Ang Kabisay-an adunay labing taas nga porsiyento sa mga pamilyang Pilipino nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa 59 porsiyento, samtang ang labing taas nga pagkunhod natala sa Balance Luzon, gikan sa 46 porsiyento ngadto sa 37 porsiyento. Ang mga pamilya nga mikonsiderar sa ilang kaugalingon nga gigutom mius-os usab og singko porsiyento, gikan sa 15 porsiyento o 3. 9 milyunes ka pamilyang Pilipino niadtong Hulyo ngadto sa 10 porsiyento o 2. 6 milyunes ka pamilya. “This the first time in three quarters that a dip in self-rated poverty and self-rated hunger was observed,” matod ni Octa fellow Dr. Guido David. Gibutyag usab sa poll nga ang kasagaran nga kantidad nga gikinahanglan sa mga pamilyang Pilipino alang sa binuwan nga galastuhan sa balay kay P33,000. (SunStar Philippines)",Unsa nga kwarter sa tuig diin 13.2 milyunes ka pamilya nag isip sa ilang kaugalingon nga kabos? ,Ang ihap mas ubos og upat ka porsiyento kay sa susamang resulta sa survey nga gihimo sa ikaduhang quarter sa tuig gikan sa Abril hangtod Hunyo sa 50 porsyento o 13. 2 milyunes ka pamilya nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos. , ikaduhang quarter,433,665,87,105
01214-002,1214,"1 ka OFW, laing 6 sud sa drug den, nasikop","Usa ka overseas Filipino worker (OFW) ug laing unom ka mga tawo nasikop sa raid sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa usa ka drug den sa Sitio Catwalk, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 5 sa hapon sa Martes, Enero 16, 2024. Usa sa mga nadakpan ang suspetsadong maintainer sa drug den nga giila nga si Maluya Mamaclay, 48, usa usab ka e-bike driver. Ang mga naatlan sa drug den nga pulos gipangpusasan mao sila si Princess Genita Booc, 31, OFW; Ariane Mamaril Manabat, 47, usa ka masahista uban sa PUJ drivers nga sila si Lexel Manahan, 32; Wilfredo De Ruperto, 43; Gregory Manalac, 48; ug Louell Manalang, 33. Nasakmit sa mga operatiba ang 15 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay estimated market value nga P102,000. Lakip sa nakuha mao ang mga pakete nga dunay residues sa gituohang shabu, buy-bust money ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga usa ka semana nila nga gipaubos sa pagpaniid ang maong drug den human nadawat ang kasayuran gikan sa confidential informant. Sa ilang nakuha nga impormasyon, makabaligya og 30 gramos matag semana si Mamaclay diin gipaubos pa nila sa imbestigasyon kon asa magkuhaan sa iyang supply sa ilegal nga drugas.",Kinsa ang mga tawo nga gipangpusasan sa drug den?,"Ang mga naatlan sa drug den nga pulos gipangpusasan mao sila si Princess Genita Booc, 31, OFW; Ariane Mamaril Manabat, 47, usa ka masahista uban sa PUJ drivers nga sila si Lexel Manahan, 32; Wilfredo De Ruperto, 43; Gregory Manalac, 48; ug Louell Manalang, 33.","si Princess Genita Booc, 31, OFW; Ariane Mamaril Manabat, 47, usa ka masahista uban sa PUJ drivers nga sila si Lexel Manahan, 32; Wilfredo De Ruperto, 43; Gregory Manalac, 48; ug Louell Manalang, 33",433,693,61,259
00766-010,766,Mibalibad og sex mao nga gikulata?,"Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.",Unsang edad ang lalaki nga nabalhog sa Guadalupe Police Station?,"Samtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo.",28 anyos,1589,1887,61,69
01520-014,1520,Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,"Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Unsa ang gibuhat sa Pagasa Visayas mahitungod sa panahon?,"Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",niisyo kini og pasidaaan sa publiko,2135,2382,122,157
00214-011,214,‘Utangan’ sa gidiling drugas gipatay sa riding in tandem,"Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan. Si Mikhael Bituin Blanco, 31, taga Purok Banica, Sityo Sambag, Brgy. San Vicente Liloan, namatay human nakaangkon og mga samad pinusilan sa iyang ulo ug kalawasan. Samtang atol niining pagsuwat wala pa mailhi sa kapulisan ang duha ka suspek. Si Police Senior Master Sgt. Alonte Dexter, imbestigador sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga drugas ang motibo sa kremin. Sumala ni PSMS Dexter, nga sa ilang nahibaw-an nga gawas nga magamit ang biktima og drugas, nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang. WA MO-REMIT? Giingong adunay amo ang biktima ug naka-utang kini. ""Kanang gitambling daw ani niya, gipaningil na,"" dugang ni PSMS Dexter. Ang mga nakasaksi nibutyag nga gikan sa internet cafe si Blanco ug migawas aron nga mokaon sa tupad nga tindahan ug igo nahuman og kaon milingkod sa giparada nga motorsiklo. Kalit nga ni-abot ang riding in tandem dayon pusil sa biktima sa unom ka higayon. Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.",Unsa ang gibuhat sa kapulisan aron matabangan ang imbestigasyon?,Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.,Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV,1127,1210,0,41
00087-002,87,"Motorsiklo nawad-an og preno: 1 patay, 1 samdan","Motorsiklo nawad-an og brake nga niresulta sa kamatayon sa drayber samtang ang angkas naangol, alas 2:55 sa hapon, Lunes Septiyembre 16, 2024, sa barangay road sa Sitio Upper Cambotete, Barangay Luka, lungsod sa Oslob. Si Saddam Avenido, 45, dunay kapuyo, drayber sa motorsiklo ug taga Brgy. Daanlungsod, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital. Naangol iyang angkas nga si Range Avila Awiten Jr. , silingan sa namatay. Si Police Staff Sgt. Necio Aying, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima padulong magpalit og materyales sa paghimog puso sa tubig. Samtang nagdulhog ang motorsiklo, mipahibalo ang namatay nga driver nga nawad-ag sila og brake. Ang angkas nipadayag nga isum-ok nalang sa daplin sa karsada, pero naapike ang drayber kay nakabuylo na sa pagdagan ang motorsiklo. Katunga na sila sa karsada nga may dulhogong 200 metros. Nalahos sila sa ubos nga dunay kurbada ug nabangga sa poste sa kuryente. Ang mga biktima nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan. Ang motorsiklo nahagbong sa pangpang nga may gilawmon nga 10 ngadto sa 20 metros. Gidali sila sa pagdala sa tambalanan apan DOA ang driver. Ang angkas gibalhin sa tambalanan sa Dakbayan sa Sugbu alas 7:00 sa buntag Martes. /GPL",Kinsa ang drayber sa motorsiklo nga nawad-an og preno?,"Si Saddam Avenido, 45, dunay kapuyo, drayber sa motorsiklo ug taga Brgy. Daanlungsod",Saddam Avenido,219,303,3,17
01504-006,1504,11 ka mga establisemento 'milapas',"Mokabat sa 11 ka mga establisemento sa lalawigan sa Negros Oriental ug Siquijor giisyuhan sa Department of Trade and Industry (DTI) Central Visayas og notice tungod sa mga nakitang violation o kalapasan sa pagpamaligya. Sa nasayran, walo ka mga establisimento nga nakalapas sa balaod nagagikan sa Negros Oriental ug tulo kanila gikan sa Siquijor. Ang DTI mihimo og regional monitoring and enforcement activities sa naasoy’ng mga lalawigan. Ilang gibisita ang hardware stores, appliance stores, service and repair enterprises (SRE) and retailers of medical grade oxygen ug LPGs sa Nobiyembre. Atol sa pagsusi sa buhatan, nabantayan nga namaligya kini og mga produkto nga way certification sa Philippine Standard (PS) and Import Commodity Clearance (ICC) quality o safety mark. Hinungdan nga apil sa pag isyu sa mga notices, gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan aron kalikayan nga maablihan sa mga mopalitay. Ang maong mga establisemento nga naisyuhan og notice of violation (NOV) gimandoan sa pagdangop sa DTI provincial offices sulod sa 48 oras human nadawat ang notice aron maesplikar ang hinungdan ug masuta ang penalty nga gikinahanglang atubangon.",Unsa ang gibuhat sa DTI sa mga produkto nga walay certification?," Hinungdan nga apil sa pag isyu sa mga notices, gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan aron kalikayan nga maablihan sa mga mopalitay. ",gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan,775,940,48,117
01689-011,1689,Way F2F classes sa Talisay karon,"Walay face to face (F2F) classes karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023, sa dakbayan sa Talisay. Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway. “To give children time to rest after the Halad Inasal Festival, most especially everyone performing, face to face classes in all levels in public schools will be suspended,” matod ni Abal sa Oktubre 15, 2023. Subay kini sa bag-o lang nahuman nga Halad Inasal fiesta sa siyudad. Sagad sa mga tinun-an sa maong dakbayan, nalakip sa mga kalihukan ilabi na sa nagkadaiyang kompetisyon ug performances. Apan aron makapadayon gihapon sa pagtuon ang mga tinun-an, mopahigayon gihapon sa modular classes. Ang maong decision giuyonan ubos sa pagtugot usab ni Dr. Jufer Enojado, DepEd Talisay Division Superintendent. “Classes will still go on, but through modular mode of learning. Please coordinate with your respective teachers and schools heads for more details,” dugang niya. Hinuon gihatag na ni Abal ang desisyon sa mga pangu sa pagsuspenso o ipadayon ang klase sa Talisay City College ug sa mga pribadong tunghaan sa dakbayan.",Kinsa ang naghatag sa impormasyon kabahin sa wala nga F2F classes sa Talisay karong Lunes?,Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway. “,Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal,97,224,24,63
01447-015,1447,Acting Mayor Abalayan misalig pa sa CCPO,"Bisan sa sunodsunod nga mga krimen sa dakbayan sa Sugbo sama sa pagtulis sa usa ka pawnshop sa dalan Colon, misalig gihapon ang Kagamhanan sa Siyudad sa Cebu City Police Office (CCPO). Gipadayag kini ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang pagbisita sa Camp Sotero Cabahug aron buksan ang bag-ong gi-renovate nga firing range nga gigastuhan sa Kagamhanan sa Dakbayan, Huwebes sa buntag, Nobiyembre 30, 2023. Gidayeg ni Abalayan ang CCPO sa dali nga pagkasikop sa gituohang mga responsabli sa krimen. Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis. Dugang ni Abalayan nga suportado sa Kagamhanan sa Siyudad ang CCPO kay kontento sila sa performance niini. Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan. Ang administrasyon ni anhing Cebu City Mayor Aldana Abastillas ang nipalit sa maong mga armas apan tungod sa kadaghang papel nga iproseso, karon pa hingpit nga natapos. Matod ni Abalayan nga nagpamatuod kini sa padayon nga suporta sa Cebu City Hall sa kapulisan aron mahimo’ng kompleto na sa kagamitan ang CCPO. INQUESTSamtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nihulagway nga lig-on ang ilang ebidensya nga nagtumbok sa mga suspek nga maoy nanulis. Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon. “We are confident the Cebu City Police Office is able to generate or establish the required quantum of proof para ma forward ang kaso,” matod ni Abacay.",Unsa nga mga proseso ang gipaubos sa mga responsabli sa pagtulis?,"Samtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden.",inquest proceedings,1300,1453,23,42
00534-008,534,Polis: Drugas motibo sa pagpatay sa 40 anyos,"Patay na nga nidangat sa Lapu-Lapu City Hospital ang usa ka 40 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhing mamumuno sa Purok Paglaum, Barangay Ibabao, lungsod sa Cordova, lalawigan sa Sugbo pasado alas 7 sa buntag sa Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang biktima giila nga si Enan Deliano, residente sa Lower Sun-ok, Ibabao, Cordova. Sigon sa pamahayag sa pamilya sa biktima nga katapusan nga nakit-an ang ilang amahan alas 3 sa kaadlawon apan wala na kini nibalik sa ilang balay. Gikan, matod pa, ang biktima sa ilang lugar sa Mindanao ug bag-o lang nahiuli sa Cordova ug gani gitambagan na kini sa iyang mga kabanay nga dili na mobalik sa Sugbo. Nasuta nga nalambigit siya sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas sa maong dapit nga usa sa gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Nawagtang na ang iyang cellular phone sigon sa anak niini. Nakuha sa crime scene ang usa ka bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas nga gipaubos na sa pakisusi sa PNP Forensic Unit. Duna nay person of interest sa pagkakaron ang Cordova Police Station nga gitakdang ilang ipatawag alang sa himuon nga imbestigasyon. /",Unsa ang kahimtang sa imbestigasyon nga gihimo sa Cordova Police Station?,Duna nay person of interest sa pagkakaron ang Cordova Police Station nga gitakdang ilang ipatawag alang sa himuon nga imbestigasyon.,Duna nay person of interest,952,1084,0,27
00858-008,858,LTO: Paper-printed driver’s license ilisan na og plastic card,"Nipahibalo ang Land Transportation Office (LTO) sa Miyerkules, Marso 27, 2024, nga ang pag-ilis sa tanang paper-printed driver’s license ngadto sa aktwal na nga plastic cards magsugod sa Abril 15, 2024. Sa interbyo sa radyo, ang hepe sa LTO nga si Assistant Secretary Bayot Bayrante II niingon nga ang mga drayber nga naisyuhan og paper-printed nga lisensiya kinahanglan lang nga mobalik sa nag-isyo nga buhatan sa LTO alang sa ilang paghulip. Gipadayon sa ahensya ang pag-isyu og driver’s license cards human gilibkas sa Court of Appeals (CA) ang writ of preliminary injunction batok sa paghatod sa plastic cards. Si Bayrante niingon nga usa ka milyon ka pirasong plastic card gikan sa 5. 2 milyunes ka cards ang nakuha gikan sa Banner Plastics Inc. na-deliver na ngadto sa LTO central office niadtong Lunes, Marso 25, 2024. Ang pag-isyo sa injunction order naggumikan sa reklamo nga gisang-at ngadto sa Quezon City Regional Trial Court (QC-RTC) sa napildi nga bidder nga AllCard Inc. , nga nangangkon nga gihikawan sila sa due process dihang gi-disqualify sila sa Department of Transportation (DOTr) sa proseso sa bidding. Ang DOTr niingon nga ang AllCard Inc. napakyas sa pagtuman sa pipila ka mga kontrata niini sa gobyerno. Sa wa pa niluwat og injunction order, duha na ka milyon ka plastic cards ang na-deliver na ngadto sa LTO. Sa ilang kamandoan, ang CA niingon nga ang QC RTC dili na unta mo-entertain sa kaso sa unang bahin human napakyas ang Allcard, Inc. Namatikdan niini nga kinahanglan una nga iapela sa kompaniya ang diskwalipikasyon sa Bids and Awards Committee sa DOTr. Niadtong Septiyembre 2023, gipalugway sa LTO ang validity sa mga driver’s license. Hangtod sa Marso 2024, ang backlog sa LTO alang sa mga plastic license card naa sa kapin sa 2. 5 milyunes. PAGBAG-OGi-reschedule sa LTO ang renewal sa mga driver’s license nga ma-expire gikan sa Abril 1 hangtod Agusto 31, 2023, ug gikan sa Abril 1 hangtod Abril 30, 2024, nga mahitabo gikan sa Abril 15 hangtod Abril 30, 2024. Ang mga lisensya sa pagmaneho nga adunay expiration date gikan sa Septiyembre 1 hangtod sa Disyembre 31, 2023, ug Mayo 1 hangtod sa Mayo 31, 2024, gikatakda nga ma-renew gikan sa Mayo 1 hangtod sa Mayo 31, 2024. Ang mga lisensya sa pagmaneho nga mo-expire gikan sa Enero 1 hangtod Marso 31, 2024, ug gikan sa Hunyo 1 hangtod Hunyo 30, 2024, mahimong ma-renew gikan sa Hunyo 1 hangtod Hunyo 30, 2024.",Kanus-a gipalugway sa LTO ang validity sa mga driver’s license?,"Niadtong Septiyembre 2023, gipalugway sa LTO ang validity sa mga driver’s license.",Septiyembre 2023,1587,1669,9,25
00718-016,718,Karambola sa mga sakyanan: 9 angol,"Siyam ka mga tawo ang nangaangol sa duha ka managlahi nga mga karambola sa mga sakyanan sa managlahing mga karsada sa dakbayan sa Sugbo nga ingon sa nagdungan mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa Lunes, Abril 22, 2024. Unom nangaangol sa karambola sa upat ka mga sakyanan, usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto alas 3:00 sa kadlawon sa underpass sa Natalio Bacalso Avenue, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Naangol ang driver sa Yamaha Aerox nga si Danver Fermano Edisan Jr. , 31, ug iyang angkas si Trixie Donah Abalayan, 25 , pulos taga Sitio Paradise 2, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Si Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga ang motorsiklo nga Aerox ni Edisan ug Hyundai Accent nga gimaneho ni Brett Ramonito Fernandez Go, 26, taga Camparville, Brgy. Buhisan dakbayan sa Sugbo pulos padulong sa Brgy. Pardo. Ang Aerox maoy nag-una ug nagsunod ang Hyundai Accent. Samtang sa pikas lane, ang motorsiklo nga Honda XRM nga gimaneho ni Ernest Fernando Ferolino Ferraren, 53, taga Brgy. Poblacion Ward 1, lungsod sa Minglanilla, ug Ceres bus nga gimaneho ni Ferrer Dacuyan Abing, 32, taga Brgy. Alambijud, lungsod sa Argao, nagbiyahe padulong sa Brgy. Mambaling. Ang XRM maoy nag-una samtang nagsunod mao ang Ceres Bus. Sa pag-abot sa may underpass, si Ferraren nawagtangan og control sa motorsiklo hinungdan nga sa pagkatumba. Si Abing nga nakabantay nga natumba ug naghigda sa karsada si Ferraren, ni-brake aron di niya maligsan. Apan kay dangog kaayo ang karsada, siya nawad-an og control sa bus. Niresulta nga nibabag sa pikas nga lane ug nibangga sa Aerox ug Hyundai Accent. Sa kakusog sa impact, sila si Edisan ug Abalayan natumba ug naangol. Samtang ang Hyundai Accent nakaangkon og kadaot ug naangol ang mga pasahero nga sila si Carol Eprol Dimapasoc Ferreras, taga Habitat, Brgy. Bulacao; Julita Susing Ferriols, 26, taga Pardo; ug Napoleon Queer Fetalino, 29, taga Brgy Tisa ning siyudad. Kasamtangang gitanggong ang driver sa bus sa pagsuwat ning taho. Samtang giandam ang kasong reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property. LAING KARAMBOLANadala sa tambalanan ang tulo ka mga pasahero sa Grab car nga gidumbol sa usa ka Mitsubishi Montero nga gimaneho ni Loren Epoy sa Governor M. Cuenco, Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa buntag sa Lunes. Matod ni Ador Fiel, taga Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo nga maoy nagmaneho sa Grab car nga Toyota Avanza nga duna siyay sakay nga lima ka mga pasahero, tulo niini nangaangol nga nadala sa tambalanan. Iyang gisaysay nga mo-u-turn siya ubos sa flyover, apan sa dihang naabot sila sa sakaon nga bahin sa Mahiga bridge atubangan sa usa ka mall, kalit lang dunay sakyanan nga kusog nga nidumbol sa ilang likod. “Kusog kaayo ang iyang dagan, ni menor ko kay naa may mang left turn diri. Mao naman ni lugapak ang akong likod,” matod ni Ador. Nalagpot ang Avanza ug napunta sa pikas lane ug naigo usab niya ang itom nga Toyota Land Cruiser. Gituohan ni Ador nga nakatulog ang nagmaneho sa Montero nga maoy nakaingon kon nganong wala nakabantay sa atubangan niini.",Unsa nga mga sakyanan ang nalambigit sa karambola?,"Unom nangaangol sa karambola sa upat ka mga sakyanan, usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto alas 3:00 sa kadlawon sa underpass sa Natalio Bacalso Avenue, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo.","usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto",216,419,54,96
00347-002,347,17 anyos nga lalaki nakuryentihan,"Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital. Sa follow up sa Superbalita Cebu ug base sa Facebook post ni Delax V. Ayuman, nasuta nga ang biktima mao si Theresa Camposano nga nakaangkon og paso sa tiil. Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.",Kanus-a nahitabo ang insidente sa pagkuryente?,"Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024.","Dominggo, Hulyo 21, 2024",0,186,161,185
00490-003,490,Pangsukmagon ang mga guwapa’ng masugatan,"Lalaki nga misukmag ug misagpa og babaye’ng gwapa gikulata sa mga estambay ug nasikop sa nagpatrolya nga mga polis. Na-black eye ang suspek human gitabangan og kulata sa mga estambay sa Dalan B. Babia, Dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Dominggo sa gabii human gireklamo sa usa ka babaye nga gisukmag ug gisagpa nga walay igong hinungdan. Naatol usab nga anaa sa lugar ang duha ka mga polis nga sakop sa beat patrol sa Cebu City Police Office ug ilang napusasan ang maong lalaki nga nagpaila lang sa alyas nga Binong, 37. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga dili maestorya og tarong ang suspek. Gani duha ka mga lugar ang gihatag niini sa iyang address, Dakbayan sa Carcar ug lalawigan sa Bohol. Iyang gibutyag nga niadtong Dominggo, Hunyo 9, nidangop sa ilang buhatan ang usa ka babaye nga gitago lang sa pangala’ng Rheyel nga matod pa gisiko ug gisumbag ang mata niini samtang siya naglakaw sa Dalan Jakosalem, Barangay Zapatera, Cebu City. Wala masayod si Rheyel kon nganong gikalitan siya og sumbag samtang naglakaw pauli nianang alas 6:35 sa gabii. Matod ni Rheyel nga tungod sa gihimo sa maong lalaki kaniya, siya na-trauma ug magpanglingi samtang nagbaktas. “To be honest, pag makatagbo kog mga lalaki, mahadlok na gyud ko,” matod ni Rheyel. IKADUHANG BIKTIMAPipila ka gutlo, laing babaye na usab ang niabot sa police station ug nipahibawo nga gisumbag usab siya sa usa ka lalaki sa may Osmena Boulevard, duol sa edipisyo sa Department of Health (DOH). Ang biktima giila nga alyas Eprol, 20, kinsa bag-o lang nakapasar sa NCIII Bookkeeping sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ug nibutyag nga bag-o lang siya nga nikanaog sa modern jeep sa may Fuente Osmeña. Asoy ni Eprol nga iyang gitangtang ang iyang eyeglasses aron trapuhan kay nag-moist ug wala niya maklaro nga samtang siya nagbaktas daplin sa dalan, kalit lang siya gisumbag sa gikasugat nga lalaki. Ang maong panghitabo gi-post niya sa Facebook diin imbis congratulations nga mensahe ang madawat, get well soon man hinuon tungod sa iyang gidangatan. “Ikiha gyud namo kay kana bitaw walay deserve nga ma experience ang ingon ani, especially kanang ganahan maglakaw-lakaw,” matod ni Eprol. Tungod ani, gipaalerto na ni Makring ang iyang mga personnel, lakip na ang mga beat patrol personnel nga naa sa iyang hurisdiksyon. Pagka alas 8 sa Dominggo sa gabii, nadakpan na ang mao nga lalaki kay aduna na usab siyay gisagpa nga babaye sa may maternity sa B. Babia ug nidagan paingon sa usa ka mall unahan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center. “Ingun niya (suspek) nga dili siya taga diri, most especially ang mga victim niya is kining mga babaye. So, probably kini lang ang iyang makaya,” matod ni Makring. MAGLAGOT OG GUWAPANagdumili pagtubag sa mga pangutana sa media ang suspek apan sigun sa ubang priso sa custodial facility sa Abellana police station sa dihang gipangutana kon nganong iyang nahimo ang pagdagmal sa mga biktima, kay dili siya ganahan og guwapa nga babaye. Matod pa nga fake ang nawong niadtong mga babaye’ng guwapa. Subay niini, gipasakaan og kasong serious physical injury in multiple counts ang suspek, Martes, Hunyo 11, 2024 ug gipaabot nalang ang resolusyon gikan sa piskalya. Gituohan nga adunay suliran sa pangisip ang suspek.",Kinsa ang hepe sa Abellana Police Station?,"Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga dili maestorya og tarong ang suspek.",Police Major Emeniano Don Apechi Makring,515,639,9,49
00530-013,530,Biyuda gipatay sa riding-in-tandem,"Usa ka biyuda nga motambong unta og husay sa barangay hall gipusil-patay sa riding in tandem sa Lunes sa buntag, Hunyo 3, 2024. Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental. Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Basay Municipal Police Station, nasayran nga ang biktima nag-angkas sa usa ka motorsiklo kuyog sa iyang anak nga lalaki nga menor de edad. Ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima gituparan og laing motorsiklo ug ang backrider nipusil kang Deguia, kinsa naigo sa iyang aping ug nahu'g sa gisakyan niini nga motorsiklo. Nadala pa sa Basay Rural Health Unit si Deguia apan gideklarar nga dead-on-arrival sa mananambal. Gisubay ang posible'ng away sa yuta nga maoy hinungdan sa pagpatay. Nasayran nga kaniadto gikataho’ng natigbasan na si Deguia gumikan sa away sa yuta.",Unsa ang edad ni Teela Deguia?,"Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit.",32,213,286,39,41
00618-006,618,P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion,"Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)",Asa nahitabo ang sunog sa Consolacion?,"Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024.","District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu",0,225,133,177
01554-012,1554,Suspek sa ‘akyat bahay’ kuha kaayo sa CCTV,"Kapulisan nanawagan sa netizens sa pag-ila sa kawatan nga nisulod sa usa ka balay niadtong Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, sa Brgy. Cotcot, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Ang kapulisan ni-release sa screen grab sa CCTV footage sa ilang Facebook page diin klaro kaayo ang nawong sa kawatan aron madakop kini gilayon. Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre. Eric Gingoyon. Ang biktima giila nga si Eprol Tisang Remie, kinsa nakuhaan og usa ka laptop nga balor og P25,000. Makita sa CCTV camera nga ang kawatan nakasu’d sa kuwarto sa biktima pinaagi sa pag-agi sa bintana. Sa dihang nakasu’d na, gikuha niini ang maong butang. Ang biktima wa makamata ug nianang adlawan na siya nakamatikod nga nahanaw na ang iyang laptop. Dali nga gisusi ang nakamontar nga CCTV ug nakurat ang biktima nga adunay tawo nga nakasu’d sa iyang kuwarto.",Unsa ang gipakita sa screen grab sa CCTV footage nga gi-release sa kapulisan?,Ang kapulisan ni-release sa screen grab sa CCTV footage sa ilang Facebook page diin klaro kaayo ang nawong sa kawatan aron madakop kini gilayon.,nawong sa kawatan,179,323,100,117
00502-011,502,"Lalaki 'gibanhigan' naigo sa agtang pagpusil, patay","Patay dihadiha ang usa ka hamtong nga lalaki sa dihang giagtang sa pagpusil sa Sityo Josing Enong, Brgy. Jampang, lungsod sa Argao, Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang biktima giila nga si Butalon Joncel, taga Sityo Josing Enong sa Jampang, Argao, samtang ang mamumuno wa pa mailhi. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang pipila ka mga lumolupyo sa dapit nakadungog sa sipa nga pagbuto og armas. Sa ilang pagsusi, ang biktima nagdulog na sa iyang motorsiklo daplin sa karsada sa maong dapit nga nag-helmet ug nasuta aduna kini samad pinusilan sa iyahang agtang. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao aron masayran kon si kinsa ang mamumuno ug unsa ang motibo sa pagpatay sa biktima.",Unsa ang nadungog sa mga lumolupyo sa dapit?,"Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang pipila ka mga lumolupyo sa dapit nakadungog sa sipa nga pagbuto og armas.",sipa nga pagbuto og armas,304,525,195,220
00284-008,284,Suspek miangkon sa krimen,"Niangkon ang suspek sa pagpatay sa 27 anyos nga saleslady sa usa ka mall niadtong Biyernes sa buntag, Agusto 2, 2024, sa lawak sa boarding house sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Kini ang gisulti ngadto sa kapulisan ni Banban Cabatu Bulanhagui, 25, silingan sab sa biktima, kinsa unang nadakpan sa Abellana ug Inayawan Police Stations human maalarma nga armado sa Barangay Sambag 2, sa dakbayan sa Sugbo. Gipresentar siya sa media sa Lunes, Agusto 5, 2024, sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Banban nga niadtong Biyernes pasado alas 7 sa buntag, misulod siya sa kwarto sa mag live in partner nga si Cabatuan Cabe ug ang biktima nga si Analiza Cabatingan nga hubog. Sa iyang pagsulod giingong naligo sa banyo ang biktima nga si Analiza nga wala manira sa pultahan ug iya kining gisulod ug gibira pagawas. Ang tumong, matod pa ni Banban, nga makighilawas siya niini apan nibalibad na ang biktima. GITUOKIya kining gigakos apan tungod kay basa pa ang hubo nga lawas sa biktima pulos sila nangatumba sa sawog nga semento ug iyang natuok ang liog niini. Nagtuo si Banban nga nakuyapan lang ang biktima human niya matuok pinaagi sa pag-lock sa liog niini gamit ang iyang bukton. Giklaro ni Banban nga wala niya mahilabti ang pagka babaye niini sanglit naglibog na siya kon unsay iyang angayan nga buhaton. Mikuha siya og burner sa butane kay gusto niya nga sunogon ang biktima apan nausab ang iyang hunahuna nga mao nalang ang pagsunog sa buhok niini. “Ako unta to sunugon ang katong foam, foam nila ba kay para mura ganig mo aso para ang mga tawo makabantay ba para inig sulod nila makaingun sila nga si Analiza nakuyapan ra tungod sa aso, matabunan nako akung gibuhat, Giangkon nako ni kay nakonsensya nako sa akung gibuhat,” matod ni Banban. KASUHANSi Police Colonel Rhonikkotto Alonsagay, acting director sa CCPO, nagkanayon nga kasong murder ang ilang ipasaka sa korte sa Miyerkules, Agusto 7, 2024. Matod ni Alonsagay sa pagkakaron si Bulanhagui pa lang ang ilang pasakaan og kaso sanglit wala pa silay makita nga dunay lain nga kauban ang suspetsado sa paghimo sa krimen. Magpaabot pa usab sila sa resulta sa autopsy nga gihimo sa PNP Forensic Unit 7 kon duna bay nahitabong pagpanglugos bisan pa man sa pangangkon ni Bulanhagui nga wala niya mahilabti ang biktima. Iyang gibutyag nga kompleto ang gihimo sa PNP kini sama sa pagkuha sa mga swab sample sa patayng lawas sa biktima alang na sa DNA test. Kon masuta nga nalugos gyud ang biktima, ilang i-amendar ang unang kaso nga ipasaka inay murder ila kining ikiha og rape with homicide. “After the result will be release and we will see if there is a deposit of sperm own by him. . then there might a possibility of rape with homicide,” matod ni Alonsagay. Sa death certificate ni Analiza nga giluwatan sa Medico Legal Officer sa PNP Forensic Unit 7 ang hinungdan sa kamatayon niini mao ang Asphyxia by Manual Strangulation kun gituok ang liog niini. GIDAYEG NI MAYORSi Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga personal nga miadto sa kampo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo aron iyang makita ang suspetsado nga si Bulanhagui, nakadayeg sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa dali nga kasulbaran sa maong linuog nga krimen. Apan iyang gihagit si Alonsagay nga dili lang taman sa pagdakop ang buhaton niini lakip na sa pagtaral niini ngadto sa hukmanan. Giangkon sa acting mayor nga alarming ang nahitabo sa biktima sanglit usa kini ka heinous crime nga angayan nga hatagan sa dinalian nga pagtagad sa kapulisan. Napasakaan na usab og kasong kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms si Bulanhagui human ni nakuhaan og armas nga kalibre .45 atol sa pagdakop niini sa Barangay Sambag 2 niadtong Sabado, Agusto 3, 2024.",Unsa ang gusto himuon ni Banban sa biktima gamit ang burner sa butane?,Mikuha siya og burner sa butane kay gusto niya nga sunogon ang biktima apan nausab ang iyang hunahuna nga mao nalang ang pagsunog sa buhok niini.,sunogon ang biktima,1329,1474,51,70
01659-016,1659,PDLs makabotar na sa BSKE,"Mokabat sa 5,520 ka persons deprived of liberty (PDLs) sa Central Visayas (CV) ang makagamit sa ilang katungod sa pagboto sa umaabot nga Barangay ang Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Mao kini ang unang higayon nga makabotar ang mga PDL alang sa piniliay sa Barangay ug Sangguniang Kabataan subay sa mando gikan sa Korte Suprema sa 2022. Si Jail Superintendent Emanuel Jonel Penalosa, chief community relations service section sa Bureau of Jail and Management Penology 7 (BJMP 7) niingon nga ilang gisiguro nga ang mga kuwalipikadong PDLs makaapil sa proseso sa eleksyon. “Karon nagpadayon atong kahimtang sa atong mga pasilidad nga makaabot sa mga PDL kadtong mga registered voters gyud,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Sa mga kwalipikadong PDL nga botante, 4,679 ka lalaki, nga adunay 3,063 ka botante sa onsite ug 1,616 ka offsite. Samtang, adunay 841 ra ka kwalipikado nga mga botante nga babaye, nga gilangkuban sa 713 nga onsite ug 128 nga mga botante sa gawas. UNANG HIGAYONAng siyam ka panid nga hukom sa Korte Suprema, nga pinetsahan niadtong Marso 29, 2022, apan gimantala niadtong Agusto 30, 2022 nagbasura sa petisyon nga nagtinguha nga pugngan ang mga piniriso sa pag-apil sa 2016 nga eleksyon hangtod nga mahatagan og klarong mga giya. Tubag sa petisyon nga gisang-at ni Atty. Victor Aguinaldo, gibasura kini ug gilibkas ang partial temporary restraining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016, nga nagdili sa mga piniriso sa pagbotar sa lokal nga piniliay nianang tuiga. Ang mga mahistrado nakamatikod nga ang petitioner walay personal nga interes sa kaso, nga napakyas sa pagkab-ot sa mga kinahanglanon alang sa I Dugang pa, nakita sa Korte Suprema nga dili kinahanglan nga tukion ang mga substantibong isyu nga gipatungha sa petitioner. Tungod niini, hingpit nang mapatuman sa Commssion on Elections (Comelec) ang Resolution No. 9371, nga nagtugot sa mga piniriso nga magparehistro ug makabotar sa tanang umaabot nga lokal ug nasudnong piniliay. PROSESOAng mga PDL nga kwalipikado sa pagbotar sa lokal nga eleksyon, naglakip niadtong nag-atubang og pormal nga mga kaso ug nagpaabot sa husay samtang priso, mga indibidwal nga nagsilbi nga sentensiya nga wala pay usa ka tuig, ug kadtong nakonbikto sa rebelyon o sedisyon. Matod sa Comelec, ang mga PDL mahimong mogamit sa ilang katungod sa pagboto pinaagi sa specialized polling centers sulod sa ilang detention facility o pinaagi sa pagbisita sa regular nga voting precincts kon ang ilang rehistradong lungsod nga natawhan motakdo sa siyudad o munisipyo diin nahimutang ang prisohan. Sa mga kaso diin adunay labaw sa 50 ka mga botante sa PDL, ang mga espesyal nga polling center mahimong ibutang sulod sa mga bilanggoan. Kon kulang ang maong mga sentro, ang mga piniriso i-escort ngadto sa voting precinct sa ilang tagsa-tagsa ka barangay uban sa mga security personnel. Si Penalosa nitaho nga sa Central Visayas, adunay 41 ka gitudlo nga onsite voting centers sulod sa mga prisohan ug dugang 10 ka lokasyon ang gihikay alang sa offsite voting. Sumala sa BJMP 7, ang mga jail facility nga adunay onsite voting mao ang mosunod: Bohol District Jail-Male Dormitory (MD), Bohol District Jail-Female Dormitory (FD), Carmen District Jail, Talibon District Jail, Ubay District Jail, Tagbilaran City Jail, Argao District Jail, Bantayan District Jail, Medellin District Jail-MD, Medellin District Jail-FD, Tuburan District Jail, Bogo City Jail, Carcar City Jail, Cebu City Jail-MD, Cebu City Jail-FD, Cebu City Jail-Annex, Danao City Jail-MD, Danao City Jail-FD, Lapu-Lapu City Jail-MD, Lapu-Lapu City Jail-FD, Mandaue City Jail-MD, Mandaue City Jail-FD, Naga City Jail-MD, Naga City Jail-FD, Talisay City Jail-MD, Talisay City Jail-FD, Toledo City Jail-MD, Toledo City Jail-FD, Balamban Municipal Jail, Consolacion Municipal Jail, Minglanilla Municipal Jail, Bayawan District Jail, Dumaguete City District Jail-MD, Dumaguete City District Jail-FD, Guihulngan District Jail, Tanjay District Jail, Bais City Jail Canlaon City Jail, Mabinay Municipal Jail, Vallehermoso Municipal Jail, ug Siquijor District Jail. Ang correctional facility lamang sa Manjuyod District Jail sa Negros Oriental ang wala makadawat sa pagtugot sa Comelec, busa dili kini magpahigayon sa onsite voting alang sa mga PDL.","Unsa ang sulod sa partial temporary resrtaining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016?","Tubag sa petisyon nga gisang-at ni Atty. Victor Aguinaldo, gibasura kini ug gilibkas ang partial temporary restraining order nga giisyu niadtong Abril 19, 2016, nga nagdili sa mga piniriso sa pagbotar sa lokal nga piniliay nianang tuiga.","Abril 19, 2016",1290,1527,145,159
00142-008,142,"1 balay sa Brgy Lahug naugdaw, P1. 2M danyos","Duha ka andana nga balay nga gipanag-iya ni Gayle Banzuela nga gipaabangan ngadto ni Fructuosa Baquiran nga nahimutang sa Calle Azul, BC Homes Subdivision, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo ang nasunog alas 8:18 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Dali nga miresponde ang mga sakop sa Cebu City Fire Station nga giisa dayon ang sunog sa first alarm alas 8:23 sa buntag, human sa 12 ka minutos nakontrolar ang kayo ug wala makatapot sa silingang kabalayan. Gideklarar sa kabomberohan nga napawong ang kayo sa 8:42 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P1,200,000. Wala na makakatap ang kayo sa tupad nga mga balay. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Station nga adunay nag-okupar nga 17 ka tawo ug usa ka pamilya .Matod ni Fructuosa Baquiran, taga Bacolod City nga nahinabi sa DyHP nga nagsugod ang kayo sa gipangtapok nga styrofoam sa luyo sa balay gamiton sa paghimo og dekorasyon sa mga event nga sila maoy mohimo ug wala siya masayod kon unsay hinungdan. “Hindi ko alam kung ano ang nangyari bakit nasunog siya kasi natulog pa kami, nagulat nalang kami na may apoy na at nasusunog na ang bahay,” matod ni Fructuosa Baquiran. Nagpadayon pa ang Bureau of Fire Protection (BFP) sa ilang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag ulbo sa kayo.",Kinsa ang nagbuhat sa dekorasyon nga nakatabang sa pagsugod sa sunog?,"Matod ni Fructuosa Baquiran, taga Bacolod City nga nahinabi sa DyHP nga nagsugod ang kayo sa gipangtapok nga styrofoam sa luyo sa balay gamiton sa paghimo og dekorasyon sa mga event nga sila maoy mohimo ug wala siya masayod kon unsay hinungdan.",Fructuosa Baquiran,715,959,9,27
01524-011,1524,PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE,"Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.",Unsa ang buot pasabot sa akronim nga BSKE?,Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. ,Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections ,0,175,87,130
00201-005,201,Taxi drayber gikulatasa boksidor,"Taxi drayber gihimong ""punching bag"" sa kanhi boksidor hinungdan nga nalaksi ang panit sa iyang tuo nga bahin sa mata. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa 7:00 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Barangay Bigtas Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Nanghuboy ang nawong sa biktima nga si Jeslar Biglete, 48, minyo, taxi drayber nga taga-Sunshine Valley, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo. Samtang ang suspek nga kanhi boksidor naila lang sa alyas nga Pilising. Base sa inisyal nga nahipos nga kasayuran sa Inayawan Police Station, ubos sa pagdumala ni Police Major Margie Baldemoro nga ang biktima namasahero niadtong higayona. Si Biglete nagbiyahe paingon sa downtown area sa Dakbayan sa Sugbo apan mihunong siya sa nahisgutang dapit sa dihang nakadungog nga adunay mipaka sa luyo nga bahin sa sakyanan. Mikanaog ang maong drayber aron sa pagsusi og unsay milugapak ug nahibaw-an nga nasaghiran ang motorsiklo diin sakay ang suspek ug laing duha ka mga kauban niini. Inay nga husayon ang nahitabong vehicular accident gitabangan na hinuon og kulata si Biglete. Gitabangan og kupot ang biktima sa duha ka mga kauban sa suspek, samtang si Pilising maoy nagsige og sumbag kaniya. Naluya ang biktima sa kasakit sa sinumbagan sa suspek gumikan kay migamit kini og ""four finger batsikurno. ""Nasayran nga ang batsikurno sagad ginama sa puthaw nga isul-ob sa mga nagtudlo og self-defense. Nadakpan ang duha ka mga kauban ni Pilising nga sila si Yote Bigornia, 59, minyo ug Jeslar Abellana, 50, pulos taga-Barangay Bigtas Pardo, samtang nakasibat ang kanhi boksidor. Nag-abot ang biktima ug ang duha ka dinakpan sa Inayawan Police Station diin nagluhodluhod sa pagpangayo og pasaylo sila si Bigornia ug Abellana. Apan hugot ang baruganan ni Biglete nga mosang-at og reklamo batok sa mga dinakpan bisan sa tanyag sa duha ka mga dinakpan nga mobayad og P20,000 bugti nga dili sila pasakaan og kaso kay dili sila buot mabilanggo. Si Biglete mitubag nga ang P20,000 dili paigo sa kadaot nga iyang nahiaguman ilabi na nga nagkadugo ang tuo nga bahin sa nawong duol sa mata. “Way mata nga tag-P20,000,” padayag sa biktima. Dugang pa nga dili siya makapasaylo sa mga dinakpan sanglit apektado ang iyang pamilya kon siya mabuta sa higayon nga dili na siya makamaneho nga maoy gibuhi niya sa iyang pamilya. /GPL, dugang taho ni DVG",Unsa nga armas ang gigamit sa suspek batok kang Biglete?,"Naluya ang biktima sa kasakit sa sinumbagan sa suspek gumikan kay migamit kini og ""four finger batsikurno.",four finger batsikurno,1193,1299,83,105
00527-007,527,‘Hindi po mahagilap ang Phivolcs’ —Canlaon City PIO,"Si Dr. Buddy Dayanghirang, Public Information Officer sa Canlaon City, nibasol sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) nga wa nakahatag nila og pasidaan o warning sa pag-alburoto sa bulkang Kanlaon niadtong Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024. Si Dayanghirang sa interview sa media, niingon nga way taga-Phivolcs nga nihatag nila og updates aron sila makapangandam. “Wala po talaga, zero po. Ang ginawa lang po namin nagpunta lang po kami sa website tapos tinignan lang po namin kung ano yung update nila,” sumala pa sa opisyal. Pinaagi unta sa update gikan sa Phivolcs, nakahimo sila og action plan nga maghatag sa City Disaster Risk Reduction Management og guidance sa mga angay buhatan sa local government ingon man mapahimangnoan gilayon ang publiko. “Sila yung lead agency, sila ang mag update sa amin. “At least dun nakabase ang action plan namin, although meron na kaming disaster plan, syempre kailangan din namin ang guidance nang Phivolcs,” saysay ni Dayanghirang. Sa nahitabong pag-ulbo sa Kanlaon Volcano nakugang na lang ang mga residente. STATE OF CALAMITYSamtang, ang lokal nga kagamhanan sa Canlaon mideklarar sa pagpa-ubos sa siyudad sa ‘state of calamity’. Ang maong deklarasyon pinirmahan ni Mayor Range Dayao. Si Presidente Lois R. Alarcon Jr. nipasalig sa tanang mga residente nga naapektuhan sa pagbuto sa Kanlaon Volcano sa padayong suporta sa gobyerno samtang iyang gipatuman ang usa ka whole-of-government approach aron masiguro ang kaayuhan sa publiko ug ang dinaliang paghatag sa hinabang. Sa video message sa presidente, siya niingon nga ang Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHILVOCS), National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC), ug ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) nangulo sa maong sitwasyon. “Patuloy ang ating mga ahensya tulad ng PHILVOCS, NDRRMC, at ang DSWD sa kanilang masusing pagsusubaybay at pagbibigay ng suporta,” sumala pa ni Presidente Alarcon. Sa labing uwahing update, moabot na ngadto sa 2,800 ka mga tawo ang gipabakwit ngadto sa evacuation centers, gumikan sa nagkagrabe nga ash fall ug ang kabalaka nga mobugwak og lahar. Kasamtangang giisa ngadto sa Alert Level 2 ang sitwasyon sa maong bulkan. /FVQ, Presidential Communications Office",Unsa ang gi-deklarar sa lokal nga kagamhanan sa Canlaon?,"Samtang, ang lokal nga kagamhanan sa Canlaon mideklarar sa pagpa-ubos sa siyudad sa ‘state of calamity’.",‘state of calamity’,1089,1193,84,103
00756-012,756,"Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit","Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /",Unsa ang nakapausbaw sa hulaw sa panahon?,"Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa).","El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon",157,388,51,117
00978-003,978,Project manager sa CBRT gusto ni Abangan nga taktakon,"Gusto ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon sa katungdanan si Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager Norvin Banez tungod sa iyang giingon nga mga sayop sa pagdumala. Sa pakighinabi sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga iya nang gipahibalo ang iyang desisyon ngadto kang Transportation Secretary Abellanosa Bado, apan wala niya gitumbok kon kanus-a nahitabo ang maong komunikasyon. Sa online program sa Cebu City Hall sa Huwebes, Pebrero 29, 2024, si Abangan niingon nga kon gikinahanglan, personal niyang iduso ang iyang desisyon ngadto kang Presidente Lois Alarcon Jr. nga tangtangon si Banez Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024. Wala mahimuot si Abangan dihang gitugotan ni Banez nga makatrabaho ang kontraktor nga wa magtagad sa epekto niini sa trapiko. “Ilisdan nako na. You better tell him ilisdan nako siya,” matod ni Abangan sa pakighinabi sa dyHP sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Si Abangan niingon nga iya nang giingnan si Cebu City Administrator Calvo Pangag nga ‘napuno’ na siya kang Banez. “I wish nga wala siya nag-lilimbong. Taga-an lang ka’g smile-smile. I’m sorry, I want him out,” matod Abangan. Si Abangan nipadayag usab sa iyang kasuko dihang giusab ang orihinal nga rota sa CBRT project, partikular na ang pag-apil sa Barangay Bulacao. Gipanghimakak niya ang mga alegasyon nga siya ang responsable sa mga pagbag-o sa rota sa BRT ug nangatarungan nga siya nakig-away alang sa orihinal nga plano. Si Abangan niingon nga gusto niyang klaruhon ang papel sa Siyudad sa pagdumala sa mga operasyon sa BRT.",Unsa ang nakalangan sa BRT project sumala kang Abangan?,"Gipasangil ni Abangan nga ang sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon tali sa Siyudad mao ang nakalangan sa BRT project, ilabina sa pagbalhin sa deadline sa Phase 1 gikan sa Disyembre 2023 ngadto sa Hulyo 2024.",sayop nga pagdumala ni Banez ug kakuwang sa koordinasyon,624,851,30,86
00517-015,517,"Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas","Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /",Kinsa ang commander sa Philippine Coast Guard detachment sa Naga?,"Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante.",Si Petty Officer First Class Hercules Abu,200,371,0,41
00080-004,80,"Trak natumba, sinakong bugas nahuwad sa kimba","Gatusan ka mga sinakong bugas humay ang nayabo ngadto sa kimba sa Barangay Tan awan, Lungsod sa Oslob, Lalawigan sa Sugbo sa dihang ang trak nga gikargahan niini natumba. Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa national highway sa maong dapit. Base sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan sa Oslob Municipal Police Station, nasuta nga naangol ang drayber ug kuyog niining truck boy diin naabtan ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros. Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental nga sa dihang nagsubay sila sa kurbadahon nga kalsada kalit nga wa na makontrolar ang sakyanan hinungdan nga gi-aapplyan og brake apan wala na mabawi. Matod pa nga aduna na lang silay nadunggan nga mibuto dayon natumba ang trak de karga nga nakaguba sa barriers sa maong kalsada. Ang mga gipatong-patong nga sinako sa bugas nangahulog sa kimba diin ang ubos nga bahin adunay sapa. Gidala ang drayber ug ang truck boy sa Oslob District Hospital aron magpaalim sa ilang nahiaguman nga samad ug bun-og.",Kinsa ang drayber sa trak nga natumba?,"Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental",Alfred Atilano,568,726,90,104
01601-017,1601,Operasyon sa CBRT giuswag sa 2027,"Gumikan sa kausaban sa disenyo sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, nauswag ang petsa sa operasyon niini nga mahitabo na sa tuig 2027. Ang mga kausaban sa CBRT project naglakip sa Package 4 nga usa ka dedicated lane gikan sa Bulacao ngadto sa Mambaling, extension sa alignment gikan sa Ayala ngadto sa IT Park, usa ka rotunda ilawom sa Mambaling flyover, ug ang conversion sa mix traffic lane subay sa South Road Properties (SRP) Coastal Road ug subay sa F. Jay-r Street, kini maoy gipasabot ni CBRT project manager Norvin Banez. Unang target sa gobyerno nga makompleto ang tibuok mass transport system project sa 2025. Gumikan sa maong mga kausaban sa disenyo sa proyekto hinungdan nga giumentohan sa National Economic and Development Authority (Neda) ang kantidad sa proyekto gikan sa P16. 3 bilyones ngadto na sa P28. 78 bilyones. Lakip sa giusab mao ang gitas-on sa lane sa BRT gikan sa orihinal nga 13. 8 ka kilometro ngadto sa 17 ka kilometro. Si Banez, sa iyang text message sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Nobiyembre 5, 2023, nagkanayon nga sa mga kausaban, ang kinatibuk-ang gitas-on sa tibuok proyekto anaa na sa 35 kilometros - 17 kilometro nga dedicated lane ug 18 kilometro nga feeder service gikan sa Talisay terminal. paingon sa Bulacao ug gikan sa IT Park paingon sa terminal sa Talamban. LOANAtol sa ilang ika-10 nga tigom niadtong Oktubre, ang Neda board nga gipangulohan ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. , niaprobar sa dugang P12 bilyones nga budget sa proyekto, ang lugway sa implementasyon hangtod sa kataposan sa Disyembre 2027, ug ang pag-adjust sa balido sa pautang gikan sa French Development Agency (AFD) ug sa World Bank Septiyembre 2027. Ang AFD mihatag sa Gobyerno sa Pilipinas og loan nga nagkantidad og $57. 4 million para sa mass transport system project niadtong 2012, samtang ang World Bank miaprobar og $116 million nga loan para sa proyekto niadtong 2014. Base sa orihinal nga plano, ang unang hugna sa proyekto naglakip sa tulo ka packages apan sa mga kausaban nga giaprobahan sa Neda, ang Package 4 gidugang sa unang hugna. Matod ni Banez, ang Package 4 nalakip sa 2014 nga pag-apruba sa Neda, apan aduna nay proposal kaniadto nga kuhaon kini. Ang CBRT project nakita nga maka-cater sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug moabot sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit, sumala sa Department of Transportation (DOTr).",Unsa ang gipatuman sa CBRT project ilawom sa Mambaling flyover?,"Ang mga kausaban sa CBRT project naglakip sa Package 4 nga usa ka dedicated lane gikan sa Bulacao ngadto sa Mambaling, extension sa alignment gikan sa Ayala ngadto sa IT Park, usa ka rotunda ilawom sa Mambaling flyover, ug ang conversion sa mix traffic lane subay sa South Road Properties (SRP) Coastal Road ug subay sa F. Jay-r Street, kini maoy gipasabot ni CBRT project manager Norvin Banez.",rotunda,140,534,183,190
00447-008,447,"2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo","Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.",Unsa ang gipangayo sa mga tulisan gikan sa biktima?,Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash.,pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash,1311,1385,26,73
01030-014,1030,"Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol","Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.",Kinsa ang mga nangaangol sa insidente?,"Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo.",Larrazabal ug Timong Abing,1136,1199,29,55
01453-012,1453,Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.",Kanus-a nahitabo ang insidente nga naglakip kang Elde?,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023.",Lunes sa buntag,0,191,154,169
00912-002,912,Cebu City Hall mikiha sa CPA,"Sa Biyernes, Marso 15, 2024, ang Office of the Building Official (OBO) nipasaka og kaso batok sa Cebu Port Authority tungod sa pagtukod og mga building ug wharf nga walay permit. Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod. “Kinahanglan na siya og permits gikan sa OBO sa Cebu City without which mahu’g na siya og illegal construction,” matod ni Etis. Nangatarungan si Etis nga walay otoridad ang CPA sa pagtukod nga walay permit. “According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis. Ang pagtukod gihimo duol sa giawayan nga Compania Maritima sa luyo sa karaang Aduana building, nga karon mao na ang National Museum of the Philippines-Cebu. Ang City Government adunay nagpadayon nga kasungian tali sa CPA. Niadtong Disyembre 2022, ang Regional Trial Court (RTC) niuyon sa aplilkasyon sa CPA alang sa usa ka writ of preliminary injunction aron pagdili sa City Government sa pag-okupar sa bisan unsang bahin sa Compania Maritima premises. Niadtong Agusto 2023, gisalikway sa RTC ang motion for reconsideration sa Siyudad, ug gipamatud-an ang pagpanag-iya sa CPA sa Compania Maritima ug sa mga lugar niini. Niadtong Septiyembre 2023, ang City Government adunay usa ka panagsungi tali sa CPA human ang CPA nibutang og steel fence sa daplin sa dagat duol sa Compania Maritima. Gikontak sa SunStar Cebu ang CPA alang sa usa ka pamahayag apan ang naulahi nagdumili, niingon nga sila moluwat og opisyal nga pamahayag kon gikinahanglan.",Kinsa ang City Legal Officer nga niingon nga kinahanglan og building permit?,"Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod.",Pitz Necasio Etis,179,368,22,39
01238-007,1238,"Polis nagduwa og cellphone, ‘gilabay’","Sa kapin 600 ka mga polis nga gipakatap sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo alang sa seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Senior sa Enero 11, 2024, usa kanila nga nagranggo og police patrolman nga gi-deploy sa Walk With Jesus nasakpan ni Police Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga nagduwa sa iyang cellphone. Mao kini hinungdan nga siya gipalabay o gipadestino gilayon siya sa laing probinsya sa Central Visayas. Gitug-an ni Abad nga sa wala pa gipakatap ang mga polis, nimando na siya nga kinahanglan nga alerto kanunay apan dunay usa nga wala nisunod. Nipasabot ang heneral nga ang tumong ug tuyo sa pagpakatap sa mga polis sa kadalanan aron mapatuman ang kahusay ug kalinaw sa mga kalihukan sa Sinulog. “Paala-ala lang sa mga polis na na de-deploy, I have already ordered the relief of one PNP personnel who was caught playing his cellphone yesterday. Para hindi na po pamarisan ay binigyan po natin ng sample ang isang nahuli na i-relieve po siya from present assignment and reassigned to other provinces so that in the coming days, yung ma di-deploy po kasi ang concentration po talaga is to keep the peace,” matod ni Abad. Dugang niya nga kon ang usa ka polis nga gi-deploy kanunay magduwa sa iyang cellphone, dili na niya mabantayan ang iyang palibot ug posibling dunay motumaw nga krimen. Giangkon sa PRO 7 director nga andam na sila sa paghatag og seguridad. Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay. Gawas sa kapin sa lima ka libo ka mga uniformed personnel nga ipakatap, duna say mga polis nga nakasibilyan nga ang trabaho mao ang pagpangita sa mga dayo nga notadong kriminal nga naa sa Sugbo aron mamiktima sa mga deboto. Way nadawat nga hulga sa seguridad ang PRO 7 sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan wala sila mokompyansa.",Unsa ang mando sa PRO 7 director alang sa mga polis nga gi-deploy?,Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay.,kaagresibo ug kaalerto kanunay,1403,1478,25,55
00990-014,990,"Kapin sa P30M balor sa drugas, nasakmit","Kapin sa P30 milyunes ang balor sa gidiling drugas nga nasakmit sa duha ka managlahing mga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas niadtong Martes, Pebrero 27, 2024. Alas 10:56 sa gabii sa Purok 7, Barangay Mansasa, dakbayan sa Tagbilaran, kapin sa upat ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P27,404,000 ang nasakmit sa buy-bust sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Nasikop ang manag live-in partner nga sila si Ryan Dean Ladica, 24, ug Cheche Tisang Ladisla, 19, tinun-an sa usa ka unibersidad sa Tagbilaran, taga Habitat Village, Barangay Pool, Tagbilaran. Nangulo sa operation ang hepe sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) nga si Police Captain Jesus Gersalina Jr. ug Police Lieutenant Wilfredo Lagac ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa BPPO. Matod ni Police Lt. Col. Benben Leyson, information officer sa BPPO, bag-o pa nigawas ang ngalan sa mga suspek sa negosyo sa drugas. Giingong mao na kini ang panginabuhian sa duha, ang pag dispose sa ilegal nga drugas gikan, matod pa, sa wala mailhi nga supplier. Matod pa, dunay manawag kanila nga dili magpaila aron mopahibawo nga dunay moabot nga supply sa ilegal nga drugas. Kini na usab ang mohatag og instructions kon pila ang ihatag sa ilang kustomer ug ang pagbahinbahin sa drugas. Si Ryan Dean, matod pa, ang mo-repack samtang ang iyang live-in nga si Cheche Tisang moapud-apod sa ilang suki nga drug players sa Bohol bugti sa komisyon nga P50,000 kon mahurot ang usa ka kilo. “So, ingon ana ang ilahang transaction sa drugs, bali term nato ana bodegero, so, ang hatdan nila wala sad sila kaila kinsay hatdan na pud,” matod ni Leyson. Nipalawom pa karon sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa Bohol kon asa giagi ang kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. CEBU CITYSamtang nakasakmit ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og 705 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P4. 7 milyunes sa Villalon Drive, Barangay Capitol Site, alas 7 sa gabii, Martes, Pebrero 27, 2024. Ang suspek giila nga si Densing Cedie Balmores, alyas Mike, 29, taga sitio Kalubihan, Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao.",Kanus-a nahitabo ang drug operation sa Central Visayas?,"Kapin sa P30 milyunes ang balor sa gidiling drugas nga nasakmit sa duha ka managlahing mga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas niadtong Martes, Pebrero 27, 2024.","Pebrero 27, 2024",0,167,150,166
00177-014,177,"Mama, anak gitigbas; silingan nagduda gikawat iyang baka","Nagpaalim sa ilang mga samad tinigbasan ang inahan ug anak nga taga Purok 4, Barangay Pili, Danao City human gisulong sa ilang silingan ug nanigbas kay nagduda nga maoy responsable sa pagkawala sa iyang binuhi nga baka. Apan ang anak nga 29 anyos ang nakabawos sab og tigbas ngadto sa suspek human iyang nailog ang sundang. Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit. Ang mga biktima nga gitago sa pangalan nga Marphy, 29 ug ang 64 anyos niini nga inahan nga si Jurita ang gidala Cebu Provincial Hospital – Danao City. Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima. Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka. Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop. Mitumaw ang panaglalis tali ni Marphy ug Ed nga misangpot sa pagpanigbas samtang si Jurita nga miuwang sa away ang lakip nga natigbasan atol sa komosyon. Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek. Atol niining pagsulat, ang suspek pabilin pa nga way panimuot.",Unsa ang gipangita ni Ed sa balay sa mga biktima?,"Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka.",baka,634,821,182,186
00834-008,834,P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,"MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",Pila ang gidaghanon sa mga explosives nga nasakmit?,"Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo.",pito ka explosives,789,1042,164,182
00722-012,722,3 ka Indiano naaksidente,"Tulo ka mga Indian national nga mga tinun-an sa Medisina sa University of the Visayas (UV) Banilad campus, ang naangol sa pagkahulog sa ilang gisakyan nga awto sa pangpang sa Sityo Tingbaon, Brgy. Ablayan, lungsod sa Dalaguete, alas 10:30 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Apan nasayran sa kapulisan nga naluwas ang tulo sa alas 3:59 na sa hapon sa samang adlaw tungod sa kaawaaw sa dapit. Maayong pagkagusbat sa Toyota Vios Sedan apan suwerte nga gamay lang ang kadaot sa lawas sa tulo ka Indiano ug wala na kini na-admit sa ospital. Samtang nihangyo ang tulo nga nagpangidaron og 23, 21 ug 24 anyos nga dili kini magpahingalan sa taho. Base sa imbestigasyon ni P/Maser Sgt. Jherson Figueras ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , ang mga biktima gikan nanuroy sa lungsod sa Moalboal ug nagbiyahe padulong sa Osmeña Peak sa Dalaguete. Apan nibuto ang unahan nga ligid dapit sa driver's side hinungdan nga nawad-an og kontrol sa sakyanan ang 23 anyos nga Indiano nga nagmaneho sa awto ug nahulog kini sa pangpang sa naasoy nga dapit.",Kanus-a nahitabo ang aksidente?,"Tulo ka mga Indian national nga mga tinun-an sa Medisina sa University of the Visayas (UV) Banilad campus, ang naangol sa pagkahulog sa ilang gisakyan nga awto sa pangpang sa Sityo Tingbaon, Brgy. Ablayan, lungsod sa Dalaguete, alas 10:30 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024.","Abril 21, 2024",0,275,260,274
01597-007,1597,"‘Misukol’ sa kapulisan, tipi","Suspek sa mga kasong murder sa dakbayan sa Sugbo ug lungsod sa Dumanjug napusilan-patay sa kapulisan sa bukirang barangay sa Kolabtingon, Dumanjug, alas 2:30 sa hapon, Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Sa pasiunang nakuhang kasayoran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang napatay giila nga si Adong Panopio alyas Cyrus, hamtog na ang pangidaron, ulitawo apan dunay kapuyo ug taga Barangay Apo nga bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Dugang nasayran nga ang kapulisan sa Dumanjug nakadawat og tawag bahin sa usa ka armadong tawo sa Barangay sa Kolabtingon. Kini ang hinungdan nga niresponde ang kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Captain Judith Marjo Clavero Oliva ug positibo ang maong taho. Apan matod pa nga si Panopio maoy nanguna og pamusil sa mga polis gamit sa iyang .45 pistol hinungdan nga nahitabo ang engkwentro nga niresulta sa iyang kamatayon. Ug nasayran sa kapulisan nga si Panopio maoy suspek nga nipusil-patay sa biktima nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo nga taga Barangay Apo apan ang biktima didto gipatay sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon. Matod pa nga ang biktima naglakaw lang padulong mobisita sa iyang amigo sa Pawa, Dumanjug apan gihunongan sa motorsiklo ni Panopio ug gipusil kini nga niresulta sa kamatayon sa biktima. Si Panopio niiskapo, wa madakpi sa mga pulis sa Dumanjug niadtong higayona. Samtang, alas 6:00 sa gabii sa Oktubre 31, 2023 sa Unit 3 Oppra Plaza, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo, si Panopio maoy suspek usab sa pagpusil-patay sa biktima nga si Tiburcio Lydio Bravo, 34, ug taga Oppra Plaza sa Kalunasan. Ang biktima kuyog sa iyang mga barkada nag-inom ug nibuwag sa grupo human niadto sa tindahan kay may paliton, apan sa kalit lang nitumaw ang suspek ug gipusil ang biktima nga nakabsan sa kinabuhi. Ang suspek daling nisibat ug wa madakpi sa mga polis sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga niresponde. Si Panopio gitumbok sa kapulisan nga usa ka gun for hire ug nalambigit sa illegal nga drugas.",Giunsa pagpamuno ni Panopio ang biktima?,"Matod pa nga ang biktima naglakaw lang padulong mobisita sa iyang amigo sa Pawa, Dumanjug apan gihunongan sa motorsiklo ni Panopio ug gipusil kini nga niresulta sa kamatayon sa biktima.",gipusil,1145,1330,134,141
00243-012,243,Track oval sa CCSC abli bisan sa gihimong pag-ayo,"Pabilin nga abli alang sa publiko ang rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) bisan sa laing hugna sa pagpa-ayo sa maong pasilidad. Si CCSC Manager Aldryn Buenaventura nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Lunes, Agusto 12, nga dili na sab sirad-an ang sport facility bisan pa sa daghang gitakdang pag-ayo. Ang dagkong mga pag-ayo mao ang pag-ilis sa rubber track ug mga depekto nga bahin sa bag-ong gi-rehabilitate nga rubberized track oval. Matod ni Buenavista nga human sa Pasigarbo 2024, sugdan na ang major repair. Inay nga sirhan ang tibuok track oval sa publiko, si Buenavista niingon nga usa ka bahin sa track oval ang isira aron masugdan na ang pag-ayo. Dugang pa niya nga gusto ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ang publiko magpadayon sa paggamit sa track oval bisan pa sa umaabot nga pag-ayo. Ang sport facility gisirhan sulod sa kapin sa usa ka tuig sukad niadtong Mayo 18, 2023, alang sa renovation isip kabahin sa mga pagpangandam sa Palarong Pambansa 2024 niadtong Hulyo. Human sa Palaro, giablihan kini sa publiko niadtong Hulyo 23, 2024. Ang gihimong rehabilitasyon sa rubber track gituyo alang sa Palaro apan nadiskobrehan pipila ka adlaw sa wala pa ang tinuig nga sporting event nitumaw ang mga depekto ug mga guba, hinungdan nga gikuwestiyon ang integridad sa proyekto.",Unsa ang hinungdan ngano nga nagkinahanglan og pag-ayo ang rubberized track oval?,Ang dagkong mga pag-ayo mao ang pag-ilis sa rubber track ug mga depekto nga bahin sa bag-ong gi-rehabilitate nga rubberized track oval.,mga depekto nga bahin,319,454,60,81
01285-001,1285,Suv ni Coach J na-recover,"Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023. Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7 nga iyang nahinabi ang hepe sa Naga City police station, Lt. Col. Beethoven Alajar, nga nisulti nga nagpadayon pa ang imbestigasyon. Gibutyag ni Abacay nga sa padayong imbestigasyon, nasubay sa kapulisan sa Naga ang sports utility vehicle (SUV) ni Manapao base sa mga kuha sa closed circuit television (CCTV) footage. Ang maong sakyanan anaa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit. Nagkompirmar kini sa pamahayag sa usa ka saksi nga nakakita sa usa ka itom nga SUV nga nihunong sa dapit sa wa pa mapalgi ang lawas ni Manapao nga ginapos. Ang maong sakyanan maoy lig-on nga ebidensya sa pag-ila sa mga killer tungod kay dunay himuon nga forensic examination ang kapulisan. “According to the chief of police kining sakyanan mao ni nagdala sa victim ngadto sa Naga,” matod ni Abacay. Ilang gihimo karon mao ang pag-back track sa lihok sa biktima pinaagi sa kuha sa mga CCTV camera sa dakbayan sa Naga ug kasikbit nga mga dapit. Lakip sa ilang subayon kon asa maoy katapusan nga giadto sa biktima pinaagi sa pamahayag sa mga higala niini aron makakuha og konkretong impormasyon. Masaligon si Abacay nga sa umaabot nga mga adlaw duna na silay makuha nga positibo nga impormasyon ug makatumbok na sila og person of interest ug unsa usab ang motibo sa krimen. Si Abad nisaad sa publiko nga ilang paninguhaon nga masulbad ang maong krimen ug madakpan ang mga responsabli ug mapanubag sa salaod. Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.",Asa nakuha ang sakyanan ni Coach J?,"Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023.",sa dakbayan sa Naga,0,243,23,42
00150-010,150,"Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo","Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.",Unsa ang gustong ipaubos ni Bardoz nga kinahanglan sa operasyon?,Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon.,sakit,1338,1462,66,71
00943-008,943,‘Biga’ nabaraw,"Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",Unsa ang buhaton sa Abellana Police Station batok sa duha ka lalaki?,"Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha.",mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha,1704,1844,86,139
00212-001,212,Mando ni Abad: Mga kaso sa pagpamusil kinahanglan susihon,"Mimando karon ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga si Police Brigadier General Jorge Abad sa tanang city ug provincial police offices nga imbestigaron ang sunodsunod nga kaso sa pagpamusil sa ilang tagsatagsa ka huresdiksyon. Si Abad niingon nga ilabi na sa dakbayan sa Sugbo diin subsob ang mga kaso sa pagpamusil niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, nga kinahanglan nga mapanubag sa ilang balaod ang mga nakahimo sa krimen ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa mga biktima. Kahinumdoman nga lima na ka mga kaso sa pagpamusil ang natala sa dakbayan sa Sugbo diin ang labing daghan nahitabo sa Mambaling, gisundan sa Población Pardo, Barrinuevo Jelly ug Sambag 1, ug sa lungsod sa Liloan. Gibutyag ni Abacay nga na alarma sila sa maong sunodsunod nga kaso sa pagpamusil ug tungod niini, nihimo karon og lawom nga imbestigasyon. Sa gihimong imbestigasyon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga kasagaran sa mga kaso sa pusil sa dakbayan dunay kalambigitan sa ilegal nga drugas. Nipasabot si Abacay nga resulta kini sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas diin nag-unay na ang drug personalities. Nagtuo ang mga nadakpan nga ang nagpadakop kanila mao kadtong karibal sa ilang negosyo sa drugas.",Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga nagmando sa pag-imbestiga sa mga kaso sa pagpamusil?,Mimando karon ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga si Police Brigadier General Jorge Abad sa tanang city ug provincial police offices nga imbestigaron ang sunodsunod nga kaso sa pagpamusil sa ilang tagsatagsa ka huresdiksyon.,Police Brigadier General Jorge Abad,0,233,62,97
01313-005,1313,P13M shabu gikan 18-anyos nga lalaki,"Duha ka kilo sa gituohang shabu nasakmit gikan sa 18 anyos nga high value individual (HVI) sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga buy-bust, alas 5:45 sa hapon sa Dominggo, Disyembre 24, 2023, sa dalan B. Aranas, Barangay San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Lowell Abing, alyas AJ, lumad nga taga Sitio Lawis, Brgy. Suba, dakbayan sa Sugbo apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. San Veronico. Ang duha ka kilo sa gituohang shabu dunay standard drug price nga P13,600,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga si Abing gitumbok nga bodegero sa usa ka drug personality nga naa sa Cebu City Jail (CCJ) Male Dormitory. Siya ang gisaligan nga mo dispose sa ilegal nga drugas. Ang Police Regional Office (PRO 7) nakadawat og impormasyon labot sa ilegal nga negosyo ni Abing nga tungod ani, gipaubos nila sa usa ka semana nga case build up. Giingong maka-dispose ang suspek og duha ngadto sa tulo ka kilos sa gituohang shabu matag semana. Sa validation, dunay pending nga kaso si Abing sa Branch 5 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II Republic Act 9165 human siya nadakpan niadtong 2021 sa Lapu-Lapu City Police Office apan nakagawas sa dihang mi avail sa plea bargaining agreement. Tungod niini, ang hepe sa PRO 7 Police Brigadier General Jorge Abad nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasikop sa suspek ug kampanya batok ilegal drugas sa Central Visayas magpadayon bisan sa holiday season. “Our campaign against illegal drugs driven by the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. , and PNP’s 5-Focused Agenda, will spare no one, even this holiday season,” matod ni Abad.",Kinsa ang gidumala ni Lowell Abing nga usa ka drug personality sa CCJ?,Sa imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga si Abing gitumbok nga bodegero sa usa ka drug personality nga naa sa Cebu City Jail (CCJ) Male Dormitory.,usa ka drug personality,549,695,75,98
01456-013,1456,4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop,"Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.",Unsa ang plano sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo alang sa mga security guard sa downtown?,Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon.,ila pang susihon,2681,2826,53,69
01446-001,1446,"Butane canisters, sakmit","Mokabat sa 2. 4 milyunes ka canisters sa butane nga mobalor og P9. 6 milyunes ang nasakmit sa awtoridad su’d sa usa ka bodega nga gironda, alas 10:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023, sa Phase 1, Happy Valley, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Anti-Fraud and Commercial Crimes Units (AFCCU) sa Camp Crame maoy nironda sa bodega sa Rufrance Multigas Corp. nga gipanag-iya sa dakong negosyante nga ang ngan gipugngan una ning mantalaan samtang wala pa makuha ang iyang habig. . Ang mga sakop sa CIDG-FCCU nagdala og search warrant nga giisyo ni Judge Chrislyn Jojelyn A. Singco-Caruso sa Branch 12 sa Regional Trial Court (RTC 7) sa Cebu City nga gipitsahan og Nobiyembre 28, 2023. Sumala pa, ang korte nakakita og basihan kabahin sa reklamo nga ‘hoarding’ ug ‘unfair business competition. ’Ang mga reklamante mao sila si Ricky Nunag, Patrolman Solomon Dultura, Amber Madali, Didang L. Bacat, Gino Nunez Jr. , Kingsley Babia, Charie Carmen Rosauro, Jackson A Nunga, Range Jurich. Damayo, Sheila May Ford Soling. Nagreprentar sila sa mga kompaniya nga nagnegosyo og butane nga nagbase sa Sugbo, kaulohan ug ubang bahin sa nasod. Nasuta nga ang bodega sa Calamba giabangan isip pundohanan sa scrap materials apan, pulos lang empty butane canisters nga nasuta sa pagpaniid sa a CIDG-AFCCU gikan sa Camp Crame. Ang mga canister naglangkob sa nagkalainlaing brands sama sa Botin LPG, Blue Flame, Fiesta Gas, Agila, FMZ LPG Center, Republic Gas Corp. , Regasco, Philcan Refilling plants Inc. , Solid R Cheaper Gas Corp, Peideworth Marketing, Petron Corp. , ug JGAS Kurt Gas. Sumala sa reklamo, ang mga bakante nga butane canisters tunawon ug gituhoan nga himuon og balik nga canister apan ubos na sa ngan sa produkto sa naasoy nga kompaniya nga nagnegosyo usab og butane sud sa canister. Atol sa pagronda sa CIDG-FCCU, gikahataho nga dunay 20 ka mga trabahante sa su’d sa bodega apan nakadagan ug usa lang ka kawani ang nasignit. Lakip sa nakasibat mao ang guwardiya sa bodega. Ang nasikop mao si Obando Obero, hamtong, taga kaulohan. Matod ni Obero, tulo ka pa ka adlaw siya nga nagtrabaho sa bodega ug gisuweldohan og P400 matag adlaw, libre ang pagkaon ug pagpuyo sa bodega. Matod niya, wala siya nakaila sa tag-iya sa kompaniya. Samtang, dunay usa ka kawani sa usa ka trucking company nga gj-hold sa awtoridad, drayber sa usa sa upat ka mga wing van sa compound nga nagkarga og mga giguba nga canisters. Sumala sa CIDG-FCCU, ang bodega sa Calamba walay permit sa ilang operasyon sa dapit ug gikompirmar kini sa representante sa Barangay Calamba atol sa pagronda. Kini maoy ikaduhang pagpangronda sa kapulisan batok sa kompaniya nga gipanag-iya sa Rufrance. UNANG GIRONDANiadtong Oktubre 22, 2023, nikabat sa P285 milyunes nga balor sa butane canisters ang nasakmit sa pagparonda sa kapulisan sa dakong bodega sa Cebu Rufrance Multigas sa Sitio, Batong, Barangay Danglag, lungsod sa Consolacion. Dunay daghang canisters nga gipangpisat na ug gikatakda nga pangtunawon usab ug dunay pipila ka mga kawani ang nasikop. Sumala sa CIDG-FCCU, ang kaso sa unang pagronda sa Consolacion naa pa nag-ung-ong sa korte. Dugang sa CIDG-FCCU, ang mga reklamante natingala nga nagkagamay ang ilang canister nga makolekta og balik gikan sa ilang dealers tungod sa pagpalit o bugti sa paghatag og promusyon sa maong kompaniya.",Pilang milyunes ka canisters sa butane ang nasakmit sa awtoridad?,"Mokabat sa 2. 4 milyunes ka canisters sa butane nga mobalor og P9. 6 milyunes ang nasakmit sa awtoridad su’d sa usa ka bodega nga gironda, alas 10:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023, sa Phase 1, Happy Valley, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo.",2. 4 milyunes,0,257,11,24
00249-013,249,Tighimo'g fake gov't documents gi-entrap,"Usa ka lalaki nga nagtakoban nga naninda og fried chicken sa pagtabon sa iyang modus sa paghimo ug pag-deliver og mga peke nga tax indentification number (TIN) card sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ug Philippine Statistics Authority (PSA) Certificate of Live Birth ang nasikop sa entrapment operation sa National Bureau of Investigation (NBI) 7 sa Dalan Plaridel sa downtown sa dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes, Agusto 12, 2024. Ang suspek giila nga si Alfred Steven Bugayong, 29, Sitio Alaska, Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, kinsa naila nga namaligya og fried chicken sa naasoy nga dapit. Nasuta sa NBI 7 nga si Bugayong nang-agni og mga kliyente sa mga peke nga dokumento pinaagi sa online o sa usa ka sikat nga social media platform diin may mga reseller usab siya. Matod sa NBI 7 nga ang suspek maoy mohimo, mobaligya ug mo-deliver sa gipahimo nga peke nga dokumento. Unang nasakpan sa mga awtoridad ang usa ka Aguinaldo Emelito Bughao nga giingong gisugo sa pag-deliver sa peke nga BIR TIN cards sa dan Plaridel, dakbayan sa Sugbo niadtong Agusto 9, 2024. Ang dinakpan nitug-an nga igo ra siya gisugo ni Bugayong sa pagpa-deliver sa peke nga dokumento. Ug subay niini, gilusad sa NBI 7 ug NBI Cebu Disrict Office (Cebdo) kauban ang mga opisyal sa Bureau of Internal Revenue (BIR) 7 ang entrapment operation sa naasoyng lugar. Atol sa operasyon, ang ahente sa NBI 7 nga nagtakoban sa pagpahimo og duha ka TIN cards sa kantidad nga P150 matag usa. Sa pagtunol sa fake TIN cards, gidakop dayon ang suspek. Dugang nakuha gikan sa suspek ang mga BIR TIN cards, kopya sa mga Land Transportation Office (LTO) 7 driver's license, PSA Birth Certificates, PSA Death Certificates, PhilHealth Card, National ID ug Unified Multipurpose ID (Umid). Ang suspetsado mag-atubang og kasong may kalapasan sa Art. 169-172 sa Revised Penal Code nga moresulta sa pagkabilanggo sulod sa unom ka buwan ngadto na sa unom ka tuig.",Unsa nga mga plataporma ang gigamit sa suspek aron sa pag-reach out sa mga kustomer?,Nasuta sa NBI 7 nga si Bugayong nang-agni og mga kliyente sa mga peke nga dokumento pinaagi sa online o sa usa ka sikat nga social media platform diin may mga reseller usab siya.,usa ka sikat nga social media platform,598,776,107,145
01663-005,1663,3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole,"Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.",Unsa ang gihatag nga benepisyo sa pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer?,Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila.,pag-ila sa labing tukma nga interbensyon,760,918,77,117
01255-004,1255,"44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.",Unsa ang nahitabo sa suspek human masuta nga positibo?,"Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust.",ilang gilusad ang buy-bust,624,679,28,54
01321-016,1321,Babaye gipusil-patay sud sa internet cafe,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima mao si Cheryl Belocora, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dugang sa tinubdan, ang suspek sa pagpamusil mao si Range Martinito Herminigildo, alyas Seroy, hamtong. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Wayne Magbanaua, sa wa pa ang pagpamusil, dihang adlaw pa, ang suspek nangita nga masuk-anon sa biktima. Pagka alas 6:00 sa gabii sa samang adlaw, ang suspek nakatultol sa biktima nga naa sa internet cafe. Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang suspek nisibat human sa pagpamusil ug gilusad dayon sa kapulisan ang hot pursuit. Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.",Unsa ang nahitabo human ang biktima gidala sa Cebu South Medical Center?,Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA).,gideklarar nga dead on arrival (DOA),891,1019,91,127
00098-001,98,"11 ka barangay sa Lapu-Lapu City drug-cleared, usa ang drug-free","Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free. Mao kini ang gibutyag ni Romart Bagsican, executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), sa phone interview sa Sun. Star Cebu sa Dominggo, Septiyembre 15, 2024. Matod ni Bagsican nga ang drug-cleared nga mga barangay mao ang Caw-oy, Baring, Tungasan, Tingo, Sabang, Santa Melodia, San Vicente, Caubian, Pangan-an, Subabasbas ug Calawisan. Ang bugtong drug-free barangay mao ang Caohagan, nga gideklarar nga limpyo sa illegal drugs niadto pang 2019. Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo. Sa laing bahin, nagkanayon si Bagsican nga usa ka hagit kanila ang pagtumaw sa bag-ong mga personalidad nga nalambigit sa drugas. “When we say ""personalities,"" it’s either the respective barangays have high-value targets or drug users. These new names add to the challenge of keeping up with drug-related issues,” batbat ni Bagsican. Gipasabot ni Bagsican nga ang drug-cleared barangays wala nagpasabot nga hingpit nga na nga wala’y drugas sa maong dapit kon dili, nagtumbok kini nga kinahanglang padayon ang paghimo'g lakang aron mahimo kining drug-free. Sa drug-free barangay, hingpit nga wala’y kalihukan nga naglambigit sa drugas. “Our goal is to ensure that all barangays are drug-cleared, but as I mentioned, there's no hurry to declare any barangay drug-cleared. We want to make sure we meet all the necessary requirements and follow the guidelines set by the Regional Oversight Committee for the barangay drug-clearing program,” matod ni Bagsican. /DPC",Pila ka barangay sa Lapu-Lapu ang drug-cleared?,"Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free.",11,0,179,117,119
01603-008,1603,Pagpatay ni Euraoba gikondenar,"Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Ug gimandoan ni Alarcon ang Philippine National Police (PNP) sa paghimo sa dinaliang pakisusi sa pagpatay sa brodkaster lakip sa pag-ila sa nagpaluyo sa krimen. “Pinapaabot namin ang pakikiramay ng buong administrasyon sa pangunguna ng ating Pangulo sa pamilya at mga kaanak ni Blen Walker. Makakaasa kayo ng aming masusing pagtutok upang mabigyan ng hustisya ang kanyang pagpaslang,” tipik sa pamahayag ni Alarcon, pipila ka oras human sa krimen sa Dominggo, Nob. 5. Samtang, ang Mindanao Independent Press Council Inc. (MIPCI) nipagawas og opisyal nga pamahayag bahin sa ilang pagkasubo sa brutal nga pagpatay kang Euraoba, inilang independent community radio broadcaster sa Calamba, Misamis Occidental. Sumala sa pasiunang taho sa kapulisan, si Euraoba, naila sa iyang angga sa radyo nga “Blen Walker”, gisulod sa bugtong mamumuno sa booth sa iyang radio station, 94. 7 Calamba Gold FM, sulod sa iyang residensiya sa naasoy nga oras samtang nagpahigayon og programa sa radyo. Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital. Atol ning pagsuwat, blangko pa ang kapulisan bahin sa mamumuno ug motibo sa krimen. “We express our deepest concern and unequivocal condemnation of this brazen act of violence against a member of the media. Attacks on journalists are not only attacks on the individuals themselves but are a grave assault on the fundamental principles of human rights, press freedom, and democracy itself. Such acts have become notably frequent in this country, and no matter how many journalists are killed in the name of freedom of expression, it remains a fact that this barbarity has no place in a just and civilized society,” sumala sa pamahayag sa MIPCI. “We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy. It is imperative that a thorough and impartial investigation be conducted to identify and bring the perpetrator(s) to justice. This incident underscores the importance of ensuring the safety and security of journalists in the Philippines and the need for measures that prevent such acts from recurring. We urge the authorities to commit to safeguarding the lives and well-being of journalists, who play a vital role in upholding transparency and accountability in our society. ” dason sa pamahayag. Dugang sa MIPCI, nasubo sila ug nabalaka sa sunodsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media sulod sa miaging pipila ka tuig. Dason niini, ang mamahayag ug media nagpadayon nga nag-atubang og risgo tungod sa ilang serbisyo sa pagdayag sa kasayoran. Matod ni sa MIPCI, ang kinatibuk-ang kahimtang sa kaluwasan sa media sa Pilipinas nagpabilin nga kabalak-an ug kinahanglang tugotan ang mga tigbalita sa pagbuhat sa ilang trabaho nga walay kahadlok, pagpanghadlok, o pagpamalos. Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag. “We extend our condolences to the family, friends, and colleagues of Mr. Eniego Euraoba and stand in solidarity with the media community in the Misamis Occidental during this difficult time. We call for swift action to bring justice to those responsible for this senseless act and to reinforce the protection of journalists in the country,” panapos sa MIPCI. (gikan sa PR)",Kinsa ang gitawag sa MIPCI aron maghimo og aksyon sa krimen?,“We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy.,relevant authorities,1922,2027,18,38
00261-015,261,Media libre makasud sa CCSC,"Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.",Unsa ang klase sa polisiya nga giingon sa security guard?,Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang.,verbal lamang,742,800,44,57
01080-007,1080,"Cellphone, shabu gipasok sa kinatawo","Agi’g pasiuna nga pagsaulog sa Valentine’s Day, usa ka dalaw nga babaye nagdala og gift alang sa iyang kapuyo nga nabilanggo sa Mandaue City Jail sa Martes, Pebrero 13. Gibutyag ni Jail Supt. Jonathan Bartal, warden sa city jail sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Pebrero 13, nga ang maong dalaw suway nga nipalusot og cellular phone ug shabu pinaagi sa pagpasok niini diha sa iyang kinatawo. . Ang dalaw gitago sa pangalang Deling, 27, taga Barangay Canduman, dakbayan sa Mandaue. Iyang giduaw ang iyang kapuyo sa male dormitory sa facility nga nahimutang sa Barangay Basak, Mandaue City alas 2:30 sa hapon sa Martes, Pebrero 13, 2024. Apan wa nisalir ang paagi ni Deling sa dihang gipaubos siya sa makuting inspection sa jail guards, ug nahikapan ang nagbagal nga butang sa iyang bilahan. NASULOD TANANSa dihang gibira ang nisiwil nga condom sa iyang kinatawo, didto gisuksok ang cellular phone nga keypad ug pito ka tin foil strips ug usa ka putos nga shabu. Ang drugas gibana-bana nga motimbang og dos gramos. Nasayran nga nidalaw si Deling sa iyang live-in partner, kinsa napriso gumikan sa kasong pagpanglugos. “Malagmit ilang gamiton ni sa Valentine’s Day, kunsumo nila o kaha testing nila makalusot,” sigun pa ni Bartal sa Superbalita Cebu. Hayan gisugo si Deling sa iyang kapuyo sa pagdala sa maong butang Gituohan nga ibaligya ang maong shabu nga magsilbing kunsomo sa Valentine’s Day. Ang dinakpan wala nitug-an kon diin gikan ang shabu. PASIDAAN Gipasidan-an ang mga dalaw nga dili mosuway sa pagpalusot og kontrabando aron dili masugamak og kaso ingon man pagkabilanggo.",Pila ang gibana-bana nga timbang sa shabu nga nasakmit?,Ang drugas gibana-bana nga motimbang og dos gramos.,dos gramos,977,1028,40,50
01591-004,1591,"Gitigbas ang ulo, patay","Halos katunga sa ulo sa usa ka mag-uuma nabungkag sa pagtigbas ug patay na siya nga napalgan sa iyang kabanay sud sa iyang payag sa Sitio Cabatbatan, Barangay Pamutan, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa hapon sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang biktima giilang si Leonard Pangilinan, 42, minyo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Unang nakakaplag sa nagkadugo nga biktima mao ang iyang uyoan nga si Edmundo nga daling nipahibalo sa ilang kabanay ug nitaho sa kapulisan. Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima maoy nahibilin sa umahan human ang iyang asawa nga si Khaley nipauli sa ilang panimalay ug ang uyoan niini nisusi sa payag human wala makatunga sa umahan. Ang kapulisan nagtuo nga personal ang motibo sa krimen, apan ang asawa nagkanayon nga buotan kini ug way kontra sa dapit. Samtang ang kapulisan nakakuha og dugang kasayuran nga magmaoy ang biktima kon mahubog. Ilang palawman pa ang imbestigasyon. Gikatakda nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa biktima aron pagsuta sa kamatayon niini. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan kon unsa nga hinagiban o gigamit sa pagtigbas sa nawong sa biktima sanglit grabe ang pagkagusbat niini. “Posibling nakainom ni siya, natulog dayon gitigbas,” matod ni Manaloto, nga posibling nahitabo kini sa Lunes sa gabii, Nobiyembre 6 apan alas 3 na hapon sa Martes nakit-an sa kabanay. Wala pay matumbok nga suspek sa pagkakaron.",Kinsa ang deputy police chief nga naghatag og impormasyon bahin sa insidente?,"Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw.",Police Captain Ralph Yosores,460,685,3,31
00551-002,551,Dump truck nahulog sa sapa,"Naospital ang drayber ug truck helper sa dump truck nga nahulog sa sapa sa Sityo Lower Kawayan, Brgy. Sambag 2, Siyudad sa Sugbo sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Ang mga samdan mao sila si Exelsis Degamo Acierto, 49, minyo, drayber, taga Barangay Dumlog, siyudad sa Talisay ug Edcel Deguit, 23, ulitawo, truck helper, taga Brgy. Pooc, Talisay City. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Robert Abueva Lenon, nasuta nga nag-atras ang dump truck nga gipagiyahan sa truck helper aron pagdiskarga sa anapog. Apan, ang riprap nahugno ug nadala ang helper ug ang dump truck nahagbong sa sapa hinungdan sa pagkaangol sa duha. Luwas na hinuon sila human nadali pagdala sa ospital.",Kinsa ang drayber sa dump truck nga nahulog?,"Ang mga samdan mao sila si Exelsis Degamo Acierto, 49, minyo, drayber, taga Barangay Dumlog, siyudad sa Talisay ug Edcel Deguit, 23, ulitawo, truck helper, taga Brgy. Pooc, Talisay City.",Exelsis Degamo Acierto,179,365,27,49
01447-005,1447,Acting Mayor Abalayan misalig pa sa CCPO,"Bisan sa sunodsunod nga mga krimen sa dakbayan sa Sugbo sama sa pagtulis sa usa ka pawnshop sa dalan Colon, misalig gihapon ang Kagamhanan sa Siyudad sa Cebu City Police Office (CCPO). Gipadayag kini ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang pagbisita sa Camp Sotero Cabahug aron buksan ang bag-ong gi-renovate nga firing range nga gigastuhan sa Kagamhanan sa Dakbayan, Huwebes sa buntag, Nobiyembre 30, 2023. Gidayeg ni Abalayan ang CCPO sa dali nga pagkasikop sa gituohang mga responsabli sa krimen. Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis. Dugang ni Abalayan nga suportado sa Kagamhanan sa Siyudad ang CCPO kay kontento sila sa performance niini. Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan. Ang administrasyon ni anhing Cebu City Mayor Aldana Abastillas ang nipalit sa maong mga armas apan tungod sa kadaghang papel nga iproseso, karon pa hingpit nga natapos. Matod ni Abalayan nga nagpamatuod kini sa padayon nga suporta sa Cebu City Hall sa kapulisan aron mahimo’ng kompleto na sa kagamitan ang CCPO. INQUESTSamtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nihulagway nga lig-on ang ilang ebidensya nga nagtumbok sa mga suspek nga maoy nanulis. Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon. “We are confident the Cebu City Police Office is able to generate or establish the required quantum of proof para ma forward ang kaso,” matod ni Abacay.",Pila ka piraso sa mga armas ang gi turnover sa CCPO?,"Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan.",56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles,764,980,79,127
00404-013,404,Paggamit sa pundo sa CBRT sa pedestrianization gikwestyon,"Sobra nga kuwarta gikan sa pagpatuman sa unang package sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) gigamit sa pagpundo sa pedestrianization project sa downtown Cebu City. Kini ang gibutyag ni City Councilor Marilyn Auguis sa pakighinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines” niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024,Gitataw ni Auguis nga gikan sa loan ang maong kuwarta kansang katuyoan wa maglakip sa pedestrianization project. Giawhag niya ang publiko sa pagpasaka og kaso atubangan sa Omdudsman, apan wala niya gitumbok kon unsa kini nga kaso. Sumala sa atg. com, ang pedestrianization nagtumong sa proseso sa pagtangtang o paglimit sa trapiko sa mga sakyanan aron unahon ang pag-access sa mga pedestrian sa mga pampublikong lugar. Si Auguis niingon nga ang pedestrianization project molusot sa mga bahin sa Abcede Blvd. , nga gikan sa Plaza Independencia sa sidlakan ngadto sa Capitol building sa kasadpan. “V. Rama is only up to Taboan, not reaching the sea. Gorordo Ave. is only up to General Maxilom. That’s (Abcede Blvd. ) the only road nga naka-east to west nya pagkahuman imong gub-on just because sobra ang kwarta sa CBRT,” matod pa ni Auguis. “What kind of mindset do they have that just because there is money they’ll use it all up? That is why some people start to question, ‘Why are they pushing?’ Why is it necessary to spend?’” matod niya. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga ang pedestrianization project wala magtan-aw sa klima sa nasod, nga mahimong init ug alimuot kaayo panahon sa ting-init ug basa sa panahon sa ting-ulan. Dili sama sa ubang mga nasod sa gawas diin ang mga residente nagpahimulos sa patas nga panahon pinaagi sa paglakaw sa halapad nga mga dalan nga pedestrianized, ingon niya. “Gamay na ang atong mga karsada ug uban sa pedestrianization mas gamay pa ni,” matod niya. Matod usab ni Auguis nga substandard ang mga karsada sa dakbayan sa Sugbo ug wala makaabot sa minimum standards sa gikasabotan nga gilapdon sa karsada. “Ang standard width kay 3. 25 meters kada lane, pero dinhi kay 2. 75 meters,” matod niya. Sa laing bahin, ang konsehal sa dakbayan nipahinumdom sa mga opisyal sa gobyerno nga sa dili pa mohimo og programa, kinahanglan nga konsiderahon nila ang ubang stakeholders. Siya niingon nga kinahanglang hatagan og alternatibong mga dalan diin makaagi ang mga sakyanan sa dili pa moagi sa usa ka lugar. Siya niingon nga ang pagbag-o sa mga rota, ilabina sa mga public utility vehicle, nagkinahanglan og daghang proseso, lakip na ang pagsumite sa proposal ngadto sa City Council. Kinahanglang mopasar og ordinansa ang Konseho ug kinahanglang ipahigayon ang public hearing. “Taas pa kaayo nag proseso usa ta makaimplementar ,” matod ni Auguis. Hinuon iyang giangkon nga aduna nay plano ang City Planning and Development Office nga wala pa isumite sa konseho. Nahinumdom si Auguis sa nahitabong lamppost sa downtown area. Gibutang kini nga wala ang kinahanglan nga mga permiso, nga miresulta sa pagtangtang niini sa mando ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. “Ug ang CBRT management gani nagpadala og request for permission to council ug mao to nagpatawag mi og executive session para hisgotan para ila ipresentar ang ilang plano ug natingala mi nga nangayo pa silag permiso, pero gi-install na nila ang mga posts unya naa sila nagpahigayon usab og pipila ka pagpangubkob. Ug sa kagamay sa karsada, nahimo pa gani nga gamay,” matod niya.",Unsa ang kinahanglan buhaton sa Konseho aron mopasar?,Kinahanglang mopasar og ordinansa ang Konseho ug kinahanglang ipahigayon ang public hearing.,mopasar og ordinansa,2553,2645,13,33
01249-016,1249,Wa binli’g sud-an misunog sa balay,"Balay gisunog sa usa ka hubog nga lalaki nga nasuko nga wala binli og sud-an sa kapuyo sa Martes sa gabii, Enero 9, 2024, sa Sitio Hunop, Barangay Kansi, lungsod sa Tuburan. Si Eboy V. Maniego Jr. , 24, mamumuo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, nasikop sa kapulisan alas 10:20 sa buntag sa Miyerkules, Enero 10, 2024. Ang nireklamo sa kapulisan mao si Helena Dacay Manigbas, 18, kapuyo sa suspek. Si Police Lt. Col. Myco Kadusale, hepe sa Tuburan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga hubog ang suspek atol sa insidente gikan nagtagay uban sa barkada. Matod ni Kadusale, ang suspek nasuko kay “walay sud-an” dihang mokaon na unta kini. Nagkalalis ang duha ug nisaysay ang kapuyo nga iyang gitambagan kini nga dili magsige og inom ug manarbaho aron duna silay mapalit nga makaon ug makapalit og gatas alang sa ilang dos anyos nga anak nga lalaki. Nasuta nga extra-extra lang ang trabaho sa suspek sa mga construction project. Tungod sa ilang lalis, nisamot ang kasuko sa suspek. Ang kapuyo nakuyawan, nipadayag nga mopauli na lang sa balay sa iyang ginikanan ug dalhon ang 2-anyos nga bata aron malikay nga mapagan sa kasuko sa suspek. Apan ang suspek nga nasuko nang daan kay way sud-an, nihulga nga kon molakaw, iyang sunogon ang ilang balay. Pero nakahigayon ang kapuyo sa pagpauli sa panimalay sa iyang mga ginikanan. Nisamot ang kalagot sa suspek, nikuha og lighter ug giduslitan ang panimalay nga ginama sa light materials hinungdan sa pagkaugdaw niini. “Kana laging normal nga magselos sab ning suspek. Unya inig abot niya sa panimalay dili daw lutoan, andama’g sud-an,” dugang ni Kadusale. Gibana-bana sa mga bombero nga P3,150 ang danyos sa pagkasunog sa balay. Kasong kalapasan sa Presidential Decree (PD) 1613 o arson ang atubangon nga kaso sa suspek nga gitanggong karon sa selda sa kapulisan sa lungsod sa Tuburan.",Unsa ang nanghitabo sa panimalay tungod sa kalagot sa suspek?,"Nisamot ang kalagot sa suspek, nikuha og lighter ug giduslitan ang panimalay nga ginama sa light materials hinungdan sa pagkaugdaw niini.",giduslitan ang panimalay,1346,1483,52,76
00554-011,554,"Pagasa: Ting-uwan na, El Niño nagpadayon pa","Gideklarar na sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) ang pagsulod sa ting-uwan niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, apan wala pa hingpit nawala ang El Niño phenomenon. Kini ang weather update ni Engr, Edoy F. Alicante Jr. nga nahinabi sa ‘Beyond The Headlines’ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Huwebes, Mayo 30, 2024. Gipasabot ni Alicante nga ang pag-agi sa unang bagyo sa tuig nga ‘Aghon’ ug ang pagbunok sa uwan matag-karon-ug-unya timaan nga ting-uwan na base sa pagsukod sa volume sa uwan sa ilang pito sa 13 ka mga observation facility sa Kabisay-an. “Pero naa pa ang El Niño. Dunay average sa kainiton nga 36 degrees Celcius ngadto sa 42 nga heat index,” matod ni Alicante, dili sama ang kahimtang sa ubang dapit. Gikompirmar niya nga nagpatigbabaw na ang hangin nga Habagat hinungdan sa mas dagkong balod sa kadagatan sa panahon nga pag-unos o dunay weather disturbance. Si Alicante niingon nga 69% sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre motapos na ang ting-init, ug 69% sa samang bulan ang posibilidad sa La Niña apan kini mas mokusog sa ulahing bahin sa tuig. Dugang niya nga sa mosunod nga lima ka mga adlaw, ang panglantaw sa panahon walay nagpakita nga adunay laing sunod nga bagyo nga anaa sa Philippine area of ​​responsibility (PAR). Si Alicante niawhag sa katawhan nga magpadayon sa pag-update sa panahon gikan sa Pagasa website alang sa thunderstorms ug rainfall advisory.",Sa unsang programa gihatag ang weather update?,"Kini ang weather update ni Engr, Edoy F. Alicante Jr. nga nahinabi sa ‘Beyond The Headlines’ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Huwebes, Mayo 30, 2024.",‘Beyond The Headlines’ online news and commentary program,218,388,70,127
01376-012,1376,BFAR: Kadagatan sa Sugbo luwas,"Taliwala sa red tide alarm nga giisa sa nagkadaiyang kadagatan sa pipila ka bahin sa Kabisay-an ug Mindanao, nagpabiling luwas ang kadagatan sa Sugbo, matod sa usa ka opisyal sa fisheries. Si Ikang Mosada, information officer sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources Central Visayas, niingon nga ang mga produkto sa pangisda gikan sa kadagatan sa Sugbo maayo alang sa konsumo sa tawo ilabi na sa kinhason. “So, we advise the public to continue eating our shellfishes because all of our shellfishes are safe,” matod niya sa Biyernes sa Disyembre 8, 2023. Matod ni Mosada nga mahitabo ang red tide kon modaghan ang pipila ka mga algae, hinungdan nga ang tubig mahimo’ng pula. Samtang dili tanan makadaut, ang uban nagpagawas og mga hilo nga nagpameligro sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa tawo. Siya niingon nga ang mga kinhason sama sa clams direktang apektado sa red tide tungod kay kini mga filter feeders nga nagpasabot nga “bisan unsa nga mosulod sa ilang mga baba, sila mokaon niini”. ALERTOSayo ning buwana, ang BFAR central office sa Quezon City nagpagawas og bulletin nga nagpakita sa taas nga lebel sa red tide sa kadagatan sa kabaybayunan sa pipila ka dapit sa Visayas ug Mindanao. Ang pahibalo gisundan human gihimo ang mga pagsulay sa mga kinhason nga nakolekta nga nagpakita sa mga positibo nga resulta sa paralytic shellfish poison o makahilo nga red tide nga lapas sa limitasyon sa regulasyon. Ang gobyerno nagpahamtang og higpit nga pagdili sa pagpanguha og kinhason sa apektadong mga lugar kon ang lebel sa hilo molapas sa labing taas nga limitasyon sa regulasyon nga 60 micrograms matag 100 gramo sa karne sa kinhason. Ang mga lugar nga giila sa ahensya naglakip sa Sapian Bay (Ivisan ug Sapian sa Capiz; Mambuquiao ug Camanci, Batan sa Aklan); kabaybayonan sa Roxas City sa Capiz; kabaybayonan sa Pontevedra sa Capiz; ug kabaybayonan sa Gigantes Islands, Carles sa Iloilo. Lakip usab sa advisory ang Dumanquillas Bay sa Zamboanga del Sur; Lianga Bay sa Surigao del Sur; kabaybayonan sa San Benito sa Surigao del Norte; ug ang labing duol sa Sugbo mao ang kabaybayunan sa Dauis ug Tagbilaran City sa Bohol. AMIHANANG CEBUGiklaro ni Mosada nga naresulbar na nila ang red tide alert nga giluwatan sa amihanang Sugbo niadtong sayong bahin sa Nobiyembre. Siya niingon nga sukwahi sa mga inisyal nga mga pagsulay sa rehiyon nga nakit-an ang mga hilo, ang mga pagsulay sa pagkumpirma gikan sa sentral nga opisina nagpakita nga dili. “A businessman in northern Cebu have requested to run tests on his shellfish and one scallop tested positive, causing concern in the office as scallop harvesting is a significant livelihood, especially for island residents,” siya nipasabot. Sa maong panahon, si Mosada niingon nga nakig-alayon sila sa mga local government unit sa Bogo City, lungsod sa Medellin, ug mga lungsod sa Bantayan Island, lakip ang Bantayan, Sta. Fe, ug Madridejos, aron matubag ang maong kabalaka. Hinuon gipasalig sa ahensya nga luwas ang mga isda, nukos, hipon, ug alimango kon kini presko, gihugasan pag-ayo, ug giluto nga gitangtang ang mga internal nga organ sama sa hasang ug tinai.",Unsay resulta sa mga pagsulay sa mga kinhason nga nakolekta?,Ang pahibalo gisundan human gihimo ang mga pagsulay sa mga kinhason nga nakolekta nga nagpakita sa mga positibo nga resulta sa paralytic shellfish poison o makahilo nga red tide nga lapas sa limitasyon sa regulasyon.,nagpakita sa mga positibo nga resulta sa paralytic shellfish poison o makahilo nga red tide nga lapas sa limitasyon sa regulasyon,1196,1412,86,215
00572-010,572,Shabu iyang ‘pakondisyon’,"Tinuod bang makakusgan ang shabu kay nia na say laing nadakpan nga construction worker nga nangangkon nga mosuyop siya kay makapakondisyon niya. Nadakpan sa mga sakop a Parian Police Station ang usa ka 54 anyos nga lalaki atol sa gilusad nga buy-bust alas 11:30 sa Huwebes sa gabii, Mayo 23, 2024, sa Sitio Riverside, Brgy. Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Destreza Detera Deterala, alyas “Devis” 54, ulitawo, taga Detomal St. , Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang 11 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000 nga gi-turnover ngadto sa Cebu City Forensic Unit alang sa chemical analysis. Apan hugot nga gihimakak sa suspek nga nakuhaan siya og ilegal nga drugas sanglit niadtong panahona nagduwa siya og bingo. Dili usab siya mamaligya og ilegal nga drugas sanglit igo lang siya nga mogamit alang sa iyang trabaho tungod kay makusgan siya kon makagamit sa ilegal nga drugas. Nabilanggo na siya niadtong 2017 sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan matod niya nga sukad siya nakagawas, wala na siya mobalik sa pagpamaligya. Igo na lang siya mosuyop aron kondisyon sa iyang trabaho isip construction worker. “Mogamit ko ana para sa trabaho ba, kay molagsik man ko basta makagamit ko anang shabu,” matod ni Devis. Kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa suspek. Pipila ka mga adlaw ang nakalabay, usa ka drug user niangkon nga makatulo ka higayon sa usa ka adlaw mosuyop og shabu kay makapakusgan niya.",Unsa ang kalapasan nga pagaatubangon sa suspek?,Kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa suspek.,Section 5 ug 11 Article II sa Republic Act 9165,1321,1452,13,60
01192-007,1192,Tribu Malag misayaw pagpadayon sa tradisyon,"Kapin sa 50 ka dancers sa Tribu Malag nga puno sa asite ang lawas ninghalad og sayaw ni Sr. Sto. Niño, alas 6:00 sa buntag, Dominggo, Enero 21, 2024, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang maong kalihukan kabahin sa panaad sa pamilya ni Benjie Malag, lumad nga taga Lahug, nga panahon sa Fiesta Señor mohalad sila og sayaw sa Balaang Bata. Tradisyon nga costume ingon man ang itom kaayong asite nga gipahid sa ilang kalawasan. Apil sa mga ningsayaw ang mga bata nga naghatag sab og hugyaw sa mga nanan-aw. Kini nga grupo walay labot sa contingent sa Sinulog Festival sa dakbayan apan nihimo og lahi nga sayaw sa Sinulog sa ilang dapit nga nakahatag og dugang kaalegre sa kapistahan. (GPL)",Unsang petsa nahitabo ang sayaw ni Sr. Sto. Niño?,"Kapin sa 50 ka dancers sa Tribu Malag nga puno sa asite ang lawas ninghalad og sayaw ni Sr. Sto. Niño, alas 6:00 sa buntag, Dominggo, Enero 21, 2024, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo.","Enero 21, 2024",0,187,134,148
00246-009,246,Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,"Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Pila ka TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga?,"Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program","8,185 TDC certificates",1456,1635,67,89
00745-003,745,3 patay sa vehicular accident,"Tulo ang nangamatay, duha kanila menor de edad, sa duha ka managlahing mga aksidente sa sakyanan sa Lunes ug Martes sa lalawigan sa Sugbo. . Motorsiklo nga gimaneho sa 17 anyos nga lalaki nga dunay angkas nga 17 anyos nga babaye nibangga sa gikasugat nga Ceres Bus sa kurbadahon nga dalan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 6:30 sa buntag sa Martes, Abril 16. Gituohan nga nagdali sa pagpa-uli ang duha ka menor de edad kay nabuntagan sa ilang pagpanglaag hinungdan nga nagpakusog sa pagpadagan ang driver nga menor nga lalaki. Ang mga biktima giila nga sila si Dean Tiburcio Gabriel, 17, drayber sa Rusi motorcycle, taga-Sityo Maliningo, Barangay Lamacan, Argao ug si Fatima Rosie Catapia, 17, backrider, taga-Sua, Argao. Samtang ang drayber sa Ceres bus mao si Dean Emeniano Gabun, 40, ulitawo, taga-Barangay Sibucao, San Enrique, Negros Occidental. Sa imbestigasyon sa Argao Municipal Police Station nasuta nga ang motorsiklo nga way plate number nga gisakyan sa mga biktima nagsubay sa national highway sa Poblacion, Argao nga paingon sa habagatan. Samtang padulong sa Cebu City ang bus gikan sa lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang motorsiklo ni-overshoot sa pikas lane sa kurbadahun nga portion sa dan hinungdan nga nabangga sa gikasugat nga Ceres bus. Ang mga biktima nalabay ug nabunal sa sementado nga kalsada samtang naligsan pa sa bus si Gabriel ug naguroy og pipila ka metros base sa mga pat-ak sa dugo. Bisan wa nay panimuot, ang duha gidali sa pagdala sa labing duol nga tambalanan apan gideklarar sa doktor nga dead-on-arrival (DOA). Sa exclusive interview sa Superbalita Cebu kang Gabun, siya nibutyag nga puno siya sa mga pasahero nga gikan sa Bato, Oslob ug paingon dakbayan sa Sugbo. Paghiabot sa kurbahon nga bahin sa maong karsada, nipahinay siya og padagan nga moabot lang sa 40 kph. Nakurat si Gabun nga adunay nisugat kaniya nga motorsiklo nga nikawat sa iyang lane hangtod nga sila nabangga. Nahinabi sab ning mantalaan ang inahan ni Catapia nga si Maribel Catapia nga niadtong sa Lunes sa gabii, Abril 15, gikuha ang iyang anak ni Gabriel nga way pananghid. Giingong aduna pa kiniy laing kuyog nga mga batan-on apan wa sila masayod kon diin gikan nga nabuntagan. Ang mga tagtungod sa nangamatay nakig-areglo sa management sa Ceres bus. NALIMBUWADMilanat ngadto sa lima ka oras una naugkat ang lawas sa truck helper sa dihang napiit sa nalimbuwad nga trak de karga human nahulog sa pangpang sa national highway sa Purok Kabulakan, Barangay Libjo, Lungsod sa Tabogon, amihanang Sugbo sa mga alas 11 pasadosa gabii, Abril 15, 2024 .Ang namatay mao si Ignario Gabutan, 35, samtang naangol ang truck driver nga si Cristy Gacila, 42, minyo, pulos taga Barangay Canduman, Siyudad sa Mandaue. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Patrolman Clemente Lobedica, traffic police investigator sa Tabogon Municipal Police Station, nasayran nga si Gacila gikan sa Mandaue City, nagmaneho sa wing van nga 10-wheeler nga adunay karga nga limestone nga ihatod paingon sa isla sa Bantayan, amihanang Sugbo Sa dihang nagsubay sa dulhogon ug kurbadahon nga bahin sa dapit, kalit kini nawad-an og brake ug wa na makontrolar ang sakyanan hangtod nilahos sa pangpang. Ang drayber nadala sa mga sakop sa Tabogon rescue team ngadto sa Bogo City Cebu Provincial Hospital ug anaa na sa luwas nga kahimtang apan ang helper alas 4 na sa kaadlawon sa Martes naugkat ug patay na. /",Ngano nga gituohan nga nagdali ang mga biktima pauli?,Gituohan nga nagdali sa pagpa-uli ang duha ka menor de edad kay nabuntagan sa ilang pagpanglaag hinungdan nga nagpakusog sa pagpadagan ang driver nga menor nga lalaki.,kay nabuntagan sa ilang pagpanglaag,391,558,60,95
00657-004,657,Potable water hagit sa quarters sa CVIRAA,"Motapos na ugma, Huwebes, Mayo 9, 2024, ang Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) meet nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga komon nga hagit sa mga delegasyon nga naa nagpuyo sa 20 ka elementary ug secondary public schools mao ang makanunayon nga accces sa suplay sa limpyo nga tubig. Ang matag delegasyon gilangkuban sa mga estudyante nga atleta, coaches, magtutudlo, division heads, ug support staff gikan sa Negros Oriental, Siquijor ug Bohol. Sa pakighinabi niadtong Lunes, si Annalyn Escauso, school principal sa City Central Elementary School sa Cebu City, nitug-an sa SunStar Cebu nga dili sila kabalak-an sa tubig tungod kay ang pasilidad adunay kaugalingong lawom nga atabay nga tinubdan sa tubig. Ang City Central Elementary School sa N. Bacalso Ave. nag-host sa kapin 800 ka mga delegado gikan sa probinsya sa Negros Oriental. Si Escauso niingon nga dili kasaligan ang suplay sa tubig gikan sa mga pipeline gikan sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa epekto sa dugay nga hulaw. Siya nidugang nga ang Cebu City Government nibutang sa gawas sa tunghaan og fire trucks aron magsilbi nga back-up source sa tubig. Ang tubig nga gibomba gikan sa lawom nga mga atabay gituyo alang sa paghugas lamang ug dili alang sa konsumo, diin siya miingon nga ang nagkalain-laing komite sa delegasyon mao ang gitahasan alang sa mainom nga tubig ug pagkaon. Sa kaso sa mga komportable nga lawak, adunay mga lawak-klasehanan nga anaa na, apan, adunay usa ka communal CR ug dugang nga portalets, dugang ni Escauso. Adunay usab gitudlo nga portable shower area. Alang sa bentilasyon, si Escauso niingon nga lakip sa gipangandaman mao ang pagdugang og electric fan ug cooling appliances gawas sa mga anaa sa matag classroom nga giokupahan. Alang sa mga pagkaon sa mga delegado, kini gieskedyul tulo ka beses sa usa ka adlaw nga nahimutang sa usa ka komunal nga lugar, kasagaran sa gymnasium. Dugang pa, ang mga basura gikolekta ug gilabay matag gabii aron mapadayon ang kalimpyo, diin kini gidumala sa dugang mga kawani sa maintenance. Gibisita usab sa SunStar Cebu ang Zapatera Elementary ug High School nga maoy host sa mga delegado sa dakbayan sa Sugbo, diin aduna silay kaugalingong mga atabay nga kaligoan ug panglaba. Sa usa ka pakighinabi sa mga delegado nga ang mga kabalaka sa accommodation sama sa suplay sa tubig, bentilasyon, ug sanitasyon hingpit nga giandam ug gitubag. Ang Zapatera Elementary ug High School adunay kapin sa 1,000 ka mga delegado gikan sa Cebu City. SISTEMAAng mga nag-organisar sa CVIRAA nagpadako usab sa paggamit sa teknolohiya aron adunay usa ka tinuod nga oras nga pag-monitor sa mga delegado nga logistic ug kaluwasan. Si Escauso niingon nga usa ka bag-ong feature mao ang paggamit sa Quick Response (QR) ug barcodes nga nasulod sa matag identification (ID) cards sa matag delegado gikan sa tanang 20 ka divisions isip tracking ug monitoring mechanism sa ilang pagsulod ug paggawas gikan sa billeting quarters ngadto sa event venue ug vice versa. Nagtrabaho kini sa mga delegado nga kinahanglan nga mag-scan sa ilang mga ID sa dili pa mosulod o mogawas sa eskuylahan sa entrada, diin awtomatiko kini nga ma-encode sa tinuod nga oras sa sistema. Nagsilbi kini nga safety measures nga gitakda sa organizers tungod kay naghatag kini nila sa realtime monitoring data kon ang mga delegado nakabalik nga luwas sa ilang billeting quarters. Si Escauso niingon nga ang kaluwasan sa ilang bisitang mga student-athletes, ilang coaches, ug support staff maoy nag-unang prayoridad. Ang tanan nga mga panghitabo ug mga dula gihimo usab nga livestream pinaagi sa Facebook aron tugotan ang tanan nga makatan-aw sa mga panghitabo.",Ngano dili kasaligan ang suplay sa tubig gikan sa MCWD?,Si Escauso niingon nga dili kasaligan ang suplay sa tubig gikan sa mga pipeline gikan sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa epekto sa dugay nga hulaw.,epekto sa dugay nga hulaw,868,1033,139,164
00609-004,609,"530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7","Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.",Kinsay nakig-alayon sa HPG 7 aron ipahibawo ang mga local government unit bahin sa palisiya?,"Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili.",Department of the Interior and Local Government (DILG),686,979,98,152
00337-013,337,Grabeng baha sa Metro Manila,"Grabe ang baha nga nasinati sa Metro Manila tungod sa habagat nga gipakusog sa bagyong Tris (Gaemi). Atol sa paggawas ning taho, hayan nadeklarar ang state of calamity sa kaulohan subay sa sugyot ni Interior and Local Government Secretary Adriano Baluyut Jr. sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang bagyo nagbilin og 8 ka namatay ug 600,000 ka mga tawo ang namakwit. “Because of what is happening, Mr. President (Lois Alarcon Jr. ), lalo na sa Metro Manila, ang rekomendasyon po namin po rito baka puwedeng mai-declare po natin ang state of calamity ang Metro Manila. ‘Yun po ang napag-usapan namin kanina,” matod ni Baluyut ngadto kang Alarcon atol sa situation briefing sa Camp Aguinaldo, Quezon City. Sa usa ka interbyu sa media, si Alarcon niingon nga ang pagdeklarar og state of calamity sa National Capital Region (NC) naa sa mga lokal nga pangulo. “It’s up to local communities to decide because they know best, they know best what they need. It is also, ‘yung pagdedeklara ng state of calamity is also to access funds para makapag-access sila ng funds kasi nauubos na ‘yung kanilang reserves,” siya miingon. Si Baluyut niingon nga ang Metro Manila Council nagtagbo sa Miyerkules sa hapon, Hulyo 24, aron hisgutan ang maong butang. Sa sayo pa, ang Malacañang nag suspend sa klase ug trabaho sa mga opisina sa gobyerno sa Metro Manila tungod sa grabe nga pag-uwan. Ang Department of Labor and Employment (Dole) usab nangayo sa pribadong sektor nga suspensuhon ang trabaho aron masiguro ang kaluwasan sa ilang mga empleyado. Kadaghanan sa dagkong kalsada sa Metro Manila dili maagian tungod sa grabe nga pagbaha, nga miresulta sa nagkarambula nga mga sakyanan ug mga pasahero ug motorista nga na-stranded. Daghang mga pamilya sa Navotas, Malabon, Pasig ug Manila ang gibakwit tungod usab sa pagbaha. Sa Marikina, ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate sa nagkadaiyang dapit human ang Marikina River misaka sa labaw sa 18 metros nga lebel sa tubig. Ang duha ka lane sa North Luzon Expressway dili na maagian sa tanang matang sa mga sakyanan. Samtang, si Alarcon nagmando sa mga ahensya sa gobyerno nga magtinabangay aron matubag ang mga panginahanglan sa mga apektadong katawhan. Alang sa alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Hulyo 24, ang weather bureau nag-ingon nga si Tris nagpadayon sa pagpakusog samtang kini naglihok padulong sa Taiwan. Ang Tris namatikdan mga alas 10 sa buntag nga anaa sa 345 kilometros amihanan sa amihanan-sidlakan sa Itbayat, Batanes uban ang maximum sustained winds nga 165 kilometros kada oras (km/h) duol sa sentro, ug huros nga moabot sa 205 km/h. Ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ilalom sa Tropical Cyclone Wind Signal 2, samtang ang Babuyan Islands, ang amihanan nga bahin TCWS 1.",Asa padulong si bagyong Tris?,"Alang sa alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Hulyo 24, ang weather bureau nag-ingon nga si Tris nagpadayon sa pagpakusog samtang kini naglihok padulong sa Taiwan.",padulong sa Taiwan,2203,2362,140,158
01111-008,1111,Uyoan giputla’g ulo,"Uyoan giputla’g ulo ug gihiwa-hiwa pa ang lawas sa iyang pag-umangkon tungod sa giingong selos sa ilang ‘panagribal sa gugma ni Manilyn Luciano’, alas 8:00 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024 sa Sitio Malaumon, Barangay Tinubdan, lungsod sa Daanbantayan, amihanang Sugbo. Ang biktima usa ka senior citizen, giila nga si Pater Lucio Lucresio, mag-uuma, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dihang nakaplagan sa mga silingan, gawas sa putol na ang ulo, gitunga ang lawas, gihiwa ang mga bitiis ug ubang bahin sa lawas. Ang suspek mao si Aldong Luistro Lucresio, kapin sa 50 anyos, ulitawo, kanhi taxi driver sa dakbayan sa Sugbo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Dugang nasayran sa kapulisan nga nagumon ang suspek sa ginadiling drugas. Si Police Senior Master Sgt. Edoy Inot, chief investigator sa Daanbantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang biktima naghapyod sa iyang manok nga igtatari sa gawas sa iyang balay. Apan kalit nga giataki sa pag-umangkon ug gitigbas sa makadaghang higayon sa ulo, ug ubang parte sa lawas gamit ang sundang ug usa ka sanggot. Ang naghawid sa mga parte sa lawas sa biktima panit na lang human sa paghiwa, lakip ang mga bitiis niini. Dunay mga kabanay ug silingan nga nakakita sa krimen apan nangahadlok, wala sila makahimo sa pagbadlong sa suspek. Matod ni Lukban, selos ang motibo sa krimen base sa sulti sa suspek nga gituohan nga wa sa maayo nga pangisip. “Nag-hallucinate ni siya. Karibal daw niya iyang uyoan sa gugma kang Manilyn Luciano (artista). Sa kalagot iyang gipatay, giputla'g ulo,” dugang ni Inot subay sa ilang pag-imbestigar sa suspek. Gibutyag ni Inot nga ang suspek nag-drive og taxi kaniadto ug nagpuyo sa Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo. Apan niuli kini sa Daanbantayan human grabeng nagumon sa gidiling drugas. Nagtuo ang mga kabanay nga nibalik sa pagsuyop og shabu ang suspek. Naabtan pa sa crime scene sa kapulisan ang suspek ug ilang gi-negotiate ug nitahan kini kanila nga malinawon, gilabay ang iyang sundang ug sanggot. Sumala sa kapulisan, ang suspek pasakaan og kasong murder ug ang korte na ang modeterminar kon naa ba sa maayong pangisip ang suspek sa paghimo sa krimen.",Asa nagpuyo ang suspek?,"Gibutyag ni Inot nga ang suspek nag-drive og taxi kaniadto ug nagpuyo sa Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo.","Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo",1629,1738,73,108
01293-005,1293,Bustamante: Pagsuspenso sa akong programa kalapasan,"Si kanhi Presidente Agawin Bustamante nisaway sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) tungod sa pagsuspenso sa iyang sinemana nga programa, nagtawag niini nga paglapas sa iyang “right to free expression. ”Ang MTRCB nipahamtang niadtong Martes, Disyembre 26 og 14 ka adlaw nga preventive suspension order sa duha ka mga programa sa Sonshine Media Network International (SMNI): “Gikan sa Masa, Para sa Masa” ug “Laban Kasama ang Bayan. ”Ang Gikan sa Masa usa ka show nga gidumala ni Bustamante uban sa televangelist ug SMNI owner Gabrillo C. Quiboloy. Samtang ang Laban gi-host sa kanhi opisyal sa administrasyon ni Bustamante nga si Rose Felizardo. Sa report gikan sa SMNI News, si Bustamante niingon, “One, you have to be in gross violation of my constitutional right to free expression. Second, of course, is the outfit I’m using as a platform for violation for press freedom,” matod niya. “In my view, the suppression of your right to exercise this freedom cannot be subject to preliminary or permanent status. That shouldn’t be allowed. The right to free expression is absolute to me. That is how I understood it,” siya nidugang. Ang kanhi chief executive nag - atubang usab og reklamo sa grave threats nga gipasaka ni Act Teachers Partylist Rep . France Cacdac .Si Cacdac nisang-at og kaso sa paglapas sa Article 282 sa Revised Penal Code batok kang Bustamante atubangan sa Quezon City Prosecutor’s Office tungod sa mga pamahayag nga iyang gihimo sa Gikan sa Masa, Para sa Masa sa SMNI diin iyang gihisgutan ang confidential fund sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante. Ang National Telecommunications Commission (NTC), sa laing bahin, niisyu usab og 30 ka adlaw nga suspensiyon sa operasyon sa television network tungod sa mga kalapasan sa prangkisa sa kongreso. Ang magbabalaod nga nakabase sa Davao City ug Puwersa ng Bayaning Atleta (PBA) Partylist Representative Margarita “Migs” Ignacia B. Nograles niduso og resolusyon nga nag-awhag sa National Telecommunications Commission (NTC) sa pagsuspenso sa operasyon sa SMNI.",Unsay giingon ni Bustamante mahitungod sa paglapas sa iyang katungod?,"si Bustamante niingon, “One, you have to be in gross violation of my constitutional right to free expression.",gross violation of my constitutional right to free expression,702,811,47,108
01698-001,1698,Wa paglakip sa Peb. 25 nga holiday di makausab,"Ang wala paglakip sa Pebrero 25 sa listahan sa mga holidays alang sa 2024 dili makausab sa kamatuoran nga ang diktaduryang Alarcon natapos pinaagi sa people power revolution niadtong adlawa kapin sa tulo ka dekada na ang milabay. Mao ni ang reaksyon sa beteranong Sugbuanong abogado nga si Pitallano Kionisala, usa ka Martial Law survivor, human masayri nga ang People Power Revolution anniversary nga gisaulog matag Pebrero 25 wala na maapil sa listahan sa special non-working holidays alang sa 2024. Ang Malacañang nipagawas sa listahan sa regular ug special non-working holidays alang sa 2024 niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Base sa holiday calendar sa sunod tuig, ang Pebrero 25 dili na usa ka special non-working holiday. Si Kionisala, sa text message sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, nagkanayon nga ang Presidente dili makausab sa kasaysayan nga ang “brutal nga diktaduriya” sa iyang amahan nga si anhing Lois Alarcon Sr. , natapos sa people power niadtong 1986.“Alarcon Jr. cannot erase historical records even if he will not make February 25 a holiday,” matod ni Kionisala. “The people cannot forget the massive violations of human rights and the plunder of public funds during the regime of Alarcon Sr. ,” dugang niya. Ang Office of the President, sa usa ka pamahayag nga gi-post sa Facebook page sa Presidential Communications Office kaniadtong Biyernes, niingon nga nagpadayon ang pagtahod sa paghandom niini sa Edsa People Power Revolution, apan nakahukom nga dili kini ilakip sa listahan tungod kay ang Pebrero 25 nahulog sa Dominggo. “There is minimal socio-economic impact in declaring this day as a special non-working holiday since it coincides with the rest day for most workers and laborers,” rason sa Malacañang. Hinunoa, ang Kapistahan sa Immaculate Conception of Mary sa Disyembre 8, 2024 nahulog usab og Dominggo, ug kini gideklarar nga usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Daghang mga Pilipino ang nagtrabaho sa Dominggo, lakip ang mga medikal nga trabahante, mga retailer, mga tigbalita ug kadtong nagtrabaho sa turismo ug uban pang mga establisemento sa serbisyo ingon man mga business process outsourcing nga mga kompaniya. KASAYSAYANSa sayong bahin, ang mga aktibista sa tawhanong katungod mipatungha’g kahadlok nga ang pagkapili ni Lois “Bongbong” Alarcon Jr. sa pagkapresidente mosangpot sa mga paningkamot sa pag-usab sa kasaysayan sa nasod pinaagi sa pagpaubos o pagwagtang sa giisip nga labing salawayon nga bahin sa bangis nga pagmando sa iyang amahan gikan sa mga libro sa kasaysayan.",Kanus-a natapos ang diktaduryang Alarcon pinaagi sa people power revolution?,Ang wala paglakip sa Pebrero 25 sa listahan sa mga holidays alang sa 2024 dili makausab sa kamatuoran nga ang diktaduryang Alarcon natapos pinaagi sa people power revolution niadtong adlawa kapin sa tulo ka dekada na ang milabay.,niadtong adlawa kapin sa tulo ka dekada na ang milabay.,0,229,174,229
00693-003,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Unsaon ni Fabellon ang paggamit sa lapok nga tubig?,Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig.,sa pagpabisbis sa ilang mga tanom,1287,1399,42,75
01522-005,1522,Bodega nasunog,"Nasunog ang bodega sa wooden craft sa Sitio Gumamela, Barangay Lawaan 2, siyudad sa Talisay, alas 3:45 sa hapon, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, nga gipanag-iya ni Marvin Pacana, apan giukopahan ni Roly Condring. Sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office, nga daling niulbo ang kayo tungod sa mga produkto niini nga ginama sa kahoy ug ang bodega mismo ginama sa mixed materials sa kahoy ug semento. Atol ning pagsuwat, ang kabomberohan padayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa sinugdanan sa pag-ulbo sa sunog samtang, wa na kini makakatap. Ang maong sunog gisaka sa 1st alarm ug nagbilin og danyos nga gibanabana sa kabomberohan nga moabot og P127,500.",Unsa ang hinungdan nga dali niulbo ang kayo sa bodega?,"Sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office, nga daling niulbo ang kayo tungod sa mga produkto niini nga ginama sa kahoy ug ang bodega mismo ginama sa mixed materials sa kahoy ug semento",mga produkto niini nga ginama sa kahoy,210,449,135,173
00409-012,409,Taxi drayber nangayo og pasaylo sa publiko,"Usa ka drayber sa premium taxi unit nasubay, gisikop ug pamultahon tungod sa iyang pagkuha sa mga ali sa dan aron makaipsot sa trapik pinaagi sa paghimo og ilegal nga u-turn sa dan MC Briones, Dakbayan sa Mandaue niadtong Hunyo 23, 2024. Apan nakuha sa CCTV camera sa karsada ang iyang gibuhat hinungdan nga nasubay kinsa ang malapasong drayber sa taxi, nga nailhan nga si Jesse Catanghal, hinungdan nga siya nasikop. Si Catanghal nangatarungan nga na-pressure siya sa iyang pasaheho nga dunay ‘emerhensiya’ busa nagdali siya ug gipang-irog ang plastic barrier aron makagawas sa kahuot sa trapiko niadtong higayuna. Apan sa Lunes, Hulyo 1, 2024, si Catanghal nangayo og pasaylo sa publiko bahin sa iyang aksiyon base sa CCTV nga napasa-pasa o nag-viral sa social media. Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso. Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic. Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.",Unsay mga eksekusyon nga angay ni Catanghal isip drayber?,"Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.","mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho",1020,1153,23,79
01145-010,1145,"Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.",Kinsa ang imbestigador sa Carcar Police Station?,"Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek.",Police Corporal Argie Achilles Benosa,418,626,3,40
00536-012,536,Kadalanan pabahaan og polis,"Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.",Unsa ang nakita nga epekto sa pagpatuman sa CCPO sa pagpa-bahaan sa kadalanan?,"Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad",epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw,379,576,135,186
01618-013,1618,3 nga ‘nanghasi’ ikiha sa Dumanjug police,"Giandam na sa Dumanjug Police Station ang mga dokumento aron mopasakaan og kaso ang tulo ka mga lalaki nga naklaro sa video nga gi upload sa social media nga nanion og armas ug wala pa matagbaw namatid pa sa usa ka tawo nga naa sa kilid sa karsada sa Barangay Tapon, lungsod sa Dumanjug, Sugbo. Matod ni Police Major Edelizo Dominguez, information officer sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga sa upat nga naklaro sa video, tulo lang niini ang nailhan na. Ang usa sa tulo nidaug pagka konsehal atol sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug kanhi opisyal sa barangay. Dugang ni Dominguez nga ang mga biktima ningkuha og kaugalingon nga abogado sanglit sila na mismo ang mosang-at og reklamo batok sa tulo ka mga suspek. “Ang complainant opted, Sir, nga mokuha og private lawyer. So, nikuha sila’g private lawyer. However we are now in the process of completing the documents, so as soon as ma complete na sa ilang lawyer ang affidavit of complaint, affidavit sa witness, they will endorse it to the Dumanjug Police Station,” matod ni Parol. Mag atubang og mga kaso’ng physical injury, grave threat ug kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ug kalapasan sa Comelec gun ban. Nipasabot si Dominguez nga bisan wala nila makuha ang armas apan ila gihapon nga iapil ang illegal possession of firearms sanglit makita man sa video. “Bisan wala nato makuha ang baril, may possibility nga ma include and RA 10591,” dugang ni Dominguez. Samtang giduso na nila ngadto sa Commission on Elections (Comelec) ang ilang pangutana kon mamahimo ba nga mapasakaan og kasong administratiba ang usa sa mga suspek human nidaug isip konsehal sa Barangay Tapon sa BSKE.",Unsa ang RA 10591?,"Mag atubang og mga kaso’ng physical injury, grave threat ug kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ug kalapasan sa Comelec gun ban.",illegal possession of firearms,1062,1221,96,126
00299-006,299,Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma,"Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB",Unsa ang tuyo ni Cabral sa iyang paglakaw sa Banilad?,"Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024",mokuha unta sa iyang asawa,1123,1286,27,53
01447-010,1447,Acting Mayor Abalayan misalig pa sa CCPO,"Bisan sa sunodsunod nga mga krimen sa dakbayan sa Sugbo sama sa pagtulis sa usa ka pawnshop sa dalan Colon, misalig gihapon ang Kagamhanan sa Siyudad sa Cebu City Police Office (CCPO). Gipadayag kini ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang pagbisita sa Camp Sotero Cabahug aron buksan ang bag-ong gi-renovate nga firing range nga gigastuhan sa Kagamhanan sa Dakbayan, Huwebes sa buntag, Nobiyembre 30, 2023. Gidayeg ni Abalayan ang CCPO sa dali nga pagkasikop sa gituohang mga responsabli sa krimen. Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis. Dugang ni Abalayan nga suportado sa Kagamhanan sa Siyudad ang CCPO kay kontento sila sa performance niini. Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan. Ang administrasyon ni anhing Cebu City Mayor Aldana Abastillas ang nipalit sa maong mga armas apan tungod sa kadaghang papel nga iproseso, karon pa hingpit nga natapos. Matod ni Abalayan nga nagpamatuod kini sa padayon nga suporta sa Cebu City Hall sa kapulisan aron mahimo’ng kompleto na sa kagamitan ang CCPO. INQUESTSamtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nihulagway nga lig-on ang ilang ebidensya nga nagtumbok sa mga suspek nga maoy nanulis. Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon. “We are confident the Cebu City Police Office is able to generate or establish the required quantum of proof para ma forward ang kaso,” matod ni Abacay.",Unsa ang gikaangkon nilang Abing ug Moit?,Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon.,si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle,1685,1923,53,112
00467-015,467,Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment,"Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV",Giunsa ni Abangad ang pag-atubang sa mga pasangil nga gihimo sa mga residente?,"Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan.",gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod,2751,2853,5,65
01013-008,1013,Bahin sa drugas gauna’ng kaso sa Mandaue City Jail,"Kalapasan sa illegal nga drugas mao gihapon ang labing taas nga kaso sa persons deprived of liberty (PDLs) sa Mandaue City Jail (MCJ), ilabi na sa male dormitory. Mao kini ang gibutyag ni Tiffanythan Laniog, superintendent sa male dormitory sa MCJ, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024. Matod ni Laniog, ang mga kombiksyon sa mga kalapasan sa Republic Act (RA) 9165, nailhan usab nga Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa pagkabilanggo sa 2022 ug 2023, base sa ilang pinakaulahing datos. Sigon niya nga sunod sa listahan mao kadtong napamatud-ang sad-an sa illegal nga sugal, partikular na ang mga paglapas sa Philippine Gambling Law o RA 9287 (as amended by Presidential Decree PD 1602), theft or robbery, violations of RA 10591 or the Comprehensive Firearms ug Ammunition Regulation Act, mga paglapas sa election gun ban, ug mga buhat sa kalaw-ay o pagpanglugos. MIUS-OSHinuon, siya niingon nga nius-os gyud ang ihap sa kaso sa drugas sa dakbayan sa Mandaue sa miaging duha ka tuig. Sa 2022, adunay 521 nga nakonbikto sa illegal nga droga, samtang sa 2023, ang ihap mikunhod ngadto sa 372. Gidugang ni Laniog nga kini nga pagkunhod mahimong tungod sa padayon nga drug rehabilitation niadtong mga PDL nga nakonbikto sa drugas. Samtang niadtong 2023, dunay 109 sa 127 ka mga piniriso sa female dormitory ang nag-atubang og kaso sa druga. Sa Pebrero 2024, sa 1,516 ka mga piniriso nga na-host sa MCJ male dormitory, 16 lang niini ang nalambigit sa kaso sa illegal nga drugas. LIVELIHOODAron madasig ang mga kanhi tiggamitan ug pusher sa illegal nga drugas sa paglikay sa maong mga kalihokan, ang Mandaue City Government nilusad sa Livelihood Assistance for Recovering People Who Used Drugs (PWUD) initiative niadtong Martes, Pebrero 20, 2024. Mokabat sa 141 ka mga indibidwal nga nagamit kaniadto ug nakahuman sa ilang rehabilitation program, ug nagpabiling aktibo sa ilang aftercare program, nahatagan og livelihood assistance nga P5,000. Sila ang nagsilbi nga unang batch sa mga benepisyaryo sa maong programa. Pipila sa mga nakadawat, apil sila si Alyas Dako ug Jeric (dili tinuod nga ngalan), nipaambit nga nagplano sila nga gamiton ang kuwarta nga ilang nadawat aron masuportahan ang mga panginahanglanon sa ilang mga pamilya ug magsugod og negosyo. SAAD NI CORTESAtol sa Livelihood Assistance Program payout niadtong Martes, si Mandaue Mayor Tiffanys Abando nihatag og pakigpulong diin iyang gitumbok nga ang Siyudad nagplano nga mohatag og dugang P5,000 aron madasig ang mga nakadawat nga dili na mobalik sa ilang illegal nga kalihokan sa drugas. Ang pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug usa ka action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), Ebenezer “Theresa” Castrence, niingon nga kini nga mga benepisyaryo gisusi sa City of Mandaue City Social Services (CSWS) sa wala pa makadawat sa hinabang. Usa sa mga major nga criteria sa assessment naglakip sa maayong standing sa PWUD atol sa ilang aftercare program. Buot ipasabot nga dili na sila angay ilhon nga nibalik sa ilang kanhing kalihokan sa illegal nga drugas ug aduna untay mamatikdan nga kausaban sa komunidad. SERTIPIKOMatod ni Castrence, makadawat og sertipiko ang mga maka-recover sa drug addiction nga makahuman sa rehabilitation program. Kining maong sertipiko mahimong magamit sa pag-aplay sa bisan unsang trabaho nga ilang kuwalipikado, apil na ang mga posisyon sulod sa Mandaue City Government. Samtang wala makahatag og espisipikong numero si Castrence, iyang gitumbok nga naka-hire na ang Siyudad og pipila ka mga recovering PWUD applicants.","Pila ka mga indibidwal ang nahatagan og livelihood assistance nga P5,000?","Mokabat sa 141 ka mga indibidwal nga nagamit kaniadto ug nakahuman sa ilang rehabilitation program, ug nagpabiling aktibo sa ilang aftercare program, nahatagan og livelihood assistance nga P5,000.",141,1809,2005,11,14
01596-007,1596,"Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab","Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ‘Bathroom Orchestra Instrumental’ music video sa Japanese musician - film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010.. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit, gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics. (PR)",Unsa ang mga gi-showcase sa music video bahin sa Hadano?,"Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit, gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics.",nature-rich parks ug observatories,560,829,143,177
00671-009,671,‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?,"Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.",Unsa ang hinungdan nga nagrebelde ang biktima?,"“Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff.",tungod sa akong pagbadlong kaniya,1038,1109,20,53
00997-016,997,Gikan sa haya sa asawa gipusil; 2 anyos naangin,"Usa ka amahan kuyog sa iyang 2 anyos nga anak sakay sa motorsiklo nangaangol human sila gipamusil sa riding in tandem sa Pope John Paul II Avenue, atubangan sa Carmelite Church sa Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo alas 7:20 sa gabii sa Lunes, Pebrero 26, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Carait Lagumbay, taga Holy Name St. , Mabolo ug ang bata nga iyang gisakay sa motorsiklo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, base sa nigawas sa imbestigasyon nga gikan sa haya sa iyang asawa nga namatay sa sulod sa Cebu City Jail tungod sa sakit ang mga biktima. Apan nibiya si Lagumbay kay matod pa aduna siyay kasabot nga iyang ikakita sa naasoy nga lugar. Dala sa biktima ang iyang anak lalaki, 2 anyos, apan pag-abot sa Pope John Paul II Avenue, kalit silang gipamusil sa laing nakamotorsiklo nga nagpaabot nang daan sa dapit. Nakaangkon og mga samad pinusilan sa nagkalainlaing bahin sa lawas ang biktima samtang ang bata naangol sa dihang natumba ang motorsiklo. Daling gidala ang mga biktima sa usa ka tambalanan samtang ang 2 anyos nga anak niini gibalhin sa lain sab nga tambalanan. Lima ka mga basiyo sa bala ang nakuha sa mga imbestigador sa dapit nga gipadala na nila sa PNP Forensic Unit 7 alang sa ipahigayon nga ballistic examination. Nailhan na hinuon nila ang gunman, matod ni Aficionado, nga usa usab ka drug personality sa Mabolo nga tungod niini milusad na sila og hot pursuit operation. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sanglit ang asawa sa biktima ug siya mismo nabilanggo na tungod sa kaso sa illegal drugs. “Base sa intel report nga among nakuha nga naa ni siyay ka contact sa cellphone nya mag-abot kuno sila sa lugar sa insidente, mao na to nahitabo na ang pagpamusil. ” matod ni Police Major Aficionado. Dugang pa nga ila karong subayon og unsay unod sa cellphone sa biktima kon aduna silay makuha nga impormasyon ilabi na sa gunman. /",Unsa ang nahitabo pag-abot sa Pope John Paul II Avenue?,"Dala sa biktima ang iyang anak lalaki, 2 anyos, apan pag-abot sa Pope John Paul II Avenue, kalit silang gipamusil sa laing nakamotorsiklo nga nagpaabot nang daan sa dapit.",kalit silang gipamusil,697,868,91,113
00857-018,857,176 ka bus gihatagan og special permit sa LTFRB 7,"Ang local franchising authority niisyo og 176 ka mga special permit sa mga bus nga molatas sa mga rota sa Central Visayas (CV) aron ma-accommodate ang pagdagsa sa mga pasahero nga gusto’ng mobisita sa ilang mga dapit atol sa kasaulogan sa Semana Santa. Si Aurelio R-jay, transportation development officer sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB 7), niingon nga hangtod sa Abril 14, 2024 ang validity sa special permit. Matod ni R-jay, ang aplikasyon alang sa special permit sa holidays nagsugod niadtong Pebrero ug natapos niadtong Marso 18. Base sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Marso 27, kini nagpakita nga sa kinatibuk-ang special permit nga gipagawas, lima ang alang sa mga bus nga mobiyahe sa Bohol, samtang ang uban anhi sa Sugbo. Way special permit nga giisyo alang sa mga bus sa Negros Oriental ug Siquijor. Dugang pa, alang sa Sugbo, siya nidugang nga ang pag-isyu sa mga espesyal nga permit makadugang sa panginahanglanon sa transportasyon sa publiko, dugang pa sa kapin sa 800 ka mga bus nga nagserbisyo na sa probinsiya. Dugang pa niya nga sukad niadto aduna nay labing minos 10 ka mga bus nga nahatagan og permit to operate nga pulos paingon sa amihanan partikular na ang biyahe paingon sa Bantayan Island ug mga lungsod sa Daanbantayan ug Tuburan. Gitambagan usab sa transport official ang mga pasahero nga mobiyahe og sayo aron malikayan ang pagdagsa sa mga pasahero sa mga bus terminal sa peak hours. “They should travel early since though there are special permits issued to allow extra buses to travel but of course we know nga daghan kaayog pasahero nga mobyahe karong Semana Santa,” matod ni R-jay. Tungod sa long weekend, daghang mobiyahe o mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit. Giawhag usab ni R-jay ang mga Sugbuanon nga batunan ang pailob tungod kay gipaabot na nga adunay taas nga linya sa mga pasahero sa mga terminal nga mosakay sa sunod nga biyahe sa bus paingon sa ilang mga dapit. Ang North Bus Terminal nahimutang sa North Reclamation Area duol sa SM City Cebu mall, samtang ang South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue duol sa CityMall mall sa dakbayan sa Sugbo. Gihatagan usab niya og higpit nga pahimangno ang mga operator kalabot sa pag-deploy sa mga public utility vehicle nga wala’y saktong permit, nga sagad gitawag nga kolorum nga mga sakyanan. Gihatagan og gibug-aton sa LTFRB 7 ang higpit nga pagpatuman sa mga pagdakup ug mga silot sa mga sakyanan, nga gitumbok ang posibleng multa nga moabot sa P1 milyon nga nalatid sa Joint Administrative Order (JAO) No. 2014-01. Sumala sa kamanduan, managlahi ang multa sa mga kalapasan, diin ang mga bus mag-atubang og bug-at nga silot nga P1 milyon; mga trak ug van dunay P200,000 nga tulubagon; ang mga sedan mag-atubang og P120,000; ang mga jeepney multahan og P50,000, ug ang mga multicab nga sakyanan pahamtangan og P6,000. Ang mga colorum bus mag-atubang og labing minos tulo ka buwan nga pagsakmit, dugang sa ubang mga silot, lakip na ang pagkansela sa ilang pagparehistro sa sakyanan ug certificate of public convenience. Dugang pa, ang tanan nga kolorum nga mga sakyanan i-impound sulod sa labing menos tulo ka bulan, ug ang ilang rehistrasyon ug tibuok nga certificate of public convenience tangtangon isip dugang silot.",Unsa ang gipaabot nga mahitabo sa mga terminal sa Semana Santa?,Giawhag usab ni R-jay ang mga Sugbuanon nga batunan ang pailob tungod kay gipaabot na nga adunay taas nga linya sa mga pasahero sa mga terminal nga mosakay sa sunod nga biyahe sa bus paingon sa ilang mga dapit.,taas nga linya sa mga pasahero,1765,1975,97,127
00431-007,431,Bugas humay gipaabot mous-os og P9 matag kilo,"Nipadayag og paglaum si House Speaker Jim Centiles nga mous-os pag-ayo ang presyo sa bugas sa Hulyo nunot sa pagkunhod sa taripa sa imported nga bugas. Nakigtagbo si Centiles niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, sa mga founder sa Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (Prism) nga sila si Mariel Cepeda ug Daylin Cereno kinsa nipasalig nga ang presyo sa bugas mahimong mous-os og P9 matag kilo. Matod niya, ang presyo sa well-milled rice makita nga mous-os sa Hulyo ngadto sa P45 hangtod sa P46 matag kilo, ug P47 ngadto sa P48 matag kilo sa premium rice. Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto. “Here in Metro Manila, rest assured the reduced prices will be on the ground at P45 range. We are committed to this, and they (retailers, wholesalers, importers, rice millers) are committed to pass on savings out of reduced rice prices to consumers,” matod niya. “Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August. We have budget allocation towards reaching this amount, government plans are being implemented. Hindi ito drawing,” dugang niya. Niadtong Hunyo 20, si Presidente Lois Macros Jr. niisyu sa Executive Order 62 nga nagbag-o sa import duty rates sa nagkalain-laing mga palaliton sama sa mga produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko. “There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure, and allow businesses to engage in medium- to long-term planning to improve productivity and competitiveness, facilitate trade, and enhance consumer welfare,” mabasa sa EO. “The implementation of an updated comprehensive tariff schedule aims to augment supply, manage prices, and temper inflationary pressure of various commodities, consistent with the Philippine national interest and the objective of safeguarding the purchasing power of Filipinos,” kini nidugang.",Unsa ang giingon nga kinahanglan sa Executive Order?,There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure,new multi-year and comprehensive tariff schedule,1547,1682,22,70
00294-013,294,Silingan sa saleslady gidakop sa kapulisan,"Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Inayawan Police Station ang silingan sa gipatay nga saleslady niadtong Biyernes, Agusto 2, 2024. Sa sayo pa, nakugang ang mga residente sa Sityo Laguna, Bulacao sa dihang napalgang patay si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall. Nitumaw ang ngalan sa maong silinga’ng suspek sa dihang ang laing silingan nga gitago sa pangala’ng ‘Dodong’ niluwat og pamayahag nga giadto siya niini sa iyang gipuy-an sa Sityo Siwak, Barangay Bulacao nianang pagka-alas 8 sa buntag sa maong adlaw ug nanghagad og inom. Gipugngan lang una ang identity sa giingong suspek ug sa saksi samtang gipaabot ang kompirmasyon gikan sa polis. Matod pa ni Dodong nga adunay dakong problema ang maong silingan hinungdan nga buot niining makig-inom og ilimnong makahubog. Apan usa ra ka baso nga beer ang giinom ni Dodong, gawas nga sayo pa sa buntag, aduna pa siyay mga gimbuhaton hinungdan nga naundang ang ilang tagay. Nianang pagka-alas 11 sa buntag mibalik ang silinga’ng suspek ngadto sa balay ni Dodong ug nihagad na sab og inom apan ngadto na sa iyang giabangan balay sa Sityo Laguna, Bulacao. Tungod sa pakisama, niuyon si Dodong nga mangadto sa giabangan sa maong suspek aron magtiwas og inom. Saysay ni Dodong nga sa ilang pag-abot sa maong lugar, igo nga misulod na sila sa gate ug natumong sa pultahan sa giabangan ni Analiza, gikuhaan siya og picture sa suspek. Nahibulong si Dodong nganong gipiktyuran siya niini apan wa lang niya tagda. GITAWGANWa magdugay, ni-ring ang cellphone sa silinga’ng suspek apan wa kini niya tubaga, apan gitunol niini ang cellphone ngadto ni Dodong aron maoy makig-istorya sa caller. Nasuta ni Dodong nga iyang higala nga si Cabatuan Cabe nga live-in ni Analiza ang nanawag. Si Dodong ug Cabatuan higala nang daan tungod kay magkakuyog kini sila sa duwa nga basketbol. Namalihug si Cabatuan ngadto ni Dodong sa pagtuktok sa iyang giabangan aron ipapukaw si Analiza sa pagtuo nga dugay kining makamata, kay gikinahanglan niining mosulod sa mall nga gialagaran. Matod pa ni Dodong nga iyang gituktok ang balay sa biktima apan way mitubag bisan nga iyang gisangpit, hinungdan nga iyang gitukmod ang pultahan nga abli ra. ABI’G MANNEQUINNagkomedya pa si Dodong ngadto ni Cabatuan nga anaa pa sa linya sa cellphone nga “Naa man lagi moy mannequin diri” sa dihang iyang nakita pa ang kamot. Sa dihang iyang giabli pag-ayo ang pultahan, didto na naklaro ni Dodong ang naghay-ad nga lawas ni Analiza nga way sinina nga daw patay na. Nag-hysterical si Dodong sa iyang nakita ug dali nga nigawas sa balay nga nagpaninggit nga, “Si Ate Analiza patay na” hinungdan nga midugok gilayon ang mga silingan. Base pamahayag sa nakakita nga nisibat ang silinga’ng suspek sakay sa motorsiklo dala sa iyang tulo pa ka tuig nga anak. GI-AUTOPSYSamtang ang hepe sa Inayawan Police Station, Police Major Opal Baldemoro nagkanayon nga ilang gipaabot ang resulta sa autopsy aron masuta kon unsay gikamatyan ni Analiza. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon gilugos ba ang biktima. Gitug-an ni Baldemoro nga dunay mitumaw nga pangalan sa usa ka personalidad nga nalambigit sa krimen base sa mga nikatap sa social media. Wa pa una mokompirmar ang kapulisan kalabot sa identity sa maoy silingang suspek. Ang live in partner sa namatay nga si Cabe niluwat na sa iyang sworn affidavit nga nagsaysay sa hitabo gikan sa iyang pagpanawag ngadto sa biktima nga wa na nitubag hangtod nga namalihug siya ngadto sa sa ilang silangan sa pagsusi. INAHANAng inahan sa biktima nga si Richie Cabatingan mibutyag sa interview sa sibyaanang DyHP nga daghan og bun-og ang lawas sa iyang anak sama sa duha niya ka bukton lakip na ang liog niini nga iyang gituohan nga gituok sa suspek hangtod nga namatay. Iyang pagduda nga misukol ang iyang anak ug nahitabo ang panagbugno sulod sa ilang kwarto hangtod nga kini nalupig sa kusog tungod kay iyang gihulagway ang suspek nga dakong tawo. “Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba. Unya kanang sa liog niya gituok gyud na siya hangtod nga nabugto ang iyang kinabuhi,” matod ni Richie. Base sa pamilya nga sa inisyal nga gibutyag sa doktor nga nihiling sa lawas sa namatay nga nahilabtan ang pagkababaye niini. Tungod niini, panawagan sa kabanay nga makab-ot ang hustisya sa labing madali’ng panahon. “Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir. Halos dili namo madawat,” matod ni Richie sa maong interview.",Unsa ang mga bun-og nga nakit-an sa lawas ni Analiza sumala sa iyang inahan?,"“Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba.",duha niya ka bukton pulos na nanglagom,3900,4009,40,78
01245-010,1245,LTFRB ‘mo-recalibrate’ sa PUV Modernization,"Si Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) chairman Elopre Manilag III niingon sa Miyerkules, Enero 10, 2023, nga ilang “i-recalibrate” ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) aron matubag ang mga kabalaka sa apektado’ng mga drayber. Si Manilag niluwat sa pamahayag human madungog ang mga kabalaka sa pipila ka jeepney drivers nga nituman sa consolidation policy ubos sa PUVMP atol sa House committee on transportation hearing. Lakip sa nipatim-aw atol sa hearing mao ang jeepney driver-operator nga si Jesse Maniquez, kinsa niingon nga nawad-an sila og katungod sa pagpanag-iya sa ilang mga unit human nisalmot sa usa ka kooperatiba. Si Maniquez niingon nga ang kooperatiba karon maoy nangangkon nga tag-iya sa ilang mga unit, sanglit siya, uban sa laing tulo ka jeepney driver-operators, gipasakaan pa og kasong carnapping. “Gumastos po kami para sa sasakyan namin, na-transfer ang franchise namin sa kanila. Ginastusan namin ang mga garahe in compliance with the requirements of the LTFRB pero wala kaming pangalan sa kanilang corporation,” siya nagkanayon. “Nag-file sila ng carnapping against us. Apat kami na nagkaroon ng kaso ng carnapping, 38 counts of carnapping. Iyong 44 units na na-aapprove sa aming ruta naibigay sa amin na kami ang nagma-manage, kinuha nila yong apat sa lansangan by force, binigyan ng pera ang mga driver,” siya nidugang. Matod niya nga nangayo sila og tabang sa LTFRB, apan gitubag sila nga way labot sa isyo sulod sa kooperatiba.",Unsay gipahayag ni Maniquez mahitungod sa pag-transfer sa ilang franchise?,"“Gumastos po kami para sa sasakyan namin, na-transfer ang franchise namin sa kanila. Ginastusan namin ang mga garahe in compliance with the requirements of the LTFRB pero wala kaming pangalan sa kanilang corporation,” siya nagkanayon.",na-transfer ang franchise namin sa kanila,864,1098,42,83
01058-015,1058,"6K ka drayber sa habalhabal, narehistro na","Mokabat na sa 6,000 ka mga drayber sa habalhabal ang nagparehistro sa usa ka coordinating council sa dakbayan sa Sugbo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Cebu City Councilor Cristitulo Abarquez niingon nga iyang gipaabot nga dunay kinatibuk-ang 10,000 ka mga drayber sa habalhabal ang magparehistro sa dili pa matapos ning tuig. “Samtang dili kini legal kay gidawat kini sa publiko isip mode of transportation,” matod ni AbarquezMatod ni Abarquez, ang mga rehistrado sa dakbayan mopailawom sa mga seminar aron masiguro nga luwas ang drayber ug pasahero sa pagbiyahe. Dugang niya, hatagan og vest ang mga drayber sa habalhabal aron mailhan nga rehistrado kini sa dakbayan. Niadtong Mayo 2023, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og Executive Order 8 nga nagmando sa pagmugna sa Cebu City Habal-habal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO) nga magamit sa tanang habalhabal drivers o motorcycle-for-hires nga residente ug rehistrado nga mga botante sa dakbayan. Nasayran nga naa sa balaod nga ang motorsiklo o ang sakyanan nga duha lang ang mga ligid dili mahimo’ng gamitong public transportation. Apan ang habalhabal nahimong popular nga sakyanan sa mga tawo sa mga bukirang dapit nga lisod ang transportasyon ug karon, ang habalhabal popular na usab sa mga sentro nga dapit.",Unsa ang buhaton sa mga drayber aron sila mailhan isip rehistrado?,"Dugang niya, hatagan og vest ang mga drayber sa habalhabal aron mailhan nga rehistrado kini sa dakbayan.",hatagan og vest,568,672,13,28
01327-008,1327,Lalaki nakigpinaakay sa bitin; halas namatay,"Kon ang tawo ug bitin nga di venomous magpinaakay, kinsa kaha ang mamatay? Sagad ang tawo, di ba?Apan niay talagsaon kaayo’ng hitabo sa lalawigan sa Bohol ning semanaha. Gikompirmar sa imbestigador sa Antequera Municipal Police Station nga si Police Staff Sgt. Rufina Mercader ang nag-viral sa social media post bahin sa usa ka tawo nga nakigpinaakay tali sa usa ka bitin nga Baksan kun reticulated python. Kini nahitabo sa Barangay Quinapon-an sa lungsod sa alas 2 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 19, 2023. Si Mercader nibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Disyembre 21, pinaagi sa telepuno, nga tinuod ang na-post sa social media nga usa ka Mercado Merced, 48, taga Cabayugan, Calape, Bohol, ang nalandig Governor Celestino Gallares Memorial Hospital sa siyudad sa Tagbilaran human napaakan og bitin ang iyang tuo nga bukton, apan ang halas iya usab nga gipaak hangtod namatay. Matod ni Mercader, si Merced nagmaniho sa iyang motorsiklo pauli sa dapit sa Calape, alas 2 sa kaadlawon sa maong adlaw. Apan sa kalit lang, nahunong siya sa dihang may nag-ali nga dako’ng bitin nga Baksan sa karsada hinungdan nga gipaabot niya nga mokamang daplin sa dan. Apan sa kalit lang, nituyhakaw ang bitin ug dayon nitundok sa iyang tuo’ng bukton ug nibalikos kaniya. Ang biktima natumba dulog sa iyang motorsiklo, apan wa matarantar si Merced, iya usab nga gipaak ang bitin sa tangkugo nga diriyot maputol. Didto na siya malugaki sa pagbalikos kaniya. Si Merced nakapanampit og tabang sa mga lumolupyo sa maong dapit mao nga nadala sa tambalanan. Ang reticulated python walay hilo apan kusgan kini kaayo, mopatay sa iyang biktimahon pinaagi sa paglikos ug pagtuok hangtod nga mamatay.",Unsa ang hinungdan nganong nahunong si Merced sa iyang pagbiyahe?,"Apan sa kalit lang, nahunong siya sa dihang may nag-ali nga dako’ng bitin nga Baksan sa karsada hinungdan nga gipaabot niya nga mokamang daplin sa dan.",may nag-ali nga dako’ng bitin nga Baksan,1021,1172,44,84
01184-017,1184,Ex-convict nakuhaa’g 1 kilo nga shabu,"Giingon nga sinaligan sa usa ka dako’ng drug personality nga naa sa sulod sa bilanggoan nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) sa alas 8:30 sa gabii sa Lunes, Enero 22, 2023 sa dalan Cabahug, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Remigio Maguillano Yu, alyas Jono, 41, lumad nga taga Purok 2, Barangay Nagasi, La Carlota Negros Occidental, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Mabolo. Si Yu nakuhaan og mga binulto nga gituohang shabu nga dunay timbang nga 1,000 grams kun usa ka kilo nga dunay standard drug price (SDP) nga P6. 8 milyunes. Sa nakuha’ng impormasyon sa kapulisan, ang suspek nabilanggo ug nakombikto na niadtong 2011 sa Regional Trial Court (RTC) Branch 30 sa dakbayan sa Dumaguete, Negros Oriental sa kasong ilegal nga drugas. Si Yu nadala sa New Bilibid Prisons sa Muntinlupa ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig. Nakagawas siya sa prisuhan niadtong 2016 human nakakuha’g probation sa kasong giatubang. Matod pa nga si Yu sinaligan, runner ug nagsilbing bodegero sa igsuon niini nga napriso karon sa Abuyog Penal Colony sa Abuyog Leyte. Gipaubos siya sa monitoring human nigawas ang iyang ngalan nga maoy tinubdan sa ilegal nga drugas sa mga nadakpan sa kapulisan atol sa ilang anti-illegal drug operations. Human sa surveillance, nasuta nga ang suspek mao nay nidumala sa ilegal nga negosyo sa iyang igsuon. Maka dispose kini og usa ngadto sa duha ka kilo sa ilegal nga drugas kada semana.",Unsang operasyon sa kapulisan ang nagdala sa monitoring ni Yu?,Gipaubos siya sa monitoring human nigawas ang iyang ngalan nga maoy tinubdan sa ilegal nga drugas sa mga nadakpan sa kapulisan atol sa ilang anti-illegal drug operations.,anti-illegal drug operations.,1157,1327,141,170
01398-010,1398,Simbang Gabi gipangandaman,"Sunod semana, Disyembre 16, magsugod na ang Simbang Gabi nga gipanglantawan nga dugokon sa daghang mga deboto ang dagko’ng mga simbahan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nangandam na sila karon aron pag deploy sa mga personnel sa matag simbahan sa pagsiguro sa kaluwasan sa mga manimbahay. Dunay ipangbutang nga mga police assistance desk ang CCPO sa dagko’ng mga simbahan. Ilang pahugtan ang security nunot sa nahitabo’ng pagpamomba sulod sa Mindanao State University atol sa Catholic mass niadtong Dominggo. Gimanduan si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ni Police Brigadier General Jorge Abad atol sa gipatawag nga command conference, sa pagbisita sa mga simbahan dili lang sa Katoliko, lakip na sa ubang sekta o laing relihiyon nga mohimo usab og pagsimba. Gawas sa mga polis nga ipakatap sa matag simbahan, makig-alayon usab sila sa force multipliers sama sa mga barangay tanod aron matabangan ang kapulisan sa pag bantay. Awhag ni Baculo sa publiko nga dili maghurot sa pag-adto sa simbahan nga way mahabilin tungod kay mamahimo sila nga target sa mga kriminal.",Asa ipangbutang ang mga police assistance desk?,Dunay ipangbutang nga mga police assistance desk ang CCPO sa dagko’ng mga simbahan.,sa dagko’ng mga simbahan,382,465,58,82
00143-007,143,"Motor, dump trak nagsungag; magtiayon patay","Nakabsan sa ilang kinabuhi ang magtiayon nga sakay sa ilang motorsiklo human nga nagkabangga sa gikasugat niini nga dump truck sa highway sa Barangay Tajao, Lungsod sa Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong aksidente nahitabo pasado 4 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024. Sigon sa imbestigasyon sa Pinamungajan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Gasper Baraquiel nga ang magtiayon nga nailhan nga sila si Range Barba Jr. , 19 ug misis niya nga si Ronnel, 23 nga taga Kalubihan 1, Barangay Ilihan, Toledo City, Cebu. Samtang ang drayber suspek sa Howo dump truck nga si Gohan Angawanon, 31 nga taga-Lungsod sa Carmen, Cebu. Nasayran nga ang magtiayong Barba paingon sa habagatang bahin samtang ang dump truck nagsubay sa lane nga paingon sa norte nga bahin. Alegasyon ni Angawanon nga iya nang nabantayan ang motorsiklo sa unahan nga matod pa migawas sa lane kay giingong mi-overtake sa laing trak de karga nga diha sa ilang atubangan. Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay. Naabtan ang motorsiklo hinungdan nga naigo ug nalabay ang motor ingon man ang mga sakay niini. Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon. Samtang gibalhog sa kustodiya sa Pinamungajan police ang trak drayber nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya.",Unsay gibuhat ni Angawanon sa dihang nadunggan niya ang motorsiklo?,Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay.,mi-apply siya og brake,958,1076,27,49
00959-016,959,"Nagbiseklita nadasmaga’g motor, namatay","Namatay ang usa ka lalaking nagbisiklita human nadasmagan og motorsiklo sa national highway sa Brgy. Pakigne, Lungsod sa Minglanilla alas 7 sa gabii sa Dominggo, Marso 3, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo. Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan ni Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang motorsiklo nidasmag sa bisiklita kay ang siklista kalit nga niusab sa iyang gisubayan nga lane ngadto sa fast lane. Sa kakusog sa impact, si Abueva Crisostomo nalabay ug nabunal sa aspaltadong dan. Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo. Ang drayber sa motorsiklo angol usab apan gikustodiya sa kapulisan. Siya gikatakda nga pasakaan og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property kon di siya pasayluon sa pamilya sa biktima. Mga traffic expert namahayag nga angay nga mag-amping sa pagbiseklita sa gabii, labina kon way blinker nga gitaud sa biseklita kay di kaayo kini makita. Mag-amping usab sa pag-change lane, labina sa national highway, diin kusog ang pagdagan sa mga sakyanan.",Nganong gikataho nga wala'y driver’s license si Jimbo Salon?,"Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license.",gikataho nga way driver’s license,295,441,112,145
00106-009,106,DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,"Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",Pila ka active mpox cases ang gitaho sa Pilipinas karon?,"Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",15 ka active mpox cases,1206,1283,35,58
00890-001,890,10K ka manok napaig sa sunog; P100M danyos,"Dili mominos P100 milyunes danyos sa pagkasunog sa dakong poultry farm sa Sityo Pawa, Barangay Usmad, bukiran sa lungsod sa Argao, ala 1:19 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024. Kini ang gibutyag ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Insp. Rodger Ibana nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Matod niya nga ang nasunog mao ang usa ka dakong building sa Pinnacle Poultry Farm nga may sud nga 10,000 ka mga manok nga paitlugon nga gipanag-iya sa negusyante nga si Melvin Acabal .Matod ni Ibana, ang sunog giisa sa first alarm sa ala 1:40 sa hapon ug giisa sa second alarm sa ala 1:50 sa hapon hinungdan sa pagtubag sa mga fire truck sa kabumberohan sa silingang mga lungsod sa Sibonga ug Dalaguete. Sa pag-isa sa third alarm sa ala 1:57 sa hapon, nitabang na ang kabumberohan gikan sa Carcar City ug lungsod sa Boljoon. Nakontrolar ang sunog sa alas 3:44 sa hapon ug na fire out sa alas 6:01 sa gabii sa samang adlaw. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. Si Ibana nipahimangno sa katawhan nga magmatngon kanunay tungod sa kainit sa panahon nga risgo sa mga sunog. Dugang ni Ibana, ang nasod nag-oberbar sa Fire Prevention Month ning pagsugod sa buwan sa ting-init.",Pila ang gasto nga dala sa pagkasunog sa poultry farm sa Argao?,"Dili mominos P100 milyunes danyos sa pagkasunog sa dakong poultry farm sa Sityo Pawa, Barangay Usmad, bukiran sa lungsod sa Argao, ala 1:19 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024.",P100 milyunes,0,175,13,26
00403-013,403,2 gipatay pinaagi sa pagbaat sa nawong,"Gipatay pinaagi sa pagbaat sa ilang mga nawong ang duha ka mga managhigala nga mga biktima sa salvage, kinsang mga lawas nakaplagan sa managlahing mga dapit sa Sugbo niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang duha nakaplagang patay ug nanimaho na human na missing sukad niadtong Biyernes, Hunyo 28, 2024. Unang nailhan ang napalgang patay sa Purok Bamboo, Sitio Campo 5, dakbayan sa Talisay niadtong Dominggo sa alas 3 sa hapon Hunyo 30, 2024 human nga ang pamilya niini mipahibawo nga kini mao si Kardo Castro, alyas Dodo, hingkod, taga Basak Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Nipaila usab nga uyoan nga si Bernard Casumlong, taga Basak San Nicolas, nibisita sa Balamban Police Station ug nipahibawo nga ang napalgan sa Barangay Prenza sa samang adlaw mao ang iyang pag-umangkon nga si Berto Catabian, 35, usa ka mananagat, kanhi drug surrenderer. Giingong nagkuyog ang duha ka mga biktima sa wa pa kini gikataho’ng na-missing niadtong Hunyo 28, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station, uban ni Casumlong ang hinigugma ni Catabian. Ila ning gipakitaan sa hulagway ug ilang positibong giila nga mao gyud si Catabian tungod sa gipang sul-ob niini nga mga sapot ug mga alahas sa wala pa na missing. “So ganiha buntag naa sila diri. Among gipakita nila ang mga pictures katong during sa conduct sa processing sa Soco sa atoang Municipal Health Officer sa post mortem. Naa man tay mga pictures. Nailhan nila nga si Berto tong naa sa picture base katong black t-shirt nga iyang gisuot sa printed markings sa likod sa t-shirt ug katong naka long pants, kay mao man to ang ingun sa girlfriend before daw nawala, na missing mao to ang suot ni Berto,” matod ni Abalayan. GIPANGBAATANNibutyag ang uyoan nga nagdungan sa pagka missing silang Berto ug si Kardo niadtong Hunyo 28 sa gabii ug wala na gyud mabalik pa. Way nakita nga bun-og ug samad sa lawas sa biktima base sa finding sa health officer sa Balamban nga maoy nihiling sa lawas. Giingong mamatay kini sa pagtuok o ba kaha nawad-an og hangin human gibutangan og packaging tape ang ulo ug nawong niini. “Base sa atong Municipal Health Officer sa Balamban nga wala siyay nakitang stab wounds, gun shot wounds or mga fractured or other indicator nga gi-torture gyud siya, so ang assumption sa atong Municipal Health Officer ang cause of death niya is cause by asphyxia, katong wala makaginhawa tungod kay nakabalot man gud sa packaging tape ang tibuok nawong,” dugang ni Abalayan. Ang Cebu Police Provincial Office, sa ilang bahin, nimando sa Balamban Police Station nga ipaubos una sa eksaminasyon a PNP Forensic Unit ang lawas sa biktima una pa mohukom kon iya ba gyud kang Catabian. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa kapulisan sa Lalawigan sa Sugbo, nga kinahanglan nga i cross match ang mga ebidensya aron masiguro nga mao ang ilang giangkon nga kabanay. Ipatawag ni Police Colonel Tiyan Callada, pangulo sa CPPO, ang mga imbestigador sa Balamban ug Talisay City Police Station aron subayon ang nakuha nga mga ebidensya sa duha ka mga krimen. Usa sa ilang sutaon kon ang duha ka mga biktima duna bay kalambigitan sa usag-usa ug ang krimen konektado ba. Gituohan sa CPPO nga wala gihimo sa probinsya sa Sugbo ang krimen ug igo lang gilabay sa Talisay City ug lungsod sa Balamban.",Unsa ang kinahanglan buhaton aron masiguro ang identidad sa biktima?,"Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa kapulisan sa Lalawigan sa Sugbo, nga kinahanglan nga i cross match ang mga ebidensya aron masiguro nga mao ang ilang giangkon nga kabanay.",i cross match ang mga ebidensya,2670,2869,114,145
00688-018,688,"Nag-shopping sa mall nga way kuwarta, sikop","Usa ka lalaki nga nag-shopping sa usa ka dakong mall nga way kwarta-kwarta gipusasan human nikuha og branded nga t-shirts nga wala niagi sa cashier ug nidiretso unta sa paggawas. Nahitabo kini pasado alas 8 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024, sa sulod sa department store sa dakong mall sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Gohan Tantan Cahnal, 26, taga Taboan, Barangay San Nicolas, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang unom ka lainlaing t-shirts nga dunay brand nga Petrol nga mobalor ang tanan og P2,948. Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants. Sa dihang nakagawas na siya sa department store dinhi na siya gisita sa mga security personnel sa mall. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa tagdumala sa mall batok sa suspek.",Giunsa pagkuha sa suspek ang mga t-shirts?,Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants.,ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants,541,684,59,142
00351-010,351,Lalaki nasakmitan og armas sa checkpoint,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024. Ang kapulisan sa Sibonga Police Station ubos ni P/ Capt. Marina Caneda Calapiz nakasakmit og .45 kalibre nga pistola nga dili lesinsyado nga may. magazine ug tulo ka mga bala. Ang Sibonga PNP checkpoint gimuntar sa Sitio Taloot, Brgy. Poblacion, diin nasikop si alyas Herminigilda, 20, ulitawo, taga Brgy. Balao, Barili. Ang suspek nagmotorsiklo sa maong dapit padulong sa bukid ug gumikan kay way helmet gipara. Nihunong ang suspek ug dayon may gibunot sa iyang kilid apan dali nga nakat-an sa mga polis ang pusil. Siya pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet.",Kinsa ang nahimutang sa insidente nga nagkulang sa helmet?,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024. Ang kapulisan sa Sibonga Police Station ubos ni P/ Capt. Marina Caneda Calapiz nakasakmit og .45 kalibre nga pistola nga dili lesinsyado nga may. magazine ug tulo ka mga bala. Ang Sibonga PNP checkpoint gimuntar sa Sitio Taloot, Brgy. Poblacion, diin nasikop si alyas Herminigilda, 20, ulitawo, taga Brgy. Balao, Barili. ",Herminigilda,0,471,418,430
01076-005,1076,"35 ka balay, mga sakyanan nasunog","Moabot ngadto sa 35 ka mga balay nangaugdaw ug duha ang partially burned human sa sunog sa Dalan Dimasalang, Sitio Gochan, Barangay Pahina Central, Dakbayan sa Sugbo nga naatol sa kasaulogan sa Valentine’s Day sa Miyerkules sa udto, Pebrero 14, 2024. Lakip sa nangasunog ang duha ka four-wheeled nga mga sakyanan ug mga motorsiklo nga gipang park sa kilid sa nahisgutang karsada. Nadawat sa Cebu City Fire Office (CCFO) ang alarma sa sunog alas 12:39 sa udto. Giisa kini nila sa unang alarma pagka alas 12:42 sa udto, apan tungod sa kakusog sa kayo nga nilamoy sa kabalayan nga ginama sa kahoy, gisaka nila sa 2nd alarm alas 12:49 sa udto. Na-control nila ang kayo pagka ala 1:35 sa hapon nga nagpasabot nga dili na kini makakatap sa laing building. Gibana-bana sa kabomberuhan nga moabot og P6,075,000 ang danyos sa sunog nga nakaapekto sa 70 ka mga pamilya. Matod ni Senior Fire Officer 2 Brandon Dayagdal, imbestigador sa CCFO, nga kasagaran sa mga nangasunog mao ang mga pinuy-anan ug ila pang gisubay unsay hinungdan. “Mostly residential ni nya ang uban tindahan, ang atong fire arson investigation team are on the fire scene aron pagsuta kon unsay hinungdan sa sunog,” matod ni Dayagdal sa interbyo sa mga tigbalita. Giingong nagsugod ang kayo sa ikatulong andana sa JYC Building nga gipanag-iya sa Cebu Eastern College (CEC). Dali usab nga nikatap sa kabalayan nga naa sa palibot apan giklaro ni Dayagdal nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon niini. Giangkon ni Dayagdal nga ang kasagaran nga problema nga ilang nasugatan mao ang kalisud sa pag penetrate sa interior nga bahin. Halos tanang fire truck sa dakbayan sa Sugbo ug mga silingang siyudad ningresponde. Si Remigio Bayon, pangulo sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, nagkanayon nga atol sa sunog, ila dayon nga gi secure ang mga tinun-an sa CEC nga niadtong tungura nagpadayon ang klase. Kasamtangan una nga ipahimutang ang apektadong mga residente sa usa ka bakante nga luna nga gipanag-iya sa CEC samtang magsabot asa nga gym sila ipahimutang. “Amo sa sila ibutang sa kanang gym sa CEC samtang amo pa ni meetingan kay mangita pa mig gym nga maoy holding area nila,” matod ni Bayon sa mga tigbalita. Wala nakadawat og report ang kabomberuhan ug CCDRRMO nga dunay nakalas o naangol sa sunog.",Kanus-a gisaka ang 2nd alarm tungod sa sunog?,"Giisa kini nila sa unang alarma pagka alas 12:42 sa udto, apan tungod sa kakusog sa kayo nga nilamoy sa kabalayan nga ginama sa kahoy, gisaka nila sa 2nd alarm alas 12:49 sa udto.",alas 12:49 sa udto,460,639,160,178
01569-004,1569,"Occiano: Pagbotar sa PWDs, seniors ‘ipasayo’","Aron sa pagtubag sa mga reklamo ug kabalaka sama sa taas nga linya nga nasinati sa mga senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD), ang Commission on Elections (Comelec) nagplano nga ipahigayon ang pagpabotar kanila sa mas sayo sa gikatakdang eleksiyon. Si Commission on Elections Central Visayas (Comelec 7) Director Fritzgerald Sherwin Occiano, nahinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ilang giplanu ang pagpahigayon niini usa ka semana sa di pa ang adlaw sa piniliay. Matod niya nga apil kini sa mga kausaban nga ilang ipatuman aron mapalambo ang kasinatian sa pagbotar sa publiko labi sa katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran. Sa edad nga 69, si Cebu City Mayor Cedie “Lizer” Abangan, sama sa uban, nag-atubang usab sa hagit sa pagsaka sa taas nga hagdanan sa ilang tagsa-tagsa ka polling centers atol sa miaging BSKE. Sa dihang nahimutang sa ikaupat nga andana sa Guadalupe Elementary School sa Barangay Guadalupe ang polling precinct sa mayor, si Abangan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagpakita og “sensitivity” ngadto sa mga senior citizen.",Unsa ang edad ni Cebu City Mayor Cedie 'Lizer' Abangan?,"Sa edad nga 69, si Cebu City Mayor Cedie “Lizer” Abangan, sama sa uban, nag-atubang usab sa hagit sa pagsaka sa taas nga hagdanan sa ilang tagsa-tagsa ka polling centers atol sa miaging BSKE.",69,654,845,12,14
00264-005,264,14 anyos 'gilugos',"Nahigmata ang 14 anyos nga dalagita tungod sa gibati'ng kasakit ug nakurat dihang nakita nga ang duha ka mga tudlo sa iyang higala nga 17 anyos nga lalaki, diha sa iyang kinatawo. Ang insidente nahitabo sa Brgy. Calaboon, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo, pasado alas 8:00 sa kagabhion, Huwebes, Agusto 8, 2024. Ang suspek si alyas Kei, nagpuyo sa kasikbit nga barangay, nadakpan sa barangay tanod ug gi-turnover sa kapulisan sa pagkas alas 10:50 sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima si alyas Libby, nagping-it sa kasakit sa bugan dihang nangayo'g panabang sa tanod. Si Police Staff Sgt. An-an Bunyi, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Dumanjug Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga karong adlawa, Lunes, Agusto 12, 2024, ilang ipasaka ang kasong lugos. Gipaabot na lang sa kapulisan ang resulta sa eksaminasyon sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Matod ni Bunyi, gitawagan na lang sila sa mga tanod sa nahisgutang barangay kabahin sa usa ka batan-ong gihilabtan sa laing menor. Sa pag-abot nila sa lugar, nasuta gyud nila nga nahilabtan ang biktima. Dali nila kini nga gidala sa tambalanan nga gi-refer sab VSMMC aron mahiling sa Pink room. Si Kei gidala sa Dumanjug Police Station ug gibalhin sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Sumala ni PSSGT Bunyi, si Libby natulog siya sa payag niadtong higayuna uban sa iyang higala nga silingan nga uyab sa suspek. Apan niuna sa pagpauli ang iyang higala hinungdan nga siya na lang ug ang suspek nga uyab sa iyang higala. Wala siya magdahom nga gikumot-kumot ang iyang dughan. ""Nakamata na lang daw siya dihang gipasok aning suspek ang duha ka tudlo,"" matod sa polis subay sa asoy sa biktima. Sa kahadlok sa biktima, nidagan kini palayo sa lugar ug nangayo siya og panabang sa tanod nga silingan ug nasikop si Kei. Ang biktima niingon nga nanuroy sila sa iyang higala sa maong dapit ug nikuyog nila ang suspek nga uyab sa iyang higala. Apan wala siya magtuo nga buhatan siya sa ingon, dason sa biktima ngadto sa kapulisan, sanglit nisalig siya niini isip usa ka higala ug suod sab sa uyab. Matod ni Bunyi, ang suspek niangkon sa iyang nabuhat. ""Natintal kuno siya, wala makapugong nga nagsud-ong kang Libby ug iyang nahilabtan,"" sumala ni Bunyi. (GPL)",Asa gipaabot ang resulta sa eksaminasyon sa biktima?,Gipaabot na lang sa kapulisan ang resulta sa eksaminasyon sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).,sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC),808,928,58,119
00640-008,640,Malapascua sige og kaigo sa brownout; power barge ihangyo,"Usa ka resolusyon gikatakdang iduso sa Hunta Probinsyal alang sa pag-request og power barge sa National Power Corporation (NPC) alang sa Isla sa Malapascua, lungsod sa Daanbantayan, lalawigan sa Sugbo. Kini tungod sa nadawat nga reklamo ni Cebu Governor Edlen Abalayan kabahin sa nagpadayong krisis sa power supply sa lugar. Matod sa gobernador nga gikinahanglan ang insaktong supply sa kuryente sa isla, ilabi na nga dangpanan kini sa mga turista ug bisita nga gusto’ng mosuroy. Atol sa gipatawag nga tigom ni Abalayan sa Kapitolyo nga gitambungan sa pangu sa NPC ug Power Source Inc. (PSI), kauban si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez, nahisgutan niini ang nagsagunson nga power outages sukad pa sa Semana Santa. “We have an emergency situation here. Malapascua is a prime tourist destination. We cannot allow this island to go black,” matod ni Abalayan. Nahibaw-an nga dako og epekto ang power outages dili lang sa mga turista, lakip na sa mga resort owner ug mga residente sa lugar. Ang NPC nga government- owned corporation maoy gitahasan sa pag supply og kuryente sa rural areas, pag manage sa mga water resources alang sa power generation ug uban pang mga paagi aron makakuha og dugang supply sa kuryente. Samtang ang PSI nga maoy power provider sa isla, nipasabot nga ang power outages resulta lang sa naguba nga generator sets. Adunay upat ka generators ang PSI aron masulbad ang 2-megawatt power demand sa isla, apan tungod sa pagkaguba, tulo na lang ang operational niini nga niresulta usab sa kalit nga pagpalyar sa karaan nga transformers tungod sa overloading. Hinungdan nga gitahasan sa gobernador ang NPC sa pag-deploy og power barge sa isla aron masolusyonan ang krisis. “Monday, we will be passing this resolution requesting the NPC to immediately provide the barge,” dugang sa gobernador sumala sa taho sa Sugbo News.",Unsa ang kinahanglan buhaton sa NPC sumala sa gobernador?,Hinungdan nga gitahasan sa gobernador ang NPC sa pag-deploy og power barge sa isla aron masolusyonan ang krisis.,pag-deploy og power barge sa isla,1579,1691,49,82
01693-004,1693,"DA: Karne’ng baboy, itlog di magkuwang atol sa Pasko","Gipasalig sa Department of Agriculture (DA) nga adunay igong suplay sa baboy ug itlog alang sa umaabot nga Pasko. Sa press conference, si DA Assistant Secretary Amadeo de Manjares nagkanayon nga adunay makanunayon nga suplay sa baboy tungod sa pag-uswag sa lokal nga produksiyon dinhi sa nasod ug gikatakda nga pag-import sa karne. “Iyong nabanggit ko dati na, iyon nga na inayos ko ngayon. . . iyong import naman ay tuluy-tuloy iyan dahil parating ngayong fourth quarter – ito iyong naproseso noong mga nakaraang buwan pa ng Bureau of Animal Industry,” matod ni De Manjares. Dugang niya nga ang pagpakigbatok sa nasod sa ASF padayon, nga nagtimaan sa pest control, prevention, biosecurity ug repopulation initiative sa departamento. Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan. Sa bahin sa suplay sa itlog, si De Manjares niingon nga wala silay nakitang problema kalabot niini. Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw. Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs). Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.",Unsa ang nagpadayon nga pagsulay alang sa ASF?,"Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan.",anti-ASF vaccine,734,855,50,66
01188-011,1188,"Milungkab sa tunghaan sa Sibonga, nadakpan","Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024Si Arsenia Mahilum, school head sa Teodoro Dela Vega Memorial National High School, maoy nireklamo sa kapulisan. Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili. Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal. Mga ebidensya nga nakuha gikan sa suspek mao ang screw driver nga gigamit sa pagpanglungkab ug P200 nga salapi. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Terence Cielo, nagbutyag nga ang suspek nilungkab sa buhatan sa maong head teacher,Way suwerte kay nasakpan ug nadakpan.",Unsa ang edad ni Tantan Mahinay?,"Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili.",20,307,429,46,48
01278-011,1278,"Abalayan: Desisyon iya sa mayors, choreographers","Ang desisyon sa di pagsayaw ni bisan usa nga contingent sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa grand parade ug grand showdown sa Sinulog 2024 iyaha sa mga mayor ug choreographers atol sa usa ka tigom niadtong Disyembre 28, 2023. Kini maoy giklaro ni Abalayan atol sa live press conference niini sa Enero 3, 2024 nga gisibya sa Sugbo News, human sa nanggawas nga mga taho nga iyang gidid-an ang winning contingents sa pagsayaw sa South Road Properties (SRP) sa Enero 21. Si Abalayan niklaro nga ang iyang desisyon nga dili pasayawon sa SRP ang contingents naggumikan sa daan na nga hangyo sa mga choreographer ug sentimento sa mga mayor sa lalawigan sa Sugbo tungod sa risgo sa seguridad ug panglawas sa mga performer, ilabi na sa di matag-an nga kahimtang sa panahon. Ilang nasabutan nga moapil sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 14, 2023. Asoy sa gobernador nga ang pagpahigayon sa Sinulog sa Kabataan sa lalawigan sa CCSC ingon man ang nasabutan nga petsa, daan na nga naplastar sa Kagamhanan sa Siyudad sa Sugbo. Kini nga option gi-offer ngadto sa Kapitolyo aron mahatagan og “win-win” solution ang mga yangungo sa mga choreographers ug kabalaka sa kadagkoan sa mga LGU. Sa wa pa makab-ot ang hukom, dunay sugyot nga moapil ang Lalawigan, apan sa CCSC ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. “. . . they went to me si Red (Cebu Province Board Member) and Cebu City Tourism officer nag-estorya sila. They came to me and suggested nga Gov. , how about Abellana? Ari ta mo join sa Kabataan sa Lalawigan and you know what was my first reaction? Salamat Sto. Niño kay nakapangita ra gihapon og paagi,” matod ni Abalayan. Sa Disyembre 29, 2023 nga tigom nga gitambungan ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, daan na nga nagkahiusa ang mga mayor ug ang tanang choreographers nga paborable kanila nga mosayaw sa CCSC, di sa SRP. Sa wala pa ang labing unang Sinulog sa SRP niadtong 2023, daan na nga naghiusa ang kadagkoan sa lalawigan nga dili nila pasayawon ang ilang mga contingent sa naasoy’ng venue. Susamang sentimento usab ang ilang gibitbit atol sa unang coordination meeting sa ika-duhang tuig nga pagpahigayon sa Sinulog sa SRP. Atol sa ika-duhang coordination meeting sa Enero 2, 2024 nga gitambungan ni Konsehal Marilyn Auguis ug Bise Mayor Abalayan, gipahibawo sa gobernador nga dili mosayaw ang mga mananaug nga contingents sa Sinulog sa Kabataan sa SRP dihang nangutana si Auguis kalabot niini. Dihang nakadungog ang mga mayor ug choreographers sa tubag ni Abalayan nga di mahimo, namakpak sila timaan sa ilang suporta sumala sa sayo na nilang nasabutan. PINANSYALSubay niini, ang Kagamhanan sa Probinsya nitanyag usab og pinansyal nga abag nga moabot sa di momenos P40 milyunes alang sa premyo, wala pa’y labot ang pagpaayo ug pagplastar sa CCSC. Gipasabot ni Abalayan nga dili karon panahon sa pagbinahinay ug pagbinatukay, angay nga maghiusa ug magtinabangay alang sa usa’ng tinguha sa pagsaulog sa kapistahan sa Balaang Bata. “. . . there is really no need kay nasulbad, nasulbad na nato. Its a win-win solution. I cannot force our mayors to dance and I will not take the responsibility. I cannot force them nga apil mo didto. I gave the decision to them but insofar as the Lalawigan is concerned nga kita tanan ang nilihok for the subsidies. . We are fixing the grandstand we are helping as much as we can sa Cebu City. Unya ang inyong gipangita kon asa mi paawayon?,” dugang ni Abalayan.",Unsay giingon ni Abalayan bahin sa iyang responsibilidad sa mga mayor?,I cannot force our mayors to dance and I will not take the responsibility. I cannot force them nga apil mo didto.,I cannot force our mayors to dance,3140,3253,0,34
00177-006,177,"Mama, anak gitigbas; silingan nagduda gikawat iyang baka","Nagpaalim sa ilang mga samad tinigbasan ang inahan ug anak nga taga Purok 4, Barangay Pili, Danao City human gisulong sa ilang silingan ug nanigbas kay nagduda nga maoy responsable sa pagkawala sa iyang binuhi nga baka. Apan ang anak nga 29 anyos ang nakabawos sab og tigbas ngadto sa suspek human iyang nailog ang sundang. Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit. Ang mga biktima nga gitago sa pangalan nga Marphy, 29 ug ang 64 anyos niini nga inahan nga si Jurita ang gidala Cebu Provincial Hospital – Danao City. Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima. Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka. Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop. Mitumaw ang panaglalis tali ni Marphy ug Ed nga misangpot sa pagpanigbas samtang si Jurita nga miuwang sa away ang lakip nga natigbasan atol sa komosyon. Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek. Atol niining pagsulat, ang suspek pabilin pa nga way panimuot.",Unsa ang gibati sa suspek bahin sa mga biktima?,Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop.,Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop.,822,906,0,84
00254-002,254,"Mangunguot sulod sa mall, sikop sa sikyu","Nadakpan sa security guard ang usa ka lalaki nga nasakpan nga mikuot sa pitaka sa usa ka kustomer sud sa usa ka mall sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Agusto 12. Ang dinakpan gialyasan og Bula, 38, taga Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu gi-turnover sa mga sikyu sa mall ngadto sa Mabolo Police Station 4. Ang biktima usa ka 27 anyos nga magtutudlo ug molupyo sa Barangay San Jose, siyudad sa Sugbo. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang biktima nga gitago sa pangalan nga Mary Herminigilda ang milinya ngadto sa counter aron mo-order og mainom samtang gibilin niya ang iyang shoulder bag sa lamisa apan iya kining gisigehan og lingi. Nakita sa biktima ang suspek nga adunay gikuha sa iyang bag dayong dali nga mibiya. Gidali og tan-aw ni Mary Herminigilda og unsay nawala diha sa iyang bag ug iyang nasuta nga wa na ang iyang pitaka hinungdan nga dali siya nga nangayo og pakitabang sa security guard sa maong establisemento. Nahitabo ang ginukdanay ug nadakpan si Bula sa guwardiaya ingon man ang pagkabawi sa pitaka sa biktima nga adunay sud nga P1,400, credit card, ATM cards ug ubang importante nga dokumento. Ang suspek gitanggong sa Mabolo Police Station ug gikatakdang pasakaan og tukmang kaso.",Unsa ang ngalan sa lalaki nga nadakpan?,"Ang dinakpan gialyasan og Bula, 38, taga Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu gi-turnover sa mga sikyu sa mall ngadto sa Mabolo Police Station 4.",Bula,193,344,26,30
01168-012,1168,"‘Mihinol’ sa menor, sikop","Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.",Unsa nga balaod ang gi-refer sa kaso sa suspek?,"Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.","Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act",685,920,133,234
01513-012,1513,"Mibunal sa ulo sa maguwang, priso","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga maguwang giila nga si Ortanez Ortega Ortigas, 54, minyo, samtang ang suspek mao si Anotado Ortega Ortigas, 52, pulos mga molupyo sa dapit. Matod pa nga ang duha mga mekaniko ug gibinlan sa negosyo sa ilang amahan nga usa ka chassis repair shop sa mga sakyanan. Matod pa nga ilang gitunga ang chassis repair shop ug nagkompetinsyahay sa ilang negosyo. Apan niabot sa punto nga naglalis sila kon kinsay mopaayo sa ilang shop. Ang suspek nga nakapunit og puthaw, nibunal sa agtang sa iyang maguwang nga niresulta sa pagkaangol niini. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa biktima. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma.",Asa nahitabo ang insidente sa pagbunal?,"Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023.","Inayagan, dakbayan sa Naga",203,283,0,26
00960-011,960,Bag-o nga ‘Bogo City’ pabarugon,"Bag-ong Siyudad sa Bogo pabarugon, nga gitumong sa paghimo og usa ka modernong urban hub nga adunay mga pasilidad ug imprastraktura aron matubag ang lainlaing mga panginahanglan sa mga tawo sa halayong amihanan sa Sugbo, lakip ang edukasyon, pag-atiman sa panglawas, kalingawan, ug turismo. Ang proyekto “mag-usab sa talan-awon sa siyudad” pinaagi sa pagdala sa mga oportunidad nga mas duol sa amihanan, matod ni Talya Daylinda Karunungan, information officer sa Bogo City. Sa naandan, ang mga tawo gikan sa maong dapit moanhi sa Metro Cebu aron mangita og mas maayo nga trabaho. Siya niingon nga ang proyekto, nga sa dili madugay tawgon nga Center of Trade and Industry sa Northern Cebu, nagtumong sa pagdani sa mga investor nga magtukod og mga negosyo, nga maghatag og daghang trabaho, ilabina sa mga lokal. “We understand the distance between Bogo City and Metro Cebu, especially Cebu City, where most establishments such as universities and hospitals are located,” matod ni Karunungan sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Pebrero 28, 2024. Ang Bogo City, usa ka 6th class nga component city, nahimutang 99 kilometros amihanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging Pebrero 21, ang Palafox, team nga nagdesinyo sa masterplan sa proyekto, nipaambit sa mga litrato sa 3D animation sa integral nga mga lokasyon sa proyekto sa ilang Facebook page. Niingon sila nga ang proyekto “optimizes Bogo’s high potential for infrastructure development, disaster resilience, and tourism. ”Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City. Siya miingon nga kini adunay usa ka ospital, usa ka intermodal transport hub, mixed-use commercial spaces, ug mga pasilidad sa gobyerno. Siya niingon nga ang tumong mao ang pagsentro sa mga serbisyo ug mga kahinguhaan sa usa ka lokasyon, pagpahapsay sa mga proseso sa administratibo ug pagpalambo sa paghatod sa serbisyo publiko pinaagi sa usa ka one-stop-shop nga sentro sa gobyerno. Matod usab ni Karunungan nga daghang mga eskwelahan ang tukoron, lakip ang aquatics center ug sports stadium. “All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan. Matod niya nga ilang tuyo nga mag-host og dagkong sporting event sama sa Central Visayas Regional Athletic Association ug mga konsyerto alang sa lokal ug internasyonal nga mga artista. Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25. Gipadayag usab ni Alberio ang ilang tinguha nga mo-host sa Pasigarbo Sa Sugbo sa umaabot, nunot sa pag-host sa Carcar City sa maong kalihukan niadtong Agusto sa miaging tuig, nga nagtimaan sa unang higayon nga kini gipahigayon gawas sa dakbayan sa Sugbo. Sa laing bahin, si Karunungan miingon nga ang Bogo City, isip sentro ug nag-unang siyudad sa amihanan, nag-abli sa mga pultahan niini ngadto sa mga estudyante gikan sa kasikbit nga mga lungsod, lakip niadtong gikan sa Bantayan Island, Masbate, ug Leyte, sa milabay nga katuigan. Siya niingon nga sulod sa New Bogo City, tumong nila nga mapalig-on ang edukasyon pinaagi sa pag-abi-abi sa bag-ong mga eskwelahan ug unibersidad aron mas daghang programa sa edukasyon ang itanyag.",Unsa ang giplano nga itukod sa parte sa siyudad nga gitumong sa proyekto?,"“All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan.",sports stadium,2081,2354,75,89
01671-004,1671,Pagasa: Amihan nag-ung-ong na,"Gikatakda nga modekalar ang Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas alang sa panahon sa Amihan human gideklarar nila ang pagtapos sa Habagat. Si Pagasa 7 Weather Specialist Miloy Elorde niingon sa Biyernes, Oktubre 20, 2023, nga anaa na sa transition period alang sa Amihan. Ang Amihan nagdala og bugnaw ug uga nga hangin sa amihanang-sidlakan gikan sa Siberia ug China ug mohuros paingon sa Southeast Asia. Sa Pilipinas, ang panahon nagdala og hinay ngadto sa kasarangan nga pag-ulan ug bugnaw nga hangin nga nakaapekto sa silangan sa nasod ug sagad nagpakita sa pagsugod sa panahon sa Pasko. Matod ni Elorde, ang hanging amihan anaa pa sa Northern Luzon ug mahimong “full-blown,” nga molukop sa tibuok nasod karong semanaha o sunod semana. Matod ni Elorde nga wala silay na-monitor nga weather disturbances, sama sa low-pressure areas (LPA) karong semanaha. Busa, mapaabot sa Pilipinas ang maayong panahon, nga molungtad hangtod sa sunod semana. Hinuon, siya niingon nga dako ang posibilidad sa localized thunderstorms nga makapahinabo’g kusog nga pag-ulan, ilabina sa sayong buntag, hapon, ug gabii, partikular na sa Sugbo. Iyang pasidaan nga delikado gihapon kini’ng kusog nga pag-ulan, ilabi na sa mga dapit nga bahaan ug landslide. “Within three to five days, we do not have expected LPAs or typhoons inside the PAR (Philippine Area of Responsibility),” matod ni Elorde.",Unsa nga epekto sa Pilipinas samtang nagdula ang Amihan?,"Sa Pilipinas, ang panahon nagdala og hinay ngadto sa kasarangan nga pag-ulan ug bugnaw nga hangin nga nakaapekto sa silangan sa nasod ug sagad nagpakita sa pagsugod sa panahon sa Pasko.",hinay ngadto sa kasarangan nga pag-ulan ug bugnaw nga hangin,463,648,37,97
00035-003,35,3 ka dagkong partido sa Sugbo ‘nagkahiusa’,"Tulo ka mga partido gikan sa tulo ka mga dagkong siyudad sa lalawigan sa Sugbo ang nakighiusa sa One Cebu (1-Cebu) party kagahapon, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Kini naglakip sa Kugi Uswag Sugbo (Kusug) Party nga gipangulohan ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Alayon-Nacionalista (NP) party ubos sa pagdumala ni Talisay City Mayor Dejie Jorge ""Georgie"" Abal, ug ang Kaabag Party nga gipangulohan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ""Ablan"" Chan. Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Solicitor General sa partido nga si Kongresista Rakrak Dean ""PJ"" Abalayan sa convention niini nga gipahigayon sa Lunes sa Skyhall sa SM Seaside City Cebu. Tinguha sa maong kasabutan nga maghiusa alang sa mga plano ug kalamboan sa partido alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Ubos sa maong kasabutan mao ang hiniusa nga suporta ug kooperasyon sa partido atol sa pagsugod sa campaign period. Lakip usab ang managtakdo nga campaign strategies ug key issues alang sa pagpatuman sa mga polisiya sulod sa grupo. Kon dunay dili pagsinabtanay, mahimong resulbahon kini sa partido. MGA KANDIDATO Samtang, si Cebu Governor Edlen Abalayan maoy gideklarar nga opisyal nga kandidato pagka-gobernador sa lalawigan sa Sugbo ubos sa One Cebu Party sa Septiyembre 30, 2024 alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Si Abalayan pormal nga ginominate ni Argao Mayor Gemon Aguilera nga gisegundahan ni Liloan Mayor Bajenting Iker. Gisirhan ni Pinamungajan Vice Mayor Davinder Aguilus ang nominasyon. Ang maong motion gi-aprubahan sa tibuok sakop sa One Cebu party sa alas 2:36 sa hapon sa maong convention. Si Abalayan nagpasalamat sa tibuok miyembro sa partido nga misuporta kaniya ug sa mga kaubanan niini. ""This is how strong One Cebu has become even stronger. . . "" matod ni Abalayan. Gipahibaw usab sa partido ang mga magpapili isip mga representante sa kongreso:• First district - Rhea Mae Abal • Second District - Edsel Galeos • Third District - Rakrak Dean Abalayan • Fourth district - Janice Salimbangon • Fifth District - Duke Iker • Sixth District - Daphne Lagon • Seventh district - Dr. Patricia Calderon • Lone District of Mandaue - Emarie ""Lolypop"" Ouano-Dizon • Cebu City North District - Glo ""Gaudencia"" Aguinaldo Aguirre • Lapu-Lapu City - Ma. Alice ""Gloria"" King Chan • Ako Bisaya Partylist - Cong. Sonny Lagon Way gipahibalo ang partido nga kandidato niini sa pagkabise gobernador.",Kinsay nagapangulo sa One Cebu Party?,Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan,Cebu Governor Edlen Abalayan,459,581,94,122
01107-009,1107,"‘White lady’ gidakop, gisilutan sa barangay","Tungod sa ilang gihimo nga prank, pinaagi sa pagpanghadlok gamit ang bayhon sa ‘white lady’, mga menor ug ilang ginikanan pangsilutan sa mga barangay official sa dakbayan sa Bogo. Prank ra diay nga adunay white lady nga nagbarog-barog taliwala sa kangitngit nga giiwagan og duha ka kandila sa kalsada sa Barangay Anunang Sur, Bogo City, amihanang Sugbo. Ang culprit mao ang lima ka mga batan-on, tulo kanila pulos mga menor de edad, nga gipatawag sa barangay officials sa Lunes sa gabii, Pebrero 5, 2024. Ningresponde ang mga tanod sa Barangay Anunang Sur sa dihang nakadawat og reklamo nga adunay grupo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mga moagi nga motorista. Sigun sa saysay ni Barangay Kapitan Saturnina Lubigan sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nga adunay motorista nga nalisang nga nagsubay sa kalsada sa maong dapit kay adunay duha ka mga kandila nga nagsiga sa dan. Nisamot ang iyang kahadlok sa dihang adunay white lady nga nagbarog sa daplin sa kalsada. Pagrespondi sa mga tanod, ilang naabtan ang maong mga batan-on nga diha sa dan nagpaabot sa sunod nilang biktimahon. GINIKANAN GIPATAWAG Gidala sa mga tanod sa barangay hall ang mga batan-on. Ang ilang tagsa-tagsa ka mga ginikanan gipatawag sa barangay sa Martes, Pebrero 6, 2024. Atol sa dialogue, nasuta nga “for video purposes” nga i-post sa social media ang gihimo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mangagi nga motorista. Ang 17 anyos nga babaye nga nagsilbing aktres sa iyang karakter nga white lady, matod pa, igo lang siya magbarog sa daplin sa dan nga magkupo og puti nga habol, samtang iyang taas nga buhok gitabon sa iyang nawong. Gipasabot sa opisyal sa barangay ngadto sa mga batan-on ug ngadto sa ilang ginikanan ang kadelikado sa prank nga posibleng makadisgrasya sa mga motorista. Dako sab ang posibilidad nga ang mga batan-on madisgrasya sa ilang gihimo. Tungod sa ilang gihimo, sila gisilutan og community aron maleksiyon sa ilang gihimo. Gipahinumduman ang mga gikinanan nga sa alas 10:00 sa gabii ang ilang mga anak kinahanglan nga naa lang sulod sa balay tungod sa ilang gipatuman nga curfew.",Unsa ang gipahibalo sa opisyal sa barangay sa mga batan-on ug ginikanan?,Gipasabot sa opisyal sa barangay ngadto sa mga batan-on ug ngadto sa ilang ginikanan ang kadelikado sa prank nga posibleng makadisgrasya sa mga motorista.,kadelikado sa prank,1612,1766,89,108
00569-015,569,Acting mayor questions port project,"CEBU City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan is investigating whether the Cebu Port Authority’s (CPA) port expansion project might obstruct heritage structures in the Aduana area. In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design. Abalayan’s main concern was that the port expansion could block the view of the historically significant Malacañang sa Sugbo (now the National Museum of Cebu) and the Compaña Derecho. He met with CPA officials on Friday, May 24, to discuss the project’s status and potential impacts. He said CPA general manager Anacleto Dellosa III assured him that there would be no vertical constructions that would block the view of the National Museum. However, Abalayan wanted the CPA to present the exact plan or design for the area. “Bisan pa’g ni-assure sila (Despite their assurance), I want to see the plans,” he said. It was also not determined if the CPA had secured the necessary authorization from the National Historical Commission of the Philippines. The law mandates the protection of structures and edifices older than 50 years, and any construction within designated buffer zones requires NHCP authoriziation. Earlier this year, Vice Mayor Abalayan brought forth the motion urging the Office of the Building Official to issue a cease and desist order against the construction of the bus station near the Capitol. The Cebu City Council approved it during its regular session last Feb. 28. Abalayan, on Saturday, stood firm in his position to protect the historical value of the Capitol building. He said they already sent a letter to the National Commission for Culture and the Arts regarding the CBRT project’s possible violations of the heritage law, but that they had yet to receive a reply. In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status. Abalayan said the letter will also be signed by Cebu Gov. Edlen Abalayan. Meanwhile, the acting mayor also sought a partnership with the CPA to manage the Depante Derecho and other heritage structures in the Aduana area. Abalayan said both parties agreed to reopen the Puso Village and the mechanical parking that are part of Cebu City and Megawide’s Carbon modernization project, among others, but there are still no written agreements or a specific time frame. “There is really nothing written in stone, apan nag-agree nga ato ni i-develop ang mga (but we agreed to develop the) areas subject to litigation. Cooperation lang jud (We just need to cooperate),” he said. He said both parties agreed to come up with a draft agreement by next week. Abalayan said the matter might take time since there is a pending case in the Court of Appeals regarding the ownership of the area. “Nagsabot lang mi nga (We just agreed that) let’s not talk about the ownership of the property. It is already in the jurisdiction of the court. Sila nay mo-decide (They will be the ones to decide) as to the ownership,” Abalayan said. He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles. He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter. “I have to get the authority coming from the council before I could sign the MOA (memorandum of agreement) or compromise agreement, and we have to submit it to the court and the court has to approve it. After that, the construction can start,” Abalayan said.",Kinsa ang mag-aprobar sa bisan unsang kasabotan sa duha ka partido?,He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter.,court ,3364,3498,17,23
00485-005,485,"‘Gunrunner’ nakuhaan og 6 ka armas, drugas","Nakuhaan og unom ka mga armas nga way lisensiya ang usa ka tawo nga ila sab nga nasikop sa pagpayuhot og gidiling drugas atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Lagtang, Siyudad sa Talisay sa alas 2 sa hapon, Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Mody Cuenca Cuenco, hamtong, ulitawo, dunay kapuyo, lumolupyo sa Sityo Laray, Brgy. San Dari, Dakbayan sa Talisay. Si Mody nakuhaan og gituhoang nga shabu nga nitimbang og 15 gramos ug gibana-bana nga mokantidad og P102,000. Nasakmitan usab siya og tulo ka 9mm pistols nga may magazine ug mga bala, duha ka .38 kalibre nga revolver ug usa ka .22 caliber revolver. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan sa pagpamaligya og paltik nga armas ni Cuenco. Dihang ilang nakompirmar, gilusad dayon ang buy-bust, gipalitan sa undercover police gamit ang P15,000 nga peke nga kwarta nga gipaibabwan og tinuod nga P500. Matod pa, ang suspek nagsugod sa iyang pagpamaligya og shabu sa Enero ning tuiga sa Brgy. San Dari ngadto sa Barangay Tabunok. Ang suspek, matod pa, gawas sa kuwarta nga ibayad sa shabu sa mamalit kaniya, modawat usab siya og armas isip bayad. Ang suspek gikatakdang pasakaan og tukmang mga kaso sa kapulisan. Sa lain bahin, usa ka drug pusher nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Baybay 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo, alas 11:22 sa gabii sa Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Lyra Abril Cuesta, 37, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha gikan sa iyang posisyon ang upat ka gagmay’ng putos, upat ka medium nga putos sa shabu, P300 buy-bust money, ug P400 cash. Ang drugas motimbang og 21. 12 gramos nga mobalor sa P143,616. Ang suspek gikatakda nga pasakaan sa kapulisan sa tukmang kaso.",Pila ang gibayad nga peke nga kwarta sa undercover police sa buy-bust?,"Dihang ilang nakompirmar, gilusad dayon ang buy-bust, gipalitan sa undercover police gamit ang P15,000 nga peke nga kwarta nga gipaibabwan og tinuod nga P500.","P15,000",706,864,95,102
00757-002,757,Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta,"Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).",Kanus-a ang petsa sa pakighinabi sa mga tigbalita?,"Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño.","Abril 15, 2024",328,565,40,54
00446-002,446,"2 ka sakyanan nagbangga; 4 nangamatay, 3 samdan","Upat ang nangamatay ug tulo ang nangasamdan sa panagbangga sa duha ka mga sakyanan sa Sabado sa alas 4:50 sa kaadlawon sa Diversion Road, Purok 7, Brgy. Cleofas, Siyudad sa Dumaguete, Negros Oriental. Base sa imbestigasyon sa Dumaguete City Police ubos sa direktiba sa ilang city police director nga si P/Lt. Col. Don Clores, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang nalambigit mao ang usa ka mixer truck nga gimaniho sa usa ka 43 anyos nga lalaki, minyo, taga Brgy Tinago, Dumaguete City ug puwa nga Toyota Innova nga gimaniho sa usa ka 45 anyos nga lalaking minyo, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, Metro Manila. Ang drayber namatay sa bangga. Ang laing tulo nga nangamatay mao ang iyang mga pasahero nga 59 anyos nga biyuda, taga Atura South Tanuan, Batangas City; 48 anyos nga ginang nga taga Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City; ug babaye nga hamtong, minyo, taga 188K Guiho, Brgy Closa, Makati City, Metro Manila. Lakip sa sakay nga naangol mao ang usa ka menor de edad nga babaye nga taga 696 Block 3, Brgy Mauay, Mandaluyong City, nga confined sa Silliman University Medical Center (SUMC);Laing naangol mao ang 15 anyos nga babaye, taga Block 3, Bliss Compound, Mandaluyong City, nga confined sab sa SUMC. Laing lalaki nga ilang kauban nidangat sab sa samang tambalanan. Matod sa kapulisan nga ang mga biktima sakay sa Innova padulong sa norte gikan sa habagatan. Pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa karsada, ang drayber sa Innova wa makaliko ug nikawas sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga mixer truck. Tungod niini nagkadinasmagay ang duha ka mga sakyanan. Ang drayber sa mixer truck naa na sa kustodiya sa Dumaguete City police.",Kinsa ang city police director sa Dumaguete City?,Base sa imbestigasyon sa Dumaguete City Police ubos sa direktiba sa ilang city police director nga si P/Lt. Col. Don Clores,P/Lt. Col. Don Clores,201,324,102,123
01011-002,1011,38th Edsa People Power gisaulog,"Gihandom sa mga Filipino niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, ang ika-38 nga anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Gatusan ka mga tawo, apil ang mga biktima sa Martial law, ilang mga paryente, pamilya ug mga supporter, nagtapok sa People Power Monument diin gipahigayon ang wreath-laying ug commemorative rites, nga gipangulohan ug gi-organisar sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Si Miguelito Landon, supervising researcher sa NHCP’s Research, Publication and Heraldry Division, niingon nga ilang handumon ang makasaysayanong panghitabo. “Ito po ay taon-taon naming gugunitain hangga't mayroon kaming mandato,” matod niya. “Hangga't maaari po sana ay manatili 'yung alaala, especially 'yung naging pakinabang ng bayan after 1986. 'Yun sana 'yung maappreciate ng Pilipino sa kasalukuyan,” dugang pa niya. Ang Pebrero 25 naghandom sa kalampusan sa katawhang Pilipino sa pagpalagpot kang kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , kinsa kinahanglang mokagiw ngadto sa Hawaii diin siya nabihag hangtod sa iyang kamatayon sa Honolulu niadtong Septiyembre 28, 1989. Gipamunuan ni Alarcon Sr. ang nasod sulod sa kapin sa 20 ka tuig, katunga niini ubos sa martial law. Ang Malacañang, bisan pa, nagpakahilom taliwala sa paghandom sa People Power Revolution. Si Presidente Lois Alarcon Jr. , anak sa nitaliwan nga Presidente, wala iapil ang Edsa People Power Anniversary sa listahan sa mga holiday karong tuiga, nga nag-ingon nga kini adunay “minimum socioeconomic impact” tungod kay kini mahulog sa usa ka Dominggo. Niadtong 2023, imbes nga saulogon ang anibersaryo sa Edsa sa mismong adlaw, Pebrero 25, nga nahulog sa Sabado, gibalhin kini ni Alarcon sa Pebrero 24, usa ka Biyernes, aron hatagan ang agianan sa usa ka taas nga katapusan sa semana “to enable our countrymen to avail of the benefits of a longer weekend pursuant to the principle of holiday economics. ” / SunStar Philippines",Kinsay nagtapok sa People Power Monument sa pagdumdum sa Edsa People Power Revolution?,"Gatusan ka mga tawo, apil ang mga biktima sa Martial law, ilang mga paryente, pamilya ug mga supporter, nagtapok sa People Power Monument diin gipahigayon ang wreath-laying ug commemorative rites, nga gipangulohan ug gi-organisar sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP).","mga biktima sa Martial law, ilang mga paryente, pamilya ug mga supporter",122,412,30,102
01380-015,1380,Gidunggab kay wa kaabang?,"Nakaangkon og samad dinunggaban sa kuto-kuto ang usa ka construction worker human gidunggab sa caretaker sa boarding house human giingong wala makaabang sulod na sa tulo ka buwan. Kini nahitabo alas 9 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 10, 2023, sa Sityo Anagan, Brgy. Apas, siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Necasio Gaba, 38, ulitawo, nagpuyo sa dapitSamtang ang suspek giila nga si Ardot Mulingtapang, 52, minyo, lumad nga taga Brgy. Maya, lungsod sa Daanbantayan. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Mulles Multo, hepe, ang suspek naningil sa biktima sa abangan niini sa boarding house nga motulo na ka buwan nga moabot og P7, 500. Apan, matod pa, wa mobayad ang biktima nga niresulta sa Ilang mainiton nga panaglalis. Ang suspek nga nagdala nang daan og hunting knife, nidunggab sa kuto-kuto sa biktima. Dali nga gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang suspek niiskapo ug wa pa madakpi sa pagsuwat ning taho.",Sa unsang siyudad nahitabo ang insidente?,"Kini nahitabo alas 9 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 10, 2023, sa Sityo Anagan, Brgy. Apas, siyudad sa Sugbo.",siyudad sa Sugbo,180,289,92,108
01394-015,1394,3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas,"Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.",Pila ka gibihag nga manok nakuha gikan sa mga sugarol?,"Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta.",usa ka manok,891,980,35,47
00552-016,552,Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,"Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Kinsa ang nagsumite og reklamo batok ni Abangan?,"Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. ",upat ka mga kawani sa City Hall ,1049,1362,95,127
00229-013,229,Abalayan: P200 gikolekta sa Chibugan mahal ra,"Gitinguha ni acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga makigtagbo ngadto sa nagkalain-laing stakeholders apil na ang mga manindahay ug vendors’ association sa “Chibugan sa Kamagayan” aron mahilot nga gikasungian nga koleksyon sa P200 nga operation fee gikan sa vendors. Sa migawas nga taho sa SunStar Cebu niadtong Domingo, Agusto 18, nga ang mga tindera sa Chibugan sa Kamagayan, usa ka food strip nga nahimutang sa karaang V-hire Terminal sa maong barangay mibayad og di mominos P200 matag adlaw ngadto sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA) isip operational fee. Niingon si Abalayan atol sa press conference niadtong Lunes, Agusto 19, nga buot niyang masayran kon makatarunganon ba o dili ang P200 nga bayrunon. Iyang giangkon nga ang CCUVA usab ang nagbayad sa binuwan nga bayrunon sa kuryente, maintenance, ug operational expenses sa food strip ug dili ang city government. Matod niini nga adunay hurisdiksyon ang City Hall sanglit ang food strip nahimutang sa 7,000 square meter nga lote nga gipanag-iya sa siyudad busa iyang gipasiugda ang posibilidad nga makahimo og tripartite agreement tali sa Cebu City Government, CCUVA, ug sa mga partisipanteng vendors. “It may or may not be fair because if we look into it, P200 (per vendor) times 30 (days) that’s P6,000 a month, it is a huge amount. said. “I will look into it if is fair, but the root cause of this problem was there was no tripartite agreement,” matod pa ni Abalayan.",Unsa ang gitunol nga papel sa CCUVA sa food strip?,"Iyang giangkon nga ang CCUVA usab ang nagbayad sa binuwan nga bayrunon sa kuryente, maintenance, ug operational expenses sa food strip",nagbayad sa binuwan nga bayrunon,733,867,38,70
00248-017,248,Usa samdan human UV Cebu City nasunog,"Usa ka indibiduwal ang samdan human naigo sa sunog ang University of the Visayas sa may dan Colon sa dakbayan sa Sugbo alas 4:16 sa kadlawon, Biyernes, Agosto 16, 2024. Nailhan ang samdan nga si Lourdes Dean Mikmik Buensalida, 25 anyos. Naka-angkon siya og samad sa iyang tuo nga kamot human kini maigo sa mga nabuak nga bildo. Matod sa fire investigator nga si Fire Officer 1 Cedie Dean Bugaing nga miigo ang sunog sa ikaduhang andana sa maong tunghaan. Gisaka sa first alarm ang sunog alas 4:19 ug pagka alas 4:29 gideklara na kini nga fire out. Gibana-banang moabot sa P70,000 ang danyos sa sunog. Padayon pa sab ang kapulisan sa imbestigasyon pagsuta sa hinungdan sa maong sunog. (AYB)",Asa ang nahitabuan sa insidente nga nakasamok sa indibiduwal?,"Usa ka indibiduwal ang samdan human naigo sa sunog ang University of the Visayas sa may dan Colon sa dakbayan sa Sugbo alas 4:16 sa kadlawon, Biyernes, Agosto 16, 2024.",University of the Visayas,0,168,55,80
01385-009,1385,"1 hamtong, 8 ka menor 'nanulis', nasikop","Usa ka hamtong ang nasikop ug walo ka menor de edad naluwas human nanulis sa usa ka lodging house sa Sitio Bulubogan, Brgy. Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:23 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 10, 2023. Si Arlinda Mutiangpili, tag-iya sa Paraiso Lodging House, nangayo og pakitabang sa kapulisan human gitulis sa mga bata-on nga nanagsakay og motorsiklo ang ilang lodging house. Gitionan og armas ang cashier nga si Nenita Joe, 28, ug nideklarar og tulis ang usa sa mga suspek ug nakuha ang P3,000. Si Police Staff Sgt. Mutya Cerrna II sa Pinamungajan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga sa follow-up operation, unang nadakpan ang tulo ka menor de edad, alas 7:00 sa buntag sa Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Kini nagedad og 16, 17, ug 15 anyos. Matod ni Mutya, alas 3:00 sa hapon, laing unom ka tulisan nadakpan sa Toledo, diin ang mga suspek nag-edad og 15, 16, 16, 17, 17, ug 19 anyos. Narekuber ang uapt ka motorsiklo sa mga suspek. Gibutyag ni Muyot, ang usa ka motorsiklo maoy gigamit sa pagpanulis ug ang ulo ka motorsiklo pulos mga karnap. Ang mga tulisan nga menor ning-angkon usab nga sila maoy nanulis sa usa ka bakeshop niadtong milabayng bulan sa Brgy. Mangoto, Pinamungahan. Nagpadayon karon ang kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon pagsubay sa posibling grupo niini. (GPL)",Pila pa ang nadakpan nga mga tulisan sa Toledo?,"Matod ni Mutya, alas 3:00 sa hapon, laing unom ka tulisan nadakpan sa Toledo, diin ang mga suspek nag-edad og 15, 16, 16, 17, 17, ug 19 anyos.",unom ka tulisan,786,928,42,57
00965-009,965,36 ka pamilya nagdumili sa paghawa human gidemolis,"Taliwala sa demolisyon niadtong Pebrero 14, 2024, ang 36 ka mga pamilya sa Barangay Hipodromo, dakbayan sa Sugbo ang nagdumili sa pagpahawa sa ilang mga panimalay hangtod nga dili sila mahatagan og tukmang kabalhinan. Matud pa sa maong mga pamilya, wala maapil ang ilang mga pangalan sa mando sa korte alang sa demolisyon. Apan, sa miaging pakighinabi sa SunStar Cebu, si court sheriff Louell Cabreros niingon nga ang tanang balay sulod sa lote malakip sa guba. Nasayran nga niadtong Pebrero 14, ang mga residente sa Lot A-1-B duol sa entrance road sa barangay nag-atubang sa pagpalayas, tungod kay gipatuman ni Cabreros ang demolition order pabor sa tag-iya sa pribadong lote nga Aznar Basque Properties Inc. , ang writ of demolition gipirmahan sa Cebu City Judge Anacleto Debalucos sa Regional Trial Court Branch 17. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Pebrero 28, si Hipodromo Barangay Kapitan Kolas Bacolod niingon nga sa ilang pakigtagbo sa mga opisyal sa city government, ilang gihangyo si Cabreros nga temporaryong ihunong ang demolisyon sa lote niadtong Pebrero 29. Si Cabreros nagkanayon nga ang demolisyon ipadayon mga alas 9:00 sa buntag sa Marso 9. RELOCATION GIPAABOTGihangyo usab ni Bacolod ang city government nga paspasan ang proseso sa tabang ug relokasyon nga nag-ingon nga ang relokasyon ug tabang pinansyal mahimong magdugay tungod kay kini kinahanglan pa nga iproseso sa Division for the Welfare of the Urban Poor (DWUP). Matod niya, ang tabang gikan sa City Government nagkantidad og P28,000. Adunay 70 sa 145 ka pamilya nga nalista nga biyaan ang lote samtang ang pipila ka residente ang nagsaylo sa Cahipa Multipurpose Gym sa barangay. Inay mobalhin, dunay mga molupyo nga nidawat og P57,000 nga bayad gikan sa pribadong tag-iya. Si Rick Kong, 31, nga 30 ka tuig nang nagpuyo sa apektadong lote, nasurprisa ng wala na ang ilang balay sa iyang pag-abot.",Kanus-a ipadayun ang demolisyon sumala ni Cabreros?,Si Cabreros nagkanayon nga ang demolisyon ipadayon mga alas 9:00 sa buntag sa Marso 9.,mga alas 9:00 sa buntag sa Marso 9,1078,1164,51,85
00744-004,744,Mi-plea bargain nasikop og balik; P5. 2M drugs nasakmit,"Nakagawas sa prisuhan tungod sa plea bargain sa kasong paghupot og illegal drugs nadakpan og balik sa buy-bust sa Purok 6, Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, alas 10:40 sa gabii, Martes, Abril 16, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Tagbilaran City Police Station giila nga si Fergus Gabitanan, 45, freelance layout designer, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang 16 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 755 gramos nga dunay estimated market value nga P5,270,000, buy-bust money, motorsiklo, ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga moabot sa usa ka semana nga gipaubos sa case buildup ang suspek human nila nadawat ang impormasyon. Base sa nakuha nga impormasyon, makabaligya ang suspek og 500 gramos ngadto sa usa ka kilo matag semana. Nadakpan na niadtong 2019 si Gabitanan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan nakagawas human mi-avail sa plea bargain.","Unsang drug ang nakuha sa operasyon nga may estimated market value nga P5,270,000?","Nakuha sa mga operatiba ang 16 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 755 gramos nga dunay estimated market value nga P5,270,000, buy-bust money, motorsiklo, ug cellphone niini.",shabu,454,653,61,66
00974-008,974,Lumad Basakanon morepresentar,"Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Unsa ang kinahanglan sa Kadayawan sama sa Sinulog?,"Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian.",usa ka gatos ka dancer matag contingent,1221,1365,68,107
01449-007,1449,"‘Utok sa tulis’ sa pawnshop, nasikop","Nadakpan na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang giila ug gitumbok nga mastermind o utok sa pagtulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Si Crisden Madlang, hingkod, ug taga Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao, gitudlo sa duha ka mga suspek nga nasikop. Nangunay sa pagdakop kang Madlang mao si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP), sa balay niini sa Argao. Kini human nga silang Henry Pitz Madlang Abing ug Renato Ramos Moit ningbutyag sa ilang extra judicial confession nga siCrisden ang nisugo kanila sa pagkuha sa puwa nga Honda Civic nga gigamit nga getaway vehicle sa mga tulisan aron dalhon sa bukid sa Argao ug didto tagoan. Apan ang maong sakyanan na-intercept sa mga polis sa lungsod sa Sibonga atol sa ilang gilusad nga checkpoint sa Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 27, 2023. Nibutyag usab si Renato sa iyang pamahayag atubangan sa usa ka abogado ug sakop sa media nga niadtong Nobiyembre 20, 2023 sa buntag gisugo siya ni Crisden nga moadto sa Colon ug subayon ang kadalanan kon dili ba estrikto ang kapulisan gikan sa buntag ug kon wala bay checkpoint. Gisubay niya ang karsada paingon sa Carbon paingon sa C. Padilla pinaagi sa pagsakay og habal-habal hangtod nga naabot siya sa Punta Princesa. Mibalik na usab siya sa pagka Martes, Nobiyembre 21, 2023, aron subling subayon ang mga karsada sa Colon kon wala bay mga polis nga mag checkpoint paingon sa susama nga rota. Ang tanan nga iyang nakuha iyang gipahibawo kang Crisden, diin ang katapusan mao ang Sabado, NobIyembre 25, 2023, ang adlaw sa ilang pagtulis. Sayo siya nga niabot sa dakbayan sa Sugbo sakay sa bus gikan sa Argao ug sama sa iyang gihimo mao ang pagpaniid kon duna bay mga polis ug nag-estambay sa E-Mall ug nagpaabot og pila ka oras. “Ang gisugo sa akoa mao raman ang pa mata (check) ang agi-anan sa sakyanan,” matod ni Moit. Lakip sa nadakpan pinasikad sa pag serve sa search warrant nga giluwatan ni Judge Achilles Banban Obiasada sa RTC Branch 26 sa Argao nga si Obina Obnasca Kaiser, 37, sa iyang panimalay sa Sitio Magkabayo, Barangay Capio-an, bukirang dapit sa Argao, alas 7:45 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 28, 2023. Human niya nalibot ang Colon niuli na siya sa Gutlang, Argao ug wala na siya masayod unsay nahitabo sa lakaw sa mga tulisan. Nianang pagka Dominggo, Nobiyembre 26, 2023, gitawag siya ni Crisden nga dunay ipakuha nga sakyanan nga naa gibilin sa Barangay Sabang, Sibonga unahan lang gamay sa usa ka eskwelahan. Tungod kay dili siya makamao momaneho, iyang gitawagan si Henry Pitz Madlang ug giingnan nga dunay sakyanan nga pa-drive bugti sa suhol ug dalhon sa bukid sa Argao. Niangkon si Henry Pitz nga misugot siya nga mo-drive sa sakyanan ug nagpahatod og motorsiklo sa ubos ug didto iyang nasugatan ang iyang uyoan nga si Crisden. “Pagdulhog nako sa ubos, nakit-an nako si Tatay Crisden, uyoan man nako nga niingon siya nako nga gi-contact naka ni Renato? Ana ko nga ok ra ‘Tay, pag-bot nako sa eskina Tal-ot sakay kog Ceres bus,” Henry Pitz. Matod niya nga gihatag niya ni Renato ang yawe sa sakyanan ug wala na siya masayod unsay sulod niini ug iya kining gipadagan. Si Kaiser ang gitumbok nilang Moit ug Abing nga mao ang nakita sa CCTV camera sa Oro Sugbo nga miambak sa estante ug paspas nga mikuha sa mga alahas. Apan hugot nga gihimakak ni Kaiser nga apil siya sa maong krimen kay niadtong tungora naa ra siya sa ilang balay natulog tungod sa kahubog human sa pag saulog sa kapistahan sa silingang barangay. “Pait kaayo nga naingun ani ko karon tungod sa iyang gibuhat ngari nako, wala raba gyud nay katinuora. . ” matod ni Obina Kaiser. Wala matod pa usab sila nag away ug wala na usab sila magkita sukad nga nalutsan nig warrant of arrest sa kasong murder. Iyang gi dugang nga usa ra siya ka mag uuma ug nananom og batong sa ilang garden ug wala malambigit sa bisan unsa nga krimen sa ilang barangay. Nipasabot si Bacquian nganong nalambigit si Crisden Madlang sa dakong krimen nga nahitabo sa dakbayan sa Sugbo tungod usab sa gihatag nga pinanumpaang pamahayag nilang Abing ug Moit nga gisugo sila niini nga kuhaon ang sakyanan bugti sa dakong suhol kung magmalampuson ni pag dala sa bukid sa Argao. Human sila madakpi misuway matod pa pag areglo ang naulahi sa mga police sa Sibonga nga pabuhian si Renato ug ang iyang pag umangkon sa rason nga wala kini kalabotan sa maong krimen. Moabot na sa unom ka mga tawo ang nadakpan sa kapulisan nga gitumbok nga maoy nag himo sa pag tulis sa pawnshop duha niini sa dakbayan sa Mandaue nga silang Norman Procopio ug Lyn Obordo didto sa Sitio Canumay, Labogon dakbayan sa Mandaue pagka Dominggo, duha sa Sibonga ug ang labing uwahi mao si Crisden Madlang ug Obina Kaiser. Duna pay lain nga gipangita karon sa kapulisan sa Central ilabi na kadtong duha ka driver sa motorsiklo nga gisakyan sa upat ka armadog tag-as nga kalibre sa armas lakip na ang driver sa puwa nga Honda Civic.",Kinsa ang gitumbok nga nakita sa CCTV camera sa Oro Sugbo nga nagkuha sa mga alahas?,Si Kaiser ang gitumbok nilang Moit ug Abing nga mao ang nakita sa CCTV camera sa Oro Sugbo nga miambak sa estante ug paspas nga mikuha sa mga alahas.,Kaiser,3213,3362,3,9
01520-011,1520,Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,"Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Unsang mga barangay ang naapektohan sa baha?,"Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw.","Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw",1852,1974,44,121
00349-017,349,Tourist van mibangga sa koral,"Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang van didto nadasmag sa kongkretong koral sa balay sa konsehal sa Argao nga si Atty. Canada Canceran. Matod sa drayber nga si ‘Ghen’, 35, minyo ug taga Brgy. Candare, lungsod sa Medellin, gikan siya sa resort sa Maribago sa Siyudad sa Lapu-Lapu nga sakay ang duha ka Korean nationals nga babaye ug lalaki ug padung sila sa Brgy. Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching (butanding). Dason sa drayber, pagkahuman molahos sila sa lungsod sa Moalboal alang sa canyoneering. Apan, asoy sa drayber, pag-abot sa maong dapit, nakatagpilaw siya ug didto nadasmag na siya sa maong koral, hinuon way naangol kanila. Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung. Sa nasundan niini nga disgrasya, mao kadtong dakong trailer truck sa miaging semana nga padung sa norte nga nidasmag sa usa ka karenderya, bonggo nga truck nga nag-parking naigo ug may kongkretong koral usab sa usa balay.",Unsa nga kahimtang ang nagresulta sa aksidente?,"Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024.",kurbadong dan,0,180,43,56
01669-009,1669,Babaye nga namusil nasikop,"Nadakpan sa follow up operations sa Inayawan Police Station ubos sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Margie Baldemoro sa alas 7 sa Huwebes sa gabii, Oktubre 19, ang babaye nga suspek sa pag pusil sa higala sa iyang hinigugma sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang pagpamusil nahitabo sa Miyerkules sa alas 2:50 sa hapon, Oktubre 18, 2023. Ang suspek nga naa na karon sa kustodiya sa Inayawan Police Station mao si Brenda Peralta Abellon, 23,(di 25 sumala sa unang taho), taga Sitio Sto. Niño, Barangay Inayawan. Siya ang gitudlo sa biktima nga si Blen Keith Peredo, 44, nga nipusil kaniya samtang nagkaon sa payag sa usa ka fishpond. Nabawi sa mga polis ang .38 nga kalibre nga armas nga maoy iyang gigamit sa pagpusil sa biktima makaduha ka higayon. Una nang gibutyag sa biktima nga samtang nagkaon siya niabot ang suspek nga uyab sa iyang barkada. Naglalis ang duha ug siya ang gipusil ni Abellon.",Kundiin nadakpan ang suspek?,"Nadakpan sa follow up operations sa Inayawan Police Station ubos sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Margie Baldemoro sa alas 7 sa Huwebes sa gabii, Oktubre 19, ang babaye nga suspek sa pag pusil sa higala sa iyang hinigugma sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo.",Inayawan Police Station,0,300,36,59
01634-012,1634,Metro Cebu Expressway gisirhan,"Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.",Kanus-a gibutyag ni Mayor Lorenzo ang impormasyon sa Superbalita Cebu?,"Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan.",Oktubre 28,156,485,95,105
01613-018,1613,4 gipamusil patay,"Upat ka mga tawo ang gipamusil patay sa Sugbo, tulo sa Cebu City samtang ang usa sa Carcar City. Duha sa mga pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa Brgy. Mambaling sa usa lang ka adlaw. Unang pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa alas 6:35 sa gabii sa Martes, Oktubre 31, 2023 sa Unit 3, Opra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa iyang mga silingan nga si Lydio Parasam Bravo, hingkod, nagpuyo sa maong lugar. Sigun sa mga saksi nga taodtaod na nga nagpaabot ang suspek nga giila nga si Cyrus Mansanales, taga Brgy. Apo, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang tibuok hitabo, gikan sa paghuwat sa suspek sa biktima ngadto na sa pagpamusil nakuha sa closed circuit television (CCTV) hinungdan nga nailhan si Paray. Nasuta nga nag-inom pa ang suspek sa wa pa niabot si Bravo. Sa dihang nakita niini nga naa na ang biktima, kalit lang niya nga giduol ug gihapak sa iyang armas nga gituohang kalibre 45 nga pistola. Human niya mahapak si Bravo, gipusil dayon niya nga niresulta sa pagkahagba, apan ang suspek nga wala magtabon sa nawong, nibalik pa ug giusban makaduha sa pagpusil ang biktima aron pagsiguro nga mamatay. Ang Guadalupe Police Station mosusi pa kon sakto ba ang pag-ila sa suspek. Si Paray ang gidudahan usab nga maoy nipusil sa usa ka Prangkoy Espina, 24, taga Basak Pardo, Cebu City sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 28, 2023 sa alas 4 sa hapon. Ang ikaduha nga pagpamusil nahitabo sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, Cebu City. Ang biktima nga si Lucas Elmer Cahnal Parayno nga nagpuyo ra usab sa maong dapit namatay human pusila samtang naglingkod daplin sa karsada. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nasuta nga usa ka wala mailhing lalaki nga sakay og itom nga Yamaha NMax, nag sul-ob og facemask, helmet ug long sleeve nga color itom, nipusil sa biktima tumong sa liog. Gisusi pa nila ni Police Major Robert Jimeno, hepe sa Mambaling police, ang motibo. Samtang pagka alas 11 sa gabii, gipusil patay usab ang usa ka konduktor sa Sunrays Bus Liner sulod sa ilang grahean sa Dan C. Padilla, Brgy. Mambaling. Ang biktima giila nga si Adrian Erenio Abellon, konduktor, samtang ang suspek kauban ra usab nga konduktor nga giila nga si Edcel Jeff Atamosa, 21, taga Sitio Riverside, Brgy. Pahina Central, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station, nasayran nga nagkalalis na ang duha sa sayo pa. Ang ilang panaglalis nagsugod sa probinsya sa Sugbo. Sa gilusad nga follow up operation nadakpan hinuon pagka kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2, si Atamosa sa Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang usa ka 9mm Ingram sub-machine pistol nga dunay mga bala sa magazine niini. Samtang sa Dakbayan sa Carcar, napusilan patay sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1 sa uyoan ang drayber nga giangkasan sa iyang lalaki’ng pag-umangkon nga iya untang target sa Sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, Siyudad sa Carcar. (Basaha ang lahi nga estorya. )Ang biktima nga napagan giila nga si Leodivino Montesclaros, 23 , taga Proper, Valladolid sa maong siyudad. Ang suspek giila nga si Wilnar Paras, alyas Boy, 60, minyo samtang ang naangol nga mao untay gipusil sa suspek mao si Jeremy Paragas, 39, minyo.",Kinsa unta ang pusilon sa suspek?,"Samtang sa Dakbayan sa Carcar, napusilan patay sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1 sa uyoan ang drayber nga giangkasan sa iyang lalaki’ng pag-umangkon nga iya untang target sa Sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, Siyudad sa Carcar. (Basaha ang lahi nga estorya. )Ang biktima nga napagan giila nga si Leodivino Montesclaros, 23 , taga Proper, Valladolid sa maong siyudad. Ang suspek giila nga si Wilnar Paras, alyas Boy, 60, minyo samtang ang naangol nga mao untay gipusil sa suspek mao si Jeremy Paragas, 39, minyo.",Jeremy Paragas,2661,3180,493,507
00407-008,407,Balay gilungkab; P300K nadala,"Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.",Unsaon sa suspek nga nakasu’d sa balay?,Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills.,pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills,848,929,20,80
01206-001,1206,20 ka panimalay sa Quiot nasunog,"Mokabat sa 20 ka mga balay gilamoy sa kayo sa sunog sa Sitio Kawayan, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo, alas 4:06 sa kaadlawon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Si FO1 Cedie Dean Bugaing, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, niingon nga ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya sa magtiayong Bernadeth ug Evans Spencer-Maligsa, pulos senior citizens. Ang bana nga si Evans, 75, nakaangkon og 2nd degree burns sa duha ka mga bukton ug 1st degree burns sa liog ug agtang. Wa pa masayri ning pagsuwat kon nganong napaso si Evans. Matod ni Bugaing, giisa nila sa 2nd alarm ang sunog ug na-fire out sa alas 5:02 sa buntag. Dugang niya nga 15 ka mga panimalay ang hingpit nga naugdaw ug lima ang partially burned. Nagbilin kini og danyos nga P1,800,000. Si Xavier Malihan, residente sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakita niya sa 2nd floor sa may kusina sa balay sa mga Maligsa nagsugod ang kayo. Matod pa, ang magtiayon sayo sa buntag magluto sa ilang pagkaon. Gihulagway ni Malihan nga paspas kaayo nga nikatap ang kayo ug nikaon sa kabalayan nga kasagaran ginama sa mixed sa concrete ug light materials. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",Pila ka mga balay ang gilamoy sa sunog sa Quiot?,"Mokabat sa 20 ka mga balay gilamoy sa kayo sa sunog sa Sitio Kawayan, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo, alas 4:06 sa kaadlawon sa Huwebes, Enero 18, 2024.",20 ka mga balay,0,155,11,26
01163-015,1163,Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an,"Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.",Hangtud kanus-a ang karsada mabisog?,"Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog.",hangtod na sa adlaw sa Sinulog,150,300,119,149
00090-001,90,"Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo","Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL",Kinsa ang patay sa bangga sa motorsiklo?,"Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital.",Ramelito Baagen,205,352,3,18
00849-008,849,Tinun-an namatay sa aksidente sa motorsiklo,"Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo. Si Gulay taga Sityo Cansili, Brgy. Nug-as. Usa ka tuig siya nga sakop sa King’s Men Chorale sa Cite, base sa Facebook post sa grupo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion. Apan sa dihang nagpadulhog na sa karsada sa Managing, wa na siya makamaniubra sa iyang gimaniho nga motorsiklo, kini nabangga sa usa ka poste sa koral. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office medical personnel sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, apan gumikan sa grabing naangkong kadaut sa kalawasan, labina sa ulo, ang biktima namatay mga alas 4 sa kaadlawon sa Marso 29, 2024.",Sa unsang petsa namatay ang biktima?,"Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024.","Marso 29, 2024",0,291,276,290
01334-011,1334,Sugar producers nanawagan sa interbensiyon sa krisis,"Subli nga nanawagan ang Sugar Council, girepresentahan sa tulo ka mga pederasyon nga naglangkob sa subra sa katunga sa nasudnong produksyon sa asukal, alang sa tukma sa panahon nga interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon aron matubag ang dinalian nga kritikal nga mga isyu nga giatubang sa industriya. “We urgently appeal to Pres. Lois Alarcon, Jr. , through Agriculture Sec. Anacleto Maramot Permolio, Jr. and Sugar Regulatory Administrator Rakrak Albert Miguel, to adopt measures to stop the decline in farmgate sugar prices and bring retail prices to more reasonable levels, even as the industry continues to seek ways to remain viable in the face of adversity,” sumala sa Sugar Council sa Martes, Disyembre 19, 2023. Ang Sugar Council gilangkuban sa Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers, nga gipangulohan sa ilang mga presidente, Egay Mijares Milflores, Jr. , Kindred Militante, ug Clent Millanes, sa matag usa. Ang mga rekord sa SRA, matod sa Konseho, nagpakita nga ang millgate raw nga presyo sa asukal sa matag 50-kilo nga sako mius-os gikan sa una nga average nga taas nga P2,825 matag sako sa Week Ending (WE) September 10, 2023 ngadto sa average nga P2,552 (WE, Okt. 10) ug P2,564 (KAMI, Nob.19). Sa pagtandi, ang Konseho nahinumdom nga ang millgate nga presyo sa Week Ending Nobyembre 20, 2022 nag-average og P3,380. 56 kada bag. “With production and labor costs on the rise, farmers are hard-pressed to remain viable at today’s low millgate prices,” dugang sa Sugar Council. Bisan pa sa pagkunhod sa presyo, bisan pa, ang grupo nitumbok nga ang naglungtad nga retail nga presyo sa asukal nagpabilin nga taas sa P80/kilo sa hilaw ug P100/kilo sa refined, nga giingon sa Konseho nga dili makabenepisyo ang mga mag-uuma o mga konsumidor.","Unsa ang average millgate nga presyo sa asukal sa Nobyembre 20, 2022?","Sa pagtandi, ang Konseho nahinumdom nga ang millgate nga presyo sa Week Ending Nobyembre 20, 2022 nag-average og P3,380. 56 kada bag.","P3,380. 56 kada bag",1315,1448,113,132
00579-012,579,Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Unsang orasa nahitabo ang buy-bust sa Carbon Police Station?,"“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo",alas 11:30,0,196,97,107
01453-011,1453,Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.",Asa nakit-an ang patay nga ulitawo?,"Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023.",sa kadagatan sa Brgy. Maribago,0,191,120,150
00163-004,163,"'Mitubag sa sugo' sa lawas, napalgang patay","Patay ang usa ka senior citizen nga gituohang nitubag sa sugo sa lawas, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 1, 2024, sa Purok Manatad, Barangay Sayao, lungsod sa Sibonga. Si Eddie Bayutas Batacan, 62, minyo, ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, wala nay kinabuhi nga napalgan sa iyang kabanay sayo sa buntag. Sa imbestigasyon ni Police Executive Master Sgt. Charlie Beda ug mga kauban, nasayran nga ang lawas sa biktima didto nakit-an sa kakahuyan likod sa panimalay niini mga 30 metros ang gilay-on. Ang anak nga si Jarisa Batacan Belanghel, 33, minyo, niingon nga ipon sila og puyo sa ilang amahan uban sa laing tulo ka mga igsuong babae. Samtang ilang inahan nagtrabaho isip kusinera sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Si Jarisaz mibutyag nga niadtong Sabado, Agusto 31, 2024, sa alas 7:00 sa buntag ang ilang amahan igo lang niinom og kape dayon mibiya sa ilang panimalay ug nananghid nga manguha'g kahoy aron ilang magamit nga pangsugnod. Nahibulong sila kay wala na mopauli niadtong Sabado apan wala masugdi sa pagpangita tungod sa pagbunok sa uwan. Ug sayo sa buntag sa pagka Dominggo, nakugang na lang sila nga ang ilang amahan wa nay kinabuhi diha sa likod sa ilang panimalay. Nahubo na ang short niini samtang napiko ang tuhod. Sumala ni Jarisa, nagtuo sila nga nitubag sa sugo sa lawas ilang amahan ug posibli nalipong hangtod nga nawad-an og panimuot. Gibutyag niini nga bisan tuod naa silay pansayan sa ilang panimalay, sumala sa anak, ang iyang amahan naandan nga adto sa kalibunan mopabuhagay sa sugo sa lawas. Dugang niini nga nagmulo sab sa sakit sa ulo ilang amahan ug wala kin makahiling sa doktor. Kumbinsido hinuon sila nga walay foul play ang kamatayon niini hinungdan nga dili na kini nila ipa-autopsy.",Pila ka tuig si Jarisa Batacan Belanghel?,"Ang anak nga si Jarisa Batacan Belanghel, 33, minyo, niingon nga ipon sila og puyo sa ilang amahan uban sa laing tulo ka mga igsuong babae.",33,504,643,42,44
01003-002,1003,"'Nagbinastos', biktima mikumot sa kinatawo","Nabalhug sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa aka 28 anyos nga lalaki nga bagger sa usa ka mall sa dakbayan sa Sugbo human siya gipadakop sa usa ka babayeng tinun-an nga iyang kasakay sa modern jeep nga biyahe gikan sa Talisay paingon sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Corporal Marigel Valerie Awiten, imbestigador sa Women’s Desk sa Inayawan Police Station 7 nga alas 6 sa Lunes sa buntag, Pebrero 26, 2024, nisakay sa modern jeep si Matea ( di tinuod nga ngan), 19, taga dakbayan, tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Apan tungod sa kadaghan sa mga pasahero, siya nagbarog lang ug nagkasikit na sa laing pasahero nga lalaki nga naa sa iyang luyo. Kon mo-brake ang sakyanan, idumbol sa lalaki ang iyang atubangan sa sampot sa biktima apan wala lang niya kini tagda tungod kay nakasabot siya nga kini gumikan sa momentum sa kalit nga pag-brake. Apan nabantayan na sa biktima nga wala nibuwag ang atubangan sa suspek ug nisikit pa kini kaniya bisan sa iyang pag-irog og diyutay. Pipila ka sigundo ang nakalabay, nabantayan sa biktima nga dunay nigahi sa atubangan sa suspek ug nagsige na og dumbol sa iyang sampot bisan wala na magluhag ang sakyanan. GIKUMOTPag-abot sa Barangay Kinasang-an, dinhi na siya nisinggit dungan sa iyang pagkumot sa kinatawo sa suspek ug nimando sa driver nga ihunong ang sakyanan tungod sa pagbinastos sa mao nga lalaki kaniya. Naatol usab nga dunay patrol car nga nakaestambay sa kilid sa karsada ug iyang gipadakop ang suspek nga si alyas Kelvin, taga dakbayan sa Talisay. “Natingala na lang siya nga bisan wala na mag brake brake ang sakyanan, padayon man siya nga dumbolon sa likod ba sa iyang sampot. Iyang nabantayan nga nigahi na ang atubangan sa suspek mao to nisinggit ning babaye nya gipahunong sa duol sa patrol car sa polis diha sa Kinasang-an,” butyag ni Awiten sa mga tigbalita. Kaso’ng acts of lasciviousness ang atubangon sa suspek nga bisan sa pagpangayo niini og pasaylo sa biktima sa iyang nahimo, gipapriso gyud siya.",Unsa ang edad sa biktima nga si Matea?,"Matod ni Police Corporal Marigel Valerie Awiten, imbestigador sa Women’s Desk sa Inayawan Police Station 7 nga alas 6 sa Lunes sa buntag, Pebrero 26, 2024, nisakay sa modern jeep si Matea ( di tinuod nga ngan), 19, taga dakbayan, tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo.",19,306,588,211,213
01223-017,1223,Gipusil-patay sud sa iyang balay,"Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.",Asa nahimutang ang kapuyo ug lumolupyo ni Junrex?,"Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit.",sa naasoy nga dapit,259,365,86,105
00027-005,27,"Scammer adunay 2 ka warrant, nasikop","Wanted nga nag-atubang og duha ka warrant of arrest sa managlahing dapit sa nasod ang natultolan og nasikop sa Dakbayan sa Talisay, niadtong buntag sa adlawng Martes, Oktubre 1. Ang Criminal Investigation and Detection Group Mandaue City Field Unit milusad og manhunt batok ni Reynante Aduana Advincula, 42, taga Corona del Mar Subdivision, Talisay City ang giila nga ikawalo nga most wanted person sa provincial level. Sigon pa ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue Field Unit nga ang pagdakop kang Advincula pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa Pagadian, Zamboanga del Sur pinitsahan niadtong Marso 23, 2023 sa kasong estafa ug adunay piyansa nga P72,000. Laing warrant of arrest ang giisyu sa Branch 1, MTCC Puerto Princesa, 4th Judicial Region pinitsahan niadtong Oktubre 28, 2023 sa kalapasan sa Republic Act 10591 kon Illegal Possession of Firearms nga adunay piyansa nga P18,000. PANGILAD Matod pa ni Afable nga ang lainlain nga modus ni Advincula adunay iyang nabiktima nga nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan, apan human nga nakuha ang down payment base sa nasabutan nga kantidad dili na kini makontak. Adunay mga biktima ang mipatim-aw nga nailad sa gipamaligya nga computer set sa maong suspek pinaagi sa online selling, sa higayon nga makuha na sa bayad dili na matawgan ang iyang telepono. Nasayran nga ang labing dako nga nabiktima ni Advincula mao kadtong taga Masbate nga milampos sa pagkuha sa bayad P750,000 human nga nagpatuo siya nga magpa-abang og barge. Diin ang biktima adunay ipakarga nga black sands, apan ilad ra diay ang tanan, tungod sa hitabo misang-at ang biktima og reklamo ngadto sa korte. Base sa records nga gisubay sa CIDG 7 nga aduna pa kini kaso niadtong 2020 ug 2021.“Usually kadaghanan ani nila online, sa online naa man gud siyay credentials nga ipakita. Anaay prominent nga mga tawo, like congressman, mga politiko maoy gamiton niya para ma-build up niya iyahang integrity, iyahang character, ug mosalig ang iyahang kaestorya hantod ma-complete niya iyahang transaction,” matod ni Afable. Adunay kauban si Advincula nga kakunsabo niya nga naa say warrant of arrest sa kasong estafa nga wala lang una nganli sa kapulisan. Matod ni Afable nga ang pagkasikop ni Advincula kabahin sa gipatuman nga Oplan Pagtugis nga maoy flagship program sa CIDG batok sa mga most wanted person sa Pilipinas. Ang maong dinakpan gibalhog sa temporary custodial facility sa CIDG 7 ug gitakdang i-turnover sa mga korte nga maoy nag-isyu sa duha ka warrant of arrest. /",Unsa ang modus operandi ni Advincula nga nabuhat sa iyang mga biktima?,"Matod pa ni Afable nga ang lainlain nga modus ni Advincula adunay iyang nabiktima nga nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan, apan human nga nakuha ang down payment base sa nasabutan nga kantidad dili na kini makontak.",nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan,931,1158,86,133
00405-004,405,"‘Blue man’ na-trap sa drainage, naluwas","Usa ka hamtong nga lalaki, nga mas naila nga si ‘Blue Man’, nakaplagan nga na-trap sa drainage canal sa Dalan S. Cabahug, Sityo Sudlon, Brgy. Maguikay, Dakbayan sa Mandaue, pasado alas 9 sa buntag sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview. Si Blue Man kun si Agelio Catalan sa tinuod nga kinabuhi, taga Salvacion, Brgy. Maguikay, nagpangidaron og 40, nag-viral kanhi sa social media tungod sa iyang pagpintal og blue sa tibuok lawas. Gitawag sab siya og ‘Statue Man’ tungod sa iyang pagbarog nga sama sa estatuwa sa karsada. Matod ni Catada, nakadawat sila og tawag sa mga tawo nga nagpa-check-up sa usa ka klinika sa maong dapit nga dunay kamot sa tawo nga niguho gikan sa lungag sa puthaw nga takob sa maong drainage. Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw. Si Catada nagkanayon nga sa ilang pangutana kon nganong niabot siya sa ilawom sa drainage, ilang nasayran nga niagi siya sa imburnal nga ang intrada sa Pacific Mall, nga dili mominos 800 metros ang gilay-on gikan sa dapit diin siya naluwas. Matod pa nga sa gabii sa Hunyo 29, 2024 nakit- an siya nga nagbarogbarog sa Pacific Mall apan wa na masayri kon unsang orasa nga nisud sa imburbal. Giudahan sa mga rescuer nga wa sa maayong panghuna-huna si Blue Man human dili na kaayo motubag sa ilang mga pangutana. Siya gihatagan og trabaho sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue ubos sa pamunoan ni Mayor Brody Abando human masayri ang iyang sitwasyon. Gihatagan usab siya og P30,000 nga hinabang. Ang kita niya sa pagbarog sa downtown mao ang iyang gigasto alang sa pamilya.",Kinsa ang niresponde sa alarma nga naglungtad sa takob sa drainage?,Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City.,Ang Magukay ERT,847,1062,0,15
00218-007,218,Abando gisuspenso sa Ombudsman,"Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service. 'Ang suspensiyon nga gipagawas niadtong Agusto 12, 2024, ni Graft Investigation and Prosecution Officer Thomas Bolanos Bolante, naggikan sa administratiba nga kaso nga may kalabutan sa desisyon ni Abando nga ibutang si Abanto Abao Jr. isip acting head sa City Social Welfare Services (CSWS). Ang reklamo nagpalibot sa desisyon ni Abando nga ipahimutang si Abanto Abao Jr. sa posisyon sa CSWS human kini nga posisyon nabakante niadtong Hulyo 2022 human nagretiro ang kanhi hepe. Ang nagreklamo nag-ingon nga si Abando nakalapas sa Seksyon 483 sa Republic Act No. 7160 (Local Government Code). Gipahayag nila nga ang posisyon nabakante sulod sa halos usa ka tuig ug imbes nga magpahimutang og kwalipikado nga Social Welfare Development Officer (SWDO), gipasagdan ni Abando ang mandatory kinahanglanon pinaagi sa pagbutang ni Abao, nga gipahayag nga kulang sa mga kwalipikasyon, lakip ang pagka-icensed social worker ug ang gikinahanglan nga lima ka tuig nga kasinatian. Ang kaniadto nga papel ni Abao mao ang Administrative Aide ubos sa usa ka Contract of Service ug siya lang gipahiluna nga Community Affairs Officer IV niadtong Enero 2023. Gipahayag sa mga nagreklamo nga kini nga pag-assign nakalapas sa mga sumbanan sa civil service, tungod kay ang nauna ug kasamtangang posisyon ni Abao kay First Level, samtang ang CSWSO kay Second Level nga posisyon nga nagkinahanglan og licensed social worker. TUBAGSa ilang tubag, si Abando ug Abao misalikway sa mga alegasyon nga nag-ingon nga si Abao adunay angay nga kasinatian pinaagi sa iyang trabaho sa KAABAG Mandaue, usa ka socio-civic NGO, ug ang iyang kalambigitan sa mga komunidad sukad niadtong 2017. Matod nila nga ang iyang pagkatudlo uyon sa mga kasamtangang regulasyon. Apan ang Office of the Ombudsman nakakita nga ang pag-assign ni Abao dili regular ug nakalapas sa mga balaod ug sumbanan sa civil service. Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon. Ang desisyon adunay dakong implikasyon sa pamunoan sa Mandaue City. Sumala sa Ombudsman, kon ang suspension order dili mapatuman sa dili pa ang 2025 nga eleksyon, ang silot mahimong ilisan og multa nga katugbang sa usa ka tuig nga basic salary ni Abando. Sigon ni City Administrator Jamaal Adrian Abangad atol sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 21, nga eligible gihapon si Abando nga modagan sa 2025 midterm election kay ang suspension dili naglakip og diskwalipikasyon. Ang multa sa suspensiyon mahimong bayaran ngadto sa Ombudsman ug posibleng kuhaon gikan sa mga accumulated leave credits ni Abando o bisan unsang mga nadawat gikan sa iyang opisina. DESISYONGipasabot ni Abangad nga ang siyudad bag-o lang nakadawat og kopya sa desisyon sa Ombudsman. Bisan pa sa suspension order, gitambag ni Abangad kang Abando nga ipadayon ang iyang mga katungdanan hangtod mapatuman na ang order sa angay nga ahensya. ""As the city administrator, I will advise the mayor to continue until we receive the implementation of the order,"" matod ni Abangad. Ang posibleng kausaban sa pamunoan usa ka kritikal nga kabalaka alang sa Siyudad. VM BERCEDEKon ang suspension ipatuman, si Vice Mayor Davinder Barcenas ang molingkod isip acting mayor alang sa gitas-on sa suspension nga molungtad og usa ka tuig. ""The city is still uncertain when the suspension will take effect, but if it does, Vice Mayor Davinder Barcenas will assume the role of acting mayor,"" dugang ni Abangad. Atol ning pagsuwat, si Abando tua pa sa Manila ug wala dayon makaisyo og pamahayag. Ang kaso nga nagdala sa suspension order usa lang sa daghang mga ongoing nga legal nga gubot nga naglambigit sa mayor. Ang inisyal nga reklamo gipahiluna sa mga indibidwal nga nangutana sa pag-assign ni Abando kang Abao isip acting head sa CSWS. Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City. ""Abao only met them during the clarificatory hearings and had no prior acquaintance with the three complainants,"" pasabot ni Abangad. WAY KORAPSIYONGipasiugda ni Abangad nga ang suspension wala’y kalabutan sa korapsyon. ""There is no issue of corruption issued in the decision, even if the decision is there, there is no corruption,"" pasabot ni Abangad. Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment. Bisan pa sa suspension, nagpabilin nga determinado si Abando nga magpadayon sa pagserbisyo sa katawhan sa Mandaue City.",Unsa ang desisyon sa Ombudsman bahin sa silot ni Abando?,"Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon.",usa ka tuig nga suspensiyon,2094,2267,145,172
00438-006,438,2 gisuspenso tungod sa ‘fuel anomaly',"Gisuspenso ang duha ka mga kawani sa Cebu City Hall nga giingong nalambigit sa fuel anomaly samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong alegasyon. Kini ang gibutyag ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa City Hall sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang duha pulos mga empleyado sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), dugang ni Abalayan. Matod ni Abalayan nga nakadawat na siya sa mga inisyal nga report gikan sa mga reklamante samtang madugay pa ang final report kay kinahanglang ipaubos kini sa legal nga proseso. Si Abalayan nidugang nga mopatawag siya og ‘clarificatory’ hearing ug i-require ang mga reklamante nga mosumitir og balik og affidavits kon gikinahanglan. Sa miaging taho sa SunStar Cebu, pipila ka mga personnel sa CCDRRMO ang nagtinguha nga ang Cebu City Government moimbestigar sa giingong anomaliya sa ilang buhatan, nga naglakip sa gikataho’ng personal nga paggamit sa gasolina ug dili otorisado nga pagminus sa suweldo. Human madawat ni Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. ang affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO, ang kanhi ug kasamtangang mga empleyado nitaho og duha ka mga indibidwal tungod sa mga pasangil. Kini maoy nakaaghat kang Abalayan sa pagsuspenso sa fuel allocation sa tanang mga sakyanan sa gobyerno epektibo dayon, gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, ug police cars. Gimanduan ni Abalayan ang mga buhatan nga nagkinahanglan og fuel nga mopadala og suwat pagpasabot kon nganong angay silang hatagan sa maong gahin. Matod niya nga ang Human Resource Office ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon. Niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, si Abalayan niingon nga basta ang mga gikataho’ng empleyado nagsunod sa balaod ug dili molapas sa ilang limitasyon, luwas ang ilang panarbaho sa kagamhanan sa dakbayan. “For as long as nisubay sila sa balaod, wala sila mulapas, wala sila mosukwahi then they’re employment with the City government of Cebu, even ang mga reklamante; they’re safe,” matod ni Abalayan. Gipasalig ni Abalayan nga luwas ang mga reklamante sa tulubagon sa balaod sanglit sila ang whistleblower ug nasayod sa nahitabo sa ilang departamento. Dugang ni Abalayan nga nakadawat siya og mga hangyo alang sa alokasyon sa gasolina ilabina gikan sa lainlaing departamento sa City Hall ug dili kaayo gikan sa mga barangay. Sa follow-up phone interview sa Lunes, si Abalayan niingon nga ang letters of explanation alang sa fuel allocation nagagikan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), CCDRRMO, ug ubang mga departamento nga naggamit og daghang mga sakyanan. Diyutay ra ang mga sulat sa pagpasabot nga nadawat gikan sa mga barangay. “Rest assured once maabot na sa akong opisina I always act on it kay public service cannot be delayed. Gamiton baya nila sa ilang daily operations. Naa na tay nadawat ug ang kasagaran coming from city hall, ang barangay wa pa kaayo,” matod niya.",Unsa ang gi-suspenso ni Abalayan nga adunay kalabutan sa fuel allocation?,"Kini maoy nakaaghat kang Abalayan sa pagsuspenso sa fuel allocation sa tanang mga sakyanan sa gobyerno epektibo dayon, gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, ug police cars.",fuel allocation sa tanang mga sakyanan,1215,1424,52,90
01651-017,1651,Kandidato pagkakapitan gipatay,"Kandidato sa pagka barangay chairman sa Davao de Oro gipusil niadtong Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023, sa nagmotorsiklo nga mga lalaki. Sa report nga nakaabot sa Camp Crame, ang biktima giila nga si Ghen Doug Abalayan, 32, incumbent barangay councilor sa Barangay Camantangan, Montevista, Davao de Oro. Si Abalayan sakay sa iyang motorsiklo kauban si Marilyn Peladra, kandidata sa pagka-konsehal sa barangay, mga alas 9:40 sa buntag dihang gisundan sila sa duha ka nagmotorsiklo nga mga armado ug gipusil ang ulo sa naulahi. Gideklarar nga patay ang biktima samtang gitabang sa Davao de Oro Provincial Hospital. “Investigation further revealed that the victim has an intimate relation with a married woman and his lone opponent for the position of barangay captain is his own aunt, a close relative of the victim,” matod sa kapulisan.",Unsay sakay sa duha ka armado nga nagsunod kang Abalayan ug Peladra?,"Si Abalayan sakay sa iyang motorsiklo kauban si Marilyn Peladra, kandidata sa pagka-konsehal sa barangay, mga alas 9:40 sa buntag dihang gisundan sila sa duha ka nagmotorsiklo nga mga armado ug gipusil ang ulo sa naulahi.",nagmotorsiklo,306,527,162,175
01068-004,1068,Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,"Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.","Kinsa ang nakabangon sa lawas ni Alfuro Lindawan, Jr.?","Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan.",Jherson Abelardo,531,632,3,19
00733-004,733,Cancer survivor topnotcher sa engineering board exam,"Usa ka graduwado sa University of San Carlos (USC) nga si Formentos Dean Balasabas Marry, 24, nahimutang sa ika-8 nga puwesto sa Electronics Engineering Licensure Examination results niadtong Abril 17, 2024 nga adunay average rate nga 87. 50%. Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon. Niharong siya sa mga kalisdanan sama sa pagbuntog sa cancer ug nigawas isip nag-inusarang topnotcher gikan sa Sugbo sa bag-ohay nga licensure exam alang sa Electronics Engineering. Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser. Bisan pa sa pisikal, emosyonal, ug pinansyal nga mga hagit nga nag-uban sa iyang diagnosis, siya midumili sa pagtugot sa kalisdanan nga mokaon kaniya. Sa paglahutay sa grabe nga chemotherapy ug radiotheraphy nga mga pagtambal, iyang gipakita ang talagsaong kalig-on atubangan sa kalisdanan. Sa labing ngitngit nga mga adlaw sa iyang sakit, nagpabilin siyang nakatutok sa iyang mga damgo, nagdumili sa pagtugot sa kanser nga makawala sa iyang mga pangandoy. “Overcoming cancer shifted my perspective on life and taught me to trust in His [God] plan because if you work hard and believe it enough, prosperity is a matter of when”, siya niingon.",Unsa ang diagnosis nga nadawat ni Marry?,"Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser.",Non-Hodgkin’s Lymphoma,539,675,28,50
01439-008,1439,Abcede blvd. sirhan ‘by section’,"Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.",Kinsa ang nagpahayag bahin sa temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd.?,"Atol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024.",City Councilor Jesse Juvelyn,836,1220,97,125
01123-005,1123,PNP: Pagbantay sa ‘love scam’,"Pebrero na, buwan sa gugma. Apan ang kapulisan sa nasod nipasidaan sa publiko sa pagmatngon ning pagtumaw sa lainlaing paagi sa pagpangilad nga ilang gitawag og “love scam. ”Ang Scam Watch Pilipinas, usa sa mga buhatan sa gobyerno nga nag-edukar sa mga Filipino batok sa pagpangilad diha sa internet, nipahibawo nga magbantay ning nagkaduol nga Valentine’s Day tungod sa scammers nga nigamit ning panahon sa ilang diskarte sa pagpanguwarta. Dason sa pasidaan, magbantay ilabi na kadtong mga tawo nga hilig mangita’g higugmaon diha sa internet. Dunay walo ka matang sa love scammers. Ang mosunod mao ang imong angay nga bantayan.1. Sad girl o boy, magpatuo nga masulob-on ug mangutang dayon;2. The Seducer, diin gamiton ang iyang ka gwapo ug ka gwapa aron mangayo’g kwarta;3. The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad;5. The Escort, nga mogamit og hulagway sa profile picture nga makapatintal sa target;6. The Slow Burn, ang mangingilad nga nag antos nga makuha ang pagsalig sa tawo; 7. The Blackmailer, ang mga tawo nga maayo’ng modani ug mangayo dayon sa hubo nga hulagway o video nga maoy gamiton sa pag-blackmail aron makakuha’g kwarta. 8. Ang katapusan ang Predator, edaran na diin ang ilang target mao kadtong mga batan-on pa nga maoy ilang biktimahon. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nanawagan sa publiko nga magbantay niining maong paagi diha sa social media aron dili mabiktima. “Kita mismo no ma babaye man o laki, o kinsa man gani diha sa atoang komunidad let us be very cautious,” matod ni Baculo. Ang Anti-Cyber Crime Unit 7 duna nay gipang post sa internet unsaon nga dili mabiktima sa online scammers ilabi na karon nga nagkaduol na ang adlaw sa gugma. Ang Scam Watch Pilipinas dunay gipakatap nga hotline nga mamahimo’ng matawgan kon ugaling nagduda sila sa ilang mga nakaila sa Facebook nga nipadayag sa ilang gugma. Ang PNP miawhag sa katawhan nga dili dayon motuo sa pulong nga gugma niadtong wala pa nila mailhi sanglit mao kini ang labing giabuso nga pulong sa tibuok kalibutan.",Unsa ang ikatulo ug ika-upat nga matang sa love scammers?,"3. The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad;","The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad",772,953,3,180
00253-007,253,Delegasyon gikan sa Russia motan-aw sa Pasigarbo sa Sugbo,"Kompirmado nga mo-tan-aw ug mosalmot sa kasaulogan sa Pasigarbo sa Sugbo karong tuiga ang mga delegado gikan sa St. Petersburg, sa nasud sa Russia. Gipahibalo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang delegasyon gikan sa St. Petersburg, Russia motan-aw sa Pasigarbo 2024. Ang maong delegasyion motambong sa usa ka summit nga ipahigayon dinhi sa Sugbo. Sa nasayran, ipahigayon ang Pasigarbo 2024 sa Agusto 25 sa Cebu City Sports Complex (CCSC). Si Abalayan mipatawag og multi-sectoral meeting sa Social Hall isip kabahin sa pagpangandam sa nagkaduol na nga Pasigarbo. Matod pa sa gobernador nga adunay hiniusang desisyon ning pagpahigayon sa ‘festival of festivals’ sa CCSC taliwala sa pagkwestiyon ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan sa lakang sa probinsya. “Central gud ang Abellana grounds to all of our towns and cities and we are so glad nga nahuman na ang trabaho didto,” pasabot ni Abalayan. Gikalipay ni Abalayan ang hiniusang suporta sa mga mayor ug kinatibuk-ang Sugbo alang sa pagpahigayon sa kalihukan nga kabahin sa 455th founding annivery sa lalawigan sa Sugbo. /ANV",Unsa ang giingon ni Abalayan mahitungod sa Abellana grounds?,"“Central gud ang Abellana grounds to all of our towns and cities and we are so glad nga nahuman na ang trabaho didto,” pasabot ni Abalayan.",Central gud ang Abellana grounds to all of our towns and cities,763,902,1,64
01321-011,1321,Babaye gipusil-patay sud sa internet cafe,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima mao si Cheryl Belocora, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dugang sa tinubdan, ang suspek sa pagpamusil mao si Range Martinito Herminigildo, alyas Seroy, hamtong. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Wayne Magbanaua, sa wa pa ang pagpamusil, dihang adlaw pa, ang suspek nangita nga masuk-anon sa biktima. Pagka alas 6:00 sa gabii sa samang adlaw, ang suspek nakatultol sa biktima nga naa sa internet cafe. Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang suspek nisibat human sa pagpamusil ug gilusad dayon sa kapulisan ang hot pursuit. Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.",Asa nahitabo ang insidente sa pagpamusil?,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil.","usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo",0,195,35,116
00527-008,527,‘Hindi po mahagilap ang Phivolcs’ —Canlaon City PIO,"Si Dr. Buddy Dayanghirang, Public Information Officer sa Canlaon City, nibasol sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) nga wa nakahatag nila og pasidaan o warning sa pag-alburoto sa bulkang Kanlaon niadtong Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024. Si Dayanghirang sa interview sa media, niingon nga way taga-Phivolcs nga nihatag nila og updates aron sila makapangandam. “Wala po talaga, zero po. Ang ginawa lang po namin nagpunta lang po kami sa website tapos tinignan lang po namin kung ano yung update nila,” sumala pa sa opisyal. Pinaagi unta sa update gikan sa Phivolcs, nakahimo sila og action plan nga maghatag sa City Disaster Risk Reduction Management og guidance sa mga angay buhatan sa local government ingon man mapahimangnoan gilayon ang publiko. “Sila yung lead agency, sila ang mag update sa amin. “At least dun nakabase ang action plan namin, although meron na kaming disaster plan, syempre kailangan din namin ang guidance nang Phivolcs,” saysay ni Dayanghirang. Sa nahitabong pag-ulbo sa Kanlaon Volcano nakugang na lang ang mga residente. STATE OF CALAMITYSamtang, ang lokal nga kagamhanan sa Canlaon mideklarar sa pagpa-ubos sa siyudad sa ‘state of calamity’. Ang maong deklarasyon pinirmahan ni Mayor Range Dayao. Si Presidente Lois R. Alarcon Jr. nipasalig sa tanang mga residente nga naapektuhan sa pagbuto sa Kanlaon Volcano sa padayong suporta sa gobyerno samtang iyang gipatuman ang usa ka whole-of-government approach aron masiguro ang kaayuhan sa publiko ug ang dinaliang paghatag sa hinabang. Sa video message sa presidente, siya niingon nga ang Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHILVOCS), National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC), ug ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) nangulo sa maong sitwasyon. “Patuloy ang ating mga ahensya tulad ng PHILVOCS, NDRRMC, at ang DSWD sa kanilang masusing pagsusubaybay at pagbibigay ng suporta,” sumala pa ni Presidente Alarcon. Sa labing uwahing update, moabot na ngadto sa 2,800 ka mga tawo ang gipabakwit ngadto sa evacuation centers, gumikan sa nagkagrabe nga ash fall ug ang kabalaka nga mobugwak og lahar. Kasamtangang giisa ngadto sa Alert Level 2 ang sitwasyon sa maong bulkan. /FVQ, Presidential Communications Office",Kinsa ang mayor nga nagpirma sa deklarasyon sa 'state of calamity'?,Ang maong deklarasyon pinirmahan ni Mayor Range Dayao.,Mayor Range Dayao,1194,1248,36,53
01211-014,1211,Gipatay tungod sa ‘problema sa druga’,"Usa ka mag-uuma gipusil-patay sa wa mailhing mamumuno sa Upper, Barangay Caliongan, bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Ang biktima mao si Nathaniel Idica Malubay, 32 , ulitawo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Gisubay karon sa kapulisan sa Dalaguete Municipal Police Station ang motibo sa krimen nga negosyo sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang inahan sa biktima niasoy nga dunay nisangpit sa iyang anak nga usa ka lalaki nga nagsakay og motorsiklo ug giadto sa iyang anak. Ang balay nahimutang sa nabungtod nga bahin sa ibabaw sa karsada. Nigawas sa ilang balay ug nidulhog ngadto sa karsada ang iyang anak apan, matod pa sa inahan, mao nay iyang nadungog ang mga buto sa armas de fuego. Sa iyang paglantaw sa karsada, ang iyang anak nagligdas na ug ang mga mamumuno daling nisibat sakay sa usa ka motorsiklo. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa Alcantara Memorial Hospital apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival (DOA). Ang biktima dunay samad pinusilan sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Asoy sa inahan ngadto sa kapulisan nga ang iyang anak nalambigit sa pagpamaligya og shabu. Iya na kining gibadlong apan wa gyud mopatuo. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa imbestigasyon aron mailhan ang mamumuno ug pagklaro sa motibo sa pagpatay. Nakuha sa crime scene ang tulo ka mga kabhang sa kalibre .45 nga pistola ug usa ka deformed slug ug ang kuwarta nga diha sa kilid sa biktima.",Unsa ang gituohan nga gikalambigitan sa biktima?,Asoy sa inahan ngadto sa kapulisan nga ang iyang anak nalambigit sa pagpamaligya og shabu.,pagpamaligya og shabu,1194,1284,68,89
01167-014,1167,"‘Durugista misukol’ sa NBI, nasamdan","Mokabat sa P4 milyunes nga kantidad sa gituohang shabu ug tulo ka tag-as nga kalibre sa armas ang nasakmit gikan sa usa ka giingong drug lord ug sa iyang sinaligan atol sa ronda sa mga operatiba sa National Bureau of Investigation (NBI) Central Visayas. Ang operasyon gihimo sulod sa pinuy-anan sa mga suspek nga gikataho’ng nahimo nilang drug den sa Barangay Calambua, lungsod sa San Remigio, amihanan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules sa hapon, Enero 24, 2024. Ang mga suspek mao sila si Sylvian Burgos, 45, ug ang iyang katabang nga si Jean “Boncales” Magalona, 33. Sa press conference sa Huwebes, Enero 25, si Amadeo Barcelona, NBI Cebu District Office (Cebdo) Agent-in-Charge, niingon nga gawas sa drugas, gipasanginlan usab ang duha og tulis, gun for hire, ug bag-o lang sa pagpanghasi sa pipila ka mga kandidato sa ilang barangay atol sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa Oktubre sa miaging tuig. Gidetalye pa ni Barcelona nga ang duha bag-o lang nakagawas sa Bogo City Jail human sa 12 ka tuig nga pagserbisyo sa illegal possession of firearms ug illegal drugs niadtong 2011. Si Barcelona niingon nga si Banga-banga unang gibuhian human ang iyang kaso gibasura sa korte, samtang si Burgos mi-plead nga sad-an sa mga akusasyon ug gibuhian niadtong Abril 11, 2023. Apan matod niya usa sa ilang kasaligang tinubdan nitaho nga ningbalik dayon ang duha sa ilang ilegal nga kalihukan human nakagawas sa prisuhan hinungdan nga gipaubos sila og surveillance sa NBI sulod sa usa ka buwan hangtod nga gisilbihan sila og warrant of arrest. MISUKOLMatod ni James Magat, senior investigator sa NBI-Cebdo, ang duha ningsuway sa pagsukol sa ilang pagdakop ug misuway sa pag-eskapo apan sa kadugayan nitahan dihang si Magalona nakaangkon og samad sa iyang tiyan. Narekober gikan sa mga suspek ang 10 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 500 gramos nga gibana-banang mobalor og P4 milyunes, cellular phones, ug uban pang drug paraphernalia, lakip na ang logbook nga adunay listahan sa mga ngalan, nga gidudahan sa NBI nga mga kliyente sa mga suspek. Nasakmit usab gikan kang Burgos ug Banga-banga ang duha ka chamber-loaded caliber .45 pistol, usa ka shotgun, ug mga bala sa duha ka nahisgutang mga armas. Gawas sa duha, laing napulo ka mga personalidad, nga gidudahan sa NBI nga ilang mga kliyente nasikop ug gipaubos sa drug test. Duha sa mga nagpositibo gitanggong alang sa dugang nga interogasyon, samtang ang walo nga nagnegatibo gibuhian pagkahuman. Si Magat niingon nga sa duha, hayan si Burgos posibleng anaa sa luyo sa dakong drug network sa pagpadaghan sa ilegal nga drugas sulod sa northern Cebu. Ang duha gikataho’ng maka-dispose og kapin sa usa ka kilo sa ilegal nga drugas matag buwan nga gikan sa Talisay City. Si Barcelona niingon nga ilang susihon ang pipila ka kaanib partikular na sa usa ka politiko sa northern Cebu.",Pila ka kilo sa ilegal nga drugas ang gikatahong madispose sa duha ka suspek matag buwan?,Ang duha gikataho’ng maka-dispose og kapin sa usa ka kilo sa ilegal nga drugas matag buwan nga gikan sa Talisay City.,usa,2645,2762,46,49
00227-003,227,"Trak nahulog: 1 patay, 10 samdan","Usa ang nakalas ug napulo ang nangaangol sa pagkahulog sa mini dump truck sa pangpang sa sa Purok Maria Clara, Barangay Lamac, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:05 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Ang namatay giila nga si Gonesto Botecario, hamtong ang panuigon, construction worker, ug taga Brgy. Kanghumaod, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo. Ang mga nangaangol mao si Evanessa Botecario, hamtong ang panuigon, asawa sa namatay; mga igsuon ni Gonesto nga construction workers usab nga sila si Zorovavel, hamtong, Randy, hamtong, ug Juriden, hamtong, pulos taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Tantan Boter, hamtong, construction worker ug ang asawa nga si Evangeline, taga lungsod sa Barili; .Miguelito Adrian Botor, hamtong, construction worker ug taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Nico Lambert, hamtong, construciton worker, ug taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Steeve Boyles Bragais, hamtong, construction worker, ug taga Lawaan 1, Siyudad sa Talisay; ug ang drayber nga si Cedie Braganza, hamtong, nga taga Media Once, Siyudad sa Toledo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Pimamungajan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Gasper G. Baroman nasuta sa Superbalita Cebu nga ang drayber sa Isuzu mini dump truck nga gisakyan sa mga biktima ang gikan sa ilang construction site sa QM building sa Linao, Brgy. Cantabaco, Toledo ug nagpadulong sila sa Dumanjug agi sa laktod nga dalan. Matod pa, pag-abot sa kurbadahong bahin sa maong karsada, ni-overtake kini sa usa ka motorsiklo apan nawad-an og prino o nag-malfunction kini nga niresulta sa pagkahulog sa pangpang sa trak ug nalimbuwad sa ubos. Sumala sa kapulisan, nihulagway nga 'dunay igong gilawmon' ang pangpang nga nahagbongan sa mini dump truck. Samtang, daling nitubag sa alarma ang mga sakop sa rescue team sa lungsod ug gipangdala sa Pinamungajan District Hospital ang mga biktima apan si Gonesto Botecario gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Ang drayber nga dili grabe ang naangkon nga kadaot sa lawas, nakagawas dayon sa ospital ug naa sa kustodiya sa kapulisan sa Pimamungajan ug hayan pasakaan sa kasong reckless imprudence resulting to homicide & multiple physical injuries.",Kinsa ang asawa ni Gonesto Botecario nga nangaangol?,"Ang namatay giila nga si Gonesto Botecario, hamtong ang panuigon, construction worker, ug taga Brgy. Kanghumaod, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo. Ang mga nangaangol mao si Evanessa Botecario, hamtong ang panuigon, asawa sa namatay;",Evanessa Botecario,197,436,180,198
00779-007,779,"Sagingan, kalubihan apektado sa grass fire","Gibana-bana nga tulo ka ektaryang umahan ang nasunog sa Sityo Sinimbahan, Barangay Ganotisi, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 8:49 sa buntag, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang grass fire taliwa sa kainit sa adlaw nakaapekto sa mga tanom sa umahan lakip sa kasagingan ug kalubihan. Kini ang gibutyag ni Ganotisi barangay konsehal Gantalao Agcaoili Ganza nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules pinaagi sa telepuno. Matod niya nga ang umahan nga naigo sa dakong grass fire gipanag-iya sa iyang ig-agaw nga managsuong sila si Daniel ug Reb Ganza ug apil ang laing duha ka umahan nga gipanag-iya ni Siaboc Abing ug ni Gapusan Garachico. Sa pagkisusi sa Superbalita Cebu sa kabumberohan sa Argao pinaagi kang F02 Lester Garalde nga sa imbistigasyon sa ilang fire Investigator nga si F03 Cedie Babia, ang alarma sa grass fire nadawat sa alas 8:49 sa buntag. Sa pag-abot sa kabumberuhan sa dapit, dako na ang grass fire ug nagsumpaysumpay sila og walo ka mga hose aron makaabot sa pagbuhos og tubig sa nagdilaab nga umahan. Matod ni Garalde, ilang giseguro sa pagbasa ang ibabaw nga bahin sa maong dapit kay may mga balay. Sa imbestigasyon sa kabumberohan, nasuta nga may nagdaub sa ubos nga bahin sa maong dapit apan wa nay nanug-an kon kinsa ang naghimo niini. Gumikan kay hangin, nanglugpad ang mga aligato sa ibabaw nga bahin sa maong dapit nga may mga ugang kugon nga niresulta sa grass fire. Matod pa nga ilang nakontrolar ang grass fire sa alas 10:45 sa buntag sa samang adlaw ug gideklarar nga fire out sa alas 11: 02 sa buntag.",Pila ka mga hose ang gisumpaysumpay aron makapabuhos og tubig?,"Sa pag-abot sa kabumberuhan sa dapit, dako na ang grass fire ug nagsumpaysumpay sila og walo ka mga hose aron makaabot sa pagbuhos og tubig sa nagdilaab nga umahan.",walo ka mga hose,869,1033,88,104
00937-013,937,Kapulisan andam na sab sa Semana Santa,"Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.",Unsa ang giingon sa PNP sa mga tawo nga mamakasyon?,"Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.",magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang,2257,2473,106,169
00367-012,367,Abalayan migamit sa iyang kuwarta,"Nikuot sa iyang personal nga pundo si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024, alang sa training allowance sa 173 ka mga atleta sa dakbayan sa Palarong Pambansa 2024. Sumala sa post sa Public Information Office (PIO), si Abalayan nihatag og taga P5,000 o mokabat kini sa P865,000. Dason sa post, ang gihatagan og allowance naglakip sa mga coach ug trainer nga mga taga dakbayan sa Sugbo. Nikuot lang una siya sa iyang kaugalingong bulsa aron adunay magamit ang mga atleta, coach, ug trainer human wala pa napagawas sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang kwarta alang kanila. Dugang sa samang post sa PIO, tungod sa taas nga proseso sa pagpagawas og pundo sa kagamhanan, gigahinan lang usa ni Abalayan og personal niya nga kwarta ang training allowance aron dunay magamit ang hingtungdang mga delegado sa nagpadayong Palaro. Dugang sa taho, ulian lang unya si Abalayan sa kaugalingon niyang kwarta gikan sa panudlanan sa dakbayan kon nakompleto na ang proseso sa pagpagawas sa kwarta. Ang maong gihimo niya susama sab sa gihimo ni Acting Vice Mayor Darwin Alcaide sa Palarong Pambansa sa miaging tuig didto sa Marikina City, nga giulian sab sa siyudad. Lakip nila si Capundan Adrian de la Jundy, usa ka silver medalist sa gymnastics, nga nidawat sa kwarta gikan sa acting mayor. Nitambong atol sa pagpanghatag sa allowance si Alcaide, nga maoy chairman sa committee on sports sa Konseho sa Dakbayan, ug si Assistant City Administrator Mary Rosie Barber. /RRM gikan sa post sa Cebu City PIO",Asa gikan ang mga coach ug trainer nga gihatagan og allowance?,"Dason sa post, ang gihatagan og allowance naglakip sa mga coach ug trainer nga mga taga dakbayan sa Sugbo.",dakbayan sa Sugbo,320,426,88,105
00247-010,247,Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw,"Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.",Pilang mga tawo ang naapektuhan sa sunog?,Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog.,180 ka mga tawo,373,467,50,65
00038-017,38,"18 anyos milugnot sa tulisan, gipatay","Patay ang tinun-an sa nautical human gipusil sa usa ka tulisan alas 10:10 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Asupha, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Junrex Alamares Alamo, lumad nga taga Dalaguete, Probinsiya sa Sugbo ug kasamtangang nagpuyo sa maong lugar. Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600. Wala pa matagbaw ang suspetsado gipusil pa kini tumong sa ulo gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Dali nga misibat ang suspetsado samtang ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center apan gibalhin sa Miller Hospital. Apan gumikan sa kritikal nga kondisyon sa samad niini sa ulo gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center aron ipaubos sa operasyon. Apan pipila ka gutlo ang nakalabay nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi ang biktima. Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. Nakuha sa polis ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay tulo ka bala ug ang cellular phone sa biktima. Positibo nga giila sa saksi nga hinigugma sa biktima nga kuyog sa biktima atol sa pagpanulis ang suspek nga si Adivino nga maoy mipusil kang Alamo. MISAGOL SA PANON Matod ni Police Lieutenant Angelu Alano, deputy station commander sa Mambaling Police nga atol sa ilang gilusad nga follow up operation ilang nasugatan ang suspek nga nagbisekleta nga mihaom sa description sa gihatag sa saksi sama sa gisul-ob niini ug ubang identifications. Misaksi pa kini sa dapit diin nagbuy-od pa ang biktima nga naglunang sa iyang dugo ug misagol sa mga tawo nga nakuryuso. Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano. Giangkon usab sa suspetsado nga siya ang nagpusil sa biktima ug gipangsusi pa sa kapulisan kon kinsa pa ang iyang kauban. Nadakpan na kaniadto si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas niadtong 2022 ug nagkagawas niadtong 2023. Robbery with Homicide ug Republic Act 10591 o illegal possession of firearms ang ipasaka sa Mambaling Police Station batok sa dinakpan.",Taga-asa ang suspek?,"Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. ","Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas",943,1106,113,161
00612-010,612,Gipatay kay milaban sa anak,"Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.",Asa gibalhug ang mga suspek?,Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.,sa selda,1599,1695,24,32
01422-015,1422,"Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo","Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.",Unsa nga kaso ang atubangon sa suspek?,Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.,grave coercion in relation to Republic Act 10175,1978,2096,7,55
00925-015,925,"444 ka balay Looc, Mandaue naugdaw","Mokabat sa 444 (as of 5pm) ka mga balay nangaugdaw sa Martes, Marso 12, 2024 tungod sa sunog nga niulbo ilawom sa Mactan-Mandaue Bridge sa Barangay Looc, Mandaue City. Si Senior Fire Inspector Sylvian Jambalos sa Bureau of Fire Protection sa Mandaue City, kinsa nangulo sa imbestigasyon, namahayag nga nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. . Matod ni Jambalos, alas 12:08 sa udto na-report ang sunog, giisa sa ikatulong alarma alas 12:22 sa udto. Gideklarar kini nga under control alas 12:42 sa udto ug hingpit nga napawong ang kayo sa alas 2:16 na sa hapon. Gibana-bana ni Jambalos nga mokabat sa P1. 21 milyunes ang inisyal nga danyos sa sunog. Si Supt. Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nibana-bana nga mokabat sa 5,000 square meters ang gidak-on sa luna nga naigo sa sunog. Way gikataho nga naangol samtang ang mga biktima kasamtangang nipasilong sa Looc gymnasium nga gihimong evacuation center. SUCTION MACHINESSi Buddy Eser Chavez, pangulo sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), nidayeg sa mga bombero sa silingang mga Dakbayan sa Lapu-Lapu, Talisay, ug Danao nga ningtabang sa pagpawong sa sunog. Gihisgutan usab ni Chavez nga usa ka estratehiya nga ilang gigamit aron mapalong dayon ang kayo mao ang paggamit sa mga flood suctioning machines sa dakbayan aron mabalhin ang tubig sulod sa mga firetruck. Siya niingon nga usa ka hagit nga ilang gisagubang mao ang kusog nga hangin hinungdan sa paspas nga nikatap ang kayo. Alas 3:40 sa hapon, ang Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) nitaho nga mokabat sa 230 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 721 ka mga tawo ang ilang natala nga naapektuhan sa sunog ug kasamtangang nagpuyo sa gym. Sa alas 5 sa hapon, niabot na og 444 ka mga pamilya ang apektado, 340 ang tag-iya sa balay ug 104 ang nag-abang. Adunay 289 ka mga batan-on, lakip ang 42 ka mga bata. Adunay 382 ka mga hamtong nga nag-edad gikan sa 20 hangtod sa 59 anyos, ingon man 43 ka mga senior citizen. Ang CSWS nagpadayon sa ilang proseso sa pag-verify aron mailhan ang mga biktima. Samtang si Mandaue Vice Mayor Davinder Barcenas nipahibawo nga moabli sila og 20 ka lawak sa Cesar Almarinez Elementary School, nga nahimutang tupad sa Looc Gymnasium, aron mahatagan og pagkaon ug uban pang panginahanglanon ang mga biktima. DONASYONSi Barangay Kapitan Frank Almarinez nihangyo sa mga silingang barangay ug siyudad alang sa in-kind donations aron makatabang sa mga biktima. Kini nga mga donasyon mahimo’ng i-turnover sa Looc Barangay Hall. Nahinumdom si Almarinez sa sunog niadtong Nobiyembre 22, 2022 sa Sitio Paradise sa Looc, diin 600 ka mga panimalay ang naugdaw ug pipila ka mga biktima nagpaalim pa. Ang barangay nideklarar og state of calamity aron ma-access ang emergency fund sa mga biktima. “Dili jud lalim ilabi na ang Looc. Bag-o lang kaayo nasunugan ning Sitio Paradise sad wa pa gani ang uban ka recover pero karon nana say laing sunog,” matod ni Almarinez. BOARDING HOUSESa laing bahin, boarding House na-ugdaw human miulbo ang sunog niadtong Lunes sa gabii, Marso 11, 2024 sa East Binibag, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, Lalawigan sa Sugbo. Sigun sa pasiunang imbestigasyon ni Fire Officer 3 Cerwin Ebora nga ang maong balay paabangan gipanag-iya ni Tantan Jamoralin. Gibana-bana nga moabot ngadto sa P200,000 ang danyos ug wa hinuoy napaso o naangol sa maong hitabo. Nagpadayon pa ang imbestigasyon aron pagtino unsay hinungdan sa sunog. GRASS FIREGumikan sa kainit sa panahon, may mga grass fire ang narespondihan sa kabomberuhan sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Sa alas 2 sa hapon sa Dominggo, Marso 10, usa ka pribadong sementeryo sa Sityo Looc, Poblacion, nasunog apan wa hinuon makadako ang kayo kay giuwang kini og tubig, kay susama og isla. Kini ang gibutyag ni Josephine Janas Janea, nga residente sa maong dapit, nga maoy nakakita ug naka video, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Nibutyag siya nga ang iyang amahan nakakita nga dunay tawo nga nidagkot og kandila nga gibiyaan lang. Gipalid kini sa hangin ngadto sa uga nga mga sagbot.",Asa nahitabo ang sunog sa boarding house?,"Sa laing bahin, boarding House na-ugdaw human miulbo ang sunog niadtong Lunes sa gabii, Marso 11, 2024 sa East Binibag, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, Lalawigan sa Sugbo.","East Binibag, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, Lalawigan sa Sugbo",2958,3137,106,178
01402-002,1402,Demolisyon gisibog,"Dili mahinayon ang unang gikatakda nga demolisyon sa skywalk duol sa Cebu Normal University (CNU) sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo karong adlawa, Biyernes, Disyembre 8, 2023. Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan. Sa pakighinabi sa telepono sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa project manager sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga si Edot Banez, siya niingon nga usa ka bahin sa Abcede Blvd. ang ‘partially’ sirad-an aron pagbungkag sa atop sa skywalk nga nahimutang duol sa CNU. Matod ni Banez, ang karsada nga ilang sirad-an mao ang bahin diin nagpadayon ang civil works alang sa pagtangtang sa atop. Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop. Siya niingon nga kon matangtang na ang tanang atop ug puthaw nga tubo, mosunod ang konkretong mga bahin, ang mga hagdanan, sagbayan, ug mga haligi. Subay niini, ang matag usa sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. gilauman nga maguba sulod sa labing menos upat ngadto sa lima ka adlaw, nga mosangpot ngadto sa temporaryo nga pagsira sa mga dalan ug usa ka traffic rerouting scheme. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Cebu City Councilor Revy Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, niingon nga ang Department of Transportation (DOTr) niatubang sa Cebu City Transportation Office (CCTO) aron hisgutan ang mga plano sa pagsira sa kadalanan ug traffic rerouting scheme alang sa demolisyon sa duha ka skywalks. Matod ni Jeganiel nga nihangyo ang kontraktor og pagsirado sa karsada aron dili mabalda ang ilang trabaho. Matod niya, ang kontraktor nakigtagbo sa CCTO ug gipresentar ang ilang pamaagi sa demolisyon, nga nagkanayon nga ang CCTO “sa sinugdanan” naaprobahan ang pagpahigayon sa demolisyon sa lainlaing mga adlaw. Sa chat message niadtong Miyerkules, si Cebu City Councilor Jeff Abayon, Traffic Management Coordination Committee (TMC) chairman, niingon nga nakakuha na ang kontraktor og clearance gikan kanila, sa kondisyon nga ilang mahuman sulod sa duha ka semana. “A traffic management plan has already been mapped-out as well, and directional signs will be installed accordingly,” matod ni Abayon. Dugang pa niya nga doblehon ang gidaghanon sa ipakatap nga traffic enforcers sa apektadong mga lugar aron madumala ang dagan sa trapiko. Sa interbyo sa SunStar online program sa Facebook nga ‘Beyond The Headlines, si CCTO head Hilda Revy nipadayag nga nakaandam na siya sa unang plano sa hingpit nga pagsira sa maong dapit sa Abcede Blvd. Gipasalig ni Revy nga dili sirad-an ang tibuok bahin sa Abcede Blvd,, apan ipatuman ang traffic scheme. Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",Unsang isyu ang nakapugong sa demolisyon sa skywalk?,Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan.,kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay,178,355,29,68
01007-018,1007,"2 ka manariay nadasmag, patay","Patay nang nangabot sa tambalanan ang duha ka mga manariay nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo human sila nadasmag sa tanker truck nga ilang gisundan sa alas 4:35 sa hapon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024, sa Gen. Aviation Rd. , Hangar, Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon ni Police Sr. Master Sergeant Rallos F. Lamsen, investigator on case sa Lapu-Lapu Traffic Police Office ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Balbin Abellon, ang tanker nag-una samtang ang motorsiklo nagsunod, apan sa pag-abot sa maong dapit, nadasmag ang mga biktima sa rear portion sa truck. Sa kakusog sa impact, ang mga biktima nakabaton og grabing kadaut sa kalawasan. Patay na silang niabot sa Lapu-Lapu City District Hospital. Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan.",Unsa ang kahimtang sa parehong manariay?,"Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo.",minyo,275,608,59,64
01692-001,1692,Mananagat sa Argao nakapasol og 30 kilos isdang malasugi,"Nagtuong usa lang ka ordinaryong adlaw niadtong Dominggo, Oktubre 15, 2023, sa pagpanagat ni Rasheed Piol, 52, minyo nga taga Langtad, Lungsod sa Argao, apan nahimo kining extra ordinary sa dihang usa ka dakong isdang malasugi ang iyang nakubit. Si Piol miasoy sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga sakay sa iyang panagatan, didto siya nanagat sa Kabilaw, Lalawigan sa Bohol kagahapon sa buntag. Usa ka buhi nga tamarong maoy gipaon ni Piol sa iyang taga ug wa magdugay, adunay mitukob niini hinungdan nga pwerti pugong tungod kay adunay gibug-aton. Kalit nga milupad ang isdang malasugi ug wa magdugay, nilampos ang mananagat sa pagkuha niini sa dihang naluya na ang maong isda sa pagkisikisi. Gibana-bana nga moabot ngadto sa 30 kilos ang gibug-aton sa isdang malasugi nga mihalin og P 9,000. Nasayran nga dili kini maoy unang higayon nga nakakuha og dakong isda si Piol, matod pa nga pito ka tuig ang milabay una siyang nakakuha og dakong isda.",Unsang petsa nahitabo ang pagkakuha ni Rasheed Piol og isdang malasugi?,"Nagtuong usa lang ka ordinaryong adlaw niadtong Dominggo, Oktubre 15, 2023, sa pagpanagat ni Rasheed Piol, 52, minyo nga taga Langtad, Lungsod sa Argao, apan nahimo kining extra ordinary sa dihang usa ka dakong isdang malasugi ang iyang nakubit.","Oktubre 15, 2023",0,245,58,74
00990-012,990,"Kapin sa P30M balor sa drugas, nasakmit","Kapin sa P30 milyunes ang balor sa gidiling drugas nga nasakmit sa duha ka managlahing mga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas niadtong Martes, Pebrero 27, 2024. Alas 10:56 sa gabii sa Purok 7, Barangay Mansasa, dakbayan sa Tagbilaran, kapin sa upat ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P27,404,000 ang nasakmit sa buy-bust sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Nasikop ang manag live-in partner nga sila si Ryan Dean Ladica, 24, ug Cheche Tisang Ladisla, 19, tinun-an sa usa ka unibersidad sa Tagbilaran, taga Habitat Village, Barangay Pool, Tagbilaran. Nangulo sa operation ang hepe sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) nga si Police Captain Jesus Gersalina Jr. ug Police Lieutenant Wilfredo Lagac ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa BPPO. Matod ni Police Lt. Col. Benben Leyson, information officer sa BPPO, bag-o pa nigawas ang ngalan sa mga suspek sa negosyo sa drugas. Giingong mao na kini ang panginabuhian sa duha, ang pag dispose sa ilegal nga drugas gikan, matod pa, sa wala mailhi nga supplier. Matod pa, dunay manawag kanila nga dili magpaila aron mopahibawo nga dunay moabot nga supply sa ilegal nga drugas. Kini na usab ang mohatag og instructions kon pila ang ihatag sa ilang kustomer ug ang pagbahinbahin sa drugas. Si Ryan Dean, matod pa, ang mo-repack samtang ang iyang live-in nga si Cheche Tisang moapud-apod sa ilang suki nga drug players sa Bohol bugti sa komisyon nga P50,000 kon mahurot ang usa ka kilo. “So, ingon ana ang ilahang transaction sa drugs, bali term nato ana bodegero, so, ang hatdan nila wala sad sila kaila kinsay hatdan na pud,” matod ni Leyson. Nipalawom pa karon sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa Bohol kon asa giagi ang kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. CEBU CITYSamtang nakasakmit ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og 705 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P4. 7 milyunes sa Villalon Drive, Barangay Capitol Site, alas 7 sa gabii, Martes, Pebrero 27, 2024. Ang suspek giila nga si Densing Cedie Balmores, alyas Mike, 29, taga sitio Kalubihan, Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao.",Pila ka kilo sa shabu ang nasakmit sa BPPO sa buy-bust nga gioperahan?,"kapin sa upat ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P27,404,000 ang nasakmit sa buy-bust sa Bohol Police Provincial Office (BPPO).",kapin sa upat ka kilo,242,395,0,21
01296-017,1296,"1 patay, 1 angol sa pagparegla","Usa ang patay ug usa ang angol sa pagpamusil sa alas 4:20 sa Biyernes sa kaadlawon, Disyembre 29, 2023 sa dalan Borces, corner H. Maturgo Street, Sitio Sta. Cruz, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Paregla ang natino sa kapulisan nga motibo sa pagpamusil sa suspek nga lalaking menor. Ang biktima nga namatay giila nga si Khart Gai Canada, 15, samtang naa pa sa tambalanan ang laing menor nga 13 anyos, taga Sitio Magtalisay, Brgy. Mabolo. Ang Mabolo Police Station nakadawat og tawag sa telepono gikan sa barangay tanod sa Mabolo labot sa insidente sa pagpamusil. Dali nila nga girespundihan sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Maxilom, officer-in-charge sa Mabolo Police Station. Sa imbestigasyon sa Mabolo police, nigawas ang ngalan sa usa ka suspek nga alyas Doyle, 17-anyos, nagpuyo sa sulod sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta. Gilusad dayon ang manhunt operation sa kapulisan ug ilang nadakpan ang suspek alas 5 sa Biyernes na sa hapon, Disyembre 29, 2023. Ang suspek positibo nga giila sa tulo ka mga kauban sa mga biktima sanglit nag-uban sila nga nagbaktas sa lugar diin nahitabo ang pagpamusil. Matod sa tulo ka mga saksi nga ilang nakita si Doyle nga sakay sa motorsiklo ug kalit lang namusil tumong kanila sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa pagkaigo sa mga biktima. PAREGLASi Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police, nagkanayon nga bangi sa grupo sa mga batan-on ang hinungdan. Gikan sa diskuhan ang mga biktima kauban sa mga barkada niini subay sa kapistahan sa maong dapit. Naundang, matod pa, ang disko tungod sa kagubot nga hinimuan sa grupo ni Doyle ug sa mga biktima tungod lang sa kasuya. Naglagot ang grupo ni Doyle sa grupo sa mga biktima sa dihang wala moduol nila ang mga babaye nga nagdisko usab niadtong tungora. Tungod sa maong kagubot, mamauli na unta ang mga biktima apan kalit lang nga niabot si Doyle ug dayong pamusil. Nakakuha’g CCTV footage ang Mabolo Police diin makita ang paggukod sa suspek sa mga biktima sakay sa iyang motorsiklo ug dayong pamusil sa makadaghan. Matod ni Abagat nga paregla ang gibuhat ni Doyle sa mga biktima sa dihang nakita niini nga nagpanon sa pagbaktas. “Paregla gyud na kay gubot man na sa grupo-grupo sa mga batan-on ba. Mao to human sa disko namusil ning suspek,” matod ni Abagat. Kasong murder ug frustrated murder ang giandam nga kaso batok kang Doyle nga gitakdang isang-at sa kapulisan sa sunod semana.",Kinsa ang officer-in-charge sa Mabolo Police Station?,"Dali nila nga girespundihan sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Maxilom, officer-in-charge sa Mabolo Police Station.",Police Lieutenant Malcolm Maxilom,566,689,45,78
01477-006,1477,"2 ka ‘killers’ ni Bulosan, 2 ka tanod gikiha","Gipasaka na sa kapulisan ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kasong murder batok nilang Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal, mga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lakip sa gipasakaan og kaso ang duha ka mga barangay tanod sa Inayawan nga gitumbok nga ning-rescue nilang Moratillo ug Mactal human sa insidente. Giingong ningtabang pa sa pagpasibat sa duha, giingong gamit ang sakyanan sa barangay. Mga kaso’ng accessory to the crime of murder ug obstruction of justice ang gipasaka sa kapulisan batok kanila ni Ildefonso Adivino Olaera Jr. ug Clent Cabantac, base sa nakuha nga data sa Cebu City Police Office (CCPO). “As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay. Niklaro si Abacay nga nakakuha sila og mga ebidensya nga dunay laing tawo nga ningtabang nilang Moratillo ug Mactal sa pag-ikyas nga nagtumbok sa duha ka mga barangay tanod nga ningpasakay pa sa mga suspek sa sakyanan sa Barangay Inayawan. Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha. Gisuwayan sa pagtawag sa Superbalita Cebu si Inayawan Barangay Captain Kirk Repollo apan hangtod ning pagsuwat wa pa siyay tubag. Una na nga nag-post sa iyang Facebook account ang kapitan nga andam siya nga mokooperar sa kapulisan kon gikinahanglan niini ang duha ka mga barangay tanod. Bisan kon napasaka na ang kaso batok sa duha ka mga suspek apan dili kini makapahunong sa ilang manhunt operation.",Kinsa ang giingong usa usab ka kalapasan sa balaod?,Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha.,Abacay,1365,1481,11,17
01131-006,1131,CPPO: Pagbantay sa ‘fake news’ pagkatap sa banakon,"Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo. Ang Cebu Police Provincial Office (CPPO) niawhag sa publiko nga dili dayon motuo niini ug dili magpataka og pakatap sa social media nga dili pa kompirmado aron dili kini makamugna og kabalaka sa katawhan. Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap. “We would like to advice our Cebuanos in the province of Cebu be alert and be careful in the areas that are likely to have the presence of this deadly reptile, do not panic. . . ” matod ni Catacutan. Nakig-alayon na usab sila sa pamilya niadtong 64 anyos nga mag-uuma nga si Johnnylou Bacalso nga napalgan nga patay na sa Barangay Babayongan sa bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete aron ilang hangyuon nga mapaubos sa autopsy ang lawas niini aron masuta kon tinuod ba nga ang pinaakan sa bitin ang hinungdan sa iyang kamatayon. Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin. HALASSamtang, usa ka patay nga halas nga gihulmigas na ang napalgan sa gawas sa usa ka balay sa Sityo Cancainap sa Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, pasado alas 6:00 sa buntag, Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang magtiayon nga sila si Elvy ug Florejane Mabaylan Mabeza, nakurat sa ilang nakit-an nga halas. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini. Nabalaka sila kay sigurado nga may mga kauban kini nga  inahan ug igsuon nga ilang gituhoan nga nagpuyo sa duol nilang kawayanan.",Unsa ang gikinahanglan aron masusi ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso?,"Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin.",scientific nga examination,1312,1596,85,111
00307-002,307,"Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.",Kinsa ang biktima sa insidente?,"Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong.",Chique Cahanap,159,289,19,33
01393-002,1393,"Bata naligsan sa SUV, namatay","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.",Pila ang edad sa driver sa SUV nga nakalas sa bata?,"Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision.",43 anyos,422,582,115,123
00665-015,665,"Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol","Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).",Asa nahitabo ang aksidente sa trak?,"Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. ","Sityo Tamburong, Brgy. Espartero",88,273,80,112
00753-011,753,P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog,"Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.",Unsa ang gihimo sa mga molupyo human nakabantay sa sunog?,Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher.,nanawag og bombero,1100,1172,12,30
00041-003,41,Ailien: ‘Ipaglaban ang mga seaman natin’,"Human nga gipirmahan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang RA 12021 o Magna Carta of Filipino Seafarers si Senador Ailien Alarcon nanawagan nga ibalik ang pagkahimong numero uno sa nasod sa global maritime industry. Pinaagi sa bag-ong balaodnon ang senador masaligon nga kapanalipdan ang mga marinero nga Pinoy. “Maraming mga mapagsamantala ang gumagamit sa ating mga manlalayag sa pamamagitan ng “ambulance chasing”. Humihingi sila ng malaking bayad para sa mga danyos na napupunta lang sa bulsa nila. Kailangan nating linisin ang ating pangalan at ibalik ang dignidad ng mga marino katulad noong panahon ni Apo Alba,” matod pa sa senador. Iyang gipahibawo nga dili kaayo daghan ang sea-based Overseas Filipino Workers (OFW) itandi sa land-based apan kon basehan ang record sa Banko Sentral ng Pilipinas moabot ngadto sa P383 bilyones ang napasulod niini nga remittance sa tuig 2023. “Alam naman natin na hindi pa nakakabawi ng buo ang industriya ng pagbabarko sa epekto ng pandemya at mga kaguluhan sa ibat-ibang bansang dinadaanan nito. Nakakabahala ang napakababang deployment ng mga marino ngayong taon. Wala namang pandemya,” dugang pa niya. /PR",Unsa ang giingon sa senador mahitungod sa pagsamantala sa mga marinero?,“Maraming mga mapagsamantala ang gumagamit sa ating mga manlalayag sa pamamagitan ng “ambulance chasing”,ambulance chasing,309,413,86,103
00441-018,441,Wing van nahug; 1 patay,"Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.",Unsa ang nahitabo sa wing van sa Barangay Yupisan?,"Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024.",nahulog,0,253,92,99
01321-007,1321,Babaye gipusil-patay sud sa internet cafe,"Nabungkag ang mga kustomer su’d sa usa ka internet cafe sa Sitio Mananga 2, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, Sugbo sa alas 6 sa gabii, Huwebes, Disyembre 21, 2023, dihang usa ka babaye gipusil. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima mao si Cheryl Belocora, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dugang sa tinubdan, ang suspek sa pagpamusil mao si Range Martinito Herminigildo, alyas Seroy, hamtong. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Wayne Magbanaua, sa wa pa ang pagpamusil, dihang adlaw pa, ang suspek nangita nga masuk-anon sa biktima. Pagka alas 6:00 sa gabii sa samang adlaw, ang suspek nakatultol sa biktima nga naa sa internet cafe. Sumala sa saksi, nag-istoryahanay pa ang duha apan ang suspek kalit nga nibunot gikan sa iyang hawakan sa wa matino’ng kalibre sa armas ug gipusil ang ulo sa biktima. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang suspek nisibat human sa pagpamusil ug gilusad dayon sa kapulisan ang hot pursuit. Gisubay a kapulisan ang anggulo nga bahin sa illegal drugs ang motibo human wa maestabilisar kon duna bay relasyon ang duha nga makaaghat sa pagpatay.",Asa gidala ang biktima human sa pagpamusil?,Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer ug gidala sa Cebu South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA).,Cebu South Medical Center,891,1019,60,85
00152-012,152,"Motor misarasay; iro milabang, 2 angol","Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.",Unsa ang lokasyon sa insidente?,"Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024.","national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy",136,277,26,78
00163-012,163,"'Mitubag sa sugo' sa lawas, napalgang patay","Patay ang usa ka senior citizen nga gituohang nitubag sa sugo sa lawas, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 1, 2024, sa Purok Manatad, Barangay Sayao, lungsod sa Sibonga. Si Eddie Bayutas Batacan, 62, minyo, ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, wala nay kinabuhi nga napalgan sa iyang kabanay sayo sa buntag. Sa imbestigasyon ni Police Executive Master Sgt. Charlie Beda ug mga kauban, nasayran nga ang lawas sa biktima didto nakit-an sa kakahuyan likod sa panimalay niini mga 30 metros ang gilay-on. Ang anak nga si Jarisa Batacan Belanghel, 33, minyo, niingon nga ipon sila og puyo sa ilang amahan uban sa laing tulo ka mga igsuong babae. Samtang ilang inahan nagtrabaho isip kusinera sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Si Jarisaz mibutyag nga niadtong Sabado, Agusto 31, 2024, sa alas 7:00 sa buntag ang ilang amahan igo lang niinom og kape dayon mibiya sa ilang panimalay ug nananghid nga manguha'g kahoy aron ilang magamit nga pangsugnod. Nahibulong sila kay wala na mopauli niadtong Sabado apan wala masugdi sa pagpangita tungod sa pagbunok sa uwan. Ug sayo sa buntag sa pagka Dominggo, nakugang na lang sila nga ang ilang amahan wa nay kinabuhi diha sa likod sa ilang panimalay. Nahubo na ang short niini samtang napiko ang tuhod. Sumala ni Jarisa, nagtuo sila nga nitubag sa sugo sa lawas ilang amahan ug posibli nalipong hangtod nga nawad-an og panimuot. Gibutyag niini nga bisan tuod naa silay pansayan sa ilang panimalay, sumala sa anak, ang iyang amahan naandan nga adto sa kalibunan mopabuhagay sa sugo sa lawas. Dugang niini nga nagmulo sab sa sakit sa ulo ilang amahan ug wala kin makahiling sa doktor. Kumbinsido hinuon sila nga walay foul play ang kamatayon niini hinungdan nga dili na kini nila ipa-autopsy.",Unsa ang gibati sa amahan ni Jarisa nga wala mahiling sa doktor?,Dugang niini nga nagmulo sab sa sakit sa ulo ilang amahan ug wala kin makahiling sa doktor.,sakit sa ulo,1520,1611,32,44
01106-007,1106,Liog sa sawa gipunggot human nakatukob og himuangan sa Balamban,"Sawa nga nikaon og himungaan sa Martes sa buntag, Pebrero 6, 2024 sa sityo Butong, Brgy. Buanoy, Balamban gilunggoan og ulo. Matod pa ni Doris Lubguban Mabuting, tag-iya sa hulagway nga gi post sa Facebook diin makita ang mga bata nga nagkupot sa dako nga patay na nga sawa, nga ila ning nakit-an mga alas 6 sa Martes sa buntag. Didto kini sa ilang bakante nga luna gilabay human gilunggoan og ulo. Ilang nasayran nga nikaon kini og himungaan sa ilang silingan apan wa sila nakaila kinsa ang nipunggot sa ulo sa sawa. Ang pagpatay sa usa ka wildlife, sama sa sawa, gidili sa balaod, gawas kon hulga kini sa kinabuhi sa usa ka tawo. Nalatid kini sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa. Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.",Unsa ang nahitabo sa mga bitin?,"Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.",gipatay,793,831,14,21
00684-010,684,Miyembro sa frat gipatay,"Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.",Unsa ang ikaduhang anggulo nga gisubay sa kapulisan?,"Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene.",nalambigit kini sa lungkab,1224,1366,57,83
00693-002,693,Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,"Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Kanus-a niingon si Fabellon nga nagsugod ang problema sa lapok nga tubig?,"Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district.",duha ka buwan na,488,701,112,128
00986-011,986,"Hepe sa PRO 7 mibisita, misaludo ni P/Cpl. Reymous","Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani. Si Reymous kabahin sa team sa kapulisan ug mga sundalo nga ning-serve sa warrant of arrest sa usa ka lider sa mga rebelde sa dapit. Uban ni Abad ang acting commander sa Area Police Command (APC) Visayas nga si Police Major Gen. Rebumaphil Babia ug pipila ka mga opisyal sa Philippine Army sa Bohol. Gawas sa medalya nga gihatag sa pamilya, gi-turnover usab ni Abad ang usa ka tseke gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund, Inc. (PSMBFI) nga moabot og P1 milyon, lakip na ang personal nga financial assistance nga gihatag sa PRO-7.“Personal nga mipaabot sa ilang simpatiya una sa namatyan sa ginikanan ug sa pamilya ni Police Corporal Reymous. . . ” matod ni Leyson. Lakip sa gihatagan og pasidungog ang laing polis nga samaran nga si Police Corporal Lennon Lacson Herbito diin gitunolan siya og Medalya ng Sugatang Magiting ug cash nga wala na gibutyag ni Leyson kon pila. Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.",Unsa ang gihatag ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad sa pamilya ni Police Corporal Reymous?,Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani.,katapusang pagsaludo,215,455,186,206
00913-010,913,2 nasikop; P408K nga ‘shabu' nasakmit,"Nasikop sa Talisay City Police ang giiila nga suspetsado’ng high value individual (HVI) nga drug pusher ug ang iyang kauban human masikop sa Purok Matinumanon, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, alas 12:09 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 15, 2024. Ang subject sa buy-bust giila nga si Manu Ismael Isogawa alyas Ison, 38, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit, ingon man ang iyang kunsabo nga silingan nga giila nga si El Victorino Isturis, alyas Eric, 27, ulitawo apan may kapuyo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit Intelligence Police pinangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nga dunay koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang mga suspek nakuhaan og tulo ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 60 gramos nga may estimated drug price nga P408,000.",Unsa nga ahensya ang nakig-coordinate sa operasyon?,"Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit Intelligence Police pinangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nga dunay koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7).",Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7),482,709,183,226
00957-006,957,51 kilo sa shabu na nasakmit sa PRO 7 sa mga operasyon,"Sa data sa Police Regional Office 7 gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 4, 2024, nakasakmit na sila og 51,369. 39 gramos kun 51. 3 ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P349,311,852 ug niresulta sa pagkasikop sa 1,385 ka drug personalities. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kini ang resulta sa sunodsunod nga anti-illegal drug operations nga gilusad sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giangkon ni Abacay nga nagpadayon ang hagit sa kapulisan sa rehiyon 7 sanglit nagpabilin nga transshipment point ang Sugbo gikan sa Luzon. Bisan pa niini, makita usab kon unsa ka epektibo ang kapulisan sa ilang kampanya hinungdan nga kini nasakmit. Ang labing uwahing nasakmit mao ang 10 kilos nga shabu sa managsuon nga taga Talibon, Bohol nga dunay balor nga P68 milyunes. Gibutyag sa PRO 7 nga ang kadaghan sa ilegal nga drugas nga ilang nasakmit wala nagpasabot nga dako na kaayo ang mao nga problema sa rehiyon. Kini nagkahulogan lang nga epektibo ang kapulisan sa ilang pamaagi sa pagsakmit sa kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. Ilang gipasigarbo ang hugot nga koordinasyon sa komunidad ngadto sa kapulisan nga maoy hinungdan nga malampuson sila nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. Sama sa naandan gikan sa Luzon ang supply sa illegal drugs partikular na sa Southern Tagalog ug Metro Manila nga gibiyahe paingon sa Central Visayas pinaagi sa land trip ug giagi sa mga ro-ro port. Apan dako usab ang posibilidad nga gipalusot kini sa laing pamaagi sanglit isla man ang Sugbo nga mamahimo’ng makagamit kini sa lainlaing matang sa transportasyon nga dili mogi sa mga pantalan ilabi na nga nagpadayon ang operasyon One Cebu-Inter Agency Interdiction Task Force nga gilangkuban sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno. Dili lang, matod pa, ang mga publikong pantalan nga gidumala sa gobyerno ang gibantayan sa kapulisan, lakip na ang mga pribado, nga lisod monitoron. “Actually in the past daghan siyang grupo but overtime we were able to dismantle these drug groups and we are now confronting two groups involved in illegal drugs,” matod ni Abacay. Apan ang usa sa ilang mga nakuha nga kasayuran base sa pamahayag sa mga nadakpan nga gikan sa sulod sa bilanggoan ang ilang mga contact. Kini sama sa insidente sa Bohol diin kasagaran sa mga suspek ntug-an nga ang ilang contacts gikan sa usa ka dakong drug personality nga nabalhog sa Abuyog Penal Farm sa probinsya sa Leyte.",Unsang pagkaangay ang gipasabot sa pagkatin-aw sa kapulisan sa ilang pamaagi?,Kini nagkahulogan lang nga epektibo ang kapulisan sa ilang pamaagi sa pagsakmit sa kinilo nga supply sa ilegal nga drugas.,epektibo,1023,1145,27,35
00707-016,707,Alarcon motambong sa 'Kadaugan sa Mactan',"HUGOT nga seguridad ang ipatuman atol sa reenactment sa Kadaugan sa Mactan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu karong Sabado, Abril 27, 2024, tungod sa presensiya ni Presidente Lois Alarcon, Jr. ug ubang mga taas nga opisyal sa nasod. Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan. Lakip sa gidapit mao si Bise Presidente Arile Bustamante apan wala pa mokompirmar, matod ni Bado, atol ning pagsuwat sa taho. Dugang niya nga nikompirmar nga motambong mao si House Speaker Jim Centiles ug ubang senador ug kongresista. ""Alang sa motan-aw sa reenactment, expect na lang strict security measures, rerouting and road closure,"" pasidaan ni Bado. Hinuon, si Bado nagkanayon nga ang traffic plan labina sa road closure ilang ipahibalo sa media ug makita usab sa official website ug Facebook page sa Lapu-Lapu. Matod sa PIO, way personahe gikan sa showbiz sa kaulohan nga modala sa papel sa nag-unang karakter, sama ni Lapu-Lapu ug Magellan, apan pulos lokal nga magdudula sa entablado. ""Atong i-promote sad ang local talents. Daghang maayo kanila. Dili usab mabentahaan,"" dugang ni Bado. (RRM)",Unsa ang title ni Bjorn Bado sa Lapu-Lapu City?,"Si Bjorn Bado, public information officer (PIO) sa Lapu-Lapu City, nga nahinabi sa ""Beyond The Headlines"" online news and commentary sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 25, nikompirmar sa pagtambong ni Alarcon sa 503rd Kadaugan sa Mactan.",public information officer,224,460,15,41
01318-010,1318,Pagpamusil maora’g 'salida sa sine',"Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.",Kinsa ang nakatabang sa biktima aron siya maluwas?,Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye.,iyang igsuon nga babaye,1699,1781,58,81
00143-016,143,"Motor, dump trak nagsungag; magtiayon patay","Nakabsan sa ilang kinabuhi ang magtiayon nga sakay sa ilang motorsiklo human nga nagkabangga sa gikasugat niini nga dump truck sa highway sa Barangay Tajao, Lungsod sa Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong aksidente nahitabo pasado 4 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024. Sigon sa imbestigasyon sa Pinamungajan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Gasper Baraquiel nga ang magtiayon nga nailhan nga sila si Range Barba Jr. , 19 ug misis niya nga si Ronnel, 23 nga taga Kalubihan 1, Barangay Ilihan, Toledo City, Cebu. Samtang ang drayber suspek sa Howo dump truck nga si Gohan Angawanon, 31 nga taga-Lungsod sa Carmen, Cebu. Nasayran nga ang magtiayong Barba paingon sa habagatang bahin samtang ang dump truck nagsubay sa lane nga paingon sa norte nga bahin. Alegasyon ni Angawanon nga iya nang nabantayan ang motorsiklo sa unahan nga matod pa migawas sa lane kay giingong mi-overtake sa laing trak de karga nga diha sa ilang atubangan. Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay. Naabtan ang motorsiklo hinungdan nga naigo ug nalabay ang motor ingon man ang mga sakay niini. Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon. Samtang gibalhog sa kustodiya sa Pinamungajan police ang trak drayber nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya.",Unsay kahimtang sa mga biktima pag-abot nila sa hospital?,Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon.,nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas,1172,1336,83,144
01160-002,1160,Truck ban sa Sinulog sa Carmen ipatuman,"Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpatuman sa truck ban sa lungsod sa Carmen subay sa pagsaulog niini sa ika-51 nga katuigan sa Sinulog karong Dominggo, Enero 28, 2024. Subay sa giluwatang memorandum ni Abalayan, gidili ang pag-agi sa mga six-wheeler truck ug kadtong mga sakyanan nga mosobra pa ang kapasidad. Gipahibalo nga ang truck ban sugdan sa boundary sa dakbayan sa Danao ug lungsod sa Carmen ug utlanan sa Carmen ug Catmon gikan sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 28 hangtod sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 29, Lunes. Subay niini, gimandoan ang kapulisan nga mopatuman sa mando. Ang Sinulog sa Carmen maglangkob sa parade ug street dancing competition dayon ang Grand Ritual showdown nga ipahigayon sa gabii. Hinungdan sa pagsirado usab sa nasudnong kadalanan niini sugod alas 11 sa buntag hangtod na sa alas 11 sa gabii alang sa tanang mga sakyanan. Gilauman ang pagsalmot sa pito ka mga grupo sa barangay sa lungsod alang sa Local category nga apilan sa Tribu Reglas; Tribu San Roque, Tribu Bagho Cultural Troupe, Tribu Luyangnon, Pundok sa Nagkahiusang Cortehanon, Tribu Ipilacion ug Tribu Panaghiusa. Samtang giatangan usab sa mga bisita ang open category alang sa mga grupo gikan sa laing lokalidad sama sa Tribu Mabolokon, Tribu Masadyaong Subanian, Banauan Cultural Group, Tribu Aktibong Binaliwhanon, Tribu Banay San Nicolasnon, Banay Labangon, Lumad Basakanon nga pulos gikan sa dakbayan sa Sugbo, lakip na ang contingent gikan sa lalawigan sa Sugbo nga Carcar City. Sama sa miaging tuig, hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa Police Regional Office (PRO 7) sugod karong adlawa, Enero 27 tungod sa gipaabot nga pagdagsang sa mga bisita sa lungsod.",Unsa ang gidili nga mga sakyanan ilalom sa truck ban?,"Subay sa giluwatang memorandum ni Abalayan, gidili ang pag-agi sa mga six-wheeler truck ug kadtong mga sakyanan nga mosobra pa ang kapasidad.",mga six-wheeler truck ug kadtong mga sakyanan nga mosobra pa ang kapasidad,181,322,66,140
00448-015,448,HVI sa Panglao sikop,"GIILA nga high-value individual sa lungsod sa Panglao, probinsya sa Bohol ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation sa alas 11:59 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 20, 2024 sa Purok 4, Barangay Looc nga nakuhaan og binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 150 gramos. Ang suspetsado mao si Alyas Co, 20, taga Barangay Mansasa, Dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol. Ang mga sakop sa Panglao Municipal Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Dean Fel Alek Abellon milusad sa buy-bust operation nga miresulta sa pagkasikop ni Co. Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas. Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas. Subay niini si Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office-Central Visayas, midayeg sa mga personnel niini sa Panglao police station tungod sa padayon nga kampanya batok sa illegal nga drugas. “The success of the drug bust operation is a result of our intelligence-based operations aimed at effectively combatting all forms of criminality in the region,” matod ni Abad. Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini. Matod ni Abad nga kung wala ang abag sa komunidad buta ang kapulisan sa pag pangita sa mga nagpayuhot sa illegal nga drugas. (AYB)",Unsay gipaubos sa suspetsado nga si Alyas Co?,Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas.,gipaubos na sa imbestigasyon,759,939,82,110
01456-014,1456,4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop,"Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.",Asa unang nakuha ang impormasyon mahitungod sa maong sakyanan?,Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number,CCTV camera,1683,1896,35,46
00537-009,537,Ex-convict gipatay,"Usa ka ex-convict sa kasong murder ang gibanhigan-patay sa Sityo Tubod, Barangay Langkas nga usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo, alas 10:35 sa buntag, Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang biktima giila nga si Areslito Deluna Abueva Crisostomo alyas Miguelito, 39, ulitawo, mag-uuma ug taga Brgy. Langkas, Dalaguete, kinsa kanhi nabilanggo sa kasong pagpatay ug dunay ubang kaso nga nag-ung-ong sa korte. Samtang, ang mga mamumuno duha ka mga wa mailhing lalaki nga nagkasay sa usa ka motorsiklo nga armado og .45 nga kalibre sa pistola. Sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Ernesto Pelonio, investigator on case sa Dalaguete Municipal Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Zozobrado, nasayran ang biktima dunay angkas nga laing lalaki apan wala kini giapil sa pagpusil. Matod sa angkas nga barkada sa biktima, gikan sila sa Barangay Mantalongon, Dalaguete ug nagpadulong sa pagpauli sa Langkas diin ang biktima maoy nagmaniho sa motorsiklo. Apan, dason sa barkada, pag-abot sa Sityo Tubod sa Langkas, kalit lang silang gibabagan sa laing motorsiklo ug ang angkas niini maoy nipusil sa biktima tumong sa agtang. Ang riding in tandem nga mamumuno daling nisibat padulong sa wa matino nga dapit sa habagatang direksiyon. Ang biktima gisuwayan sa pagtabang ug gidala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gidekrarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Gisubay pa karon sa kapulisan sa Dalaguete ang motibo sa kaso nga posibling panimalos tungod sa daghang kaso nga giatubang niini.",Unsa ang giimbestigahan nga motibo sa kapulisan?,Gisubay pa karon sa kapulisan sa Dalaguete ang motibo sa kaso nga posibling panimalos tungod sa daghang kaso nga giatubang niini.,posibling panimalos,1418,1547,66,85
00189-013,189,Scandal video sa Panagsama imbestigahon sa kapulisan,"Milusad na og imbestigasyon ang Moalboal police station sa mikatap nga video sa social media nga nag-viral tungod sa law-ay nga binuhatan sa baybayon sa Sityo Panagsama, Barangay Basdiot, Lungsod sa Moalboal. Ang hepe sa kapulisan sa lungsod Police Captain Bernardino Bernardo II nagkanayon nga ilang subayon kon si kinsa ang lalaki ug babaye nga nagtagay sa lawasnong kalipay sa publiko nga lugar nga nakuhaan og video sa mga nangaligo sa maong dapit. Niadtong Sabado, Agusto 24, 2024 naukay ang netizens sa mikatap nga video nga adunay naghilawas sa dagat. Apan giangkon ni Bernardo nga maglisud sila sa pag ila sa duha kay ngitngit ang lugar ug dili maklaro ang panagway ilabi na nga gi-zoom ang camera phone tungod sa kalayo ug walay gibutyag nga identity kalabot sa maong babaye ug lalaki. “Dili gyud nato ma-identify ang duha nga naa sa video nga nagtari sa dagat, kay ako nakakita kos video pero ang nag-video nag atubang sa hayag unya ang katong portion nga diin nakuan ang video among gi actual og adto gyud pinaka tumoy sa murag ngilit, naay bato siya murag riprap didto sila sa kilid. “Unya ngitngit kaayo unya ang nagkuha sa video nag-atubang atong naay murag resto bar, sa atubangan nga pwerteng hayaga so dili gyud nato makita ang nawong atong…,”matod pa ni Bernardo. Padayon ang pakig alayon sa Moalboal police sa mga tenant nga naa sa Panagsama kung duna bay nakaila sa porma sa lawas sa maong mga binuhat. Gisusi na sab ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit sa pamasin nga nakuhaan kini sa wala pa ang pagtagay nila sa lawasnong kalipay ug sa dihang paghaw-as na nila sa dagat. Ila usab nga ipasusi sa Regional Cyber-Crime Unit 7 ang video nga mikatap sa Facebook ug kon bag-uhay lang ba o dugay na ang hitabo. “Sa video nga nakuha namo dili pud ta ka sure kung katong videoha bag-o ba to or dugay na ba nga video kay pag-post man gud sa video ang naka-caption lang didto gibutangan lang didto og long weekend sa Moalboal something ana,” dugang ni Bernardo. Dili pa sila makabutyag kung langyaw o lokal nga turista ang duha nga naghimo og binastos sa dagat. Sa higayon nga mailhan ang duha ka paresan adunay igong ebidensya ang polis nga magtumbok kanila, ila kining pasakaan og kasong public scandal.",Kinsa ang naglunsad sa imbestigasyon?,"Milusad na og imbestigasyon ang Moalboal police station sa mikatap nga video sa social media nga nag-viral tungod sa law-ay nga binuhatan sa baybayon sa Sityo Panagsama, Barangay Basdiot, Lungsod sa Moalboal.",Moalboal police station,0,208,32,55
00893-007,893,Tumalog Falls gisirad-an,"Temporaryong gisirad-an sa kagamhanan sa lungsod sa Oslob ang Tumalog Falls ning semanaha tungod sa paghubas sa tubig niini. Kini maoy gikompirmar ni Oslob Mayor Iko Donyong sa Marso 20, 2024. Matod sa mayor nga niadto pang Enero niini nabantayan ang hinayhinay nga pagkahubas sa tubig hinungdan nga napugos siya sa pagpasirado, ilabi na nga daghan unta ang gusto’ng mobisita sa lugar. Giingong atol sa pagbisita sa mayor, lisod na nga malanguyan ang falls tungod sa kaubos sa tubig ug wala na usa’y tubig nga mosubay gikan sa bukid paingon sa falls. “Nawala man gud kay wala namay tubig nga nahagbong gikan sa bukid paingon sa falls. Unya maikog sad ta sa atong mga turista isuroy ngadto unya way makita mao na nga temporary lang sa nga gisirado,” dugang ni Donyong sa interbyo. Ang Tumalog Falls nabantog nga ‘rain curtain’ tungod sa daw pino nga kurtina niining paghagsa sa tubig, limpyo ug kinaham nga suruyan sa mga langyaw nga turista. Sagad sa mobisita sa lungsod aron mosuroy ilabi na sa normal nga mga adlaw sagad modagsa ang 500 ngadto sa 1,000 ka mga turista ilabi na sa weekend. Sa kasamtangan, duna nay laing source sa tubig nga gisusi ang kagamhanan nga posibling makaabag sa pagbalik sa tourist site. “Naa may source nga lain pero actually ang tubig dili lang siya makaabot ngadto tungod sa sink holes tungod sa bagyo. Maong amo gisusi kon naa pay lain kay aron maabot didto,” matod ni Donyong. Hinuon, malaumon si Donyong nga mahibalik ra ang tubig sa falls apan magdepende pa usab kon mopadayon og siaw ang huwaw. “Pero tingalig maulian ni ang kaning huwaw, ang kaning kainit, makabalik na siguro ta,” dugang niya. Subay sa uwahing taho sa kagamhanan, anaa sa P35. 3 milyunes ang kita niini sa turismo sukad sa 2022 base sa Annual Audit Report of the Commission on Audit (COA). Gawas sa Tumalog Falls, aduna pa hinuoy kasuroyan ang mga turista sama sa Sumilon Island ug whaleshark watching sa Barangay Tan-awan sa maong lungsod.",Pila ka mga turista ang kasagaran mobisita sa Tumalog Falls sa normal nga mga adlaw?,"Sagad sa mobisita sa lungsod aron mosuroy ilabi na sa normal nga mga adlaw sagad modagsa ang 500 ngadto sa 1,000 ka mga turista ilabi na sa weekend.","500 ngadto sa 1,000 ka mga turista",942,1090,93,127
01286-004,1286,"Brgy. Guadalupe nakadawat og sakyanan, office supplies","Nakadawat ang Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar og bag-ong sakyanan ug office supplies gikan sa buhatan ni Secretary Godofredo Sylvian Matibag sa Commission on Filipino Overseas. Kini ang gipahibalo ni Matibag atol sa iyang pagbisita sa naasoy nga barangay sa Dominggo, Disyembre 31, 2023. Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program. Si Brgy. Kapitan Jeff Jorge Lawas sa Guadalupe uban sa mga sakop sa konseho, barangay health workers, mga barangay tanod, ug mga staff sa barangay ang ning-abiabi sa kalihim. Si Matibag nibutyag ning buwan sa Enero ipadala niya ang Toyota Revo ug ubang kagamitan sa brgy. hall sa Guadalupe. Ang programa ni Matibag gitumong nga makatabang sa komunikasyon sa mga migrant Pinoy sa ilang mga kabanay dinhi sa nasod.",Unsa nga programa ang nakabenepisyo ang Barangay Guadalupe?,Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program.,Balik Bayan Program,295,398,83,102
01637-003,1637,38 kilo nga isda napasol sa Argao,"Alas 4 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 27, 2023, naaligre na usab ang mga lumolupyo sa Lawis, Lo-oc, Poblacion Argao, habagatang Sugbo human ang duha ka managsuong mga mananagat nakakuha og 38 ka kilo nga isda’ng Malasugi. Ang managsuon mao sila si Saddam, 29, ug Stefan Patalingjug, 26, nagpuyo sa dapit. Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube. Didto sila sa kadagatan sa Bulasa, Argao nanagat. Di kini unang higayon nga sila nakakubit og dagkong mga isda sama sa Malasugi kay ikanapulo na kini ka higayon sukad sa tuig 2020. Ang Malasugi nga ilang nakuha nahalin og P13,000 dihang gibaligya.",Unsa ang gigamit sa mga mag-igsuon sa panagat?,"Basi sa paghinabi sa Superbalita Cebu kang Prince Patalingjug, maguwang sa duha, ang iyang mga manghod nigamit og duha ka mga pumpboat, nag-atbangay sa panagat nga sagiwsiw nga gipan-an og runner tube.",duha ka mga pumpboat,304,505,114,134
00213-001,213,Gipatay samtang natug,"Wala na maabti og buntag ang 34 anyos nga lalaki human gipusil-patay samtang nahinanok sa pagkatulog sulod sa iyang balay sa Sityo Kahuyan Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, Huwebes sa alas 3:40 sa kaadlawon, Agusto 22, 2024. Ang biktima giila nga si Melvin Bartolo Bartolome, ex-convict, residente sa maong lugar ug graduwado sa kursong Criminology sa usa ka unibersidad sa Siyudad sa Sugbo. Matod sa uyoan sa biktima, kanhi seaman ug maoy nagpa eskuwela niini, ang nakadungog og duha ka buto sa armas atol sa iyang pagpangihi. Ang maong butobuto nga nagagikan sa atbang nga balay sa maong saksi diin natulog ang iyang pag umangkon. Igo nalang nakita sa maong uyoan nga adunay tawo nga dali nga migawas sa balay sa biktima nga gituohan nga maoy mipusil sa biktima. ""Pagkadungog nako sa duha ka buto milili ko sa bintana nakakita kog tawo nga midagan wala nako maklaro kay ngitngit man gud, among gitan-aw didto sa sulod ako gyung pag umangkon giigo sa ulo,"" matod sa uyoan. Nakaangkon ug samad sa agtang ang biktima ug sa ubang bahin sa lawas niini nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Gituohan sa kapulisan nga gidul-itan kini sa pagpusil kay dunay sunog sa pulbura ang panit niini. Ang suspetsado gihulagway nga nagsul-ob og sweatshirt ug short pants nga daling midagan paingon sa seawall sa Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Iyang gitug-an nga nagdako sa apohan ang biktima ug nadakpan na kaniadto sa kaso sa ilegal nga drugas apan sa paggawas niini nibalik sa iyang naandan nga bisyo. NAKA-UTANG?Tungod niini nagtuo ang uyoan nga ang naghimo sa krimen mao kadtong mga tirador sa mga drug pusher. ""Ang akung gidudahan ani assassin sa druga gyud, naka utang siguro ni, mailhan man nato ang mga assassin sa druga kay mga hingigo man kayo,"" matod sa uyoan. Si Police Major Mather Balatero Jr ang hepe sa Mambaling police station niingon nga base sa ilang nakuha nga kasayuran dunay dakong utang ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon ug pag ila sa duha ka mga suspetsado subay sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. ""Dakog batal sa drugs, daghan pud na recover nga paraphernalia ganina,"" matod ni Police Major Balatero Jr. Nakig alayon ang Mambaling police station sa mga kaila sa biktima ug sa ubang residente aron mokuhag kasayuran sa kabahin sa pagkatawo ni Bartolome. /",Unsang edad ang biktima nga gipatay?,"Wala na maabti og buntag ang 34 anyos nga lalaki human gipusil-patay samtang nahinanok sa pagkatulog sulod sa iyang balay sa Sityo Kahuyan Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, Huwebes sa alas 3:40 sa kaadlawon, Agusto 22, 2024.",34 anyos,0,237,29,37
00151-007,151,169 ka langyaw nalambigit sa Pogo gibiyahe sa Manila,"Gibiyahe paingon sa kaulohan kadtong 169 ka mga langyaw nga gipasakahan og kaso nga nanarbaho dinhi sa nasod nga way mga dokumento ug wa sab silay mga Visa, Martes, Septiyembre 4, 2024, diin sila mag-atubang og mga kaso ug deportation proceedings. Gikuha ang mga langyaw human sa pagronda sa Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) hub sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Agusto 31. Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod. “Those who are charged have to face the cases filed against them before they can be deported. That’s the rule,” matod pa ni Heredia. Dugang niya nga ang mga gipasakahan og kaso kinahanglang magpabilin sa nasod aron atubangon ang mga kaso batok kanila. Ang mga Chinese, Burmese, Indonesian, Malaysian, ug Taiwanese national gi-turnover sa Bureau of Immigration (BI) aron matanggong sa buhatan sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (Paocc) sa Pasay, City. Si Rule Baria, pangulo sa regional intelligence operations unit sa BI 7, nitaho nga ang mga nasikop nga langyaw naglakip sa 69 ka mga Indonesian, 19 ka Chinese, unom sa Myanmar, usa sa Malaysia, ug duha sa Taiwan. Sa koordinasyon sa Paocc ug sa Philippine Air Force, ang mga langyaw gidala pinaagi sa C-130 turboprop military aircraft Miyerkules sa hapon. Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon. “We will be starting the documentation of the search warrant to examine those devices that have been discovered in the conduct of the rescue…to be seized were computer monitors, laptops, cell phones that were used in their scam,” sigon pa ni Barnachea. Dugang pa niya nga ang mga script nga gigamit sa mga biktima sa scam gikan sa China, Malaysia, Indonesia, ug uban pang mga nasod susihon usab. “We will conduct a forensic examination on those devices. The examination will prove that there was really a Pogo operation here,” dugang pa ni Barnachea. Matod ni Heredia, ang tigpamaba sa Paocc nga si Yote Barnedo nikompirmar nga adunay mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel tungod kay lailaing matang sa mga scam, sama sa gugma ug investment scam, ang makita base sa inisyal nga evaluation sa mga ebidensya. Ang operasyon sa Pogo hub sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City namugna human sa reklamo sa illegal detention sa tulo ka mga Indonesian national nga nakaikyas sa lugar.",Kinsa ang Associate Regional Director sa NBI 7 nga mitaho bahin sa dokumentasyon sa search warrant?,"Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon.",Baring Barnachea,1493,1694,11,27
00177-004,177,"Mama, anak gitigbas; silingan nagduda gikawat iyang baka","Nagpaalim sa ilang mga samad tinigbasan ang inahan ug anak nga taga Purok 4, Barangay Pili, Danao City human gisulong sa ilang silingan ug nanigbas kay nagduda nga maoy responsable sa pagkawala sa iyang binuhi nga baka. Apan ang anak nga 29 anyos ang nakabawos sab og tigbas ngadto sa suspek human iyang nailog ang sundang. Ang maong insidente nahitabo kadlawon sa Huwebes, Agusto 29, 2024 sa naasoy nga dapit. Ang mga biktima nga gitago sa pangalan nga Marphy, 29 ug ang 64 anyos niini nga inahan nga si Jurita ang gidala Cebu Provincial Hospital – Danao City. Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima. Base sa imbestigasyon sa Danao City police nga sa wa pa ang hitabo, misulong si Ed ngadto sa balay sa mga biktima bitbit ang sundang ug laing hait nga hinagiban nga nangita sa iyang baka. Nagduda ang suspek nga may kalambigitan ang mga biktima sa pagkawala sa iyang hayop. Mitumaw ang panaglalis tali ni Marphy ug Ed nga misangpot sa pagpanigbas samtang si Jurita nga miuwang sa away ang lakip nga natigbasan atol sa komosyon. Bisan nga samaran na si Marphy nakahimo pa kini sa pag-ilog sa sundang ug mibawos sab sa pagpanigbas ngadto sa suspek. Atol niining pagsulat, ang suspek pabilin pa nga way panimuot.",Kinsa ang suspek nga nagduda sa mga biktima?,"Samtang ang suspek alyas Ed, 40, minyo, silingan ra sab sa mga biktima.",Ed,562,633,25,27
00402-008,402,2 biktima sa pagpamusil,"Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.",Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Dalaguete?,"Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan.",P/Maj. Vincent Awit Zozobrado,1426,1774,131,160
01421-008,1421,"Hubog nag-wild, misukol sa mga polis, nabilanggo","Lalaki nga hubog napriso human nisukol sa mga polis dihang nag-amok, nisuway sa pagpangilog og armas sa polis alas 7:20 sa Dominggo sa gabii, Disyembre 3, 2023 sa Purok 6, Brgy. Tugbongan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Ang suspek giila nga si Jec Negranza Belle, 37, minyo, nagpuyo sa dapit. Ang kapulisan sa lungsod nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen nga nisumbong nga may kagubot sa maong dapit. Girespundihan kini nila ni P/SSgt. Kreen Tiray ug ni Patrolman Andrei Negrillo , ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Eduvigio Negrosa. Ilang naabtan ang suspek nga nag-amok ug ningpaila silang mga polis unya gisuwayan sa pagbuyag kini. Apan si Belle giingong wala motahod ug gipatiran ang usa sa mga polis ug gisuwayan pag-ilog ang armas, apan wa gibutyag kinsa sa duha ka mga polis. Ang suspek nadakpan hinuon sa duha ka mga polis. Ang suspek pasakaan o mga kasong alarm and scandal ug direct assault upon an agent of a person in authority.",Unsa ang mga kaso nga ipasaka batok sa suspek?,Ang suspek pasakaan o mga kasong alarm and scandal ug direct assault upon an agent of a person in authority.,alarm and scandal ug direct assault upon an agent of a person in authority,870,978,33,107
00381-012,381,‘Liba liba’ nga panagat misiaw na sab,"Misulbong pagbalik ang illegal nga matang sa panagat nga liba-liba sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. Ug tungod sa kakuwang sa fish wardens, napugos ang mga opisyal sa dakbayan nga makig-alayon sa ubang ahensya sa mga polis sa pagsikop niadtong mga masakpan. Ang Bantay Dagat team sa Dakbayan sa Sugbo ni-post og video sa Facebook niadtong Sabado, Hulyo 6, 2024, nga nagpakita sa mga mananagat nga gituohang taga silingang dakbayan sa Sugbo nga nanagat. Nasulat sa caption sa maong post ang panawagan sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Philippine National Police Maritime Group nga gidili ang liba liba fishing ubos sa Republic Act (RA) 10654 o ang Philippine Fisheries Code of 1998. Ang liba-liba, nailhan usab nga hulbot-hulbot. Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4. Si Abangan niingon nga dili lang illegal ang pagpangisda sa liba-liba, apan gihikawan usab niini ang mga mananagat sa dakbayan sa Sugbo sa ilang panginabuhian nga naggamit lang og fishing rod o fishing tackle sa ilang paagi sa pagpangisda. Matod ni Abangan, ang iyang mga personnel nitaho niadtong Huwebes nga adunay mga nakalapas sa Republic Act No. 8550 o ang “Fisheries Code of the Philippines as amended by RA 10654 .Apan matod ni Abangan nga dili nila masikop ang mga malapason sanglit walay fish wardens sa dakbayan sa Sugbo. Isip paagi sa pagtubag sa pagsulbad sa isyu, si Abangan ni-tap sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) aron i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat isip fish wardens aron aduna nay makadakop sa mga malapason. Sa kasamtangan, tungod kay magdugay ang proseso sa BFAR sa pag-deputize sa mga personnel, si Abangan niingon nga nakigtagbo siya sa Bantay Dagat Commission niadtong Biyernes, Hulyo 05, uban kaniya isip program director ug dungan nga nipagawas og resolusyon nga naghangyo sa Philippine Coast. Guard (PCG) nga magbutang og detachment. Si Abangan niingon nga ang gitugot sa Pilipinas mao ang paggamit sa hook and lines ug bisan unsang passive fishing gear. Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat. “Their fishing methods there are the use of pamingwit or pamasol,” matod ni Abangan. Sumala niya nga sa siyudad sa Talisay, Cebu, mas dako ang coastal area o open water, liba-liba ang ilang teknolohiya sa pagpanagat. “Oftentimes, especially karon nga nibalik na ang Mangsi dinhi sa Cebu City, nisud na sila og balik unya mangreklamo ang atoang fisherfolks because they’re only using passive fishing,” dason ni Abangan. “Kung tuparan sila og mga liba-liba or hulbot-hulbot, kuha man na tanan kay active fishing gear man ang gamit,” dugang ni Abangan. Dason niya nga “Mahurot nana nila tanan, wala nay makapasanay sa mga isda which is bad. ”Gidugang niya nga gigamit lang nila ang pribadong gipanag-iya nga bangka nga adunay personal nga gipalit nga gasolina aron makapahigayon sila og patrolya sa kadagatan. Sigon ni Abangan, ubos sa resolusyon mao ang paghangyo sa Coast Guard Station sa Cebu, ubos sa Coast Guard District Central Visayas, nga magbutang og mga personahe sa pag-establisar og outpost sa Cebu City Bantay Dagat Forward Operating Base ug pagpahigayon og regular nga pagpatrolya batok sa illegal, unregulated, ug unreported (IUU) fishing sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. “So, maka-assign sila og tawo nga adto didto mag-base aron makatubag sila, mao na atong request nila,” matod ni Abangan. Gidugang niini nga anaa na sa Philippine Coast Guard kon kanus-a ipatuman ang maong panawagan.",Pilang mga coastal barangay ang naa sa dakbayan sa Sugbo?,"Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat.",16 ka mga coastal barangay,2123,2291,51,77
00056-013,56,Drayber sa motor milimod nga kuyog sa pagpanulis,"Bisan paman nga mihimakak ang drayber sa Yamaha NMAX nga gitudlo ni Lyra Alonsagay, suspek sa pagtulis sa usa ka batan-on sa dalan F. Pacaña, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo niadtong kadlawon sa Dominggo, Septiyembre 22, apan positibo nga giila sa biktima. Si Alonte Alonto alyas “Alquiza”,27, residente sa Barangay Ermita sa Dakbayan sa Sugbo mitahan sa iyang kaugalingon kang Barangay Captain Emeniano Leon Alonzo Ali ug mibutyag atol sa eklusibong interview sa Superbalia Cebu nga wala siyay kalibutan sa nahitabong pagpanulis sa Tisa kay didto ra siya sa ilang balay. Giingong maakapamatuod niini ang iyang kapuyo nga niadtong tungora nagsakit iyang ngipon ug wala siya molakaw sa maong adlaw diin nahitabo ang giingong tulis. Apan iyang giangkon nga managkaila sila ni Alonsagay sanglit pulos man sila mga E-bike driver sa downtown area ug ang motor nga nakuha sa mga police iya kining gipanag-iya. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga dili ang polis maoy naglambigit ni Alquiza kung dili gitug-an siya ni Alonsagay nga maoy drayber atol sa pag-ikyas human manulis ngato sa biktima ng si alyas Camillo. “Sa viral video ni-deny siya, pero gisuka na siya sa iyang kauban nga si Lyra. Positive pud siya nga identified sa victim nga maoy atong witness,” matod ni Abagat. Giangkon matod pa ni Alquiza nga ang sticker sa CCTO gikan kini sa iyang amahan nga kanhi traffic enforcer aron dili masita kung makalapas sa lagda sa trapiko. Gibutyag ni Abagat nga duna pay daghang mga biktima sa pagpanulis ang mo reklamo sa Labangon Police Station human masayran nga nadakpan na si Lyra Alonsagay.",Unsang klase sa trabaho ang giangkon ni Alquiza ug Alonsagay?,Apan iyang giangkon nga managkaila sila ni Alonsagay sanglit pulos man sila mga E-bike driver sa downtown area ug ang motor nga nakuha sa mga police iya kining gipanag-iya.,E-bike driver,732,904,80,93
01015-006,1015,"DOT: Dive tourism midoble sa 2023, mikita og P73B","Gibutyag ni Department of Tourism (DOT) Secretary Talina Abalayan Iker sa Sabado, Pebrero 24, 2024, ang P73 bilyunes nga kontribusyon sa dive tourism sa ekonomiya sa nasod sa 2023. Atol sa opening ceremony sa Philippine International Dive Expo (Phidex) 2024 sa World Trade Center sa Pasay City, si Iker niingon nga ang kita sa nasod sa dive tourism midoble niadtong 2023, gikan sa P37 bilyunes niadtong 2022.“United under the guidance and visionary leadership of our President, we can look forward to yielding additional revenue from this industry, reinforcing the Philippine position as the World’s Premier Dive Destination, and tourism’s role as now one of the strongest pillars of our economy. . ” matod ni Iker. Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo. Gisubli ni Alarcon ang mahinungdanong tahas sa partisipasyon sa pribadong sektor sa pagseguro nga ang Pilipinas magpabilin nga usa ka nag-unang destinasyon alang sa mga mahiligon sa diving ug mga propisyonal gikan sa nagkalainlaing dapit sa tibuok kalibutan. Ang Pilipinas giila isip nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan sa World Travel Awards 2023.",Kinsa ang nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas?," Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo.",Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr.,715,1043,31,69
01575-010,1575,Dole: Di langayon ang 13th month pay,"Kwarentay-kuwatro ka adlaw sa dili pa ang deadline, ang Department of Labor and Employment (DOLE) nagpahinumdom sa tanang mga employer sa pribadong sektor sa paghatag sa ilang mga empleyado sa ilang 13th-month pay sa tukmang oras, nag-ingon nga walay mga exemption o deferment nga tugotan. Sa iyang Labor Advisory No. 25-2023, gisubli sa Dole nga ang tanang 13th month pay kinahanglang ibayad sa tanang mga empleyado sa o sa dili pa ang Disyembre 24, 2023.“No request or application for exemption from payment of 13th month pay, or for deferment of its payment shall be accepted and allowed,” matod sa Dole. “DOLE is reminding private sector employers to release the 13th month pay of workers no later than December 24, 2023,” dugang niini sa lahi nga pamahayag. Ang Presidential Decree No. 851 nagmando sa mga employer sa pribadong sektor nga bayran ang tanan nilang rank-and-file nga mga empleyado og 13th month pay. Sumala sa Dole, ang 13th month pay ibayad sa tanang rank-and-file nga mga empleyado sa pribadong sektor, bisan unsa pa ang ilang posisyon, designasyon, o status sa pagpanarbaho, ug bisan unsa pa ang paagi sa pagbayad sa ilang suholan, basta nagtrabaho sila labing menos usa ka bulan sa tuig sa kalendaryo. Ang maong benefit wage ihatag usab ngadto sa mga rank-and-file nga mga empleyado, kinsa ni-resign, na-terminate sa trabaho, o anaa sa maternity leave. Sa pag-compute sa proportionate nga 13th month pay sa usa ka empleyado, ang kinatibuk-ang basic salary nga nakuha sa usa ka empleyado sulod sa tuig sa kalendaryo bahinon lang sa 12 ka bulan.",Pila ka adlaw ang nahabilin sa dili pa ang deadline sa paghatag sa 13th month pay?,"Kwarentay-kuwatro ka adlaw sa dili pa ang deadline, ang Department of Labor and Employment (DOLE) nagpahinumdom sa tanang mga employer sa pribadong sektor sa paghatag sa ilang mga empleyado sa ilang 13th-month pay sa tukmang oras, nag-ingon nga walay mga exemption o deferment nga tugotan.",Kwarentay-kuwatro ka adlaw,0,289,0,26
00492-005,492,"Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat","Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.",Ngano nga dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo?,Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.,kay layo ra,621,696,63,74
01399-015,1399,Mga residente makigsulti kang Mayor Abalos,"Ang mga lumolupyo nga walay balay alang sa holiday nanghangyo og dayalogo tali sa Lapu-Lapu City mayor apan nasagmuyo tungod kay wala nila igkita ang mayor. Niadtong Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa usa ka pribadong lote nga adunay gilapdon nga 21,874 square meters sa Sitio Casia, Barangay Bangkal. Sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga nahitabo niadtong Nobiyembre 29 nisangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Sa pagsuwat ning balita, niabot na sa 52 ka mga balay ang naguba. Niadtong Lunes, Disyembre 3, ang bakwit nga mga residente ug mga sakop sa Casia Matab-ang Residents Association (CAMARA) gustong makigdayalogo sa Local Government Unit (LGU) aron makigsulti kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos ug misumiter sa ilang position paper. Gusto sa mga residente nga mahatagan og igong relokasyon ang LGU. Apan nasagmuyo ang mga residente tungod kay wala makigkita si Abalos kanila ug giingnan sila sa sekretaryo nga mobalik sa higayon nga magpadala sila og pormal nga sulat nga nagpahibalo sa mayor alang sa usa ka miting. Matod sa usa ka residente nga kon ma-forward na ang isyo ngadto sa mayor, mahimo na sila’ng makigkita niini apan kinahanglan nga maghulat hangtod nga sila makontak. Sa position paper nga gisumite sa mga residente gitutokan niini ang saad ni Abalos ngadto sa mga residente.",Pila ka balay ang naguba sa pagsulat sa balita?,"Sa pagsuwat ning balita, niabot na sa 52 ka mga balay ang naguba.",52 ka mga balay,430,495,38,53
01370-011,1370,Van nabangga sa Argao; 7 naangol,"Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.",Grabe ba ang maong aksidente sa mga pasahero?,"Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe",di grabe,184,344,152,160
00102-001,102,"Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang","Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.",Kinsa ang mipatangtang sa mga poster sa kadalanan sa Mandaue City?,Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig.,Regal Heredia,0,209,39,52
00563-009,563,"American national, nakaplagang patay","Usa ka American national ang patay nang nadiskobrihan nga naghigda sa iyang kama sud sa giabangan nga lawak sa usa ka cottage sa Barangay Tunga, lungsod sa Moalboal, alas 9:30 sa buntag, Sabado, Mayo 25, 2024. Giila kini nga si Beethoven Erenio Delan, hamtong ang panuigon, apan wa pa matino sa kapulisan asa dapita ang iyang dapit sa US. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa mga polis sa Moalboal ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas, nasayran nga usa ka construction worker ang nakadiskobre sa Kano nga patay na kini sud sa lawak. Sa pagsusi sa Scene of the Crime Operatives (Soco) sa kapulisan, nasuta nga wa malungkab ang kuwarto sa maong Kano, sinyales sa komusyon ug way nawalang butang niini, busa gidudahan nga namatay kini tungod sa iyang balatian sa lawas. Apan gisumiter kini sa autopsy aron masayran kon unsay namatyan niini. Samtang, gipahibalo na ang embahada sa US aron pagkontak sa iyang pamilya sa Amerika.",Asa siya nagtulog sa cottage nga nadiskobrehan?,"Usa ka American national ang patay nang nadiskobrihan nga naghigda sa iyang kama sud sa giabangan nga lawak sa usa ka cottage sa Barangay Tunga, lungsod sa Moalboal, alas 9:30 sa buntag, Sabado, Mayo 25, 2024. ",naghigda sa iyang kama,0,210,58,80
00214-007,214,‘Utangan’ sa gidiling drugas gipatay sa riding in tandem,"Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan. Si Mikhael Bituin Blanco, 31, taga Purok Banica, Sityo Sambag, Brgy. San Vicente Liloan, namatay human nakaangkon og mga samad pinusilan sa iyang ulo ug kalawasan. Samtang atol niining pagsuwat wala pa mailhi sa kapulisan ang duha ka suspek. Si Police Senior Master Sgt. Alonte Dexter, imbestigador sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga drugas ang motibo sa kremin. Sumala ni PSMS Dexter, nga sa ilang nahibaw-an nga gawas nga magamit ang biktima og drugas, nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang. WA MO-REMIT? Giingong adunay amo ang biktima ug naka-utang kini. ""Kanang gitambling daw ani niya, gipaningil na,"" dugang ni PSMS Dexter. Ang mga nakasaksi nibutyag nga gikan sa internet cafe si Blanco ug migawas aron nga mokaon sa tupad nga tindahan ug igo nahuman og kaon milingkod sa giparada nga motorsiklo. Kalit nga ni-abot ang riding in tandem dayon pusil sa biktima sa unom ka higayon. Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.",Unsa ang nahitabo sa biktima sa Purok Sambag Centro?,"Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan.",gibirahan sa riding in tandem,0,187,45,74
01034-004,1034,Drug den gironda; 3 sikop,"Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.",Pila ka gramos ang timbang sa nasakmit nga shabu?,"Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880.",11. 6 gramos,518,638,79,91
01567-003,1567,Bakery gitulis sa 4 ka batan-ong lalaki,"Gitulis sa upat ka mga batan-ong lalaki ang bakery sa Barangay Mangoto, lungsod sa Pinamungajan, alas 4:00 sa kaadlawon sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa officer in charge (OIC) sa Pinamungajan Police Station nga si Police Capt. Cedie Elizalde, nasayran nga ang gitulis mao ang Famiilas Bakery. Sumala sa tindera ug cashier nga si Jelly Paler, 28, minyo, taga Brgy. Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, upat ka wala mailhing mga batan-ong lalaki nga gibana-bana nga nagpangidaron og 17 ngadto sa 20 anyos, nagpakaaron-ingnon nga gipang-uhaw ug nangayo’g tubig. Apan, asoy sa tindera ngadto sa kapulisan, gipasulod siya ug gitionan og screw driver ug nideklarar og tulis. Matod sa tindera, sa iyang kahadlok, gihatag niya ang P20,000 nga halin ug ang iyang cellphone nga balor og P5,000. Ang upat ka mga tulisan daling ningsibat ug wa na maabti sa kapulisan sa Pinamungajan nga niresponde sa alarma. Padayon pa ang ilang pag-ila sa mga tulisan.",Kinsa ang officer in charge sa Pinamungajan Police Station?,"Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa officer in charge (OIC) sa Pinamungajan Police Station nga si Police Capt. Cedie Elizalde, nasayran nga ang gitulis mao ang Famiilas Bakery.",Police Capt. Cedie Elizalde,152,330,100,127
01234-016,1234,Mga hulagway sa Sinulog sa Lalawigan sud sa CCSC,"Mabulukon ang Sinulog sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Dominggo, Enero 14, 2024. Sila si Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ubang mga opisyal sa dakbayan ningtambong sa kalihukan nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Lalawigan sa pagpangulo ni Aries. Edlen Abalayan. Lakip sa nitambong sa ningsaksi sa pasundayag sa 16 ka contingents gikan sa kalungsoran ug duha ka guest performers mao ang pipila ka mga opisyal sa nasudnong kagamhanan. Atol sa iyang pakigpulong, si Abangan nagkanayon nga “In the name of Sto Gertrudes, we should not be divided. In the name of Sto. Gertrudes, we are one Cebu. ” Ang mga hulagway nga makita kuha ni Reymous Buncag, photographer sa SunStar Cebu. Atol ning pagsuwat, ang Sinulog sa Lalawigan wala pa matapos apan ang full live coverage naa sa www. sunstar. com. ph, SunStar Cebu ug Suntar Philippines Facebook pages.",Giunsa paghalugway ang padulong na Sinulog?,"Mabulukon ang Sinulog sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Dominggo, Enero 14, 2024.",Mabulukon,0,97,0,9
01520-015,1520,Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,"Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Sa unsang orasa nahitabo ang insidente sa sakayan?,"Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw.",alas 8:00 sa buntag,213,374,121,140
01459-001,1459,5 anyos nga kaluha nangalumos sa pool,"Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Cordova nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie Antic, ang uyoan sa kaluha maoy nitaho bahin sa hitabo. Mga ngan sa mga biktima ug ngan sa subdivision gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga hingtungdan. Asoy sa uyoan ngadto sa kapulisan, ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision. Giingong kalit ang hitabo ug ilang nabantayan nga ang bola naglutaw na sa swimming pool uban sa duha ka mga bata. Kapulisan nagtuo nga ang bola niuntol sa swimming pool ug gikuha sa managkaluha apan nahulog sila sa tubig. Way dayoy nakabantay sa hitabo hinungdan sa pagkalumos. Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon. Matod pa, dunay gibutang nga pahibalo ang management sa subdivision nga ‘walay lifeguard’ ug responsable ang matag usa o pamilya nga mangaligo sa swimming pool. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang kapulisan sa Cordova mohimo unta og dugang pakisusi sa sulod sa subdivision, apan giingong wala una gipasulod sa asosasyon sa homeowners tungod sa ilang pagbangutan sa hitabo. Dugang nasayran nga nagtigom ang asosasyon nga buot una og privacy sa ilang dapit labi na sa mga sakop sa media.",Unsang edad ang mga kaluha nga nangalumos sa swimming pool?,"Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023.",5 anyos,0,190,28,35
01682-008,1682,2 angol sa aksidente sa 3 ka sakyanan,"Tulo ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa national highway sa Barangay Dakit, siyudad sa Bogo, amihanang Sugbo sa ala 1:27 sa hapon sa Lunes, Oktubre 16, 2023. Usa ka Mitsubishi Fuso Canter truck nidasmag sa usa ka van ug nidasmag usab ngadto sa koral sa usa ka eskuwelahan sa dapit. Dihang natumba nadat-ugan niini ang usa ka pick-up nga sakyanan. Sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Theresa Pimentel, traffic police investigator sa Bogo City Police Station, ang Mitsubishi Canter gikargahan og mga sinakong harina nga gimaniho ni Marsing Pinawin, 39, minyo, taga South Poblacion, Maramag Bukidnon. Kini nidasmag sa van nga gimaniho ni Brual Catabian Jr. ,49, minyo, taga Brgy. Don Baron Babia, Bogo. Si Pinawin wa na makakontrol pa sa iyang pagmaniho hinungdan nga nidasmag usab sa gate sa San Roque College de Cebu ,Inc. -Bogo Campus. Dihang natumba, nadat-ugan ang usa ka Isuzu DMAX nga gimaniho ni Brits Pineda, 35, minyo, taga Babag,siyudad sa Lapu-Lapu. Matod ni Pimentel nga maayo na lang kay way mga estudyante o mga tawo nga naigo. Dason niya, ang nangaangol mao sila si Catabian ug Pinero apan dili grabe. Ang kapulisan, atol ning pagsuwat, nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa hitabo.",Kinsa ang nangaangol sa aksidente?,"Dason niya, ang nangaangol mao sila si Catabian ug Pinero apan dili grabe.",si Catabian ug Pinero,1069,1143,36,57
00890-006,890,10K ka manok napaig sa sunog; P100M danyos,"Dili mominos P100 milyunes danyos sa pagkasunog sa dakong poultry farm sa Sityo Pawa, Barangay Usmad, bukiran sa lungsod sa Argao, ala 1:19 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024. Kini ang gibutyag ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Insp. Rodger Ibana nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Matod niya nga ang nasunog mao ang usa ka dakong building sa Pinnacle Poultry Farm nga may sud nga 10,000 ka mga manok nga paitlugon nga gipanag-iya sa negusyante nga si Melvin Acabal .Matod ni Ibana, ang sunog giisa sa first alarm sa ala 1:40 sa hapon ug giisa sa second alarm sa ala 1:50 sa hapon hinungdan sa pagtubag sa mga fire truck sa kabumberohan sa silingang mga lungsod sa Sibonga ug Dalaguete. Sa pag-isa sa third alarm sa ala 1:57 sa hapon, nitabang na ang kabumberohan gikan sa Carcar City ug lungsod sa Boljoon. Nakontrolar ang sunog sa alas 3:44 sa hapon ug na fire out sa alas 6:01 sa gabii sa samang adlaw. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. Si Ibana nipahimangno sa katawhan nga magmatngon kanunay tungod sa kainit sa panahon nga risgo sa mga sunog. Dugang ni Ibana, ang nasod nag-oberbar sa Fire Prevention Month ning pagsugod sa buwan sa ting-init.",Kanus-a nakontrolar ang sunog?,Nakontrolar ang sunog sa alas 3:44 sa hapon ug na fire out sa alas 6:01 sa gabii sa samang adlaw.,3:44 sa hapon,841,938,30,43
01019-010,1019,"Yawe nahabilin, motor gikawat","Nagpatabang karon sa publiko pinaagi sa social media ang usa ka lalaki nga gikawatan og motorsiklo sa merkado sa Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang biktima nga nidangop sa Sibonga Police Station giila nga si Jumarito Lapasaran, 27, ulitawo,taga Brgy. Manatad, Sibonga, nagtrabaho isip tigbantay sa Project 8 internet coffee sa dapit. Matod niya nga mga alas 8 sa buntag sa Biyernes, Pebrero 23, iyang gi-park ang iyang motorsiklo sa nataran sa iyang gitrabahoan ug kumpyansa nga gibilin ang yawe. Apan pagka alas 4 na sa hapon didto na niya nadiskobrihan nga nahanaw na ang iyang motorsiklo. Sa pag review sa mga kuha sa CCTV sa maong dapit, iyang nasuta nga gikawat ang iyang motorsiklo, diin nakita nga gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod.",Unsang pamaagi ang gigamit ni Jumarito aron makapangayo og tabang?,"Nagpatabang karon sa publiko pinaagi sa social media ang usa ka lalaki nga gikawatan og motorsiklo sa merkado sa Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo.",pinaagi sa social media,0,161,29,52
01300-001,1300,Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC,"Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.",Asa ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan?,Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo.,Cebu City Sports Center (CCSC),0,182,14,44
01553-017,1553,"SUV midasmag og motor, poste, 1 angol","Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.",Asa ang taga si Caudillo Paglinawan Pagobo?,"Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo.",Brgy. Luz,1796,1939,114,123
01359-014,1359,"‘Kawatan’ gibunalan, napalgang patay","Lalaking menor nga giingong nabaniog nga kawatan napalgang patay nga dunay mga binunalan sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 15, sa Sitio Buliring, Brgy. Abucayan, lungsod sa Balamban, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Dean Dela, gibana-bana nga 16-17 anyos, taga Sitio Immaculada, Barangay Nangka, Balamban. Ang biktima giila sa iyang apuhan alas 3 sa hapon sa samang adlaw. Kini human dunay mga nakaila niini tungod sa gisul-ob nga sweat shirt, color blue/gray ug naka-short pants nga color blue. Si Police Lt. Col. Porferio Kramer, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbaluta Cebu sa telepuno sa Biyernes, niingon nga dunay mga samad agi’g binunalan sa nawong ug ulo ang biktima. Nagtuo sila nga ang biktima gibunalan og gahi nga butang kay way nakita’ng samad nga pinusilan sa bisan asang parti sa lawas. Matod ni Kramer ang biktima nailang kawatan sa ilang lugar base sa impormayon gikan sa apuhan ug mga silingan. Ang apuhan nibutyag nga gipalayas niya ang biktima human nangawat kaniya og P60,000. Dugang pa, nangawat sab kini og manok sa silingan niadtong Disyembre 7, 2023. Gawas niini, daghan kini og record sa ilang barangay tungod sa pagpangawat. “Kawatan daw ni kaayo siyang bataa. Pwerting daghanang naglagot mao ning nilayas sa ilang lugar,” dugang ni Kramer. Wala hinuon nila isalikway ang posiblidad nga giunay sa mga kauban sanglit ang dapit diin siya napalgan kalibunan ug dunay mga botilya sa ilimnon. Tungod niini, gitan-aw nila nga basin kauban ang nipatay samtang nag-backtracking sila sa dapit. Ang mga CCTV camera sa dalan paingon sa lugar ilang gisubay.",Unsay kahimtang sa rekord sa biktima sa barangay?,"Gawas niini, daghan kini og record sa ilang barangay tungod sa pagpangawat.",daghan kini og record sa ilang barangay tungod sa pagpangawat,1133,1208,13,74
00137-008,137,'Honorarium' sa BHWs sa Cebu City pausbawan,"Gitun-an sa konseho sa dakbayan sa Sugbo ang posibilidad nga madugangan ang tabang pinansyal alang sa Barangay Health Workers (BHWs) sa dakbayan sa Sugbo. Samtang si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nagsugyot og usa ka collory motion sa pag-refer sa maong resolusyon sa City Treasurer’s Office alang sa ilang mga komento. Si Councilor Cheche Tisang De los Badel, nga nagsulat sa resolusyon nga gipresentar sa konseho niadtong Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, miingon sa resolusyon nga sa daghang higayon, labi na sa mga barangay nga kulang og mga sakyanan, ang mga BHW naggasto sa ilang kaugalingong kwarta aron makuyogan ang ilang mga kliyente ngadto sa mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW kasagaran ang mobayad sa pleti ug usahay gani sila ang mohatag og pagkaon alang sa ilang mga kliyente. Sa City Ordinance (CO) No. 2609, Seksyon 4, gipakita nga ang pinansyal nga tabang alang sa mga BHW mokantidad og P7,500. Sumala sa mao gihapon nga ordinansa, ang BHW usa ka tawo nga nakatapos sa mga training program ilawom sa bisan unsang accredited nga gobyerno o non-government organization ug nagboluntaryo sa paghatag og primary health care services sa komunidad human sila makaangkon og kredito sa pagdumala gikan sa local health board sumala sa mga giya nga gimugna sa Department of Health. Gibutang ni De los Badel nga ang Cebu City dili lang naglangkob sa mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays. Gipasabot niya nga ang matag unit, adunay kalainan sa barangay-sponsored honorarium ingon man sa distansya ngadto sa lainlaing mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW mao ang frontline health workers nga naghatag og batakang edukasyon sa panglawas ug pipila ka primary health care services sulod sa ilang barangay.",Unsa nga mga barangay ang naglangkob sa Cebu City sumala ni De los Badel?,"Gibutang ni De los Badel nga ang Cebu City dili lang naglangkob sa mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays.","mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays",1315,1444,67,128
01001-005,1001,Road widening sa south gipahunong ni Gob. Abalayan,"Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpahunong sa pagtrabaho sa Department of Public Works and Highways (DPWH)–Cebu 2nd district office, lakip na ang tanang mga kontraktor nga naglangkob sa road widening projects sa habagatang bahin, ilabi na sa lungsod sa San Fernando, Probinsiya sa Sugbo. Kini maoy desisyon ni Abalayan, gawas kon mohimo kini og mga lakang, nga makaabag sa pagtangtang sa mga istruktura sama sa mga poste sa kuryente, nga nakababag sa pagpalapad sa kadalanan. Atol sa tigom nga gipangulohan sa gobernador tali sa mga kontraktor, ug DPWH Cebu second district officials, iyang gipadayag ang iyang reklamo sa nagkagrabe nga sitwasyon sa trapiko sa habagatang dalan sa lalawigan ilabi na sa San Fernando tungod sa padayon nga pagpalapad ug pagkongkreto sa kadalanan. Nabalaka ang gobernador gumikan kay iyang naagian nga adunay mga poste sa kuryente nga wala gihapon matangtang nga makarisgo unya sa mga moagi. Kini nasigpatan sa junction sa merkado publiko sa lungsod, ubos sa duha ka lane nga taytayan paingon na duol sa usa ka cement plant. Hinungdan nga gimando ni Abalayan ang pagpahunong sa mga proyekto sa kadalanan gawas lang kon tangtangon niini ang tanang mga nakababag sa widening. Iya usab gipahinumdoman ang DPWH sa dugay na niyang mando sa proper nga coordination ug consultation sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Subay niini, gikatakda nga mopatawag og laing tigom ang gobernador tali sa mga utility firm alang sa pagpatangtang sa wala pa maugkat nga mga poste sa dapit.",Asa nasigpatan ang problema sa road widening?,"Kini nasigpatan sa junction sa merkado publiko sa lungsod, ubos sa duha ka lane nga taytayan paingon na duol sa usa ka cement plant.",sa junction sa merkado publiko sa lungsod,936,1068,16,57
01021-007,1021,CBRT project ipasuspenso ni Abaya,"Taliwala sa iyang gitawag nga “countless blunders” nga gikataho sa proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT), si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya nanawagan sa pagsuspenso sa gitakdang civil works alang sa CBRT packages 2 ug 3. Ang konsehal supak sa dugang pagsira sa mga karsada nga moresulta nga mosamot ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan hangtod sa hangtod. Hinuon, nanawagan siya sa tagdumala sa CBRT nga sulbaron una ang mga nag-ung-ong nga isyo nga nagsamok sa pagtukod sa Package 1, ug ang gisugyot nga partial operation niini karong tuiga. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” matod ni Abaya atol sa iyang privilege speech sa regular City Council session sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Ang pakigpulong ni Abaya nahitabo pipila ka mga semana human ang mga representante gikan sa National Economic and Development Authority (Neda) ug Department of Transportation (DOTr) ning-atubang sa Konseho niadtong Pebrero 7, sa hangyo niini, aron ipahibalo sa Konseho ang kalamboan sa nagpadayon nga pagtukod sa CBRT. Partikular nga gikabalak-an sa Konseho ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan nga gikataho’ng misamot tungod sa pagkalangay sa pagpatuman sa CBRT project. Atol sa sisyon sa ehekutibo sa Pebrero 7, gisultihan sa representante sa National Economic and Development Authority (Neda) ang Konseho nga ang proyekto nagpabilin nga dunay ekonomikanhong bili bisan sa mga kalangan. Samtang ang Deprtment of Transportaiton (DOTr) nipahibawo sa bag-ong giplano nga mga timeline. Ang DOTr nagkanayon nga tumong niini nga partially i-operate ang CBRT sa higayon nga makompleto na ang Package 1 niini sa ikaduhang quarter sa 2024. Si Edot Banez, DOTr deputy project manager for systems and stakeholders relations, sa samang executive session, niingon nga nagsugod na sila sa pagpalit alang sa Package 2. Ang CBRT Package 2 naglakip sa south trunk – gikan sa South Road Properties paingon sa Mambaling agi sa N. Bacalso Ave. – samtang ang Package 3 nagtumong sa north trunk sa CBRT – gikan sa Capitol paingon sa Escario St. , Gorordo Ave. Reyes Ave. paingon sa Cebu IT Park. Apan, si Abaya, pangulo sa komite sa transportasyon sa Dakbayan, niingon nga ang pagkompleto sa CBRT nga proyekto madugay ug mas mahal, gawas lang kon “corrective” nga mga lakang himuon sa dili pa ipadayon ang civil works para sa mosunod nga mga hugna sa BRT. Gitataw sa konsehal nga imposible nga partially ma-operate na gyud sa DOTr ang CBRT Package 1 sa tuig 2024 tungod sa daghang mga isyo nga kinahanglan pang sulbaron. Kabahin sa Package 1, gitakda nga makompleto sa Hulyo 2024 apan, ang DOTr wala pa makahatag og impormasyon sa ilang pakiglambigit sa mga kontraktor alang sa operasyon ug pagdumala sa CBRT. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” dugang ni Abaya sa iyang privilege speech. Matod ni Abaya nga makadawat usab ang City Government og mga kopya sa tanang documentary exhibits kabahin sa matag kausaban sa CBRT project, partikular na ang feasibility studies nga nagtinarong sa pagsaka sa budget gikan sa P16 bilyunes ngadto sa dul-an P29 bilyunes.",Unsay gisulti sa representante sa Neda bahin sa ekonomikanhong bili sa proyekto?,"Atol sa sisyon sa ehekutibo sa Pebrero 7, gisultihan sa representante sa National Economic and Development Authority (Neda) ang Konseho nga ang proyekto nagpabilin nga dunay ekonomikanhong bili bisan sa mga kalangan.",nagpabilin nga dunay ekonomikanhong bili,1308,1524,153,193
01612-001,1612,"Napagan sa pagpusil, patay","Batan-ong lalaki namatay human napagan sa pagpamusil sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1, sa sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Ang biktima giila nga si Leodivino Chavez Montesclaros, 23, graduwado sa kursong Criminology, minyo, taga Proper, Brgy. Parafina, kinsa patay nang niabot sa tambalanan. Naangol si Jeremy Paragas, 39, nga mao untay target sa pagpusil sa suspek nga si Wilnar “Boy” Paraiso, 60, minyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Paraiso ni-surrender sa kapulisan alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, nagkanayon nga si Paragas gipaangkas ni Montesclaros human kini naagian samtang naglakaw sa karsada. Wa nasayod si Montesclaros nga sila si Paragas ug Paraiso nagkaaway na human sumbaga sa suspek. Ang biktima niuli sa ilang balay kay nagkuha og cellphone aron kuhaan og picture ang iyang motor nga natumba. Si Paragas pag-umangkon ni Paras. Samtang nagsubay sa karsada, nag-atang na diay si Paras busa dihang namusil, nakalihay si Paragas, kinsa naigo sa wala nga bukton. Ang bala niigo sa ulo ni Montesclaros. “Nakainom man ning suspek. Nagsugat sila, nahitabo ang komusyon. Nasumbagan niya ang pag-umangkon,” asoy ni Briones sa hitabo sa wa pa ang pagpamusil. Mga kasong homicide ug frustrated homicide ang ipasaka batok sa suspek.",Kanus-a namatay ang batan-ong lalaki nga napagan sa pagpusil?,"Batan-ong lalaki namatay human napagan sa pagpamusil sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1, sa sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar.",Nobiyembre 1,0,153,87,99
01108-011,1108,Manitsit og babaye pamultaho’g P30K,"Prisuhon ug pamultahon ang mga tawo nga masakpan nga magbinastos sa dakbayan sa Danao. Kini subay sa gipasar nga ordinansa sa Kagamhanan sa Siyudad agi’g paghatag og dugang proteksyon sa mga residente ilabi na sa mga bata, tiguwang, ug babaye. Ang molapas pahamtangan og makabungog nga mga multa. Ang ordinansa nga mas naila nga “Bawal Bastos Ordinance of Danao City” nga gipangamahanan ni Konsehal Arlene Katindig Hamoy pinasubay sa Republic Act. No. 11313 o Safe Spaces Act , nagsaysay nga estriktong gidili ang pagpanitsit, pagpanghikap, pagpamalikas, pagpanglili, o bisag unsa pa nga mga unwanted ug uninvited sexual actions ngadto sa usa ka tawo. Gawas sa mga naasoy, gidid-an usab ang bisan unsa nga pagbinastos sa publikong lugar, online platforms, workplaces, mga tunghaan ug mga pampublikong sakyanan. Subay niini, gimandoan ang Kagamhanan sa Siyudad pinaagi sa Public Information Office (PIO) niini sa pagpaskin sa maong ordinansa sa dayag nga mga lugar aron mabasa ug masabtan sa mga residente. Lakip usab ang mga tunghaan, hotels ug restaurants, mga PUV operators ug drivers, mga barangay official, ug mga trabahoan. Ang masakpan nga mosupak sa lagda pamultahon og P30,000 sa unang offense; P50,000 sa ika-duhang offense; ug P100,000 o di mo labaw sa P500,000 sa ikatulong offense ug pagkabilanggo. Gimandoan ang tanang mga sakop sa kapulisan ug otoridad sa pagpatuman sa maong ordinansa sa siyudad.",Unsa pa ang gidili sa ordinansa gawas sa mga unwanted sexual actions?,"Gawas sa mga naasoy, gidid-an usab ang bisan unsa nga pagbinastos sa publikong lugar, online platforms, workplaces, mga tunghaan ug mga pampublikong sakyanan.","bisan unsa nga pagbinastos sa publikong lugar, online platforms, workplaces, mga tunghaan ug mga pampublikong sakyanan.",652,810,39,158
00667-013,667,P40 nga minimum nga pletihan ‘imposible’ pa ning panahuna,"Usa ka opisyal sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) niingon nga imposible nga mosaka og maayo ang minimum nga plitehan sa modernong jeepney ngadto sa P40 gikan sa P15 karon. Kini taliwala sa pangangkon sa usa ka local transport leader nga nipasidaan nga motaas ang plitehan kon hingpit nang ipatuman ang Public Utility Modern Vehicle Program (PUVMP) nga nakaalarma sa pipila ka mga sumasakay. Si Aurelio R-jay, chief transportation development officer sa regulatory board, nisalikway niini nga mga pangangkon, nga nag-ingon nga ang tanang pag-usbaw sa pletihan moagi sa hingpit nga diskusyon aron makonsiderar ang mga opinyon gikan sa lainlaing stakeholders. “Dili gyud na in-ani nga madali nga mosaka kay [magkinahanglan] man gyud nga naay petition,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Sabado sa hapon, May 4, 2024. Sa pagkutlo sa unang pamahayag ni Department of Transportation Secretary Jaime Bautisa sa alegasyon, si R-jay mipalanug nga kasagaran, ang pag-umento sa plitehan unang gibase sa gasto sa gasolina. Dugang pa ni R-jay nga bisan pa man nga adunay mga usbaw sa pump price, dili sila makapatuman og umento sa kasamtangang minimum nga plitehan sa pampublikong transportasyon. “Atoa ibutang nga fuel cost na siya, dili na outright nga desisyon nga magpasaka dayon [sa pletehan], kay kinahanglan pa mo-file og petition ang operators, i-allege pa nila unsa ilang basehan tapos studyhan pa sa central office sa Manila kon i-grant ba,” ingon niya. Matod ni R-jay nga kasagaran kon makadawat og mga petisyon ang ilang ahensya, kinahanglang susihon kini ug himuon ang public hearing sa mga hingtungdan nga stakeholders, lakip na ang mga operator, drayber, ug mga pasahero. Si Bado sa usa ka pamahayag niadtong Enero, nagkanayon nga sa pagtagad niini nga mga petisyon, ang National Economic and Development Authority mopagawas usab og opinyon kalabot sa inflationary effect sa bisan unsa nga pagsaka, uban sa paghatag og igong konsiderasyon sa commuting public. P40Niadtong Mayo 1, ang SunStar Cebu nitaho nga si Tibor Espiras, pangulo sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu, nipasidaan nga ang plitehan mahimo’ng mosaka ngadto sa P40 o mas taas pa, base sa forecast sa mga eksperto. Matod niya nga posibleng mao kini ang senaryo kon ang tradisyunal nga mga jeepney hingpit nga gidid-an sa pag-operate o kon ang modernong mga jeepney momonopoliya sa sektor sa pampublikong transportasyon.",Unsa ang giingon ni R-jay sa epekto sa pump price sa pagtaas sa plitehan?,"Dugang pa ni R-jay nga bisan pa man nga adunay mga usbaw sa pump price, dili sila makapatuman og umento sa kasamtangang minimum nga plitehan sa pampublikong transportasyon.",dili sila makapatuman og umento sa kasamtangang minimum nga plitehan sa pampublikong transportasyon.,1057,1229,72,172
00974-001,974,Lumad Basakanon morepresentar,"Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Asa magrepresentar ang Tribu Lumad Basakanon?,Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao.,sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao,0,126,74,125
01661-015,1661,Gustong di mahisalaag ang pagtuo bahin sa Kawit deal,"“I am not interested in clearing my name, I am interested in protecting the city. ”Mao kini ang reaksiyon ni kanhi Cebu City mayor Brian Abcede ngadto sa media sa press conference niadtong Sabado, Oktubre 21, 2023, subay sa mga bag-ong kalamboan kalabot sa kaso batok niya ug sa kanhi ug karon nga mga opisyal sa dakbayan. Bag-o lang gibasura sa Office of the Ombudsman ang mga kasong administratiba ug kriminal nga gipasaka batok niya ug sa pipila ka kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa Cebu City Government, ingon man private respondents gikan sa Gokongwei Group, tungod sa joint venture agreement (JVA) sa City Government alang sa pagpalambo sa integrated resort sa South Road Properties (SRP), diin ang karon nga Nustar Resort and Casino na. Matod niya, gihimo sa oposisyon ang tanan kutob sa ilang mahimo aron mapahunong ang proyekto, nga iyang gipasangil nga usa ka “selfish political motives. ”Si Abcede niingon nga ang iyang hukom sa pagsulti sa publiko bahin sa kaso dili tungod sa tinguha nga vendicated sa iyang desisyon, apan kapugngan ang mga tawo nga mahisalaag sa paghunahuna nga ang JVA uban sa grupong Gokongwei disbentaha sa Siyudad. “Why is it advantageous to the city? Because they spend P20 billion on the construction right away,” matod ni Abcede. “Not benefit? And then when you see a structure like that, I’m not talking about theory. I’m talking about (an) actual (building). You can actually go there and you can see it’s standing. Now, what does that mean? It means that all our properties in the SRP go up in value,” dason niya. BENEPISYO“Ang Siyudad dili makakuha og 10-porsiyento nga bahin sa ginansya, ang Siyudad makakuha og 10 porsyento sa gross revenue rentals. Unsa ang kalainan? Ang ganansya human sa gasto, mao nga gitawag nimo kini nga ‘ginansya. ’ Porsiyento sa gross rentals is like VAT (value added tax), 10 percent of whatever they collect, whether they get profit or not. That’s the difference,” matod ni Abcede. Siya niingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dason ni Abcede. Siya miingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dugang niya. Matod niya, ang paghan-ay alang sa transparency ug gamay nga kahigayonan sa graft and corruption. “In the minds of the stupid opponent in the city hall, the City did not benefit; in my mind, the city is not the City Government, but the people themselves,” dason niya.",Unsay epekto sa mga proyekto sama sa integrated resort sa mga kabtangan sa SRP?,"“Not benefit? And then when you see a structure like that, I’m not talking about theory. I’m talking about (an) actual (building). You can actually go there and you can see it’s standing. Now, what does that mean? It means that all our properties in the SRP go up in value,” dason niya",all our properties in the SRP go up in value,1271,1556,228,272
00272-008,272,Bala wa kadulot sa dihang gipusil,"Anting-anting giingong maoy nakaluwas sa chief tanod sa dihang igo lang miuntol sa iyang lawas ang bala human gipusil, 6:40 sa buntag Sabado, Agusto 10, 2024 sa Sitio Crossan, Barangay Candulawan, Dakbayan sa Talisay. Si Craige Balang, 42, minyo, taga Purok Nangka, Brgy. Candulawan, chief barangay tanod sa Candulawan. Igo lang nakaangkon og garas si Balang sa iyang wala nga dughan. Si Balang, nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga naghatod siya og pasahero sa may ACT Bulacao Talisay. Gipadayag niini nga gawas sa iyang pagka-chief tanod nag-sideline siya isip habal-habal drayber. Samtang padulong na siya mopauli iyang nakit-an si Pilokoy Adolfo nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa dalan. Pagkatungod niya kalit siyang gipusil, ug na-igo siya sa dughan nga daw morag napalid siya sa kusog sa impact. Sa paghunong niya paspas sab misibat Si Pilokoy, sakay sa motorsiklo. Gipahibalo niya iyang pamilya, kaubang tanod. ANTING-ANTING Gi-report niya sa kapulisan dungan sa pagpatambal sa ospital sa iyang samad. “Ang Ginuo gyud nagbuot nakatabang akong kuwintas sa Sagrado Corazon de Jesus,"" matod pa ni Balang. Sumala pa niya nga kon wala pa iyang anting-anting siguradong patay na unta siya. Kanunay siyang magsul-ob sa kwentas sa “Dios Amahan” gawas pa niini mag-ampo sab siya sa dili pa molakaw. Nabantayan ra niya human sa buto nga daw dunay mihapak kaniya nga kusog, ang bala mitapsing lang sa iyang dughan tungod sa Dios Amahan. Si Balang, mibutyag nga gihulga na silang mga sakop sa BPSO nga patyon, ug ang suspek nga si Pilokoy giingong maoy mihulga kay manimawos sa kamatayon sa iyang igsuon nga si Totoy Adolfo. Si Totoy, gipusil patay niadtong Agusto 4, 2024. Ang responsable sa kremin si Dave Caasi, kinsa BPSO sa Brgy. Candulawan, Talisay City. Matod niini nga ang ilang kaubang tanod nga si Caasi ang mi-surrender. Nagtuo si Balang nga gidamay sila human mi-responde sa shooting incident ug giipasanginlan sila nga may kalambigitan sa krimen. “Kana si Caasi, suspended na nga tanod namo kay dunay reklamo. Kami intawon walay kalibutan gidamay nila kay duty,” dugang ni Balang. Sumala pa niini nga lima sila ka tanod ug usa ka konsehal ang gihulgang patyon, hinungdan nga nabalaka sila sa ilang seguridad ug pamilya. Gibutyag niya nga kadtong napatay sa ilang kaubang tanod usa ka drug personality ug gumikan niini nahadlok na usab ang ilang ubang kaubang tanod nga mo-duty. Kay ang bahad hutdon silang lima ka tanod og patay human sa lubong ni Totoy karong adlawa, Dominggo, Agusto 11, 2024.",Unsa ang giingon ni Balang kon wala pa lang iyang anting-anting atong higayona?,Sumala pa niya nga kon wala pa iyang anting-anting siguradong patay na unta siya.,patay na unta siya,1125,1206,62,80
00659-016,659,4 ka bata nakasaksi pagpatay sa inahan,"Nasikop ang lalaki nga nipusil-patay sa iyang 22 anyos nga kapuyo atubangan sa ilang upat ka mga bata sa Purok 1, Barangay Looc, lungsod sa Panglao, lalawigan sa Bohol niadtong Sabado sa buntag, Mayo 4, 2024. Si Police Major Dean Capito Abellon, hepe sa Panglao Police Station, nibutyag nga ang suspetsado usa ka 30 anyos nga taga Barangay Doljo, Panglao. Nigawas sa ilang imbestigasyon nga selos ang motibo sa pagpatay sa suspetsado sa iyang kanhi kaipon. Giingong kalit naabot ang suspetsado sa balay sa biktima ug dayong pusil sa ulo gamit ang kalibre 357 nga armas atubangan sa upat ka mga bata ug laing saksi. Sa nakuha nga impormasyon sa kapulisan nasuta nga bag-o lang nanganak ang biktima. Human sa hitabo, dali nga nisibat ang suspetsado ug ang armas nga iyang gigamit gilabay niya kini sa kalapokan nga lisud napangitaon. Nadakpan hinuon sa gilusad nga manhunt operation sa Panglao Police Station ang suspetsado pinaagi sa abag sa mga opisyal sa Barangay Doljo. “Iyang gilabay dili ingon layo sa lugar pero lisod kuhaon, usa pa lapokon, giadto namo ang lugar pero lisod gyud siya kuhaon, lapokon, delikado ang lugar,” matod ni Abellon. Dugang ni Abellon nga taudtaod na nga nagbuwag ang duha gani lahi na nga barangay nagpuyo ang suspetsado apan duna silay upat ka mga anak nga pulos pa menor de edad. Gusto unta matod pa sa suspetsado nga makigbalik apan giingong nagdumili na ang biktima nga maoy hinungdan nga iya kining gipatay. Giandam na ang kasong murder sa Panglao Police Station batok sa suspetsado ug gipangkuha na usab ang mga ebidensya. /",Unsa ang hinungdan nga gipatay sa suspetsado ang biktima?,Gusto unta matod pa sa suspetsado nga makigbalik apan giingong nagdumili na ang biktima nga maoy hinungdan nga iya kining gipatay.,Gusto unta matod pa sa suspetsado nga makigbalik apan giingong nagdumili na ang biktima,1312,1442,0,87
01021-004,1021,CBRT project ipasuspenso ni Abaya,"Taliwala sa iyang gitawag nga “countless blunders” nga gikataho sa proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT), si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya nanawagan sa pagsuspenso sa gitakdang civil works alang sa CBRT packages 2 ug 3. Ang konsehal supak sa dugang pagsira sa mga karsada nga moresulta nga mosamot ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan hangtod sa hangtod. Hinuon, nanawagan siya sa tagdumala sa CBRT nga sulbaron una ang mga nag-ung-ong nga isyo nga nagsamok sa pagtukod sa Package 1, ug ang gisugyot nga partial operation niini karong tuiga. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” matod ni Abaya atol sa iyang privilege speech sa regular City Council session sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Ang pakigpulong ni Abaya nahitabo pipila ka mga semana human ang mga representante gikan sa National Economic and Development Authority (Neda) ug Department of Transportation (DOTr) ning-atubang sa Konseho niadtong Pebrero 7, sa hangyo niini, aron ipahibalo sa Konseho ang kalamboan sa nagpadayon nga pagtukod sa CBRT. Partikular nga gikabalak-an sa Konseho ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan nga gikataho’ng misamot tungod sa pagkalangay sa pagpatuman sa CBRT project. Atol sa sisyon sa ehekutibo sa Pebrero 7, gisultihan sa representante sa National Economic and Development Authority (Neda) ang Konseho nga ang proyekto nagpabilin nga dunay ekonomikanhong bili bisan sa mga kalangan. Samtang ang Deprtment of Transportaiton (DOTr) nipahibawo sa bag-ong giplano nga mga timeline. Ang DOTr nagkanayon nga tumong niini nga partially i-operate ang CBRT sa higayon nga makompleto na ang Package 1 niini sa ikaduhang quarter sa 2024. Si Edot Banez, DOTr deputy project manager for systems and stakeholders relations, sa samang executive session, niingon nga nagsugod na sila sa pagpalit alang sa Package 2. Ang CBRT Package 2 naglakip sa south trunk – gikan sa South Road Properties paingon sa Mambaling agi sa N. Bacalso Ave. – samtang ang Package 3 nagtumong sa north trunk sa CBRT – gikan sa Capitol paingon sa Escario St. , Gorordo Ave. Reyes Ave. paingon sa Cebu IT Park. Apan, si Abaya, pangulo sa komite sa transportasyon sa Dakbayan, niingon nga ang pagkompleto sa CBRT nga proyekto madugay ug mas mahal, gawas lang kon “corrective” nga mga lakang himuon sa dili pa ipadayon ang civil works para sa mosunod nga mga hugna sa BRT. Gitataw sa konsehal nga imposible nga partially ma-operate na gyud sa DOTr ang CBRT Package 1 sa tuig 2024 tungod sa daghang mga isyo nga kinahanglan pang sulbaron. Kabahin sa Package 1, gitakda nga makompleto sa Hulyo 2024 apan, ang DOTr wala pa makahatag og impormasyon sa ilang pakiglambigit sa mga kontraktor alang sa operasyon ug pagdumala sa CBRT. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” dugang ni Abaya sa iyang privilege speech. Matod ni Abaya nga makadawat usab ang City Government og mga kopya sa tanang documentary exhibits kabahin sa matag kausaban sa CBRT project, partikular na ang feasibility studies nga nagtinarong sa pagsaka sa budget gikan sa P16 bilyunes ngadto sa dul-an P29 bilyunes.",Unsa ang gikasulti ni Abaya mahitungod sa proyekto sa iyang privilege speech?,"“No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” matod ni Abaya atol sa iyang privilege speech sa regular City Council session sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024.",this project will not be finished as scheduled,555,835,121,167
01665-011,1665,Abalos: Way brownout sa eleksyon,"Walay brownout sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa adlaw sa piniliay. Kini maoy pasalig ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos atol sa City Peace and Order Council (CPOC) sa Dakbayan aron masiguro ang pagpangandam sa dakbayan alang sa umaabot nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Ang tigom gitambungan sa Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), Department of Education (DepEd) Division sa Lapu-Lapu City, Commission on Elections (COMELEC) Lapu-Lapu City Office, ug Bureau of Jail Management and Penology ( BJMP) niadtong Biyernes, Oktubre 20. Matod ni Abalos nga siya gikatakdang makigtagbo sa mga opisyal sa Mactan Electric Company, Inc. ( MECO), partikular na ni MECO General Manager Melvin Penarrubia, aron masiguro ang ilang pasalig nga masiguro nga walay power interruptions sa siyudad atol sa BSKE karong Oktubre 30. Si Comelec Lapu-Lapu City Office Chair Ann Janette Chua Penas midugang nga iya nang gimandoan ang mga opisyal sa voting center sa pag-andam og solar lights kon ugaling adunay brownout sa adlaw sa eleksyon. SEGURIDADSi Police Col. Emeniano Carbonilla, LLCPO Deputy Director for Operations, niingon nga dili mominus duha ka police personnel ang ilang ibutang sa matag voting center inubanan sa mga uniformed personnel atol sa BSKE. Matod ni Carbonilla nga ilang dugangan usab ang mga personahe sa Philippine Army, Philippine Navy, ug Philippine Coast Guard aron pahugtan ang seguridad karong Oktubre 30. Matod niya nga ang hiniusang security task force mopahigayon og regular nga checkpoints ug motubag sa dili maayong mga insidente atol sa kalihukan. Si DepEd Division of Lapu-Lapu City Schools Division Superintendent Dr. Sepin Alcover niingon nga moabot sa 2,660 ka mga election officer ang moserbisyo sa BSKE sa dakbayan. Si Alcover niingon nga ang maong gidaghanon naglangkob sa 2,600 ka mga magtutudlo sa publikong tunghaan ug dul-an sa 60 gikan sa mga pampublikong tunghaan nga niboluntaryo sa pagserbisyo alang sa piniliay sa 38 ka voting precincts sa Lapu Lapu, nga adunay 685 ka clustered precincts. Sa Sabado, Oktubre 21, ang Comelec Lapu-Lapu nipahigayon sa “opening and inspecting of ballots and election paraphernalia” sa City Treasurer’s Office. Gipasabot ni Penas nga kini aron masiguro nga mabantayan sa publiko ang ilang pag-inspeksyon sa mga balota ug uban pang materyales sa eleksyon aron masiguro nga malinawon ug matinud-anon ang eleksyon. Ang kalihukan gisalmutan sa matag representante sa matag kandidato sa BSKE. Ang uban nga napakyas sa pagsulod sa gamay nga lugar nga opisina nagtan-aw sa kalihukan pinaagi sa live stream. Matod ni Penas nga ilang ipang-apod-apod ang mga election material ngadto sa mga nangapil nga mga tunghaan sa 19 ka mga barangay sa Lapu-Lapu usa ka adlaw sa dili pa ang piniliay. Matod niya nga ihatod usab nila ang mga materyales sa eleksyon sa 11 ka barangay sa Olango ug kasikbit nga mga isla sa samang adlaw uban sa mga police escort.",Unsay nahitabo sa kalihukan nga gihimo alang sa eleksyon?,Ang kalihukan gisalmutan sa matag representante sa matag kandidato sa BSKE. Ang uban nga napakyas sa pagsulod sa gamay nga lugar nga opisina nagtan-aw sa kalihukan pinaagi sa live stream.,gisalmutan sa matag representante sa matag kandidato,2400,2587,14,66
01699-010,1699,3 na ka Pinoy ang patay,"Ang gidaghanon sa mga Pilipino nga nangamatay tungod sa nagpadayon nga gubat sa Israel misaka ngadto sa tulo tungod bag-ong namatay nga gitaho kaniadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Balbin de Basiao niingon sa press briefing niadtong Biyernes nga ang labing ulahing namatay mao ang 49-anyos nga Pinay caregiver gikan sa Negros Occidental. Gipahibalo na ang pamilya sa biktima sa kamatayon niini. “The Philippine government is working with the family, the embassy, Israel is in touch with the sisters who are in Kuwait for the repatriation of the remains,” matod ni De Basiao. Ang unang duha ka mga Filipino nga nangamatay giila nga usa ka 33-anyos nga babaye nga taga Pangasinan nga nagtrabaho sa Israel sulod sa unom ka tuig, ug usa ka 42-anyos nga lalaki nga taga Pampanga. Si De Basiao niingon nga tulo pa ka mga Pinoy ang nagpabiling missing sugod niadtong Biyernes, Oktubre 13. Nagpuyo sa Israel ang 30,000 ka mga Pilipino nga kasagaran nagtrabaho isip mga caregiver, matod sa gobyerno. Ang gobyerno sa Pilipinas sa sayo pa nagbutang sa Gaza ubos sa Alert Level 3 taliwala sa nagpadayon nga gubat tali sa Hamas Group ug gobyerno sa Israel. Ang Alert Level 3 nagpasabot nga boluntaryo na ang pagpauli sa mga Filipino sa Gaza. Ang DFA sa sayo pa miingon nga adunay 137 ka mga Filipino sa Gaza, apan sa Biyernes, 131 na ang nagpabilin sa Hamas-run area. Lakip sa nagpabilin sa Gaza mao ang tulo ka mga turista, matod ni De Basiao.",Pila ka mga Filipino ang nagpabilin sa Gaza gikan sa 137 nga naitala?,"Ang DFA sa sayo pa miingon nga adunay 137 ka mga Filipino sa Gaza, apan sa Biyernes, 131 na ang nagpabilin sa Hamas-run area.",131 na ang nagpabilin,1284,1409,85,106
00338-014,338,"Nagduwa’g ‘scatter’ sa cellphone, gipusil","Naputol ang pagduwa sa sugal sa scatter sa cell phone ang 29 anyos nga lalaki sa dihang gipusil sa Sityo Balandia, Brgy. Guiwanon, lungsod sa Argao, alas 6:20 sa gabii, Hulyo 23, 2024Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan ni P/Maj. Terrence Aguas nasayran nga ang biktima mao si alyas Davis, 29, ulitawo, lumolupyo sa samang dapit. Ang namusil usa ka wa mailhing lalaki nga angkas sa usa ka motorsiklo. Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao bahin sa maong kaso.",Unsa ang nahitabo sa biktima human siya gipusil?,"Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital.",gidala sa Bogo Argao District Hospital,421,617,157,195
00416-015,416,"Maguwang miluwas sa manghod, namatay","Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Antequera Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO), Bureau of Fire Protection (BFP) ug Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka 28 anyos nga lalaki nga nisuway sa pag rescue sa iyang 15 anyos nga manghod nga babaye nga na-trap sa langob sa Tubang Spring, Brgy. Danicop, Lungsod sa Antequera, Bohol sa Biyernes sa gabii Hunyo 28, 2024. Ang igsuon, uban sa duha ka barkada, nangaligo. Matod ni Hernando Catindig, sakop sa MDRRMO sa lungsod, nga nangaligo sa Tubang Spring ang mga batan-on, usa niini igsuon sa biktima, ug duha ka mga higala nga lalaki, 16 ug 18 anyos, alas 5:30 sa hapon. Ang maong lugar dayuhonon sa mga bisita gikan sa lainlaing lugar sa Bohol tungod sa katin-aw sa tubig. Samtang nangaligo ang tulo, sila nakahukom nga moadto sa langob nga maoy tinubdan sa spring, apan kinahanglan nga mosawom una sila sa tubig agi sa gamay nga bangag una makaabot sa unahan nga hawan na. Kahibawo manglangoy ang tulo ug naabot sila sa tinubdan sa tubig apan ang problema dili na makabalik ang dalagita kay nahadlok. Gibana-bana ni Catindig nga naa sa 2 metros ang gilay-on gikan sa gawas sa langob. Tungod kay nahadlok na ang 15 dalagita, siya giunongan sa duha ug nagpaabot nga ma-rescue. GILUWASPasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita. Ang dalagita nahabilin sa sulod kay nahadlok na nga mosawom pagbalik. “Nakita siguro sa kadtong duha ka victim nga naay suga didto nga among giiwag-iwag didto sa ilawom, so nanglangoy, gibijaan ang baji. So, naka survive ang duha,” saysay ni Catindig. Tungod kay wala silay kagamitan sa pag rescue, sila nagpatabang sa taga BFP sa lungsod, lakip na sa PCG. Human masusi kon tinuod ang impormasyon, gipatawag na sa PCG ang ilang expert divers nga naa sa Dakbayan sa Tagbilaran. Gi cordon kini sa mga otoridad aron way maligo ug huwaton lang una ang mga expert diver nga maoy mosawom ug maluwas ang dalagita. Apan ang igsuon nga lalaki sa 15 anyos nabalaka na nga dugay kaayo niabot ang divers gikan sa Tagbilaran, niinsister nga iyang sawmon aron mokuha sa iyang manghod. Gitugotan usab kini, matod pa, sa taga PCG ubos sa kondisyon nga kon dili madala birahon ang pisi nga gihigot aron bunluton siya pagbalik. Natingala na lang sila nga naabtan og 12 minutos wala molihok ang pisi, busa sila nagtuong nakalahos kini. Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud. Pag-abot sa mga expert diver ilang gisawom dayon ang tubig apan tungod sa kahuot sa agianan sila ningbalik ug ilang gipadak-an ang lunggag hangtod nga luag na ug mahimo na sila makalusot dala ang ilang oxygen tank. Buhi ang dalagita apan ang usa sa problema nga ilang gisagubang nidumili ni sa pagsunod nila tungod sa kahadlok nga malumos. “Sa last attempt namo nga wan-a hapit na mahurot ang lima ka oxygen, mabaw ra gyud unta pero tungod sa balik ug balik nga pag convince sa babaye nga mouban unta, pero mobalik. So, mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan, basin nadungog, so niuban. That was past 1 o’clock na in the morning (Sabado),” dugang ni Catindig. Gipaubos nila sa stress debriefing ang biktima tungod kay sa ilang nakita tumang kahadlok ang gibati niini tungod sa iyang nasinati samtang nisulod sila sa langob.",Unsay gipakaon sa dalagita aron matagaan siya og kusog?,"mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan",chocolate,3155,3324,78,87
01455-015,1455,"7 angol sa bangga sa SUV, bus","Pito ka mga tawo ang angol sa panagbangga sa usa ka mini bus ug sports utility vehicle (SUV) sa eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay, alas 3:28 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Giila ang drayber sa Sepo mini bus nga si Jherson Ochoa, 33, ulitawo, taga Barangay Tutay, lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpang Sugbo. Ang drayber sa SUV nga Isuzu MU-X mao si Reynald Urbane Oclarit, 23, ulitawo, estudyante, taga Seaview Heights Subdivision, Lawaan 1, Talisay. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, ang mini bus nagpadulong sa siyudad sa Sugbo gikan sa Pinamungajan. Ang Isuzu MU-X gikan sa siyudad sa Sugbo ug padulong sa Talisay apan giingong kalit nga niliko sa wala sa CSCR bisan stop ang signal sa traffic light hinungdan nga nagkabangga sa mini bus tunga sa naasoy nga eskina duol sa Star Mall.",Unsa nga tipo sa mga sakyanan ang nagkabangga?,"Pito ka mga tawo ang angol sa panagbangga sa usa ka mini bus ug sports utility vehicle (SUV) sa eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay, alas 3:28 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023.",mini bus ug sports utility vehicle (SUV),0,251,52,92
01661-005,1661,Gustong di mahisalaag ang pagtuo bahin sa Kawit deal,"“I am not interested in clearing my name, I am interested in protecting the city. ”Mao kini ang reaksiyon ni kanhi Cebu City mayor Brian Abcede ngadto sa media sa press conference niadtong Sabado, Oktubre 21, 2023, subay sa mga bag-ong kalamboan kalabot sa kaso batok niya ug sa kanhi ug karon nga mga opisyal sa dakbayan. Bag-o lang gibasura sa Office of the Ombudsman ang mga kasong administratiba ug kriminal nga gipasaka batok niya ug sa pipila ka kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa Cebu City Government, ingon man private respondents gikan sa Gokongwei Group, tungod sa joint venture agreement (JVA) sa City Government alang sa pagpalambo sa integrated resort sa South Road Properties (SRP), diin ang karon nga Nustar Resort and Casino na. Matod niya, gihimo sa oposisyon ang tanan kutob sa ilang mahimo aron mapahunong ang proyekto, nga iyang gipasangil nga usa ka “selfish political motives. ”Si Abcede niingon nga ang iyang hukom sa pagsulti sa publiko bahin sa kaso dili tungod sa tinguha nga vendicated sa iyang desisyon, apan kapugngan ang mga tawo nga mahisalaag sa paghunahuna nga ang JVA uban sa grupong Gokongwei disbentaha sa Siyudad. “Why is it advantageous to the city? Because they spend P20 billion on the construction right away,” matod ni Abcede. “Not benefit? And then when you see a structure like that, I’m not talking about theory. I’m talking about (an) actual (building). You can actually go there and you can see it’s standing. Now, what does that mean? It means that all our properties in the SRP go up in value,” dason niya. BENEPISYO“Ang Siyudad dili makakuha og 10-porsiyento nga bahin sa ginansya, ang Siyudad makakuha og 10 porsyento sa gross revenue rentals. Unsa ang kalainan? Ang ganansya human sa gasto, mao nga gitawag nimo kini nga ‘ginansya. ’ Porsiyento sa gross rentals is like VAT (value added tax), 10 percent of whatever they collect, whether they get profit or not. That’s the difference,” matod ni Abcede. Siya niingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dason ni Abcede. Siya miingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dugang niya. Matod niya, ang paghan-ay alang sa transparency ug gamay nga kahigayonan sa graft and corruption. “In the minds of the stupid opponent in the city hall, the City did not benefit; in my mind, the city is not the City Government, but the people themselves,” dason niya.",Pila ka bili ang ginasto sa pagpatukod para sa siyudad?,"“Why is it advantageous to the city? Because they spend P20 billion on the construction right away,” matod ni Abcede.",P20 billion,1153,1270,56,67
00930-009,930,"‘Shabu’, armas nasakmit sa buy-bust","Usa ka suspek nga naa sa regional target list sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) nasikop sa buy-bust uban sa Cebu Provincial Intelligence Unit sa Cebu Police Provincial Office (CPIU-CPPO), alas 6:15 sa gabii, Sabado, Marso 9, 2024, sa Sitio Poo, Barangay Balud, lungsod sa Dalaguete. Ang suspek giila nga si Borang Raymunda, 31, way trabaho, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Nakuha sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 20 gramos nga dunay estimated average market value nga P136,000 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug motorsiklo nga gigamit. Nakuhaan pa usab kini og usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine ug dunay pito ka mga bala niini. Si Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nagkanayon nga duha ka mga buwan nila nga gipaubos sa case build up ang suspek human nakadawat ang ilang ahensya og impormasyon labot sa ilegal nga kalihukan niini. Giingong makabaligya kini og 50 ngadto sa 100 gramos nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok lungsod sa Dalaguete ug kasikbit nga mga dapit. Niadtong 2016, atol sa administrasyon ni President Agawin Bustamante, boluntaryo siya nga nitahan atol sa subsob nga Oplan Tokhang. Duha ka mga kaso ang atubangon sa suspek, kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas ug ilegal nga paghupot og armas.",Asa nagpuyo si Borang Raymunda?,"Ang suspek giila nga si Borang Raymunda, 31, way trabaho, nagpuyo sa nahisgutang lugar.",sa nahisgutang lugar,296,383,66,86
00159-008,159,Resort nga gigamit nga Pogo hub gipasirad-an,"Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ""Ablan"" Abalos niluwat og cease and desist order (CDO) ngadto sa hotel nga giingong gigamit sa ilegal nga online scams. Samtang, gipasalig ni Abalos nga sulod sa buwan sa Septiyembre ma-validate na ang mga gidudahang establisemento sa siyudad. Sa press conference niadtong Lunes, Septiyembre 2, 2024, si Abalos nitug-an sa mga tigbalita nga gipasira na ang Tourist Garden Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, Lapu-Lapu tungod sa illegal nga kalihokan ug mga scam. Ipahigayon ang inquest labot sa human trafficking operation nga nadiskubrehan sa illegal nga Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Barangay Agus. Ang operasyon gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI) uban sa koordinasyon sa Bureau of Immigration ug Iyakat Regional 7 team sa Department of Justice (DOJ). Ang raid gihimo sigon sa tip gikan sa Embahada sa Indonesia, nga nagpadayag og kabalaka sa ilang mga national nga gikataho nga nanarbaho sa Pogo hub. Atol sa operasyon, nasuta sa mga awtoridad ang daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho. ""The discovery of this human trafficking operation at the illegal POGO hub highlights the urgent need for comprehensive action against such activities. Our team, in coordination with other agencies, is committed to ensuring that those responsible are held accountable and that the victims receive the support and protection they need,"" matod pa ni NBI Regional Director Clarence Heredia. Pahibawo ni Heredia nga ang na-rescue nga mga biktima ang giatiman na ug gihatagan sa gikinahanglan nilang tabang. Nagpadayon ang mga imbestigasyon aron mailhan ug madakpan ang mga nalambigit sa operasyon sa trafficking, ingon man aron masayran ang gidak-on sa ilang pagkalambigit sa Pogo hub. Gawas sa human trafficking ring, nadiskubrehan usab sa raid ang ubang illegal nga kalihokan, lakip ang money laundering ug ilegal nga sugal. /DPC, JBB, JPS",Kanus-a gipahigayon ang press conference ni Mayor Abalos?,"Sa press conference niadtong Lunes, Septiyembre 2, 2024, si Abalos nitug-an sa mga tigbalita nga gipasira na ang Tourist Garden Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, Lapu-Lapu tungod sa illegal nga kalihokan ug mga scam.","Septiyembre 2, 2024",276,497,36,55
00293-015,293,Dugang umaabot job fairs sa LLC,"Dakong kahigayonan sa pagpangita og trabaho sa Lapu-Lapu City tungod sa daghang mosunod nga job fairs ang ipahigayon. Human sa job fair niadtong Hulyo 26, 2024 sa Gaisano Grand Mall ug Mactan sa siyudad sa Lapu-Lapu, adunay tibuok 392 nga narehistrong aplikante, ug 86 sa ila ang gidawat didto mismo. Si Debbie Anacleto, ang pangulo sa Public Employment Service Office (Peso) sa dakbayan, niingon sa SunStar Cebu sa usa ka panag-istorya niadtong Lunes nga adunay lima ka umaabot nga job fairs gikan sa Agusto hangtod Nobiyembre. “Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto. Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29. Ang duha ka job fairs pagahimuon sa Gaisano Grand Plaza Mactan sa Septiyembre 20 ug sa Outlets Pueblo Verde sa Nobiyembre 8. Si Anacleto niingon nga ang mga industriya nga mosalmot sa job fairs kasagaran business process outsourcing companies, supermarkets o malls, manpower agencies, cell phone accessories ug mga boutique sama sa sports brands. Apil usab ang manufacturing para sa sanitation care products, logistics, financing ug production ug manufacturing companies. Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok. “Everyday, we conduct special recruitment activities in our office where we do interviews. At the same time, we do job posting on our official Facebook page where applicants can directly apply to the company,” matod ni Anacleto. KAKULANGANBisan pa nga ang bag-ohay nga job fair sa Hulyo 26, nakab-ot ang 22 porsyento sa 16 porsyento nga hired on the spot target rate nga gitakda sa Department of Labor and Employment, si Anacleto miingon nga adunay 2,742 ka bakanteng posisyon. Si Anacleto niingon nga ang mga kwalipikasyon gisusi base sa mga aspeto sama sa kasinatian sa aplikante, certifications, edukasyonal nga background, ug pagtuman sa mga kinahanglanon sa edad. “Usahay ang mga kwalipikasyon sa job seekers dili angay sa tanang job offers. Ang uban senior high school graduates, mao nga dili gyud sila kwalipikado para sa ubang mga kompaniya. Aduna usab requirement sa edad para sa trabaho, nangita og mga batan-on ug aktibong aplikante. Mao kana ang mga reyalidad sa sitwasyon,” matod ni Anacleto. Apan, iyang giingon nga ang City Government naghatag og training alang sa pag-upskill pinaagi sa Technical Education and Skills Development Authority ug libre nga tertiary education nga gitanyag sa Lapu-Lapu City College. Si Anacleto usab nakaila nga sa pag-abot sa teknolohiya, ang mga interesado nga aplikante adunay kapilian nga maghimo og online transactions imbis nga moanha sa job fairs. “Daghan na kaayo og kapilian, dili sama sa job fairs nga magpugos ta sa pag-aplikar personal, pero mas maayo gyud nga makita personally ang employer. Daghan na kaayo og kapilian ang job seekers karon,” ingon ni Anacleto. Si Anacleto nagpunting usab sa kamahinungdanon sa pagtukod sa may kalabutan nga work experience ug pag-develop sa foundational skills sa leadership, technology, ug communication. Gihangyo niya ang job seekers nga mag-andam pinaagi sa pag-secure og biodata, resume, work ug training certificates kon available, ug government-issued identification cards ug numbers alang sa umaabot nga job fairs. Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.",Unsa ang giangkon ni Anacleto bahin sa employment facilitation programs?,"“Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto.",intensified; almost every month we are conducting job fairs,529,651,42,101